GELD RECHT mei 2013 nummer 5 D O S S I E R Pluslezers testen de nieuwste e-bikes Fietsen met een duwtje in de rug: heerlijk! Meer dan een miljoen e-bikes (fietsen met trapondersteuning) rijden er al rond in Nederland. Wat h ebben de nieuwste modellen te bieden?
D O S S I E R Het testpanel van Plus Magazine. Welke e-bike fietst het fijnst? Drie fietsen steken de duurdere modellen de loef af, oordeelt het testpanel van Pluslezers. En met een kleiner budget kun je ook een prima e-bike aanschaffen Ieder jaar is het weer spannend: welke nieuwe fiets met trapondersteuning (e-bike) komt als beste uit de bus? Minstens zo spannend zijn de weersomstandigheden op de dag dat we testen. Het koude voorjaar zorgt ditmaal voor een verrassing. In de nacht voor de testdag valt er een pak sneeuw van een paar centimeter. Dat zorgt voor de nodige opschudding. Kunnen we de fietsen wel goed testen? De jaarlijkse fietstest van Plus Magazine is een goed geoliede machine. De ervaren test-coördinator Jan Kampers zorgt ervoor dat er dertien e-bikes startklaar zijn. De accu s zijn gevuld en de fietsen zijn zo optimaal mogelijk afgesteld, met hulp van fietsenmaker Frank Kraan. De testers reizen die ochtend af naar Overberg bij Veenendaal, waar in restaurant De Holle Boom de koffie klaarstaat en de testformulieren paraat liggen. Gelukkig klaart het snel op. Er wordt geveegd en gestrooid in Overberg en met een strakblauwe lucht is het een prachtige dag om de nieuwste modellen e-bikes onder de loep te nemen. Nieuwe snufjes Wat opvalt is dat de fietsfabrikanten niet hebben stilgezeten het afgelopen jaar. Waar voorheen de zogeheten walk-assist aan enkele duurdere fietsen was voorbehouden, zien we die nu op veel meer e-bikes. Met dit hulpje biedt de elektrische motor ook ondersteu- 2 www.geldenrecht.nl
geld recht Coördinatie en tekst Jan Kampers en Erik Bogaards Foto s Jiri Büller ning met de fiets aan de hand. Soms zelfs ook achteruit. Handig, want e-bikes zijn al snel tien kilo zwaarder dan een normale fiets. De bediening is bij sommige modellen gebruiksvriendelijker geworden, al laten enkele merken (zoals RIH en Gazelle) op dat punt nog kansen liggen. Ook komen er steeds meer handige foefjes bij, zoals afneembare beeldschermen die meteen als een slot op de elektrische motor werken (van onder meer Koga). De Plus-testrijders ➊ ➋ ➌ Enthousiast Ook dit jaar zijn de testers die voor het eerst op een e-bike stappen, enthousiast. Francine Pothoven uit Berkel-Enschot: Het is even wennen, maar toch wel erg lekker! Kees Monsma en Fred Ananias zijn ook meteen om: Zo ga je wel héél makkelijk de berg op. En natuurlijk merken de testers bij de tweede ronde al duidelijke verschillen tussen de modellen. Tot welke beoordeling dat leidt, leest u in de testresultaten op de volgende pagina s. ➊ Dineke Reitsma (55) uit Papendrecht. Heeft al een e-bike en wil eens kijken wat er nog meer te koop is. ➋ Jan Bruinsma (67) uit Zeist. Rijdt naast een gewone fiets ook graag met de ligfiets, in totaal zo n 5000 km per jaar. ➌ Francine Pothoven (63) uit Berkel-Enschot. Fietst op een gewone fiets zo n 4000 km per jaar. ➍ ➎ ➏ ➍ Aalt Elbertsen (68) uit Putten. Redelijk fanatieke fietser: trapt 12.000 km per jaar weg. ➎ Wytske Bruinsma (64) uit Zeist. Fietst naar eigen zeggen niet snel, maar wel graag. Zo n 7000 km per jaar. ➏ Kees Monsma (62) uit Julianadorp. Is sinds kort met pensioen en heeft dus alle tijd om meer te gaan fietsen. ➐ ➐ Fred Ananias (70) uit Den Helder. Fietst redelijk veel en vraagt zich af of hij al toe is aan e-bike. Hoe is de test opgezet? De testrijders hebben gefietst over een gevarieerd parcours, deels door het bos over (on)verharde wegen, deels door de polder op asfalt. In de test zitten verder een pittige klim én een snelle afdaling: de Amerongse Berg. Om de vergelijking zo zuiver mogelijk te houden, zijn de fietsen ingedeeld in twee prijscategorieën: drie modellen zijn goedkoper dan 2000, tien modellen kosten meer dan 2000. Op de testdag trapten de zeven testers gezamenlijk zo n 350 km weg. Voldoende om de verschillen tussen de fietsen bloot te leggen. Daarbij is onder meer gekeken naar: Rijeigenschappen (hieronder vallen stabiliteit, bochtengedrag, kracht van de elektromotor, werking van de onder steuning in de verschillende standen). Comfort (zadel, vering, instelbaarheid stuur en eventuele bijgeluiden van de ondersteuning). Bediening en functionaliteit (remmen, versnellingen, schakelen, bereikbaarheid versnellingen). Afwerking en uitrusting (lak en onderdelen, voor zover ter plekke te beoordelen). De fietsen scoren op alle onderdelen punten en krijgen van iedere testrijder een rapportcijfer voor het geheel. De cijfers worden omgerekend naar een gewogen eindcijfer. Daarbij wegen bijvoorbeeld de rijeigenschappen zwaarder mee dan de afwerking en uitrusting. Plus Magazine mei 2013 3
D O S S I E R De uitslag op alfa Fietsen tot 2000 RAP Tour 7 II Prijs: 1499 Oordeel: De RAP rijdt lekker soepel. De ondersteuning is niet extreem krachtig maar wel ruim voldoende, en werkt met een trapkrachtsensor: uitzonderlijk in deze prijsklasse. Zo n sensor meet de druk op de pedalen en past de ondersteuning erop aan. Trap je harder, dan krijg je meer hulp van de motor. Dit zorgt ervoor dat het fietsen heel natuurlijk aanvoelt. De fiets oogt niet spectaculair, maar heeft toch voldoende uitstraling. Bevalt tijdens de rit steeds beter, lezen we op de formulieren. En: Leuke fiets voor het geld. Puntjes van kritiek zijn er ook. Het frame is wat slapjes, zegt een tester. En als je de accu niet op slot doet, trilt hij onderweg los waardoor de ondersteuning uitvalt. Ook mer Stella Milano Prijs: 1499 Oordeel: Het uiterlijk valt niet zo in de smaak: de dik omhulde kabels zijn wat ontsierend. Maar de Stella fietst heerlijk. Er is lof voor het brede zadel dat zit als op een troon. De ondersteuning doet z n werk prima en is met negen standen vrij precies in te stellen. Wel mogen de knopjes groter. Met handschoenen aan zijn ze moeilijk te bedienen. De verlichting werkt met een schakelaar op de lamp; een beetje ouderwets, meestal gaat dat via het display op het stuur. Maar toch: Uitstekende fiets voor het geld. De Stella is te koop in een winkel in Nunspeet. Je kunt ook via Fietsen vanaf 2000 Union Cadence Batavus Ventoux Easy Prijs: 2599 Oordeel: De Ventoux is echt een topper in deze categorie. Spannende fiets, staat op een van de formulieren. De Ventoux rijdt zeer soepel en geluidloos. Midden op het stuur Prijs: 1649 Oordeel: Union maakt al jaren goede en betaalbare fietsen, zo blijkt uit eerdere tests. Dit jaar valt het wat tegen. De testers vinden de Cadence wel een mooie fiets. Vooral de kleurstelling valt in de smaak. De ondersteuning met drie standen is eenvoudig en werkt goed. Eén tester merkt een loos stukje op tijdens het trappen; dat geeft een onprettig gevoel als je fietst. Alle testers vallen over het zoemende geluid. Dat is opmerkelijk, omdat e-bikes over het algemeen steeds stiller worden. Dat kost zit een duidelijke display met alle informatie. De knoppen direct aan de handel zijn eenvoudig te bedienen en ook logisch. De ondersteuning is met vijf standen heel goed te doseren, van rustig tot erg krachtig. Afremmen met de v-brakes moet je met beleid doen, want bij te hard knijpen is de rem een tikje agressief. 4 www.geldenrecht.nl
geld recht betische volgorde ken we dat de schakelaar aan de accu (die het stroomcircuit inschakelt) nogal snel onbedoeld aangeraakt kan worden. Een zwaardere schakelaar zou dat eenvoudig verhelpen. RAP heeft al een accu aangekondigd zonder schakelaar. Opvallend: de RAP is niet alleen via zestien winkels verkrijgbaar, maar kun je ook op internet bestellen. De service en garantie worden verzorgd door Fiets Ned, een landelijk opererende fietsservice aan huis en eventueel op de plaats van pech. Techniek: accu 37V, 11Ah, 407Wh 250Watt in voorwiel, Shimano Nexus 7 versnellingsnaaf, v-brake velgrem vóór, rollerbrake achter. Gewicht: 27,4 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: 50 tot 120 km. Oplaadtijd: 5 uur. Accuvervanging: 349. Info: T 013-260 00 82 en www.traprap.nl + trapkrachtsensor schakelaar accu is kwetsbaar 7, 2 internet een vrijblijvende demonstratie en proefrit aan huis bestellen. Stella heeft n eigen (landelijk opererende) service- en garantieafdeling. Techniek: accu 36V, 10 of 14Ah, 360 of 504Wh (in bagage drager), elektromotor 250Watt in voorwiel, Shimano Nexus 8 versnellingsnaaf, v-brake velgrem vóór, rollerbrake achter. Gewicht: 25 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: 60 tot 120 km (14Ah: tot 180 km). Oplaadtijd: 4 of 6 uur (afhankelijk van aantal Ah). Accuvervanging: 349. Info: T 0341-25 22 66 en www.stellafietsen.nl BUDGETTIP & GROEPSWINNAAR! + degelijk en comfortabel knopjes ondersteuning klein 7, 3 Union dus punten. Ook de remmen vallen tegen. De voorrem (v-brake) piept, de achterrem (rollerbrake) voelt zwak aan. Techniek: accu 36V, 9Ah, 324Wh (in bagagedrager), elektromotor 250Watt in voorwiel, Shimano Nexus 7 versnellingsnaaf, v-brake velgrem vóór, rollerbrake achter. Gewicht: 26 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: circa 75 km. Oplaadtijd: 7 uur. Accuvervanging: 399. Info: T 010-409 11 80 en www.union.nl + uitstraling en bediening zoemend geluid en de remmen 6, 3 Het schakelen is even wennen: dat luistert wel nauw. De 21 versnellingen zijn meer dan genoeg voor stevige heuvels. Het comfort krijgt plusjes: prettige leren handgrepen, veel zitcomfort, stuurt fijn. Techniek: accu 36V, 14Ah, 504Wh 250Watt in achterwiel, 21 derailleur versnelling, v-brake velgrem. Gewicht: 27,4 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: circa 150 km bij optimale omstandigheden. Oplaadtijd: 4 tot 5 uur. Accuvervanging: vanaf 499. Info: T 0513-63 89 99 en www.batavus.nl + uitstekende rijeigenschappen schakelt wat stroef HOOGSTE SCORE! 8, 6 Plus Magazine mei 2013 5
D O S S I E R Vervolg fietsen vanaf 2000 Dutch ID Sport + Flyer T8 Deluxe Prijs: 2899 Oordeel: Dat de Flyer uit Zwitserland komt, een land met veel bergen, merk je meteen. Ondanks het geringe aantal ondersteuningsstanden heeft de fiets geen moeite met Nederlandse heuvels. Het vermogen direct aan de trapas geeft m vleugels. Ook zonder ondersteuning Gazelle Orange Xtra Innergy X2 Prijs: 2449 Oordeel: De Gazelle Innergy is een fraaie fiets met uitstraling. De rijeigenschappen zijn goed. Remmen, versnelling en uitrusting krijgen een ruime voldoende. Het frame is stijf en stabiel. Als fiets dus prima, maar Koga E-Deluxe Prijs: 3299 Oordeel: Prijzig, maar al jaren ook de absolute top. Of toch niet? De chique uitstraling en zorgvuldige afwerking spreken de testers aan, net als het rijplezier: zeer soepel, geruisloos en krachtig als het moet. Midden op het stuur geeft een duidelijke display alle informatie. De knoppen Prijs: 2599 Oordeel: Het eerste wat opvalt is het rechte stuur. Dat dwingt je min of meer in een gebogen houding, iets wat niet iedereen zal bevallen. Sommige testers vinden t lekker sportief, anderen klagen over zere polsen. Het rechte stuur is overigens eenvoudig te vervangen voor een minder sportief exemplaar. Het zadel is hard en het frame compact, met de motor van de Bosch trapondersteuning in het midden. Gedurfde keuzes die de fiets in elk geval tot een blikvanger maken. Kicken fietsje, horen we bij het opstappen. Dankzij een goed display met duidelijke knop fietst deze alleskunner erg licht. Toch een klein beetje kritiek: een enkele tester vond het stuur te recht en de handgrepen niet zo fijn. Remmen, versnelling en uitrusting scoren voldoende. De sensor in het achterwiel is kwetsbaar. Ook wordt de opmerking geplaatst dat de halfopen kettingkast niet zo prettig is. Je kunt overigens ook kiezen voor een ge de ondersteuning is licht hoorbaar. En de bediening van de display is ten opzichte van vorig jaar niet verbeterd. Ook toen liet Gazelle punten liggen door de soms onlogische bediening van de trapondersteuning en het matig leesbare beeldscherm met te kleine knopjes. Ook zoiets: om het systeem te activeren, moet eerst het achterlicht worden aangezet. Hope direct aan de handel zijn eenvoudig te bedienen en ook logisch. De ondersteuning is met vijf standen heel goed te doseren, van rustig tot erg krachtig. De remmen op deze fijne lichte fiets zijn goed en versnellingen zijn er in overvloed, met 27 mogelijkheden. Daar is ook kritiek op, omdat een goed afleesbare indicator van de versnelling ontbreekt. Je 6 www.geldenrecht.nl
geld recht pen, goede ondersteuning en uitstekende rijeigenschappen scoort de Dutch gemiddeld een hoog cijfer. Het mindere comfort, de volgens sommigen te sportieve zit en de iets lawaaiige motor kosten punten. Techniek: accu 36V, 8Ah, 288Wh (in bagagedrager), elektromotor 250Watt op de trapas, Shimano Nexus 8 Premium versnellingsnaaf, rollerbrake-remmen. Gewicht: 29,5 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: 60 tot 125 km. Oplaadtijd: 2,5 uur Accuvervanging: 649 Info: T 0251-27 67 77 en www.dutch-id.nl + mooie, eenvoudige display geen stille motor 7, 8 sloten kettingkast, maar dat geeft meer resonantie tijdens het fietsen en dus meer geluid. De Flyer ziet er eigenlijk al jaren hetzelfde uit. Het grote blok boven de trapas ontlokt tijdens de test de opmerking: Ik vind hem minder mooi. Techniek: accu 36V, 13,2Ah, 475Wh (boven trapas in frame), elektromotor 250Watt in trapas, Shimano Nexus 8 Premium versnellingsnaaf, rollerbrake-remmen. Gewicht: 27,5 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: 70 tot 100 km. Oplaadtijd: 5 uur. Accuvervanging: 799. Info: T 0251-27 67 77 en www.amazingwheels.nl + goede rijeigenschappen open kettingkast 8 lijk gaat Gazelle daar in de toekomst wat aan doen. Dan hebben ze een potentiële topper in handen. Techniek: accu 36V; 7, 9 of 11Ah; 252, 324 of 396Wh (in bagagedrager), elektromotor 252Watt in voorwiel, Shimano Nexus 8 versnellingsnaaf, v-brake velgrem vóór, rollerbrake achter. Gewicht: 21,6 kg exclusief accu (7Ah: + 2,5 kg). Opgegeven actieradius: circa 25 tot 90 km (bij 7Ah accu). Oplaadtijd: 5, 7 en 9 uur (aanschaf van snellader mogelijk). Accuvervanging: 7Ah 399, 9Ah 499 en 11Ah 599. Info: T 0313-42 99 11 en www.gazelle.nl + goede kwaliteit display onduidelijk en moeilijk te bedienen 7 weet dus niet in welke versnelling je rijdt. De fiets schakelt ook niet heel makkelijk. Dat kost punten, net als de iets schokkerige ondersteuning in de hoogste stand, waardoor Koga voor het eerst in jaren nipt voorbij wordt gestreefd door de (goedkopere) concurrentie. Techniek: accu 36V, 14Ah, 504Wh 250Watt in achterwiel, Shimano 27 derailleurversnelling, Magura hydraulische velgremmen. Gewicht: 25,6 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: circa 143 km. Oplaadtijd: 6 tot 7 uur. Accuvervanging: 749. Info: T 0513-63 01 11 en www.koga.nl + uitstekende rijeigenschappen schakelen 8, 3 Plus Magazine mei 2013 7
D O S S I E R Vervolg fietsen vanaf 2000 Qwic Trend 4 Prijs: 2199 Oordeel: Qwic maakt fietsen die het jaar in, jaar uit goed doen in onze test. Ook dit jaar, want Qwic blijft innoveren. De motor is stil, de display heeft een usb-poort voor het opladen van je smartphone, en de accu geeft ook ondersteuning als je de RIH Omega Prijs: 2599 Oordeel: De testfiets valt meteen op door de fraaie afwerking. Vakwerk. Voor het in werking zetten van de trapondersteuning moet wel even het instructieboekje worden bestudeerd of uitleg van de dealer worden gevraagd. Het is namelijk een soort computer: eerst het menu Thompson Voltage NuVinci Prijs: 2995 Oordeel: Met de Thompson hebben we een echte primeur. Deze Belgische e-bike is namelijk uitgerust met de nieuwste NuVinci automatische traploze versnelling. We zijn gewend om te schakelen in stapjes. De fiets met de hand meevoert. De rijeigenschappen zijn goed, ook dankzij ondersteuning in acht standen. Opvallend is dat het duwtje in de rug ook nog boven 25 km per uur werkt. Enkele testers vinden de fiets daardoor iets te pittig; het geeft soms een gejaagd en nerveus gevoel. In stand 8 met rustig trappen is het bij in, dan een keuze maken en vervolgens bevestigen. Wat omslachtig, al went het snel. Het verwijderen van de accu gaat via een elektronisch slot en moet ook via het menu. De RIH fietst bijzonder soepel, heeft een goede zit en veel ondersteuningsmogelijkheden. De fiets is erg stil en reageert heel soepel en krachtig indien gewenst. Versnellingen en Sparta ION RXS+ Prijs: 2599 Oordeel: De Sparta zit goed, merken verschillende testers op. Geen verrassing, want Sparta draait al jaren mee in de top. De RXS+ zet die lijn voort. De fiets heeft een fraai design en een in de voorvork geïntegreerde koplamp. Enkele testers moeten wel wennen aan de nieuwste SRAM derailleurversnelling en vinden de achterkant zwaar. De trapondersteuning is goed; de vijf standen zijn makkelijk in te stellen, soepel en geluidloos. Een duidelijke display geeft alle informatie. De knoppen direct aan de handel zijn eenvoudig te bedienen en ook lo Thompson doet dat anders: traploos, met een soort gashandel waarmee je naar een zwaarder of lichter verzet draait. Je kunt hem op handbediening zetten of geheel automatisch laten werken. Klinkt geweldig, maar na de eerste meters merken de testers al dat er iets schort aan het systeem. De fiets moest eerst gereset worden. Daarna werkt het 8 www.geldenrecht.nl
geld recht na een brommer, schrijft een tester. Ook de remhandels krijgen enige kritiek: men vindt ze te kort. Techniek: accu 36V, 15,8Ah, 570Wh 250Watt in voorwiel, Shimano Nexus 8 versnellingsnaaf, rollerbrake-remmen. Gewicht: 26,8 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: circa 160 km. Oplaadtijd: 3½ uur. Accuvervanging: vanaf 449. Info: T 020-630 65 40 en www.qwic.nl + heeft power remhandels aan korte kant 7, 2 remmen werken goed. Techniek: accu 36V, 12Ah, 432Wh 250Watt in voorwiel, Shimano Nexus 8 Premium versnellingsnaaf, v-brake velgrem vóór, rollerbrake achter. Gewicht: 26 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: 80 tot 150 km. Oplaadtijd: 6 uur. Accuvervanging: 450 tot 500. Info: dealerlijsten via T 077-382 26 41 en www.rih.nl + goede rijeigenschappen en afwerking geen eenvoudig menu HOOGSTE SCORE! 8, 6 gisch. Fijne fiets, luidt het oordeel van een tester. En zo is het maar net. Techniek: accu 36V, 13,8Ah, 500Wh 250Watt in achterwiel, SRAM via 24 derailleurversnelling, v-brake velgremmen. Gewicht: 28 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: tot 150 km. Oplaadtijd: 7 uur. Accuvervanging: vanaf 499. Info: T 055-357 87 00 en www.sparta.nl + goede rijeigenschappen schakelen is wennen HOOGSTE SCORE! 8, 6 systeem goed, maar het valt niet bij alle testers in goede aarde. Voor fietsers die het schakelmoment niet aanvoelen, is het systeem een uitkomst. De ondersteuning van de Boschmotor is hoorbaar. De afwerking is netjes, maar de bedieningsknopjes (zwart op zwart) zijn moeilijk te zien. Techniek: accu Li-ion 36V, 8Ah, 300Wh 250Watt in trapas, NuVinci automatische versnellingsnaaf, Magura hydraulische velgremmen. Gewicht: 25,8 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: tot circa 145 km. Oplaadtijd: 2,5 uur. Accuvervanging: 649. Info: dealerlijsten via T 0318-61 14 27 en www.thompson-fietsen.nl + automatische traploze versnelling niet geluidloos 6, 8 Plus Magazine mei 2013 9
D O S S I E R Vervolg fietsen vanaf 2000 Trek T500+ 7, 6 + mooie afwerking minder comfort door sportieve karakter Prijs: 2399 Oordeel: De Trek verwelkomt fietsers bij het aanzetten van de display met vrolijke pieptonen. Deze hoor je overigens ook bij het uitzetten. De fiets rijdt subliem: stil en soepel. Het frame is erg stabiel en stijf, iets wat sportieve rijders waarderen, net als het harde zadel. Een tester ontlokte dat wel de opmerking: stugge fiets. De ondersteuning kun je uitstekend doseren en is erg krachtig als je dat wilt. Met de licht schakelende 24 versnellingsderailleur kan de fiets goed in de heuvels uit de voeten. De Trek beschikt ook over een stand om de accu tijdens het fietsen op te laden. Deze functie kun je handmatig inschakelen (bijvoorbeeld bergaf) en wordt automatisch geactiveerd tijdens het remmen. De fiets heeft een fraaie afwerking, met de in de voorvork geïntegreerde verlichting als aandachtstrekker. Techniek: accu 48V, 6,6Ah, 320Wh 250Watt in achterwiel, Shimano Deore/Alivio 24 derailleurversnelling, v-brake remmen. Gewicht: 25,3 kg (inclusief accu). Opgegeven actieradius: 15 tot 90 km. Oplaadtijd: 1 tot 5 uur. Accuvervanging: 599. Info: T 033-450 90 40 en www.trekbikes.com Conclusies Opperste concentratie tijdens het invullen van de testformulieren. De fietsen hebben ons dit jaar echt verrast. Bij de meeste testfietsen is de bediening duidelijk verbeterd ten opzichte van vorig jaar. De accu s hielden het ondanks de lage temperatuur op de testdag prima uit en dat is weleens anders geweest. Opvallend is dat drie fietsen met dezelfde prijs ( 2599) de topscore in deze test halen. Batavus, Sparta en RIH steken de duurdere modellen de loef af door alledrie de hoogste score (8,6) te halen in de Plus Magazine e-biketest 2013. Terechte winnaars; prima fietsen van hoge kwaliteit en met uitstekende eigenschappen. In de prijsklasse tot 2000 scoren de via internet verkrijgbare fietsen Stella en RAP goede cijfers. De grootste winnaar van deze test lijkt dus de consument. Die krijgt voor minder geld een steeds betere e-bike. Aanschaftips Mocht u de aanschaf van een e-bike overwegen, dan raden wij u aan te beginnen bij een lokale rijwielzaak waar u goede ervaringen mee hebt. De service is namelijk nóg belangrijker dan bij een normale fiets. Minimaal één keer per jaar krijgt de e-bike een beurt en een update. Aan een e-bike sleutelen of zelfs een achterband vervangen is vakwerk dat u niet zomaar zelf kunt doen. Met het huidige aanbod is voor veel beurzen wat te vinden, zoals de goedkope RAP en Stella. Beide merken bieden naast de lage aanschafprijs ook service aan huis. Stella rekent naar eigen zeggen geen voorrijkosten. Hoe vlot en goed deze service is, hebben wij niet kunnen beoordelen. De accu is een kostenpost om rekening mee te houden. De meeste accu s zullen het na pakweg vijf jaar niet meer doen. Of eerder. Lang stilstaan in een koude schuur kan funestzijn. Vandaar dat we ook vermeld hebben wat het vervangen kost: 400 tot 800. 10 www.geldenrecht.nl