Advies- en Studiebureau Thielemans bvba Technische Schoolstraat 47/7 2440 Geel T 014/56 04 28 F 014/56 04 29 info@asbt.be www.asbt.be Veiligheids- en gezondheidsplan Project Wegen-, riolerings- en omgevingswerken op de wijk Minderhoutdorp Opdrachtgever VMSW Afdeling projectrealisatie Koloniënstraat 40 1000 Brussel Ligging werf Wijk Minderhoutdorp 2320 Hoogstraten (Minderhout) WI 13014.012.103
1 INHOUDSOPGAVE 1 INHOUDSOPGAVE... 2 2 INLEIDING... 4 2.1 ALGEMENE BEPALINGEN... 4 2.2 DEFINITIE VAN HET VGP... 4 2.3 INHOUD VAN HET VGP... 5 3 INSCHRIJVING DOOR DE AANNEMER... 6 3.1 HET RISICOMANAGEMENT OPGESTELD DOOR DE KANDIDAAT-AANNEMER... 6 3.2 DE AFZONDERLIJKE PRIJSBEREKENING... 6 4 HET BOUWPROJECT... 7 4.1 OVERZICHT VAN DE TUSSENKOMENDE PARTIJEN... 7 4.2 DE OPDRACHTGEVER (OPDG)... 7 4.2.1 bouwdirectie belast met het ontwerp (BDO)... 7 4.2.2 coördinator inzake veiligheid en gezondheid tijdens de uitwerkingsfase van het ontwerp van het bouwwerk (VCO)... 7 4.2.3 coördinator inzake veiligheid en gezondheid tijdens de verwezenlijking van het bouwwerk (VCV)... 8 4.2.4 bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering (BDCU)... 8 4.2.5 bouwdirectie belast met de uitvoering (BDU)... 8 4.2.6 aannemer (AAN)... 9 4.3 DE BESCHRIJVING VAN HET TE REALISEREN BOUWWERK... 9 4.3.1 Algemene beschrijving... 9 4.3.2 Overzicht van de uit te voeren werken... 9 5 RISICOBEHEERSING TIJDENS DE VERWEZENLIJKING VAN HET BOUWPROJECT... 10 5.1 RISICOANALYSE MET ALGEMENE PREVENTIEMAATREGELEN... 10 5.1.1 Risicoanalyse i.v.m. werken op een bouwplaats (algemeen)... 11 5.1.2 Specifieke werkzaamheden... 16 5.2 WEDERZIJDSE BEÏNVLOEDING VAN VERSCHILLENDE WERKZAAMHEDEN... 33 5.2.1 Werfafsluiting... 33 5.2.2 Zonering van de werf... 33 5.2.3 Sleuven voor nutsleidingen... 33 5.2.4 Gebruik van de kraan... 33 5.2.5 Afval... 33 5.2.6 Valgevaar... 33 5.2.7 Postinterventiedossier... 33 5.3 DE BESCHRIJVING VAN DE EXTRA PREVENTIEREGELS EN MAATREGELEN... 34 5.4 EXTRA MAATREGELEN T.G.V. DE WEDERZIJDSE BEÏNVLOEDING VAN VERSCHILLENDE WERKZAAMHEDEN... 34 6 WERFREGLEMENT... 35 6.1 ORGANISATIE VAN DE PREVENTIE EN BESCHERMING... 35 6.2 NOODPROCEDURES... 35 6.3 PERSOONLIJKE BESCHERMINGSMIDDELEN (P.B.M.)... 35 6.4 COLLECTIEVE BESCHERMINGSMIDDELEN (C.B.M)... 35 6.5 ORDE EN NETHEID... 36 6.6 MILIEU... 36 6.7 BOUWPLAATSINRICHTING... 36 6.8 ELEKTRISCHE INSTALLATIE... 36 ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 2/38
6.9 ARBEIDSMIDDELEN EN TOEBEHOREN... 36 6.10 GEVAARLIJKE PRODUCTEN... 37 6.11 WERKEN MET EEN OPEN VLAM... 37 ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 3/38
2 INLEIDING 2.1 Algemene bepalingen Het veiligheids-en gezondheidsplan (VGP) bevat de preventiemaatregelen en risicogegevens aan de welke de werknemers kunnen blootgesteld zijn. Het wordt opgesteld en aangepast overeenkomstig de bepalingen van het K.B.van 25-01-2001. - Het veiligheids- en gezondheidsplan maakt deel uit van het lastenboek. Door zijn inschrijving gaat de aannemer onvoorwaardelijk akkoord met de inhoud ervan en verbindt hij zich er toe de betreffende regels en instructies strikt op te volgen en ook door te geven aan zijn onderaannemers en al de partijen die hij bij de werf betrekt. - Elke aannemer is verantwoordelijk er voor te zorgen dat hijzelf, zijn werknemers en al de personen die onder zijn leiding en toezicht betrokken zijn bij de werf, zich gedragen naar de geldende wetgevingen in verband met veiligheid, gezondheid en welzijn op het werk, alsook de geldende wetten in verband met milieu. Hij zal de partijen die toevallig, op zijn vraag of met zijn akkoord, op de werf zijn (vb leveranciers, vertegenwoordigers, herstel- of onderhoudsdiensten, keuringsorganismen, enz.), onder zijn begeleiding en toezicht nemen en de verantwoordelijkheid nemen dat ook zij zich naar de regels gedragen en hun verblijf op de werf veilig kan verlopen. - De aannemer heeft de verantwoordelijkheid er voor te zorgen dat zijn onderaannemers ook dezelfde regels toepassen als de aannemer. Elke onderaannemer is op zijn beurt verantwoordelijk er voor te zorgen dat ook zijn respectievelijke onderaannemers eveneens deze regels toepassen. - Elke tussenkomende partij verbindt zich er toe, in verband met welzijn, veiligheid en gezondheid op de bouwplaats, zich te schikken naar de instructies van de veiligheidscoördinator, de opdrachtgever en de architect. - Elke tussenkomende partij moet situaties vermijden, die, nu of later, gevaarlijk kunnen zijn voor andere aannemers of de opdrachtgever. Risico s die van invloed kunnen zijn op andere partijen moeten steeds besproken worden met bedoelde partijen en met de veiligheidscoördinator. De nodige beschermingsmaatregelen moeten genomen worden. - Het werfreglement zal minstens de elementen bevatten van het bijgevoegd type werfreglement. In functie van de omstandigheden kan het, in samenspraak, ten allen tijde aangepast worden, en het dient door alle partijen strikt nageleefd te worden. - Het is verboden zich te begeven op andere plaatsen of in andere gebouwen dan deze die zijn aangewezen voor de uitvoering van de opdracht. 2.2 Definitie van het VGP Het veiligheids- en gezondheidsplan is het document of het geheel van documenten dat de risico-analyse en de vast te stellen preventiemaatregelen bevat ter voorkoming van de risico s waaraan de werknemers kunnen blootgesteld worden als gevolg van: de uitvoering van het werk; de wederzijdse inwerking van activiteiten van de diverse tussenkomende partijen die tegelijkertijd op de tijdelijke of mobiele bouwplaats aanwezig zijn; de opeenvolging van activiteiten van de diverse tussenkomende partijen op een tijdelijke of mobiele bouwplaats wanneer een tussenkomst, na het beëindigen ervan, risico s laat bestaan voor de andere tussenkomende partijen die later zullen tussenkomen; de wederzijdse inwerking van alle installaties of alle andere activiteiten op of in de nabijheid van de site waar de tijdelijke of mobiele bouwplaats is gevestigd, inzonderheid het openbaar of privaat goederen- of personenvervoer, het aanvatten of de voortzetting van het gebruik van een gebouw of de voortzetting van eender welke exploitatie; de uitvoering van mogelijke latere werkzaamheden aan het bouwwerk. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 4/38
Het veiligheids- en gezondheidsplan kan, in voorkomend geval, deel uitmaken van het globaal preventieplan van de opdrachtgever. 2.3 Inhoud van het VGP Het veiligheids- en gezondheidsplan bevat inzonderheid volgende elementen: de beschrijving van het te realiseren bouwwerk vanaf het ontwerp tot de volledige verwezenlijking ervan; de beschrijving van de resultaten van de risico-analyse de beschrijving van de preventiemaatregelen. Deze beschrijving omvat: het geheel van de preventieregels en -maatregelen, aangepast aan de kenmerken van het bouwwerk en voortvloeiend uit de toepassing van de algemene preventieprincipes de specifieke maatregelen met betrekking tot de werkzaamheden bedoeld in artikel 26, 1; de instructies voor de tussenkomende partijen; Het veiligheids- en gezondheidsplan bevat eveneens: de lijst met de namen en de adressen van alle opdrachtgevers, bouwdirecties en aannemers, vanaf het moment dat deze personen bij de bouwplaats betrokken worden; de naam en het adres van de coördinator-ontwerp; de naam en het adres van de coördinator-verwezenlijking vanaf het moment van zijn aanstelling. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 5/38
3 INSCHRIJVING DOOR DE AANNEMER Volgens de bepalingen van artikel 30 van het KB Tijdelijke of Mobiele Bouwplaatsen dient de kandidaataannemer bij zijn prijsbieding 2 documenten, in verband met de veiligheidscoördinatie, te voegen. 3.1 Het risicomanagement opgesteld door de kandidaat-aannemer - De kandidaat-aannemer zal bij zijn inschrijving een document voegen dat verwijst naar het veiligheids- en gezondheidsplan en waarin hij beschrijft op welke wijze hij het bouwwerk zal uitvoeren om rekening te houden met het veiligheids- en gezondheidsplan. 3.2 De afzonderlijke prijsberekening - De kandidaat-aannemer zal bij zijn inschrijving een afzonderlijke prijsberekening voegen in verband met de door het veiligheids- en gezondheidsplan bepaalde preventiemaatregelen en -middelen, inbegrepen de buitengewone individuele beschermingsmaatregelen en middelen. Belangrijke nota: Gezien de wijzigingen in de wet op de overheidsopdrachten (artikel 159 van het KB plaatsing overheidsopdrachten van 15/07/2013) is het niet langer noodzakelijk dat de kandidaat-aannemer deze documenten bij zijn inschrijving voegt gezien het veiligheidsen gezondheidsplan een duidelijke beschrijving geeft van hoe de werken moeten uitgevoerd worden. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 6/38
4 HET BOUWPROJECT 4.1 Overzicht van de tussenkomende partijen 4.2 de opdrachtgever (OPDG) Definitie = iedere natuurlijke of rechtspersoon voor wiens rekening een bouwwerk wordt verwezenlijkt. Naam VMSW nv Contactpersoon Mvr. Lieve Didden Adres Koloniënstraat 40 Gemeente 1000 Brussel Telefoon 02/505 45 45 Fax 02/505 42 00 GSM E-mail lieve.didden@vmsw.be 4.2.1 bouwdirectie belast met het ontwerp (BDO) Definitie = iedere natuurlijke of rechtspersoon die voor rekening van de opdrachtgever zorg draagt voor het ontwerp van het bouwwerk. Naam Tijdelijke Handelsvennootschap Groep Infrabo nv- Carlier bvba Contactpersoon Dhrn. Paul Van Herck en Chris Vandervoort Adres Langstraat 65 Gemeente 2260 Westerlo Telefoon 014/59 16 69 en 014/58 50 05 Fax 014/59 03 67 GSM E-mail anne.vandevelde@infrabo.be Chris.VanDerVoort@infrabo.be 4.2.2 coördinator inzake veiligheid en gezondheid tijdens de uitwerkingsfase van het ontwerp van het bouwwerk (VCO) Definitie = iedere persoon die door de opdrachtgever of de bouwdirectie belast met het ontwerp belast is om zorg te dragen voor de coördinatie inzake veiligheid en gezondheid tijdens de uitwerkingsfase van het ontwerp van het bouwwerk. Naam ASBT bvba Contactpersoon Johan Thielemans Adres Technische Schoolstraat 47/7 Gemeente 2440 Geel Telefoon 014/56 04 28 Fax 014/56 04 29 GSM 0475/26 76 51 E-mail johan@asbt.be ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 7/38
4.2.3 coördinator inzake veiligheid en gezondheid tijdens de verwezenlijking van het bouwwerk (VCV) Definitie = iedere persoon die door de opdrachtgever, de bouwdirectie belast met de uitvoering of de bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering, belast is om zorg te dragen voor de coördinatie inzake veiligheid en gezondheid tijdens de verwezenlijking van het bouwwerk. De gegevens van de coördinator-verwezenlijking worden ingevuld vanaf het moment van zijn aanstelling (KB TMB art 27, 2,3 ) Naam ASBT bvba Contactpersoon Johan Thielemans Adres Technische Schoolstraat 47/7 Gemeente 2440 Geel Telefoon 014/56 04 28 Fax 014/56 04 29 GSM 0475/26 76 51 E-mail johan@asbt.be 4.2.4 bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering (BDCU) Definitie = iedere natuurlijke of rechtspersoon die voor rekening van de opdrachtgever zorg draagt voor het toezicht op de uitvoering van het bouwwerk. Naam Tijdelijke Handelsvennootschap Groep Infrabo nv- Carlier bvba Contactpersoon Dhrn. Paul Van Herck en Chris Vandervoort Adres Langstraat 65 Gemeente 2260 Westerlo Telefoon 014/59 16 69 en 014/58 50 05 Fax 014/59 03 67 GSM E-mail anne.vandevelde@infrabo.be Chris.VanDerVoort@infrabo.be 4.2.5 bouwdirectie belast met de uitvoering (BDU) Definitie = iedere natuurlijke of rechtspersoon die voor rekening van de opdrachtgever zorg draagt voor de uitvoering van het bouwwerk. Naam Type werken Contactpersoon Adres Gemeente Telefoon Fax GSM E-mail Vanaf hun aanstelling zullen voor elke bouwdirectie belast met de uitvoering de gegevens afzonderlijk weergegeven worden. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 8/38
4.2.6 aannemer (AAN) Definitie = iedere natuurlijke of rechtspersoon die activiteiten verricht tijdens de uitvoeringsfase van de verwezenlijking van het bouwwerk ongeacht of hij werkgever of zelfstandige is of een werkgever die samen met zijn werknemers werkt op de bouwplaats. Naam Type werken Contactpersoon Adres Gemeente Telefoon Fax GSM E-mail Vanaf hun aanstelling zullen voor elke aannemer de gegevens afzonderlijk weergegeven worden. 4.3 De beschrijving van het te realiseren bouwwerk 4.3.1 Algemene beschrijving Het betreft wegen-, riolerings- en omgevingswerken voor het project Minderhoutdorp te Minderhout, een nieuwbouwproject van sociale huisvesting. 4.3.2 Overzicht van de uit te voeren werken Een gedetailleerde opsomming en overzicht van de uit te voeren werken is terug te vinden in het bijzonder lastenboek, opgesteld door de bouwdirectie belast met het ontwerp. De verschillende elementen en etappes doorheen de verwezenlijkingsfase van het project zijn terug te vinden in de risicoanalyse, verder in dit veiligheids- en gezondheidsplan. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 9/38
5 RISICOBEHEERSING TIJDENS DE VERWEZENLIJKING VAN HET BOUWPROJECT 5.1 Risicoanalyse met algemene preventiemaatregelen Achtereenvolgend zullen de risicovelden, verbonden aan de verschillende etappes van de verwezenlijking van het bouwproject aangehaald worden met bijhorende preventiemaatregelen. Deze analyse werd opgesteld aan de hand van de op dat moment beschikbare gegevens. In functie van eventuele wijzigingen van het project en/of afhankelijk van de werkmethode van de aannemers, zoals zal blijken uit het bij zijn inschrijving gevoegde document, zal deze risicoanalyse aangepast worden. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 10/38
5.1.1 Risicoanalyse i.v.m. werken op een bouwplaats (algemeen) WERKEN OP BOUWPLAATSEN ALGEMEEN Vallen, struikelen, uitglijden Aangepaste veiligheidsschoenen met antislipzolen dragen. Werf regelmatig opruimen. Orden en netheid. Materiaal ordelijk stapelen. Door- en toegangen steeds vrijhouden. Kabels en leidingen afschermen en/of ophangen. Doorgangen van minstens 80 cm voorzien. Gevaar voor vallende voorwerpen Veiligheidshelm verplicht doen dragen. Niet onder een draaiende kraan werken. Aangepast heftoebehoren gebruiken. Verwondingen door contact met bewegende delen door te werken onder en/of in de nabijheid van heftoestellen Opleiding en instructies. Dragen veiligheidshelm verplicht. Werkzone en draaicirkel kraan afbakenen. Goede afspraken met kraanbestuurder. Door- en toegangen steeds vrijhouden. Kwetsen van handen en voeten Verwondingen aan de ogen Geluidshinder Aangepaste PBM s dragen. (veiligheidshandschoenen en schoenen) Dragen van veiligheidsbril waar nodig. Gehoorbeschermers dragen. Machines goed onderhouden. Alleen CE-gekeurde machines gebruiken Kantelen en omvallen van de bouwplaatsmachines Rijzone vrij van obstakels. Verharding of ondervulling van rijzones. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 11/38
Stabiele opstelling i.f.v. aard van de ondergrond. Vallende voorwerpen (van machines) Keuring hijswerktuigen en toebehoren Aangepast hijsgereedschap Aangepaste instructies voor het aanslaan van lasten Opleiding kraanman en seingever Beveiligde doorgangen en werkzones Aangepaste P.B.M.: veiligheidshelm Vallen en struikelen van personen Correcte plaatsing van toegangstrappen Vrije doorgangen Afbakening en verlichting Veilig gebruik van ladders Elektrocutie door: - contact met ondergrondse leidingen en luchtlijnen - aansluiting werfkast - werken met elektrisch gereedschap en toebehoren Overleg met nutsbedrijven i.v.m. plaatselijke veiligheidsregels Stroomuitschakeling (buiten spanning stellen) waar nodig Raadpleging grondplannen Isolatie bestaande leidingen BEDIENEN VAN HEFTOESTELLEN / MACHINES Algemeen Aanduiding grondtracé Aangepaste instructies Eerste hulp: materiaal en opleiding Keuring: bij indienststelling en periodiek, door erkend organisme Door bekwaam personeel Zie ook fiche werken met elektrisch gereedschap en werken met elektrische kabels en kabelhaspels Indienststellingsverslagen en periodieke keuringsattesten van heftoestellen, heftoebehoren en machines ter inzage van de bevoegde diensten houden. Heftoestellen en machines regelmatig nazien door bevoegd persoon. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 12/38
Bedienaars, als bekleders van een veiligheidsfunctie, een geneeskundig onderzoek laten ondergaan. Risico s voor derden: vallende voorwerpen Opleiding en instructies i.v.m. gebruik en aanpikken materialen WERKEN MET GEVAARLIJKE PRODUCTEN AANVOER EN PLAATSING WERFSIGNALISATIE EN WERFAFSLUITING PLAATSING WERFKETEN, SANITAIR,... Risico s voor de gezondheid Struikelen, vallen, uitglijden, knellen Risico s voor derden Struikelen, vallen Val van materieel Klemmen Breuk van hijstoebehoren Aangepaste heftoebehoren gebruiken. Werkzone afbakenen. Niet met materialen boven andere werkposten draaien. Dragen van de veiligheidshelm. Gevaarlijke producten zoveel mogelijk door ongevaarlijke of minder gevaarlijke producten vervangen. MSDS-fiche raadplegen. Aangepaste PBM s gebruiken. Aangepaste PBM s en signaalkledij dragen Werfsignalisatie volgens een gekeurd signalisatieplan plaatsen. Gebods- en verbodsborden plaatsen Doorgang voor voetgangers voorzien en eventueel beschermen tegen vallende voorwerpen. Veiligheidsschoenen met antislipzolen dragen Dragen P.B.M. s (veiligheidshelm). Nooit onder de lasten lopen. Dragen P.B.M. s (veiligheidsschoenen en handschoenen) Personeel opleiden en instructies geven. Gekeurd en goed onderhouden heftoebehoren gebruiken. PLAATSEN AFVALCONTAINER Afglijden van container of zijdelings wegglijden Container op effen ondergrond laten plaatsen. Buiten bereik van de vrachtwagen blijven. Indien container op de openbare weg: veilige verlichting en signalisatie aanbrengen. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 13/38
Vergunning bij plaatselijke overheid aanvragen. Kabel en hefhaak regelmatig controleren. Breken kabel of hefhaak Heftoebehoren periodiek laten keuren en goed onderhouden. Buiten bereik van de vrachtwagen blijven. Klemmen Voldoende afstand bewaren AANVOER MATERIAAL Klemmen Voldoende afstand bewaren. Materialen degelijk stapelen en ordenen op stabiele en effen ondergrond. Materialen degelijk opstapelen en ordenen op stabiele en effen ondergrond Vallen van voorwerpen Dragen P.B.M. s (Veiligheidshelm). Nooit onder de lasten lopen. Aangepaste hulpmiddelen gebruiken. Kantelen vrachtwagen Vrachtwagen op stabiele ondergrond, niet te dicht bij uitgraving en/of putten laten staan. AANBRENGEN EN VERWIJDEREN COLLECTIEVE BESCHERMINGSMIDDELEN (CBM S) Algemeen Val van materiaal Verwonding bij behandeling materiaal en materieel Uitschuifbare stabilisatoren gebruiken. Nooit één werknemer afgezonderd tewerkstellen. Aangepaste collectieve beschermingsmiddelen gebruiken. Eerst alle openingen afschermen of dichtleggen. Op voorhand afspraken maken met de coördinator om bestaande beveiligingen te laten staan. Aangepaste hijsmiddelen gebruiken. Veiligheidshelm dragen. Werkzones afbakenen. Opleidingen en instructies i.v.m. behandeling van goederen. Aangepaste hulpmiddelen gebruiken. Veiligheidshandschoenen dragen. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 14/38
Overbelasting t.g.v. verkeerde beweging of slechte tiltechniek Opleiding technieken. Aangepaste werkmethodes. Afwisseling van de zware werkzaamheden. WERKEN MET ELEKTRISCH HANDGEREEDSCHAP Elektrocutie/elektrisering Gebruik van aangepaste transportmiddelen. Gebruik van handgereedschap dient te gebeuren volgens het KB Arbeidsmiddelen, opgenomen in de Codex, titel VI. Elektrische handgereedschappen moeten CE-gemarkeerd zijn. Dubbel geïsoleerde toestellen mogen niet worden geaard. Elektrisch handgereedschap dat geen IP44-beschermingsgraad heeft, mag niet worden blootgesteld aan regen of worden gebruik in vochtige of natte ruimtes. WERKEN MET VERLENGKABELS / KABELHASPELS Stof (hout, beton,...): verwonding aan ogen en/of inhalatie ervan Verwondingen aan de handen of andere lichaamsdelen Elektrocutie/elektrisering Brand/ oververhitting Gebruik de stofafzuiging. Als de machine voorzien is van een aansluitopening of een stofzak dan moet deze ook aangesloten worden. Gebruik tevens een stofmasker/veiligheidsbril waar nodig. Controleer voor het gebruik of het apparaat in orde is. Defecte toestellen dienen onmiddellijk hersteld of vervangen te worden. Minstens IP 44 gebruiken. Het geheel nakijken op defecten en/of beschadigingen De doorsnede van de leidingen waarop een stopcontact wordt geplaatst moet minimum 2,5 mm zijn. De ganse kabel afrollen teneinde oververhitting tegen te gaan Gebruik bij voorkeur kabelhaspels met een ingebouwde thermische beveiliging ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 15/38
5.1.2 Specifieke werkzaamheden De hierboven aangehaalde risico s en preventiemaatregelen blijven gelden voor de specifieke werkzaamheden. Nochtans duiken er ook een aantal risicio s op eigen aan de activiteit. WERFINRICHTING OPZOEKEN VAN DE ONDERGRONDSE LEIDINGEN Warmte - koude : - gasontploffing Blootstelling aan elektrische stroom: Giftige stoffen : - gas,gevaarlijke producten - vaststellen van de juiste ligging door het manueel uitvoeren van controlesleuven op basis van de liggingsplannen en eventueel gebruik makend van een elektronische detector - aanvraag van de recente liggingsplannen ter beschikking stellen van de veiligheids- en gezondheidskaart WERFKETEN Val personen begane grond : - tijdens de montage - tijdens het gebruik - voldoende ruimte en vlakke inplanting voorzien, - regelmatig opruimen - plaatsen van b.v. een schoen- of laarzenborstel aan de ingang van de werfkeet - verankerde toegangstreden Val voorwerpen bij behandeling : - val van de werfkeet tijdens de plaatsing Klemming : - tijdens het plaatsen van de werfkeet - hijstoestel en aanslagmaterieel laten controleren door een erkend keuringsorganisme - voldoende afstand houden - gebruik maken van PBM s. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 16/38
SIGNALISATIE VOORBEREIDING - de signalisatiewerkzaamheden mogen slechts beginnen na goedkeuring door de Bevoegde Overheid - in het algemeen zal het signalisatiematerieel worden geplaatst in de volgorde zoals de weggebruiker het zal waarnemen Contact met beweeglijke voorwerpen : aanrijding met langskomend openbaar verkeer Verkeerde beweging - gebruik van PBM s, zoals reflecterende kledij, volgens de categorie : bv. gele reflecterende kledij voor de spoorwegen, enz - gebruik van andere signalisatiemiddelen om gezien te worden (signalisatiebakens & -kegels,mannequin met vlag, oranje flikkerlicht op de wagen, reflectoren, oploopbufferbak of stootdemper enz. - het personeel dient te beschikken over de nodige instructies TRANSPORT VAN HET SIGNALISATIE-MATERIEEL PLAATSEN VAN DE SIGNALISATIE Val van hoger gelegen vlak : val uit voertuig tijdens verplaatsing Val van personen van de begane grond : - tijdens transport van signalisatie Val van voorwerpen bij de behandeling ervan : tijdens laden / lossen van signalisatie Contact onbeweeglijke voorwerpen: aanrijdingen - aanstelling van een signalisatieverantwoordelijke - een goede voorbereiding en planning van de signalisatiewerken is noodzakelijk - er mag zich nooit iemand in de laadbak van een rijdend voertuig bevinden, zoals van een wiellader -bij het aanbrengen van de signalisatie gaat men behoedzaam tewerk - gebruik de juiste aanslagtechnieken - enkel hijsmaterieel gebruiken, dat een periodieke keuring (driemaandelijks) heeft ondergaan - het plaatsen van de werfsignalisatie, met uitzondering van het afsluiten van de openbare weg en de zijbermwerkzaamheden; dient in twee fasen te gebeuren : - a.) signalisatie eigen aan het aanwezige verkeer en onafhankelijk van de werken, - b). de eigenlijke werfsignalisatie, - men kiest bij voorkeur een kalme periode (weinig drukte bv. voor 7.00 s morgens en na 19.00 of in het weekend), meer in het bijzonder bij het plaatsen ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 17/38
van de signalisatie - rekening houden met de goedgekeurde opstellingsvolgorde : bij het plaatsen is dit in principe in de richting van het verkeer Contact met beweeglijke voorwerpen : aanrijding met voorbijrijdend verkeer - de werkzaamheden mogen slechts starten als de signalisatie is opgesteld. - het personeel dat de signalisatie plaatst is competent met de nodige ondervinding en opleiding - in gevaarlijke situaties, zoals bijvoorbeeld het onvrijwillig onderbreken van de verkeersstroom dient men een beroep te doen op de wegpolitie - extra voorzichtigheid is geboden s nachts en bij slechte zichtbaarheid (mist,...) WEGNEMEN VAN DE SIGNALISATIE OPVOLGING & ONDERHOUD VAN DE SIGNALISATIE Blootstelling aan of contact met elektrische stroom Contact met onbeweeglijke voorwerpen : aanrijdingen Contact met beweeglijke voorwerpen : aanrijding met voorbijrijdend verkeer Contact met beweeglijke voorwerpen : in aanrijding met de plaatselijke verkeersstroom - de elektrische installatie dient te voldoen aan de bepalingen van het A.R.E.I., d.w.z. veilige werkspanning van 12 of max. 24 V - men kiest bij voorkeur een rustige periode (weinig drukte), speciaal gedurende het plaatsen van de signalisatieuitrusting - de juiste opstellingsvolgorde dient te worden gekozen : voor het wegnemen is dit in principe tegen de richting van het verkeer in - buiten de normale werkuren ( s nachts, weekeinde, feestdagen & middagpauzes)moeten de overbodige verkeersborden worden weggenomen ( of neergelegd indien mogelijk) of afgedekt telkens de omstandigheden het toelaten - de staat, de kleurvastheid en de leesbaarheid van de borden dient regelmatig te worden gecontroleerd door de op het op zwarte achtergrond met gele letters & cijfers vermelde signalisatieverantwoordelijke of zijn plaatsvervanger ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 18/38
RIOLERINGEN ALGEMEEN Verkeerde bewegingen - de rioleringswerken mogen slechts beginnen na voorafmelding van 15 dagen aan de T.I. (= Technische Inspectie) - het personeel dient te beschikken over de nodige instructies - een goede voorbereiding van de werken is noodzakelijk Grondverzakking : - beschoeiingselementen van 15 cm laten uitsteken boven het maaiveld instorting van de rioolsleuf Grondverzakking : val van voorwerpen in de sleuf of tijdens de manipulatie van materiaal Contact bewegende voorwerpen - verkeersrisico/aanrijding - gebruik van PBM s (helm!) - gebruik van andere PBM s - gebruik van PBM s (signalisatiekledij) - aanduiding van de transportwegen (aan- en afvoer) - achteruitrijsignaal aangeschakeld tijdens het achteruitrijden Blootstelling aan of contact met elektrische stroom Blootstelling aan of contact met giftige stoffen of stralingen : - opzoeken ligging nutsleidingen en aanduiding van hun ligging op het terrein - voorzien van aangepaste PBM s PLAATSEN VAN DROOGZUIGING - INSTALLATIE - gas, explosie of verstikking Contact met bewegende voorwerpen - degelijke afscherming van de bewegende delen aan de zuigerpomp GRONDWERKEN Uitgraven van de sleuven Val van personen - val in sleuven of putten Val van personen op de begane grond - uitglijden -aanbrengen van de nodige collectieve beveiligingen (leuningen, e.d.) -bij doorgang over de sleuf moeten de langsbruggen van een leuning ( bovenreling op 1 à 1,2 m hoogte, tussenreling op 40 à 50 cm en een plint van 15 cm hoogte) worden voorzien - zorgen voor goede ondergrond (verwijderen modder e.d.) - PBM, werkschoenen met slipvrije zolen of laarzen ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 19/38
Grondverzakking - instorten sleuf - val van massa s aarde, rots, stenen van de talud - voorzien van veilige taludering (45 ) of voldoende beschoeiing. Zorg voor maatregelen om vallende voorwerpen in de sleuf onmogelijk te maken bv. plint ( min. 15 cm hoogte) door uitstekende beschoeiing) - val van massa s op de begane grond Klemming - tussen machine en voorwerp - omkantelen machine - verbod van transport van machines langs de sleufrand - respecteer de veiligheidsafstand ( 1,2 m ) van de machine - uitvoering van het nodige preventieve onderhoud, voer een vervangbeleid van machines, maak gebruik van een last- & lastmomentbegrenzer om overbelasting tegen te gaan - machine met CE-keuring (ROPS-beveiliging) Blootstelling aan, of contact met elektrische stroom - aanwezige nutsleidingen Blootstelling aan, of contact met giftige stoffen of stralingen - gas ( CH4 of CO), explosie (C3H8 of C4H10) en verstikking ( = N2 of CO2) Andere vormen - mechanische benadering tot op 50 cm van de ligging, verder vrijmaken met handgereedschap, bv. schop - het in acht nemen van de nodige veiligheidsafstand ( 1,2 m ) t.o.v. de sleufwand bij mechanische graafwerkzaamheden en let op de plaatsing van de onderwagen t.o.v. de sleuf - voorzie steeds voldoende mechanische verluchting, meer in het bijzonder bij het werken in besloten ruimten - voorzien van de gepaste PBM s, bv. reddingsvesten, - verdrinking door waterleidingbreuk in de nabijheid van een waterloop of spaarbekken Aanvullen en verdichten Val van personen - val in sleuven of putten - val van machine in sleuf - plaatsen van collectieve afscherming of signalisatie van de gevaarlijke zone - hou in de mate van het mogelijke rekening met een veiligheidsafstand van 1,2 m tussen het rollend materieel en de sleuf ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 20/38
Klemming - respecteer veiligheidsafstand van machine - tussen machine : graafmachine of verdichtingsmachine (terugslag) - omkantelen van de machine - machine met CE-keuring (ROPS-beveiliging) Inspanningen, verkeerde beweging - overbelasting van de gewrichten door trillend verdichtingsmachine Blootstelling of contact met elektrische stroom - voorzie de nodige rustpauzes en afwisselend werk - toepassing van de juiste werkhouding - gebruik van trillingsvrije montage (bv.silentblocs, ) - raken bovengrondse leidingen - tijdens een accidenteel contact is het verboden de cabine te verlaten alvorens de desbetreffende lijn spanningsvrij is gemaakt Uitbreken en herstellen van verhardingen en kunstwerken Blootstelling aan of contact met giftige stoffen - uitlaatgassen (CO & CO2) Val van personen - val in sleuven of putten Contact met beweeglijke voorwerpen - wegvliegende delen Klemming - tussen machine : opbreekmachine (hydraulische breekhamer) en het onderstel Inspanningen, verkeerde beweging - overbelasting van de gewrichten door de trillende verdichtingsmachine Blootstelling of contact met elektrische stroom - voorzie steeds de nodige verluchting, speciaal bij besloten ruimten door het aanvoeren van verse lucht en het afvoeren van de schadelijke gassen - respecteer de veiligheidsafstand tussen machine en sleuf - respecteer de nodige zweepafstand van de opbreekmachine - machine met CE-keuring (FOPS- beveiliging) - de breekmachine nooit op de hydraulische hamer laten steunen - voorzie de nodige rustpauzes en afwisselend werk - gebruik van trillingvrije montage (bv. silentblocs, ) - neem een goede werkhouding aan - contact met de luchtleidingen tijdens een accidenteel contact is het verboden de cabine te verlaten alvorens de desbetreffende lijnspanning vrij is gemaakt ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 21/38
Blootselling aan of contact met giftige stoffen - aanwezige gassen, zoals CH4 in bestaande putten of sleuven - voorzie steeds de nodige mechanische afvoer van de schadelijke en ontvlambare gassen en verse luchttoevoer in het bijzonder bij het uitvoeren van werken in besloten ruimten - eventueel contact met (gebonden) asbest - kan enkel gebeuren door erkend verwijderaar met in achtname van de nodige voorzorgen t.o.v. de omgeving ( = afvalverwijdering) LEGGEN VAN LEIDINGEN Val van hoger vlak - val in sleuven of putten - sleuven en putten steeds afschermen met reglementaire leuningen - bij het afdalen van de toegang tot de sleuf - gebruik van 2 ladders in goede staat (één bij de toegang en één bij het verlaten) - het afdalen langs de geplaatste stempels is verboden de grond (talud) - voorzien van voldoende ladders (minstens twee) om tot snelle evacuatie van de aanwezige werknemers over te gaan bij instorting - nooit de aanwezige stempels of stutten verwijderen of als ladder gebruiken Val van voorwerpen - voorwerpen aan de rand van de sleuf - nooit het aanslagmaterieel zoals kettingen en kabels gebruiken om uit de sleuf te komen - gebruik van PBM s (helm) - gebruik van reglementaire leuningen met plint ( 15 cm hoogte) - vallende voorwerpen : buizen - geen materialen stapelen langs sleuf en materialen (buizen) vastzetten - nooit personeel onder last, zoals buiselementen - keuring van het hijswerktuig (jaarlijks visueel nazicht op de constructie + om de drie maanden op de veiligheidsuitrusting, zoals kabels en kettingen) door een onafhankelijk keuringsorganisme - gebruik van aangepaste hulpmiddelen, zoals haken & klemmen voor het aanslaan van lasten (= aanslaghoek van 120 is verboden ), - bij lange lasten maken wij gebruik van een hijsjuk - vallende voorwerpen : grondaanvulling - de werknemers bevinden zich op een veilige werkafstand bij het opvullen ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 22/38
- geen te bruuske opvulling op de aanwezige nutsleidingen van de sleuf maar een gedoseerde aanvulling - het ophangen of ondersteunen van de aanwezige nutsleidingen - een seingever (= veiligheidsfunctie) op het maaiveld kan de opvulling van de sleuf onmiddellijk stopzetten bij gevaarlijke situaties - vallende voorwerpen : inspectieputten - nooit personeel onder de last laten werken, zoals bij de plaatsing van de inspectieput - jaarlijkse visuele controle van het hijswerktuig en driemaandelijkse controle van het aanslagmaterieel, zoals kabels of kettingen door een erkend keuringsorganisme - de werknemers bevinden zich op een veilige werkafstand bij het plaatsen van inspectieputten - bij het ontbreken van het visueel contact met de kraanman zal een seingever de plaatsing van de inspectieput onmiddellijk stopzetten bij uitzonderlijk gevaar - aangepaste veiligheidsinstructies in de taal van de gebruiker m.b.t. het aanslaan van lasten Contact bewegende voorwerpen - werknemers bevinden zich buiten de gevarenzone van de hydraulische kraan - giek van de kraan Klemming - de nodige geleiding van de last voorzien - bij plaatsing buizen + bezoekkamers - tussen buizen - tussen inspectieput Blootstelling aan of contact met elektrische stroom - ondergrondse leidingen - voorafgaandelijk opvragen van het liggingsplan van de voedingskabels - uitvoeren van de nodige manuele peilingen - signalisatie van de effectieve ligging van de gedetecteerde elektrische leidingen - verwittigen van de beheerder van het lokale elektriciteitsnet ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 23/38
- bovengrondse leidingen met giek, last of werkbak van hoogwerker, hangbak of laadbak van vrachtwagen - signalisatie bovengrondse leidingen - tijdelijke buitenspanningstellingaanvraag van de energiemaatschappij en isolatie van de luchtlijnen - in acht nemen van de veilige werkafstand, vooral bij hoogspanning bv. 5 m om vonkoverslag te vermijden Giftige stoffen : - schade aan (industriële) leidingen met giftige gassen / vloeistoffen - voorafgaandelijk opvragen liggingsplannen van de nutsleidingen - uitvoeren van de nodige detectie of peilingen van de leidingen - signalisatie van het leidingstelsel - verwittigen van de beheerder van het lokale net - contact met biologische agentia : rioolwater bij aansluiting, renovatie of inspectie - medische controle, - voorzien van de nodige inentingen - PBM s Ioniserende stralen : - laser - gebruik van een laserbron met beperkte energetische straling - niet in de straal van de laser kijken - vermijd in de mate van het mogelijke een laserinstelling op ooghoogte Andere vormen - ontploffing - zorgen dat de werknemers aangepaste instructies krijgen - voorafgaandelijk opvragen van de ligging van de nutsleidingen - uitvoeren van de nodige peilingen - signalisatie van de gasleidingen of mogelijke aanwezigheid van opgegraven explosieven of de ontmijningsdienst - verwittigen van de bevoegde overheid van het gasleidingsnet - verdrinking - de werknemers de nodige informatie verstrekken - het vooraf opvragen van de liggingsplannen - uitvoeren van de nodige peilingen - signalisatie van de aanwezige leidingen ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 24/38
- verwittigen van de plaatselijke beheerder waterleidingsnet Werken aan bestaande rioleringen METSEL- & BETONNERINGSWERKEN Giftige stoffen - toxische stoffen bv. van de industrie - zuurstoftekort (< 18 %) - explosieve gassen (C2H2, C3H8,C4H10, ) - rioolgassen o.a.h2s, CH4. Andere : - verdrinking val pers. van hoger vlak: - tijdens werken op een hoger gelegen gedeelte, bij het betreden van het talud of bij het afdalen instortingen: - ingeval van taludering van de sleuf - gebruik van de nodige PBM s : omgevingsonafhankelijke luchtapparatuur - mechanische afzuiging van de schadelijke & explosierijke gassen en aanvoer van gezuiverde lucht - verplichte aanwezigheid van een veiligheidswacht buiten de gevaarlijke zone - rioolreiniging voor uitvoering van werkzaamheden - persoonlijk hygiëne (handen wassen, rechtstreeks contact met rioolwater vermijden e.d.) - voorzie steeds een nooduitgang bij betreden van het bestaande rioleringsnet - de toegangen en vluchtwegen dienen op een reglementaire wijze (leuningen : bovenreling op 1 à 1,2 m hoogte tussenreling op 0,4 à 0,5 m hoogte en een plint van 15 cm) te zijn afgezet - voorzien van de nodige omleidingen voor de bestaande waterafvoer - buitendienststelling van de bestaande riolering door een bevoegd persoon - gebruik van verankerde en geschoorde stelling en / of een oordeelkundig aangebracht trap en / of een vakkundig geplaatst laddersysteem - collectieve beveiliging (leuningen : bovenreling, tussenreling & plint) voorzien - werkvloeropeningen dichtleggen of voorzien van een adequate collectieve afscherming - bij werken die een val van > 2 m toelaten en waarbij wij geen collectieve bescherming kunnen toepassen is het dragen van een harnas met een levenslijn verbonden aan een oordeelkundig gekozen ankerpunt -schoring of afschuinen ( = ideaal 45 ) van het talud rekening houdend met de natuurlijke hellingshoek van de aanwezige grondsoort ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 25/38
Metselwerken (putten e.d.) val van personen van hoger vlak: - door overbelasting van de werkvloer - bij de montage van de staanders de puntdruk verdelen door gebruik te maken van verdeelbalken - voldoende stevig en stabiel opgestelde metsersschragen ( tot een maximumhoogte van 3 m voor de werkvloer en indien 2 m voorzien van collectieve beschermingsmiddelen (bovenreling 1 à 1,2 m, tussenreling 40 à 50 cm en een plint van 15 cm hoogte) gebruiken Betonneringswerken (putten e.d.) instortingen: - van het talud en hierdoor van het metselwerk contact bewegende voorwerpen: - tijdens het steenzagen - wegvliegende stukjes steen - contact met het zaagschijf contact bewegende voorwerpen: - tijdens het nemen van mortelspecie aan de silo inspanning verkeerde beweging uitglijden-behandelen: - tijdens het opnemen van betonblokken giftige stoffen: - huidcontact met mortelspecie (cancerogene eigenschappen van Cr+) val pers. van hoger vlak: - tijdens be- en ontkisten - vakkundige schoringstechniek toepassen of afschuinen van het talud door rekening te houden met de natuurlijke hellingshoek van de ondergrond - gebruik maken van de PBM s (bril) - collectieve afscherming van het zaagblad en het systeem van zagen met waterkoeling toepassen - CE gekeurde installatie - de draaiende delen (archimedesschroef of aandrijfriemen )van de mortelsilo dienen collectief afgeschermd - betonblokken opnemen op een tilhoogte van 80 cm - gewicht van de stenen of blokken beperkt houden - in de mate van het mogelijke blokken gebruiken, die van een ingewerkte handgreep zijn voorzien - gebruik maken van PBM s (handschoenen) - gebruik maken van gestutte, en stabiel opgestelde metalen bekisting voorzien van een vooraf gemonteerde collectieve afscherming ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 26/38
- tijdens wapenen en betonneren - gebruik maken van een stabiele, dichtliggende en goed aansluitende werkvloer voor het be- en ontkisten - gebruik van betonstorttrechter met werkplatform (opm.: de werknemer op dit werkplatform dient bij verplaatsing op hoogte een harnas te dragen dat vastgemaakt is aan een punt hoger dan ) = cuffat instortingen: - door de hydraulische druk van de nog uit te harden betonmassa klemming in voorwerp: - de hand kan geklemd geraken tussen de trilnaald, de wapening en de bekisting - adequate schoring van de bekistingspanelen voorzien - betonneren in opeenvolgende lagen door het spreiden van de uithardingstijd - dragen van P.B.M. s, zoals helm, handschoenen, veiligheidsschoenen, veiligheidskledij - het toepassen van de juiste werkhouding m.b.t. het manipuleren en het continu verplaatsen van de trilnaalddarm - aangepaste ( i.v.m. de naalddiameter & -lengte) trilnaald gebruiken WEGENISWERKEN ALGEMEEN - het personeel dient te beschikken over de nodige instructies - een goede voorbereiding van de werken is noodzakelijk - de werken mogen slechts beginnen na goedkeuring van het signalisatieplan door de Bevoegde Overheid Val van personen van hoger vlak: Val van personen Contact bewegende voorwerpen verkeersrisico/aanrijding met bouwplaatsmachines - niet overhaasten, springen, e.d. - afdekken van de trajectopeningen - opstellen van een werfsignalisatieplan -gebruik van PBM s (reflecterende kledij, veiligheidsschoenen, helm!) - gebruik van PBM s (reflecterende kledij) - aanduiding van de transportwegen (aan- en afvoer) - akoestisch signaal automatisch ingeschakeld bij het achteruitrijden - voor het gebruik dient de bestuurder de goede werking na te gaan, vastgestelde gebreken dienen onmiddellijk te worden gemeld ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 27/38
- het onvrijwillig starten moet onmogelijk zijn, een sleutelvergrendeling dient te zijn voorzien - de bestuurders mogen hun machine niet verlaten zolang de machine in werking is - bij de machines dient de handrem te worden ingeschakeld, evt. wielen blokkeren door wielschoenen - tijdens het vervoer van de machines dienen deze te worden beveiligd tegen verplaatsing Inspanningen, verkeerde bewegingen of uitglijden zonder val - gebruik maken van de aanwezige handgrepen tijdens het opstappen - tijdens uitstappen van asfalterings- of betonneermachine KLINKER BESTRATING Nivelleren & profileren Contact met beweeglijke voorwerpen : - contact met de nivelleermachine - contact met de pneumatische verdichter Aanbrengen fundering (koffer) Val van voorwerpen bij behandeling : - val van materiaal van de vrachtwagen Contact met beweeglijke voorwerpen : - contact met bak van graafmachine of wiellader - geen werkzaamheden uitvoeren in de gevarenzone - een duidelijke signalering van de gevarenzone - dragen van PBM s (o.a. helm) - afstand houden t.o.v. de machine (minstens 80 cm vrije ruimte om het gevaar op klemming te vermijden) Inspanning, verkeerde beweging bij behandeling : - bij het werken met handgereedschap, bv. schop Aanbrengen boordstenen Val van voorwerpen bij behandeling : - val van een boordsteen op de werknemer - verboden onder hangende lasten te werken - afbakenen van de werkzone - dragen van PBM s : helm & veiligheidshandschoenen & -schoenen Contact met beweeglijke voorwerpen : - dragen van PBM s : veiligheidsbril - bij het doorslijpen of het zagen ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 28/38
Inspanning, verkeerde beweging bij behandeling : - bij het verplaatsen van de boordstenen Andere vormen : - gebruik van hulpstukken, zoals handklem (= boordsteenklem) - steeds met twee werknemers de last verplaatsen - dragen van gehoorbescherming vanaf 90 db(a) - lawaai Aanbrengen van slibvangers Val van voorwerpen bij behandeling : - val van een slibvanger op de werknemer Inspanning, verkeerde beweging bij behandeling : - bij het verplaatsen van de slibvangers - verbod van onder hangende lasten te werken - afbakenen van de werkzone - gebruik van aangepast hijsmaterieel (schaarklem) - steeds met twee werknemers de last verplaatsen Aanbrengen van oppervlaktelaag Tegels / klinkers Val van voorwerpen bij behandeling : - gebruik van gekeurd aanslagmaterieel - tijdens het afnemen van de paletten met tegels / klinkers Klemming : - klemming tussen de dal / klinker en de dal / klinkerschaar Inspanning, verkeerde beweging bij behandeling : - zorgen voor een stabiele opstelling alvorens de dal / klinker op maat te kappen - regelmatig van werkhouding veranderen - rugklachten bij het (ver)plaatsen van de tegels / klinkers VOETPADEN Val personen begane grond : - tijdens het zich verplaatsen over een modderig of hinderlijk terrein Treden op voorwerpen : - aanwezigheid van hinderlijke voorwerpen op het werkterrein Contact warmte koude : - gevaar voor explosie bij het beschadigen van ondergrondse leidingen Blootstelling aan elektrische stroom : - bij het beschadigen van ondergrondse kabels - onmiddellijk opruimen en afvoeren van alle puinresten en overtollige hindernissen - onmiddellijk opruimen en afvoeren van alle puinresten en overtollige hindernissen - opvragen van de liggingsplannen van deze leidingen Het vooraf detecteren en merken van de ondergrondse ligging - opvragen van de plannen met de situering van deze ondergrondse kabels - detecteren & aanduiden van de ondergrondse ligging ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 29/38
Uitgraven voor de fundering Grondverzakking : -bv. bij hellende terreinen Val voorwerpen bij behandeling: - afvallen van materialen van graafmachine, wiellader, - dragen van PBM s (o.a. helm en veiligheidshandschoenen) in de nabijheid van de respectievelijke machines Inspanning, verkeerde beweging bij andere omstandigheden : - bij het ontwijken van hindernissen Aanbrengen van de funderingskoffer Val van voorwerpen bij behandeling : - val van materiaal van de vrachtwagen op de werknemer Contact beweeglijke voorwerpen: - contact met de bak van de graafmachine of wiellader - dragen van PBM s (o.a. helm) - afstand houden t.o.v. de machine, minimum 80 cm Inspanning, verkeerde beweging bij behandeling : - bij het werken met handgereedschap, bv. de schop Aanbrengen van de bovenlaag Inspanning, verkeerde beweging bij behandeling : - regelmatig van werkhouding veranderen -bij stereotype houdingen Klinkers Val van voorwerpen bij behandeling : - gebruik van gekeurd aanslagmaterieel - tijdens het afnemen van de paletten met klinkers Dolomiet Contact met beweeglijke voorwerpen : - contact tussen vrachtwagen werknemer - contact met de dolomietmassa GROENAANLEG Contact warmte koude : - explosiegevaar bij het beschadigen van ondergrondse leidingen Blootstelling aan elektrische stroom : - bij het beschadigen van ondergrondse kabels - opvragen van de liggingsplannen van ondergrondse leidingen - detecteren en merken van de ondergrondse ligging - opvragen van de liggingsplannen van ondergrondse kabels - detecteren en aanduiden van de ondergrondse ligging ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 30/38
- mechanisch naderen tot op maximum 50 cm Opruimen Grondverzakking : - bv. bij hellende terreinen Val van voorwerpen bij behandeling : -val van materiaal uit de laadbak van de wiellader Nivelleren Contact met beweeglijke voorwerpen : - aanrijding van de werknemer door de nivelleermachine Frezen Val van personen op de begane grond : -tijdens de verplaatsing van de freesmachine contact met de tractiemessen op modderig of hinderlijk terrein Contact beweeglijke voorwerpen: -contact met de bewegende delen van de freesmachine - gebruik van freesmachine met onafhankelijke tractiewielen tijdens het ter plaatse brengen - onmiddellijk opruimen en afvoeren van alle puin en obstakels - uittesten van de optimale werking van de veiligheidsschakelaar (= dodemansbediening) - dragen van veiligheidsschoenen - werken volgens de regels van goed vakmanschap Inspanning, verkeerde beweging bij behandeling : -bij het spitten -bij het compacteren of verdichten -(= effenen van het terrein) Zaaien Val van personen begane grond: - gedurende de verplaatsing op een drassig of hinderlijk terrein Contact beweeglijke voorwerpen: -contact met de draaiende delen van de zaaimachine Beplanten Val van voorwerpen bij de behandeling : - val van plantgoed, o.a. bomen, struiken, steunmateriaal, ) ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 31/38
Inspanning, verkeerde beweging bij behandeling : -bij het verplaatsen van het plantgoed, o.a. boompjes met aardkluiten, -bij het uitgraven van het aanwezige plantgoed ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 32/38
5.2 Wederzijdse beïnvloeding van verschillende werkzaamheden Hierna geven we een overzicht van de elementen die, door wederzijdse inwerking, risico s veroorzaken en waarvoor bijgevolg preventiemaatregelen en/of aandachtspunten nodig zijn. Het zijn situaties die tot stand komen door de activiteiten van de hoofdaannemer (ruwbouw): Wanneer tijdens de activiteiten van de hoofdaannemer andere aannemers werkzaamheden uitvoeren Wanneer na vertrek van de hoofdaannemer risico s achterblijven die een gevaar zijn voor de partijen die later op de werf komen. 5.2.1 Werfafsluiting De hoofdaannemer zal ervoor zorgen dat de werf vanaf de aanvang der werken degelijk afgebakend wordt met vermelding van verboden toegang voor onbevoegden. Deze afsluiting zal ter plaatse blijven tot het einde der werken. Bij gebruik van de openbare weg zal tijdig een vergunning gevraagd worden aan de lokale overheid: dit signalisatieplan dient strikt gevolgd te worden. 5.2.2 Zonering van de werf Werkzone = zone waar bouwactiviteiten plaatsvinden - opslag van materialen dient te gebeuren buiten de werkzone met voldoende brede doorgangen. De doorgangen dienen ten allen tijde vrijgehouden te worden. Werfketen: deze worden buiten de werkzone geplaatst en zijn toegankelijk zonder PBM s. Van zodra men overgaat naar de werkzone dienen PBM s (helm, veiligheidsschoenen) gedragen te worden. 5.2.3 Sleuven voor nutsleidingen Deze zullen ten alle tijden afgebakend en gesignaleerd worden. Sleuven en putten welke langer dan de werkdag zelf open blijven moeten met oranje netten gesignaleerd worden. 5.2.4 Gebruik van de kraan Bij gebruik van de kraan zal er steeds opgelet worden dat er zich niemand onder de last bevindt. Gezien de werken zich situeren in een binnengebied (enkel te bereiken via een onder doorrit) dient de aannemer hiermee rekening te houden in de keuze van zijn in te zetten werfmateriaal (o.a. grootte van kranen,...). 5.2.5 Afval Afval en steenpuin zal opgeruimd en verwijderd worden om risico s op struikelen en vallen te vermijden. 5.2.6 Valgevaar Alle openingen in de werkvloeren (inspectieputten, sleuven, ) dienen afgeschermd te worden dmv oranje netten of voldoende stevige platen. Deze afscherming dient aanwezig te blijven tot het einde der werken of tot de aanwezigheid van een definitieve constructie. 5.2.7 Postinterventiedossier Elke aannemer zal de technische fiches van gebruikte materialen en installaties verzamelen en overhandigen aan de coördinator verwezenlijking. Elke aannemer zal van zijn geleverde werken de asbuiltplannen opstellen en overhandigen aan de coördinatorverwezenlijking. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 33/38
5.3 De beschrijving van de extra preventieregels en maatregelen Risico Vallen, struikelen, uitglijden Val van personen Val van voorwerpen Extra maatregelen De werf zal dagelijks opgeruimd worden en afval zal verwijderd worden. Verlengkabels worden opgehangen en blijven niet op de grond liggen. Alle putten, sleuven, inspectieputten, etc zullen afgeschermd worden door oranje netten of voldoende stevige platen. Deze dienen aanwezig te blijven tot het einde der werken. Werken boven elkaar worden niet tegelijkertijd op dezelfde zone uitgevoerd. Bij werken met een draaiende kraan mag niemand zich onder de last bevinden. 5.4 Extra maatregelen t.g.v. de wederzijdse beïnvloeding van verschillende werkzaamheden. Werfafsluiting Werfkeet, sanitaire voorzieningen De werfafsluiting dient aanwezig te blijven tot het einde der werken. Deze voorzieningen dienen aanwezig te blijven tot het einde der werken. Zoneafbakening op de werf Er zal een duidelijke zonering uitgevoerd worden: werkzone opslagzone werfketen. Coördinatieoverleg De coördinator verwezenlijking zal bij de aanvang van de werken een overleg organiseren, alsook telkens een nieuwe aannemer op de werf komt. Tijdens dit overleg zullen de betrokken partijen een bespreking houden van de risico s en de preventiemaatregelen. Er wordt verwacht dat minstens de werfleider op dit overleg aanwezig is. Deze werfleider zal ervoor zorgen dat de gegeven en verkregen informatie en maatregelen op een duidelijke manier doorgegeven worden aan zijn personeel. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 34/38
6 WERFREGLEMENT 6.1 Organisatie van de preventie en bescherming - De coördinator-verwezenlijking heeft de leiding over de coördinatie van de veiligheid en gezondheid voor het geheel van de werkzaamheden. Overeenkomsten tussen de verschillende aannemers i.v.m. veiligheid en gezondheid op de bouwplaats moeten eerst door de coördinator-verwezenlijking goedgekeurd worden. - De tussenkomende partijen verbinden zich er toe aanwezig te zijn op de periodieke coördinatievergadering V & G gehouden door de coördinator- verwezenlijking. - Elke aannemer aan wie een werk wordt toegewezen, is verplicht een veiligheidsverantwoordelijke aan te duiden die gedurende de werkzaamheden op de bouwplaats aanwezig is. - Elke aannemer verklaart dat de werknemers de nodige opleiding/beroepservaring en lichamelijke geschiktheid bezitten om de hen opgelegde taken ( incl. verantwoordelijkheden in veiligheidsfunctie) uit te voeren en het bijbehorend materieel te gebruiken en te bedienen op volstrekt veilige wijze. Op vraag van de coördinator-verwezenlijking legt hij de nodige stukken ter staving voor. - De personeelsleden van de aannemers mogen slechts worden aangetroffen op de voor hen voorziene werkplaatsen. 6.2 Noodprocedures - Elke aannemer zal de procedures inzake E.H.B.O. en arbeidsongevallen opstellen en respecteren. - Elk arbeidsongeval, incident of schadegeval moet de dag van het voorval worden vermeld. Voor arbeidsongevallen moet daarenboven een arbeidsongevallenrelaas aan de coördinator-verwezenlijking worden overhandigd. - Elke aannemer rust zijn lokalen uit met de wettelijke voorzieningen inzake brandblussers en E.H.B.O.- materiaal, inclusief materiaal om een gekwetste te vervoeren. - Op de bouwplaats moet minstens één E.H.B.O.-hulpverlener aanwezig zijn. - Elke aannemer moet over voldoende, aangepaste en conforme brandbestrijdingmiddelen beschikken. Voor sommige werken is, in samenspraak met de coördinator-verwezenlijking, een vuurvergunning verplicht. - Indien nodig stelt de coördinator-verwezenlijking een brandevacuatieprocedure op. 6.3 Persoonlijke beschermingsmiddelen (P.B.M.) - Het dragen van aan het werk aangepaste P.B.M. conform de geldende wetgeving is op de bouwplaats voor IEDEREEN verplicht. - Elke aannemer moet op zijn kosten P.B.M. ter beschikking stellen van zijn personeel en bezoekers. Hij moet eveneens toezien op het gebruik ervan. Tevens moet hij ten gepaste tijde zorgen voor het onderhoud en de vernieuwing. - De werknemers moeten, overeenkomstig hun opleiding en de gegeven instructies, op de juiste wijze gebruik maken van de P.B.M. en ze na gebruik weer opbergen en onderhouden. 6.4 Collectieve beschermingsmiddelen (C.B.M) - Ter voorkoming van arbeidsongevallen moet elke aannemer waar nodig C.B.M. voorzien. De keuze wordt bepaald op basis van de preventiebeginselen vastgelegd in hoofdstuk II algemene beginselen van de welzijnswet (wet 04-08-96, B.S. 18-09-96), waarin onder meer de voorkeur wordt gegeven aan collectieve bescherming i.p.v. persoonlijke bescherming. - Het plaatsen en/of wegnemen van C.B.M. wordt geregeld in samenspraak met de coördinatorverwezenlijking. Geplaatste C.B.M. mogen nooit verwijderd worden zonder dat vervangende of definitieve bescherming worden aangebracht. - Elke op de bouwplaats vastgestelde gevaarlijke of ongezonde toestand moet onmiddellijk aan de coördinator-verwezenlijking gemeld worden. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 35/38
6.5 Orde en netheid - Elke aannemer moet ten minste dagelijks zijn werkposten opruimen en het afval afvoeren. De opdrachtgever kan, op kosten van de aannemer die in gebreke blijft, de opdracht geven aan derden om de werkpost op te ruimen. - De wegen, doorgangen en trappen moeten steeds vrij zijn van obstakels en hindernissen. Soepele leidingen en kabels mogen de doorgang niet belemmeren. Kruisen zij een doorgang dan moeten ze beschermd worden tegen beschadiging. - Materialen moeten ordelijk en stabiel, beveiligd tegen weersinvloeden, in samenspraak met de coördinator-verwezenlijking, in de voorziene zones worden gestapeld. 6.6 Milieu - Het verbranden van afval op de bouwplaats is verboden. - Het verwijderen en/of verpakken gebeurt volgens de geldende milieuwetgeving en vermeld in het veiligheids- en gezondheidsplan. - Er moeten maatregelen genomen worden tegen, bodem-, lucht- en watervervuiling. 6.7 Bouwplaatsinrichting - Het inplantingsplan wordt door de hoofdaannemer opgesteld en besproken met de veiligheidscoördinator verwezenlijking. Het vermeldt ten minste volgende gegevens: - toegangen, wegen, rijrichting en parkings - ligging van nutsleidingen (H.S., L.S., telefoon, water, gas, ) - zones voor gezondheidsinrichtingen, opslaan van materieel, werkplaatsen - inplanting hijstoestellen en draaicirkel - opgestelde elektrische verdeelborden - E.H.B.O.-post - Elke aannemer is verplicht voor zijn werknemers de wettelijk voorziene gezondheidsinrichtingen ter beschikking te stellen en deze dagelijks te onderhouden. Maaltijden mogen enkel in de daartoe voorziene inrichtingen worden gebruikt. - Het gebruik van de installatie van de hoofdaannemer is in principe verboden voor derden tenzij onderling schriftelijk overeengekomen. - Het opstellen van werfburelen, refters, kleedkamers, sanitaire installaties, opslagplaatsen, mag enkel conform het inplantingsplan en in overleg met de coördinator-verwezenlijking gebeuren. 6.8 Elektrische installatie - de elektrische installatie moet door een erkend organisme gekeurd worden conform het A.R.E.I. Elk defect moet ONMIDDELLIJK hersteld worden. - Verdeelborden moeten steeds gesloten blijven. Het aansluiten kan enkel met gepaste stekkers. Alle verbindingen (stekker/stopcontact) moet geschikt zijn voor gebruik in vochtige omstandigheden, minimum IP44. - Kabels moeten steeds opgehangen en/of afgeschermd worden tegen mogelijke beschadigingen. - Elke aannemer staat zelf in voor de verlichting van zijn werkposten. Deze verlichting moet worden uitgevoerd volgens de geldende wetgeving. 6.9 Arbeidsmiddelen en toebehoren - Enkel elektrisch materiaal conform het A.R.E.I. mag op de bouwplaats aanwezig zijn en worden aangesloten op de daartoe voorziene verdeelborden. - Elke aannemer moet zijn arbeidsmiddelen zodanig markeren dat ze identificeerbaar zijn. Het identificatiesysteem moet worden beschreven in de risicoanalyse van de aannemer. - De arbeidsmiddelen moeten geschikt zijn voor het uit te voeren werk en regelmatig gekeurd zijn door een bevoegd persoon zodat bij het gebruik de veiligheid en gezondheid steeds gewaarborgd zijn. Op vraag van de coördinator-verwezenlijking moeten de gebruiksaanwijzingen en veiligheids- en gezondheidsinstructies kunnen voorgelegd worden. - Bij gebruik van arbeidsmiddelen van derden is de GEBRUIKER verantwoordelijk voor de veiligheid. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 36/38
- Bij het gebruik van heftoestellen gelden volgende specifieke bepalingen: - Alle heftoestellen en hijstoebehoren, evenals grondverzetmachines om lasten te hijsen, die op de bouwplaats binnengebracht worden, moeten voorzien zijn van een geldig keuringsattest. - Een kopie van de keuringsattesten moet aan de coördinator-verwezenlijking worden overhandigd vooraleer de toestellen in gebruik te nemen. - Bij gebruik van meerdere heftoestellen met overlappend werkbereik moet, in overleg met de coördinatorverwezenlijking een gebruiksprocedure opgesteld worden. - Ladders zijn steeds in goede staat (zonder beschadigingen en stabiel) en uitgerust met aangepaste antislipvoorzieningen. Zij worden opgesteld op een goede, stevige ondergrond. Zij worden steeds vastgemaakt wanneer zij dienst doen als toegangsladder of wanneer de ladder 25 of meer sporten telt. - Bij gebruik van stellingen gelden volgende specifieke bepalingen: - Elke stelling vanaf 2 meter hoog moet voorzien zijn van leuningen, tussenleuningen en plinten. De werkvloer moet aaneensluitend zijn, d.w.z. zonder gevaarlijke ruimten tussen de planken en de leuning en voldoende stevig, rekening houdend met de belasting. - De toegang tot de werkvloeren gebeurt door middel van trappen(torens) of ladders. - Voor de ingebruikname en minstens één maal per week wordt de stelling nagekeken door een bevoegde persoon van de aannemer. - Voor stellingen hoger dan 8 meter of voor stellingen blootgesteld aan buitengewone krachten moeten de nodige berekeningsnota s of referentie van norm voorgelegd worden aan de coördinator-verwezenlijking. 6.10 Gevaarlijke producten - Alle producten op de bouwplaats moeten reglementaire etiketten hebben of krijgen. Het gebruik van brandbare, toxische of andere gevaarlijke producten moet in de risicoanalyse van de aannemer vermeld staan. - Het opslaan van producten en verwijderen van verpakking dient volgens de geldende wetgeving en in samenspraak met de coördinator-verwezenlijking te gebeuren. - Een kopie van de veiligheids- en gezondheidssteekkaart (chemische fiche of M.S.D.S.-fiche) van de gebruikte producten moet aan de coördinator-verwezenlijking overhandigd worden. De steekkaart omvat minstens: Naam van de fabrikant Fysische eigenschappen Bijzondere kenmerken Gevaren / verschijnselen Preventie Blusstoffen / eerste hulp / evacuatie - Indien werken worden uitgevoerd waarbij schadelijke of hinderlijke dampen/gassen vrijkomen, moet dit worden gemeld in de risicoanalyse van de aannemer. Op basis van voorgaande gegevens zal het veiligheidsen gezondheidsplan aangepast worden. Met de coördinator-verwezenlijking worden maatregelen afgesproken om de dampen/gassen op een doeltreffende manier af te voeren (afzuiginstallatie, ). 6.11 Werken met een open vlam - Voor de aanvang van werken met open vlam vraagt de aannemer aan de coördinator-verwezenlijking of een vuurvergunning vereist is. - Het behandelen van gasflessen gebeurt met de meeste zorg. Lege gasflessen en gasflessen die niet worden gebruikt, worden buiten het gebouw op een vaste plaats rechtop opgeslagen, vastgemaakt, voorzien van de beschermkop en beschermd tegen de zon. - De zuurstof- en brandgasflessen worden bij gebruik verticaal of schuin onder een hoek van minimum 35 geplaatst. Bij voorkeur worden ze gemonteerd op een flessenkar; Op het einde van de dagtaak worden de gasflessen dichtgedraaid en slangen en manometers ontspannen. - Bij werken met een open vlam hoort een ABC-blusapparaat van minimum 6 kg. ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 37/38
ASBT bvba Veiligheids- en gezondheidsplan Blz. 38/38