!"#$%"&"'("#)%"'*'+,-,+-.+,+'

!"#$%"&"'("#)%"'*'+,-,+-.+,+'

2010 - Instituut voor Functieclassificatie - Belliardstraat 20 te 1040 Brussel

Inhoud Inleiding 4 1. Een grondige aanpak 5 1.1. Een goede mix van instellingen 5 1.2. Representativiteit 5 1.3. Methode: goed begonnen is half gewonnen 6 1.4. Instellingen 6 2. Het functietapijt als basis voor de benchmark 8 3. Functies 10 3.1. Aantal werknemers per geslacht 10 3.2. Aantal werknemers per departement 11 3.3. Aantal toegewezen functies per departement 12 3.4. Spreiding personeel over het functietapijt en de klassen 13 3.5. Hybride functies 14 3.6. Ontbrekende functies 15 4. Arbeidstijd 17 4.1. Gemiddelde arbeidstijd 17 4.2. Deeltijdse arbeid per geslacht 18 4.3. Deeltijdse arbeid per departement 19 4.4. Deeltijdse arbeid per functie 20 4.5. Tijdskrediet 24 5. Leeftijd en Anciënniteit 25 5.1. Leeftijdspiramide 25 5.2. Leeftijd per departement 26 5.3. Dienstanciënniteit 27 5.4. Dienstanciënniteit per departement 28 5.5. Financiële anciënniteit 29 5.6. Extra financiële anciënniteit 30 5.7. Financiële anciënniteit per departement 32 5.8. Spreiding financiële anciënniteit per functie 33 6. Opleiding en diploma 37 6.1. Opleidingsniveau 37 6.2. Opleidingsniveau per departement 38 6.3. Opleidingsniveau voor verzorgend en verplegend personeel 39 6.4. Opleidingsniveau per klasse 41 7. Lonen en Barema's 42 7.1. Spreiding van de barema s per functie 42 7.2. Loon en anciënniteit 48 7.3. Haard- en standplaatsvergoeding 52 7.4. Functietoeslag 53 7.5. Extralegale voordelen 54 7.6. Spreiding loonmassa 55 /

Beste lezer, Sinds 2002 werkt if.ic aan de ontwikkeling van een nieuwe functieclassificatie. Met dit sectorrapport realiseren we een belangrijke stap in dit project. Dit rapport geeft u de analyse van het loononderzoek dat we in samenwerking met 33 rusthuizen uitvoerden. We ontvingen de gedetailleerde gegevens over de lonen en de tewerkstelling van alle medewerkers in deze instellingen. In nauw overleg met de directies en afgevaardigden werd voor elke medewerker de juiste functie binnen de if.ic classificatie aangeduid. Dit maakt een correcte vergelijking mogelijk. Deze benchmark biedt u een uniek inzicht en maakt het mogelijk om de tewerkstelling en de loonstructuur zeer nauwgezet te analyseren. Sommige cijfers bevestigen op het eerste zicht alleen maar wat we wisten. Maar wie de cijfers grondig naleest, krijgt een zeer genuanceerd beeld over welke functies we in de sector terugvinden, over arbeidstijden en deeltijds werk, over de gebruikte lonen en de toegekende barema s. Deze details zijn nodig om een aangepast beleid te ontwikkelen. Al te vaak baseren we ons daarvoor op gemiddelden. Bij gebrek aan beter. Maar gemiddelden verbergen dikwijls de diversiteit op de werkvloer. Dit rapport helpt u om een beter inzicht in de rusthuissector te krijgen. Rest ons de instellingen te bedanken voor hun onmisbare bijdrage in dit werk. Bel ons gerust voor meer informatie over dit rapport. Het if.ic team helpt u graag verder. Veel leesgenot, Didier Martens, coördinator Anne-Christel Pirlet, Gaëlle Troukens en Andries Nelissen, consultants 0

1. Een grondige aanpak 1.1. Een goede mix van instellingen Een representatief staal van instellingen is belangrijk om een grondige en realistische benchmark te verkrijgen. Alle soorten rusthuizen komen daarom best aan bod. We hebben instellingen gezocht in verschillende categorieën. Daarbij hielden we rekening met : Regio Statuut Grootte In totaal namen 33 rusthuizen uit de privé-sector deel aan dit onderzoek. Volgens de RSZ cijfers voor 2008 telt België in totaal 1.149 privé rusthuizen. De openbare sector werd voorlopig niet opgenomen in de studie. Daarom vindt u in het rapport geen gegevens van OCMW-instellingen. De meeste instellingen in dit rapport werken als vzw. De anderen zijn vennootschappen. In de steekproef zijn kleine instellingen minder vertegenwoordigd omdat zij moeilijker te overtuigen zijn. Het is voor de instellingen niet altijd vanzelfsprekend om personeel vrij te maken voor een studie. 1.2. Representativiteit In totaal verzamelde if.ic voor deze studie de loon- en tewerkstellingsgegevens van 3.502 werknemers. Voor een aantal categoriën in deze onderzoeksgroep werden geen loondata verzameld: Niet actieve werknemers Bruggepensionneerden 27 Langdurig zieken ( >1 jaar) 126 Afwezig (vb. moederschapsrust) 25 Bijzondere categorieën Directieleden 50 Leerovereenkomst 13 Laten we de 178 niet-actieve werknemers buiten beschouwing, dan telt onze steekproef 3.324 werknemers, goed voor 2.405 Voltijdse Equivalenten (VTE). Daarmee vertegenwoordigt onze steekproef ongeveer 5,9 % van alle werknemers in de privérusthuizen. 1

1.3. Methode: goed begonnen is half gewonnen Met de benchmark willen we een duidelijk zicht krijgen op de loon- en arbeidsvoorwaarden in de sector. Daarmee kunnen de sociale partners hun beleidskeuzes voor een nieuw loonhuis goed inschatten. Dat loonhuis wordt gebouwd op de nieuwe sectorclassificatie. Daarom is het logisch dat we de verzamelde loongegevens meteen koppelen aan deze sectorclassificatie. Zo kunnen we inschatten hoe deze sectorfuncties vandaag verloond worden. Maar hoe gebeurt dat concreet? In een paritaire werkgroep wijzen directieleden en vakbondsvertegenwoordigers aan elke medewerker een sectorfunctie toe. Daarvoor gebruiken zij een nominatieve personeelslijst. Nominatief omdat er zo geen medewerker over het hoofd wordt gezien. Om aan elke medewerker een sectorfunctie toe te wijzen, vergelijkt de werkgroep de jobinhoud met de functiebeschrijving. If.ic helpt de werkgroep door de sectorfuncties toe te lichten en de verschillen aan te duiden. Daarvoor worden de beschrijvingen uitgebreid overlopen. Bovendien bezorgen de instellingen de loon- en tewerkstellingsgegevens voor alle medewerkers aan if.ic. Deze gegevens worden volledig anoniem verwerkt. Aan het einde van de rit houdt if.ic alleen de link over tussen toegewezen functie en de loongegevens. Daarmee komen we tot de analyses in dit rapport. 1.4. Instellingen In de tabel vindt u de namen van de rusthuizen die meewerkten aan deze loonstudie. Om de geografische spreiding te tonen, tonen we ze ook op een landskaart. 1.4.1. Instellingen in Vlaanderen Nr. Naam instelling Gemeente Bedden 1 WZC OLV Gasthuis Poperinge 152 2 Ten Anker Nieuwpoort 88 3 WZC Avondrust Jabbeke 104 4 Huize Ter Walle Menen 94 5 WZC Sint-Jozef Oostkamp 131 6 WZC Veilige Have Aalter 201 7 WZC Ons Zomerheem Zomergem 168 8 Avondzon Erpe-Mere 152 9 WZC Hof Ter Engelen Lokeren 105 10 Sint-Jozef Hamme (O.-Vl.) 122 11 Sint-Vincentius Antwerpen 94 12 Sint Gabriel Antwerpen 67 13 WZC Den Olm Bonheiden 176 14 Huize O.L.V. Van Lourdes Zoutleeuw 81 15 Huize Sint-Jozef Nieuwerkerken 85 2

1.4.2. Instellingen in Brussel Nr. Naam instelling Gemeente Bedden 16 Magnolia Jette 183 17 Nazareth Ukkel 159 1.4.3. Instellingen in Wallonië Nr. Naam instelling Gemeente Bedden 18 Maison De La Providence Tournai 111 19 Maison Marie Immaculee Soignies 273 20 Residence Saint Francois Soignies 73 21 Résidence Comme Chez Soi Ecaussinnes 116 22 Maison De La Visitation Lobbes 73 23 La Maison De Mariemont Morlanwelz 251 24 Résidence Chez Nous Froidchapelle 50 25 La Chanterelle Gembloux 108 26 Clair Sejour Namur 75 27 Les centres d'accueil De Bouge Namur 119 28 La Cle Des Champs Waremme 58 29 Chateau D'ochain Clavier 95 30 Domaine De La Rose Blanche Durbuy 73 31 Residence Notre Dame De Lourdes Liège 113 32 Résidence Le Belvedere Theux 29 33 Marienheim Raeren Raeren 150 3

2. Het functietapijt als basis voor de benchmark Met de benchmark verzamelt if.ic lonen en tewerkstellingsgegevens in de sector. Om dat op een nauwkeurige manier te doen, vertrekken we steeds van dezelfde basis : het functietapijt. Dat is de verzameling van alle sectorfuncties. Omdat er maar liefst 205 sectorfuncties zijn, hebben we ze onderverdeeld in een functietapijt. Dat bestaat uit drie elementen : Departementen Families Klassen Het funcietapijt telt zes departementen, die elk een eigen kleur krijgen. Een departement omvat heel wat verschillende functies. Daarom verdelen we ze verder onder in families. Een familie is een groep van functies die samenhoren, zoals bijvoorbeeld de personeelsdienst of de keuken. Het functietapijt telt 14 families. Elke familie heeft een eigen icoon. Daarmee verhogen we de herkenbaarheid. De organisatie van een instelling hoeft natuurlijk niet helemaal gelijk te lopen met dit functietapijt. We hebben tijdens de loonstudie gemerkt dat functies soms anders onderverdeeld zijn. Dat heeft te maken met de organisatie van elke instelling. Deze verschillen doen er eigenlijk niet toe. Het functietapijt geeft alleen maar een overzicht van de sectorfuncties. Alle functies zitten tenslotte in een klasse. Dat is het resultaat van een grondige analyse en weging. Het functietapijt toont voor elke functie ook de klasse. Maar voor de toewijzing van functies in de instellingen waren de klassen minder relevant. Het zijn immers de taken en de jobinhoud van de medewerkers die de toewijzing bepalen. Om dit rapport zo duidelijk mogelijk te maken, werken we in alle tabellen en grafieken met de kleuren en iconen van de fuctiedepartementen en families. Dit overzicht is daarom een handig instrument om het rapport te lezen. In bijlage vindt u het functietapijt met de indeling van alle functies in detail. 4

!"#$%$&'()*+, -.'+/"$+%&'+%, 0+"$&123 4+12%$&12, 5)()#+"$&12, 5&612.37.1$))/, 8.(9, 5

3. Functies In dit hoofdstuk analyseren we hoe vaak de functies op het terrein voorkomen. We bepalen daarmee het soortelijk gewicht van elke functie. We staan ook stil bij de hybride functies en de meest frequente ontbrekende functies. 3.1. Aantal werknemers per geslacht 6789:7;78<'=78'>7<?@ABC' 91% 9% Man Vrouw De rusthuissector is overduidelijk een sector met vrouwelijke tewerkstelling. Maar liefst 91% van alle medewerkers zijn vrouwen. In de zorgfuncties zijn de vrouwen nog meer vertegenwoordigd: Bij de verpleegkundigen zijn amper 6,78 % van de werknemers mannen. Bij de zorgkundigen is dat zelfs maar 3,36 %. Van de directiefuncties wordt 60 % door een man uitgeoefend. Blijkbaar wordt de zorg vooral als een vrouwelijk gegeven gezien. Om de tekorten weg te werken, doet men er goed aan om meer mannen ervan te overtuigen dat ze in de ouderenzorg ook een volwaardige carrière kunnen uitbouwen.,+

3.2. Aantal werknemers per departement DE==7:'=78'F7=@8C;7:C' (G"'=78'F7=@8C;7:C' 3,54%! 22,46%! 3,76%! 21,81%! 7,93%! 7,47%! 62,67%! 1,32%! 63,62%! 1,29%!!"#$%$&'()*+, 0+"$&1234+12%$&12, -.'+/"$+%&'+%, 5)()#+"$&12, 5&612.37.1$))/, :+(;/+9$%9,<,:+(=.(9$%9, Omdat elke functie is ingedeeld in een departement, is het gemakkelijk te bepalen hoe de verdeling van het personeel er in de praktijk uit ziet. Meer dan 60 % van het personeel is tewerkgesteld in de zorg. Nog eens 8 % werkt in een paramedische functie. Zorg is de kerntaak van de instellingen en daar wordt het personeel duidelijk op ingezet. Bijna één op vier werknemers werkt in de hoteldiensten, zoals keuken en onderhoud. Minder dan 5 % van het personeel wordt ingezet in de administratie en de psycho-sociale diensten.,,

3.3. Aantal toegewezen functies per departement In de praktijk komen lang niet alle beschreven functies overal voor. In alle rusthuizen samen werden in totaal 83 verschillende functies toegewezen. Per rusthuis (mediaanwaarden) onderscheiden we gemiddeld 20 functies., H@:C@?'CE7>7I7J7:'KL:AM7<'=78'F7=@8C7;7:C'NO7FP@@:Q' F, E, D, C, B, A, @,?, >, 4 7 0 3 1 5 Algemeen zien we in de rusthuizen dat er uniforme groepen van standaardfuncties gebruikt worden. Rusthuizen zijn relatief kleine organisaties. Het verplegend en verzorgend departement is dan wel het grootste, maar in aantal functies is het toch beperkt. Gemiddeld zijn er 5 verschillende functies. Hoewel de administratie in rusthuizen weinig personeel vertegenwoordigt, tellen we gemiddeld 4 verschillende functies. Het is geen toeval dat de weinige administratieve medewerkers vaak verschillende functies combineren.,.

3.4. Spreiding personeel over het functietapijt en de klassen Deze tabel toont de spreiding van het personeel over het functietapijt. De cijfers worden uitgedrukt in percentages die het aantal voltijds equivalenten per departement en per klasse weergeven. Klassen ADMINISTRATIE HOTEL, LOGISTIEK & TECHNIEK MEDISCH - TECHNISCH & APOTHEEK PARAMEDISCH PSYCHO- SOCIAAL VERPLEGING - VERZORGING Eindtotaal 20 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 19 0,07% 0,12% 0,00% 0,00% 0,47% 0,66% 18 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,04% 0,04% 17 0,26% 0,04% 0,03% 0,00% 3,95% 4,27% 16 0,11% 0,17% 0,34% 0,08% 0,93% 1,63% 15 0,11% 0,13% 0,01% 0,16% 0,45% 0,85% 14 0,59% 0,65% 5,19% 1,03% 18,67% 26,14% 13 0,39% 0,20% 0,00% 0,04% 0,00% 0,63% 12 1,39% 0,21% 2,00% 0,01% 1,93% 5,54% 11 0,00% 1,83% 0,05% 0,00% 36,21% 38,08% 10 0,27% 1,41% 0,00% 0,00% 0,00% 1,67% 9 0,03% 0,03% 0,00% 0,00% 0,00% 0,06% 8 0,64% 0,41% 0,00% 0,00% 2,27% 3,32% 7 0,00% 0,26% 0,00% 0,00% 0,04% 0,30% 6 0,00% 2,15% 0,00% 0,00% 0,00% 2,15% 5 0,00% 2,08% 0,00% 0,00% 0,00% 2,08% 4 0,00% 12,57% 0,00% 0,00% 0,00% 12,57% Dit overzicht duidt het zwaartepunt van de organisaties aan. In de rusthuizen zijn dat duidelijk de zorgkundigen in klasse 11. Daar vinden we 35 % van al het personeel terug. De lijst hieronder toont het overzicht van de meest voorkomende functies. Samen vertegenwoordigen ze 87 % van alle werknemers in de rusthuizen. De top 10 van de meest voorkomende functies in de sector: 1. Zorgkundige Klasse 11 36,21 % 2. Verpleegkundige Klasse 14 18,67 % 3. Schoonmaker en Keukenhulp Klasse 4 12,57 % 4. Kinesitherapeut, Ergotherapeut, Logopedist Klasse 14 5,19 % 5. Hoofdverpleegkundige Klasse 17 3,95 % 6. Logistieke hulp in een verpleeg- of Klasse 8 2,27 % verblijfseenheid 7. Hulpkok, Tuinman en Hulpvakman Klasse 6 2,15 % 8. Onderhoudsmedewerker, medewerker wasserij/cafetaria Klasse 5 2,08 % 9. Animator Klasse 12 2,00 % 10. Begeleider gernormaliseerd wonen Klasse 12 1,91 %,/

3.5. Hybride functies Als een werknemer twee of drie verschillende functies uitoefent, worden er meerdere if.ic beschrijvingen toegewezen. Zo'n combinatie noemen we een hybride functie. 94 % van de hybride toepassingen is een combinatie van twee functies. Een combinatie van drie functies komt weinig voor. Aan de eerste functie besteedt men tweederde van de arbeidstijd. Van alle toewijzingen in de testgroep waren slechts 8 % hybride toepassingen. Het gaat dus over een beperkt aantal werknemers. In de meeste gevallen gaat het bovendien om vier functiegroepen : Administratieve functies : in de ouderenzorg wordt slechts 3 % van al het personeel ingezet in de administratieve diensten. Het is daarom niet vreemd dat hier veel functies gecombineerd worden. De functie bediende facturatie wordt bijvoorbeeld in 71 % van de gevallen gecombineerd met andere administratieve functies zoals de administratieve bediende of de medewerker personeelsdienst. De functies keukenhulp en hulpkok worden vaak gecombineerd met andere ondersteunende functies. Deze functies zijn in de ouderenzorg vaak erg polyvalent en komen vaak voor in diensten waar men afwisselt tussen verschillende posten. Leidinggevende functies worden ook vaak gecombineerd. De functie diensthoofd van de personeelsadministratie oefent bijvoorbeeld in 100 % van de gevallen nog een andere functie uit, zoals hoofdboekhouder of diensthoofd administratie. Functies in de animatie : één op de drie animatoren oefent ook een andere paramedische of zorgfunctie uit. Maar liefst 11 % van de animatoren zijn bijvoorbeeld ook ergotherapeut. De hoge frequentie van deze combinatie wijst er op dat de beschrijving van de functie ergotherapeut misschien niet helemaal toepasbaar is in de sector. Er werden bovendien erg veel bemerkingen geformuleerd bij de toewijzing en in sommige instellingen werd de functie zelfs als ontbrekend aangegeven omdat het verschil tussen de reële functie en de beschrijving te groot was. Andere instellingen hebben dat verschil opgevangen door een combinatie toe te wijzen van de functies animator + ergotherapeut.,0

3.6. Ontbrekende functies Hoewel er al 205 functies beschreven zijn, bestaan er nog een aantal hiaten in de if.ic classificatie. Functies die we tijdens de loonstudie zien in een instelling maar die nog niet beschreven zijn, worden als ontbrekende functie opgenomen. Hieronder vindt u een lijst van deze ontbrekende functies. In totaal gaat het om 107 werknemers. Amper 3 % van het totale werknemersbestand. De classificatie dekt 97 % van de functies op het terrein. De ontbrekende functies die door de instellingen het meest worden genoemd, zijn de medewerker maaltijdbedeling en de logistieke hulp in de ouderenzorg. Deze functies overlappen elkaar. Het gaat om medewerkers die instaan voor de maaltijdbedeling en allerhande logistieke taken. Ze oefenen geen zorgtaken uit. We kunnen deze functie daarom ook niet vergelijken met het profiel 6071- Logistiek Medewerker in een verpleeg- of verblijfseenheid, zoals in de ziekenhuizen. Het lijkt aangewezen om een aangepaste beschrijving op te maken bij het onderhoud van de classificatie. Dat kan uiteraard ook voor de andere ontbrekende functies. 3.6.1. Departement administratie Functie Toelichting Aantal Adjunct-departementsverantwoordelijke administratie 1 Administratieve medewerker vorming Biedt hoofdzakelijk uitvoerend ondersteuning bij opmaak en evaluatie van vormingsprogramma 1 Stafmedewerker directie Geeft raad aan de directie over het beleid, verzekeringen, uitbreidingen enz. 2 Administratief bediende dienst animatie Staat in voor administratieve taken binnen de animatie (affiches, uitnodigingen, layout, ) 1 Medewerker communicatie Staat in voor het beheer van de website, de huiskrant en de interne communicatie 1 3.6.2. Hotel, Logistiek & Techniek Functie Toelichting Aantal Preventieadviseur niveau 3 4 Keukenhulp Maakt boterhammen klaar, portionneert maaltijden en onderhoudt de keuken (enkele taken uit beschrijving 2691) 7 Adjunct-departementsverantwoordelijke hoteldiensten 1 Medewerker bouwprojecten Ingenieur die alle bouwprojecten opvolgt: contact aannemers en architecten, opmaken lastenboeken, organiseren werfvergaderingen 1 Medewerker maaltijdbedeling Staat in voor de maaltijdverdeling en- voorbereiding binnen zorgafdelingen (geen toediening maaltijden!) 18 Medewerker menus Wint inlichtingen in bij patiënten mbt het gewenste menu 1 Verantwoordelijke cafetaria Beheert de cafetaria 3 Huisbewaarder Instaan voor orde in het rusthuis en contacten met de families (niet wat betreft verpleegkundige problemen) 1 3.6.3. Paramedisch departement Functie Toelichting Aantal Ergotherapeut residentiële ouderenzorg Functie tussen animatie en ergotherapie die niet overeenkomt met beschrijving 4072 5 Referentie ergotherapeut Ergotherapeut die referent is voor hef en tilbeleid, dementiebeleid, palliatieve zorgen 3 Coordinator Hef- en Tiltechnieken Kinesitherapeut die de hef en til-procedures coordineert 1,1

3.6.4. Verpleging & verzorging departement Functie Toelichting Aantal Logistieke hulp residentiële ouderenzorg Biedt logistieke ondersteuning aan afdelingen zonder zorgtaken. bvb. verdeling maaltijden, linnen, smeren van boterhammen, aanvullen van incontinentiemateriaal en onderhouden van klein sanitair materiaal, logistieke ondersteuning animatie 22 Medewerker bewonerstransport Leefgroepbegeleider Staat enkel in voor het transport van bewoners in rolstoel in de instelling (beschrijving 6072 teveel op ziekenhuis gericht) Begeleider in een leefgroep (eenheid) niet noodzakelijk een verpleegkundige, vergelijkbaar met de functie van opvoeder (6273) Begeleider dagverzorgingscentrum 3 Referentieverzorgende Medicatieverpleegkundige Snoezelverantwoordelijke Coordinator Hef en til Verpeegkundige Zorgkundige met een referentietaak, vb verantwoordelijke correct toepassen van hef & tiltechnieken Houdt zich bezig met de voorbereiding van de medicatie, klaarmaken medicatiedozen maar geen verdeling Medewerker (opvoeder, ergotherapeut, ) die zich bezig houdt met de snoezelruimte Staat in voor coordinatie van: woonvorm voor psychiatrische bewoners, dagcentrum, kortverblijf, ROB/RVT Verpleegkundige die binnen de afdeling waakt op correcte toepassing en opvolging van hef en til procedure bij de bewoners 3 8 8 2 1 5 4,2

4. Arbeidstijd De 38-uren week is voor het loon en tewerkstellingsbeleid nog steeds het uitgangspunt. In de nonprofit is deeltijdse arbeid echter eerder de regel dan de uitzondering. In dit hoofdstuk bekijken we het profiel van de arbeidstijd in de rusthuizen. 4.1. Gemiddelde arbeidstijd Een werknemer in de rusthuissector werkt gemiddeld 28 uren per week. Dat is slechts 73 % van het tewerkstellingsvolume. We merken daarbij een groot verschil tussen mannen en vrouwen. Vrouwen werken gemiddeld 27,25 uren per week (72 %). Mannen werken gemiddeld 32 uren (84 %). Deeltijdse arbeid is dus sterk ingeburgerd in de rusthuizen.,3

4.2. Deeltijdse arbeid per geslacht H8R7PF<MSF'=78'87>P;7'' 29,02% 33,36% 10,48% 24,34% 2,79% <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u (8ELI' O@:' 25,98% 34,47% 21,79% 2,95% 4,64% 11,43% 25,57% 11,04% 61,07% 1,07% 33,45 % van alle werknemers in de sector werkt halftijds (<20 u). 61 % van de mannelijke werknemers werkt voltijds. Een vijfde van de mannen werkt halftijds. Bij de vrouwelijke werknemers werkt slechts één op vier voltijds. De grootste groep (35%) werkt halftijds. Nog een kwart van de vrouwen werkt tussen de 26 en 32 uren per week.,4

4.3. Deeltijdse arbeid per departement H8R7PF<MSF'=78'F7=@8C7;7:C'' C>G, BCG, B>G, ACG, A>G, @CG, @>G,?CG,?>G, CG, >G, H@>I, @>I,3,H@DI, @DI,3,HA@I, A@I,3,HAFI, AFI, Halftijds werk (<20 u) komt in bijna alle departementen het meest voor. We zien hier uitschieters in het psycho-sociale en het paramedische departement. Vermoedelijk combineren werknemers hun job in deze departementen soms ook met een job in een andere instelling of met een zelfstandige praktijk. Voltijds werk komt het tweede meeste voor, maar nooit meer dan 30 %. Een miniem aantal werknemers (2 tot 5 %) heeft een contract tussen 32 en 38 uren.,5

4.4. Deeltijdse arbeid per functie Deze tabellen geven per functie en per familie een overzicht van de spreiding in de arbeidstijd. Zo krijgt u een gedetailleerd overzicht. De tabel met de verpleegkundigen (code 6370 Verpleegkundige residentiële ouderenzorg) toont bijvoorbeeld aan dat 27 % in deze functiegroep minder dan 20 u per week werkt. Anderzijds werkt 39% van de verpleegkundigen voltijds. Let wel op : in dit overzicht wordt elke functie als een apart gegeven beschouwd. Werknemers die een hybride functie uitoefenen, worden hier twee keer als een deeltijdse werknemer opgenomen. Dit kan het beeld in beperkte mate vertekenen. 4.4.1. Departement administratie 4.4.1.1. Administratie CODE FUNCTIE KLASSE <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u 1041 Kwaliteitscoördinator 17 38% 20% 43% 0% 0% 1020 Dienstverantwoordelijke Administratie 16 100% 0% 0% 0% 0% 1030 Adjunct-Dienstverantwoordelijke Administratie 15 43% 0% 0% 0% 57% 1070 Directiesecretaris 14 22% 0% 26% 0% 52% 1073 Secretaris op een Dienst of Departement 12 59% 0% 20% 5% 16% 1079 Administratief Bediende 10 55% 34% 0% 0% 11% 1075 Medewerker Onthaal / Receptie / Telefonie 8 54% 4% 30% 0% 11% 4.4.1.2. Financiële dienst CODE FUNCTIE KLASSE <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u 1220 Hoofdboekhouder 17 14% 0% 57% 0% 29% 1230 Adjunct-Hoofdboekhouder 15 42% 0% 0% 0% 58% 1270 Boekhouder 13 33% 10% 17% 10% 30% 1273 Bediende Facturatie 12 58% 3% 20% 0% 20% 1290 Hulp Boekhouder 9 100% 0% 0% 0% 0% 1293 Hulp Facturatie 8 100% 0% 0% 0% 0% 4.4.1.3. Personeelsdienst CODE FUNCTIE KLASSE <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u 1610 Verantwoordelijke Personeelsdienst 19 50% 0% 0% 0% 50% 1620 Dienstverantwoordelijke HR Ontwikkeling 16 100% 0% 0% 0% 0% 1621 Dienstverantwoordelijke Personeelsadministratie 16 100% 0% 0% 0% 0% 1640 Stafmedewerker Vorming 16 100% 0% 0% 0% 0% 1660 Gespecialiseerd Medewerker HR Ontwikkeling 14 0% 0% 0% 0% 100% 1661 Gespecialiseerd Medewerker Personeelsadministratie 14 50% 21% 19% 0% 11% 1671 Medewerker Personeelsadministratie 12 57% 0% 43% 0% 0%.+

4.4.2. Hotel, Logistiek & Techniek 4.4.2.1. Hoteldienst CODE FUNCTIE KLASSE <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u 2010 Departementsverantwoordelijke Hoteldiensten 19 0% 0% 50% 0% 50% 2020 Dienstverantwoordelijke Huishoudelijk Onderhoud 15 11% 44% 0% 0% 44% 2030 Adjunct-Dienstverantwoordelijke Huishoudelijk Onderhoud 13 15% 0% 21% 21% 43% 2070 Chauffeur Patiëntenvervoer 9 100% 0% 0% 0% 0% 2051 Voorwerker 8 26% 10% 7% 19% 38% 2075 Chauffeur 7 56% 0% 0% 0% 44% 2071 Kapper 6 77% 0% 0% 23% 0% 2074 Medewerker Wasserij 5 57% 29% 8% 0% 6% 2072 Schoonmaker 4 49% 16% 23% 4% 9% 4.4.2.2. Technische dienst CODE FUNCTIE KLASSE <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u 2210 Verantwoordelijke Technisch Departement 19 0% 0% 0% 0% 100% 2240 Stafmedewerker Gebouwenbeheer 17 0% 0% 0% 100% 0% 2220 Dienstverantwoordelijke Technische Dienst 16 100% 0% 0% 0% 0% 2230 Preventieadviseur - Adjunct-Dienstverantwoordelijke 15 100% 0% 0% 0% 0% 2250 Ploegverantwoordelijke Technische Dienst 14 5% 17% 0% 0% 78% 2260 Gespecialiseerd Vakman 12 0% 0% 20% 0% 80% 2270 Vakman 10 0% 0% 0% 0% 100% 2271 Polyvalent Medewerker Technisch Onderhoud 10 16% 3% 4% 0% 77% 2272 Bewaker 7 0% 40% 27% 0% 33% 2273 Tuinman 6 0% 0% 0% 47% 53% 2290 Hulpvakman 6 33% 67% 0% 0% 0% 2291 Onderhoudsmedewerker 5 41% 3% 19% 0% 38% 4.4.2.3. Magazijn & Aankoop CODE FUNCTIE KLASSE <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u 2470 Aankoper 15 100% 0% 0% 0% 0% 2422 Dienstverantwoordelijke Magazijn 14 100% 0% 0% 0% 0% 2471 Administratief Medewerker Aankoop 10 63% 0% 0% 38% 0% 2472 Magazijnier 10 100% 0% 0% 0% 0% 2473 Medewerker Economaat 9 100% 0% 0% 0% 0% 2492 Hulpmagazijnier 5 53% 0% 23% 0% 23% 4.4.2.4. Keuken CODE FUNCTIE KLASSE <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u 2620 Dienstverantwoordelijke Voeding 16 29% 0% 0% 0% 71% 2621 Chef-Kok 14 6% 0% 0% 9% 85% 2671 Kok 11 20% 0% 17% 4% 59% 2690 Hulpkok 6 45% 4% 24% 4% 23% 2672 Medewerker Restaurant/Cafetaria 5 60% 9% 21% 0% 10% 2691 Keukenhulp 4 46% 27% 21% 1% 5%.,

4.4.3. Paramedisch departement 4.4.3.1. Paramedische diensten CODE FUNCTIE KLASSE <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u 4020 Dienstverantwoordelijke Paramedische Diensten 16 6% 0% 35% 0% 59% 4021 Dienstverantwoordelijke Kinesitherapie 16 100% 0% 0% 0% 0% 4022 Dienstverantwoordelijke Ergotherapie 16 0% 0% 0% 0% 100% 4026 Dienstverantwoordelijke Animatie 14 24% 38% 0% 0% 38% 4071 Kinesitherapeut 14 57% 14% 21% 0% 8% 4072 Ergotherapeut 14 27% 1% 27% 5% 40% 4074 Logopedist 14 73% 9% 18% 0% 0% 4075 Diëtist 14 67% 0% 0% 0% 33% 4081 Audioloog 14 100% 0% 0% 0% 0% 4078 Animator in de Residentiële Ouderenzorg 12 49% 18% 15% 2% 17% 4079 Pedicure 12 100% 0% 0% 0% 0% 4.4.4. Psycho-Sociaal departement 4.4.4.1. Psycho-Sociale diensten CODE FUNCTIE KLASSE <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u 5070 Psycholoog 16 75% 0% 25% 0% 0% 5072 Spiritueel Begeleider 15 69% 15% 0% 0% 15% 5077 Medewerker Sociale Dienst in de Residentiële Ouderenzorg 14 32% 19% 7% 3% 40% 5082 Verantwoordelijke Vrijwilligers 13 100% 0% 0% 0% 0%..

4.4.5. Verpleging & verzorging 4.4.5.1. Verpleging & verzorging CODE FUNCTIE KLASSE <20u 20u - <26u 26u - <32u 32u - <38u 38u 6010 Verpleegkundige - Diensthoofd 19 26% 0% 0% 11% 63% 6111 Hoofdverpleegkundige - Coördinator 18 0% 0% 0% 0% 100% 6162 Verpleegkundige Ziekenhuishygiënist 17 100% 0% 0% 0% 0% 6320 Hoofdverpleegkundige Residentiële Ouderenzorg 17 4% 1% 10% 2% 83% 6122 Hoofdverpleegkundige Ziekenhuis (kleine afdeling) 16 0% 0% 0% 0% 100% 6161 Referentieverpleegkundige 16 100% 0% 0% 0% 0% 6040 Stafmedewerker Zorgbeleid 16 53% 0% 20% 0% 27% 6330 Adjunct Hoofdverpleegkundige Residentiële Ouderenzorg 16 4% 0% 27% 0% 70% 6166 Referentieverpleegkundige binnen dienst/afdeling 15 25% 0% 37% 0% 37% 6370 Verpleegkundige Residentiële Ouderenzorg 14 27% 10% 23% 1% 39% 6371 Begeleider Genormaliseerd Wonen 12 71% 8% 13% 3% 5% 6372 Zorgkundige Residentiële Ouderenzorg 11 34% 9% 30% 3% 23% 6071 Logistiek Medewerker in een verpleeg- of verblijfseenheid 8 38% 27% 21% 5% 9% 6072 Medewerker Intern Patiëntenvervoer 8 55% 45% 0% 0% 0%./

4.5. Tijdskrediet GPSF<987FP7C' 91,97% 8,03% 2,79% 4,14% 1,10% Voltijds Tijdskrediet Halftijds Tijdskrediet 4/5 Tijdskrediet De verschillende formules van tijdskrediet komen vaak voor in de rusthuissector. In totaal gebruikt 8 % van de werknemers een vorm van tijdskrediet. In meer dan de helft van de gevallen wordt 1/5e tijdskrediet opgenomen. In een derde van de gevallen gaat het om halftijds tijdskrediet. Voltijds tijdskrediet komt het minst voor. Tijdskrediet wordt vooral gebruikt door vrouwen. Mannen nemen slechts 5 % van het tijdskrediet op. Dat is relatief, want mannen vertegenwoordigen ook maar 9% van het personeel in de sector..0

5. Leeftijd en Anciënniteit De anciënniteit van de werknemers is een cruciale parameter voor het personeelsbeleid in de sector. Leeftijd en anciënniteit vertellen ons iets over de duurzaamheid van de tewerkstelling. De impact van de anciënniteit op de barema s bepaalt bovendien ook de kostprijs van het personeel. Redenen genoeg om deze elementen grondig te analyseren. 5.1. Leeftijdspiramide T77UPSF<=P8@;PF7'=78'>7<?@ABC' 0)%, :(.IL, KDCJ, D>,3,HDCJ, CC,3,HD>J, C>,3,HCCJ, BC,3,HC>J, B>,3,HBCJ, AC,3,HB>J, A>,3,HACJ, @C,3,HA>J, @>,3,H@CJ, H@>J, BG,?G, DG,??G,?DG, De gemiddelde leeftijd van de werknemer in de ouderenzorg is 39,5 jaar. Het personeel in de rusthuizen is zelf aan het vergrijzen. De grootste groep werknemers is tussen de 45 en 50 jaar oud (16 %). In totaal is meer dan 50 % van het personeel ouder dan 40 jaar. De hogere gemiddelde leeftijd kan er op wijzen dat vele werknemers pas op oudere leeftijd instromen in de sector..1

5.2. Leeftijd per departement T77UPSF<=P8@;PF7'=78'F7=@8C7;7:C'!"#$%$&'()*+, MG, @@G, B?G, @CG, @G, -.'+/"$+%&'+%,?@G, @AG, AFG, @BG, AG, >G, 0+"$&1234+12%$&12, H@>J, @>J,3,HA>J, A>J,3,HB>J, 5)()#+"$&12, @CG, ABG, @CG,?DG, >G, B>J,3,HC>J, C>J,3,HD>J, 5&612.37.1$))/, @CG, @FG, @EG,?FG, @G, ND>J, :+(;/+9$%9,<,:+(=.(9$%9, @CG, @EG, A?G,?DG,?G, >G,?>G, @>G, A>G, B>G, C>G, D>G, E>G, F>G, M>G,?>>G, Ook hier is de groep van werknemers tussen 40 en 50 jaar duidelijk de grootste. Enige uitzondering op de regel is de groep van het paramedisch personeel. Binnen de zorg en het paramedisch personeel is de jongste groep (20 30 jaar) duidelijk groter (25 %) dan in de administratie en de hoteldiensten. In de administratie en de hoteldiensten zien we het omgekeerde : daar is de categorie 40 plussers merkelijk groter. Dit kan er op wijzen dat de uitstroom sneller verloopt in de zorg. Dat is een algemene conclusie : dit beeld verschilt voor verpleegkundigen en zorgkundigen..2

5.3. Dienstanciënniteit VP7:<C@:APW::PC7PC'=78'>7<?@ABC' 0)%, :(.IL, NACJ, A>J,3,HACJ, @CJ,3,HA>J, @>J,3,H@CJ,?CJ,3,H@>J,?>J,3,H?CJ, CJ,3,H?>J,?J,3,HCJ, H?J, 6% 4% 2% 0% 2% 4% 6% 8% 10% 12% 14% 16% 18% 20% 22% 24% 26% De dienstanciënniteit zegt ons hoe lang de werknemers in dienst zijn in de instelling. Het beeld verschilt hier grondig van de leeftijdspiramide. Meer dan 60 % van de werknemers in de rusthuissector heeft een dienstanciënniteit van minder dan 10 jaar. Dat staat in schril contrast met de leeftijdsverdeling : meer dan de helft van alle werknemers is ouder dan 40 jaar. Dat zou er kunnen op wijzen dat oudere werknemers later instromen in de sector. Er is hoe dan ook een groot verloop binnen het personeel. De gemiddelde dienstanciënniteit bedraagt 8,9 jaar. Dat betekent dat een werknemer in de ouderenzorg gemiddeld niet langer dan 8,9 jaar in dezelfde instelling blijft werken..3

5.4. Dienstanciënniteit per departement VP7:<C@:APW::PC7PC'=78'F7=@8C7;7:C'!"#$%$&'()*+, FG,?MG, A?G,?>G,?>G,??G, DG, H?J, -.'+/"$+%&'+%,?BG, @DG, @CG,?@G, MG, DG, AG,?J,3,HCJ, CJ,3,H?>J, 0+"$&1234+12%$&12, >G,?>J,3,H?CJ,?CJ,3,H@>J, 5)()#+"$&12,?@G, A?G, @FG,??G, EG,??G,?G, @>J,3,H@CJ, 5&612.37.1$))/,?@G, A@G, @BG,?CG, CG, DG, EG, @CJ,3,HA>J, A>J,3,HACJ, :+(;/+9$%9,<,:+(=.(9$%9,?BG, @EG, @?G,?AG, MG, MG, BG, NACJ, >G,?>G, @>G, A>G, B>G, C>G, D>G, E>G, F>G, M>G,?>>G, De analyse van de dienstanciënniteit in de verschillende de departementen toont enkele nuances: De hoogste dienstanciënniteit vinden we terug in het administratief departement. Binnen het paramedisch departement ligt de dienstanciënniteit het laagst. Meer dan 70 % van de paramedische medewerkers heeft een anciënniteit van minder dan 10 jaar..4

5.5. Financiële anciënniteit De financiële anciënniteit duidt aan volgens welke anciënniteit de werknemer wordt betaald. Deze is meestal hoger dan de dienstanciënniteit. De relevante ervaring die de werknemer in andere instellingen heeft opgedaan, wordt hierin (gedeeltelijk) overgenomen. Ook kan het gebeuren dat de instelling zelf bijkomende anciënniteit toekent, vooral bij functies die schaars zijn op de arbeidsmarkt. Het verschil tussen de dienstanciënniteit en de financiële anciënniteit omschrijven we als de extra financiële anciënniteit. XP:@:APW?7'@:APW::PC7PC'YE?>7:<'?77UPSF' 0)%, :(.IL,!35j 30j - <35j 25j - <30j 20j - <25j 15j - <20j 10j - <15j 5j - <10j 1j - <5j <1j 4% 2% 0% 2% 4% 6% 8% 10% 12% 14% 16% 18% 20% De gemiddelde financiële anciënniteit is 11,35 jaar. De financiële anciënniteit ligt dus 2,5 jaar hoger dan de dienstanciënniteit. Dat betekent dat er voor het loon gemiddeld 2,5 jaar extra anciënniteit wordt toegekend. De werknemer is gemiddeld 39,5 jaar oud. Dat betekent dat die werknemer al een loopbaan van ca. 19 jaar achter de rug heeft, waarvan 8,9 in hetzelfde rusthuis. De overige 10 jaar heeft de werknemer elders gepresteerd of niet gewerkt. Daarvan wordt dus gemiddeld 2,5 jaar ervaring overgenomen als extra financiële anciënniteit..5

5.6. Extra financiële anciënniteit [7;PFF7?F7'TEE=R@@:' Z@@8' @>,?F,?D,?B,?@,?>, F, D, B, @, >,!%1$O%%$'+$',$%,"+,$%&'+//$%9, PQ'(),R$%)%1$O/+,!%1$O%%$'+$', PQ'+(%+,.S,T%"+(U(.V+%,W..;U))%, Een werknemer krijgt dus gemiddeld 2,5 jaar extra financiële anciënniteit bovenop de dienstanciënniteit. Maar: De helft van alle werknemers heeft geen extra financiële anciënniteit. Hun financiële anciënniteit is gelijk aan hun aantal dienstjaren. 38 % van het personeel heeft wél extra financiële anciënniteit. We merken dat deze toeneemt met de hoogte van het diploma : het lijkt erop dat werknemers met een hoger diploma meer extra financiële anciënniteit krijgen. Bij 11 % van de werknemers ligt de financiële anciënniteit lager dan de dienstanciënniteit. Twee mogelijke verklaringen: Een groep van werknemers heeft loopbaan gedurende enkele jaren onderbroken. Een andere groep van werknemers heeft een barema waarin de dienstanciënniteit pas na twee jaren werd meegeteld voor de financiële anciënniteit. Deze wachttijd werd inmiddels geschrapt uit de CAO s maar heeft wel nog impact op een deel van het personeel. /+

"\C8@']:@:APW?7'@:APW::PC7PC'?>G, MG, FG, EG, DG, CG, BG, AG, @G,?G, >G, AD^M?G, AE^EEG, CM^DFG, 3?>, 3M, 3F, 3E, 3D, 3C, 3B, 3A, 3@, 3?, >,?, @, A, B, C, D, E, F, M,?>,!)%')/,J)(+%,+Q'(),R$%)%1$O/+,!%1$O%%$'+$', 8.(9VI%"$9+, X+"$;/.#++("Y9+U(+Z+[++("Y!@, \)12+/.(YX()"I))'Y-T]4Y!?, In de tabel zien we het aantal jaren extra financiële anciënniteit dat aan het verzorgend en het verpleegkundig personeel is toegekend. Bij de zorgkundigen zien we dat bijna 60 % evenveel financiële als dienstanciënniteit heeft. 7 % heeft een financiële anciënniteit die één jaar lager ligt dan de dienstanciënniteit. Deze groep heeft de loopbaan met één jaar onderbroken of eerder elders gewerkt, gedurende een periode die niet lang genoeg was om de anciënniteit te laten overnemen door de nieuwe werkgever. 20% van de zorgkundigen heeft tussen de één en de vijf jaar extra financiële anciënniteit. Bij hen werd (een deel van de) nuttige ervaring van een eerdere tewerkstelling in rekening gebracht. Bij de verpleegkundigen zien we een ander beeld: Slechts 35 % van de A-2 verpleegkundigen heeft evenveel financiële als dienstanciënniteit. Bij de A-1 verpleegkundigen is dat zelfs maar 25 %. De groep die extra financiële anciënniteit heeft is veel groter. Van de A-2 verpleegkundigen heeft 25 % 1 tot 5 jaar extra financiële anciënniteit. Bij de A-1 verpleegkundigen heeft bijna 15 % een anciënniteit tussen de 10 en de 15 jaar laten overnemen. Verpleegkundigen in de rusthuissector komen in vele gevallen pas op iets latere leeftijd in de sector werken. Om ze te kunnen aantrekken moet de werkgever een investering doen door de nuttige ervaring te valoriseren en extra financiële anciënniteit toe te kennen. /,

5.7. Financiële anciënniteit per departement Met onderstaande grafiek geven we de verdeling van de financiële anciënniteit binnen de verschillende departementen weer. XP:@:APW?7'@:APW::PC7PC'=78'F7=@8C7;7:C'!"#$%$&'()*+, @G, MG,?BG,?MG, @AG, @>G,?>G, <1j -.'+/"$+%&'+%, MG, @?G, @@G,?BG,?AG, FG, EG, 1j - <5j 5j - <10j 0+"$&1234+12%$&12, >G, >G, 10j - <15j 5)()#+"$&12, FG,?MG, @MG,?MG, MG,?BG, @G, 15j - <20j 20j - <25j 5&612.37.1$))/, EG, @>G,?FG,?DG,?EG,?DG, EG, 25j - <30j 30j - <35j :+(;/+9$%9,<,:+(=.(9$%9, MG, @?G, @>G,?DG,??G,?AG, EG,!35j 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Werknemers in het administratief departement hebben de hoogste financiële anciënniteit. Hoewel de leeftijdspiramide binnen de sector aangeeft dat er steeds meer oudere werknemers zijn, komt een financiële anciënniteit van meer dan 25 jaar slechts in 2 tot 12 % van de gevallen voor. /.

5.8. Spreiding financiële anciënniteit per functie De volgende grafieken analyseren de spreiding van de financiële anciënniteit per toegewezen functie. De functies zijn gegroepeerd per departement. V7=@8C7;7:C'HF;P:P<C8@M7' 0+"+L+(V+(,5+(&.%++/&)"#$%$&'()*+, X+&;+1$)/$&++(",0+"+L+(V+(, 5+(&.%++/&)"#$%$&'()*+, 7')S#+"+L+(V+(,:.(#$%9, _$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+, 5+(&.%++/&)"#$%$&'()*+, _$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,-a, T%'L$VV+/$%9, :+()%'L..("+/$JV+,5+(&.%++/&"$+%&', -I/;,R)1'I()*+, -I/;,\.+V2.I"+(, \+"$+%"+,R)1'I()*+, \.+V2.I"+(,!"JI%1'3-..S"U.+V2.I"+(, -..S"U.+V2.I"+(,!"#$%$&'()*+S,\+"$+%"+, 0+"+L+(V+(,T%'2))/,Y,a+1+;*+,Y, 4+/+S.%$+, 7+1(+')($&,.;,++%,_$+%&',.S,_+;)('+#+%', <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j _$(+1*+&+1(+')($&, ]L)/$'+$'&1.`("$%)'.(,!"JI%1'3_$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,!"#$%$&'()*+, _$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,!"#$%$&'()*+,, 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% //

]+IV+%2I/;, -I/;V.V, 0+"+L+(V+(,a+&')I()%'Yb)S+')($), ].V, b2+s3].v, _$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,:.+"$%9, -I/;#)9)=$J%$+(, 0+"+L+(V+(,P1.%.#))', 0)9)=$J%$+(, V7=@8C7;7:C'!EC7?^'TE>P<M79'_'G7AB:P79'!"#$%$&'()*+S,0+"+L+(V+(,!)%V..;,!)%V.;+(, T%"+(2.I"&#+"+L+(V+(, -I/;Z)V#)%, 4I$%#)%, \+L)V+(, 5./6Z)/+%',0+"+L+(V+(,4+12%$&12,T%"+(2.I", :)V#)%,,, X+&;+1$)/$&++(",:)V#)%, 5/.+9Z+()%'L..("+/$JV+,4+12%$&12+,_$+%&', H?J,?J,3,HCJ, CJ,3,H?>J,?>J,3,H?CJ,?CJ,3,H@>J, @>J,3,H@CJ, @CJ,3,HA>J, A>J,3,HACJ, NACJ, 7')S#+"+L+(V+(,X+U.IL+%U+2++(, 5(+Z+%*+)"Z$&+I(,3,!"JI%1'3_$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,, _$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,4+12%$&12+,_$+%&', b2)ic+i(,, 0+"+L+(V+(,d)&&+($J, 712..%#)V+(, ]);;+(, b2)ic+i(,5)*o%'+%z+(z.+(, :..(L+(V+(,!"JI%1'3_$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,-I$&2.I"+/$JV, T%"+(2.I", _$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,-I$&2.I"+/$JV,T%"+(2.I", _+;)('+#+%'&Z+()%'L..("+/$JV+,-.'+/"$+%&'+%, >G,?>G, @>G, A>G, B>G, C>G, D>G, E>G, F>G, M>G,?>>G, /0

`@8@;7FP<AB'F7=@8C7;7:C''!I"$./..9, 5+"$1I(+,!%$#)'.(,$%,"+,a+&$"+%*O/+,TI"+(+%=.(9, _$O*&', W.9.;+"$&', P(9.'2+();+I', ]$%+&$'2+();+I', _$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,!%$#)*+,,, _$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,P(9.'2+();$+, _$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,]$%+&$'2+();$+, <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j _$+%&'Z+()%'L..("+/$JV+,5)()#+"$&12+, _$+%&'+%, 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% `<aabe*<eap@@?'f7=@8c7;7:c' :+()%'L..("+/$JV+,:($JL$//$9+(&, 0+"+L+(V+(,7.1$)/+,_$+%&',$%,"+,a+&$"+%*O/+, TI"+(+%=.(9, 0+"+L+(V+(,7.1$)/+,_$+%&', 7;$($'I++/,\+9+/+$"+(, 5&612./..9,, 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j /1

(78=?7>P:>'7:'Y78JE8>P:>'' 8.(9VI%"$9+,a+&$"+%*O/+,TI"+(+%=.(9, \+9+/+$"+(,X+%.(#)/$&++(",d.%+%, :+(;/++9VI%"$9+,a+&$"+%*O/+,TI"+(+%=.(9,!"JI%1',-..S"Z+(;/++9VI%"$9+,a+&$"+%*O/+, TI"+(+%=.(9,, -..S"Z+(;/++9VI%"$9+,a+&$"+%*O/+,TI"+(+%=.(9, a+s+(+%*+z+(;/++9vi%"$9+,u$%%+%,"$+%&'y)s"+/$%9, :+(;/++9VI%"$9+,8$+V+%2I$&269$O%$&', a+s+(+%*+z+(;/++9vi%"$9+, -..S"Z+(;/++9VI%"$9+,8$+V+%2I$&,fV/+$%+,)S"+/$%9g, -..S"Z+(;/++9VI%"$9+,3,b.`("$%)'.(, <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j 0+"+L+(V+(,e%'+(%,5)*O%'+%Z+(Z.+(, W.9$&*+V,0+"+L+(V+(,$%,++%,Z+(;/++93,.S, Z+(U/$JS&++%2+$", 7')S#+"+L+(V+(,8.(9U+/+$", :+(;/++9VI%"$9+,3,_$+%&'2..S", 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% /2

6. Opleiding en diploma In de huidige baremastructuur is het diploma een doorslaggevend criterium voor de bepaling van het loon. In een analytische classificatie onderzoeken we vooral welke kennis en kunde in de functie gebruikt worden. Hoe dan ook blijft opleiding een sleutelelement in het personeelsbeleid van de sector. Belangrijke opmerking: in de instellingen zijn diplomagegevens niet altijd voorhanden. Van 10 % van het personeel kregen we geen gegevens. Verschillende directies geven aan dat de diplomagegevens voor het personeel buiten de zorg niet geactualiseerd worden, omdat hierover geen normen bestaan. Voor het zorgpersoneel daarentegen wordt het diploma wel nauwkeurig bijgehouden. 6.1. Opleidingsniveau b=?7pfp:><:py7@l' 1,59% 18,33% 14,09% 15,28% 28,21% 20,22% 2,29% W)9+(,7+1I%")$(, -.9+(,7+1I%")$(, E"+,J))(,\+(.+;&.%"+(L$J&, 8$+V+%2I$&)&&$&'+%', X+"$;/.#++("YX+U(+Z+[++("Y!@, X+9()"I++("Y-T]4Y\)12+/.(Y!?, h%$z+(&$')$(y0)&'+(y-tw4, De grafiek hierboven toont de spreiding van het opleidingsniveau: Bijna 45 % van de werknemers heeft enkel het secundair onderwijs afgewerkt. Door de verhoging van de schoolplicht, zal de groep met enkel een diploma in het lager secundair onderwijs snel verminderen. Slechts 1,6 % van de werknemers heeft een diploma van het universitair of hoger onderwijs. /3

6.2. Opleidingsniveau per departement b=?7pfp:><:py7@l'=78'f7=@8c7;7:c' 80,00% 70,00% 60,00% 50,00% 40,00% 30,00% 20,00% 10,00% 0,00% W)9+(,7+1I%")$(, -.9+(,7+1I%")$(, E"+,J))(,\+(.+;&.%"+(L$J&, 8$+V+%2I$&)&&$&'+%', X+"$;/.#++("YX+U(+Z+[++("Y!@, X+9()"I++("Y-T]4Y\)12+/.(Y!?, h%$z+(&$')$(y0)&'+(y-tw4, De analyse van het opleidingsniveau per departement toont dat: De meeste werknemers met een laag opleidingsprofiel in de hotel- en logistieke diensten te vinden zijn. Bijna alle werknemers in het paramedisch en psycho-sociale departement hoog opgeleid zijn (minimaal graduaatsniveau). Dat komt omdat de functies hier wettelijk zeer sterk diploma gebonden zijn. /4

6.3. Opleidingsniveau voor verzorgend en verplegend personeel Hieronder bekijken we het opleidingsniveau van het verplegend en het verzorgend personeel in detail. We vergelijken de verdeling van het opleidingsniveau tussen deze 2 categorieën. De steekproef bevat 690 verplegende en 1127 verzorgende voltijdsequivalenten. (78=?7>7:F'=78<E:77?' 1,29% 8,18% 33,95% 56,58% W)9+(,7+1I%")$(, -.9+(,7+1I%")$(, E"+,J))(,\+(.+;&.%"+(L$J&, 8$+V+%2I$&)&&$&'+%', X+"$;/.#++("YX+U(+Z+[++("Y!@, X+9()"I++("Y-T]4Y\)12+/.(Y!?, h%$z+(&$')$(y0)&'+(y-tw4, 56 % van de verpleegkundigen heeft een opleiding als gediplomeerd / gebrevetteerd verpleegkundige (vroeger A-2). Eén op drie verpleegkundigen is gegradueerd (voorheen A-1) Nog ruim 8 % van de verpleegkundigen heeft een opleiding als ziekenhuisassistent (voorheen 2 jaar A-2). Deze opleiding wordt al geruime tijd niet meer georganiseerd, maar toch blijft dit een relevante groep. /5

0,09% 5,33% (78JE8>7:F''=78<E:77?' 1,12% 0,60% 1,13% 43,33% 48,41% W)9+(,7+1I%")$(, -.9+(,7+1I%")$(, E"+,J))(,\+(.+;&.%"+(L$J&, 8$+V+%2I$&)&&$&'+%', X+"$;/.#++("YX+U(+Z+[++("Y!@, X+9()"I++("Y-T]4Y\)12+/.(Y!?, h%$z+(&$')$(y0)&'+(y-tw4, De helft van al het verzorgend personeel heeft een opleiding secundair onderwijs achter de rug. Daarvan heeft 5 % slechts een opleiding lager secundair niveau. De andere helft van het verzorgend personeel heeft een specialisatiejaar gevolgd (7e jaar beroepsonderwijs). Het gaat daarbij om een zeer uiteenlopend palet aan opleidingen (kinderverzorging, bejaardenzorg, etc.) 0+

6.4. Opleidingsniveau per klasse b=?7pfp:><:py7@l'=78'9?@<<7' 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 W)9+(,7+1I%")$(, -.9+(,7+1I%")$(, E"+,J))(,\+(.+;&.%"+(L$J&, 8$+V+%2I$&)&&$&'+%', X+"$;/.#++("YX+U(+Z+[++("Y!@, X+9()"I++("Y-T]4Y\)12+/.(Y!?, h%$z+(&$')$(y0)&'+(y-tw4, De grafiek hierboven toont het opleidingsniveau van de werknemers volgens de klasse waarin hun functie is ingedeeld. Het is duidelijk dat er een sterk verband is tussen de scholingsgraad en de klasse: De functies in de klassen 4 t/m 7 worden systematisch ingevuld door werknemers met een diploma lager of hoger secundair onderwijs. Naarmate de klasse stijgt, verhoogt het opleidingsniveau van de werknemers. Vanaf klasse 13 heeft de meerderheid van de werknemers een graduaatsopleiding gevolgd. Deze grafiek kijkt enkel naar de toegewezen functie. Er is nog geen rekening gehouden met een eventuele differentiatie in functie van diploma s. Zo worden alle verpleegkundigen ingedeeld in klasse 14, ongeacht of ze gebrevetteerd / gediplomeerd of verpleegassistent zijn. De sociale partners hebben tot nu toe nog niet gesproken over eventuele verdere verfijningen in de klassenbepaling in functie van het diploma. 0,

7. Lonen en Barema's In dit hoofdstuk analyseren we de lonen en de barema s. De loonkost is in de ouderenzorg de belangrijkste post in de kostenrekening. Een grondig inzicht in de samenstelling van deze loonkost is daarom noodzakelijk om het beleid te bepalen. Het loon wordt op dit moment bepaald door twee elementen. In de eerste plaats is er de toekenning van het barema. Daarnaast is het de financiële anciënniteit die doorslaggevend is om het eigenlijke loon te bepalen. We lichten deze twee aspecten daarom grondig door. Het gemiddeld bruto voltijds maandloon in de sector bedraagt 2.124! (mediaanwaarde). Gelet op de grote aanwezigheid van deeltijds werk in de sector, ligt het werkelijk loon meestal lager. 7.1. Spreiding van de barema s per functie In de onderstaande tabellen vindt u een overzicht van de verschillende barema s die per functie worden toegekend. Voor eenzelfde functie worden dikwijls erg uiteenlopende barema s toegekend. Voor de functies in de zorg zijn de barema s sterk bepaald in functie van het diploma. Zo zien we dat er drie barema s gebruikt worden voor de verpleegkundigen (6370 Verpleegkundige Residentiële Ouderenzorg), overeenkomstig het diploma. Voor de functies in de andere departementen is de diversiteit van de gebruikte barema s meer uiteenlopend. De barema s in deze tabellen zijn de baremaschalen die zijn vastgelegd in het paritair comité 330. Soms worden ook barema s toegekend die niet sectoraal zijn vastgelegd. Deze zijn ingedeeld in de kolom met een streepje bovenaan. Kijken we vb. naar de eerste functie in de lijst (1041 Kwaliteitscoördinator) dan zien we dat : In 18 % van de gevallen een barema wordt toegepast dat niet gekend is; In 7 % van de gevallen het barema 1.43-55 gebruikt wordt; In 52 % van de gevallen het barema 1.55-61-77 gehanteerd wordt; In 7 % van de gevallen het barema 1.78S toegepast wordt; Nog eens 17 % van de kwaliteitscoördinatoren verloond worden volgens het barema 1.80. 0.

7.1.1. Departement administratie 7.1.1.1. Administratie Code Functie KLASSE - 1.22 1.31 1.35 1.40 1.50 1.39 1.43-1.55 1.55-1.61-1.77 1.55-1.61-1.77+2j 1.59 1.66 1.78S 1.80 1041 Kwaliteitscoördinator 17 18% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 7% 52% 0% 0% 0% 7% 17% 1020 Dienstverantwoordelijke Administratie 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 1030 Adjunct-Dienstverantwoordelijke Administratie 15 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 25% 13% 62% 0% 0% 0% 0% 1070 Directiesecretaris 14 0% 22% 0% 0% 0% 7% 0% 12% 59% 0% 0% 0% 0% 0% 1073 Secretaris op een Dienst of Departement 12 5% 13% 0% 6% 0% 53% 0% 18% 5% 0% 0% 0% 0% 0% 1079 Administratief Bediende 10 0% 21% 0% 0% 6% 39% 0% 0% 34% 0% 0% 0% 0% 0% 1075 Medewerker Onthaal / Receptie / Telefonie 8 0% 40% 17% 0% 3% 36% 2% 3% 0% 0% 0% 0% 0% 0% Subtotaal_Administratie Administratie 3% 21% 5% 2% 2% 35% 1% 9% 17% 2% 0% 0% 1% 1% 7.1.1.2. Financiële dienst Code Functie KLASSE - 1.22 1.31 1.35 1.40 1.50 1.39 1.43-1.55 1.55-1.61-1.77 1.55-1.61-1.77+2j 1.59 1.66 1.78S 1.80 1220 Hoofdboekhouder 17 16% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 26% 26% 0% 32% 0% 0% 1230 Adjunct-Hoofdboekhouder 15 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 1270 Boekhouder 13 4% 0% 0% 0% 0% 12% 0% 6% 77% 0% 0% 0% 0% 0% 1272 Medewerker Klachtendienst 12 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 1273 Bediende Facturatie 12 0% 0% 14% 0% 0% 33% 3% 26% 18% 0% 6% 0% 0% 0% 1290 Hulp Boekhouder 9 43% 0% 0% 0% 0% 57% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 1293 Hulp Facturatie 8 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% Subtotaal_FinanciëleFinanciële dienst 4% 0% 7% 0% 0% 24% 2% 16% 38% 3% 3% 3% 0% 0% 7.1.1.3. Personeelsdienst Code Functie KLASSE - 1.22 1.31 1.35 1.40 1.50 1.39 1.43-1.55 1.55-1.61-1.77 1.55-1.61-1.77+2j 1.59 1.66 1.78S 1.80 1610 Verantwoordelijke Personeelsdienst 19 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 1620 1621 Dienstverantwoordelijke HR Ontwikkeling Dienstverantwoordelijke Personeelsadministratie 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 16 40% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 60% 0% 0% 0% 0% 0% 1640 Stafmedewerker Vorming 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 1660 1661 Gespecialiseerd Medewerker HR Ontwikkeling Gespecialiseerd Medewerker Personeelsadministratie 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 14 0% 7% 0% 0% 0% 19% 0% 0% 65% 9% 0% 0% 0% 0% 1671 Medewerker Personeelsadministratie 12 0% 0% 0% 0% 0% 45% 0% 13% 42% 0% 0% 0% 0% 0% Subtotaal_PersoneelsPersoneelsdienst 6% 3% 0% 0% 0% 18% 0% 3% 58% 5% 0% 0% 0% 6% 0/

7.1.2. Hotel, Logistiek & Techniek 7.1.2.1. Hoteldienst Code Functie KLASSE - 1.12 1.14 1.18 1.22 1.26 1.30 1.31 1.35 1.40 1.50 2010 2020 2030 Departementsverantwoordelijke Hoteldiensten Dienstverantwoordelijke Huishoudelijk Onderhoud Adjunct-Dienstverantwoordelijke Huishoudelijk Onderhoud 1.43-1.55 1.55-1.61-1.77 19 44% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 56% 0% 0% 0% 0% 0% 15 0% 14% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 86% 0% 13 19% 43% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 7% 0% 8% 2070 Chauffeur Patiëntenvervoer 9 0% 0% 0% 55% 0% 0% 45% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 2051 Voorwerker 8 0% 56% 8% 0% 36% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 2075 Chauffeur 7 0% 85% 0% 0% 15% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 2071 Kapper 6 0% 30% 0% 0% 70% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 2074 Medewerker Wasserij 5 0% 82% 13% 0% 6% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 2072 Schoonmaker 4 0% 99% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 1.59 Subtotaal_HoteldienstHoteldienst 1% 92% 1% 0% 3% 0% 0% 0% 1% 0% 0% 0% 1% 0% 7.1.2.2. Technische dienst Code Functie KLASSE - 1.12 1.14 1.18 1.22 1.26 1.30 1.31 1.35 1.40 1.50 2210 2240 2220 2230 2250 Verantwoordelijke Technisch Departement Stafmedewerker Gebouwenbeheer Dienstverantwoordelijke Technische Dienst Preventieadviseur - Adjunct- Dienstverantwoordelijke Ploegverantwoordelijke Technische Dienst 1.43-1.55 1.55-1.61-1.77 19 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 17 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 15 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 45% 9% 45% 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 30% 0% 0% 26% 43% 2260 Gespecialiseerd Vakman 12 21% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 79% 0% 0% 0% 0% 2270 Vakman 10 0% 0% 0% 0% 71% 0% 0% 0% 0% 14% 14% 0% 0% 0% 1.59 2271 Polyvalent Medewerker Technisch Onderhoud 10 4% 37% 0% 4% 9% 4% 0% 0% 0% 14% 4% 4% 0% 19% 2272 Bewaker 7 0% 33% 0% 0% 0% 67% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 2273 Tuinman 6 0% 47% 0% 0% 53% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 2290 Hulpvakman 6 0% 57% 0% 0% 0% 0% 43% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 2291 Onderhoudsmedewerker 5 0% 83% 0% 0% 11% 6% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% Subtotaal_Technische Technische dienst 3% 38% 0% 2% 15% 6% 1% 0% 0% 14% 3% 3% 5% 10% 00

7.1.2.3. Magazijn & Aankoop Code Functie KLASSE - 1.12 1.22 1.26 1.40 1.50 1.43-1.55 1.47 1.55-1.61-1.77 1.59 1.80 2422 Dienstverantwoordelijke Magazijn 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 2470 Aankoper 15 0% 0% 0% 0% 0% 0% 40% 0% 26% 0% 33% 2471 Administratief Medewerker Aankoop 10 0% 0% 0% 0% 0% 30% 24% 0% 45% 0% 0% 2472 Magazijnier 10 0% 56% 0% 0% 0% 44% 0% 0% 0% 0% 0% 2473 Medewerker Economaat 9 0% 48% 0% 0% 0% 52% 0% 0% 0% 0% 0% 2492 Hulpmagazijnier 5 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% Subtotaal_Magazijn Magazijn & Aankoop 0% 43% 0% 0% 0% 15% 14% 0% 21% 0% 6% 7.1.2.4. Keuken Code Functie KLASSE - 1.12 1.22 1.26 1.40 1.50 1.43-1.55 1.47 1.55-1.61-1.77 1.59 1.80 2620 Dienstverantwoordelijke Voeding 16 0% 0% 0% 18% 0% 0% 10% 0% 36% 36% 0% 2621 Chef-Kok 14 0% 0% 18% 22% 17% 0% 0% 17% 9% 9% 0% 2671 Kok 11 5% 15% 25% 26% 25% 0% 0% 0% 0% 2% 0% 2690 Hulpkok 6 0% 70% 28% 2% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 2672 Medewerker Restaurant/Cafetaria 5 0% 90% 10% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 2691 Keukenhulp 4 0% 95% 4% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% Subtotaal_Keuken Keuken 1% 66% 14% 7% 6% 0% 0% 1% 1% 1% 0% 01

7.1.3. Paramedisch departement 7.1.3.1. Paramedische diensten Code Functie KLASSE - 1.12 1.22 1.26 1.35 1.40 1.50 4020 4021 4022 4026 Dienstverantwoordelijke Paramedische Diensten Dienstverantwoordelijke Kinesitherapie Dienstverantwoordelijke Ergotherapie Dienstverantwoordelijke Animatie 1.40-1.57 1.43-1.55 1.55-1.61-1.77 1.55-1.61-1.77+2j 1.61-1.77 1.78S 1.81 1.80 16 6% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 21% 58% 15% 0% 0% 0% 0% 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 4071 Kinesitherapeut 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 99% 0% 0% 0% 0% 1% 4072 Ergotherapeut 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 98% 2% 0% 0% 0% 0% 4074 Logopedist 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 4075 Diëtist 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 4081 Audioloog 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 4078 Animator in de Residentiële Ouderenzorg 12 0% 5% 2% 0% 31% 1% 7% 3% 3% 47% 1% 0% 0% 0% 0% 4079 Pedicure 12 0% 70% 0% 30% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% Subtotaal_ParamParamedisch 0% 1% 1% 0% 8% 0% 2% 1% 1% 85% 1% 0% 0% 0% 0% 7.1.4. Psycho-Sociaal departement 7.1.4.1. Psycho-Sociale diensten Code Functie KLASSE - 1.12 1.22 1.26 1.35 1.40 1.50 1.40-1.57 1.43-1.55 1.55-1.61-1.77 1.55-1.61-1.77+2j 1.61-1.77 1.78S 1.81 1.80 5070 Psycholoog 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 27% 73% 5072 Spiritueel Begeleider 15 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 62% 13% 13% 0% 0% 13% 5077 Medewerker Sociale Dienst in de Residentiële Ouderenzorg 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 7% 79% 12% 0% 2% 0% 0% 5082 Verantwoordelijke Vrijwilligers 13 0% 0% 0% 0% 58% 0% 23% 0% 0% 19% 0% 0% 0% 0% 0% Subtotaal_PsychoPsycho-sociaal 0% 0% 0% 0% 2% 0% 1% 0% 6% 70% 11% 2% 2% 2% 6% 02

7.1.5. Verpleging & verzorging departement 7.1.5.1. Verpleging & verzorging Code Functie KLASSE - 1.12 1.22 1.26 1.35 1.50 1.40-1.57 1.43-1.55 1.55-1.61-1.77 1.55-1.61-1.77+2j 1.78S 1.80 1.87 6010 Verpleegkundige - Diensthoofd 19 31% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 8% 22% 27% 11% 0% 0% 6111 Hoofdverpleegkundige - Coördinator 18 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 6162 6320 6122 Verpleegkundige Ziekenhuishygiënist Hoofdverpleegkundige Residentiële Ouderenzorg Hoofdverpleegkundige Ziekenhuis (kleine afdeling) 17 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 17 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 36% 32% 3% 29% 0% 0% 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% 0% 6161 Referentieverpleegkundige 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 60% 40% 0% 0% 0% 0% 6040 Stafmedewerker Zorgbeleid 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 45% 0% 0% 36% 18% 6330 6166 6370 Adjunct Hoofdverpleegkundige Residentiële Ouderenzorg Referentieverpleegkundige binnen dienst/afdeling Verpleegkundige Residentiële Ouderenzorg 16 0% 0% 0% 0% 0% 0% 6% 47% 40% 2% 5% 0% 0% 15 0% 0% 0% 0% 0% 0% 7% 46% 47% 0% 0% 0% 0% 14 0% 0% 0% 0% 0% 0% 9% 60% 30% 0% 0% 0% 0% 6371 Begeleider Genormaliseerd Wonen 12 0% 6% 2% 19% 65% 0% 0% 0% 9% 0% 0% 0% 0% 6372 6071 Zorgkundige Residentiële Ouderenzorg Logistiek Medewerker in een verpleeg- of verblijfseenheid 11 0% 0% 1% 12% 85% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 8 0% 58% 31% 3% 8% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 6072 Medewerker Intern Patiëntenvervoer 8 0% 57% 0% 25% 0% 18% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% Subtotaal_Verpleging Verpleging & Verzorging 0% 2% 2% 7% 50% 0% 3% 21% 12% 0% 2% 0% 0% 03

7.2. Loon en anciënniteit In volgende tabellen vindt u het gemiddelde loon (mediaan) per functie en per anciënniteitsgroep terug. Het gaat om de werkelijke lonen. Onder het begrip loon verstaan we het voltijds bruto maandloon voor de functie. Premies of extra-legale voordelen zijn niet meegenomen in de berekeningen. Het bruto maandloon omvat : Het basis maandloon De haard- of standplaatsvergoeding De functietoeslag en het functiecomplement Voor de deeltijdse werknemers zijn de lonen omgezet naar het voltijdse loon. Als er een hybride functie wordt uitgeoefend, dan wordt het loon voor elk van de gecombineerde functies als een voltijds loon beschouwd. 7.2.1. Verpleging & verzorging departement 7.2.1.1. Verpleging & verzorging Code Functie KLASSE <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j 6010 Verpleegkundige - Diensthoofd 19! 3.309! 4.195! 3.910! 4.260 6111 Hoofdverpleegkundige - Coördinator 18! 3.627 6162 Verpleegkundige Ziekenhuishygiënist 17! 3.424 6320 6122 Hoofdverpleegkundige Residentiële Ouderenzorg Hoofdverpleegkundige Ziekenhuis (kleine afdeling) 17! 2.761! 2.706! 2.965! 3.064! 3.610! 3.561! 4.174! 3.697 16! 2.737 6161 Referentieverpleegkundige 16! 1.944! 2.231! 2.669! 2.861! 3.312 6040 Stafmedewerker Zorgbeleid 16! 3.919! 4.416! 3.627 6330 6166 6370 Adjunct Hoofdverpleegkundige Residentiële Ouderenzorg Referentieverpleegkundige binnen dienst/afdeling Verpleegkundige Residentiële Ouderenzorg 16! 2.442! 2.505! 2.949! 3.092! 3.092! 3.299 15! 2.282! 2.144! 2.522! 2.793! 3.176! 3.593 14! 1.989! 2.100! 2.409! 2.658! 2.794! 2.929! 3.133! 3.133! 3.007 6371 Begeleider Genormaliseerd Wonen 12! 1.878! 1.966! 2.072! 2.073! 2.306! 2.381! 2.465 6372 Zorgkundige Residentiële Ouderenzorg 11! 1.833! 2.001! 2.072! 2.190! 2.300! 2.360! 2.487! 2.530! 2.530 6071 Logistiek Medewerker in een verpleegof verblijfseenheid 6072 Medewerker Intern Patiëntenvervoer 8! 1.751! 2.050 8! 1.637! 1.858! 1.924! 1.901! 1.943! 2.246! 1.961! 2.023 04

7.2.2. Departement administratie 7.2.2.1. Administratie Code Functie KLASSE <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j 1041 Kwaliteitscoördinator 17!2.727!3.488!2.929!3.634!3.229!4.247 1020 Dienstverantwoordelijke Administratie 16!4.050 1030 Adjunct-Dienstverantwoordelijke Administratie 15!2.884!2.885 1070 Directiesecretaris 14!1.886!2.737!2.513!2.885 1073 Secretaris op een Dienst of Departement 12!1.869!2.103!2.282!2.453!2.651 1079 Administratief Bediende 10!1.747!2.112!2.235!2.292!3.047!2.322!2.908 1075 Medewerker Onthaal / Receptie / Telefonie 8!1.775!1.918!2.128!2.316!2.151!2.671!2.362!2.908 7.2.2.2. Financiële dienst Code Functie KLASSE <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j 1220 Hoofdboekhouder 17!3.288!3.613!3.886 1230 Adjunct-Hoofdboekhouder 15!3.276 1270 Boekhouder 13!2.832!2.850!2.860!2.997!3.627 1272 Medewerker Klachtendienst 12 1273 Bediende Facturatie 12!2.023!2.166!2.316!2.856!2.755!2.750!2.959 1290 Hulp Boekhouder 9!1.947!2.305!2.530 1293 Hulp Facturatie 8!2.493 7.2.2.3. Personeelsdienst Code Functie KLASSE <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j 1610 Verantwoordelijke Personeelsdienst 19!2.850!3.220 1620 1621 Dienstverantwoordelijke HR Ontwikkeling Dienstverantwoordelijke Personeelsadministratie 16!2.850 16!2.850!3.802!4.050 1640 Stafmedewerker Vorming 16!3.424 1660 1661 Gespecialiseerd Medewerker HR Ontwikkeling Gespecialiseerd Medewerker Personeelsadministratie 14!3.562 14!2.253!2.342!3.035!2.994!3.492!3.209 1671 Medewerker Personeelsadministratie 12!2.077!2.850!3.254!2.766 05

7.2.3. Hotel, Logistiek & Techniek 7.2.3.1. Hoteldienst Code Functie KLASSE <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j 2010 Departementsverantwoordelijke Hoteldiensten 19! 3.304! 2.895 2020 2030 Dienstverantwoordelijke Huishoudelijk Onderhoud Adjunct-Dienstverantwoordelijke Huishoudelijk Onderhoud 2070 Chauffeur Patiëntenvervoer 9! 1.820! 2.684 15! 2.737! 3.847! 2.023 13! 2.464! 2.790! 2.609! 2.299! 2.969 2051 Voorwerker 8! 2.027! 1.964! 2.162! 2.362 2075 Chauffeur 7! 1.760! 1.888! 2.140 2071 Kapper 6! 1.760! 1.968! 1.997! 2.264 2074 Medewerker Wasserij 5! 1.608! 1.711! 1.804! 1.902! 1.955! 2.145! 2.073 2072 Schoonmaker 4! 1.623! 1.751! 1.803! 1.883! 1.935! 1.971! 2.023! 2.022! 2.022 7.2.3.2. Technische dienst Code Functie KLASSE <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j 2210 Verantwoordelijke Technisch Departement 19! 4.040 2240 Stafmedewerker Gebouwenbeheer 17! 3.285 2220 Dienstverantwoordelijke Technische Dienst 16! 3.065 2230 Preventieadviseur - Adjunct- Dienstverantwoordelijke 15! 2.383! 3.514! 3.065 2250 Ploegverantwoordelijke Technische Dienst 14! 2.850! 2.327! 2.462! 2.958 2260 Gespecialiseerd Vakman 12! 2.376! 2.194! 2.216! 2.372! 2.372 2270 Vakman 10! 1.836! 2.261! 2.342! 2.362! 2.362 2271 Polyvalent Medewerker Technisch Onderhoud 10! 1.919! 1.795! 1.946! 2.123! 2.417! 2.644! 2.801! 3.134 2272 Bewaker 7! 2.043! 2.191! 1.961! 2.419 2273 Tuinman 6! 1.751! 2.164 2290 Hulpvakman 6! 1.756! 2.470 2291 Onderhoudsmedewerker 5! 1.751! 1.794! 1.907! 2.122! 1.988! 1.974 7.2.3.3. Magazijn & Aankoop Code Functie KLASSE <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j 2470 Aankoper 15! 2.737! 2.790 2422 Dienstverantwoordelijke Magazijn 14! 2.737 2471 Administratief Medewerker Aankoop 10! 2.360! 2.522! 2.671 2472 Magazijnier 10! 2.050! 2.022 1+

7.2.5. Paramedisch departement 7.2.5.1. Paramedische diensten Code Functie KLASSE <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j 4020 Dienstverantwoordelijke Paramedische Diensten 16! 1.989! 3.488! 3.076! 3.768! 3.914! 3.917 4021 Dienstverantwoordelijke Kinesitherapie 16! 3.919 4022 Dienstverantwoordelijke Ergotherapie 16! 2.231! 3.492 4026 Dienstverantwoordelijke Animatie 14! 2.886! 3.082! 3.488 4071 Kinesitherapeut 14! 2.093! 2.282! 2.669! 2.850! 3.288! 3.424! 3.627! 3.627 4072 Ergotherapeut 14! 2.081! 2.253! 2.342! 2.850! 3.137! 3.424 4074 Logopedist 14! 2.077! 2.231! 2.342! 2.850! 3.137 4075 Diëtist 14! 2.231! 2.727! 3.424 4081 Audioloog 14! 2.077 4078 Animator in de Residentiële Ouderenzorg 12! 1.957! 2.122! 2.342! 2.720! 2.418! 2.412! 3.002! 3.092 4079 Pedicure 12! 1.824! 2.024 7.2.5. Psycho-Sociaal departement 7.2.5.1. Psycho-Sociale diensten Code Functie KLASSE <1j 1j - <5j 5j - <10j 10j - <15j 15j - <20j 20j - <25j 25j - <30j 30j - <35j!35j 5070 Psycholoog 16! 2.772! 3.031! 3.261 5072 Spiritueel Begeleider 15! 2.280! 3.149! 2.782! 3.355! 3.514 5077 Medewerker Sociale Dienst in de Residentiële Ouderenzorg 14! 2.092! 2.282! 2.409! 2.918! 3.137! 3.356! 3.627 5082 Verantwoordelijke Vrijwilligers 13! 2.342! 2.297! 2.671 1,

7.3. Haard- en standplaatsvergoeding KLASSE HAARDVERGOEDING STANDPLAATSVERGOEDING GEEN VERGOEDING 20 - - - 19 0% 0% 100% 18 0% 0% 100% 17 2% 2% 96% 16 6% 6% 88% 15 4% 19% 77% 14 9% 14% 77% 13 7% 8% 85% 12 30% 26% 43% 11 43% 35% 22% 10 38% 6% 57% 9 34% 0% 66% 8 60% 30% 11% 7 68% 22% 10% 6 53% 41% 6% 5 66% 31% 3% 4 74% 25% 0% total 36% 25% 40% In bovenstaande tabel ziet u hoe vaak de werknemers aanspraak maken op een haard- of standplaatsvergoeding. Deze vergoeding was in essentie bedoeld om de lagere lonen op te trekken. Vooral de werknemers in de laagste klassen krijgen een haard- of een standplaatsvergoeding. In klasse 4 maakt deze vergoeding deel uit van het basisloon. Binnen deze klasse heeft 74 % van de werknemers een haardvergoeding. Dit betekent dat ze gehuwd zijn (of wettelijk samenwonend) en hun partner geen haard- of standplaatsvergoeding krijgt. Van categorie 4 tot en met categorie 8 heeft de ruime meerderheid van de werknemers een haardvergoeding. Vanaf categorie 9 (uitgezonderd categorie 11) is de groep werknemers die geen vergoeding krijgt het grootst. Vanaf categorie 13 wordt de haardvergoeding en de standplaatsvergoeding een uitzonderlijk gegeven. Hier worden hogere barema s betaald en overschrijdt men met enkele jaren financiële anciënniteit het maximale loonbedrag waaraan de toekenning van de haard- en standplaatsvergoeding gekoppeld is. 1.

7.4. Functietoeslag Hieronder geven we het overzicht van de functietoeslag die gemiddeld (mediaan) per functie wordt uitbetaald. De functietoeslag omvat zowel de eigenlijke functietoeslag als het functiecomplement. Uiteraard wordt deze toeslag vooral uitbetaald aan leidinggevenden en aan staffuncties. We merken op dat voor deze functies dikwijls het barema voor de basisfunctie wordt toegewezen. Zo zien we bij de functie 6320 Hoofdverpleegkundige residentiële ouderenzorg dat slechts in 30 % van de gevallen het barema 1.78 S wordt gebruikt. De overige hoofden krijgen het barema van een gegradueerd of een gebrevetteerd verpleegkundige. De meeste hoofdverpleegkundigen krijgen wel een functietoeslag. Vandaar de relatief hoge gemiddelde functietoeslag in deze lijst. Code Functie Klasse Toeslag + Complement (mediaan) 1 4021 Dienstverantwoordelijke Kinesitherapie 16!495 2 6040 Stafmedewerker Zorgbeleid 16!495 3 1020 Dienstverantwoordelijke Administratie 16!423 4 1621 Dienstverantwoordelijke Personeelsadministratie 16!423 5 2020 Dienstverantwoordelijke Huishoudelijk Onderhoud 15!423 6 2210 Verantwoordelijke Technisch Departement 19!412 7 2620 Dienstverantwoordelijke Voeding 16!407 8 6320 Hoofdverpleegkundige Residentiële Ouderenzorg 17!396 9 6010 Verpleegkundige - Diensthoofd 19!312 10 4020 Dienstverantwoordelijke Paramedische Diensten 16!296 11 2010 Departementsverantwoordelijke Hoteldiensten 19!264 12 5077 Medewerker Sociale Dienst in de Residentiële Ouderenzorg 14!243 13 1041 Kwaliteitscoördinator 17!226 14 2621 Chef-Kok 14!200 15 1220 Hoofdboekhouder 17!200 16 4026 Dienstverantwoordelijke Animatie 14!173 17 6330 Adjunct Hoofdverpleegkundige Residentiële Ouderenzorg 16!170 18 2470 Aankoper 15!169 19 2230 Preventieadviseur - Adjunct-Dienstverantwoordelijke 15!158 20 1661 Gespecialiseerd Medewerker Personeelsadministratie 14!158 1/

7.5. Extralegale voordelen DG, H@:C@?';@@?MSFAB7cL7<'=78'I@@8F7' CG, BG, AG, @G,?G, >G, A^C, A^EC, B, B^C, C, C^A, D,!)%')/,#))/*J"12+iI+&,;+(,L))("+, Bij de extra-legale voordelen zijn de maaltijdcheques het populairst. Eén op de vijf werknemers in de sector ontvangt maaltijdcheques bovenop het normale loon. De nominale waarde van deze cheques ligt tussen de 3,5 en 6 euro per dag. Andere extra-legale voordelen komen veel minder voor. Een hospitalisatieverzekering wordt toegekend aan goed 14 % van de werknemers. Een groepsverzekering wordt aan 13 % van de werknemers toegekend.

7.6. Spreiding loonmassa TEE:;@<<@'EY78'F7=@8C7;7:C7:' 5% 19%!"#$%$&'()*+, -.'+/"$+%&'+%, 66% 9% 1% 0+"$&1234+12%$&12, 5)()#+"$&12, 5&612.37.1$))/, :+(;/+9$%9,<,:+(=.(9$%9, De tabel hierboven toont het overzicht van de spreiding van de loonmassa over de verschillende departementen. Dit komt uiteraard grotendeels overeen met de spreiding van het personeel (zie grafiek 5.1). We zien dat het aandeel van de hoteldiensten hier 19 % bedraagt voor bijna 22 % van het personeel. Dit departement kent dan ook de laagste loonkost en functies met de laagste barema s. Het zorgdepartement is niet alleen het grootste in koppen (62, 6 %)of VTE (63,5 %) maar ook in loonmassa : 66 % van alle lonen in de rusthuissector gaat naar de zorgfuncties. 11

Enkele krachtlijnen 1 De werknemers in de rusthuizen zijn voornamelijk vrouwen. Maar liefst negen op de tien werknemers zijn vrouwen. In de zorgfuncties zijn mannen nog zeldzamer. 2 Zorg is waar het allemaal om draait in deze sector. Meer dan 70 % van alle werknemers werkt in de verzorging, de verpleging of in een paramedische functie. De meest voorkomende functie is deze van 6372-Zorgkundige (35 % van alle werknemers). 3 Van de 205 functies die door if.ic beschreven zijn, worden er bij de toewijzing door alle instellingen samen 81 gebruikt. Een rusthuis telt gemiddeld 20 verschillende functies. 4 Bijna één op de tien werknemers (8%) combineert twee functies. In zeldzame gevallen oefenen werknemers zelfs drie functies uit. De meest voorkomende hybride functies vinden we in de administratie, de keuken en bij de leidinggevenden. In de animatie zien we dat de toewijzing van 4072-Ergotherapeuten vaak problemen stelt en dat hier dikwijls een combinatie met 4078- Animator residentiële ouderenzorg wordt gemaakt. 5 Er zijn slechts 3 % ontbrekende functies. Het if.ic functietapijt is dus erg volledig. Meest genoemde ontbrekende functie is deze van logistieke hulp / medewerker maaltijdverdeling. Deze medewerker biedt logistieke ondersteuning op zorgafdelingen, maar kan niet worden vergeleken met de 6071-Logistieke Hulp in een verpleeg- of verblijfseenheid die we in de ziekenhuizen terugvinden. 12

6 Een medewerker in deze sector werkt gemiddeld 28 uren per week. De weinige mannen werken gemiddeld meer uren en vaker voltijds dan vrouwen. Slechts één vrouw op vier werkt voltijds. 35 % werkt halftijds en nog een kwart werkt ca. 28 uren. Deeltijdse arbeid is binnen deze sector eerder de norm dan de uitzondering. Ook tijdskrediet wordt vaak gebruikt (8 %). 7 Meer dan de helft van de werknemers is ouder dan 40 jaar. Gemiddeld werkt een medewerker 8,9 jaar in de instelling. De gemiddelde financiële anciënniteit bedraagt 11,35 jaar. Bijna vier op de tien medewerkers heeft een bijkomende financiële anciënniteit overgenomen van een voorgaande tewerkstelling. Bij verpleegkundigen ligt deze het hoogst. 8 45 % van het personeel heeft enkel een opleiding secundair onderwijs genoten. De ouderenzorg heeft een grote tewerkstelling voor laaggeschoolden. Bijna de helft van de zorgkundigen heeft een bijkomend specialisatiejaar gevolgd. 56 % van de verpleegkundigen heeft een opleiding als gebrevetteerd verpleegkundige (A-2). Algemeen stellen we vast dat het opleidingsniveau stijgt naarmate een functie in een hogere klasse zit. 9 Een werknemer verdient voor een voltijdse tewerkstelling gemiddeld 2.124 euro per maand. Eén op drie werknemers krijgt een haardvergoeding. Een kwart van alle werknemers krijgt een standplaatsvergoeding. Vooral in de lagere klassen krijgt men deze toeslagen. De functietoeslag daarentegen vinden we vooral in de hogere klassen. Vaak zien we leidinggevenden die volgens het zelfde barema worden betaald als de basisfuncties, maar daar staat dan wel een iets hogere functietoeslag tegenover. 10 Er bestaat een grote spreiding in de barema s die men toekent aan de functies. Voor de paramedische, de zorg- en de verpleegkundige functies is het diploma grotendeels bepalend voor het toegewezen barema. Voor de andere functies zien we een erg grote diversiteit in het barema dat een instelling toekent. De vaagheid en onvolledigheid van de actuele classificatie is hiervan wellicht de belangrijkste oorzaak. 13