Checklist voor een reguleringsimpactanalyse

Transcriptie

1 14111_RIA_handleiding_opmaak.indd 1 27/11/12 14:35 Checklist voor een reguleringsimpactanalyse Achtergrondinformatie Meer informatie voor de opmaak van een reguleringsimpactanalyse kunt u vinden in de RIA-leidraad. De RIA wordt opgemaakt in de RIA-sjabloon. Instructies voor het invullen kunt u lezen in deze checklist of in de RIA-leidraad. Raadpleeg de RIA-leidraad en de overige instrumenten op Beschouw uw RIA als een presentatie. Dat wil zeggen: Wees duidelijk en beknopt. Zorg voor een goede structurering. Vermijd bijkomstigheden die de lezer overstelpen met cijfers en technische details waardoor de hoofdzaak wordt gemist of verdoezeld. Vermijd lange, moeilijke zinnen en paragrafen. Herwerk elke zin tot ieder woord telt. Gebruik begrijpbare taal. Hou uw leespubliek in het oog. Ga er niet vanuit dat iedereen dezelfde voorkennis heeft. Vermijd jargon dat niet wordt begrepen door een leek. Laat uw ontwerpversie nalezen door iemand die niet vertrouwd is met het onderwerp. Zorg dat uw RIA zelfstandig leesbaar is, zonder dat de lezer verplicht is er andere documenten bij te nemen. Leidraad voor de opmaak van een Reguleringsimpactanalyse (RIA) 1

2 1 Gegevens van het advies 1.1 Gegevens van de regelgeving nummer taal- en wetgevingtechnisch advies bevoegde minister(s) van de regelgeving Ria en JoKER link naar regelgevingsagenda Dit nummer wordt toegekend door de Juridische Dienst van de Kanselarij. U kunt dat nummer pas invullen nadat u het wetgevingtechnisch en taalkundig advies over uw tekst hebt ontvangen. Vul de bevoegde ministers in van de regelgeving waarover deze RIA gaat. Werd in deze RIA een kind- en jongereneffectrapportage (JoKER) geïntegreerd? Ja/neen. Vul hier de link in met de regelgevingsagenda. Meer informatie over de regelgevingsagenda vindt u op Gegevens van de aanvrager adres organisatie beleidsdomein entiteit Vul het adres in van de persoon die het RIA-advies aanvraagt. Vul de organisatie in waar de persoon die het RIA-advies aanvraagt is, tewerkgesteld. Dat is ofwel de Vlaamse overheid ofwel een Kabinet. Vul het beleidsdomein in waar de persoon die het RIA-advies aanvraagt, is tewerkgesteld. Vul de entiteit in waar de persoon die het RIA-advies aanvraagt, is tewerkgesteld. 2

3 2 Titel en fase Vermeld in de concept- en planningsfase de werktitel en vermeld vanaf De uitvoering van een RIA vergt een aantal analytische stappen. Ze worden in figuur 4 de goedkeuringsfase de titel van de regelgevende akte. Vermeld vanaf de goedkeuringsfase de verkorte titel, dat is dezelfde titel die u ook in het Betreft van de nota aan de Vlaamse Regering vermeld. VERSIE: samengevat. In de rest van deze leidraad worden die 16 stappen van een RIA-proces beschreven en worden tips en voorbeelden gegeven om een RIA op een goede manier uit te voeren. In realiteit zal een RIA-proces de chronologie van de geschetste stappen zelden strikt volgen, maar zal er sprake zijn van een iteratief proces. De bepaling van de scope en diepgang van een RIA bijvoorbeeld, is in de praktijk zelden een eenmalige beslissing die wordt genomen aan het begin van het RIA-proces, maar een proces dat rekening houdt met voorlopige resultaten en de mening van belanghebbenden. Ook de organisatie van feedback kan op meerdere tijdstippen in het proces gebeuren, en is niet noodzakelijk Verduidelijk in welke fase en in welke stap dit document werd opgemaakt. gekoppeld aan een specifieke fase. Gebruik daarvoor onderstaande figuur. Figuur 4 - Stappen in het RIA-proces fase 1 fase 2 fase 3 fase 4 concept en planning analyse en redactie goedkeuring publicatie en opvolging 1 ORGANISATIE EN LANNING 8 UITWERKING NULOTIE 14 EERSTE RINcIIëLE GOEdKEURING 2 ROBLEEMANALYSE 9 dataverzameling 3 doelbealing 10 EFFEcTENANALYSE 15 AcTUALISERING VAN de RIA 16 INdIENING EN BESREKING IN VLAAMS ARLEMENT 4 BELEIdSOTIES 5 ScOING 11 KEUZE TUSSEN BELEIdSOTIES 12 UITVOERING EN OVOLGING 6 VALIdERING 13 EINdREdAcTIE 7 ORGANISATIE FEEdBAcK REGELGEVINGSAGENdA concept en planningsfase: verduidelijk welke stap. analyse en redactiefase: verduidelijk welke stap. goedkeuringsfase: verduidelijk welke stap: eerste principiële, tweede principiële, definitieve goedkeuring. > Op wordt de goedkeuringsfase 16 gedetailleerd weergegeven _RIA_handleiding_opmaak.indd 16 27/11/12 14:50 3 Samenvatting Neem een samenvatting van de RIA op, eventueel met inbegrip van de resultaten van de kind- en jongereneffectrapportage (JoKER). 3

4 4 robleembeschrijving Vermeld welk maatschappelijk probleem er rijst en maak voldoende onderscheid tussen de deelproblemen. Voeg telkens de oorzaak van het probleem en de deelproblemen toe. Onderbouw de probleemstelling met kwantitatieve inschattingen. Vermeld of er al dan niet onderzoek is uitgevoerd naar de probleemstelling. Beschrijf waarom de bestaande maatregelen onvoldoende zijn om het probleem op te lossen. Vermeld of een evaluatie werd uitgevoerd over de bestaande maatregelen. Vermeld de ontwikkeling van de probleemstelling in de tijd. Beschrijf de juridische context. Vermeld ook de vrije beleidsruimte die door bestaande (hogere) regelgeving nog gelaten wordt. Beschrijf de politieke context. Vermeld de politieke vrije beleidsruimte die nog gelaten wordt (regeerakkoord, e.a.). 5 Beleidsdoelstelling Beschrijf de algemene doelstelling, maar vooral de specifieke of operationele doelstellingen die gelinkt zijn aan de maatschappelijke (deel)problemen. Beschrijf de doelstelling en de gewenste gevolgen bij voorkeur in meetbare termen (SMART: Specifiek, Meetbaar, Aanvaard, Realistisch en Tijdgebonden). 6 Opties Vermeld naast de beschrijving van de nuloptie minstens twee alternatieve beleidsopties. Vermeld relevante beleidsopties: beschrijf daarom voldoende gedetailleerd hoe die opties een antwoord bieden op de probleemstelling en de doelstelling. Beschrijf hoe en welk gedrag bij welke doelgroep wordt aangemoedigd of ontmoedigd. Vermeld vergelijkbare opties: beschrijf daarom in alle beleidsopties (ook de nuloptie) dezelfde inhoudelijke krachtlijnen. Vermeld realistische opties: beschrijf daarom beleidsopties die effectief onderzocht en overlegd (zullen) worden via consultatie en/of politiek overleg. Vermeld als dat al relevant is, ook alternatieve implementatieopties. Vermeld of er opties tijdens het besluitvormingsproces zijn weggelaten of toegevoegd en waarom. 4

5 7 Analyse van de effecten 7.1 Doelgroepen Beschrijf alle relevante doelgroepen (= zowel de doelgroepen waarop de rechtsregels rechtstreeks van toepassing zijn als de doelgroepen die van de rechtsregels indirect effecten ondervinden). Bij de beschrijving van de doelgroepen kunt u de Quick Scan-tabel voor duurzame ontwikkeling als leidraad gebruiken. Zorg dat u zeker de doelgroepen die u in de regelgevingsagenda hebt opgenomen, mee opneemt. Meer informatie kunt u vinden op Heeft het initiatief een effect op... Voor volgende betrokken partijen... Burgers Bedrijven Andere overheden en organisaties Ecologische pijler Klimaat? Milieukwaliteit? Natuur en biodiversiteit? Lokale leefkwaliteit? Open ruimte? Kinderen & jongeren Mensen in armoede Mensen met een handicap Gender Holebi s Etnisch Culturele Minderheden Ouderen Algemeen Natuurlijke hulpbronnen & voorraden? Sociale pijler Werkgelegenheid & jobkwaliteit? Inkomensongelijkheid? Onderwijs? Welzijn & volksgezondheid? Huisvesting? Cultuur & vrijetijdsbesteding? Respect voor mensenrechten? Mobiliteit? Economische pijler Investeringen & competitiviteit? Internationalisering? Innovatie? Ondernemerschap & KMO s? Infrastructuur & logistiek? Eco-efficiëntie? Institutionele pijler Brussel? Lokale besturen? Quick Scan-tabel 5

6 HANDLEIDING VOOR DE OMAAK VAN EEN KIND- EN JONGERE- EFFECTRAORT (JoKER) Maak als dat relevant is, voldoende subcategorieën binnen de doelgroepen. Vermeld uit hoeveel organisaties, personen, de doelgroepen bestaan. Vermeld ook als die aantallen in de onderzochte opties veranderen. Vermeld de precieze rol van de doelgroepen. Vermeld alle doelgroepen in alle opties op dezelfde manier, zodat ze onderling met elkaar vergelijkbaar zijn. Vermeld of er kinderen en jongeren (< 25j) rechtstreeks of onrechtstreeks effect ondervinden van de beoogde maatregel (JoKER). Zo ja, in welke hoedanigheid? Zo nee, waarom niet? Maak daarbij gebruik van de JoKER-handleiding: Vermeld welke lokale besturen er betrokken zijn en welke rol ze vervullen (weerslag op lokale besturen). Vermeld welke entiteiten van de Vlaamse overheid er betrokken zijn en welke rol ze vervullen (weerslag op het personeelsbestand).,, Nuloptie: voortzetten van een bestaande toestand Beschrijf per doelgroep de effecten van het voortzetten van de huidige toestand (= nuloptie). JoKER: gebruik voor de effecten op kinderen en jongeren (< 25 j.) de JoKERhandleiding: Beschrijf de nuloptie als een verdere verfijning van de probleemstelling(en) en zorg er dus voor dat de verschillende deelproblemen nog herkenbaar zijn in de effectbeschrijving. Gebruik zoveel mogelijk bestaande (kwantitatieve) gegevens om de effecten van het voortzetten van de bestaande toestand te onderbouwen. Hou hierbij rekening met de evolutie in de tijd. Vermeld als dat relevant is, ook de huidige administratieve lasten voor de doelgroepen, de beheerskosten voor de overheid, en de kosten voor de uitvoering en handhaving. Vermeld de relevante indirecte effecten van het voortzetten van de nieuwe beleidsmaatregel(en). Maak daarbij voldoende onderscheid tussen economische, sociale, ecologische en institutionele effecten. Maak daarbij gebruik van de Quick Scan voor Duurzame Ontwikkeling: do.vlaanderen.be/quickscando. Vermeld de eventuele (ongewenste) neveneffecten van het voortzetten van de bestaande toestand. 6

7 GEKOZEN OTIE,,Optie 2: nieuwe beleidsmaatregel(en) gekozen optie Beschrijf voor dezelfde doelgroepen als in de nuloptie de belangrijkste effecten van nieuwe beleidsmaatregel(en). JoKER: gebruik voor de effecten op kinderen en jongeren (< 25 j.) de JoKERhandleiding: Vermeld als dat relevant is, ook de huidige administratieve lasten voor de doelgroepen, de beheerskosten voor de overheid, en de kosten voor de uitvoering en handhaving. Beschrijf de effecten zodat de vergelijking met de effecten van de nuloptie kan worden gemaakt. Vermeld de relevante indirecte effecten van het voortzetten van de nieuwe beleidsmaatregel(en). Maak daarbij voldoende onderscheid tussen economische, sociale, ecologische en institutionele effecten. Maak daarbij gebruik van de Quick Scan voor Duurzame Ontwikkeling: do.vlaanderen.be/quickscando.,, Optie 3: nieuwe beleidsmaatregel(en) Beschrijf de belangrijkste effecten van nieuwe beleidsmaatregelen voor dezelfde doelgroepen als in de nuloptie. JoKER: gebruik voor de effecten op kinderen en jongeren (< 25 j.) de JoKERhandleiding: Vermeld als dat relevant is, ook de huidige administratieve lasten voor de doelgroepen, de beheerskosten voor de overheid, en de kosten voor de uitvoering en handhaving. Beschrijf de effecten zodat de vergelijking met de effecten van de nuloptie kan worden gemaakt. Vermeld de relevante indirecte effecten van het voortzetten van de nieuwe beleidsmaatregel(en). Maak daarbij voldoende onderscheid tussen economische, sociale, ecologische en institutionele effecten. Maak daarbij gebruik van de Quick Scan voor Duurzame Ontwikkeling: do.vlaanderen.be/quickscando. Noot: er zijn meerdere opties mogelijk. 7

8 GEKOZEN OTIE 8 Vergelijking van de opties Vermeld de beslissingscriteria die werden gehanteerd bij het maken van een keuze. Vermeld de argumentatie van de finale keuze. Vanaf 9 Uitvoering geeft u in het RIA-sjaboon enkel de informatie voor de door u gekozen optie. GEKOZEN OTIE 9 Uitvoering Beschrijf hoe en wanneer de regelgeving uitgevoerd zal worden. Noteer ook of er extra initiatieven nodig zijn voor de feitelijke toepassing van de nieuwe regelgeving (uitvoeringsbesluiten, IT-ondersteuning, handleiding, opleidingen, communicatie, enzovoort). Beschrijf de beheerskosten voor de overheid en vermeld specifiek wat de impact is op het personeelsbestand van de Vlaamse overheid. (weerslag op het personeelsbestand van de Vlaamse overheid) Beschrijf de budgettaire inpasbaarheid van de nieuwe beleidsmaatregel, ook op langere termijn. (weerslag op de begroting van de Vlaamse overheid) GEKOZEN OTIE 10 Administratieve lasten Beschrijf de administratieve lasten voor de doelgroepen en vermeld of ze gemeten werden. GEKOZEN OTIE 11 Handhaving Beschrijf hoe toezicht over het voorstel in kwestie georganiseerd zal worden. Vermeld of en hoe de inspectiedienst betrokken werd bij de opmaak van de regelgeving. Vermeld de impact van het voorstel op de werking van de inspectiedienst. Beschrijf hoe men de doelgroepen zal sanctioneren. 8

9 39845_RIA_deelbroch1 v7.indd 1 23/10/12 14:15 1 GEKOZEN OTIE 12 Evaluatie Beschrijf hoe de uitwerking van de wetgeving zal worden gevolgd (monitoring). Vermeld wanneer en hoe een ex-post evaluatie zal worden uitgevoerd. GEKOZEN OTIE 13 Consultatie Meer informatie over consultatie kunt u vinden in de consultatiecode. Raadpleeg de consultatiecode op > klik door naar: ublicaties. ConsultatieCode Stappenplan voor publieke raadpleging bij de voorbereiding van regelgeving Deelhandleiding RIA Interne consultatie binnen de Vlaamse overheid Vermeld welke beleidsdomeinen/velden bij de consultatie betrokken werden. Vermeld met welke entiteiten en hoe er binnen de Vlaamse overheid overleg werd georganiseerd (ambtelijke werkgroep, SOIA, mededeling CAG, enzovoort) en op welke manier dit overleg liep. Ria > consultatie Externe consultatie Informele consultatie ter voorbereiding van eerste principiële goedkeuring door Vlaamse Regering. JoKER: doe voor de effecten op kinderen, jongeren (<25j.) en hun rechten een beroep op jeugd- en kinderrechtenorganisaties (zie JoKER-handleiding: Formele consultatie na de eerste principiële goedkeuring door Vlaamse Regering. Vermeld welke stakeholders geconsulteerd werden en op welke manier die consultatie verliep. Noteer (in een bijlage) de belangrijkste opmerkingen/adviezen en vermeld op welke manier met die opmerkingen en adviezen rekening werd gehouden. Repliek op adviezen Noteer (in een bijlage) de repliek op de adviezen van de strategische adviesraden of andere externe adviesorganen. Bij ontwerpdecreten moet die repliek in de memorie van toelichting worden opgenomen. 14 Contactinformatie Vermeld de contactpersoon die in de regelgevingsagenda wordt vermeld. Meer informatie over de regelgevingsagenda vindt u op 9

10 Colofon Verantwoordelijke uitgever Vlaamse overheid Luc Lathouwers Secretaris-generaal Departement Bestuurszaken Boudewijngebouw Boudewijnlaan 30, bus Brussel Redactie Dienst Wetsmatiging (Departement Bestuurszaken) Contact Departement Bestuurszaken Dienst Wetsmatiging Bestellen December 2012