1. Doel. Alle machines die door Milcobel op of na 1 januari 1995 in gebruik zijn genomen, dienen voorzien te zijn van een CE markering. De werkinstructie beschrijft welke informatie bij de machine aanwezig behoort te zijn en welke aanvullende informatie verzameld moet worden. 2. Definities. EG verklaring: TCD: RI&E: verklaring van de fabrikant dat de machine gebouwd volgens de richtlijnen. Tevens vermelding van de fabrikant gegevens, machine gegevens en vermelding aan welke normen wordt voldaan. technisch constructie dossier, verzameling documenten waaruit blijkt hoe de machine is geconstrueerd en welke ontwerp beslissingen zijn genomen. risico-inventarisatie, deel van TCD waaruit blijkt welke veiligheidsrisico s m.b.t. de machine zijn onderkend. Checklijst Machine: Inspectielijst volgens NEN 1050. Richtlijn 3. Werkwijze Van iedere CE-plichtige machine dient een EG verklaring van overeenstemming aanwezig te zijn. Opslag van dit document bij de preventieadviseur. Indien een machine volledig onder CE markering (II A verklaring) is aangeschaft, dan behoeven slecht de onderwerpen uit paragraaf 18 en 19 van de Checklijst Machine Richtlijn gecontroleerd te worden alvorens de machine in gebruik te nemen.. Zodra de machine geplaatst is dient een RI&E uitgevoerd te worden op die onderwerpen waar de ontwerper van de machine geen of nauwelijks rekening mee heeft gehouden. Een en ander volgens de Richtlijn Arbeidsmiddelen De fabrikant stelt de resultaten van de RI&E ter beschikking aan Milcobel. Indien Milcobel zelf fabrikant is, dient de RI&E onderdeel te zijn van het TCD. De RI&E en TCD worden bij de houder van de handleiding/constructie documenten opgeslagen. Een aantekening waar de documenten zich actueel bevinden, wordt gemaakt op het voorblad Checklijst Machine Richtlijn. Om de RI&E samen te stellen wordt uitgegaan van de Machine Richtlijn met bijlagen (NEN 1050, ontwerp) en/of bijgevoegde Checklijst Machine Richtlijn (reeds geïnstalleerde machines of controle op nieuwe machines). Wanneer de fabrikant een TCD ter beschikking stelt, wordt dit document opgeslagen bij de houder van de handleiding/constructie documenten. Waneer Milcobel als fabrikant optreedt wordt het TCD opgeslagen bij de houder van de handleiding/constructie documenten. Van elke CE-plichtige machine die bij Milcobel aanwezig is, dient een Nederlandstalige handleiding beschikbaar te zijn. Deze bevindt zich bij de technische documenten die bij de machine hoort. Wanneer intern een inspectie heeft plaatsgevonden op de aspecten volgens de Checklijst Machine Richtlijn, dient in het resultaat (1 e en laatste revisie) opgeslagen te worden bij de houder van de handleiding/constructie documenten. Procedure Machineveiligheid (MRL) R00 01 01 2006 IDPB CD Pagina 1 van 6
4.2 Checklist Machine Richtlijn BEDRIJF: TYPE: SERIENUMMER: AFDELING: MACHINE: BOUWJAAR: Nr. Onderwerp Conform? Ja/nee 1 Verlichting 2 Bedieningssysteem 3 Inwerkingstelling 4 Tot stilstand brengen 5 Noodstop 6 Functiekeuze shakelaar 7 Stabiliteit 8 Afscherming tegen wegschietende, brekende of vallende voorwerpen 9 Afscherming tegen bewegende delen 10 Ergonomie 11 Afscherming elektriciteit 12 Hoge en lage temperatuur 13 Bescherming tegen brand 14 Delen onder druk 15 Straling 16 Informatie 17 Alarminrichting 18 CE markering 19 Gebruiksaanwijzing 20 Hygiëne 21 Onderhoudswerkzaamheden 22 Loskoppelen krachtbron 23 Bereikbaarheid Nader onderzoek/actie Ingevuld door: Functie: Team samenstelling Paraaf: Goedgekeurd door: Functie: Paraaf: Rev. 1 13 7. 2002. Procedure Machineveiligheid (MRL) R00 01 01 2006 IDPB CD Pagina 2 van 6
1. Verlichting Opmerkingen Zijn werk-, inspectie- en onderhoudspunten voldoende verlicht? Zijn hinderlijke schaduwzones, verblindingen of stroboscopische effecten afwezig? 2. Bedieningssystemen Opmerkingen Is het bedieningsorgaan functioneel, betrouwbaar, stevig en in ergonomisch opzicht correct uitgevoerd en geplaatst binnen handbereik van de bediener? Is het bedieningssysteem veilig ontworpen en zijn veiligheidsfuncties gegarandeerd bij defecten, storingen, onderbrekingen en belastingen? Leidt een storing of beschadiging van het bedieningsorgaan niet tot een gevaarlijke situatie? Is het bedieningsorgaan duidelijk herkenbaar, zichtbaar en goed gemerkt? Buiten de gevarenzone geplaatst? Is het bedieningssysteem veilig te gebruiken? Zijn voorzorgen genomen tegen ongewenst of onbedoeld activeren? Wordt de machine alleen gebruikt voor het doel waarvoor het ontworpen is? Blijft de machine ongevaarlijk bij abnormaal gebruik? Is de werkplek/bedieningspost vanaf de hoofdbedieningspost zichtbaar? Indien onmogelijk, is dan audio/video mogelijk? Is de tijd tussen start en stop voldoende? Heeft de werknemer voldoende tijd en middelen om het gevaar te ontlopen? 3. Inwerkingstelling Opmerkingen Is de machine uitsluitend in werking te stellen met behulp van het bedieningsorgaan? Ook na stilstaand of wijzigingen, ongeacht de oorzaak (onbedoelde herstart voorkomen)? Kan ieder deel van een gecombineerde machine met handmatige toevoer afzonderlijk veilig worden gebruikt zonder hinder of gevaar van overige machine delen? Is de machine zodanig gebouwd dat ze kan functioneren, kan worden afgesteld en onderhouden, zonder dat men aan gevaar blootstaat tijdens deze handelingen? 4. Tot stilstand brengen Opmerkingen Stopt de machine in de kortst mogelijke tijd na indrukken van stop schakelaar? Gaat de stop opdracht boven de start opdracht? Is elke werkpost uitgerust met een stopknop die het geheel of een deel stopt? Is de energievoorziening van het aandrijfmechanisme onderbroken na stilstand? 5. Noodstop Opmerkingen Is een noodstop aanwezig op alle samenstellende machinedelen? Is de noodstop tijd korter dan de stoptijd? Creëert de noodstop geen extra gevaar? Zijn noodstoppen duidelijk zichtbaar, bereikbaar en gemarkeerd? Is de noodstop volgorde correct: eerst reset, daarna opstart? 6. unctie keuzeschakelaar Opmerkingen Heeft de gekozen bedieningswijze voorrang op alle andere bedieningssystemen m.u.v. de noodstop? Kan de bediener vanaf de bedieningspost het functioneren van de onderdelen waarop hij invloed kan uitoefenen, beheersen? Is de machine voorzien van een in elke stand vergrendelbare functie keuzeschakelaar (stand afstelling, onderhoud, inspectie)? Is deze stand eenduidig? Wordt de automatische stand hierbij uitgesloten? Maakt de functie keuzeschakelaar elke beweging onmogelijk die gevaar zou Procedure Machineveiligheid (MRL) R00 01 01 2006 IDPB CD Pagina 3 van 6
kunnen opleveren doordat invloed wordt uitgeoefend op de interne sensoren van de machine? Maakt de functie keuzeschakelaar de werking van gevaarlijke delen alleen mogelijk bij lagere snelheid, lagere kracht, stap voor stap bij functioneren met uitgeschakelde beveiligingsvoorzieningen? Maakt de functie keuzeschakelaar de bewegingen uitsluitend mogelijk door bedieningsorganen die in een bepaalde stand moeten worden gehouden, wanneer beveiligingsinrichtingen zijn uitgeschakeld? 7. Stabiliteit Opmerkingen Is de machine stabiel opgesteld inclusief hun onderdelen? Is de machine deugdelijk geconstrueerd en zijn passende bevestigingsmiddelen beschikbaar? Zijn de verschillende delen van de machine en verbindingen bestand tegen de belasting en spanning waaraan zij zijn blootgesteld? Zijn de gebruikte materialen geschikt voor het doel, en aangepast aan de omgeving? 8. Afscherming tegen wegschietende, brekende of vallende voorwerpen. Opmerkingen Zijn veiligheidsinrichtingen en schermen afgestemd op het gevaar en geschikt voor het doel (weerstand tegen wegschietende delen)? Heeft controle plaatsgevonden op materiaal dat volgens de fabrikant uit elkaar kan spatten? Zijn passende maatregelen hieromtrent genomen? Hebben bereikbare machinedelen voor zover dat met hun functie mogelijk is geen scherpe kanten en hoeken of zijn geen ruwe oppervlakken aanwezig waardoor verwondingen kunnen ontstaan? 9. Afschermen bewegende delen. Opmerkingen Zijn bewegende delen en overbrengingen afgeschermd (vaste of wegneembare schermen), de toegang of benadering verhinderd? Is rekening gehouden met de reikwijdte in de gevarenzone? Zijn schermen tegen aanraking of betreden aangebracht? Zijn de schermen stevig, vormen zij geen extra gevaar en zijn zij voldoende ver van de gevaarzone aangebracht? Kunnen de schermen niet omzeild worden en niet overbrugd? Hinderen ze het verloop niet, blijft voldoende zicht over? Kunnen vaste schermen alleen met gereedschap worden geopend? Stoppen wegneembare schermen de machine? Wordt regelmatig de werking van beveiligingsinrichtingen gecontroleerd? Zijn de afschermingen en beveiligingen niet weggehaald of buiten werking gesteld? 10. rgonomie Opmerkingen Is de werkplek, de houding, de psychische en de fysieke belasting (vermoeidheid, saaiheid) bij deze machine ergonomisch acceptabel? Is bij zittend werk een doelmatige zitgelegenheid ter beschikking? Heeft de machine voldoende mogelijkheden om vast te pakken, vast te houden of te beklimmen? 11. Afscherming elektriciteit Opmerkingen Is de elektrische installatie conform de normen (hoog- en laagspanningsrichtlijn) aangelegd? Is het elektrisch circuit afgeschermd tegen directe en indirecte aanraking? Zijn aansluitingen gemarkeerd om verkeerde aansluiting te voorkomen? Worden elektrostatische ladingen die gevaar kunnen opleveren beperkt of eden. Zijn voorzieningen getroffen? Is het arbeidsmiddel geaard? Procedure Machineveiligheid (MRL) R00 01 01 2006 IDPB CD Pagina 4 van 6
12. Hoge en lage temperatuur. Opmerkingen Zijn leiding met temperaturen hoger dan 50 C thermisch geïsoleerd? Is het ontsnappen van warme vloeistoffen of dampen beoordeeld en gevaren hieromtrent uitgesloten? Zijn koelleidingen thermisch geïsoleerd? Is het ontsnappen van koude vloeistoffen of dampen beoordeeld en gevaren hieromtrent uitgesloten? 13. Bescherming tegen brand Opmerkingen Zijn stijve of flexibele leidingen voor vloeistoffen, gassen of dampen geschikt voor het medium, druk, temperatuur, stevig bevestigd en afgeschermd? Zijn voorzorgsmaatregelen tegen breuk genomen? Zijn verkeerde koppelingen door het ontwerp uitgesloten? (zowel elektrisch, pneumatisch, hydraulisch of anderszins) 14. Delen onder druk Opmerkingen Kunnen alle delen onder druk (pneumatiek, hydrauliek, stoom) op veilige wijze worden gebruikt en onderhouden? 15. traling Opmerkingen Zijn toestellen die schadelijke, niet ioniserende elektromagnetische straling kunnen uitzenden van deugdelijk materiaal en constructie en verkeren zij in goede staat? Zijn maatregelen beschikbaar om schade te voorkomen als een veilige werking niet gegarandeerd is? Is stralingsgevaar noch door diffusie, reflectie of secundaire straling afwezig? Ook tijdens onderhoud? 16. Informatie Opmerkingen Is informatie voor het bedienenen van machine ondubbelzinnig, gemakkelijk te begrijpen en niet te uitgebreid? Zijn waarschuwingen en signaleringen noodzakelijk voor de veiligheid van werknemers aanwezig? Zijn aanduidingen voor bijv. max. snelheid, druk, temperatuur, gewicht aangebracht? Zijn waarschuwingen aangebracht voor restrisico en niet voor de handliggende gevaren (elektriciteitskast, straling, aftappen hydraulisch/pneumatisch systeem)? 17. Alarminrichting Opmerkingen Zijn alarmsignalen goed zichtbaar en/of hoorbaar en ondubbelzinnig? Is controle op functioneren alarmsignalen mogelijk (testknop)? Zijn de juiste kleuren en/of akoestische signalen gebruikt en te onderscheiden van andere signalen in de omgeving? 18. CE markering Opmerkingen Naam en adres van fabrikant en/of importeur aanwezig? CE markering duidelijk, onuitwisbaar en in juiste grafische vorm aangebracht? Serie- of typeaanduiding, serienummer en bouwjaar aanwezig? Ex-proof aanduiding aanwezig? Technisch Constructie Dossier (TCD) opgesteld, aanwezig of beschikbaar? Is een EU verklaring van overeenstemming opgenomen? Volledig en goed ingevuld? Is dit een II A of II B verklaring? Is een risicoinventarisatie en evaluatie beschikbaar? Welke modificaties hebben plaatsgevonden? 19. Gebruiksaanwijzing Opmerkingen Gebruiksaanwijzing in de Nederlandse taal? Zijn merktekens die op de machine zijn aangebracht, in de Procedure Machineveiligheid (MRL) R00 01 01 2006 IDPB CD Pagina 5 van 6
gebruiksaanwijzing? Zijn alle instructies opgenomen voor uitpakken, installeren, inbedrijfstelling, het afstellen, onderhoud, reparatie, reiniging, inspectie en demontage? Zijn de beoogde gebruiksomstandigheden duidelijk, inclusief oneigenlijk gebruik en verboden handelingen, beschreven? Is de werkplek die de bediener kan innemen, beschreven? Zijn alle bedieningspanelen, bedieningsfuncties en werkplekken van de bediener beschreven? Is informatie in de documentatie nergens strijdig, zeker niet met veiligheidseisen? Bevat de documentatie informatie over de uitstraling van geluid en trillingen? Verplichte melding indien hoger dan 70 db(a) Zijn risico s voor ontploffing van het arbeidsmiddel en inhoud voorkomen? Geeft de gebruiksaanwijzing hier informatie over? Is een schoonmaak, desinfectering- en spoelmethode en spoelmiddelen beschreven? Is een storingsanalyse opgenomen? Preventief onderhoud beschreven? Zijn kleine reparaties die uitgevoerd mogen worden beschreven? Zijn noodstopprocedures beschreven? 20. Hygiëne Opmerkingen Kunnen delen en hulpmiddelen die in contact kunnen komen met voedingsmiddelen schoon zijn vóór gebruik? 21. Onderhoudswerkzaamheden. Opmerkingen Is het machine uit te schakelen voor onderhoud, reparatie, reiniging en zijn passende maatregelen mogelijke wanneer dat niet mogelijk is? Kunnen onderhoudswerkzaamheden plaatsvinden wanneer de machine drukloos, spanningsloos is? Zo niet welke beveiligingsmaatregelen moeten genomen worden? Is het mogelijk de machine te (de)monteren, smeren, te reinigen, te herstellen zonder dat het in beweging is of zonder dat het in beweging komt na stilstand? 22. Loskoppelen krachtbron Opmerkingen Kan de overblijvende of opgeslagen energie na ontkoppeling zonder gevaar worden afgevoerd? Is loskoppelen van de energie/krachtbron tijdens onderhoud mogelijk? Levert herstel van de aansluiting geen gevaar op? 23. Bereikbaarheid Opmerkingen Zijn punten voor productie, afstellen, onderhoud, inspectie, reiniging, bereikbaar zonder gevaar? Kan dit plaatsvinden van buitenaf? Is er voldoende afstand tussen bewegende delen van de machine zelf en tussen bewegende en de vaste of bewegende delen van hun omgeving? Procedure Machineveiligheid (MRL) R00 01 01 2006 IDPB CD Pagina 6 van 6