Uittreksel. Uponor simply more

Transcriptie

1 Uittreksel Uponor simply more

2 Neem contact met ons op De korte verbindingslijn met Uponor Heeft u vragen over onze diensten en producten of wilt u iets bestellen? Geen probleem. Eenvoudig opbellen en onze medewerkers staan u graag met raad en daad terzijde. Meer weten over downloaden Heeft u voor bepaalde producten montagehandleidingen nodig? Stelt u prijs op meer uitgebreide informatie over technische details? Zoekt u een update van onze software? U kunt de gewenste informatie downloaden van onze website UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

3 Uponor simply more Alleen een compleet assortiment kan als oplossing functioneren Uponor is de sterke partner voor installateurs, vakspecialisten, architecten, ontwerpers en overheid. Uponor biedt producten aan, die logische en 100% geschikte oplossingen tot resultaat hebben. Onze systemen gaan voorzichtig om met het milieu en het gebruik is vele malen gunstiger dan met bestaande, conventionele systemen. Uponor betekent kwaliteit zonder compromis en de omvangrijke knowhow van een wereldwijd werkzame onderneming. Wij bieden u de veiligheid en ervaring van medewerkers, die met hart en ziel problemen oplossen en samen met u vaart zetten achter ontwikkelingen. Vertrouw op mensen, die uw taal spreken en voor wie partnerschap meer is dan alleen een woord. Onze inhoudelijke oriëntatie is verdeeld in drie werkgebieden: verwarmen, koelen, installatiesystemen en distributie. De gebieden moeten echter niet los van elkaar worden gezien zij grijpen naadloos in elkaar. Hieruit ontstaan innovatieve totaaloplossingen, die unieke meerwaarde bieden. Verwarmen en koelen Met individuele oplossingen voor verwarming- en koelsystemen realiseert Uponor voor particuliere en industriële vastgoedeigenaren het hele jaar door een comfortabel klimaat. Het bijzondere voordeel van de systemen van Uponor is, dat zij zonder extra hoge kosten zowel voor verwarmen alsook voor koelen gebruikt kunnen worden: 's winters stroomt verwarmd en s zomers gekoeld water door hetzelfde systeem. In tegenstelling tot een conventionele klimaatregeling gebeurt dit zonder ventilatie en dus zacht en geluidsarm. De systemen zijn net zo geschikt voor renovatie van bestaande gebouwen als voor nieuwbouw. Installatiesystemen Deze bedrijfstak voorziet u van alles wat u nodig heeft voor de drink watervoorziening, radiatoraansluiting en speciale toepassingen zoals gas, perslucht en sprinklers. De kern wordt steeds gevormd door een uitstekend leidingsysteem, gecombineerd met een daarop perfect afgestemd fittingconcept. Distributie Voorgeïsoleerde leidingen voor warmte- en watervoorziening. Bij afzonderlijke gebouwen tot en met complexe netwerken. Met alle aangeboden systemen kunt u een individueel systeem samenstellen dat alle toepassingsgebieden naadloos met elkaar verbindt. Kortom: dat bedoelen wij met de slogan: Uponor simply more. Meer productie, meer capaciteit, meer service, meer ondersteuning meer voor u. 4 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

4 Uponor simply more Uponor: kwaliteit, verantwoording, duurzaamheid Wie in de industrie graag een voortekkersrol wil innemen, moet het maximale leveren. Om u steeds de allerbeste kwaliteit aan producten en oplossingen te kunnen bieden, worden in onze R&D-afdeling alle producten aan omvangrijke controles en prestatietests onderworpen. Want de centrale eis bij nagenoeg alle toepassingen is de duurzaamheid van de producten. Kostenbesparend en milieuvriendelijk Bij de ontwikkeling voor de particuliere en de bedrijfssector gaat het op de eerste plaats om de wensen van de mensen die met het systeem te maken hebben. Het hele jaar een comfortabel klimaat te realiseren onder energiebesparende gezichtspunten. Zo wordt het milieu door een lagere CO 2 -uitstoot ontzien en het bedrijf is vaak rendabeler dan met bestaande, conventionele systemen. Gedurende de gehele levenscyclus van onze producten schenken wij daarbij aandacht aan de onschadelijkheid voor het milieu. In de productie is het voor ons belangrijk, dat medewerkers verantwoord omgaan met energie, materiaal en water en dat de belasting voor het milieu tijdens het productieproces zo laag mogelijk wordt gehouden. Het intelligente principe voor verwarmen, koelen en installatiesystemen De vervaardiging van technisch hoogwaardige producten kan dus plaatsvinden in harmonie met mens en natuur door het milieuvriendelijk toepassen van hulpbronnen. Nu al werken de medewerkers van Uponor in bedrijven, die volgens een milieumanagementsysteem in aansluiting aan de internationale norm DIN EN 14001, onderscheiden zijn. De in Duitsland gevestigde bedrijven van de Uponor Groep zijn sinds 2002 volgens DIN EN ISO 9001:2000 geaccrediteerd. 10-jarige aansprakelijkheidsverklaring Op grond van het uitgebreide streven naar kwaliteit kunnen wij u verstrekkende garantievoorwaarden bieden. Zo geven wij, gerelateerd aan het object en op aanvraag van de installateur, een 10-jarige aansprakelijkheidsverklaring. Voor afzonderlijke Uponor producten dan wel bij gebruik van producten van derden, wordt de aansprakelijkheidsverklaring niet afgegeven. Voor nadere informatie over de Uponor aansprakelijkheidsverklaring verwijzen wij naar de bijlagen van deze catalogus. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012 5

5 Uponor simply more Uponor: service, waar u op kunt bouwen Speciale toepassingen Een zwaartepunt van de projectering ligt op het terrein van de speciale toepassingen. Daarachter verbergen zich ervaren experts, die op maat gesneden concepten aanbieden en u met hun knowhow terzijde staan. Vanaf het ontwerp, via de advisering tot en met omvangrijke service bij Uponor krijgt u alles uit één hand. En wanneer u een klacht mocht hebben dan is dat geen probleem. Een team van technici ondersteunt u bijtijds en grondig. Technische ondersteuning Omvang, ervaring en wereldwijde aanwezigheid gelden voor ons als sterke punten, waarvan u als partner profiteert. Door perfecte op elkaar afgestemde complete systemen, door producten die steeds een stap vóór zijn op de stand van de techniek en vooral door een service waar u op kunt bouwen. Altijd bij u in de buurt Producten en dienstverleningen van een onderneming zijn altijd net zo goed als de mensen die daarachter staan. Efficiënte projectering Wij stellen bij Uponor daarom hoge verwachtingen in het persoonlijke engagement van ieder afzonderlijk. U kunt erop vertrouwen dat wij on voor uw project interesseren. En dat in alle fasen van het project: vanaf de initialisatie tot aan de oplevering. Aan de telefoon, in een persoonlijk gesprek of op locatie op de bouwplaats. Deskundige contactpersonen in binnen- en buitendienst staan u bij uw project met raad en daad terzijde. Wij ontwikkelen oplossingen, die u in uw project verder brengen. Alle systeemoplossingen van Uponor zijn zodanig ontwikkeld, dat zij een hoge mate aan veiligheid bij ontwerp en montage bieden. In onze omvangrijke technische literatuur vindt u bovendien alles, wat u nodig heeft voor het professioneel ontwerpen en verwerken van onze systemen. Bovendien staan 24 uur per dag alle belangrijke informatie en downloads op onze website tot uw beschikking. Maak gebruik van de mogelijkheid om in seminars van de Uponor Academy onze systemen te leren kennen en alle tips en trucs te ontdekken voor een snelle en eenvoudige montage. 6 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

6 Uponor simply more Uponor Academy: samen vorm geven aan succes Om ervoor te zorgen dat uw bedrijf nu en in de toekomst succesvol is, ondersteunen wij u met de Uponor Academy. Profiteer van de knowhow van onze experts en verstevig uw adviserende deskundigheid. Doelgerichte informatie Onze basisseminars bestuderen de praktijk grondig met gerichte theoriegedeelten en intensieve praktische oefeningen. Daarbij hechten wij grote waarde aan een op de totaliteit gerichte beschouwing van de systeemtechniek, bijvoorbeeld door rekening te houden met de voorafgaande en afsluitende werkzaamheden van andere bedrijfstakken en de daaraan gestelde eisen. In de professional seminars staan wetten, normen, richtlijnen en hun relevantie voor projecten centraal. Bovendien bestaat de mogelijkheid om op de vestigingsplaatsen fabrieksbezoeken te organiseren. Deze maken het belang van de verschillende productiestappen en de maatregelen voor de kwaliteitsborging duidelijker voor latere toepassing van de systemen en producten op de bouwplaats. Overal en in uw buurt Onze seminars worden gehouden op de fabriekslocaties Ochtrup (Nordrhein-Westfalen),Norderstedt (Schleswig-Holtstein, Zella-Mehlis (Thüringen) en Haßfurt (Bayern). U kunt als afzonderlijke persoon of met meerdere deelnemers aan seminars deelnemen. Geheel nieuw is de Uponor Academy in Ochtrup, die aan nationale en internationale vaklieden uit de sanitair-, verwarmingsen klimaatbehandelingsbranche de mogelijkheden biedt om praktisch kennis te maken met de innovatieve technieken en het gehele Uponor productassortiment. Pasklare seminars Wij bieden partners in de markt, vakverenigingen en vakbonden individueel georiënteerde seminars. In samenwerking met u stemmen wij de seminars geheel op uw behoeften af. Plaats van bijeenkomst, lengte van het seminar, inhoud en termijn passen wij aan uw wensen aan. Getrouw aan het motto u een zo optimaal mogelijk rendement te bieden, trekken wij in deze gevallen naar behoefte ook externe specialisten voor speciale onderwerpen aan. Wij informeren u graag gedetailleerd over de thema s, inhoud en termijnen van de Uponor Academy. Vraag eenvoudig de seminarbrochure aan. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012 7

7 Uponor simply more Uponor: projecteringssoftware, die overtuigt Voorbeeld van een met HSE ontworpen vloerverwarming op plattegrond inclusief leidinginstallatie Voorbeeld van een warmtelastberekening volgens DIN EN Uponor HSE Naast individueel advies reiken wij u met onze software HSE het optimale gereedschap aan voor het ontwerpen en berekenen van oppervlaktetempereringsystemen en leidingnetwerken. Een extra CAD-programma is voor het werken met Uponor HSE niet noodzakelijk. Echte tijd- en kostenbesparing De optimalisatie van het ontwerp kan met Uponor HSE optioneel volgens bedrijfs- of investeringskosten gebeuren. Het softwarepakket biedt bovendien een warmtelastberekening volgens DIN EN Updates van de nieuwe ontwerpsoftware staan gedurende 24 uur per dag snel en gemakkelijk op Internet klaar om te worden gedownload. Uponor Quicky Uponor Quicky biedt de mogelijk om de systemen voor vloerverwarming of -koeling voor de installatie snel en efficiënt te berekenen. Met Uponor Quicky heeft u altijd alles in één oogopslag gezien en het materiaal voor een project vlot vastgesteld. Begeleidende geïllustreerde productinformatie en programmahulpmiddelen vergemakkelijken het werk. Individuele resultaatuitdraai Veel opties bij de keuze van de systeemcomponenten maken een individuele materiaalbepaling en het opstellen van de offerte met een druk op de knop mogelijk. Of u een uitdraai nodig heeft of het resultaat als PDF-bestand wilt versturen, of u uw offerte met of zonder alternatieve posten wilt opstellen, of wanneer u artikelen uit het assortiment wilt aanvullen, uitgebreide omschrijving, prijsvermelding of productafbeelding wenst Uponor Quicky biedt u altijd de noodzakelijke flexibiliteit voor iedere objectcalculatie. Demoversies op UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

8 Wilt u werkelijk risico lopen? Wilt u werkelijk risico lopen wanneer u tijdens de installatie verschillende systemen door elkaar gebruikt? In de markt doen meningen en interpretaties over gemengde installaties en uitspraken over onbeperkte compatibiliteit met onze producten de ronde voorzichtigheidshalve wijzen wij op het volgende: Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor de compatibiliteit van de genoemde producten van derden met onze producten. Uit de ons ter inzage verstrekte documentatie van deze handelaren/ andere producenten kunnen wij niet concluderen, dat voor de door hen beweerde compatibiliteit de volledige aansprakelijkheid wordt aanvaard. Bij gemengde installaties wordt de 10-jarige Uponor aansprakelijkheidsverklaring voor de verwerkte Uponor onderdelen principieel niet afgegeven. Het blijft bij de wettelijke garantieperiode. Aanwijzing Componenten uit de verschillende systemen van Uponor mogen slechts dan onderling vermengd worden, wanneer door Uponor uitdrukkelijk op die mogelijkheid wordt gewezen! Voorbeeld: Leiding Fitting- en gereedschappen Systeemgoedkeuring van de producent Resultaat Uponor MLCP meerlagenleiding Uponor fitting met Uponor persgereedschappen en persbekken Ja, samen systeemgoedkeuring Wij geven u onze 10-jarige aansprakelijkheidsverklaring. Uponor MLCP meerlagenleiding Meerlagenleiding vreemde producent? Fitting vreemde producent? Uponor fitting Nee, samen geen systeemgoedkeuring Nee, samen geen systeemgoedkeuring Bij een gemengde installatie ontvangt u van de fabrikant van de leiding alleen maar de productgarantie voor de leiding, van de fabrikant van de fitting alleen de productgarantie voor de fitting, maar niet op het verbindingspunt en al helemaal nooit over de gehele installatie. Dat risico draagt uitsluitend de verwerker/installateur! 546 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

9 Uponor: zeker is zeker. Neem geen risico zo ontvangt u de Uponor aansprakelijk heidsverklaring: Benut de mogelijkheid om voor uw bouwproject een vrijwaring van 10 jaar te krijgen op de gebruikte Uponor producten. Basis voor de afgifte van de Uponor aansprakelijkheidsverklaring is het bewijs, dat alle Uponor producten volgens de betreffende montagehandleidingen, onder naleving van de daarop betrekking hebbende wetten, verordeningen, de algemeen aanvaarde technische voorschriften alsmede door een erkend installatiebedrijf werden geïnstalleerd. Verzeker u van de 10-jarige Uponor aansprakelijkheids verklaring. De weg is heel eenvoudig: 1. U bent een installatiebedrijf en u heeft de betreffende installatie, waarvoor een aansprakelijkheidsverklaring opgesteld moet worden, gemonteerd. 2. De inbouw van de producten is nog niet langer dan 3 maanden geleden en de gebruikte materialen zijn bij de inbouw niet ouder dan 6 maanden. 3. Registratie voor aansprakelijkheidsverklaring compleet invullen, van uw firmastempel voorzien, ondertekenen en aan Uponor faxen. Faxnr. : +49 (0)9521/ Binnen enkele werkdagen ontvangt u per post de originele Uponor aansprakelijkheidsverklaring Houd er rekening mee, dat de afgifte van een aansprakelijkheidsverklaring niet mogelijk is voor afzonderlijke componenten. Wanneer bijvoorbeeld Uponor producten binnen een installatie met producten van derden worden verwerkt dan wel gemengd, kan geen aansprakelijkheidsverklaring worden afgegeven ofwel verliest deze achteraf haar geldigheid. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

10 Aansprakelijkheidsverklaring Registratienummer: Naam van het object: Opdrachtgever: Installatie vervaardigd: Installateur: Modelobject postcode + plaats en postadres, indien afwijkend van bouwobject firmanaam / postcode + plaats / straat + huisnummer straat + huisnummer Wij garanderen voor een periode van vijf jaar vanaf de levering dat de door ons geleverde producten op het tijdstip van hun levering vrij zijn van materiaal- en productiefouten en dat zij voldoen aan de eisen van de desbetreffende wetten, verordeningen en de erkende technische voorschriften. De rechten van onze klanten omvatten: Max Mustermann, Beispielstraße 13, Musterhausen Musterinstallations GmbH, Musterhausen Herstel of nalevering van de gebrekkige onderdelen inclusief de aanvaarding van kosten ontstaan door het verwijderen, demonteren, afnemen of blootleggen van gebrekkige producten, Bij mislukken van het herstel of de nalevering ontbinding van de overeenkomst of prijsvermindering, Schadevergoeding in het kader van de hieronder vermelde maximale aansprakelijkheid, indien gebreken op onze schuld berusten. Bovendien vergoeden wij voor nog eens vijf jaar, in totaal dus voor 10 jaar, vanaf de leveringsdatum a) Schade aan de door ons geleverde producten, b) Directe schade die aan andere zaken die is ontstaan en wordt veroorzaakt door gebrekkige producten die door ons zijn geleverd, c) Kosten ontstaan door het verwijderen, demonteren, afnemen of blootleggen van gebrekkige producten, voor zover onze producten op het tijdstip van hun levering aantoonbaar productie- of materiaalfouten vertonen en ons daarvoor schuld treft. Voorwaarde voor onze aansprakelijkheid is voorts dat schade die onze plicht tot schadeloosstelling zou kunnen staven binnen 30 dagen na hun kenbaarheid aan ons moet worden gemeld. Met betrekking tot fouten bij het leggen en installeren wordt in geen geval aansprakelijkheid aanvaard. Onze Algemene Installatierichtlijnen zijn doorslaggevend. Onze aansprakelijkheid voor schade die niet aan de door ons geleverde producten zelf optreedt, is in alle gevallen beperkt tot een maximum van één miljoen euro. Deze beperking geldt niet in de eerste vijf jaar na levering, wanneer de schade berust op een schending van het leven, het lichaam of van de gezondheid, die op in te kort schieten als gevolg van nalatigheid van onze onderneming of op een te kort schieten als gevolg van opzet of nalatigheid van onze wettelijke vertegenwoordigers of de door hen ingeschakelde personen berust wanneer de schade berust op grof nalatig plichtsverzuim van onze onderneming of op opzettelijk of grof nalatig plichtsverzuim van onze wettelijke vertegenwoordiger of zijn helper. Wij hebben met een bekende verzekeraar een uitgebreide productaansprakelijkheidsverzekering afgesloten. Aanspraken die op dwingende rechtsgrondslagen berusten (bijvoorbeeld aanspraken op grond van wettelijke productaansprakelijkheid) of aanspraken op grond van verdergaande afspraken over het aanvaarden van aansprakelijkheid of op grond van het niet nakomen van bijvoorbeeld garanties die door ons in een op zichzelf staand geval worden gegeven, blijven door deze aansprakelijkheidsverklaring onaangetast. MODEL Deze aansprakelijkheidsverklaring geldt voor alle Uponor-producten die door ons worden geleverd met uitzondering van elektronische componenten/apparaten, slijtdelen en persgereedschappen. Hassfurt, (Plaats, Datum) (Handtekening, Uponor stempel) 548 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

11 Registratie voor aansprakelijkheidsverklaring Faxnr.: +49 (0)9521/ Bouwproject* Naam / object Straat Postcode / Plaats Installateur* Firma Straat Postcode / Plaats Ontwerper Firma Postcode/Plaats Architect Firma Postcode / Plaats Groothandel Firma Postcode / Plaats Aard van het object* Woongebouw EFH School Bejaardentehuis Woongebouw MFH Kleuterschool Fabriekshal Wooncomplex Bank Kerk Kantoor-/overheidsgebouw Sporthal Gastronomie Öffentlicher Bau Ziekenhuis Museum Winkel / bedrijf Praktijk Zwembad Speciaal gebouw Syste(e)m(en)* Aantal Vermelden, voor welk systeem de aansprakelijkheidsverklaring moet worden afgegeven. Vereiste bewijzen (ten minste 1)* Leidingcode (2 stuks) Kopie van de rekening Installatie en inbedrijfname* Installatie voltooid op Druktest uitgevoerd* op Zonder gebreken Opwarmen uitgevoerd op Zonder gebreken Installatie in overeenkomst met de ontwerpgegevens, montage- en bedieningshandleidingen geïnstalleerd, getest en in bedrijf genomen. Handtekening en stempel van het technisch bedrijf * Verplichte velden Uponor GmbH Industriestraße Haßfurt/Germany T +49 (0) W UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

12 Uittreksel Verwarmen en koelen via bouwoppervlakken

13 Verwarmen en koelen met Uponor Verwarmen en koelen via componentoppervlakken > Verwarmen en koelen via vloer, wand en plafond Verwarmen en koelen via bouwoppervlakken Zo uiteenlopend het gevoel voor behaaglijkheid van uw klanten is zo veelsoortig zijn ook hun eisen aan een behaaglijk ruimteklimaat. Temperatuur, luchtvochtigheid, luchtbeweging, activiteit van de gebruiker, kleding, individuele temperatuurbeleving de lijst van criteria die invloed hebben op het welbevinden in gebouwen, kan naar eigen inzicht worden uitgebreid. Comfort mag daarbij niet ten koste gaan van de rentabiliteit. In tijden van stijgende energieprijzen en een groeiend ecologisch bewustzijn, zouden systemen voor verwarmen en koelen met weinig kosten vervaardigd moeten kunnen worden en er zou vooral rendabel mee gewerkt moeten kunnen worden. De oppervlaktetemperering van Uponor zorgt in gelijke mate voor comfort, energie-efficiency en rentabiliteit van eengezinswoning tot en met bedrijfsgebouw. Het is onze taak om u door geavanceerde systeemtechniek en vakkundige ondersteuning de mogelijkheid te geven uw klanten het hele jaar door een perfect ruimteklimaat te bieden: aangenaam koel in de zomer, aangenaam warm in de winter en flexibel genoeg voor de snelle temperatuurwisselingen in lente en herfst. Hierna treft u de grondbeginselen aan, die u nodig heeft bij het ontwerp van onze oppervlaktesystemen voor verwarmen en koelen. Voor aanvullende informatie op ieder gewenst tijdstip verwijzen wij naar onze internetpagina. 20 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

14 Verwarmen en koelen met Uponor Verwarmen en koelen via componentoppervlakken > Verwarmen en koelen via vloer, wand en plafond Meerwaarde door oppervlakteverwarming en -koeling Conventionele verwarming- en koelsystemen verwarmen de lucht, die op zijn beurt warmte afgeeft aan de ruimte dan wel uit de ruimte afvoert. Dit proces is onvermijdelijk verbonden met een min of meer uitgesproken luchtbeweging (convectie) en vaak ook met het daaruit resulterend opdwarrelen van stof, dat vooral voor allergiepatiënten als onaangenaam wordt ervaren. Wanneer via de luchtstroom niet alleen wordt verwarmd, maar ook wordt gekoeld (klimaatinstallaties), moet, ter voorkoming van storende tochtverschijnselen, bijzondere betekenis worden gehecht aan de toelaatbare luchtbeweging. Lucht is voor een behaaglijk ruimteklimaat absoluut belangrijk, omdat de lucht schadelijke stoffen en vocht kan transporteren voor het transport van warmte is zij echter op grond van haar geringe specifieke warmtecapaciteit uiterst ongunstig. Zo hebben bijvoorbeeld ventilatieleidingen voor het transport van warmte een vele malen grotere doorsnede nodig in vergelijking tot watervoerende systemen. De daarvoor benodigde ruimte (bijvoorbeeld verlaagde plafonds) moet in het ontwerp worden betrokken en heeft een negatieve uitwerking op de bouwkosten. Bovendien moeten de te verwachte bedrijfskosten voor onderhoud, reiniging, aandrijfenergie voor ventilatoren enzovoorts niet worden verwaarloosd. Dat zijn slechts enkele redenen waarom in toenemende mate ruimte- en componentoppervlakken (vloer, wand en plafond) worden benut voor zowel verwarmen als voor koelen. Aangezien oppervlakteverwarming- en koelsystemen 'onzichtbaar' zijn en in vergelijking met conventionele beluchtingsystemen geen waardevolle nuttige ruimte in aanspraak nemen, bieden zij een nagenoeg onbeperkte creatieve en inrichtingsvrijheid evenals een optimale verhouding van inpandige ruimte tot nuttige ruimte. Uponor oppervlaktesystemen maken voor de warmteoverdracht gebruik van watervoerende leidingen van hoogwaardig, vernet polyethyleen (PE-Xa). Door de grote oppervlakten liggen de vereiste bedrijfstemperaturen slechts gering boven (verwarmen) dan wel onder (koelen) de ruimtetemperatuur, wat de energie-efficiency van calorische waardetechniek en opwekkers van hernieuwbare warmte en/of kou zoals warmtepompen aanzienlijk verbetert. Thermische behaaglijkheid in winter en zomer Veel Uponor oppervlaktesystemen kunnen dubbel worden gebruikt s winters verwarmen, s zomers koelen. Deze dubbele functie berust, eenvoudig gezegd, op een omkering van het systeem. In plaats van het verwarmingswater tijdens de verwarmingsperiode wordt s zomers koelwater door het oppervlaktesysteem geleid. De gelijkmatige warmteverdeling dan wel koeling over een groot oppervlak leidt tot een aangename ruimtetemperatuur met milde stralingswarmte of weldadige 'stralingskoelte'. Verwarmen en koelen vereist een deskundig ontwerp De van object tot object uiteenlopende omstandigheden en eisen maken het ontwerpen van individuele systeemoplossingen voor het betreffende object noodzakelijk. Hierbij moeten verschillende randvoorwaarden zoals gebouwarchitectuur, exploitatie van het gebouw, gestelde eisen aan de behaaglijkheid gedurende het hele jaar, keuze van de warmte- en koude opwekkers evenals wettelijke voorschriften etcetera worden getest dan wel in acht worden genomen. Het concept voor een eengezinswoning zal er onvermijdelijk anders uitzien dan bij een appartementsgebouw, kantoorgebouw, theater of school. Vaak is het een mix van diverse installatieconcepten die uiteindelijk naar het gewenste resultaat leidt, bijvoorbeeld door combinatie van verschillende oppervlakken (vloer, wand, plafond), of bij toepassing van de Uponor Contec betonactivering voor het afdekken van de constante belasting met (oppervlakte-) systemen voor het afdekken van de pieklast. Voor het bereiken van een optimaal samenspel van gebouwarchitectuur en installatietechniek tegen de achtergrond van hoge rentabiliteit bij een optimaal gebruikerscomfort, is een integraal ontwerp absoluut noodzakelijk. Hierbij zijn onze deskundige medewerkers in binnen- en buitendienst u graag behulpzaam. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

15 Verwarmen en koelen met Uponor Verwarmen en koelen via componentoppervlakken > Verwarmen en koelen via vloer, wand en plafond Uponor systeemoplossingen voor alle oppervlakken Welk oppervlak voor verwarming en koeling moet worden gebruikt, hangt van veel factoren af. In de woningbouw, waar verwarming meestal op de voorgrond staat, zijn anderd. Naast aanwezige wanden kunnen vaak als toevoeging lichte constructiewanden als verwarming- en koeloppervlakken worden gebruikt. Het Uponor Siccus SW staanderwandelement werd precies voor dit toepassingsgebied ontwikkeld. Tecto noppenplaten voor gelijkmatige leidinginstallatie Minitec met minimale elementhoogte voor de renovatie Contec ON module voor dicht aan het oppervlak liggende betonactivering Gedeeltelijke bedekking met Siccus SW Comfort Panel HL voor systeemplafonds De thermische wandcontactdoos Contec TS vloerverwarmingen (bijvoorbeeld Uponor Tecto) vaak de eerste keus. Niet alleen voor de nieuwbouw, ook voor de aanpassing op bestaande vloeren biedt Uponor kant-en-klare systeemoplossingen (Uponor Minitec). Ter verhoging van het comfort kunnen deze systemen ook voor ruimtekoeling worden gebruikt, bij een op de toekomst gericht ontwerp is ook de betreffende aanpassing van de koelfunctie op een later tijdstip mogelijk. Als alternatief voor de vloerverwarming en -koeling of aanvullend voor de vergroting van de verwarming en koeloppervlakken kunnen wandsystemen worden ingezet. Dat kan bijvoorbeeld bij renovatie zinvol zijn, wanneer de vloeropbouw niet kan of mag worden ver- Met name in bedrijfsgebouwen zoals kantoorgebouwen wordt het koelingaspect steeds belangrijker niet op de laatste plaats door de stijgende comfortaanspraken van de gebruikers, de royale toepassing van glas in de architectuur en de vraag naar optimale energie-efficiency. Bij overwegende koeltevraag is echter de koelcapaciteit via vloer en/of wand vaak niet toereikend. Hier bieden zich plafonds als warmteoverdragende oppervlakken aan. Door de, in het geval van koeling in vergelijking tot vloerkoeling, hogere warmteoverdrachtscoëfficient (-waarde) kunnen bij hetzelfde temperatuurverschil tussen oppervlakte en ruimtelucht aanzienlijk hogere capaciteiten worden behaald. Ook een massieve betonvloer kan als 'tussenbuffer' worden gebruikt, die overdag de warmte uit de ruimte opneemt en deze s nachts, bijvoorbeeld via vrije koeling, weer afgeeft. Deze energiebesparende en in vergelijking met conventionele lucht koelingen goedkope koeltechniek (betonactivering) wordt steeds vaker in nieuwe bedrijfsgebouwen toegepast voor de afdekking van de constante belasting. Ter verhoging van de capaciteit en/of pieklastdekking kan bijvoorbeeld de Uponor betonactivering Contec met 'thermische contactdozen' voor de aansluiting van plafondzeilen of met krachtige, dicht aan het oppervlak liggende, koelsystemen (Uponor Conte ON) gecombineerd worden gebruikt. Voor de (latere) inbouw in verlaagde plafondsystemen is het Uponor Comfort Panel HL ontworpen. Door de constructie, waarvan de capaciteit werd geoptimaliseerd, zijn met deze thermisch actieve krachtige panelen koelcapaciteiten tot 92,5 W/m² bij 10K ondertemperatuur bereikbaar. 22 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

16 Verwarmen en koelen met Uponor Verwarmen en koelen via componentoppervlakken > Verwarmen en koelen via vloer, wand en plafond Systeemkeuze verwarmen en koelen De volgende tabel geeft een overzicht van de toepassingsmogelijkheden van de verwarming- en koelsystemen van Uponor. Afhankelijk van het object is in sommige gevallen ook een combinatie van Uponor systemen mogelijk dan wel zinvol om de vereiste verwarming- en koelprestaties te bereiken. Zo kunnen bijvoorbeeld bij combinatie van Uponor vloer- en wandsystemen de verwarmingsoppervlakken worden vergroot, waardoor de vereiste aanvoertemperaturen gereduceerd worden ideale voorwaarden voor de efficiënte toepassing van warmtepompen, ook in bestaande bouw. Uponor oppervlaktesysteem Catalogus bladzijde Voornaamste toepassingsgebieden Sportvloeren Verwarmen Koelen Nieuwbouw Renovatie Woningbouw Kantoorgebouw Industriegebouw Oppervlakelastisch Puntelastisch Onbebouwd terrein Totale belasting Constante belasting Piekbelasting Totale belasting 1) Constante belasting Piekbelasting Boden Tecto 83 Classic 159 Klittenbandsysteem 107 Tacker- Klemprofielsysteem 121 Noppenplaatsysteem Noppenfoliesysteem Minitec 49 Siccus 63 Industriële vloerverwarming 251 Sportvloerverwarming 275 Sneeuw- en ijsvrijhouden 280 Wand Siccus Wandverwarming 186 Siccus SW 193 Wandverwarming nat 198 pleistersysteem Plafond Contec 207 Contec ON 237 Contec TS 233 Comfort Panel HL 241 1) afhankelijk van het dauwpunt van de ruimtelucht aanbevolen geschikt UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

17 Uittreksel Uponor Contec betonkernactivering

18 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Overzicht plafondinstallaties Overzicht plafondinstallaties Speciaal in objecten met een overwegende behoefte aan koeling is het zinvol de koel- en verwarmingsoppervlakken in dan wel tegen het plafond te plaatsen. Uponor biedt daarvoor diverse systemen aan. Afhankelijk van het koel-/verwarmingsconcept kunnen de systemen onderling worden gecombineerd. Uponor Contec: betonactivering met een grote opslagcapaciteit. Met dit systeem maakt u volledig gebruik van de opslagcapaciteit van betonvloeren voor verwarmen en koelen. Uponor Contec TS: thermische energie uit het stopcontact. Voor het creëren van thermische energie door middel van een optioneel onderhangend verwarmings- en koelplafond. Uponor Contec ON: bouwdeeloppervlakteactivering met een groot vermogen. Hét systeem voor hoge thermische prestaties, een snelle regelbaarheid en belastingcompensatie. Uponor Comfort Panel: het extreem efficiënte koelsysteem. Een koelsysteem dat achteraf kan worden geïnstalleerd en een goedkope oplossing is voor constructies met een verlaagd plafond. Voor ieder project het geschikte systeem: de diverse systemen van Uponor en de toepassingsmogelijkheden ervan. Bouwproject Uponor Contec Uponor Contec TS Uponor Contec ON Uponor Comfort Panel HL Nieuwbouw Renovatie Plafond Wand Verlaagd plafond Sierbetonplafond Stucplafond Sierbetonwand 206 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

19 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Uponor Contec betonkernactivering Systeembeschrijving en toepassing Uponor Contec Betonnen verdiepingsvloeren kunnen worden gebruikt voor het koelen dan wel verwarmen van uit meer verdiepingen bestaande gebouwen. Deze op de toekomst gerichte oplossamen met de wapening op de bouwplaats in de betonnen verdiepingsvloer aangebracht. Met de betonactivering wordt het doel nagestreefd om op eenvoudige wijze milieuvriendelijk en kostenbesparend voor thermische behaaglijkheid in een reducering van de ventilatie op de nog noodzakelijke hygiënische waarde (1. tot 2-voudig) mogelijk. Op deze wijze bestaat de mogelijkheid om de klimaatinstallatie kleiner te dimensioneren. Door de lage investerings- en bedrijfskosten wordt de betonactivering, ook voor investeerders in kantoorgebouwen, waarvoor anders geen koeling was gepland, interessant. De efficiëntie van Uponor Contec is onder andere te danken aan de volgende factoren: BOB het Balanced Office Building, Aken, m 2 Uponor Contec sing leidt naar thermisch actieve verdiepingsvloeren door middel van met water doorstroomde leidingregisters in een modulaire bouwmethode. Met Uponor Contec benut u de opslagcapaciteit van betonnen verdiepingsvloeren voor het koelen dan wel verwarmen van grote bedrijfsgebouwen zoals bijvoorbeeld kantooren overheidsgebouwen. Een methode die even vooruitstrevend als rendabel is. De Contec modules worden gebouwen te zorgen. Betonactivering wordt aanbevolen voor gebouwen met kleine tot gemiddelde koelbelastingen om opwarming in de zomer tegen te gaan. In gebouwen met gemiddelde tot grotere koelbelastingen kan de betonactivering dienen voor de dekking van de constante belastingen. Zo komt de betonactivering in toenemende mate in beeld als alternatief voor RLTinstallaties voor verwarmen en koelen of voor koelplafonds. Zij maakt op de fabriek geprefabriceerde en met Uponor leiding uitgeruste modules voor een ononderbroken verloop van de montagewerkzaamheden en een snelle voortschrijding van de bouw; genormeerde leidinginstallatie garandeert een hoge vermogensafgifte; optimale leidingpositionering naar keuze met de gepatenteerde Uponor liftdraagelementenmethode; de Uponor PE-Xa leiding met uitwendige mantelbuis 20 x 2,3 mm; gepatenteerde systeemcomponenten zoals vloerdoorvoerelementen voor een bekistingsparende druktest en speciale leidingdragers voor modulevervaardiging. Uw voordeel Beste gebruikersacceptatie tegen lage investerings- en bedrijfskosten Optimale inzet van herbruikbare energiebronnen De systeemcomponenten zijn in hoge mate onderhoudsvrij Volledige vrijheid bij een flexibele interieurinrichting Aanbevolen toepassing: nieuwbouw: kantoorgebouwen en industriële bouw BETONNEN VERDIEPINGSVLOER B E T O N D E C K E DEUTSCHES PATENT Betonactivering met Uponor Contec modules beveiligen de leidingafstanden. EP A2 DE C1 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

20 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Systeemcomponenten en constructiedetails Bij Uponor Contec worden de volgende in de praktijk geteste systeemcomponenten toegepast: Uponor Contec module Uponor Contec leidingdragers Uponor Contec vloerdoorvoerelement Uponor Contec leidingdragers Uponor Contec vloerdoorvoerelement Bestanddelen van de Uponor Contec module Uponor PE-Xa leiding Uponor speciale leidingdrager In de fabriek geprefabriceerde Uponor Contec module 208 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

21 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Uponor Contec modules DEUTSCHES GEBRAUCHSMUSTER DGBM mm L 4 mm B De speciale draadelementmat is in de fabriek uitgerust met de robuuste PE-Xa leiding 20 x 2,3 mm. Het is een lichte speciale mat met 4 mm dwars- en telkens 3 mm lengtedraden waarin leidingclips zijn gevormd die de Uponor PE-Xa leiding naar de optimale installatieafstand leiden. Iedere Uponor Contec module bevat geïntegreerde aansluitleidingen voor aansluiting aan de verdeelleiding of aan een verdeler. Al in de ontwerpfase worden de te belasten oppervlakken van het betreffende bouwproject uitgerust met de passende Contec modules. Voor de aanpassing aan de actuele omstandigheden van een bouwproject is er een keuze uit modules die in grootte verschillend zijn. Alle lengten van 1,35 tot 6,30 m zijn er naast de standaard breedteafmeting van 2,4 m ook in de breedten 2,10, 1,80, 1,50 en 1,20 m. Zodoende omvat het modulepalet 60 typen vanaf de kleinste module (1,35 m x 1,20 m) tot aan de grootste module (6,30 m x 2,40 m). Overzicht van de Uponor Contec module Modulelengte L [m] 6,3 5,85 5,4 4,95 4,5 4,05 3,6 3,15 2,7 2,25 1,8 1,35 Modulebreedte B [m] Oppervlakte [m 2 ] 2,4 15,12 14,04 12,96 11,88 10,8 9,72 8,64 7,56 6,48 5,4 4,32 3,24 2,1 13,23 12,29 11,34 10,4 9,45 8,51 7,56 6,62 5,67 4,73 3,78 2,84 1,8 11,34 10,53 9,72 8,91 8,1 7,29 6,48 5,67 4,86 4,05 3,24 2,43 1,5 9,45 8,78 8,1 7,43 6,75 6,08 5,4 4,73 4,05 3,38 2,7 2,03 1,2 7,56 7,02 6,48 5,94 5,4 4,86 4,32 3,78 3,24 2,7 2,16 1,62 Omrekeningsfactoren: Gewicht van de Contec module: circa 2,5 kg/m 2 Leidinglengte op de module: circa 6,7 m/m 2 Aantal leidinghouders: circa 4 St./m 2 Waterinhoud van de leiding: circa 1,3 l/m 2 Aanwijzing: Contec modules kunnen in een 15 cm raster van 1,35 tot 6,30 m worden vervaardigd. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

22 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Uponor PE-Xa leidingen voor de modulaire bouwmethode De Uponor leiding van hogedruk vernet polyethyleen (PE-Xa) volgens procédé Engel heeft sinds de ontwikkeling in 1967 in ontelbare bouwprojecten optimaal aan de verwachtingen voldaan. De kwaliteit van de leiding is volgens de huidige stand van de kunststof procestechniek onovertroffen. Omvangrijke certificeringen liggen ter inzage. 3V211 PE-X De hierna genoemde karakteristieken gelden als bijzonder goede eigenschappen: Flexibel bij lage temperaturen Ongevoelig voor spanningsscheuren Extreem slagvast Zuurstofdiffusiedicht volgens DIN 4726 Warmtevormbestendig Verouderingsbestendig Chemicaliënbestendig Onvernette versie Vernette versie De extreme sterkte van de Uponor PE-Xa leiding ontstaat tijdens de productie volgens het procédé Engel, waarbij de basisleiding van polyethyleen boven het kristallietsmeltpunt bij een druk van meer dan bar wordt vernet. Bij circa 250 C wordt een gelijkmatige driedimensionale vernetting over de hele leidingdoorsnede bereikt. Er ontstaat een unieke, sterke macromolecuul. Bovendien wordt de leiding voorzien van een uit 5 lagen bestaande composietfolie als zuurstofdiffusiedichte laag en een uitwendige beschermingsmantel van vernet polyethyleen. Temperatuurbestendigheid en flexibiliteit De PE-Xa leiding volgens procédé Engel kan thermisch in het gebied van -70 C tot +95 C worden ingezet. Ook op bouwplaatsen in de winter, dat wil zeggen bij temperaturen onder nul, zijn dus tijdens de installatie geen vertragingen te verwachten of moeten bijzondere voorzorgsmaatregelen worden getroffen, zoals het voorverwarmen van de leiding. Kruipgedrag De Uponor PE-Xa leiding houdt volgens DIN Uitgave 7/2000 een bouwleven lang. De tijdens een kruipbinnendrukproef vastgestelde kruipkrommen geven voor de PE-Xa leiding volgens procédé Engel een levensduur van 100 jaar te zien. In vergelijking met de afbuigende kruipkromme van onvernette kunststof leidingen hebben de voor de Uponor PE-Xa leiding geldende krommen in kruipdiagrammen een lineair verloop. Wanneer wij van de bij de betonactivering optredende bedrijfstemperaturen- en drukken uitgaan, ontstaat voor de Uponor PE-Xa leiding in de afmeting 20 x 2,3 mm na 100 jaar ten minste een veiligheidscoëfficiënt van 6,7. Dat betekent, dat men ook nog na 100 jaar bij 30 C in de leiding een druk van bijna 20 bar zou kunnen toelaten. Ter voorkoming van beschadigingen van de leidingen bij het invoeren in de betonnen verdiepingsvloer, is de keuze van het juiste leidingmateriaal doorslaggevend. Belangrijk voor de betonactivering is de toepassing van een uiterst sterke leiding, die bestand is tegen de ruwe behandeling op de bouwplaats. Voor de inbouw in beton heeft de hogedruk vernette Uponor PE-Xa leiding volgens procédé Engel ook in toepassingen zoals de oppervlakteverwarming in de industrie al decennia lang haar deugdelijkheid bewezen. Het besluit voor de Uponor PE-Xa leiding is daarom een verantwoorde investering in de toekomst. 210 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

23 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering 1 Memory-effect De voordelen van de Uponor PE-Xa leiding Veiligheidscoëfficiënt S > 6 na 100 jaar volgens DIN Hoogste mechanische belastbaarheid (uitgebreide resistentie tegen inkervingen) Bijzonder geschikt voor bouwplaatsen in de winter door spanningsscheurbestendigheid en hoge slagvastheid bij kou Zuurstofdiffusiedicht volgens DIN 4726 (warmtewisselaars overbodig) Bescherming van de zuurstofdiffusiedichte laag tegen mechanische inwerkingen door extra beschermlaag Wegwerken van knikplaatsen door verhitting boven het kristallietsmeltpunt zonder uitsluiting van aansprakelijkheid en garantie PE-Xa leiding geknikt 2 Verhitting tot 133 C (leiding wordt transparant) 3 Na afkoeling is het knikpunt door het memory-effect verdwenen. den de kristallen bij een verhitting boven 133 C opgelost, wat heel goed te zien is door de kleurverandering van de leiding van melkwit tot transparant, dan zorgen de door de kristallen belemmerde reactiekrachten ervoor, dat de leiding weer naar zijn oorspronkelijke vorm teruggaat. De leiding is fysisch en chemisch weer dezelfde leiding met dezelfde veiligheden als tijdens de productie. Na de Wanneer de Uponor PE-Xa leiding wordt geknikt, dan verhinderen kleine PR-kristallen in de leiding dat deze door de driedimensionale vernetting weer in de oorspronkelijke leidingvorm terugkeert. Worafkoeling is de knik dan weer verdwenen. De PE-Xa leiding is dus weer volledig te gebruiken. Wij aanvaarden de volledige garantie voor een zodanig gerepareerde leiding. Vóór de persing De persfittingtechniek Deze techniek verschaft de gegarandeerde veiligheid van een onlosmakelijke verbinding. Eenvoudiger gaat het niet: de pershuls van roestvast staal wordt op de leiding geschoven en de persfitting wordt aangebracht. Dan volgt de persing van de huls met de perskop, die door een accupersmachine of door een persmachine via een kabel wordt aangedreven. Na tien seconden is het arbeidsproces afgesloten. Daarbij kan op de persing met de Uponor leiding van PE-Xa volgens procédé Engel worden vertrouwd. Door de drie gleuven wordt het leidingmateriaal als oppervlakteafdichting over de gehele lengte van het steunlichaam geperst. Getrouw aan het motto: Zeker is zeker Persproces Klaar na 10 seconden UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

24 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Uponor Contec leidingdragers De leidingdrager zorgt voor een fixatie in de statisch neutrale zone van de vloer en maakt het omhoogdrijven van de module bij de betoninvoer onmogelijk. Met vier leidingdragers per m² is de Contec module op de gewenste hoogtepositie gefixeerd. De Uponor draagelementenmethode zorgt voor een exacte aanpassing in de hoogte en stabilisatie van het leidingniveau ten opzichte van de bovenste wapening. Berekening voor de positionering van de leidingen in het midden van de verdiepingsvloer D DE/2 D DE/2 D RO Moduledraagmat s ü H D De D Ro H = ( + + 7) s ü 2 2 D De/2 = halve dikte van verdiepings vloer D Ro = leidingdiameter bijvoorbeeld 20 mm H = maat voor leidingdrager s ü = betonbedekking van de boven ste wapening bijvoorbeeld 40 mm Voorbeeld: dikte van de verdiepingsvloer = 190 mm leidingdiameter = 20 mm betondekking = 40 mm H = 72 mm geselecteerd: H = 70 mm H = ( ) Om te voldoen aan diverse dikten van betonnen verdiepingsvloeren, zijn er in lengte verschillende leidingdragers, van 70 mm tot 180 mm. Dikte van betonnenverdiepingsvloer B [mm] Leidingdrager H [mm] UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

25 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Uponor Contec vloerdoorvoerelement EUROPÄISCHES PATENT EP B1 Het gepatenteerde vloerdoorvoerelement maakt het mogelijk, dat het naar buiten leiden van de koel dan wel verwarmingsleidingen uit de betonnen verdiepingsvloer naar de daaronder gelegen verdieping gemakkelijk kan worden uitgevoerd. Het opmerkelijke voordeel daarbij is, dat de bekisting daarvoor niet beschadigd moet worden. Juist bij gehuurde bekistingen, wat tegenwoordig bijna de gewoonte is, is dit een belangrijke voorwaarde. Een druktest van de verwarming dan wel koelcircuits is te allen tijde (vóór, tijdens en na het betonneren) mogelijk. Een ander groot voordeel: door deze methode van leidingdoorvoer ontstaat de mogelijkheid om de aansluitleidingen in een willekeurige lengte naar beneden uit de vloer te trekken en ze dan direct, zonder extra koppelingen, bijvoorbeeld aan een verdeel/verzamelleiding aan te sluiten. Werkingsprincipe Door het op de bekisting met spijkers aangebrachte vloerdoorvoerelement wordt de, vanaf de zij- 30 Vloerdoorvoerelementen op de bekisting en afpersen van de Contec aansluitleidingen. de van de module komende, aansluitleiding doorgestoken. Speciale rode strips in het vloerdoorvoerelement maken een optische controle van de doorvoerrichting bij latere verwijdering van de aansluitleiding mogelijk. De mantelbuis voorkomt het binnendringen van beton aan deze zijde. Aan de andere kant loopt de aansluitleiding volledig verder in een mantelbuis tot boven de latere bovenkant van het beton. Daardoor blijft deze zijde van de aansluitleiding flexibel en kan later worden teruggetrokken. 30 Aansluitleiding wordt met behulp van de rode strip in het vloerdoorvoerelement aangebracht. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

26 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Uponor leidinginstallatiebocht/ mantelbuis Als de modules dan wel de verwarming- en koelcircuits aan een in de dubbele bodem lopende verdeel/ verzamelleiding moeten worden aangesloten, is de toepassing van de Uponor mantelbuis voor de uitvoering van de aansluitleiding naar boven uit de ruwbetonverdiepingsvloer de oplossing. De Uponor PE-Xa leiding is daardoor aan de uitgang uit het beton beschermd. Door de flexibiliteit van de mantelbuis kan de aansluitleiding in de kleinste ruimte in horizontale positie worden gebracht. Variant van de verdelermontage: direct op de vloerconstructie. Als de modules dan wel de verwarming- en koelcircuits aan een verdeler boven de geactiveerde verdiepingsvloer worden aangesloten, kan met behulp van een leidinginstallatiebocht worden gezorgd voor een omleiding van 90. Variant van de verdelermontage: Toepassing van een Uponor verdeler op de wand. 214 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

27 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Plafondopbouw en belastingswaarden Voor de capaciteit van een oppervlaktesysteem zijn de warmteovergangscoëfficiënten aan het plafond dan wel aan de vloer, de toegestane minimale en maximale oppervlaktetemperaturen en de grootte van het oppervlak doorslaggevend. Voor het ontwerp van de watermassastromen is de koelfunctie maatgevend. Om hoge capaciteiten te bereiken met watertemperaturen die zo dicht mogelijk de ruimtetemperatuur benaderen, wordt de waterhoeveelheid met een kleine spreiding tussen aanvoer en retour (2 5 K) ontworpen. De vereiste watermassastroom wordt bepaald op basis van de maximale capaciteit (40 60 W/m²) en de spreiding. Vervolgens wordt de maximale lengte van het verwarming en koelcircuit bepaald op basis van het maximaal toelaatbare drukverlies. Opbouw van de verdiepingsvloer zonder isolatie dan wel zonder een luchtlaag is voor de grootst mogelijke vermogensafgifte van de betonactivering ideaal. Daartoe zijn bij voorkeur de volgende opbouwmethoden geschikt: Betonnen verdiepingsvloer Betonnen verdiepingsvloer met afsmeerlaag Een contactgeluidisolatie vermindert de vermogensafgifte via de vloer. Aangezien de vermogensafgifte voor het grootste gedeelte toch via de verdiepingsvloer plaatsvindt, is deze vloeropbouw ook mogelijk. Betonnen verdiepingsvloer met contactgeluidisolatie wordt toegepast, is de mogelijkheid om de toevoer en AGV-leidingen daarin onder te brengen. Een andere vaak toegepaste variant in kantoorgebouwen is het plenumplafond. Hiervoor geldt ten aanzien van de vermogensafgifte hetzelfde als voor de dubbele vloer. Door de gebruikte dekvloer (in plaats van systeemplaten) is men aangewezen op inspectieopeningen in de vloer. Betonnen verdiepingsvloer met plenumvloer Een geheel verlaagd plafond komt in het normale geval niet in aanmerking voor een combinatie met betnactivering. De verlaging verhindert de gewenste werking van de betonactivering. Speciale gevallen zijn bijvoorbeeld de verlichtingswarmte uit het tussenplafond. Vloerbedekking Dubbele vloer Warmte-isolatie Betonnen verdiepingsvloeren, alleen voorzien van een topvloerbedekking, evenals verdiepingsvloeren met een afsmeerlaag, worden ingezet bij bouwprojecten, waarbij het gaat om een optimale vermogensafgifte. Betonnen verdiepingsvloer met dubbele vloer Voor een dubbele vloer geldt hetzefde als voor een verdiepingsvloer met contactgeluidisolatie. De reden waarom deze opbouw van de verdiepingsvloer toch overwegend Betonnen verdiepingsvloer met verlaagd plafond Dekvloer Beton UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

28 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Vermogenswaarden van een betonnen verdiepingsvloer zonder isolatie Een berekening (Finite-elementmethode) met een programma voor de in de massieve component. illustreert de temperatuurverdeling 2-dimensionale warmteoverdracht Tapijt : 0,015 m, R λ,b = 0,10 m 2 K/W Beton : 0,300 m Koeling 20 W/m 2 23,1 C 37 W/m 2 22,6 C Koelcapaciteiten Vermogen via vloer q Fb = ca. 20 W/m 2 Vermogen via plafond q De = ca. 37 W/m 2 Vermogen totaal q Ge = ca. 57 W/m , , , , , , , , , ,5 16 Berekeningsparameters Aanvoertemperatuur : 16 C Retourtemperatuur : 20 C Ruimtetemperatuur : 26 C Relatieve vochtigheid : 50% Verwarming 18 W/m 2 21,6 C 22 W/m 2 23,7 C Verwarmingcapaciteiten Vermogen via vloer q Fb = ca. 18 W/m 2 Vermogen via plafond q De = ca. 22 W/m 2 Vermogen totaal q Ge = ca. 40 W/m ,7 25,4 25,1 24,8 24,5 24,2 23,9 23,6 23, ,7 22,4 22,1 21,8 21,5 21,2 20,9 20,6 20,3 20 Berekeningsparameters Aanvoertemperatuur : 28 C Ruimtetemperatuur : 20 C 216 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

29 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Vermogen van een betonnen verdiepingsvloer met contactgeluidisolatie Tapijt : 0,015 m, R λ,b = 0,10 m 2 K/W Dekvloer : 0,045 m Contactgeluid : 0,020 m Beton : 0,250 m Koeling 8 W/m 2 24,8 C 40 W/m 2 22,4 C Koelcapaciteiten Vermogen via vloer q Fb = ca. 8 W/m 2 Vermogen via plafond q De = ca. 40 W/m 2 Vermogen totaal q Ge = ca. 48 W/m , , , , , , , , , ,5 16 Berekeningsparameters Aanvoertemperatuur : 16 C Retourtemperatuur : 20 C Ruimtetemperatuur : 26 C Relatieve vochtigheid : 50% Verwarming 6 W/m 2 20,6 C 23 W/m 2 23,8 C Verwarmingcapaciteiten Vermogen via vloer q Fb = ca. 6 W/m 2 Vermogen via plafond q De = ca. 23 W/m 2 Vermogen totaal q Ge = ca. 29 W/m ,7 25,4 25,1 24,8 24,5 24,2 23,9 23,6 23, ,7 22,4 22,1 21,8 21,5 21,2 20,9 20,6 20,3 20 Berekeningsparameters Aanvoertemperatuur : 28 C Ruimtetemperatuur : 20 C UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

30 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Vermogen van een betonnen verdiepingsvloer met contactgeluidisolatie Tapijt : 0,015 m, R λ,b = 0,10 m 2 K/W Plaat : 0,020 m Luchtlaag : 0,150 m Beton : 0,250 m Koeling 8 W/m 2 24,9 C 40 W/m 2 22,4 C Koelcapaciteiten Vermogen via vloer q Fb = ca. 8 W/m 2 Vermogen via plafond q De = ca. 40 W/m 2 Vermogen totaal q Ge = ca. 48 W/m , , , , , , , , , ,5 16 Berekeningsparameters Aanvoertemperatuur : 16 C Retourtemperatuur : 20 C Ruimtetemperatuur : 26 C Relatieve vochtigheid : 50% Verwarming 6 W/m 2 20,6 C 23 W/m 2 23,8 C Verwarmingcapaciteiten Vermogen via vloer q Fb = ca. 6 W/m 2 Vermogen via plafond q De = ca. 23 W/m 2 Vermogen totaal q Ge = ca. 29 W/m ,7 25,4 25,1 24,8 24,5 24,2 23,9 23,6 23, ,7 22,4 22,1 21,8 21,5 21,2 20,9 20,6 20,3 20 Berekeningsparameters Aanvoertemperatuur : 28 C Ruimtetemperatuur : 20 C 218 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

31 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Verlaagd plafond Capaciteitsvermindering door akoestische maatregelen en/of isolatielagen of holle ruimten Vloeropbouw Zoals ook de vorige berekeningen laten zien, dient men bij de inbouw van een dubbele vloer te beseffen, dat de capaciteit via de De luchtruimte boven een gesloten verlaagd plafond werkt praktisch als een isolatie, die de warmte-uitwisseling via de betonnen verdiepingsvloer vermindert. Belangrijke ontwerpaanwijzing 26 25, , , , , , , , , ,5 16 Een akoestisch adviseur moet in de ontwerpfase betrokken worden. vloer sterk beperkt is. Daaraan moet vooral worden gedacht, wanneer het systeem een grotere verwarmingslast moet afdekken. Hier dient overwogen te worden of een dubbele vloer echt nodig is. Ook een gewone contactgeluidisolatie verhindert de warmteafgifte via de vloer. Wanneer in geen geval kan worden afgezien van een contactgeluidisolatie, moeten materialen worden gezocht, die het contactgeluid in voldoende mate verbeteren en desondanks een goed warmtedoorlaatvermogen bezitten. Plafondonderbouw Om warmtetechnische redenen moet erop worden gelet, dat gesloten verlaagde plafonds in combinatie met betonactivering in de regel niet geschikt zijn. De convectieve warmteovergang is beperkt en sterk in tijd vertraagd. Ook een het gehele oppervlak dekkende akoestische plafondbepleistering heeft dezelfde uitwerking als een verlaagd plafond. De vermogensafgifte van de betonactivering is het grootst, wanneer aan het plafond geen enkele cacheerlaag wordt aangebracht. Deze vrijliggende componentoppervlakken zijn in geluidstechnisch opzicht echter ongunstiger, omdat zij akoestisch harde oppervlakken vormen. Voor een deel worden op grond van geluidsisolatietechnische eisen plafondeilanden toegepast. Deze beperken natuurlijk ook, voor wat betreft hun oppervlaktedekkin, de vermogensafgifte van de betonactivering. Hetzelfde is op verlaagde systeemplafonds van toepassing. De vermogensafgifte wordt nadelig beïnvloed, de algemene werking blijft echter behouden. Bij open systeemplafonds, die bijvoorbeeld tot 60% de vrije doorsnede van het plafond afsluiten, bedraagt de vermindering van het vermogen maximaal 30%. Om afgifteverminderingen via het plafond te voorkomen, is het vaak mogelijk de vereiste geluidsisolatie door andere maatregelen, zoals woninginrichting met geoptimaliseerde geluidsisolatie en/of geluidsisolerende wandoppervlakken, te realiseren. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

32 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Ontwerpaanwijzingen bij de constructie Uponor kan in bijna iedere verdiepingsvloer van beton/ wandconstructie worden aangebracht. Verdiepingsvloer van bekistingbeton Verdiepingsvloeren van bekistingbeton zijn tegenwoordig de meest voorkomende vorm van vloeren voor kantoorgebouwen. De systeemcomponenten, modules, leidingdragers en vloerdoorvoerelementen zijn speciaal voor dit vloertype ontwikkeld. Voor de Uponor gepatenteerde leidingophangmethode en voor de rendabele montage. De Uponor Contec modules zijn door middel van leidingdragers in het midden van de vloer gepositioneerd. Betonneren van de verdiepingsvloer ter plaatse Uponor Contec leidingdragers 150 Uponor Contec module (PE-Xa leiding 20 x 2,3 mm speciale draadelementen) Modulebouwmethode Afstandhouders voor de op de bouw aangebrachte wapening Uponor Contec, draagelementenmethode 220 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

33 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Breedplaatvloer Ook in een filigraanvloer kunnen, ter verkrijging van een hoge installatiecapaciteit, modules worden toegepast. Daartoe worden de tralieliggers van de filigraanvloer, die normaal gesproken als afstandhouders voor de bovenste wapening worden gebruikt, korter gepland, zodat ze dan dienst doen als ondersteuning van een middelste wapeningslaag dan wel voor de Contec module. Contec modules op tralieliggers geplaatst Bovenste wapeningslaag Afstandhouder voor de bovenste wapening (bijvoorbeeld A-bokken) Uponor Contec module (PE-Xa leiding 20 x 2,3 mm speciale draadelementen) Modulaire bouwmethode Breedplaatvloer Middelste wapeningslaag voor ondersteuning van de Contec module Uponor Contec in breedplaatvloeren Prefab-verdiepingsvloer van beton De inbouw van modules in geprefabriceerde betonelementen wordt in de praktijk ook vaak toegepast. Ook hier wordt door de modulaire bouwmethode aan de fabrikant van de geprefabriceerde delen de tijdige levering van zijn prefabbetonelementen met geïntegreerde betonactivering gegarandeerd. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

34 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Zwaluwplaatvloeren In de loop van de uitvoering van veel meer dan 100 projecten met Uponor Contec zijn een reeks van onderconstructies bij verdiepingsvloeren met onze ondersteuning ontworpen en gerealiseerd, bijvoorbeeld het aanbrengen van Uponor Contec in staalplaat zwaluwplaatvloeren. Uponor Contec op de staalplaat zwaluwplaatvloer Speciale verdiepingsvloer In de historische Hamburgse Speicherstadt (pakhuizen wijk) waarin oude pakhuizen worden verbouwd tot moderne kantoorgebouwen, zorgt de betonactivering in een speciale constructie eveneens voor behaaglijkheid. Vanwege de geringe ter beschikking staande vloerhoogte was er geen plaats voor lucht kanalen. Hamburgse Speicherstadt Speciale installatie in de ruimte tussen de balken van de verdiepingsvloer 222 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

35 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Wandinbouw Naast de betonnen verdiepingsvloeren, die in gebouwen met glasgevels vaak de enige bouwcomponenten met opslagwerking zijn, kunnen deze in bouwprojecten met massieve wanden ook worden toegepast voor betonactivering. In combinatie met geactiveerde verdiepingsvloeren kan daardoor een aanzienlijke vermogensstijging worden bereikt. Extra neveneffect is de snelle uitdroging van de vochtige ruwbouw bij het verwarmingsbedrijf. Uponor Contec module in wanden - Bouwproject ORB Radio-omroeparchief Brandenburg Detail van de modulelaag UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

36 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Ontwerpaanwijzingen voor verdiepingsvloerconstructies met geïntegreerde Uponor Contec modules Door de Uponor PE-Xa leidingen volgens procédé Engel in beton, die direct binnen in de verdiepingsvloer zijn geïntegreerd, ontstaat geen Geïntegreerd in beton verlopen de krachtlijnen hetzelfde als bij een brugconstructie om de leiding heen. verzwakking van de vloer. De krachtlijnen bij puntbelastingen verlopen om de leiding heen. Ten aanzien van de lineaire uitzetting van de Uponor leiding moeten geen maatregelen worden getroffen: de uitzetting compenseert zich vanzelf. Met betrekking tot de thermische uitzetting van de betonnen verdiepingsvloer kan bij een betonactivering er van worden uitgegaan, dat de temperatuur van de vloer zich in een engere band beweegt dan bij een vloer zonder betonactivering. Op grond van het principe van vergelijkingsmatiging van de vloertemperatuur door middel van dicht bij de ruimtetemperatuur liggende bedrijfstemperaturen dient de maximale temperatuur van de vloeren niet hoger te worden ingezet dan bij vloeren zonder betonactivering. De constructeur legt, indien nodig, voor bepaalde gebieden, zoals in directe nabijheid van steunpunten of aan het einde van wanden vast om geen leidingen in het beton te integreren. Hier dient met de constructeur tijdig ruggespraak gehouden te worden om er bij het verdere ontwerp rekening mee te houden. De vakkundige positionering van de geprefabriceerde Contec module binnen de betonnen verdiepingsvloer wordt, onder andere, uitgevoerd volgens de Uponor draagelementenmethode (patentnr.: DE/ ). De individuele hoogteaanpassing van het Contec moduleniveau binnen de betonnen verdiepingsvloer is daardoor mogelijk. F30 r In de onmiddellijke nabijheid van steunpunten is door de kruisverbinding van het stafstaal onder bepaalde omstandigheden geen doorkomen mogelijk. Op grond hiervan dient een radius van 60 cm rondom het middelpunt van het steunpunt vrij van leidingen gehouden te worden. In de fabriek te vervaardigen uitsparingen op de modules moeten worden voorkomen. Als bepaalde gebieden vrij van leidingen gehouden moeten worden (bijvoorbeeld rondom steunpunten), kan hier worden teruggegrepen op kortere modules (richtwaarde r 0,2-1,0 m). 224 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

37 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering F90 In zeer veel gebouwen vindt de verzorging van de Uponor Contec verwarming- en koelcircuits plaats met het warmtedragermedium via een Tichelmann verdeel/verzamelleiding. Dit vindt bij verzamelgebouwen vaak plaats in het verlaagde halgebied, of verzorging verloopt in verlaagde vloerkanalen onder de vloer waarin bovendien geluidsisolatie en verlichting zijn geïntegreerd, of zij verdwijnt eveneens geheel in het beton. VD 30.7d Uponor Contec module 2100 x 5400 mm typenr.: 01 Uponor Contec module 1500 x mm typenr.: 02 Uponor Contec module 2100 x 5400 mm typenr.: VD F30 Tichelmann verdeel-/verzamelleiding onder de verdiepingsvloer VD F30 VD Verdelers onder de verdiepingsvloer In veel kleinere gebouwen en/of in gebouwen met gecompliceerde plattegronden vindt de verzorging van de Uponor Contec verwarming- en koelcircuits met het warmtedragermedium plaats via verdelers. Daarvoor worden de aansluitleidingen van de modules door middel van Uponor perskoppelingen verlengd en in het beton naar de centrale verdelerlocatie geleid. Een voordeel is het uitschakelen van afzonderlijke circuits. De vereiste hydraulische afstelling is op eenvoudige wijze aan de verdeler mogelijk. Er dient rekening te worden gehouden met hogere kosten voor handmatig installatiewerk van de aansluitleidingen ter plekke UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

38 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Afstand Het is aan te bevelen en wenselijk de modules cm van de te plaatsen gevel aan te brengen. Eventueel dienen in de gevelzone bepaalde sectoren vrij van leidingen gehouden te worden. Voor het ontwerp van Uponor Contec in de vloerconstructie maakt Uponor desgewenst aan de hand van de plattegronden een installatievoorstel voor de rangschikking van de Uponor Voor verdere bewerking van de ontwerpen biedt Uponor aan de ontwerpers een Contec modulebibliotheek aan, waarin alle beschikbare Uponor Contec modules als datablok zijn opgeslagen. Deze kunnen dan in de CADplattegrondschetsen worden ingevoegd. In principe dienen zo groot mogelijke modules te worden gebruikt. Om die reden dient eerst te worden nagegaan of standaard modules met een breedte van 2,40 m kunnen worden toegepast. De modulebreedtes 2,10; 1,80; 1,50 en 1,20 kunnen ook worden ingepland. Er dient echter op gelet te worden dat met zo weinig mogelijk verschillende moduletypes wordt uitgekomen. De logistiek ter plekke op de bouwplaats wordt daardoor aanzienlijk vereenvoudigd. Afhankelijk van de grootte kunnen meerdere modules tot aan het bereiken van het maximale drukverlies van circa 300 mbar met de Uponor perskoppelingen tot één verwarming- en koelcircuit worden gekoppeld. Perskoppelingen Verbinding van de Contec modules Bij niet rechthoekige plattegronden kunnen, als alternatief voor speciale modules, de modules gedeeltelijk worden overlapt. F90 Ter plaatse geïnstalleerde oppervlakken modules. VD 30.7d In de resterende oppervlakken kunnen leidingen ter plaatse met de hand worden geïnstalleerd. Wanneer geometrisch moeilijke oppervlakken moeten worden uitgerust, kan het zinvol zijn, ter plaatse modules met geïnstalleerde oppervlakken te combineren. 226 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

39 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Aanlevering, kraantransport, montage Het grote voordeel van de modulaire bouwmethode is de eenvoudige en vooral tijdbesparende installatie in het verloop van de vloermontage. De Uponor Contec modules worden direct met de wapening op de bouwplaats in de betonnen verdiepingsvloer aangebracht. Daartoe worden de geprefabriceerde, met leiding uitgeruste modules eenvoudig na het aanbrengen van de eerste wapening daarop gelegd. Modulaire bouwmethode Na de montage van de bovenste wapening worden de modules door middel van speciale leidingdragers daaraan bevestigd. Door de gepatenteerde Uponor draagelementenmethode worden de leidingregisters in de neutrale zone in het midden van de betonnen verdiepingsvloer gefixeerd. Aanlevering Afhankelijk van de uitvoering worden de Uponor Contec modules als modulepakket op wegwerptransportmiddelen verticaal staand of horizontaal liggend op de bouwplaats aangeleverd. De modulepakketten worden met de kraan afgeladen en indien nodig tot aan het begin van de montage, tegen mogelijke beschadigingen beschermd, tijdelijk opgeslagen. Wanneer de modules gedurende een langere periode (>30 dagen) tijdelijk op de bouwplaats zijn opgeslagen, dienen zij zodanig te zijn opgeslagen, dat zij niet aan directe zoninstraling (UV-bescherming) zijn blootgesteld. Contec modulepakket met verticaal staande Contec modules Contec modulepakket met horizontaal liggende Contec modules Q131 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

40 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Kraantransport van de Uponor- Contec modulepakketten De volgende informatie en aanwijzingen dienen strikt in acht genomen te worden om risico s voor personen en materieel te voorkomen. Modulepakket met verticaal staande Uponor Contec modules Het modulepakket bestaat uit wegwerptransportmiddelen en de daarop vastgesjorde Uponor Contec modules. Een wegwerptransportmiddel bevat maximaal 35 modules. De afmetingen van het onbeladen wegwerptransportmiddel zijn circa. l/b/h 3,50 m/1,20 m/2,00 m. Het maximale gewicht van een met 35 modules à 6,30 m x 2,40 m beladen eenheid bedraagt circa kg. De modulepakketten worden voor het kraantransport op een vaste en vlakke (horizontale) ondergrond geplaatst. Het voor het kraantransport bestemde modulepakket wordt uitsluitend door middel van de in de fabriek aangebrachte hijsbanden in de kraanhaak gehangen. Vervolgens wordt het modulepakket per kraan op het betreffende montageniveau gehesen en weer op een vlakke en stabiele ondergrond neergezet. Nadat de transportbanden zijn losgemaakt, kunnen de afzonderlijke Uponor Contec modules van het wegwerptransportmiddel worden afgenomen Belangrijk! Modulepakketten steeds op een stabiele, horizontale ondergrond neerzetten De in de fabriek aangebrachte insteekpositie van de hijsbanden (van boven gezien, door de derde maas van de smalste module) niet veranderen Geen lastopname direct aan het wegwerptransportmiddel Steeds slechts één modulepakket in de kraanhaak hangen Nooit onder het zwevende modulepakket lopen Bij de modulepakketten met verticaal staande Uponor Contec modules dient gelet te worden op een gelijkmatige moduleafname van beide zijden van het transportmiddel om het gevaar van kantelen uit te sluiten. Deskundig kraantransport van een Contec modulepakket met verticaal staande modules Modulepakket met verticaal staande Uponor Contec modules Uponor Contec module met Q 131 draagmatten worden horizontaal op een wegwerptransportmiddel getransporteerd en opgeslagen. Principieel gelden bij de omgang en het kraantransport dezelfde voorschriften en aanwijzingen als bij de modulepakketten met verticaal staande modules. In het bijzonder mag ook hier de in de fabriek aangebrachte insteekpositie van de draagbanden niet worden veranderd om het vallen van de last tijdens het kraantransport te voorkomen. 228 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

41 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Het montageverloop in verdiepingsvloeren van bekistingsvloeren Met de modulaire bouwmethode ontstaat een aanzienlijk vereenvoudigde inbouw voor de verwarmingsmonteur en door de vele malen snellere installatie is het tijdschema bij de vervaardiging van de verdiepingsvloer gewaarborgd. Het montageverloop, samen met het aanbrengen van het systeem voor de betonactivering, ontwikkelt zich in detail als volgt: Let op! Kraangebruik in acht nemen! 1 Opbouw van de vloerbekisting door het bouwbedrijf. 2 Vastspijkeren van de vloerdoorvoerelementen op de bekisting volgens het montageschema door de verwarmingsmonteur. 3 Installatie van de onderste wapening en de daarvoor bestemde afstandhouders door het bouwbedrijf. 4 Een hijslast van het Uponor moduletransportframe op de vloer. 5 De verwarminginstallateurs halen de modules van het transportmiddel af om die volgens het montageschema op de onderste wapeninglaag te verdelen en uit te lijnen. De modules zijn daartoe gemarkeerd met positienummers en vermelding van grootte. 6 Eventueel worden meerdere modules door middel van perskoppelingen aan een verwarming- en koelcircuit verbonden dan wel worden de aansluitleidingen op dezelfde wijze verlengd. De uiteinden van de aansluitleidingen worden dan van een mantelbuis voorzien en door de vloerdoorvoerelementen geschoven. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

42 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering 7 De betonwerkers plaatsen de afstandhouders voor de bovenste wapening en leggen de wapening erop. 8 Met de Uponor leidingdragers worden de modules omhooggetrokken en met de open beugel boven de bovenste wapening gehangen. 9 De modules worden in de neutrale zone geborgd door de leidingdragerbeugels (bijvoorbeeld tegen naar boven drijven). Vier leidingdragers per m 2 stabiliseren de module in de vloer. 10 Voorafgaande aan het afpersen van de circuits volgens het afpersprotocol moeten de door de vloerdoorvoerelementen naar boven uitstekende leidingeinden worden voorzien van afpersappendages, bestaande uit Uponor verloopkoppelingen, manometers en ontluchtingskranen. 11 Vóór en tijdens de betonwerkzaamheden moeten alle circuits onder druk (water of lucht) worden gehouden en de handhaving van de druk dient te worden gecontroleerd. Deze druktest moet in een schriftelijk rapport worden vastgelegd. Vóór de inbedrijfname moeten de leidingregisters aan een afsluitende dichtheidscontrole met bedrijfsmedium volgens VOB DIN met een testdruk van ten minste de 1,3-voudige bedrijfsdruk worden onderworpen. 12 Beton mars Uit het beschreven bouwverloop wordt duidelijk, dat een goede onderlinge coördinatie van de verschillende bedrijven zeer belangrijk is. Op het punt van de betonactivering moet de verwarmingsmonteur afspraken maken met de betonwerker. Belangrijke ontwerpaawijzingen Met water gevulde leidingen moeten tegen vorst worden beschermd. Belangrijke ontwerpaanwijzingen 13 Na het uitharden van het beton dan wel na het ontkisten en na verwijdering van de persappendages kunnen de aansluitleidingen naar beneden uit het vloerdoorvoerelement worden getrokken. De rode strips aan de openingen van de vloerdoorvoerelementen geven de richting aan van welke zijde de leiding werd ingestoken. 14 Op deze manier weet de verwarmingsmonteur op het eerste gezicht vanuit welke kant hij de aansluitleidingen eruit moet trekken. Belangrijk is het gebruik van afstandhouders, die met benen op de bekisting steunen, eerst daarmee wordt het omhoogtrekken van de module in de neutrale zone van de vloer mogelijk gemaakt. 230 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

43 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering Betonactivering met Uponor Contec modules in breedplaat verdiepingsvloeren Een reeks uitgevoerde bouwprojecten laat zien, hoe de voordelen van de modulaire bouwmethode ook in breedplaat verdiepingsvloeren gebruikt zouden kunnen worden. Verkorte tralieliggers voor opname van de middelste wapening en de Uponor Contec module 1 De middelste wapeningslaag kan door het bouwbedrijf bijvoorbeeld in de vorm van een wapeningsmat (Q131) worden aangebracht. Belangrijke ontwerpaanwijzingen 2 De verwarmingsmonteurs kunnen de modules van het op de vloer geplaatste Uponor transportmiddel afhalen en volgens montageschema op de middelste wapeningslaag verdelen en uitlijnen. In de ontwerpfase worden de breedplaat verdiepingsvloeren afgestemd op de latere toepassing met de Contec modules. De tralieliggers van de vloerelementen, die normaliter dienst doen als drager voor de bovenste wapening, worden korter gekozen, zodat de modules op een middelste wapeningslaag kunnen worden gelegd. De breedplaat verdiepingsvloeren worden dienovereenkomstig bij de fabrikant besteld. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

44 Verwarmen en koelen met Uponor Uponor systeemoplossingen voor verwarmen en koelen > Plafondinstallatie > Uponor Contec betonkernactivering 3 Aangezien de Contec modules al in hun definitieve positie in het midden van de verdiepingsvloer liggen, is het niet nodig om, zoals bij de verdiepingsvloer van in-situ beton met de gepatenteerde draagelementmethode, de modules te positioneren. Zij worden alleen maar tegen wegglijden aan de wapening vastgemaakt. 4 Bij breedplaat verdiepingsvloeren wordt afgezien van de toepassing van vloerdoorvoerelementen. Doorvoeringen naar de daaronder liggende verdieping kunnen op eenvoudige wijze plaatsvinden door boringen in de filigraanplaat. De aansluitleidingen worden voorzien van mantelbuizen en naar beneden doorgevoerd. 5 De betonwerkers plaatsen de afstandhouders voor de bovenste wapening en leggen de bovenste wapening erop en bevestigen die. 6 Vóór de betonneringswerkzaamheden moeten alle koel/ verwarmingcircuits onder druk worden gezet en moet op handhaving van de druk worden gecontroleerd. 232 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

45 Uittreksel Bijlagen voor de oppervlakteverwarming en -koeling Dichtheidstestrapporten, opstookrapporten, formulieren

46 Bijlagen Dichtheidstest voor Uponor oppervlakteverwarming en -koeling met het testmedium water Dichtheidstestrapport 330 Dichtheidstest voor Uponor oppervlakte verwarming en -koeling met perslucht en inerte gassen Dichtheidstestrapport 332 Opstoken volgens DIN EN Opstookrapport 334 Beschrijving 335 Opstoken voor Uponor Minitec Opstookrapport 336 Beschrijving 337 Opstoken voor Uponor wandverwarming Opstookrapport 338 Beschrijving 339 Opstoken voor Uponor industriële vloerverwarming Opstookrapport 340 Beschrijving 341 Bepaling van de werkelijke leidinglengten van het verwarmingcircuit en herberekening van de inregelstanden Formulier 342 Hulpmiddelen bij de handmatige berekening van de Uponor vloerverwarming Formulier 343 Symbolen voor de vloerverwarmingsberekening 345 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

47 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Dichtheidstest voor Uponor oppervlakteverwarming en koeling met het testmedium water Dichtheidstestrapport ** (In te vullen door het verwarmingsinstallatiebedrijf en de contractdocumenten bij te voegen) Opdrachtgever/Bouwproject * Bouwleiding/architect * Verwarmingsinstallatiebedrijf * Bouwsectie/-deel/ verdieping/woning Gestelde eis Vóór de inbouw van de dekvloer dan wel de egalisatielaag moeten de verwarmingcircuits worden getest op dichtheid met een waterdrukproef. De testdruk mag niet minder dan 4 bar en niet meer dan 6 bar bedragen. Testpunten Visuele controle op vakkundige uitvoering van alle verbindingen uitgevoerd Ja Nee Persverbindingen waren geperst, schroefverbindingen vastgeschroefd en ringverbindingen gemonteerd Ja Nee Installatiecomponenten, veiligheidsafsluiters en expansievat, waarvan de nominale druktrap niet ten minste met de testdruk overeenkomen, werden van de test uitgesloten. Ja Nee Installatie met koud water gespoeld, gevuld en volledig ontlucht Ja Nee Bevriezingsgevaar tijdens en na de druktest is uitgesloten Let op: bij bevriezingsgevaar gebouwzone verwarmen, antivriesmiddel gebruiken of druktest uitvoeren met lucht of inerte gassen. Wanneer voor het normale bedrijf van de installatie geen verdere vorstbescherming noodzakelijk is, moeten de antivriesmiddelen door aftappen en spoelen worden verwijderd door het water ten minste driemaal te verwisselen. Ja Nee Alleen bij verwarming van zwevende vloer: onmiddellijk na de inbouw van de tussenvloerplanken, dichtheid en correcte positie van de vloerverwarmingsleidingen gecontroleerd Ja Nee Alleen bij Uponor Minitec: met de dichtheidstest werd bij ϑ i 5 C op zijn vroegst 0,5 uur en bij ϑ i = 0-5 C op zijn vroegst 2 uur na het maken van de leidingverbinding begonnen. Ja Nee Alleen bij Uponor Minitec: omgevingstemperatuur tijdens de montage van de leidingverbindingstukken C * Volledig adres ** Dichtheidstestrapport in aansluiting op EN UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

48 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Systeem Uponor Tecto Uponor noppenplaat- Uponor klittenbandsysteem systeem Uponor Tackersysteem Uponor Minitec Uponor Siccus Uponor klemprofielsysteem Uponor Classic Uponor Industrie Uponor Contec Uponor verwarming zwevende Uponor sneeuw- en ijsvrijhouden vloer Leidingtype Uponor PE-Xa Uponor MLCP Leidingdiameter x mm, x mm Omgevingstemperatuur C Watertemperatuur C Maximale bedrijfsdruk bar Test (testperiode 2 uur) Verdeler nr. Verwarmd oppervlak m 2 m 2 m 2 Begin testdruk pa bar bar bar Tijdstip uur uur uur Eind testdruk pe bar bar bar (maximaal drukverlies pa pe = 0,2 bar) Tijdstip uur uur uur Door uitzetting van de leidingen kan bijpompen van de persdruk noodzakelijk worden. Aansluitend moet de dichtheidstest worden uitgevoerd. Op mogelijke temperatuurschommelingen moet worden gelet. De oppervlakteverwarming was tijdens de testperiode dicht niet dicht Een blijvende vormverandering aan bouwcomponenten is niet opgetreden opgetreden Opdrachtgever Datum/Stempel/Handtekening Bouwleiding/architect Datum/Stempel/Handtekening Verwarmingsinstallatiebedrijf Datum/Stempel/Handtekening UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

49 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Dichtheidstest voor Uponor oppervlakteverwarming en koeling met perslucht en inerte gassen Dichtheidstestrapport ** (In te vullen door het verwarmingsinstallatiebedrijf en de contractdocumenten bij te voegen) Opdrachtgever/ Bouwproject* Bouwleiding/ architect* Verwarmingsinstallatiebedrijf* Bouwsectie/ -deel/ verdieping/ woning Alleen het leidingsysteem inclusief de verbindingen mag aan de dichtheidstest met lucht of inerte gassen worden onderworpen. Apparaten, expansievaten, Uponor verdelers/stranginregelafsluiters en andere installatiecomponenten mogen niet worden meegetest. De veiligheid van personen en goederen tijdens de test is een fundamentele eis. De test mag uitsluitend worden uitgevoerd, wannneer de verantwoordelijke technicus vooraf een grondige kennis van de te testen leidinginstallatie heeft verworven. Testpunten Aanwijzingen bij de dichtheids-/ sterktetest Visuele controle op vakkundige uitvoering van alle verbindingen uitgevoerd Ja Nee Persverbindingen waren geperst en schroefverbindingen vastgeschroefd Ja Nee Apparaten, expansievaten, Uponor verdelers en andere installatiecomponenten zijn Ja Nee van de test uitgesloten Alle leidinguiteinden zijn met metalen pluggen dan wel kappen afgesloten. Ja Nee Afsluitvoorzieningen gelden niet als dichte afsluitingen. De persluchtcompressor dan wel de inertgasfles is via een geschikte drukregel- en Ja Nee veiligheidsafsluiter aangesloten. Alleen bij verwarming van zwevende vloer: Onmiddellijk na de inbouw van de tussenvloerplanken, dichtheid en correcte positie van de vloerverwarmingsleidingen gecontroleerd Ja Nee De indeling in kleinere testsecties (klein druk-/literproduct) biedt een hogere veiligheid en is nauwkeuriger. Op de manometer worden lekkages sneller vastgesteld dan bij grotere secties en worden eventuele lekkages sneller gelokaliseerd. Testperiode tot 100 liter. Leidingvolumes minimaal 30 minuten. Voor iedere 100 liter meer moet de testperiode met 10 minuten worden verhoogd. Door uitzetting van de leidingen kan bijpompen van de persdruk noodzakelijk worden. Temperatuurafstelling en inertietoestand moet worden afgewacht. Aansluitend moet de dichtheids-/functietest worden uitgevoerd. De dichtheid wordt vastgesteld door overeenstemming van begin- en eindtestdruk tot op de normale schommelingen door de mediumtemperatuur en de druk op de manometer. De dichtheidstest moet met 0,11 bar en de sterktetest met maximal 3 bar worden uitgevoerd. * volledig adres **Fabrikantinformatie in acht nemen 332 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

50 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Systeem Uponor Tecto Uponor noppenplaat- Uponor klittenbandsysteem systeem Uponor Tackersysteem Uponor Minitec Uponor Siccus Uponor klemprofielsysteem Uponor Classic Uponor Industrie Uponor Contec Uponor verwarming zwevende Uponor sneeuw- en ijsvrijhouden vloer Leidingtype Uponor PE-Xa Uponor MLCP Leidingdiameter x mm, x mm Testmedium Olievrije perslucht Stikstof Kooldioxyde Testmedium- temperatuur Omgevingstemperatuur Dichtheidstest Testsectienummer met 0,11 bar Leidingsvolume ltr. ltr. ltr. Begin testdruk pa bar bar bar Tijdstip uur uur uur Eind testdruk pe bar bar bar Tijdstip uur uur uur Sterktetest met Begin testdruk pa bar bar bar max. 3 bar Tijdstip uur uur uur Eind testdruk pe bar bar bar Tijdstip uur uur uur Testsectie was tijdens testperiode dicht niet dicht dicht niet dicht dicht niet dicht Vóór de inbedrijfname moet de installatie aan een dichtheidstest met het testmedium water volgens EN worden onderworpen. Opdrachtgever Datum/Stempel/Handtekening Bouwleiding/architect Datum/Stempel/Handtekening verwarmingsinstallatiebedrijfa Datum/Stempel/Handtekening UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

51 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Opstoken volgens DIN EN Opstookrapport volgens DIN EN voor Uponor Classic, Siccus, klittenband-/tacker-/klemprofiel-/noppenplaatsysteem (In te vullen door het verwarmingsinstallatiebedrijf en de contractdocumenten bij te voegen) Opdrachtgever/ Bouwproject* Bouwleiding/ architect* Verwarminginstallatiebedrijf* Dekvloerfirma* Systeem Uponor Oppervlakte m 2 Dekvloerwerkzaamheden beëindigd op Soort dekvloer Cement dekvloer Anhydriet dekvloer Calciumsulfaat gietdekvloer** Droge dekvloer** Fabrikaat Dikte van de dekvloer i.m. cm Dekvloercomponenten VD 450 VD 550 N KB 650 N Opstookverloop Buitentemperatuur bij aanvang verwarming circa C Begin van de opwarming op met C Maximale ontwerptemperatuur vanaf met C De maximale ontwerptemperatuur werd dagen zonder nachtverlaging gehandhaafd (ten minste 4 dagen dan wel bij droge dekvloer 1 dag) De opwarming werd onderbroken van tot hernieuwde opwarming op (zoals aan ommezijde beschreven) De verwarmde oppervlakte was vrij van overdekkingen of bouwmaterialen Ja Nee Verwarming in bedrijf Ja Nee Overdracht van de installatie op Aanvoertemperatuur C Buitentemperatuur C Bevestiging over opwarming volgens informatieblad aan ommezijde: Opdrachtgever Datum/Stempel/Handtekening Bouwleiding/architect Datum/Stempel/Handtekening Verwarmingsinstallatiebedrijf Datum/Stempel/Handtekening * volledig adres **Fabrikantinformatie in acht nemen 334 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

52 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Beschrijving Opwarmen van een vloerverwarming volgens DIN EN 1264, deel 4, door het verwarminginstallatiebedrijf Vóór de installatie van de vloerbedekkingen moet in het kader van de functiecontrole volgens EN de verwarmde dekvloer worden opgewarmd. De opwarming dient voor de warmtetechnische functiecontrole van de dekvloer en kan bij cement- en anhydrietdekvloeren gelijktijdig de uitdroging voor het bereiken van de deklaagrijpheid bespoedigen. Begin van de verwarming Cement dekvloer Het zo vroeg mogelijke begin van de verwarming is afhankelijk van de geselecteerde Uponor dekvloercomponenten. Bij gebruik van VD 450 en KB 650 N: niet voor de 21e dag na het storten van de deklaag. Bij gebruik van VD 550 N: niet voor de 7e dag na het storten van de deklaag (snelbindend). Anhydriet gietvloer Bij gebruik van gietdekvloer op anhydrietbasis: Begin van de verwarming volgens opgave van de fabrikant, op zijn vroegst na 7 dagen. Droge dekvloer (bij Uponor Siccus) Bij toepassing van droge dekvloerplaten kan het begin van de verwarming na 1 dag plaatsvinden. Opwarmen Het opwarmen begint met een aanvoertemperatuur tussen 20 C en 25 C, die gedurende 3 dagen (bij droge dekvloer 1 dag) gehandhaafd moet worden. Daarna wordt de maximale ontwerptemperatuur ingesteld en nog eens 4 dagen (bij droge dekvloer 1 dag) gehandhaafd. Na het beschreven opwarmproces is nog niet gewaarborgd, dat de dekvloer de voor het deklaagrijpheid vereiste vochtigheidsgehalte heeft bereikt. De deklaagrijpheid moet door de vloerbedekkingsfirma worden gecontroleerd. Voorzover voor het behalen van de deklaagrijpheid verder verwarmen noodzakelijk is, moet dit bij reglementair bedrijf van de verwarmingsinstallatie plaatsvinden. Tijdens het verwarmen moet de ruimte belucht en ontlucht worden. Daarbij moeten vooral tochtverschijnselen worden vermeden. Het opwarmproces moet door handmatige regeling of door een speciale regelprogrammering plaatsvinden. De weersafhankelijke regeling mag alleen voor het opwarmen worden gebruikt, als een vaste instelling van de aanvoertemperatuur mogelijk is of als er een programma beschikbaar is, dat de opwarmprocedure conform de norm uitvoert. Ook beschermingsdekvloeren moeten vóór het opbrengen van het mortelbed en vooral van de glijfolie aan opwarming worden onderworpen. Alle rand- en veldvoegen moeten op hun goede functie worden gecontroleerd. Vaste stoffen moeten uit de voegruimte worden verwijderd. Bij het uitschakelen van de oppervlakteverwarming na de opwarmfase moet de dekvloer worden beschermd tegen tocht en snelle afkoeling. De inbedrijfname van de vloerverwarming na het leggen van de vloerbedekkingen mag eerst na vrijgave door de vloerbedekkingsfirma plaatsvinden. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

53 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Opstoken voor Uponor Minitec Opstookrapport (In te vullen door het verwarmingsinstallatiebedrijf en de contractdocumenten bij te voegen) Opdrachtgever/ Bouwproject* Bouwleiding/ architect* Vloerenlegger* Vloerverwarming Uponor Minitec m 2 ingebouwd op Verwarminginstallatiebedrijf* Grondering/egalisatiemassa** (fabrikant en product invullen) Geplande dikte van de gekozen egalisatielaag min. Grondering uitgevoerd op Egalisatielaag aangebracht op mm Opstookverloop Buitentemperatuur bij aanvang verwarming circa C Begin van de opwarming op met C Maximale ontwerptemperatuur vanaf met C De maximale ontwerptemperatuur werd dagen zonder nachtverlaging gehandhaafd. De verwarmde oppervlakte was vrij van overdekkingen of bouwmaterialen Ja Nee Overdracht van de installatie op Aanvoertemperatuur C buitentemperatuur C Bevestiging over opwarming volgens informatieblad aan ommezijde: Plaats Datum Opdrachtgeverr Datum/Stempel/Handtekening Bouwleiding/architect Datum/Stempel/Handtekening Verwarmingsinstallatiebedrijf Datum/Stempel/Handtekening * volledig adres **Fabrikantinformatie in acht nemen 336 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

54 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Beschrijving Opstoken van Minitec door het verwarmingsbedrijf Volgens opgave van de fabrikant kan 2 7 dagen na het aanbrengen van de egalisatielaag met het opstoken worden begonnen. Het opwarmen begint met een aanvoertemperatuur van 25 C, op de tweede dag wordt de maximale ontwerptemperatuur (max. 53 C) ingesteld, hierbij mag de oppervlaktetemperatuur de 35 C niet overschrijden, indien nodig moet het opwarmrapport van de fabrikant van de egalisatielaag in acht worden genomen. Tijdens het opwarmen moet de ruimte worden belucht en ontlucht, daarbij moeten tochtverschijnselen zoveel mogelijk worden vermeden. Vóór aanvang van de beleggingswerkzaamheden moet het oppervlak afkoelen. Na het beschreven opwarmproces is nog niet gewaarborgd, dat de egalisatielaag de voor het deklaagrijpheid vereiste vochtigheidsgehalte heeft bereikt. De deklaagrijpheid moet door de vloerbedekkingsfirma worden gecontroleerd. Voorzover voor het behalen van de deklaagrijpheid verder verwarmen noodzakelijk is, moet dit bij reglementair bedrijf van de verwarmingsinstallatie plaatsvinden. Het opwarmproces moet door manuele regeling of door een speciale regelprogrammering plaatsvinden. De weersafhankelijke regeling mag alleen voor het opwarmen worden gebruikt, als een vaste instelling van de aanvoertemperatuur mogelijk is of als er een programma beschikbaar is, dat de opwarmprocedure conform dit rapport uitvoert. Alle rand- en veldvoegen moeten op hun goede functie worden gecontroleerd. Vaste stoffen moeten uit de voegruimte worden verwijderd. Bij het uitschakelen van de oppervlakteverwarming na de opwarmfase moet de dekvloer worden beschermd tegen tocht en snelle afkoeling. De inbedrijfname van de Uponor Minitec vloerverwarming dient bij gebruik van tegels als topvloerbedekking op zijn vroegst 2 dagen na het afvoegen en bij toepassing van parket als topvloerbedekking op zijn vroegst 2 dagen na de topvloerbehandeling te worden uitgevoerd. De vrijgave voor de inbedrijfname gebeurt door de vloerbedekkingsfirma. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

55 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Opstoken voor Uponor wandverwarming Opstookrapport (In te vullen door het verwarmingsinstallatiebedrijf en de contractdocumenten bij te voegen) Opdrachtgever/ Bouwproject* Bouwleiding/ architect* Verwarmingsinstallatiebedrijf* Stucadoorbedrijf/ droogbouwbedrijf Wandverwarming Uponor Siccus SW Uponor Siccus wandverwarming Uponor nat pleistersysteem m 2 Dekvloerwerkzaamheden beëindigd op Geselecteerde wandpleister/ droogbouwplaten Cementgebonden** Gipsgebonden** Gipskartonplaten Gipsvezelplaten Wandpleister/droogbouwplaten aangebracht op Opstookverloop Buitentemperatuur bij aanvang verwarming circa C Begin van de opwarming op met C Maximale ontwerptemperatuur vanaf met C De maximale ontwerptemperatuur werd dagen zonder nachtverlaging gehandhaafd. De opwarming werd onderbroken van tot hernieuwde opwarming op (zoals aan ommezijde beschreven) De verwarmde oppervlakte was vrij van overdekkingen of bouwmaterialen Ja Nee Verwarming in bedrijf Ja Nee Overdracht van de installatie op Aanvoertemperatuur C buitentemperatuur C Bevestiging over opwarming volgens informatieblad aan ommezijde: Plaats Datum Opdrachtgever Datum/Stempel/Handtekening Bouwleiding/architect Datum/Stempel/Handtekening Verwarmingsinstallatiebedrijf Datum/Stempel/Handtekening * volledig adres ** Fabrikantinformatie in acht nemen 338 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

56 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Beschrijving Opstoken van een wandverwarming door een verwarmingsbedrijf Vóór de installatie van de wandbekledingen moet in het kader van de functiecontrole volgens EN de bebording/wandpleister worden opgestookt. De opstoking dient voor de warmtetechnische functiecontrole van de bebording en kan bij het nat pleistersysteem gelijktijdig de uitdroging voor het bereiken van de eindkwaliteit bespoedigen. Begin van de verwarming Droogbouwplaten (bij Uponor Siccus SW/Uponor Siccus wandverwarming) Bij gebruik van droogbouwplaten kan de vroegst mogelijke aanvang van de verwarming na de 1e dag dan wel volgens de informatie van de fabrikant beginnen. Cementgebonden pleister (bij nat pleistersysteem). Het vroegst mogelijke begin van de verwarming is 21 dagen na het aanbrengen van het pleisterwerk. Gipsgebonden pleister (bij nat pleistersysteem) Het vroegst mogelijke begin van de verwarming is 7 dagen na het aanbrengen van het pleisterwerk dan wel volgens opgave van de fabrikant. Opstoken Het opstoken begint met een aanvoertemperatuur tusssen 20 C en 25 C, die ten minste 3 dagen (bij droge dekvloer 1 dag) gehandhaafd moet worden. Daarna wordt de maximale ontwerptemperatuur (gipskartonplaten maximaal 50 C en gipsgebonden wandpleister maximaal 50 C dan wel volgens opgave van de fabrikant) ingesteld en ten minste nog 4 dagen (bij droge dekvloer 1 dag) gehandhaafd. Hierbij mag de oppervlaktetemperatuur de 40 C niet overschrijden. Na het beschreven opstookproces is nog niet gewaarborgd, dat de bebording/wandpleister de voor het deklaagrijpheid vereiste vochtigheidsgehalte heeft bereikt. De deklaagrijpheid moet door de vloerbedekkingsfirma worden gecontroleerd. Voorzover voor het behalen van de deklaagrijpheid verder verwarmen noodzakelijk is, moet dit bij reglementair bedrijf van de verwarmingsinstallatie plaatsvinden. Tijdens het verwarmen moet de ruimte belucht en ontlucht worden. Daarbij moeten zo mogelijk tochtverschijnselen worden vermeden. Het opstookproces moet door handmatige regeling of door een speciale regelprogrammering plaatsvinden. De weersafhankelijke regeling mag alleen voor het opwarmen worden gebruikt, als een vaste instelling van de aanvoertemperatuur mogelijk is of als er een programma beschikbaar is, dat de opwarmprocedure conform dit rapport uitvoert. Alle rand- en veldvoegen moeten op hun goede functie worden gecontroleerd. Vaste stoffen moeten uit de voegruimte worden verwijderd. Bij het uitschakelen van de oppervlakteverwarming na de opwarmfase moet de dekvloer worden beschermd tegen tocht en snelle afkoeling. Vóór aanvang van de wandbekledingswerkzaamheden moet het oppervlak afkoelen. De inbedrijfname van de Uponor wandverwarming na installatie van de wandbekledingen mag eerst na vrijgave door de wandbekledingsfirma plaatsvinden. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

57 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Opstoken voor Uponor industriële vloerverwarming Opstookrapport (In te vullen door het verwarmingsinstallatiebedrijf en de contractdocumenten bij te voegen) Opdrachtgever/ Bouwproject* Bouwleiding/ architect* Betonfirma* Vloerverwarming industriële vloerverwarming m 2 ingebouwd op Verwarminginstallatiebedrijf* Betonwerkzaamheden** Betondikte i.m. cm Betonwerkzaamheden beëindigd op Opstookverloop Buitentemperatuur bij aanvang verwarming circa C Begin van de opwarming op met C Maximale ontwerptemperatuur vanaf met C De maximale ontwerptemperatuur werd dagen zonder nachtverlaging gehandhaafd. De opwarming werd onderbroken van tot hernieuwde opwarming op (zoals aan ommezijde beschreven) De verwarmde oppervlakte was vrij van overdekkingen of bouwmaterialen Ja Nee Verwarming in bedrijf Ja Nee Overdracht van de installatie op Aanvoertemperatuur C buitentemperatuur C Bevestiging over opwarming volgens informatieblad aan ommezijde: Overdracht van de installatie op Aanvoertemperatuur C buitentemperatuur C Bevestiging over opwarming volgens informatieblad aan ommezijde: Plaats Datum Opdrachtgever Datum/Stempel/Handtekening Bouwleiding/architect Datum/Stempel/Handtekening Verwarmingsinstallatiebedrijf Datum/Stempel/Handtekening * volledig adres ** Fabrikantinformatie in acht nemen 340 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

58 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Beschrijving Opstoken van een industriële vloerverwarming door een verwarmingsbedrijf In het kader van de functiecontrole in aansluiting op EN moet het verwarmingsbeton worden opgewarmd. De opstoking dient voor de warmtetechnische functiecontrole van het verwarmingsbeton en kan gelijktijdig de uitdroging bespoedigen. Begin van de verwarming De functiecontrole vindt plaats op afspraak en met inachtneming van de bepalingen van de betreffende betonlegger/constructeur, omdat het zo vroeg mogelijke begin van de verwarming afhankelijk is van de kwaliteit en dikte van het beton. De benodigde tijd voor het opwarmen moet worden ingepland. Bij standaard betondikten tot 30 cm kan, na vrijgave van het betonoppervlak door de bouwleiding, de aanvang van het opwarmen circa 28 dagen na het aanbrengen van het beton plaatsvinden. Wanneer de initiële verwarming van de industriehal tijdens de verwarmingsperiode plaatsvindt, dan dient de hal vóór de verwarmingsperiode gesloten te worden. Zodoende kan de uit de omgeving opgeslagen energie in de betonplaat gebruikt worden voor het opwarmen. Opstoken Het opstoken bij standaardbetondikten tot 30 cm begint met een aanvoertemperatuur van 5 K boven de betontemperatuur, die ten minste 7 dagen moet worden vastgehouden. Daarna wordt de aanvoertemperatuur dagelijks met 5 K verhoogd, totdat de ontwerptemperatuur is bereikt. Houd de ontwerptemperatuur 1 dag vast. Laat de aanvoertemperatuur vervolgens met 10 K per dag zakken tot de bedrijfstemperatuur en stel de bedrijfstemperatuur in. De deklaagrijpheid moet door de vloerbedekkingfirma worden gecontroleerd. Voor zover voor het behalen van de deklaagrijpheid verder verwarmen noodzakelijk is, moet dit bij reglementair bedrijf van de verwarmingsinstallatie plaatsvinden. Tijdens het verwarmen moet de hal belucht en ontlucht worden. Daarbij moeten zo mogelijk tochtverschijnselen worden vermeden. Het opstookproces moet door handmatige regeling of door een speciale regelprogrammering plaatsvinden. De weersafhankelijke regeling mag alleen voor het opwarmen worden gebruikt, als een vaste instelling van de aanvoertemperatuur mogelijk is of als er een programma beschikbaar is, dat de opwarmprocedure conform dit rapport uitvoert. Alle rand- en veldvoegen moeten worden gecontroleerd op hun goede functie. Vaste stoffen moeten uit de voegruimte worden verwijderd. Bij het uitschakelen van de oppervlakteverwarming na de opwarmfase moet het beton worden beschermd tegen tocht en snelle afkoeling. Vóór aanvang van de vloerbeleggingswerkzaamheden moet het oppervlak afkoelen. De inbedrijfname van de Uponor industriële vloerverwarming na installatie van de vloerbedekkingen mag eerst na vrijgave door de vloerbedekkingfirma plaatsvinden. Tijdens de winter mag de installatie bij vorstgevaar niet worden uitgeschakeld, voor zover geen andere beschermende maatregelen zijn getroffen Na het beschreven opstookproces is nog niet gewaarborgd, dat het beton de voor een eventuele toepassing van vloerbedekkingen vereiste vochtigheidsgehalte voor de deklaagrijpheid heeft bereikt. UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

59 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Bepaling van de werkelijke leidinglengten van het verwarmingcircuit en herberekening van de inregelstanden Formulier 10 Na invulling van de begin- en eindstand van de meter moet dit formulier aan de ontwerper worden overhandigd. Opdrachtgever/ Bouwproject* Datum Verdiepingnummer Verdeler nr Ruimtenummer Ruimteomschrijving Verwarmingcircuitnummer Inregelstanden/ waterhoeveelheid Beginstand van de meter Eindstand van de meter Effectieve leidinglengte 342 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

60 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Hulpmiddelen bij de handmatige berekening van de Uponor vloerverwarming Formulier deel 1 Opdrachtgever/ Bouwproject* Lastverdeellaag Verantwoordelijke medewerker R λ,b(ung) m 2 K/W ϑ V,des C Datum Bladzijde Ruimtenummer Ruimteomschrijving Ruimtetemperatuur Ruimteoppervlakte per geselecteerde vloeropbouw Oppervlakte zonder belasting (blind oppervlak) Standaard warmtebehoefte Zuivering Ontwerpwamtevermogen = Q N - Q Ber Ontwerpwarmtestroomdichtheid = Q H /(A R A B ) Verwarmingcircuitnummer Verwarmend vloeroppervlak per belasting V z 10 V z 15 V z 20 V z 30 a = m/m 2 m/m 2 m/m 2 m/m 2 Leidingbehoefte per verwarmingcircuit Uit montageplanning Aansluitleiding Doorlopende aansluitingen Aanvoer en retourleiding Totale leidingbehoefte per verwarmingcircuit = L H + 2 L A - 2 L D ϑ i A R m 2 A B Q N Q Ber Q H Q Ausl A F A F A F A F L H L A L D L ges C 1. m 2 W W W W/m 2 m 2 m 2 m 2 m 2 m m m m *volledig adres UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

61 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Formulier deel 2 Opdrachtgever/ Bouwproject* R λ,b(ung) m 2 K/W θ V,des C Lastverdeellaag Verantwoordelijke medewerker Datum Bladzijde Ruimtenummer Verwarmingcircuitnummer Warmtegeleidingweerstand vloerbedekking Spreiding voor σ/δθ H 0,5 = (θ V,des - θ i - Δθ H ) 2 Doorgangsweerstand deelwarmte naar boven = 0,093 + R λ,b + s u /λ u Doorgangsweerstand deelwarmte naar beneden Temperatuurverschil = θ i - θ u Ontwerpstroming verwarmingsmedium Q = FL σ c w ( 1 + R o R + θ i - θ u u q R u ) Drukverlies (uit leidingweerstandsdiagram) Drukverlies verwarmingcircuit = R L ges Terug te regelen drukverlies = Δp A - Δp H Afsluitervoorinstelling aan verdeler (uit verdelerdiagram) R λ,b σ R o R u Δθ u m H R Δp H Δp dr / m 2 K/W K m 2 K/W m 2 K/W K kg/h mbar/m mbar mbar Umdr Maximaal drukverlies verwarmingcircuit uit kolom 25 Δp max mbar Drukverlies in Kompakt verdeler, afsluiter open Δp Ven + mbar Afstelling drukverlies Δp A mbar Drukverlies Uponor Pollux warmtemeter Δp WZ + mbar Drukverlies stelaandrijving Δp St + mbar Overig drukverlies (leiding, ketel, et cetera) Δp son + mbar Drukverlies circulatiepomp Δp ges mbar *volledig adres 344 UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/2012

62 Verwarmen en koelen met Uponor > Bijlagen Symbolen voor de vloerverwarmingsberekening Symbool Eenheid Grootheid Symbool Eenheid Grootheid α - Invloedfactoren op de berekening van de karakteristieken A A m 2 Oppervlakte van de verblijfszone A F m 2 Verwarmend vloeroppervlak A R m 2 Oppervlak van de randzone b u - Berekeningsfactor van de leiding B, B G, B 0 W/(m 2 K) Systeemafhankelijke coëfficiënten D m Buitendiameter leiding, in voorkomende gevallen met ommanteling d a, d i m Buiten- dan wel binnendiameter van de leiding d M m Buitendiameter van de ommanteling C W kj/kg K) Specifieke warmtecapaciteit van het water K H W/(m 2 K) Equivalente warmtedoorgangcoëfficiënt K WL - Karakteristieke grootheid voor warmtegelei dinginrichtingen L m Breedte van de warmtegeleidinginrichtingen L R m Geïnstalleerde leidinglengte m - Exponenten voor de berekening van de karakteristieken m H kg/s Ontwerpstroming verwarmingsmedium n, n G - Exponenten q W/m 2 Warmtestroomdichtheid aan het vloeroppervlak q A W/m 2 Warmtestroomdichtheid in de verblijfszone q des W/m 2 Ontwerpwarmtestroomdichtheid q G W/m 2 Grenswarmtestroomdichtheid q N W/m 2 Standaard warmtestroomdichtheid q R W/m 2 Warmtestroomdichtheid in de randzone q u W/m 2 Warmtestroomdichtheid naar beneden Q F W Warmtevermogen van de vloerverwarming Q H W Ontwerpwarmtevermogen Q N W Standaard warmtebelasting Q N,f W Standaard warmtebelasting van een vloerverwarmde ruimte Q out W Warmtevermogen van een bijverwarming R o m 2 K/W Bovenste doorgangsweerstand van de deelwarmte van de vloer R u m 2 K/W Onderste doorgangsweerstand van de deelwarmte van de vloer R λ,b m 2 K/W Warmtegeleidingweerstand van de vloerbedekking R λ,ins m 2 K/W Warmtegeleidingweerstand van de warmte-isolatie S h m Bij systemen van het type B, dikte van de warmte-isolatielaag van de onderkant van de laag tot de bovenkant van de leiding (zie pren :1993, afbeelding 3) S 1 m Bij systemen van het type B, dikte van de warmte-isolatielaag van de onderkant van de laag tot de onderkant van de leiding (zie pren :1993, afbeelding 3) S ins m Dikte van de warmte-isolatielaag S R m Dikte van de leidingwand S u m Dikte van de afdekking boven de leiding S WL m Dikte van de warmtegeleidinginrichting S m Dikte van de dekvloer (bij systemen van het type A na aftrek van de leidingdiameter) T m Leidingverdeling α W/(m 2 K) Warmteovergangcoëfficiënt ϑ F,m C Gemiddelde oppervlaktetemperatuur ϑ F,max C Maximale oppervlaktetemperatuur ϑ i C Standaard binnentemperatuur ϑ m C Temperatuur van het verwarmingsmedium ϑ R C Retourtemperatuur ϑ V C Aanvoertemperatuur ϑ u C Temperatuur in een ruimte onder de ruimte met vloerverwarming Δϑ H K Overtemperatuur van het verwarmingsmedium Δϑ H,des K Overtemperatuur van het ontwerpverwarmingsmedium Δϑ H,G K Overtemperatuurgrens van het verwarmingsmedium Δϑ N K Overtemperatuur van het standaard verwarmingsmedium Δϑ V K Overtemperatuur van de ontwerpaanvoer Δϑ V,des K Ontwerpovertemperatuur van het verwarmingsmedium in de aanvoer λ W/(m K) Warmtegeleidbaarheid σ K Spreiding ϑ V ϑ R ϕ - Omrekeningsfactor voor temperaturen ψ - Volumeaandeel van de noppen in de dekvloer UPONOR GEBOUWENTECHNIEK ALGEMENE TECHNISCHE CATALOGUS 04/

63 Uponor biedt zijn klanten kwaliteit, de meest actuele knowhow, service en een partnerschap dat streeft naar duurzaamheid. Als een van de leidende ondernemingen op het gebied van woning- en verzorgingstechniek staan wij bekend om onze oplossingen, die leefwerelden creëren, waarin het goed vertoeven is. Onze 'simply more' filosofie omvat de begeleiding in alle fasen van het project. Van de initialisatie tot aan de exploitatie van het gebouw. Concept en advies Ontwerp Uitvoering simply more Gebouwexploitatie Uponor GmbH Industriestraße 56 D Hassfurt T +49 (0) F +49 (0) Tangstedter Landstraße 111 D Hamburg T +49 (0) F +49 (0) Nathan Import/Export B.V. Postbus BA Duiven Nederland T +31 (0) F +31 (0) E [email protected] W Nathan Import/Export N.V.-S.A. Lozenberg Zaventem België T +32 (0) F +32 (0) E [email protected] W /2012 ME - Wijzigingen voorbehouden Prof.-Katerkamp-Straße 5 D Ochtrup T +49 (0) F +49 (0)