Conform 91/155/EEG gewijzigd in 2001/58/EG - Nederland 1. VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Identificatie van de stof of het preparaat en de vennootschap of onderneming Productnaam Gebruik van de stof of het preparaat Fabrikant / Leverancier Valvoline EMEA Division of Ashland Nederland B.V. Wieldrechtseweg 39 3316 BG Dordrecht Nederland Tel.: +31 78 6543 500 Fax: +31 78 6543 531 Consumptiegoederen: Coating. Corrosie-inhibitor. Industriële toepassingen: Coating. Corrosie-inhibitor. Telefoonnr. noodgevallen Fax: +1 606 329 5701 of +1 800 274 5263 (Verenigde Staten;24 uur) +1 606 329 5184 (Verenigde Staten) 2. Stof/preparaat Samenstelling van en informatie over de bestanddelen Naam bestanddeel Preparaat Gehydrogeneerde zwaar nafta met laag kookpunt 64742-48-9 25-40 265-150-3 R10 Xn; R65 R66 Butaan (minder dan 0,1 % buta-1,3-dieen) 106-97-8 15-20 203-448-7 F+; R12 Basisolie; zware paraffinehoudende destillaten (aardolie) / zware nafteenhoudende destillaten (aardolie) - Mengsel. CAS nummer 64742-54-7, 64741-88-4, 64742-52-5 % naar gewicht EG nummer Classificatie* 0.5-2 Niet geclassificeerd. 2-Butoxyethanol 111-76-2 0.5-2 203-905-0 Xn; R20/21/22 Xi; R36/38 * Zie rubriek 16 voor de volledige tekst van de R-zinnen die hierboven worden vermeld 3. * Arbeidshygiënische blootstellingsgrenzen, indien beschikbaar, zijn weergegeven in rubriek 8. Identificatie van de gevaren Het preparaat is geclassificeerd als gevaarlijk volgens de richtlijn 1999/45/EG en de bijbehorende amendementen. Classificatie Zeer licht ontvlambaar R12- Zeer licht ontvlambaar. R66- Herhaalde blootstelling kan een droge of een gebarsten huid veroorzaken. Opmerking: Zie rubriek 11 voor meer informatie over gezondheidseffecten en symptomen. Datum van uitgave 15-4-2007. Pagina: 1/8
4. Eerste-hulp-maatregelen Eerste-hulp-maatregelen Inademing Breng de blootgestelde persoon in de frisse lucht. Houd de persoon warm en rustig. Als de patiënt niet ademt, onregelmatig ademt, of als zich ademhalingsstilstand voordoet, dient kunstmatige beademing of zuurstof te worden toegediend door getraind personeel. Dit kan gevaarlijk zijn voor degene die mond-op-mondbeademing toepast. Roep medische hulp in wanneer schadelijke effecten voor de gezondheid aanhouden of ernstig zijn. Plaats in stabiele zijligging en roep onmiddelijk medische hulp in, indien de persoon bewusteloos is. Zorg dat luchtwegen vrij blijven. Maak strakzittende kleding los, zoals een overhemdboord, das, riem of ceintuur. Inslikken Spoel de mond met water. Kunstgebit indien aanwezig verwijderen. Breng de blootgestelde persoon in de frisse lucht. Houd de persoon warm en rustig. Als het slachtoffer het materiaal heeft doorgeslikt en bij bewustzijn is, laat u het slachtoffer kleine hoeveelheden water drinken. Stop hiermee als het slachtoffer misselijk wordt, omdat overgeven gevaarlijk kan zijn. Zet niet aan tot braken tenzij medisch personeel aangeeft dat dit wel moet. Indien de persoon moet braken, houdt het hoofd dan laag om te voorkomen dat er braaksel in de longen komt. Roep medische hulp in wanneer schadelijke effecten voor de gezondheid aanhouden of ernstig zijn. Geef een bewusteloos iemand nooit iets via de mond. Plaats in stabiele zijligging en roep onmiddelijk medische hulp in, indien de persoon bewusteloos is. Zorg dat luchtwegen vrij blijven. Maak strakzittende kleding los, zoals een overhemdboord, das, riem of ceintuur. Huidcontact Reinig de huid grondig met water en zeep of gebruik een goedgekeurde huidreiniger. Verwijder verontreinigde kleding en schoenen. Zoek medische hulp als zich symptomen voordoen. Was kleding alvorens ze opnieuw te gebruiken. Maak schoenen grondig schoon voor hergebruik. Oogcontact Spoel de ogen onmiddellijk gedurende tenminste 15 minuten met ruime hoeveelheden water, waarbij u de boven- en onderoogleden zo nu en dan oplicht. Ga aanwezigheid van contactlenzen na en verwijder ze. Blijf ten minste 10 minuten spoelen. Raadpleeg een arts. Opmerking: Zie rubriek 11 voor meer informatie over gezondheidseffecten en symptomen. 5. Brandbestrijdingsmaatregelen Blusmiddelen Te gebruiken Speciale blootstellingsrisico's Thermische ontledingsproducten Bescherming van brandweerlieden BEPERKTE BRAND: Gebruik bluspoeder. GROTE BRAND: Gebruik waternevel of mist. Koel verpakkingsmateriaal (containers) met een waterstraal af om drukopbouw, spontane ontbranding of een explosie te voorkomen. Gebruik een blusmiddel dat geschikt is voor de ontstane brand. Container kan exploderen in geval van brand of bij verhitting. Ontvlambare aërosol. Bij brand of verhitting loopt de druk op en kan de houder barsten en eventueel exploderen. Gas kan zich ophopen in lage of besloten ruimten of kan een aanzienlijke afstand overbruggen naar een ontstekingsbron en vervolgens terugslaan. Barstende aërosolhouders kunnen bij brand met hoge snelheid worden gelanceerd. Wegvloeien in riool kan gevaar voor brand of explosie veroorzaken. In geval van brand, isoleer het terrein direct door alle personen uit de buurt van het incident te verwijderen. Er mag geen actie worden ondernomen als er kans is op persoonlijke ongelukken of in geval van onvoldoende training. Verplaats de reservoirs uit het brandgebied als dat zonder risico kan. Gebruik waternevel om aan het vuur blootgestelde vaten koel te houden. Afbraakproducten kunnen onder meer zijn: koolstofoxiden zwaveloxiden metaaloxide(n) Brandbestrijders dienen geschikte kleding te dragen en een onafhankelijk ademhalingstoestel (SCBA) dat een volledig gelaatsdeel heeft en met een overdrukmodus werkt. Datum van uitgave 15-4-2007. Pagina: 2/8
Persoonlijke voorzorgsmaatregelen 6. Maatregelen bij het accidenteel vrijkomen van de stof of het preparaat Milieuvoorzorgen Methoden voor reinigen Er mag geen actie worden ondernomen als er kans is op persoonlijke ongelukken of in geval van onvoldoende training. Evacueer omringende gebieden. Zorg dat onbeschermd en overbodig personeel niet binnenkomt. In geval van een gescheurde aërosolcontainer moet voorzichtigheid in acht genomen worden omwille van het snel ontsnappen van de onder druk staande inhoud en het drijfgas. Bij grote aantallen kapotte vaten behandelen als bulkhoeveelheden weggelekt materiaal in overeenstemming met het vermelde in de rubriek over opruiming. Raak gemorst materiaal niet aan en loop er niet doorheen. Sluit alle ontstekingsbronnen af. Geen open vuur en niet roken in het gevarengebied. Vermijd inademen van damp of nevel. Zorg voor voldoende ventilatie. Draag het daartoe geëigende ademhalingsmasker bij onvoldoende ventilatie. Trek van toepassing zijnde persoonlijke beschermingsmiddelen aan (zie rubriek 8). Vermijd verspreiding van gemorst materiaal en afvalmateriaal en voorkom dat dit in contact komt met bodem, waterwegen, afvoerleidingen en riool. Informeer de betreffende autoriteiten wanneer het product het milieu heeft vervuild (riolering, waterwegen, bodem of lucht) Dicht het lek als dat zonder risico kan. Verwijder verpakkingen uit het gebied waar gemorst is. Benader de uitstoot vanuit de richting waar de wind vandaan komt. Vermijd toegang tot riolen, waterwegen, kelders of gesloten ruimten. Voer weggelekt materiaal af naar een afvalwaterzuiveringsinstallatie of handel als volgt. Neem gemorst preparaat op met niet-brandbare absorberende materialen, bijvoorbeeld zand, aarde, vermiculiet of diatomeeënaarde en doe dit in een afvoercontainer in overeenstemming met de plaatselijke voorschriften (zie rubriek 13). Gebruik vonkvrije gereedschappen en explosievrije apparatuur. Af laten voeren door een vergunninghoudend afvalverwerkingsbedrijf. Vervuild absorberend materiaal kan dezelfde risico's met zich meebrengen als het gemorste product. Opmerking: Zie rubriek 1 voor contactadressen in noodgevallen en rubriek 13 voor afvalververwijdering. Opmerking: Zie rubriek 8 voor informatie over een persoonlijke veiligheidsuitrusting en rubriek 13 voor informatie over afvalverwijdering. 7. Hanteren en opslag Hantering Opslag Verpakkingsmaterialen Aanbevolen Trek van toepassing zijnde persoonlijke beschermingsmiddelen aan (zie rubriek 8). In de ruimte waar dit materiaal wordt gebruikt, opgeslagen of verwerkt, moet eten, drinken en roken verboden worden. Werknemers moeten hun handen en gezicht wassen alvorens te eten, drinken en roken. Adem damp of mist niet in. Niet innemen. Vermijd contact met de ogen, huid en kleding. Voorkom inademing van gas. Alleen gebruiken bij voldoende ventilatie. Draag het daartoe geëigende ademhalingsmasker bij onvoldoende ventilatie. Opbergen en gebruiken uit de buurt van hitte, vonken, open vuur en elke andere mogelijke ontstekingsbron. Gebruik explosieveilige elektrische apparatuur (ventilatie, verlichting en materiaalbehandeling). Gebruik vonkvrij gereedschap. Lege verpakkingen bevatten restproduct en kunnen gevaarlijk zijn. Houder onder druk. Beschermen tegen de zon en niet blootstellen aan een hogere temperatuur dan 50 C. Ook na gebruik niet doorboren of verbranden. Bewaren tussen de volgende temperaturen: 10 tot 35 C (50 tot 95 F). Opslaan in overeenstemming met de plaatselijke regelgeving. Bewaar in een afzonderlijk, goedgekeurd gebied. Opslaan, beschermd tegen direct zonlicht, op een droge, koele, goed geventileerde plaats, verwijderd van materiaal waarmee contact vermeden dient te worden (zie rubriek 10) en van voedsel en drank. Verwijder alle ontstekingsbronnen. Neem passende maatregelen om verspreiding in het milieu te voorkomen. Gebruik de oorspronkelijke verpakking. Datum van uitgave 15-4-2007. Pagina: 3/8
8. Maatregelen ter beheersing van blootstelling en persoonlijke bescherming Grenswaarden voor blootstelling Niet beschikbaar. Naam bestanddeel Gehydrogeneerde zwaar nafta met laag kookpunt Butaan (minder dan 0,1 % buta-1,3-dieen) Basisolie; zware paraffinehoudende destillaten (aardolie) / zware nafteenhoudende destillaten (aardolie) - Mengsel. 2-Butoxyethanol Beroepsmatige blootstellingslimieten HSPA-RCP (Europa). TWA: 1200 mg/m³ 8 uur. Nationale MAC-lijst (Nederland, 7/2006). Opmerkingen: bestuurlijke grenswaarde MAC-TGG, 8 uur: 1430 mg/m³ 8 uur. MAC-TGG, 8 uur: 600 ppm 8 uur. STEL: 10 mg/m³ 15 minuut/minuten. Vorm: Nevel TWA: 5 mg/m³ 8 uur. Vorm: Nevel Nationale MAC-lijst (Nederland, 7/2006). Huid Opmerkingen: bestuurlijke grenswaarde MAC-TGG, 15 min.: 246 mg/m³ 15 minuut/minuten. MAC-TGG, 15 min.: 50 ppm 15 minuut/minuten. MAC-TGG, 8 uur: 100 mg/m³ 8 uur. MAC-TGG, 8 uur: 20 ppm 8 uur. Opmerkingen: TWA=Tijdgewogen gemiddelde (TGG) STEL=Toegestane kortstondige blootstelling Indien er geen referentie naar nationale wet- en regelgeving is, kunnen er andere grenswaarden (Europees of Amerikaans) zijn weergegeven. Maatregelen ter beheersing van blootstelling Technische maatregelen Hygiënische maatregelen Persoonlijke beschermingsmiddelen Bescherming van de ademhalingsorganen Bescherming van de handen Alleen gebruiken bij voldoende ventilatie. Wanneer door de handelingen van de gebruiker stof, rook, gas, damp of nevel ontstaat, gebruik dan een gesloten installatie, lokale afzuiging of andere technische controlemiddelen om beroepsmatige blootstelling beneden alle aanbevolen of wettelijke grenswaarden te houden. De technische controlemiddelen dienen ook gas-, damp- en stofconcentraties beneden alle explosiegrenswaarden te houden. Gebruik explosieveilige ventilatie. Was na het hanteren van chemische producten uw handen, onderarmen en gezicht grondig voordat u eet, drinkt of naar het toilet gaat en aan het eind van de werkdag. Toepasselijke technieken moeten gebruikt worden om mogelijk verontreinigde kleding te verwijderen. Was verontreinigde kleding alvorens die opnieuw te gebruiken. Zorg ervoor dat de oogwasstations en veiligheidsdouches zich dicht bij de werkplek bevinden. Aanbevolen: Draag het daartoe geëigende ademhalingsmasker bij onvoldoende ventilatie. Type A (bruin) Aanbevolen: Gebruik chemisch-resistente, ondoordringbare handschoenen. Nitril handschoenen. Mogelijk: Vinyl wegwerphandschoenen. Plastic - PVC of PE. Niet aanbevolen: natuurlijk rubber (latex) Bescherming van de ogen Bescherming van de huid Aanbevolen: veiligheidsbril met zijkapjes Persoonlijke lichaamsbeschermende middelen dienen te worden gekozen op basis van de uit te voeren taak, de daarbij behorende risico's en dient door een specialist te worden goedgekeurd voordat het product wordt gebruikt. Datum van uitgave 15-4-2007. Pagina: 4/8
9. Fysische en chemische eigenschappen Verschijningsvorm Vloeistof. Kleur Kleurloos. Geur Koolwaterstof. Kookpunt <35 C (<95 F) Smeltpunt <-20 C (<-4 F) Dichtheid 0,72 g/cm 3 [15 C (59 F)] ph 7 Vlampunt Gesloten kroes: <-18 C (<-0,4 F) [Pensky-Martens.] Dampdichtheid >1 [Lucht = 1] Explosielimieten Het grootst bekende bereik is Onder: 1.1% Boven: 10.6% (2-Butoxyethanol) Dampspanning 306,6 tot 363,3 kpa (2300 tot 2725 mm Hg) Oplosbaarheid Onoplosbaar in de volgende materialen: koud water. 10. Stabiliteit en reactiviteit Stabiliteit Te vermijden omstandigheden Het product is stabiel. Onder normale opslagcondities en bij normaal gebruik vindt geen gevaarlijke polymerisatie plaats. Blootstelling aan hitte, direct zonlicht Te vermijden materialen Thermische ontledingsproducten Reactief of niet verenigbaar met de volgende materialen: oxyderende stoffen. Afbraakproducten kunnen onder meer zijn: koolstofoxiden zwaveloxiden metaaloxide(n) 11. Acute toxiciteit Toxicologische informatie Mogelijke acute gevolgen voor de gezondheid Inademing Inslikken Gevaar voor inzuiging bij inslikken; kan de longen binnendringen en schade veroorzaken. Huidcontact Ontvettend voor de huid. Kan droge huid en irritatie veroorzaken. Oogcontact Geen gegevens beschikbaar. Naam bestanddeel Test Soorten Resultaat Blootstelling Gehydrogeneerde zwaar nafta met LD50 Dermaal Konijn >2000 mg/kg - laag kookpunt LD50 Oraal Rat >2000 mg/kg - LC50 Inademing Rat >5000 mg/m³ 8 uren Damp 2-Butoxyethanol LD50 Dermaal Konijn 2000 mg/kg - LD50 Oraal Cavia (Guinese 1200 mg/kg - big) LD50 Oraal Rat 470 mg/kg - LD50 Oraal Konijn 300 mg/kg - LD50 Oraal Rat >2000 mg/kg - Mogelijke chronische gevolgen voor de gezondheid Chronische gevolgen Carcinogeniciteit Langdurig of herhaald contact kan de huid ontvetten en leiden tot irritatie, gebarsten huid en/of dermatitis. Datum van uitgave 15-4-2007. Pagina: 5/8
Mutageniciteit Teratogeniciteit Effecten op de ontwikkeling Effecten op de vruchtbaarheid Tekenen/symptomen van overmatige blootstelling Inademing Huidcontact Oogcontact Doelorganen Product- /ingrediëntennaam ACGIH IARC EPA NIOSH NTP 2-Butoxyethanol - 3 - - - - Ongewenste symptomen kunnen de volgende zijn: irritatie van de luchtwegen hoesten OSHA Ongewenste symptomen kunnen de volgende zijn: irritatie droogheid barsten Ongewenste symptomen kunnen de volgende zijn: irritatie roodheid Bevat materiaal dat schade veroorzaakt aan de volgende organen: bloed, nieren, het zenuwstelsel, lever, lymfenvatenstelsel, bovenste luchtwegen, huid, centraal zenuwstelsel (CNS), oog, lens of hoornvlies. 12. Milieu-informatie Milieueffecten Gegevens ecotoxiciteit Aquatische ecotoxiciteit Acute toxiciteit Naam van bestanddeel 2-Butoxyethanol Andere ecologische informatie Persistentie/afbreekbaarheid Soorten Periode Resultaat Lepomis macrochirus (LC50) 96 uur 1490 mg/l Niet beschikbaar. Naam bestanddeel Halfwaardetijd in water Fotolyse Biologische afbreekbaarheid Gehydrogeneerde zwaar nafta met - - Gemakkelijk laag kookpunt 2-Butoxyethanol - - Gemakkelijk Bioaccumulatieve potentiaal Niet beschikbaar. 13. Instructies voor verwijdering Afvalverwerkingsmethoden Europese Afvalcatalogus (EAK) Gevaarlijke Afvalstoffen Extra informatie Het produceren van afval dient altijd voor zover mogelijk te worden vermeden of tot een minimum te worden beperkt. Laat overtollige en niet te recycleren producten afvoeren door een vergunninghoudend afvalverwerkingsbedrijf. Het afvoeren van dit product, oplossingen en alle bijproducten dient altijd te geschieden in overeenstemming met de geldende wetgeving op het gebied van milieubescherming en afvalverwerking en met alle andere regionaal of plaatselijk geldende reglementeringen. verpakking niet doorboren of verbranden. 15 01 10* Ja. 15 01 10 verpakking die resten van gevaarlijke stoffen bevat of daarmee is verontreinigd Datum van uitgave 15-4-2007. Pagina: 6/8
14. Informatie met betrekking tot het vervoer Land - Weg/Spoorwegen (ADR/RID Classificatie) UN - nummer Verzendnaam UN1950 AEROSOLEN, ONTVLAMBAAR ADR/RID-klasse 2 Verpakkings groep - ADR/RID etiket 2 Overige informatie Beperkte Hoeveelheid LQ2 CEFIC Tremcard 20G5F Zee (IMO/IMDG Classificatie) UN - nummer Verzendnaam IMDG-klasse Verpakkings groep IMDG etiket UN1950 AEROSOLS, FLAMMABLE 2.1-2 Overige informatie Emergency schedules (EmS) F-D; S-U 15. Wettelijk verplichte informatie Voor de classificatie en etikettering zijn de EU-richtlijnen 67/548/EEG en 1999/45/EG (inclusief amendementen) gevolgd, waarbij rekening is gehouden met het beoogd gebruik van het product. Productgebruik Gebruikerstoepassingen, Industriële toepassingen, Toegepast d.m.v. (ver) sproeien. EU-regelgeving Gevarensymbool of gevarensymbolen Waarschuwingszinnen Veiligheidsaanbevelingen Aanvullende waarschuwingszinnen Kinderbescherming Voelbare gevaarsaanduiding Zeer licht ontvlambaar R12- Zeer licht ontvlambaar. R66- Herhaalde blootstelling kan een droge of een gebarsten huid veroorzaken. S2- Buiten bereik van kinderen bewaren. S23- Gas, damp of spuitnevel niet inademen. S24- Aanraking met de huid vermijden. S46- In geval van inslikken onmiddellijk een arts raadplegen en verpakking of etiket tonen. S51- Uitsluitend op goed geventileerde plaatsen gebruiken. Houder onder druk. Beschermen tegen de zon en niet blootstellen aan een hogere temperatuur dan 50 C. Ook na gebruik niet doorboren of verbranden. Niet spuiten in de richting van een vlam of een gloeiend voorwerp. Verwijderd houden van ontstekingsbronnen - Niet roken. Niet van toepassing. Niet van toepassing. Datum van uitgave 15-4-2007. Pagina: 7/8
Extra informatie - Europese Gemeenschap Nationale regelgeving De klassering als "kankerverwekkend" kan vervallen omdat de stof (het product) minder dan 0,1 % (g/g) benzeen (EINECS nr 200-028-5) bevat (EU-regelgeving nota's J en P). De klassering als "kankerverwekkend" of "mutagen" kan vervallen omdat de stof (het product) minder dan 0,1 % (g/g) buta-1,3-dieen (Einecs-nr. 203-450-8) bevat (EU-regelgeving (nota K). Volgens EU-regelgeving (nota L) kan de klassering als "kankerverwekkend" vervallen omdat de stof (het product) minder dan 3 % DMSO-extract bevat, gemeten volgens IP 346. 16. Overige informatie Volledige tekst van R-zinnen, waarnaar wordt verwezen in rubriek 2 en rubriek 3 - Nederland Volledige tekst van classificaties, waarnaar wordt verwezen in rubriek 2 en rubriek 3 - Nederland TECTYL is een geregistreerd handelsmerk van Ashland. Historie Gedrukt op Datum van uitgave Datum vorige uitgave Versie Samengesteld door Contactadres voor informatie R12- Zeer licht ontvlambaar. R10- Ontvlambaar. R20/21/22- Schadelijk bij inademing, opname door de mond en aanraking met de huid. R65- Schadelijk: kan longschade veroorzaken na verslikken. R36/38- Irriterend voor de ogen en de huid. R66- Herhaalde blootstelling kan een droge of een gebarsten huid veroorzaken. F+ - Zeer licht ontvlambaar Xn - Schadelijk Xi - Irriterend 27-4-2007. 15-4-2007. Geen vorige validatie. 3.4.2. Ashland - European Shared Business Services Neem contact op met plaatselijke leverancier of distributeur. Kennisgeving aan de lezer Naar ons beste weten is de hierin ingesloten informatie juist. Noch bovengenoemde leverancier, noch enige dochtermaatschappij ervan, aanvaardt echter ook maar enige aansprakelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de hierin besloten informatie. De gebruiker is als enige verantwoordelijk voor de uiteindelijke beslissing of een bepaald materiaal al dan niet geschikt is. Elk van de materialen kan onbekende risico's met zich meebrengen. In het gebruik ervan moet daarom grote zorgvuldigheid betracht worden. Ofschoon sommige risico's in dit gevarendocument worden beschreven, kunnen wij niet garanderen dat dit de enige bestaande risico's zijn. Datum van uitgave 15-4-2007. Pagina: 8/8