Korsakov centrum Slingedael Jan W. Wijnia specialist ouderengeneeskunde Rotterdam Geen belangenconflict, geen contact met bedrijven
Vroege herkenning WKS Medisch Contact Cover fotografie Jan Lankeveld
Vroege herkenning WKS Ontwikkeling Wernicke-Korsakov syndroom (mentale + motore verschijnselen) Symptoompresentatie in begin: delier Lichamelijke gevolgen: infecties Enkele valkuilen in diagnostiek
Valkuilen In de presentatie van klachten rekening houden met mogelijke problemen t.a.v. uiten en inschatten van de hulpvraag: Gevaar van vertraging in diagnostiek bij arts en patiënt Klachten worden door patiënt aan vroegere ziekten gekoppeld, probleem m.b.t. overzicht over situatie Klachten worden door arts opgevat als lokaal probleem Informatieverlies tijdens/na consult, geen continuïteit Medewerking onderzoek beperkt of fragmentarisch Relatief late symptomen als eerste opgemerkt Wilsbekwame patiënt zelf verantwoordelijk J.W. Wijnia
100 Bij hoeveel patiënten (%) met Korsakov waren er t.a.v. recent alcoholgebruik concrete gegevens % 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Aantal opnames van de patiënt ( laatste opname = Korsakov-diagnose ) N = 73 patiënten
Infecties Infecties => meer thiamine gebruik Thiaminegebrek => infecties Aanwezigheid van infecties (50%): longontsteking, urineweginfecties, bloedvergiftiging/ sepsis, abces, empyeem Thiamine deficiency and its prevention and control in major emergencies World Health Organization, 1999
Klassieke Wernicke Wernicke encephalopathie, hersenaandoening En = in; Ceph = kop; pathos = aandoening 1. Verwardheid, delier 2. Loopstoornis, coördinatie: ataxie 3. Oogbewegingsstoornissen, ophthalmoplegie / nystagmus
Klassieke Wernicke Escourolle & Poirier 1977
Gestoorde oogbewegingen Opdracht naar links te kijken Oosterhuis HJ. Neurologisch oefenboek. Uitg. Bunge. 1981.
Verbetering na therapie Oosterhuis HJ. Neurologisch oefenboek. Uitg. Bunge. 1981.
Casuïstiek (1) Dhr A, 60 jaar, SEH ziekenhuis / neurologie, collaps Voorgeschiedenis: 2-3 flessen wijn per dag, jenever Glasgow Coma Schaal 12/15: ogen open bij aanspreken, lokaliseert pijn, reageert verward; sufheid, slaperigheid Ligt op bed, het onderzoek is moeilijk Verwaarloosd, vitamine B1=25 nmol/l [L] Symptomen dag 1: sufheid J.W. Wijnia
Casus vervolg Wisselende aandacht, snel afgeleid Enige dysartrie, licht woordvindingsstoornissen Desoriëntatie, geheugenstoornissen Kantoor naast busstation, aan het werk Gedachtegang moeilijk te volgen Confabulaties Coöperatief, stemming g.b. Symptomen dag 16: delier in remissie J.W. Wijnia
Casus vervolg Wisselende symptomen Toename eind van de dag Met name wisselende aandacht Genoemde geheugenstoornissen Doofheid voeten Symptomen dag 24: aandacht J.W. Wijnia
Wernicke-Korsakov syndroom - Gezond K o r s a k o v - Cognitie - Delier W e r n i c k e - Slaperig - Coma verloop in de tijd J.W.Wijnia, Slingedael, 2013
Delier = Wernicke Onduidelijke spraak woorden worden ongearticuleerd uitgesproken gedeeltelijk weggelaten, lopen in elkaar over Gestoorde aandacht aandacht zakt weg ( vasthoudendheid ) versterkt afleidbaar ( waakzaamheid ) Beloop met wisselingen jww
Delier = Wernicke Delirium as a clue to diagnosis and pathogenesis of Wernicke-Korsakoff syndrome (WKS) J.W. Wijnia & E. Oudman European Journal of Neurology (2013)
Mobiliteit/ collaps - Gezond K o r s a k o v - Ernstig cognitief W e r n i c k e - Delier - Somnolent - Coma J.W.Wijnia, Slingedael, 2013
Mobiliteit - Gezond K o r s a k o v - Ernstig cognitief W e r n i c k e - Delier - Somnolent - Coma J.W.Wijnia, Slingedael, 2013
Mobiliteit - Gezond K o r s a k o v - Ernstig cognitief W e r n i c k e - Delier - Somnolent - Coma J.W.Wijnia, Slingedael, 2013
Beloop - Gezond K o r s a k o v - Ernstig cognitief W e r n i c k e - Delier Dementie - Somnolent - Coma J.W.Wijnia, Slingedael, 2013
Vroegdiagnostiek WKS Aanwezigheid van een delier Aanwezigheid van infecties (50%): longontsteking, urineweginfectie, bloedvergiftiging/ sepsis, abcessen, empyeem Niet kunnen lopen/ collaps J.W.Wijnia, Slingedael, 2013
Dank voor uw aandacht
Loopstoornissen Alcohol intoxicatie Alcoholische myopathie (spierzwakte bovenbenen) Alcoholische polyneuropathie (zenuw beschadiging, dove of prikkelende voeten) Hersenstambeschadiging (centrale pontiene myelinolyse) Wernicke-encefalopathie Hersenbloeding (subduraal hematoom) Cerebellaire atrofie J.W.Wijnia, Slingedael, 2013