Reisje langs de Rijn, Op Pad 7-2011 Rheinsteig Wandelen, Duitsland Samenstelling: Frank van Zwol Foto: Jolanda Linschooten Korte impressie van het gebied De tocht Zwaarte/moeilijkheidsgraad Stijgen/dalen Navigeren Verhard/onverhard Beste tijd Overnachten Er naartoe Eten, drinken, inkopen doen Uitrusting Kaarten en boeken Sites De feiten Activiteit: Wandelen Land: Duitsland Gebied: De Rheinsteig in het Oberes Mittelrheintal De tocht: De gehele Rheinsteig loopt van Wiesbaden naar Bonn en is 320 km lang. Wij liepen een deel van de route in tegengestelde richting: in 5 dagen van Koblenz-Ehrenbreitstein naar Kaub Zwaarte: Licht met af en toe een pittige klim Moeilijkheidsgraad: Eenvoudig, steeds goed te belopen paden en wegen Korte impressie van het gebied De Rheinsteig ligt in het Unesco werelderfgoed Oberes Mittelrheintal en loopt veelal over de hoge rivieroever met mooie panorama s, rotsenpartijen en kastelen, om regelmatig weer af te dalen door bossen en zijkloven met kleine beekjes, voert langs wijngaarden en door plaatsjes met historische gebouwen. De tocht De gehele Rheinsteig loopt van Wiesbaden naar Bonn en is 320 kilometer lang. Wij liepen een deel van de route in tegengestelde richting: in 5 dagen van Koblenz-Ehrenbreitstein naar Kaub. Zwaarte/moeilijkheidsgraad Licht met af en toe een pittige klim. De route is eenvoudig, steeds goed te belopen paden en wegen. Stijgen/dalen Redelijk wat hoogtemeters elke dag, meestal tegen de 1000 meter, maar op de laatste dag een uitschieter naar boven met totaal 1400 hoogtemeters. Navigeren Uitstekend gemarkeerd, duidelijke kaarten en gidsen. Actuele GPS-waypoints van de Pagina 1
Pagina 2 Stijgen/dalen: Redelijk wat hoogtemeters elke dag, meestal tegen de 1000 m, maar op de laatste dag een uitschieter naar boven met totaal 1400 hoogtemeters Navigeren: Uitstekend gemarkeerd, duidelijke kaarten en gidsen,. Actuele GPS-waypoints van de hele route zijn te downloaden van www.einschoenertag.de/rheinsteig. Hiervoor is een inlogcode nodig die staat in het gidsje Wandertouren Rheinsteig (zie kaarten en boeken ) Verhard/onverhard: Grotendeels onderhard maar ook regelmatig flinke stukken asfalt Beste tijd: Gehele jaar door mogelijk, maar het voorjaar en de zomer zijn het mooist Overnachten: Hotels en pensions Er naartoe: Met de trein van Utrecht - Koblenz (Haubtbahnhof). Verder met veerboot, bus of taxi (5 min.) naar Ehrenbreitstein. Duur: circa 4,5 uur. Auto: Utrecht Koblenz, ca 325 km hele route zijn te downloaden van www.einschoenertag.de/rheinsteig Hiervoor is een inlogcode nodig die staat in het gidsje Wandertouren Rheinsteig (zie ook kaarten en boeken ). Verhard/onverhard Grotendeels onderhard maar ook regelmatig flinke stukken asfalt Beste tijd Gehele jaar door mogelijk. Voorjaar en zomer op zijn mooist. In deze regio valt weinig neerslag (minder dan 600 mm per jaar). Elk jaar in september wordt tussen St. Goarshausen en St. Goar Rhein im Flammen georganiseerd, de burchten worden dan verlicht, er is vuurwerk langs en op de Rijn en er zijn speciale rondvaarten. Ook fantastisch te zien vanaf de Loreley. Romantiek ten top langs de Rijn, www.mittelrhein-lichter.de. Ook zijn er wijnfeesten in september (in Kaub bv het eerste weekend van september). Overnachten Overnachting Koblenz: o.a. Diehl s Hotel (vier sterren, weinig wandelvriendelijk), www.diehls-hotel.de; Hotel Weinhaus Merkelbach, www.hotel-merkelbach.de. Overnachting Braubach: o.a. Wanderhotel-Landgasthof Zum Weissen Schwanen (authentiek, bijzonder sfeervol), www.zum-weissen-schwanen.de; Weinhaus Wieghardt, www.weinhaus-wieghardt.de. Overnachting Filsen: Hotel-Restaurant Altes Tor, www.filsen.de /hotel_altes_tor. Of in Kamp-Bornhofen (1 halte met de trein: trein van Filsen naar Kamp-Bornhofen of alvast 4 kilometer lopen van etappe 3): o.a. Gartenhotel Schreiner (aanrader vanwege rustieke sfeer en heerlijke maaltijden), www.gartenhotel-schreiner.de; Landhaus Sonnenhang, www.landhaus-sonnenhang.de Overnachting Kestert: Hotel-Restaurant Krone (aanrader vanwege goede keuken en zeer wandelvriendelijke ontvangst), www.hotel-krone-kestert.de. Overnachting St. Goarshausen: o.a. Hotel Colonius am Rheinufer, www.hotel-colonius.de, Loreleyhotel Erholung, www.loreley-hotel.de. Overnachting Kaub: o.a. Hotel Haus Berlin (echte aanrader vanwege persoonlijke sfeer, wandelvriendelijke ontvangst, Bed & Breakfast, vier sterren), www.rhine-riverhotel-haus-berlin.de Hotel Deutsches Haus, www.hotel-deutsches-haus-kaub.de. Er naartoe Trein Utrecht Keulen - Koblenz (Haubtbahnhof). Verder met veerboot, bus of taxi (5 min.) naar Ehrenbreitstein. Retour : Utrecht-Koblenz duurt circa 4,5 uur. Retour vanaf ca. 58,-. Deze treinreisinformatie rechtstreeks afkomstig van De Treinreiswinkel. Dé specialist voor internationale treintickets, treinrondreizen en treinvakanties. Meer info of gelijk boeken? Check www.treinreiswinkel.nl of bel (071) 513 70 08. Auto Over de A61 via Venlo richting Koblenz, bij Autobahnkreuz Koblenz (afslag 37) via de A48 richting Frankfurt tot Bendorf (afslag 11), hier Koblenz-Ehernbreitstein aanhouden over de rijksweg B42. Parkeren bij het station van Ehrenbreitstein. Terugreis: Het is een absolute aanrader om met de boot over de Rijn terug naar Koblenz te varen en de hele wandelroute inclusief de Loreley voorbij te zien glijden! Duurt ca. 2 uur 45 min., www.weisse-flotte-rhein.de of www.k-d.com. Of vanuit Kaub terug met de trein naar Koblenz, reisduur 45 min., zie www.reiseauskunft.bahn.de). Pagina 2
Pagina 3 Vliegtuig Vliegen kan naar Keulen voor ca. 300,- retour. Koblenz heeft geen grote luchthaven. De tijd die je kwijt bent met in- en uitchecken neemt meer in beslag dan het nemen van de trein vanuit Nederland. Vanaf Keulen ga je dan alsnog door met de trein naar Koblenz. Eten, drinken, inkopen doen Alle voorzieningen in Koblenz, voor horeca onderweg zie bij de betreffende dagetappe. Uitrusting Wandelschoenen met goed profiel, rugzak, regenkleding, persoonlijke verzorging, drinkfles en eten voor onderweg en een minimum aan extra kleren. Zie ook de paklijsten op www.oppad.nl. Kaarten en boeken Wandertouren Rheinsteig, een praktisch en zeer overzichtelijk Duitstalig gidsje (vooral handig voor wie noord-zuid van Bonn richting Wiesbaden loopt) waarin alle dagtrajecten als afzonderlijke etappes beschreven staan; compleet met kaartjes, openbaar vervoerinformatie en tips voor terrasjes onderweg; ook met GPS informatie; 12,95, duitstalig ringband. Kan geleverd worden met Wanderkarte Rheinsteig (1:50.000), mooie topografische kaart met ingetekende wandelroutes inclusief uiteraard Rheinsteig 9,95. Boek met kaart voor 20,95. Bestellen via www.einschoenertag.com of via de gespecialiseerde reisboekhandels voor ca. 23,95. Kompass Wanderfuhter 1080, Duitstalig, ringband, (2009) 15,95 Der Rheinsteig, das Tourenbuch, kleine maar praktische brochure met gedetailleerde routebeschrijving van zuid naar noord; bestellen via www.wandermagazin.de (klik op Wander-Shop ) voor 2,50. Wanderkarte Rheinsteig, wandelkaart met schaal 1:50.000, bestellen via www.rheinsteig.de, 9,50 of via de gespecialiseerde reisboekhandels in Nederland voor 11,95. Rheinland-Pfalz, 1:200.000, Marco Polo. goede gedetailleerde kaart van het gebied met autowegen en treinlijnen en toeristische informatie, 9,50. Rheinsteig Wanderfuhrer, Bruckmann, Rheinsteig van Bonn naar Wiesbaden in 24 etappes, (2011) met routebeschrijving, kaarten profielen en accommodatie. Rheinsteig Wanderfuhrer Rheinsteig, Bruckmann, 15,95 Duitstalig. Rheinsteig, Bonn Wiesbaden in 24 etappes, handzaam wandelgidje met alle relevante info,routebeschrijving, kaarten, hoogteprofielen, accommodatie en meer. Kleinste in formaat en gewicht. Rheinsteig ADAC Wanderfuhrer, Duitstalig, (2011), 14,95. Rheinsteig Bonn -Wiesbaden in 21 etappes. Plus Rheinburgenweg in 14 etappes. Handzaam gidsje met routebeschrijving, kaarten, hoogteprofielen, praktische info, bezienswaardigheden, goede navigatie in gids door nummering in tekst, kaartjes en profielen. Wandern auf dem Rheinsteig und Rheinburgenweg, Dumont Aktiv, Duitstalig,(2010) ANWB Gouden Serie, Rijn, Eifel, Moezel. Algemene reisgids met veel informatie over plaatsen en bezienswaardigheden, met beschrijving van beide Rijn oevers. Cultuur en geschiedenis van de streek, (2009), 19,95 De kaarten en gidsen zijn doorgaans verkrijgbaar bij de gespecialiseerde reisboekhandel. Bronnen: Selexyz donner, Lijnbaan 150, 3012 ER Rotterdam, tel. (010) 413 20 70, donner@selexyz.nl; www.selexyz.nl en Reisboekhandel Stanley & Livingstone, Schoolstraat 21, 2511 AW Den Haag, tel. (070) 365 73 06, info@ stanley-livingstone.eu; www.stanley-livingstone.eu.. Zie ook: www.reisboekhandel.nl voor een winkel bij jou in de buurt. Pagina 3
Pagina 4 Sites Rheinland-Pfalz Tourismus, info@rheinsteig.de, www.rheinsteig.de (ook in Engels) Loreley, de mythische rots waar het ineens wemelt van bezoekers. Hierboven worden s zomers openluchtconcerten van internationaal allure gegeven www.loreleytouristik.de. Noodnummer: Algemene noodnummer in Duitsland tel.112 Weerbericht: www.wetteronline.de De tocht van dag tot dag Dag 1 Van Koblenz-Ehrenbreitstein naar Braubach Lengte: 7 uur; 21 kilometer waarbij ruim 1100 meter stijgen en dalen is inbegrepen. (Desgewenst tussenstop met overnachting halverwege inlassen in Niederlahnstein, www.lahnstein.de) Wandelterrein: behoorlijk lange etappe die met name zwaar is door het vele stijgen en dalen (zijdalen). Verrassend groene route over overwegend onverharde bospaden. Enkele steile afdalingen vragen tredzekerheid (afdaling direct na de Lichterkopf-uitzichttoren, de Rupertklamm en de afdaling boven Im Einmuth). Maar de route is overwegend eenvoudig over duidelijke en brede paden. Navigatie: eenvoudig. Startpunt: Koblenz, stadsdeel Ehrenbreitstein. www.koblenz.de, www.touristik-koblenz.de. Horeca onderweg: Zelf meenemen van extra proviand en drinken is beslist aan te raden verder: Wirtshaus an der Lahn, in Lahnstein (niet direct langs Rheinsteig, maar wie de afsteker maakt naar Burg Lahneck, komt erlangs); Restaurant Burg Lahneck, in Lahnstein op de burcht Lahneck; Schleusenhäuschen, in Lahnstein; Brasserie & Biergarten Zum weissen Schwanen, in Braubach; Eindpunt: Braubach, www.braubach.de. Dag 2 Van Braubach naar Filsen Lengte: 5 uur; 13 kilometer waarbij iets minder dan 800 meter stijgen en dalen is inbegrepen. Wandelterrein: Na de eerste etappe voelt het vandaag allemaal wat relaxter. De paden zijn nergens echt steil of lastig. De eerste helft gaat overwegend over bospaden, de tweede helft ook door weiden, onderweg regelmatig panoramische uitzichtpunten en een heerlijk bosbeekje (Dinkelholder Tal). Navigatie: eenvoudig. Startpunt: Braubach, zie eindpunt 1e etappe. Horeca onderweg: alleen bij start en eind! Zelf meenemen van extra proviand en drinken is een must.restaurant Marksburg-Schänke, in Braubach; Haus Elch, in Filsen. Eindpunt: Filsen, www.filsen.de. Dag 3 Van Filsen naar Kestert Lengte: 5 uur; 14 kilometer waarbij ongeveer 700 meter stijgen en dalen is inbegrepen. Wandelterrein: Vandaag klimt en daalt de route geleidelijk, over smalle paden door bloemrijke hellingen (boven Filsen). Nergens lastig, nergens echt zwaar maar met bijzonder mooie uitzichtpunten zoals de Filsener Ley (rotspunt boven de Rijnbocht van Filsen) en de Wilhelmshöhe. Navigatie: eenvoudig. Startpunt: Filsen, zie eindpunt 2e etappe. Zelf meenemen van extra proviand en drinken is aan te raden, maar niet absoluut noodzakelijk. -Burg Sterrenberg, bij Kestert. In de ringmuur (panoramisch aan de Rijnkant) is een restaurant met fraai terras, uiteraard met Rijnzicht; Burg Liebenstein, bij Kestert. In de toren is een hotel-restaurant. Eindpunt: Kestert www.kestert.de. Pagina 4
Pagina 5 Dag 4 Van Kestert naar St. Goarshausen Lengte: 5 uur; 13 kilometer waarbij ongeveer 800 meter stijgen en dalen is inbegrepen. Wandelterrein: Eenvoudige bospaden en veldwegen, vaak breed, soms slingerend en smal. Opnieuw stijgen en dalen, maar overwegend geleidelijk (alleen de klim bij Burg Maus is steiler, maar niet moeilijk). Startpunt: Kestert, zie eindpunt 3e etappe. Horeca onderweg: Zelf meenemen van extra proviand en drinken is aan te raden, maar niet absoluut noodzakelijk. Verder: Klosterschänke, in Ehrental; Gasthaus Germania in Wellmich; Burgschänke, klein restaurant in de burcht Maus (alleen voor wie de valkeniersdemonstratie bijwoont); Diverse gelegenheden in St. Goarshausen; de route van de Rheinsteig eindigt in St. Goarshausen vlakbij een Rewe-supermarkt! Eindpunt: St. Goarshausen, www.loreley-touristik.de. Dag 5 Van St. Goarshausen naar Kaub Lengte: 7 uur; 21 kilometer waarbij ongeveer 1400 meter stijgen en dalen is inbegrepen. (desgewenst tussenstop met overnachting inlassen op de Loreley (Berghotel Auf der Loreley, zie bij horeca onderweg), in Bornich (www.bornich.de, Landgasthof Zum Rosengarten, Jahnstr. 12, T +49 (0)6771 26 24, www.landgasthof-zum-rosengarten. de) of in Dörscheid, zie bij horeca onderweg). Wandelterrein: Een lange en vrij zware etappe doordat er veel geklommen en gedaald wordt, maar wel dé Koningsetappe van de Rheinsteig, vanwege de weergaloze uitzichten die zich aaneen rijgen langs de hele route. Vandaag blijft de route uitermate afwisselend over bospaden, veldwegen en af en toe smalle rotspaden, nergens moeilijk. Startpunt: St. Goarshausen, zie eindpunt 4e etappe. Horeca onderweg: Zelf meenemen van extra proviand en drinken is beslist aan te raden. Verder: de Biergarten van het openluchttheater op de Loreley-rots, vanaf dit terras werkelijk superuitzicht over het Rijndal; Berghotel Auf Der Loreley, www.berghotel-loreley.de; Landgasthaus Blücher in Dörscheid; www.landgasthaus-bluecher.de; Rheinhöhe in Dörscheid, www.rheinhoehe.de Eindpunt: Kaub. www.kaubamrhein.de, www.stadtkaub.de. Pagina 5
Rheinsteig Pagina 6 Pagina 6