Carbon Footprint Analyse

Carbon Footprint Analyse 2013 MDB B.V. & TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. v1 : LKO-cro-14.1980c MDB B.V. TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. Lekdijk-Oost 21 Fascinatio Boulevard 522 2861 GA BERGAMBACHT 2909 VA Capelle a/d IJssel

Inhoudsopgave Voorwoord 3 1 Organisatie 5 1.1 Rapporterende organisaties 5 1.2 Verantwoordelijk persoon 5 1.3 Organisatiegrenzen 5 2 Meetresultaten en toelichting 7 2.1 Grondslag van de analyse 7 2.2 Gerapporteerde periode 8 2.3 De co 2-8 2.3.1 Scope 1: directe co 2-8 2.3.2 Scope 2: indirecte co 2-9 2.3.3 Scope 3: indirecte overige co 2-9 2.4 Co 2 -compensatie 9 2.5 Verklaring van weggelaten co 2 -bronnen of putten 9 2.6 Invloed van meetonnauwkeurigheden en onzekerheden binnen scope 1 en 2 9 2.7 Verificatie 11 3 Voortgang ten opzichte van referentiejaar 12 3.1 Historisch basisjaar 12 3.2 Aanpassingen aan het historisch basisjaar 12 3.3 Resultaten vergelijk met referentiejaar mdb 12 3.4 Resultaten vergelijk met referentiejaar SSC-ict diensten 13 4 Normalisering meetresultaten 14 4.1 Normalisering aan de hand van de werkorderomzet 14 4.2 Kwantificeringsmethode 15 4.2.1 Conversiefactoren 15 4.3 Verklaring voor veranderingen in de kwantificeringsmethode 15 5 Reductiedoelstellingen 16 5.1 Gestelde doelen 16 6 Tabellen co 2-17 6.1 Co 2 - - scope 1 17 6.1.1 Onderlinge verdeling co 2, 2012 - scope 1 MDB & SSC 18 6.2 Co 2 - - scope 2 19 6.2.1 Onderlinge verdeling co 2, 2012 - scope 2 MDB & SSC 21

3 van 21 Voorwoord Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen betekent voor MDB B.V. en TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. de balans tussen People, Planet en Profit. MDB B.V. en TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. vinden het belangrijk dat hun medewerkers op een economisch verantwoorde wijze, in een veilige en gezonde omgeving hun werkzaamheden kunnen verrichten. Door de markt waarin beide ondernemingen opereren heeft, in het verleden, de focus binnen Triple P vooral op People en Profit gelegen. De laatste jaren is hier een kentering in gekomen en is Planet eveneens op de voorgrond getreden. Duurzaam ondernemen betekent in eerste instantie je verantwoordelijkheden nemen als organisatie en in tweede instantie zeggen wat je doet en doen wat je zegt. Op deze manier ontstaat er een fundament voor MVO dat in balans is en duurzaam is. MDB B.V. is een verhuurbedrijf van aannemersmaterieel, de materieeldienst voor bouw- en techniekbedrijven. Behalve materieel verhuurt MDB B.V. tevens diensten, zij ontzorgt de bouwer en faciliteert het hele bouwproces; uiteraard met oog voor de omgevingsfactoren. TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. is de interne ICT one-stop-shop dienstverlener voor alle bedrijven binnen de TBI Bouwgroep op het gebied van kantoorautomatisering, projecten, consultancy en informatiemanagement. Verder verzorgt zij de inkoop van hard- en software en draagt zorg voor de uitbesteding van ICT- diensten aan derden. Klimaatverandering is een feit en hoort bij de evolutie van onze aardbol. De gevolgen zijn op allerlei vlakken merk- en zichtbaar. Het maakt ons duidelijk hoe kwetsbaar en hoe afhankelijk we zijn van wat de aarde ons biedt zoals o.a. grondstoffen. Zuinig en zorgvuldig hiermee omgaan is een must; dit begint bij de bewustwording hiervan. Economisch verantwoord en duurzaam ondernemen gaat binnen MDB B.V. en SSC-ICT Diensten B.V. samen. Zonder dat er een issue van is gemaakt, besteedt MDB B.V. al veel langer aandacht aan het milieu, de Planet. Voorbeelden hiervan zijn, afvalscing, het gebruik maken van kwalitatief hoogwaardige verf, LED lampen, lampen met sensoren en transportmiddelen die aan alle milieu- en veiligseisen voldoen. Daarnaast adviseert MDB B.V. haar klanten tijdens de calculatiefase welke tijdelijke accommodaties zij het beste kunnen huren en hoe dit zich verhoudt ten opzichte van de energiekosten. Een duurzame bedrijfsvoering begint voor MDB B.V. en SSC-ICT Diensten B.V. bij het investeren in de eigen medewerkers. Zij moeten zich bewust zijn van hun eigen handelen en het effect wat het heeft op hun klanten en onze leveranciers. Het proces van bewustwording begint bij transparantie en helder waar we voor staan. De belangrijkste afweging voor deze Carbon Footprint Analyse is om onze CO 2 - kwantitatief inzichtelijk te maken. Een logisch gevolg hiervan is het formuleren van concrete en heldere doelstellingen om ons te kunnen verbeteren en te onderscen.

4 van 21 CO 2 -reductie is een gemeenschappelijke verantwoordelijk waarbij MDB B.V. en SSC-ICT Diensten B.V. een voorbeeld willen zijn om een maatschappelijke bijdrage te leveren aan de samenleving. Deze voorbeeldfunctie willen we niet alleen uitdragen naar andere bedrijven, maar ook naar onze medewerkers. Wij zien het als een maatschappelijke taak er zorg voor te dragen dat onze kinderen en kleinkinderen een duurzame toekomst hebben, zowel op het gebied van economie als gezond. We zullen daar met ons allen de schouders onder moeten zetten. Pas dan praat je over People, Planet en Profit. Dit hele proces begint bij de bron zelf, het individu. Als MDB B.V. en SSC-ICT Diensten B.V. willen wij dit proces voor bewustwording graag uitdragen, faciliteren en stimuleren. In dit verslag treft u de samenvatting, ofwel analyse, van alle gegevens welke wij met betrekking tot de Carbon Footprint over het eerste half jaar 2013 hebben verzameld en geanalyseerd. MDB B.V. TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. A.J.C.J. van de Loo Directeur D.J. Langbroek Directeur

5 van 21 1 Organisatie 1.1 Rapporterende organisaties Deze rapportage omvat de Carbon Footprint Analyse van een tweetal organisaties, MDB B.V. en TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. De rapporterende organisatie, MDB B.V., is een zelfstandige werkmaatschappij van TBI Holdings B.V. Het huidige MDB B.V. vindt haar oorsprong in Materieeldienst Bergambacht B.V., opgericht op 3 augustus 1979 als dienstverlenend bedrijf van de bouwgroep binnen TBI Holdings B.V. MDB B.V. is ontstaan uit een krachtenbundeling van technische diensten van een zestal bouwbedrijven binnen TBI. Naast de tot TBI behorende bouwbedrijven (en in recenter jaren de techniekbedrijven) bedient MDB B.V. al dertig jaar ook afnemers in de bouwsector. MDB B.V. verhuurt aannemersmaterieel zoals kranen, steigers, keten, units, liften, loodsen, bekistingen, machines en gereedschap. Daarbij verzorgt MDB B.V. de aflevering, de montage en het ophalen van het materieel. MDB B.V. geeft tevens advies over materieeloplossingen en materieelkosten begrotingen en verzorgt het onderhoud van het materieel. De rapporterende organisatie TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. is een zelfstandige werkmaatschappij van TBI Holdings B.V. TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. is de One-stop-shop dienstverlener op het gebied van kantoorautomatisering, projecten, consultancy en informatiemanagement voor alle bedrijven binnen de TBI Bouwgroep. Zij verzorgt de inkoop van hard- en software, en draagt zorg voor de uitbesteding van ICT- diensten aan derden. Scope De hoofdactiviteit van MDB B.V. betreft het verhuren en onderhouden van bouwmaterieel en de daar aan gerelateerde dienstverlening. Het gehele proces binnen MDB B.V. wordt uitgevoerd volgens een KAM-systeem, welke is gecertificeerd voor de CO 2 -prestatieladder, niveau 3, VCA** en BRL 6000. 1.2 Verantwoordelijk persoon De statutair verantwoordelijk persoon voor MDB B.V. is de directeur, de heer A.J.C.J. van de Loo. De statutair verantwoordelijke persoon voor TBI Bouw SSC- ICT Diensten B.V. is de directeur, de heer D.J. Langbroek. 1.3 Organisatiegrenzen De organisatiegrenzen van MDB B.V. zijn in het kader van CO 2 (kooldioxide)- bewustzijn bepaald volgens het principe van de operationele invloedsfeer van het te certificeren bedrijf. Binnen het GHG protocol wordt dit omschreven als operational boundary. In de praktijk betekent dit dat waar activiteiten onder regie van MDB B.V. vallen, de verantwoording voor de CO 2 -productie wordt genomen: de sturing ligt duidelijk bij de eigen organisatie. Daarnaast is, op basis van de laterale inkoopanalyse van de CO 2 Prestatieladder, vastgesteld dat TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. binnen de organizational boundary van MDB B.V. valt. ISO 14064 Verklaring Hierbij verklaren MDB B.V. en TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. dat deze rapportage voor het CO 2 -bewustzijns certificaat is opgesteld in overeenstemming met de richtlijnen in NEN-ISO 14064, versie maart 2006.

6 van 21 Geen van beide organisaties kende ook aan het einde van 2013 dochterondernemingen, noch participeerde in samenwerkingsverbanden. De organisatiegrenzen voor deze inventarisatie omvat MDB B.V, gevestigd in Bergambacht en TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V., gevestigd in Capelle a/d IJssel.

7 van 21 2 Meetresultaten en toelichting 2.1 Grondslag van de analyse Op basis van de vastgestelde operationele grenzen zijn de CO 2 -s en - absorpties door de activiteiten van de organisatie geïdentificeerd. Bij de identificatie van s wordt, conform het Greenhouse Gas (GHG) Protocol, ondersc gemaakt tussen drie bronnen van (bekend als scopes) in twee categorieën: directe s en indirecte s. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de CO 2 -prestatieladder zakelijk gebruik privéauto s (personal cars for business travel) en zakelijke vliegtuigkilometers (business air travel) tot scope 2 rekent, in tegenstelling tot het GHG-protocol, die deze onderdelen aan scope 3 toeschrijft. Scope 1: Omvat de directe s die onder het beheer vallen en worden gecontroleerd door de organisatie. Voorbeelden hiervan zijn de verbranding van brandstoffen in vaste machines, het zakelijk vervoer in voertuigen die eigendom zijn van de rapporterende organisatie en de s van koelapparatuur en klimaatinstallaties. Scope 2: Omvat de indirecte s door opwekking van gekochte elektriciteit, stoom of warmte Scope 3: Omvat de andere indirecte s van bronnen als woon/werk verkeer, productie van aangekochte materialen en uitbestede werkzaamheden zoals goederenvervoer. Deze Carbon Footprint -analyse omvat de CO 2 -uitstoot (één van de zes broeikasgassen) van MDB B.V. en TBI Bouw SSC-ICT Diensten, betreffende scope 1, 2 en 3, van het kalenderjaar 2013. De CO 2 -uitstoot is geanalyseerd overeenkomstig de CO 2 prestatieladder.

8 van 21 2.2 Gerapporteerde periode De gerapporteerde periode bevat het boekjaar 2013. Het boekjaar voor MDB B.V. en TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. loopt van 1 januari tot en met 31 december. 2.3 De CO 2 - De totale van CO 2 vanuit scope 1 & 2 is gemeten en berekend tot een totaal van 819,6 ton CO 2. 2.3.1 Scope 1: directe CO 2- De directe van CO 2 vanuit scope 1 is gemeten en berekend als 801,7 ton CO 2, 98% van de totale footprint. Brandstofgebruik van het eigen wagenpark Het overgrote deel van deze, te weten 647,8 ton CO 2 (81%), is toe te wijzen aan het brandstofgebruik van het eigen wagenpark. Het wagenpark van MDB B.V. bestond aan het einde van 2013 gemiddeld uit 22 personenauto s, 14 bestelauto s, 3 minibussen en 2 vrachtauto s. Een deel van het wagenpark was in eigen beheer, het andere deel was onder beheer van de leasemaatschappij. TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. kende een wagenpark bestaande uit 5,5 personenauto s. In totaal is door de leasemaatschappij en via de benzinemaatschappijen 197.735 liter brandstof gerapporteerd via de tankbeurten door MDB-medewerkers. De medewerkers van TBI Bouw SSC-ICT Diensten hebben 12.188 liter getankt. Stationaire verbrandingsapparatuur Het gebruik van stationaire verbrandingsapparatuur veroorzaakte 153,9 ton CO 2 (19%) van de directe uitstoot. Hiervan is 144,5 ton CO 2 toe te schrijven aan verwarming van de bedrijfspanden van MDB B.V. TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. is per 13 mei 2013 verhuisd van Utrecht naar Capelle a/d IJssel. Als overgangsdatum voor de energieverrekening wordt 31 mei 2013 aangehouden. Het gebouw in Utrecht is van januari t/m mei 2013 verwarmd met aardgas, hetgeen 2,4 ton CO2 (0,4%)van de directe is. Het gebouw in Capelle aan den IJssel dat wordt gehuurd, wordt verwarmd met stadsverwarming van Eneco. Lasgassen die door MDB B.V. worden gebruikt bij onderhoud en reparatie van materieel hebben in totaal geleid tot een uitstoot van 317 kg CO 2. Er is 6,6 ton CO 2 uitstoot veroorzaakt door het gebruik van diesel ten behoeve van een noodaggregaat, een kachel en een stoomcleaner bij MDB B.V.. Lekkage van koelgassen Er is geen lekkage van koelsystemen gerapporteerd bij het jaarlijks onderhoud in 2013 aan de systemen van de bedrijfspanden van MDB B.V en TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. Koel- en vriessystemen ten behoeve van opslag en transportabele airco-units worden als een gesloten systeem beschouwd en hebben daarom geen CO 2 -veroorzakende uitstoot.

9 van 21 Gebruikte koudemiddelen Ten behoeve van klanten hebben zowel MDB B.V. als TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. in geheel 2013 geen koelmiddelen ingekocht en gebruikt. CO 2 - van verbranding biomassa De verbranding van biomassa heeft binnen MDB B.V. en TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. niet plaatsgevonden. 2.3.2 Scope 2: Indirecte CO 2- De indirecte CO 2 - is gemeten en berekend als 17,9 ton CO 2, 2% van de totale footprint. Elektriciteitsgebruik Het grootste aandeel, te weten 16,5 ton CO 2 (92%) kan worden toegeschreven aan ingekochte elektriciteit, met een totale hoeveel van 527.306 kwh. Deze hoeveel kwh bestaat uit het verbruik van 507.773 kwh Groene Stroom, Wind 220 SMK en 19.533 kwh Grijze Stroom. Per 1 juli 2011 is MDB B.V. overgestapt op groene stroom (Windkracht 220 NL met SMK) van Essent. TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. gebruikt grijze stroom. Vliegreizen voor zakelijke doeleinden In 2013 hebben 2 personen zakelijk gevlogen, hetgeen een hoeveel CO2 vertegenwoordigt van 0,4 ton CO 2 (6,2%). Privéauto s voor zakelijk verkeer De overige 186 kg CO 2 (1%) komt voor rekening van het gebruik van privéauto s voor zakelijk verkeer. 2.3.3 Scope 3: Indirecte overige CO 2- Een volledige -inventaris voor scope 3 valt momenteel nog buiten de prestatieladder. Naar verwachting wordt dit opgepakt wanneer MDB B.V. en TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. besluiten om naar niveau 4 van de CO 2 -prestatieladder te gaan. 2.4 CO 2 -compensatie Er vindt geen compensatie plaats van CO 2 -s. Beschikbare middelen worden aangewend om verbetering te bewerkstelligen binnen het eigen machinepark om hiermee de bedrijfsmiddelen optimaal te laten presteren in het kader van de CO 2 -. 2.5 Verklaring van weggelaten CO 2 -bronnen of putten Alle geïdentificeerde bronnen en putten van CO 2 zijn verantwoord in de rapportage. Binding van CO 2 vindt niet plaats, waardoor geen sprake is van putten. 2.6 Invloed van meetonnauwkeurigheden en onzekerheden binnen scope 1 en 2 Uit het voorgaande blijkt dat het overgrote deel van de CO 2 -uitstoot wordt veroorzaakt door gebruik van het eigen wagenpark (647,8 ton CO 2 ) en stationaire verbrandingsapparatuur (153,9 ton CO 2 ). Het is dan ook van belang om deze uitstoot nauwkeurig vast te leggen.

10 van 21 Scope 1 De meetgegevens van het brandstofgebruik van het eigen wagenpark zijn aangeleverd door de leasemaatschappij (leaseauto s), door de tankmaatschappijen (eigen auto s) en door de oliehandel (vorkheftrucks). De gegevens zijn op basis van een brandstofpas, die aan het betreffende voertuig is gekoppeld, verkregen. De kilometerregistratie is minder nauwkeurig aangezien niet elke werknemer zorgvuldig de gereden kilometers bijhoudt middels invoer van de kilometerstand bij het tanken. Daarom is gekozen om de CO 2 - op basis van de brandstofgegevens te bepalen. De meetgegevens van het brandstofgebruik van stationaire verbrandingsapparatuur ten behoeve van verwarming komen van gasmeters van MDB B.V. Deze worden maandelijks afgelezen en voldoende betrouwbaar geacht. Bij de fractie in tijdsaandeel zijn seizoensinvloeden van gasverbruik niet verdisconteerd. De meetgegevens van het brandstofverbruik van stationaire verbrandingsapparatuur ten behoeve van verwarming van TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. zijn op basis van energiekengetallen en de KNMI temperatuurgegevens verkregen. De meetgegevens van het gebruik van overige gassen voor stationaire verbrandingsapparatuur zijn afkomstig van aflevergegevens van de betreffende gasleveranciers.

11 van 21 Scope 2 De meetgegevens van het elektriciteitsverbruik van MDB B.V. zijn verzameld van facturen welke op basis van meterstanden van elektriciteitsmeters zijn samengesteld. Deze worden voldoende betrouwbaar geacht. Bij de meetgegevens van het elektriciteitsverbruik van TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. ontstaat wel een onnauwkeurig aangezien slechts een deel van de gebruikte elektriciteit op de locaties Utrecht en Capelle aan den IJssel wordt toegerekend aan TBI Bouw SSC- ICT Diensten B.V. Op basis van het gehuurde vloeroppervlakte is op de betreffende locaties een fractie van het totaalverbruik over het gehele jaar voor de betreffende panden genomen. De meetgegevens van zakelijke kilometers met privévoertuigen zijn verzameld op basis van door werknemers gedeclareerde kilometers en opgave van brandstoftype en motorklasse van het betreffende voertuig. Algemeen In algemene zin moet worden opgemerkt dat, wegens het op projectbasis doorgeven van werkzaamheden aan onderaannemers, mogelijk sprake is van overheveling van CO 2 - naar scope 3. 2.7 Verificatie Verificatie van de inventarisaties en Carbon Footprint over het referentiejaar 2009 is in 2010 uitgevoerd door KEMA. Van de jaren 2010, 2011, 2012 en 2013 zijn geen nieuwe verificaties uitgevoerd.

12 van 21 3 Voortgang ten opzichte van referentiejaar 3.1 Historisch basisjaar Het historisch basisjaar betreft 2009. Medio 2010 is gestart met het verzamelen van verbruiksgegevens, waarna dit is verwerkt in tabellen welke de CO 2 -footprint vormen van het basisjaar 2009. 3.2 Aanpassingen aan het historisch basisjaar De CFA 2009 is aangepast aan het CO 2 -prestatieladderhandboek versie 2.0 met de datum 23 juni 2011. 3.3 Resultaten vergelijk met referentiejaar MDB Voorliggende rapportage betreft de achtste meting in het kader van de ISO 14064- norm. In onderstaande tabellen zijn de resultaten van de doelstellingen opgenomen, ter vergelijk met het referentiejaar. Totalen CO 2 MDB (in ton) 2009 2010 2011 2012 2013 Scope 1: 959,655 972,092 894,338 937,727 763,797 Scope 2: 278,947 165,686 78,474 7,720 8,248 Totaal: 1.238,602 1.137,778 972,812 945,447 772,045 Totalen CO 2 per euro werkorderomzet MDB 2009 2010 2011 2012 2013 Werkorderomzet in : 7.998.000 8.864.000 13.509.002 11.495.872 10.654.926 Ton CO 2 Scope 1: 959,655 972,092 894,338 937,727 763,797 Kg CO 2 Scope 1 per werkorderomzet: 0,12 0,11 0,07 0,08 0,07 Ton CO 2 Scope 2: 278,947 165,686 78,474 7,720 8,248 Kg CO 2 Scope 2 per werkorderomzet: 0,03 0,02 0,01 0,00 0,00 Onderlinge verhoudingen CO 2 - tussen de scopes 2009 2010 2011 2012 2013 Totale uitstoot, scope 1+2 1.239 1.138 973 945 772 Het % hiervan vanuit scope 1: 77% 85% 92% 99% 98% Het % hiervan vanuit scope 2: 23% 15% 8% 1% 2%

13 van 21 3.4 Resultaten vergelijk met referentiejaar SSC-ICT Diensten Voorliggende rapportage betreft de negende meting in het kader van de ISO 14064- norm. In onderstaande tabellen zijn de resultaten van de doelstellingen opgenomen, ter vergelijk met het referentiejaar. Totalen CO 2 SSC (in ton) 2009 2010 2011 2012 2013 Scope 1: 21,490 27,721 25,837 36,055 37,918 Scope 2: 2,808 2,558 2,749 3,795 9,668 Totaal: 24,298 30,279 28,586 39,850 47,586 Totalen CO 2 kg per FTE per jaar 2009 2010 2011 2012 2013 Aantal FTE 3 3 3 4,5 5,5 Ton CO 2 Scope 1: 21,490 27,721 25,837 36,055 37,918 Kg CO 2 Scope 1 per FTE per jaar 7.163 9.240 8.612 8.012 6.894 Ton CO 2 Scope 2: 2,808 2,558 2,749 3,795 9,668 Kg CO 2 Scope 2 per FTE per jaar: 936 853 916 843 1.758 Onderlinge verhoudingen CO 2 - tussen de scopes 2009 2010 2011 2012 2013 Totale uitstoot, scope 1+2 24,3 30,3 28,6 39,9 47,6 Het % hiervan vanuit scope 1: 88% 91% 90% 90% 80% Het % hiervan vanuit scope 2: 12% 9% 10% 10% 20%

14 van 21 4 Normalisering meetresultaten 4.1 Normalisering aan de hand van de werkorderomzet De omvang van de CO 2 - heeft een duidelijke correlatie met de omvang van de activiteiten welke door MDB B.V. en TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. zijn ontplooid. Ten behoeve van vergelijking van de in het referentiejaar en die tijdens de gerapporteerde periode, zijn daarom voor beide organisaties maatstaven bepaald op basis waarvan de meetresultaten kunnen worden genormaliseerd. Voor MDB B.V. is de omvang van de bedrijfsactiviteiten te meten aan de hand van de werkorderomzet. Op basis van de werkorderomzet zijn de gerapporteerde meetresultaten genormaliseerd. In het referentiejaar 2009 is door MDB B.V. 7.998.000,00 werkorderomzet gerealiseerd. In 2013 bedroeg de werkorderomzet 10.654.926,00. Per euro werkorderomzet is voor scope 1, over 2013, een verdere daling in de CO 2 -uitstoot ten opzichte van het referentiejaar te zien. De afname wordt met name veroorzaakt door het lagere brandstofverbruik van het eigen wagenpark door de verkoop van de vrachtwagens, dit ondanks het hogere aardgasverbruik in de winterperiode. Voor scope 2 blijft de CO 2 -uitstoot per euro werkorderomzet over geheel 2013 ten opzichte van het referentiejaar laag. Dit is toe te schrijven aan het gebruik van groene (SMK) stroom. Zie ook onderstaande tabel met gegevens: MDB 2009 2010 2011 2012 2013 S1 Werkorderomzet in : 7.998.000 8.864.000 13.509.002 11.495.872 10.654.926 Ton CO 2 scope 1: 959,672 972,092 894,338 937,727 763,797 Kg CO 2 scope 1 per werkorderomzet: 0,12 0,11 0,07 0,08 0,07 Ton CO 2 scope 2: 278,947 165,686 78,474 7,720 8,248 Kg CO 2 scope 2 per werkorderomzet: 0,03 0,02 0,01 0,00 0,00 Voor TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. zijn de gerapporteerde meetresultaten genormaliseerd aan de hand van het aantal FTE. Van 2009 t/m 2011 kende TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. 3 FTE. In 2012-S1 waren dit er 4 en in 2012-S2 waren dit er 5. Met ingang van 1-4-2013 zijn 6 FTE in dienst. Om de uitkomsten met elkaar te vergelijken is gekozen om deze te normaliseren per FTE en per jaar. Wanneer de CO 2 -uitstoot per FTE per jaar voor scope 1 in 2013 wordt vergeleken met het referentiejaar, zien we dat in totaal 269 kg CO 2 -uitstoot per FTE per jaar minder is uitgestoten. De oorzaak hiervoor ligt in het feit dat er minder brandstof is verbruikt door het wagenpark en er weer wordt verwarmd met stadsverwarming. Voor scope 2 is de CO 2 -uitstoot per FTE in 2013 822 kg hoger dan het referentiejaar.

15 van 21 SSC 2009 2010 2011 2012 2013 FTE 3 3 3 4,5 5,5 Kg CO 2 Scope 1 21.490 27.721 25.837 36.055 37.918 Kg CO 2 Scope 1 per FTE, per jaar 7.163 9.240 8.612 8.012 6.894 Kg CO 2 Scope 2 2.808 2.558 2.749 3.795 9.668 Kg CO 2 Scope 2 per FTE, per jaar 936 853 916 843 1.758 4.2 Kwantificeringsmethode De kwantificering van grondstoffen naar CO 2 -waarden is telkens gedaan door geregistreerde volume-eenheden van de gebruikte brandstoffen te benutten. De omrekening van volume naar waarden is eenduidig en geeft de meest betrouwbare vergelijking. In die situaties waar geen volume-eenheden van brandstof beschikbaar waren, is gebruikgemaakt van de meest betrouwbare informatie die beschikbaar was. In het geval van voertuigkilometers is gebruik gemaakt van kilometers of tonkilometers in de betreffende gewichtsklasse van de voertuigen. Elektriciteitsgebruik is genomen aan de hand van geijkte meters en/of aan de hand van de facturen van het energiebedrijf. Vanwege de geldende wetgeving is dit de meest betrouwbare informatiebron die beschikbaar is. De kwantificering van de hoeveel aardgas en elektriciteit van het kantoorgebouw van TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. te Utrecht en Capelle aan de IJssel zijn verkregen op basis van kengetallen en KNMI-gegevens en verdeeld naar rato van de vloeroppervlakte. 4.2.1 Conversiefactoren Ten behoeve van het bepalen van de Carbon Footprint en deze goed vergelijkbaar te maken met andere bedrijven welke deelnemen aan de CO₂-Prestatieladder, wordt gebruik gemaakt van de conversiefactoren zoals in de Handleiding 2.1, bijlage C, versie datum 18 juli 2012, zoals gepubliceerd op de website van Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden & Ondernemen (http://www.skao.nl) is aangegeven. De gebruikte conversiefactoren waren de conversiefactoren zoals deze gepubliceerd en actueel waren op 11 maart 2014. Alle hoeveelheden zijn aan de hand van deze conversiefactoren omgerekend naar hoeveelheden in ton CO 2. Het gebruik daarvan is regel bij het kwantificeren van de optredende CO₂-uitstoot (-inventaris). 4.3 Verklaring voor veranderingen in de kwantificeringsmethode Per 1 juni 2013 is door de verhuizing van TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. van Utrecht naar Capelle aan den IJssel de kwantificeringsmethode van de verwarmingsbrandstof en elektriciteit gewijzigd.

16 van 21 5 Reductiedoelstellingen 5.1 Gestelde doelen MDB B.V. heeft als doelstelling om in 2015 haar uitstoot van CO 2 met 27% te reduceren ten opzichte van het referentiejaar 2009. Als maatstaf is de werkorderomzet genomen. Vastgesteld is dat de werkorderomzet sterk bepalend is voor de hoeveel CO 2 -uitstoot. In 2009 bedroeg de werkorderomzet 7.998.000 en daarmee de CO 2 -uitstoot 0,15 kg CO 2 per euro werkorderomzet. De reductiedoelstelling is uitgesplitst in percentages per scope zoals in de CO 2 -prestatieladder is weergegeven. Basisjaar Doelstelling CO CO MDB 2 -uitstoot 2 -uitstoot CO 2 -reductie- CO 2 -uitstoot 2009 (kg per euro doelstelling 2015 (kg per euro 2009 werkorderomzet) 2015 werkorderomzet) Scope I 959,7 0,12 7% 0,11 Scope II 278,9 0,03 96% 0,001 Totaal 1.238,6 0,15 27% 0,11 TBI Bouw SSC-ICT Diensten B.V. heeft als doelstelling om in 2015 haar scope 1 CO 2 -uitstoot met 22% te hebben gereduceerd ten opzichte van 2009. Hierbij geldt als maatstaf het aantal FTE s. De CO 2 -uitstoot per FTE bedroeg in 2009 7.163 kg CO 2 per FTE. Per scope is de reductiedoelstelling uitgesplitst in de volgende percentages. TBI Bouw SSC-ICT Diensten Basisjaar CO 2 -uitstoot 2009 CO 2 -uitstoot 2009 (kg per FTE)/jr Doelstelling CO 2 - reductie - doelstelling 2015 CO 2 - uitstoot 2015 (kg per FTE)/jr Scope I 21,5 7.163 25% 5.372 Scope II 2,8 936 0% 936 Totaal 24,3 8.099 22% 6.308

6 Tabellen CO 2-6.1 CO 2 - - scope 1 factor 2009 2010 2011 2012 2013 Hoeveel- Hoeveel- Een- Hoeveel Hoeveel Hoeveel Hoeveel Stationaire verbrandingsapparatuur 122,9 164,9 113,9 132,3 114,5 MDB gr -Aardgas 1.825 60.885 Nm3 111,1 84.920 Nm3 155,0 57.279 Nm3 104,5 65.622 Nm3 119,8 79.184 Nm3 144,5 CO2/Nm3 -Diesel 3.135 gr CO2/liter 3.643 liter 11,4 3.068 liter 9,6 2.846 liter 8,9 2.804 liter 8,8 2.117 liter 6,6 -Acetyleen 3.145 gr CO2/kg 19 kg 0,1 11 kg 0,0 0 kg 0,0 7 kg 0 11 kg 0,0 -Protegon 1,86 gr CO2/liter 33.600 liter 0,1 26.800 liter 0,0 16.000 liter 0,0 20.000 liter 0 24.560 liter 0,0 CO2 dekgassen 1.000 gr CO2/kg 63 kg 0,1 50 kg 0,0 30 kg 0,0 37 kg 0 46 kg 0,0 -Propeen 3.145 gr CO2/kg 21 kg 0,1 34 kg 0,1 68 kg 0,2 0 kg 0 34 kg 0,1 -Propaan 2.629 gr CO2/kg 34 kg 0,1 42 kg 0,1 53 kg 0,1 22 kg 0,1 32 kg 0,1 TBI Bouw SSC ICT- Diensten -Aardgas 1.825 gr CO2/Nm3 1.971 Nm3 3,6 1.332 Nm3 2,4 Airco en koelingapparatuur - - - - - Gebruik eigen wagenpark 858,3 834,9 806,3 841,5 429,4 MDB Benzine 2.780 gr CO2/liter 35.014 liter 97,3 37.098 liter 103,1 42.572 liter 118,4 26.058 liter 72,4 21.315 liter 59,3 Diesel 3.135 gr CO2/liter 235.864 liter 739,4 224.562 liter 704,0 211.202 liter 662,1 234.954 liter 736,6 176.420 liter 553,1 TBI Bouw SSC ICT- Diensten Benzine 2.780 gr CO2/liter 5.950 liter 16,5 9.972 liter 27,7 9.294 liter 25,8 8.422 liter 23,4 7.667 liter 21,3 Diesel 3.135 gr CO2/liter 2.885 liter 9,0 4.521 liter 14,2 Kilometers 220 gr CO2/km 22.500 km 5,0 Scope 1: Directe 981,2 999,8 920,2 973,8 801,7

LKo/cro/13.8129c 18 van 21 6.1.1 Onderlinge verdeling CO 2, - scope 1 MDB & SSC 2010 2011 2012 2013 Stationaire verbrandingsapparatuur 16,5% 12% 14% 19% Airco en koelingapparatuur 0% 0% 0% 0% Eigen wagenpark 83,5% 88% 86% 81% Onderlinge verhouding in Scope 1, 2013 19% 0% Stationaire verbrandingsapparatuur Airco en koelingapparatuur 81% Eigen wagenpark

LKo/cro/13.8129c 19 van 21 6.2 CO 2 - - scope 2 factor 2009 2010 2011 2012 2013 Hoeveel- Hoeveel- Hoeveel- Hoeveel- Hoeveel Hoeveel Elektriciteitsverbruik 279,4 166,5 79,3 11,1 16,5 MDB Eneco + EON energielevering 470 gr CO2/kWh 589.557 kwh 277,1 Essent groene stroom 300 gr CO2/kWh 547.927 kwh 164,4 245.415 kwh 73,6 kwh 0,0 Essent Groene stroom Wind 220 SMK TBI Bouw SSC ICT-Diensten 15 gr CO2/kWh 226.876 kwh 3,4 487.448 kwh 7,3 507.773 7,6 Eneco energielevering 470 gr CO2/kWh 5.106 kwh 2,4 kwh kwh 0,0 Eneco energielevering 455 gr CO2/kWh kwh 4.741 kwh 2,2 5.044 kwh 2,3 8.340 kwh 3,8 19.533 8,9 Privéauto s voor zakelijk verkeer 1,9 1,3 1,4 0,4 0,2 MDB Benzine-auto, Klasse <1,4 liter 185 gr CO2/ voertuigkm 705 0,1 1.251 0,2 437 0,1 24 Km 0,0 771 0,1 Benzine-auto, klasse 1,4-2,0 liter 220 gr CO2/ voertuigkm 3.262 0,7 1.469 0,3 1.774 0,4 1.785 Km 0,4 198 0,0 Benzine-auto, klasse >2,0 liter 305 gr CO2/ voertuigkm 1.962 0,6 1.671 0,5 1.772 0,5 38 Km 0,0 0 0,0 Dieselauto, klasse 1,7-2,0 liter 195 gr CO2/ voertuigkm 0,0 110 0,0 0 0,0 0 Km 0,0 0 0,0 Dieselauto, klasse > 2,0 liter 265 gr CO2/ voertuigkm 749 0,2 515 0,1 0 0,0 0 Km 0,0 0 0,0 Personenauto brandstoftype niet bekend 210 gr CO2/ voertuigkm 1.001 0,2 406 0,1 2.070 0,4 0 km 0,0 0 0,0

20 van 21 6.2 scope 2 (vervolg) factor 2009 2010 2011 2012 2013 Hoeveel- Hoeveel- Hoeveel- Hoeveel- Hoeveel Hoeveel Vliegtuig voor zakelijk gebruik 0,4 MDB Personenvervoer gr CO2/ 135 km km km km 3.296 km 0,4 vliegtuig >2.500 km voertuigkm Stadsverwarming 0,5 0,4 0,5 0,8 TBI Bouw SSC ICT-Diensten Eneco stadsverwarming 26.500 gr CO2/GJ 17 GJ 0,5 15 GJ 0,4 GJ 0 GJ Eneco stadsverwarming 5 28.350 gr CO2/GJ GJ GJ 16 GJ 0,5 0 GJ Eneco stadsverwarming 5 20.000 gr CO2/GJ GJ GJ GJ 0,0 0,0 39 GJ 0,8 Scope 2: Indirecte 281,8 168,2 81,2 11,5 17,9

21 van 21 6.2.1 Onderlinge verdeling CO 2, - scope 2 MDB & SSC 2010 2011 2012 2013 Elektriciteitsverbruik 99% 98% 96% 92% Privéauto s voor zakelijk verkeer 1% 2% 4% 1% Vliegverkeer 2% Stadsverwarming 0% 0% 0% 4% Onderlinge verhouding in Scope 2 2013 1 2% 4% 92% Elektriciteitsverbruik Prive auto's voor zakelijk verkeer Vliegverkeer Stadsverwarming