Gynaecologie Gynaecologische echoscopie www.catharinaziekenhuis.nl
Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl GYN051 / Gynaecologische echoscopie / 25-07-2013 2
Gynaecologische echoscopie U heeft van uw arts te horen gekregen dat u binnenkort een gynaecologische echoscopie zult krijgen. In deze folder kunt u hierover meer lezen. Wat is echoscopie? Met echoscopie, echografie, ultrasound en ultrageluid wordt allemaal hetzelfde bedoeld. Het is een onderzoek met geluid dat voor het menselijk oor niet hoorbaar is. Hierbij krijgt u een apparaatje op de buik of in de vagina. Dit apparaatje is in staat om geluid uit te zenden en het teruggekaatste geluid meteen weer op te vangen. Dit geluid wordt omgezet in een beeld op een televisiescherm. Vaak wordt een inwendige echoscopie gemaakt als met een normale echografie via de buik geen duidelijke beelden worden verkregen. Dat kan zich voordoen tijdens de eerste weken van de zwangerschap. Voor een inwendige echoscopie moet de blaas altijd leeg zijn. U gaat van tevoren dus nog even naar het toilet. Het onderzoek zelf gebeurt met een dun, langwerpig zendertje, waarmee de baarmoeder vanuit de vagina kan worden bekeken. Ook deze echo is volstrekt veilig en niet pijnlijk. Waarom een echoscopie? Een echoscopie heeft zowel bij een zwangerschap als daarbuiten nut. Buiten de zwangerschap wordt de echoscopie verricht om de baarmoeder en eierstokken te kunnen beoordelen. Tijdens de zwangerschap wordt in de eerste vijf maanden meestal een echoscopie gemaakt om de leeftijd van het kind te bepalen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door de totale lengte van het kind te meten. Tijdens de echoscopie (tussen de 18e en 22e week) kunnen zichtbare afwijkingen worden opgemerkt. In de laatste drie maanden kan een echoscopie worden gemaakt om de groei van het kind te controleren. Hiervoor worden het hoofdje, het buikje en het beentje gemeten. Tevens wordt de ligging van het kind gecontroleerd. 3
Bij elke echoscopie wordt de hoeveelheid vruchtwater en de plaats van de moederkoek (placenta) bepaald. Als er een reden of verhoogd risico voor is, wordt geprobeerd om eventuele afwijkingen met een aparte langer durende echoscopie vóór de geboorte op te sporen. Bij vermoeden op een afwijking kan - op verzoek van de gynaecoloog - deze uitgebreide echoscopie plaatsvinden. In de tweede helft van de zwangerschap kunnen wij soms op de echo zien of de baby een jongetje of een meisje is. Wij zullen u het geslacht alleen vertellen als het duidelijk herkenbaar is en als u er zelf om vraagt. Hoe vaak een echoscopie? Op medische gronden wordt tijdens de zwangerschap 1 à 2 maal een echoscopie verricht. Voorbereiding Op de dag van het onderzoek wordt u op de afgesproken tijd op de polikliniek Gynaecologie verwacht. Voor het maken van een echoscopie is het geen probleem wanneer er iemand met u mee komt; echter niet meer dan twee personen. Soms is het bij een uitwendige echoscopie noodzakelijk dat u een goed gevulde blaas heeft. Een volle blaas duwt namelijk de darmen iets omhoog, waardoor de baarmoeder beter zichtbaar wordt. Een volle blaas is niet nodig wanneer u een inwendige echo krijgt of de uitwendige echo gemaakt wordt in verband met een zwangerschap. Hoe kunt u zorgen voor een goed gevulde blaas bij het onderzoek? Het beste is om anderhalf uur vóór het afgesproken tijdstip nog even naar het toilet te gaan om de blaas leeg te maken. Hierna begint u met het drinken van water, thee of koffie; minimaal zes glazen vocht over een half uur verspreidt. Het laatste glas drinkt u dus één uur vóór het onderzoek. Uiteraard mag u na het drinken niet meer naar het toilet gaan. U kunt beter geen melkproducten of suikerhoudende dranken drinken. De verwerking van deze producten duurt te lang om het gewenste effect te krijgen. Als u op dit moment nog borstvoeding geeft of als het erg warm weer is, is het verstandig om enkele glazen extra te drinken. 4
Het onderzoek Een arts verricht het onderzoek. Voor het onderzoek begint, krijgt u eerst gel op uw buik gesmeerd. Hierna gaat de arts met het apparaatje over uw buik, zodat uw baby op het beeldscherm te zien is. U voelt daar niets van. Echoscopie is voor u en voor de baby absoluut ongevaarlijk. Het onderzoek duurt ongeveer tien minuten. Bij een volle blaas kunt u meteen na het onderzoek van het toilet gebruik maken. Verhinderd? Kunt u niet naar uw afspraak komen? Geef dit dan zo snel mogelijk door aan de polikliniek Gynaecologie. Er kan dan een andere patiënt in uw plaats komen. Vragen? Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen over het onderzoek? Aarzel dan niet om tijdens kantooruren te bellen naar de polikliniek Gynaecologie. Contactgegevens Polikliniek Gynaecologie, route 106 040-239 93 00 5
6
7
Michelangelolaan 2 5623 EJ Eindhoven Postbus 1350 5602 ZA Eindhoven