Aangezichtspijn ZICHT OP AANGEZICHTSPIJN. TemporoMandibular Disorders (TMD)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "29-11-2013. Aangezichtspijn ZICHT OP AANGEZICHTSPIJN. TemporoMandibular Disorders (TMD)"

Transcriptie

1 Aangezichtspijn Verwijzingen uit binnen- en buitenland ZICHT OP AANGEZICHTSPIJN Patiënten hebben vaak al een uitgebreid en mislukt traject achter de rug. De tandarts is opgeleid om pijn in het aangezicht snel en doeltreffend te diagnosticeren en te behandelen TemporoMandibular Disorders (TMD) a collective term embracing a number of clinical problems that involve the masticatory musculature, the temporomandibular joints and associated structures or both (American Academy of Orofacial Pain) Géén syndroom met een gemeenschappelijke etiologie Pijnin het kauwstelsel, toenemend door functies van het kauwstelsel (b.v. het bewegen van de onderkaak of het uitoefenen van een bijtkracht) De pijn is mild en niet continue A Syndrome of Ear and Sinus Symptoms Dependent Upon Disturbed Function of the Temporomandibular Joint James B. Costen (Tennessee 1895) Diverse oorklachten zoals zoals vermindering van gehoor, vol gevoel in de oren, tinnitus, oorpijn, soms duizeligheid, sinus -achtige klachten zoals hoofdpijn, branderig gevoel in de keel en tong. 1935;32: Costen JB. Neuralgias and ear symptoms involved in general diagnosis due to mandibular joint pathology. J Kans Med Soc 1935;36: Na uitsluiting Costen JB. Glossodynia; van sinus reflex irritation en from neusklachten, mandibular joint as principal klachten etiologic factor; study toegeschreven of 10 cases. Arch Otolaryngol 1935;22: aan Costen JB. Neuralgias and ear symptoms associated with disturbed function of temporomandibular joint. JAMA 1936; 107: tandheelkundige malocclusie Costen JB. A syndrome of ear and sinus symptoms dependent upon disturbed function of the temporomandibular joint. Ann Otol Rhinol Laryngol 1934;43:1-15. Costen JB. Group of symptoms frequently involved in general diagnosis, typical of sinus and ear disease and of mandibular joint pathology. J Mo Med Assoc Costen JB. Some features of mandibular articulation as it pertains to otolaryngology. Int J Orthodontia 1936;22: Costen JB. Neuralgias and ear symptoms associated with mandibular joint. Trans Sec Laryngol Otol Rhinol AMA 1936: Costen JB. Summary of neuralgias and ear symptoms associated with mandibular joint. Miss Doct 1937;15: Costen JB. Some features of mandibular articulation as it pertains to medical diagnosis, especially in otolaryngology. J Am Dent Assoc 1937;24: Ernst EC, Costen JB. X-ray study in relation to mandibular joint syndrome. Radiology 1938;30: Costen JB. Correlation of x-ray findings in mandibular joint with clinical signs, especially trismus. J Am Dent Assoc 1939;26: Costen JB. Mechanism of trismus and its occurrence in mandibular joint dysfunction. Ann Otol Rhinol Laryngol 1939;48:

2 1934 tot er jaren Excentrische positie condyli als oorzaak pijn en dysfunctie (Gerber, 1971) Behandeling door Optimale positie condyli Röntgenfoto's Modelanalyse Articulatoren prothetische reconstructie door kroon- en brugwerk Verwijderen van de interferentie of het stabiliseren van de kaakrelatie Occlusionists : Uitgebreid herstel van occlusie en articulatie, waarbij centrale relatie een dogmatische positie is Behandeling door middel van Occusale veranderingen In buitengewone gevallen: prothetisch herstel Orthodontie 80-er jaren Psycho-sociale factoren 2

3 Epidemiologie 20% rapporteert symptomen 5% heeft ernstige klachten jaar vrouwen meer dan mannen geen progressief verloop Veel voorkomende symptomen Pijn: Pijn in het oor Hoofdpijn Pijn in het kaakgewricht Pijn in het gebit Pijn, stijf en vermoeid gevoel in kauwspieren Bewegingsstoornissen: Slotverschijnselen kaakgewricht Deviaties/Deflecties Kaakgewrichtsgeluiden: Knap/crepitatie SPIERONDERZOEK M Temporalis Spierpalpatie Gezonde spier is niet pijnlijk bij palpatie met de vinger Palpatie van aangedaan spierweefsel is pijnlijk bij palpatie Algometrie is niet gelijk aan palpatie M Temporalis 3

4 M Temporalis M Temporalis M Temporalis 4

5 Masseter M. Masseter Masseter M. Masseter Pterygoideus medialis en lateralis 5

6 PALPATIE M PTERYGOIDEUS LATERALIS Statisch testen Sternocleidomastoideus 6

7 OCCIPITALE DEEL VAN HET HOOFD SPLENIUS CAPITIS Het kaakgewricht Onderdeel bewegingsapparaat van het lichaam Georganiseerd systeem van bindweefsels met specifieke functies Bewaken positie onderkaak Efficiënt bewegen tijdens kaakfuncties Bijdragen aan de groei van de onderkaak 7

8 Bovenste gewrichtscompartiment Tuberculum articulare retrodiscaal weefsel Discus articularis Discus Articularis kaakkop Onderste gewrichtscompartiment Gewrichtskapsel Onderkaakbewegingen Discus is flexibel vorm varieert bij transleren Verdeling belasting Vrijwel wrijvingsloos bewegen Discus stabiliteit door Vorm discus Aanhechtingen Complexe bewegingen Gepaard gewricht Twee gewrichtscompartimenten per gewricht Openen Sluiten Actieve translatie kaakkop Passieve beweging discus met kaakkop mee Retrodiscaal weefsel vouwt uit en rekt discus roteert naar achteren t.o.v. de kaakkop Kaakkop wordt actief gestabiliseerd Passieve beweging discus met kaakkop mee Retrodiscaal weefsel vouwt in en rekt discus roteert naar voren t.o.v. de kaakkop 8

9 Internal derangement Internal: in het gewricht Derangement: verandering die aanleiding geeft tot verstoring van mechanische functie (in dit geval bewegingsver-storingen van de onderkaak) Internal derangement Veranderingen gewrichtsoppervlakken Discusluxatie Beperking bewegingsvrijheid er zit iets in de weg : obstructie er zit iets vast : adherentie, adhesie, ankylosering Symptomatische hypermobiliteit uit de kom schieten : gewrichtsluxatie ADD de discus bevindt zich anterior van het kaakkopje bij gesloten mond, maar schiet op het kaakkopje tijdens het openen van de mond: knap. Tijdens het sluiten schiet de discus weer van het kaakkopje. Anteriore discusverplaatsing kraakbeenschijfje zit naar voren 9

10 Hypermobiliteit Tegendruk De kaakkop heeft een buitengewone bewegingsvrijheid zonder dat overrekking of symptomen optreden. kaakgewricht schiet Hypermobiliteitsknap als het ware uit de kom 10

11 Etiologie Closed lock Grotendeels onduidelijk Rol van groei en ontwikkeling? Osteoarthritis-achtige veranderingen in het gewricht? Trauma? `Losse gewrichten? Anteriore discusverplaatsing zonder reductie Discus articularis Ontworpen voor belasting Collageenvezel samenstelling Visco elastische eigenschappen Zelf-centrerend Compressie Versmalling van de gewrichtsspleet Dunste deel tussen de botstructuren Vermindering van de druk herstel van de vorm Dikke deel vult de gewrichtsruimte Belasting Vormverandering (no remodeling) Belasting (andere structuren) Ligamenten Overbelasting = overrekking Deformatie Ontstekingsreactie Compensataire spierreactie zodat het weefsel zich kan herstellen Discus aanhechting overrekking/overbelasting door vaak herhaalde overbelasting Glijdende beweging in onderste gewrichtskamer neemt toe Andere weefselreacties als gevolg van belasting Fibroisering en kraakbeenveranderingen (compensatie) Dunner worden van de discus, overrekking en perforatie (decompensatie) 11

12 Belasting Adaptief Remodeling Compensation Maladaptief Degeneratie Decompensatie Overbelasting Adaptieve Capaciteit Macrotraumatisch intraarticulaire bloeding (Heamartrosis) Kan leiden tot adhesie en of ankylotisering en dus tot bewegingsbeperking Microtraumatisch (bij voortdurende herhaling) Bruxisme? Hypermobiliteit? Discus verplaatsingen? Dwangbeet? Loss of molar support? Kleine beschadiging: Veranderingen in de intra-en extracellulaire regulerende mechanismen Herstel is mogelijk Grotere beschadiging: Compensatie of adaptatie in de omgevende weefsels zoals atrofie, hypertrofie (toename celgrootte), hyperplasie (aantal cellen neemt toe) Ernstige beschadiging: Necrose Bij veel stoornissen speelt de mate van belasting vs. de belastbaarheid een rol Belasting wordt opgevangen door: Spieren Ligamenten, gewrichtsoppervlakken, Mechanische bewegingsbegrenzingen Synoviaal apparaat Bij veel stoornissen speelt de mate van belasting vs. de belastbaarheid een rol De bindweefsels van het gewricht hebben elk een bepaalde mate van belastbaarheid en een specifieke adaptieve capaciteit (= vermogen om zich bij veranderende omstandigheden aan te passen door interne ombouw, remodelling) Kraakbeen heeft een beperkt herstellend vermogen Door de avasculariteit en door de lage cel/matrix verhouding Kraakbeen van de discus heeft nauwelijks herstellend vermogen 12

13 Dynamisch evenwicht Belasting lokt een adaptieve respons uit die erop is gericht het weefsel een structuur te geven die tegen de belasting bestand is Disbalans 1 Weefselspecifieke adaptieve capaciteit is verminderd bij normale belasting: Relatieve overbelasting Adaptieve capaciteit beperkt Belasting Belastbaar heid Belasting Belastbaar heid Disbalans 2: Normale weefselspecifieke adaptieve capaciteit wordt overschreden door toegenomen belasting: Absolute overbelasting Beschermende mechanismen Gewrichtspijn door trauma Beschermende spierreactie (muscle splinting): rust maakt herstel mogelijk Adaptieve capaciteit overschreden Herstel adaptieve capaciteit Belasting Belastbaar heid Belasting Belastbaar heid Muscle Splinting Compensatiemechanismen Belasting van retrodiscaal weefsel Compensatoire weefselveranderingen belasting kan beter worden weerstaan Belasting Adaptieve capaciteit toegenomen Voldoende weerstand tegen grotere belasting Belastbaar heid Primaire factor (mechanisch?, chemisch?, ontsteking?, immunologisch?,.?) Verstoring balans synthese afbraak Geen adaptatie maar maladaptatie 13

14 Maladaptatie Disbalans synthese afbraak Ophoping van afbraakproducten Pogingen tot herstel synoviale hyperplasie Ontstekingsreactie (artritis) Osteoartritis (1) Osteoartritis Gewrichtsontsteking die leidt tot erosie en fibrillatie van het kraakbeen en onderliggend bot Osteoartrose Niet ontstekingsgerelateerde aandoening die leidt tot erosie en fibrillatie van het kraakbeen en onderliggend bot Osteoartritis (2) Tegenwoordig: geen bewijs dat het om twee verschillende pathofysiologische processen gaat In klinisch niet-ontstoken gewricht worden weldegelijk ontstekingsmarkers aangetroffen Osteoarthrosis is dus meer een subklinische of subacute vorm Nomenclatuur: OSTEOARTRITIS Osteoartritis en veroudering Osteoartritis wordt vaker waargenomen bij een oudere populatie Symptoom: crepitatie neemt toe met de leeftijd Geldt voor mannen en vrouwen Cave: Huidige studies maken geen onderscheid tussen pathologisch aangedane gewrichten en verouderde gewrichten Osteoartritis Over het algemeen: gestaag progressieve asymmetrische aandoening Soms heel snel: Ideopathische resporptie bij jongeren Waarschijnlijk: hoge vatbaarheid Destructie van de articulerende weefsels Pijn Beperkte mondopening Gewrichtsgeluiden (crepitatie) Röntgen afvlakking van het kaakgewricht Onregelmatigheden van het kaakgewricht (osteophyte) Botsclerose Verkleining van de gewrichtsruimte 14

15 Normaal gewricht Degeneratief gewricht Hyaluronzuur Extreem gevoelig voor vrije zuurstof radicalen Vrije zuurstofradicalen breken molecuul in stukjes 15

16 Parotis Gaasje, slijmvlies rondom uitvoergang drogen Direct de parotis leegmasseren Helder vocht (géén wolkerig melkachtig vocht) Lymfeklieren Kaakgewricht Lymfeklieren betrokken bij ontsteking zijn pijnlijk bij palpatie, maar voelen zacht (lymfadenitis) Harde, niet verschuifbare lymfeklieren zijn mogelijk afwijkend (lymfadenopathie). Buiten- en middenoor Let op het verloop van de gehoorgang Alarmsignalen Geen behandeling zonder goede diagnose Bij twijfel over de diagnose: overleg met verwijzer Bij afwijkingen in het beloop van de aandoening: overleg met verwijzer Goede anamnese: Voorkomen is beter dan genezen 16

17 Arteriitis Temporalis Reuscel Arteriitis Ontsteking van de middelgrote bloedvaten Aandoening van de aortaboog en directe vertakkingen Vorming van meerkernige reuscellen Hoog op de DD bij personen boven de 55 jaar Bij wie een ineens hoofdpijn is ontstaan Symptomen Hoofdpijn (temporaal) Pijn toenemend bij kauwen / eten Tongklachten Soms: malaise, anorexia, spierpijn en visusstoornissen Optische neuropathie Kans op blijvende blindheid van het oog!!! Door occlusie van de kleine vaatjes ontstaat er ischemie Bij niet behandelen, kan andere oog ook blind raken! Cerebraal infarct TIA Cognitieve dysfunctie Klinisch onderzoek Palpatie A. Temporalis (n.b. andere vaten kunnen ook aangedaan zijn!) Juist boven het dak van de fossa, net voor de pinna (oorschelp) Zachtjes drukken geeft pulsatie, hard drukken geen pulsatie Opletten bij een harde massa, of een lucifer Polsloos bloedvat 17

18 Diagnostiek (haast is geboden!) Bezinking (BSE): > 50 mm/h C-reactieve proteine (CRP): sterk verhoogd Biopt is niet altijd zeker (tussen twee haarden in) Behandeling Predison mg / dag 1-2 maanden, daarna dosis omlaag Totale behandelduur: 1 2 jaar Reuscel arteriitis Nauw verwant met polymyalgia reumatica ( spierreuma ) 50% van de patiënten ontwikkelen een reuscel arteriitis Nociceptieve / Neuropathische pijn Nociceptieve pijn Neuropathische pijn Pijn die wordt veroorzaakt door stimulatie van zenuwreceptoren Beschadiging Mechanisch Thermisch Chemisch Infectieus Binnen het zenuwstelsel geproduceerd Niet afhankelijk van stimulatie van nociceptoren(of niet in verhouding staande reactie op stimulus) Onderdeling: Episodisch Niet-episodischepisodisch 18

19 Episodische neuropathische pijn Neuralgie(bv Trigeminus Neuralgie) Trigeminus Trigeminusneuralgie Scherpe, stekende, bliksemachtige pijnen Enkele seconden tot een minuut, tussendoor pijnvrij Eén van de takken van de nv (meestal tak 2 en 3) Vóórkomen Piek rond de 40 jaar Wat is de oorzaak? demyelinisatie? Hersentumor Multiple Sclerose MRI Diagnose Anamnese Proefmedicatie Carbamazepine (100 mg 2 dd, op te hogen tot mg pd) In 80% effectief Bij twijfel: altijd verwijzen! Behandeling trigeminusneuralgie Carbamazepine Ingreep volgens Janetta 19

20 Continue neuropathische pijn Chronische pijn Kan zich presenteren als tand of kiespijn Vaak andere symptomen, zoals paresthesie buurelementen of gingiva Herpes zoster Soms postherpetische neuralgie Deafferentiatiepijn Verlies van afferente input Vaak na trauma of chirurgie Naast nociceptieve component ook neuropathische component (in wisselende mate) Aanvullende medicatie gericht op neuropathische component: Amitryptiline (Tryptizol) [TCA], Duloxetine (Cymbalta) [SSRI], Lyrica [Anti-Epilepticum] Actief Passief RANGE OF MOTION 20

21 END FEEL TMJ/KAPSEL Rol occlusie niet duidelijk Rol stabiele occlusie onduidelijk GUIDED CLOSURE 21

22 Intra oraal onderzoek Gebit, slijmvliezen Blijft meest voorkomende oorzaak aangezichtspijn meestal cracked tooth Avitaal element Chronische orofaciale pijn is odontogeen tenzij het tegendeel is bewezen! Triggerpoints Triggerpoint Masseter 22

23 Triggerpoint Temporalis Film 23

24 Triggerpoint Sternocleidomastoideus Triggerppoint Splenius Capitus Anesthesie: Waar? In de mond Buiten de mond (door de huid) Triggerpoints Kaakgewricht 24

25 Intra-articulair N. Auriculotemporalis TMJ/Kapsel Anesthesie Kaakgewricht Vragen? Contact Verwijzingen UMCG UMCG Afd Kaakchirurgie BB70 Tav JJR Huddleston Slater Postbus RB Groningen Verwijzen per Overige 25

Gnathologie: diagnostiek en behandeling van temporomandibulaire disfuncties (TMD) in de algemene praktijk. Datum

Gnathologie: diagnostiek en behandeling van temporomandibulaire disfuncties (TMD) in de algemene praktijk. Datum Gnathologie: diagnostiek en behandeling van temporomandibulaire disfuncties (TMD) in de algemene praktijk Datum Naam spreker Orofaciale pijn Dentogeen TMD Neuralgiforme pijn Hoofdpijn Gerefereerde pijn

Nadere informatie

Onbegrepen pijn. Toch, en dat zal elke tandarts die de onbegrepen pijnklacht KIESPIJN: BEZINT EER GE MET BOOR OF TANG BEGINT

Onbegrepen pijn. Toch, en dat zal elke tandarts die de onbegrepen pijnklacht KIESPIJN: BEZINT EER GE MET BOOR OF TANG BEGINT 20 TANDARTSPRAKTIJK FEBRUARI 2014 KIESPIJN: BEZINT EER GE MET BOOR OF TANG BEGINT Onbegrepen pijn Iedere tandarts heeft wel eens een onbegrepen pijnklacht meegemaakt in zijn of haar carrière. Dat is niet

Nadere informatie

Pijn en bewegingsstoornissen van de mandibula met een focus op het kaakgewricht

Pijn en bewegingsstoornissen van de mandibula met een focus op het kaakgewricht B. Stegenga, H. Schouten Pijn en bewegingsstoornissen van de mandibula met een focus op het kaakgewricht Het belangrijkste kenmerk van mandibulaire pijn- en bewegingsstoornissen is pijn van musculoskelettale

Nadere informatie

Kaakgewrichtsproblemen vanuit fysiotherapeutisch perspectief. Tim van Beers/Sanne van Engelen/Jutta Prünner

Kaakgewrichtsproblemen vanuit fysiotherapeutisch perspectief. Tim van Beers/Sanne van Engelen/Jutta Prünner Kaakgewrichtsproblemen vanuit fysiotherapeutisch perspectief Tim van Beers/Sanne van Engelen/Jutta Prünner 09-05-2019 Tim van Beers TMD/Manueel/ Fysiotherapeut Praktijkhouder FT Gestel en Coevering Docent

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 112

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 112 111 Ondervoeding is gedefinieerd als een subacute of acute voedingstoestand waarbij een combinatie van onvoldoende voedingsinname en ontstekingsactiviteit heeft geleid tot een afname van de spier- en vetmassa

Nadere informatie

Kaakgewrichtsklachten en fysiotherapie

Kaakgewrichtsklachten en fysiotherapie Kaakgewrichtsklachten en fysiotherapie KAAKGEWRICHTSKLACHTEN EN FYSIOTHERAPIE U bent bij de kaakchirurg/kno arts/tandarts/orthodontist/ tandarts-gnatoloog in behandeling voor klachten van uw kaakgewricht.

Nadere informatie

Mondproblemen in de huisartspraktijk - een ver van mijn bed show? Justin Pijpe, kaakchirurg CZE Bas Mickers, kaakchirurg MMC Elsje van Beek, huisarts

Mondproblemen in de huisartspraktijk - een ver van mijn bed show? Justin Pijpe, kaakchirurg CZE Bas Mickers, kaakchirurg MMC Elsje van Beek, huisarts Mondproblemen in de huisartspraktijk - een ver van mijn bed show? Justin Pijpe, kaakchirurg CZE Bas Mickers, kaakchirurg MMC Elsje van Beek, huisarts Mondheelkundige problematiek 22 per 1000 patiënten

Nadere informatie

Pijn bij bewegingen van de onderkaak

Pijn bij bewegingen van de onderkaak J.J.R. Huddleston Slater, B. Stegenga Pijn bij bewegingen van de onderkaak Een pijnlijk, vermoeid gevoel in de kauwspieren en/of pijn in het gebied van het kaakgewricht is een bekende tandheelkundige klacht.

Nadere informatie

Zenuwpijn behandelen met medicijnen

Zenuwpijn behandelen met medicijnen Zenuwpijn behandelen met medicijnen Anesthesie alle aandacht Zenuwpijn behandelen met medicijnen Deze folder geeft uitleg over de behandeling van zenuwpijn met medicijnen. Deze medicijnen zijn meestal

Nadere informatie

Tandarts en orofaciaal fysiotherapeut De werkwijze en mogelijk samenwerking

Tandarts en orofaciaal fysiotherapeut De werkwijze en mogelijk samenwerking Tandarts en orofaciaal fysiotherapeut De werkwijze en mogelijk samenwerking Inhoudsopgave Voorstellen; Werkwijze; het vak tandarts Van tandarts naar orofaciaal fysiotherapeut Werkwijze; het vak orofaciaal

Nadere informatie

Kaakgewricht klachten

Kaakgewricht klachten Kaakgewricht klachten KNO Beter voor elkaar Kaakgewricht klachten Het Myofaciale Pijndysfunctie syndroom (MPD-syndroom) De aandoening Het komt nogal eens voor dat men klaagt over pijn in of rond het oor,

Nadere informatie

Tandheelkunde. Inspectie en palpatie van de mondholte

Tandheelkunde. Inspectie en palpatie van de mondholte Tandheelkunde Inspectie en palpatie van de mondholte Inspectie en palpatie van de mondholte Inleiding Dieren met gebitsaandoeningen komen vaak voor in de dierenartsenpraktijk. Vaak zijn de eigenaren hier

Nadere informatie

Reumatoïde artritis van de hand

Reumatoïde artritis van de hand Reumatoïde artritis van de hand Reumatoïde artritis van de hand Wat is artritis? Letterlijk betekent artritis 'ontstoken gewricht'. Normaal gesproken bestaat een gewricht uit twee gladde, met kraakbeen

Nadere informatie

Bisfosfonaten bij borstkanker

Bisfosfonaten bij borstkanker Oncologie i Bisfosfonaten bij borstkanker Patiënteninformatie Adjuvante therapie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Uw specialist heeft met u besproken dat u, naast de behandeling met hormonale therapie, in

Nadere informatie

Artrose in de schouder

Artrose in de schouder Afdeling: Onderwerp: Orthopedie Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw arm wilt bewegen, kan wijzen op artrose.

Nadere informatie

Temporomandibular joint internal derangements: Diagnosis, mechanisms and risk factors, and prognosis Kalaykova, S.I.

Temporomandibular joint internal derangements: Diagnosis, mechanisms and risk factors, and prognosis Kalaykova, S.I. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Temporomandibular joint internal derangements: Diagnosis, mechanisms and risk factors, and prognosis Kalaykova, S.I. Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Christophe Fauconnier

Christophe Fauconnier Christophe Fauconnier Kinesitherapeut UVC Brugmann IVe INTERDISCIPLINAIR SYMPOSIUM Vrijdag 21 oktober 2011 Square - Brussels Meeting Center Definitie = ± geheel onmogelijk Openen Mond (OM) < contractuur

Nadere informatie

Buikwandpijnsyndroom Soms wordt in plaats van ACNES de Nederlandse term buikwandpijnsyndroom gebruikt.

Buikwandpijnsyndroom Soms wordt in plaats van ACNES de Nederlandse term buikwandpijnsyndroom gebruikt. ACNES Wat is ACNES? ACNES is een aandoening waarbij kinderen en volwassenen last hebben van hevige buikpijnklachten aan een kant van de buik als gevolg van afknelling van een zenuwtakje in de huid van

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/24980

Nadere informatie

snijlijn snijlijn Hebt u nog vragen? Artrose in de schouder Maak meer wetenschappelijk onderzoek mogelijk Wat is artrose?

snijlijn snijlijn Hebt u nog vragen? Artrose in de schouder Maak meer wetenschappelijk onderzoek mogelijk Wat is artrose? Schouderartrose Artrose in de schouder Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw arm wilt bewegen, kan wijzen op

Nadere informatie

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek M. Lacko KNO-arts/Hoofd-hals oncoloog Oncologie symposium, Maastricht 21 mei 2015 Indeling presentatie 1. Incidentie en epidemiologie

Nadere informatie

Inhoud. Wat is osteoarthritis?

Inhoud. Wat is osteoarthritis? Inhoud Osteoarthritis Welke gewrichten worden aangetast? Pijn en ongemak Synoviaal vocht Beschikbare behandelingen Fermathron TM Hoe werkt het? De behandeling Wie hebben er baat bij? Wat kunt u doen? 3

Nadere informatie

Onderzoekscriteria voor de Diagnostiek van Temporomandibulaire Dysfunctie OCD/TMD

Onderzoekscriteria voor de Diagnostiek van Temporomandibulaire Dysfunctie OCD/TMD Onderzoekscriteria voor de Diagnostiek van Temporomandibulaire Dysfunctie OCD/TMD Vertaald door Dr. Frank Lobbezoo Drs. Maurits K.A. van Selms Afdeling Orale Functieleer, Sectie Orale Kinesiologie Academisch

Nadere informatie

Informatie voor patienten

Informatie voor patienten Dry needling Informatie voor patienten Dry needling van triggerpoints Dry needling van triggerpoints is een techniek die pijnsymptomen kan verminderen. Het is een techniek die triggerpoints behandeld met

Nadere informatie

Zenuwpijn behandelen met medicijnen

Zenuwpijn behandelen met medicijnen Zenuwpijn behandelen met medicijnen Deze folder geeft uitleg over de behandeling van zenuwpijn met medicijnen. Deze medicijnen zijn meestal geen gewone pijnstillers, maar komen uit de groep van de anti-epileptica

Nadere informatie

Pijn en MS in de medische literatuur. Omschrijving probleem. Prevalentie. Prevalentie 63 % (nl populatie 19 %)

Pijn en MS in de medische literatuur. Omschrijving probleem. Prevalentie. Prevalentie 63 % (nl populatie 19 %) Pijn en MS in de medische literatuur Roger Haenen, Revalidatiearts Orbis Medisch Centrum Sittard - Geleen Omschrijving probleem Prevalentie 63 % (nl populatie 19 %) RRMS 50% PPMS 70% SPMS 70 % 25 % ervaart

Nadere informatie

Wat is artrose aan de duimbasis? Bij wie ontwikkelt zich duimbasis artrose? Wat zijn de symptomen en tekenen van artritis aan de duimbasis?

Wat is artrose aan de duimbasis? Bij wie ontwikkelt zich duimbasis artrose? Wat zijn de symptomen en tekenen van artritis aan de duimbasis? Duimbasis artrose gahandenpolscentrum.nl Duimbasis artrose Wat is artrose aan de duimbasis? In normale gewrichten zijn de uiteinden van de botten geheel bedekt met kraakbeen, waardoor deze soepel en pijnloos

Nadere informatie

Polymyalgia reumatica (PMR), niet altijd wat het lijkt. C. De Gendt

Polymyalgia reumatica (PMR), niet altijd wat het lijkt. C. De Gendt Polymyalgia reumatica (PMR), niet altijd wat het lijkt C. De Gendt Diagnose In 1964 moest US Supreme Court rechter Potter Stewart, gewiekst met woorden, toegeven dat een definitie van harde pornogafie

Nadere informatie

Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde

Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde Deze folder geeft uitleg over de algemene gang van zaken in het Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde (CBT) van Rijnstate in Arnhem. De informatie is bedoeld voor

Nadere informatie

Behandelingsprotocol voor craniomandibulaire dysfunctie 1

Behandelingsprotocol voor craniomandibulaire dysfunctie 1 Oorspronkelijke bijdragen Naeije e.a.: Behandelingsprotocol CMD 1 M. Naeije F. Lobbezoo L.A.J. van Loon W.P.M. Savalle Jac. van der Zaag J.J.R. Huddleston Slater M.J. van der Meulen C.M. Visscher Behandelingsprotocol

Nadere informatie

REUMATOLOGIE achtergronden casusschetsen

REUMATOLOGIE achtergronden casusschetsen REUMATOLOGIE achtergronden casusschetsen Voorstel wijzigingen bij herziening werkafspraak kunnen op de laatste pagina worden genoteerd. Interline augustus 2009 Voor: begeleider/presentator INTERLINE Reumatologie

Nadere informatie

Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder?

Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder? Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder? Dr. P. Verspeelt Fysische geneeskunde en Revalidatie 15 november 2014 Wat is hyaluronzuur? 2 suikermolecules

Nadere informatie

Ongedifferentieerde spondylartritis

Ongedifferentieerde spondylartritis Ongedifferentieerde spondylartritis Wat is ongedifferentieerde spondylartritis? Spondylartritiden is een groep van chronische ziekten die bij elkaar horen omdat patiënten vaak dezelfde klachten hebben.

Nadere informatie

Traumatologie van het Aangezicht symposium huisartsen 6 juni Dr Gertjan van Beek

Traumatologie van het Aangezicht symposium huisartsen 6 juni Dr Gertjan van Beek Traumatologie van het Aangezicht symposium huisartsen 6 juni 2018 Dr Gertjan van Beek Disclosures spreker (potentiële) belangenverstrengeling Nothing to disclose Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

Enkeltrauma. Onderzoek en behandeling na een inversietrauma. (door de enkel zwikken)

Enkeltrauma. Onderzoek en behandeling na een inversietrauma. (door de enkel zwikken) Enkeltrauma Onderzoek en behandeling na een inversietrauma. (door de enkel zwikken) Groningen Sport Revalidatie (sport) fysiotherapie praktijk locatie Alfa - Kardingerweg 48 9735 AH Groningen locatie Hanze

Nadere informatie

Witte stofafwijkingen

Witte stofafwijkingen Witte stofafwijkingen Wat zijn het, wat betekenen ze en wat moet je ermee? Ivo van Schaik, neuroloog 0 PresentationAMC.pptx Witte stof: wat is het? 1 PresentationAMC.pptx Witte stof: wat is het? 2 PresentationAMC.pptx

Nadere informatie

NRLP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts

NRLP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts www.printo.it/pediatric-rheumatology/be_fm/intro NRLP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts Versie 2016 1. WAT IS NRLP-12 GERELATEERDE TERUGKERENDE KOORTS 1.1 Wat is het? NRLP-12 gerelateerde terugkerende

Nadere informatie

Prof. dr. ir. M. Naeije Prof. dr. F. Lobbezoo Dr. C.M. Visscher. Orale kinesiologie

Prof. dr. ir. M. Naeije Prof. dr. F. Lobbezoo Dr. C.M. Visscher. Orale kinesiologie Prof. dr. ir. M. Naeije Prof. dr. F. Lobbezoo Dr. C.M. Visscher Orale kinesiologie Onder redactie van: Prof. dr. ir. M. Naeije Prof. dr. F. Lobbezoo Dr. C.M. Visscher Orale kinesiologie Temporomandibulaire

Nadere informatie

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012 Luxaties van schouder elleboog en vingers Compagnonscursus 2012 De schouder - Epidemiologie Meest gedisloceerde gewricht: NL 2000/jaar op SEH 45% van alle luxaties betreffen schouder 44% in de leeftijdsgroep

Nadere informatie

Knieaandoeningen. Chirurgie. Beter voor elkaar

Knieaandoeningen. Chirurgie. Beter voor elkaar Knieaandoeningen Chirurgie Beter voor elkaar Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en oorzaken van de meest voorkomende knieaandoeningen en de meest gebruikelijke behandelingen.

Nadere informatie

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici \ MPS en Dry Needling - 1 Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici Frank Timmermans, fysiotherapeut en manueel therapeut Uplands Physiotherapy Clinic, Penticton, B.C. Canada Inhoud presentatie

Nadere informatie

Ligamentaire laesie enkelgewricht

Ligamentaire laesie enkelgewricht Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Kerkweg 45a 4102 KR Zijderveld Telefoon 0345-642618 Fax 0345-641004 E-mail vriesfysio@planet.nl Internet www.fysiodevries.nl Ligamentaire

Nadere informatie

PATIËNTENFOLDER ORTHOPEDIE

PATIËNTENFOLDER ORTHOPEDIE PATIËNTENFOLDER ORTHOPEDIE Artrose in de schouder Algemeen Er is bij u artrose in uw schouder vastgesteld. Aan de hand van deze folder krijgt u informatie over de diagnose artrose, de gevolgen en behandeling

Nadere informatie

Het bewegingsstelsel. 1 Inleiding

Het bewegingsstelsel. 1 Inleiding DC 14 Het bewegingsstelsel 1 Inleiding Wij bewegen voortdurend. Om dat mogelijk te maken, hebben we een heel systeem. Dat systeem bestaat voornamelijk uit beenderen, gewrichten en spieren. De spieren worden

Nadere informatie

Infobrochure. Duimbasisartrose. Dienst: orthopedie Tel.: mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Duimbasisartrose. Dienst: orthopedie Tel.: mensen zorgen voor mensen Infobrochure Duimbasisartrose Dienst: orthopedie Tel.: 011 826 130 mensen zorgen voor mensen Inhoud Wat is duimbasisartrose...3 Symptomen...4 Diagnose...4 Behandeling...5 2 Wat is duimbasisartrose? Pijn

Nadere informatie

Ik krijg er buikpijn van

Ik krijg er buikpijn van Ik krijg er buikpijn van Anterior cutaneous nerve entrapment syndrome Duodagen 2018 Niels Heins & Annemarie Boer Jelmer Bergsma & Steven Buijk Vrouw 31 jaar VG/ sectio Pijn ROB, Stekend, hevig & kortdurend.

Nadere informatie

Kaakchirurg wordt MKA-chirurg

Kaakchirurg wordt MKA-chirurg Kaakchirurg wordt MKA-chirurg MKA Locatie Hoorn/Enkhuizen Kaakchirurg wordt MKA-chirurg Omdat het specialisme mondziekten en kaakchirurgie de afgelopen jaren uitgebreid is met aangezichtschirurgie, is

Nadere informatie

Graad 1 verzwikking: Lichte overrekking en geringe beschadiging van de vezels (fibrillen) van het ligament.

Graad 1 verzwikking: Lichte overrekking en geringe beschadiging van de vezels (fibrillen) van het ligament. Verstuikte enkel Een verstuikte enkel is een veel voorkomende aandoening. Ongeveer 25.000 mensen per dag maken dat mee. Enkel verstuikingen komen voor bij atleten en bij niet atleten, bij kinderen en volwassenen.

Nadere informatie

Andere verschijnselen die ook voorkomen zonder een breuk in de oogkas:

Andere verschijnselen die ook voorkomen zonder een breuk in de oogkas: Een breuk van de oogkas (orbitafractuur) Inleiding Het oog wordt goed beschermd: aan de voorzijde door de oogleden en aan de overige zijden door de botten van de oogkas (orbita). Door een stomp trauma,

Nadere informatie

161 Samenvatting L L sub01-bw-spaetgens - Processed on: Processed on:

161 Samenvatting L L sub01-bw-spaetgens - Processed on: Processed on: Samenvatting 161 162 Samenvatting 163 Samenvatting Jicht is een gewrichtsontsteking, ook wel artritis genoemd, en is wereldwijd de meest voorkomende reumatische aandoening. Jicht komt vaker voor bij mannen

Nadere informatie

Arthrose in de schouder

Arthrose in de schouder Arthrose in de schouder Orthopedie alle aandacht Arthrose in de schouder Inleiding Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen

Nadere informatie

LEEF en BEWEEG! Behandelingsschema. Artroseraadgever voor patiënten. Artrose in kleine en grote gewrichten en de behandeling ervan met

LEEF en BEWEEG! Behandelingsschema. Artroseraadgever voor patiënten. Artrose in kleine en grote gewrichten en de behandeling ervan met Behandelingsschema Naargelang het gewricht of de graad van artrose krijgt u één of meerdere injecties met OSTENIL, OSTENIL PLUS of OSTENIL MINI. Hier afscheuren Artroseraadgever voor patiënten 1. Injectie

Nadere informatie

Arthrocentesis and viscosupplementation as treatment modalities for arthralgia of the temporomandibular joint Vos, Lukas Matthijs

Arthrocentesis and viscosupplementation as treatment modalities for arthralgia of the temporomandibular joint Vos, Lukas Matthijs University of Groningen Arthrocentesis and viscosupplementation as treatment modalities for arthralgia of the temporomandibular joint Vos, Lukas Matthijs IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the

Nadere informatie

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn Hoofdpijnklachten Hoofdpijnklachten komen veel voor en kunnen u ernstig belemmeren in uw dagelijks functioneren. Soms is het een vervelende, zeurende pijn die op de achtergrond aanwezig is, maar er zijn

Nadere informatie

Myofasciaal Pijn Syndroom

Myofasciaal Pijn Syndroom Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici \ Frank Timmermans, fysiotherapeut en manueel therapeut Uplands Physiotherapy Clinic, Penticton, B.C. Canada MPS en Dry Needling - 1 Inhoud presentatie

Nadere informatie

Inleiding. Reumatische ziekten

Inleiding. Reumatische ziekten De reumatoloog Inleiding Ieder jaar bezoekt een groot aantal mensen de huisarts met klachten van het bewegingsapparaat (gewrichten, spieren, pezen en botten). Vaak is de huisarts in staat de diagnose

Nadere informatie

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici \ Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici Frank Timmermans,, fysiotherapeut en manueel therapeut Uplands Physiotherapy Clinic, Penticton, B.C. Canada Samenstelling Peter Bär,, fysiotherapeut

Nadere informatie

uitnodiging NVvE najaarscongres 15 november 2014 Hotel Okura Amsterdam pijn

uitnodiging NVvE najaarscongres 15 november 2014 Hotel Okura Amsterdam pijn uitnodiging NVvE najaarscongres 15 november 2014 Hotel Okura Amsterdam pijn voorwoord Pijn! Of het nu gaat om een diagnose stellen, verdovingen geven of pijnklachtentijd reserveren; de aanwezigheid en

Nadere informatie

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING JMJ KRUL NEUROLOOG TERGOOIZIEKENHUIZEN BLARICUM Cijfers over diabetes (1) Er zijn ongeveer 740.000 mensen met diabetes in Nederland; 250.000 mensen

Nadere informatie

Gebroken bot (fractuur): Er kan een breuk ontstaan in de uiteinden van het boven- of onderbeen, of de knieschijf kan gebroken zijn.

Gebroken bot (fractuur): Er kan een breuk ontstaan in de uiteinden van het boven- of onderbeen, of de knieschijf kan gebroken zijn. Knie aandoeningen Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en oorzaken van de meest voorkomende knieaandoeningen en de meest gebruikelijke behandelingen. Uw persoonlijke situatie kan echter

Nadere informatie

Slaapproblemen MKA. Locatie Hoorn/Enkhuizen

Slaapproblemen MKA. Locatie Hoorn/Enkhuizen Slaapproblemen MKA Locatie Hoorn/Enkhuizen Slaapproblemen We slapen gemiddeld een derde van ons leven. Een gezonde nachtrust geeft ons de energie om de volgende dag goed te kunnen functioneren vooral wat

Nadere informatie

Trigeminusneuralgie Multidisciplinaire aanpak en behandeling

Trigeminusneuralgie Multidisciplinaire aanpak en behandeling Trigeminusneuralgie Multidisciplinaire aanpak en behandeling Dr Olivier Deryck Ter inleiding Incidentie 4-5/100000/jaar Middelbare tot oudere leeftijd (60-70 jaar, 90% ouder dan 40 jaar) zz adolescenten

Nadere informatie

Artrose in de schouder

Artrose in de schouder Artrose in de schouder Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw arm wilt bewegen, kan wijzen op artrose. Bijkomende

Nadere informatie

Musculoskelettale stoornissen van het kauwstelsel

Musculoskelettale stoornissen van het kauwstelsel Bijzonder onderwerp Projectgroep: Musculoskelettale stoornissen Musculoskelettale stoornissen van het kauwstelsel Projectgroep Musculoskelettale stoornissen van het kauwstelsel 1 Consensus over diagnostiek

Nadere informatie

SERIE VISIES OP GENEZING: ARTROSE

SERIE VISIES OP GENEZING: ARTROSE SERIE VISIES OP GENEZING: ARTROSE ARTROSE, OORZAKEN EN BEHANDELWIJZEN Inhoud Introductie.... 3 1 Wat is artrose?......... 3-4 2 Wat zijn de oorzaken?... 4 3Behandelingen......5-6 2 Introductie Een overtuiging

Nadere informatie

Fase 1: Verwijzing, aanmelding en initiële hypothese. Screening. Hypothese: Er is mogelijk sprake van liespijn als gevolg van rode vlaggen.

Fase 1: Verwijzing, aanmelding en initiële hypothese. Screening. Hypothese: Er is mogelijk sprake van liespijn als gevolg van rode vlaggen. Stroomdiagram Liespijn Onderstaand stroomdiagram kan worden gebruikt voor het diagnostisch proces, bij patiënten met liespijn. Hierbij wordt de nadruk gelegd op artrogene problematiek. Niet atrogene aandoeningen

Nadere informatie

Artrose van de voet en enkel

Artrose van de voet en enkel Artrose van de voet en enkel Bij voet- en enkelartrose is er sprake van slijtage in het enkel- of een voetgewricht. Pijn bij (het opstarten van) bewegen, pijn in rust, zwellingen en bewegingsbeperkingen

Nadere informatie

Dokter, ik ben zo moe. greta moorkens algemeen inwendige ziekten U Z Antwerpen

Dokter, ik ben zo moe. greta moorkens algemeen inwendige ziekten U Z Antwerpen Dokter, ik ben zo moe greta moorkens algemeen inwendige ziekten U Z Antwerpen Oorzaken chronisch moeheid : > 50%(70%) psychiatrische (co)morbiditeit somatisch onderliggend lijden ( bvb cancerrelated fatigue)

Nadere informatie

Behandeling met een bisfosfonaat

Behandeling met een bisfosfonaat Patiënteninformatie Behandeling met een bisfosfonaat APD/zoledroninezuur Gebruik en bijwerkingen 1234567890-terTER_ Behandeling met APD/zoledroninezuur U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling

Nadere informatie

Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie. Patiënteninformatie. Kaakgewrichtsklachten. Slingeland Ziekenhuis

Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie. Patiënteninformatie. Kaakgewrichtsklachten. Slingeland Ziekenhuis Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie Kaakgewrichtsklachten i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen De kaakgewrichten bevinden zich aan beide zijden van het gezicht, vlak voor het oor,

Nadere informatie

Chondropathie Patellae

Chondropathie Patellae Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Kerkweg 45a 4102 KR Zijderveld Telefoon 0345-642618 Fax 0345-641004 E-mail vriesfysio@planet.nl Internet www.fysiodevries.nl Chondropathie

Nadere informatie

Frozen Shoulder. Ook wel adhesieve capsulitis genoemd. Wat is het?

Frozen Shoulder. Ook wel adhesieve capsulitis genoemd. Wat is het? Frozen Shoulder Ook wel adhesieve capsulitis genoemd Wat is het? Frozen Shoulder is een extreem pijnlijke aandoening waarin de schouder volledig of gedeeltelijk verstfijd is. Het is een van de meest pijnlijke

Nadere informatie

Arthrose in de schouder. Orthopedie

Arthrose in de schouder. Orthopedie Arthrose in de schouder Orthopedie Arthrose in de schouder Inleiding Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw

Nadere informatie

Hand en pols artrose. Orthopedie

Hand en pols artrose. Orthopedie Hand en pols artrose Orthopedie Hand- en pols artrose Bij hand- en polsartrose is er sprake van slijtage in de hand of vingers of in het polsgewricht. Pijn bij (het opstarten van) bewegen, pijn in rust,

Nadere informatie

Wat zorgt voor de stabiliteit? Instabiliteit ontstaat wanneer er iets mis met het actieve of passieve systeem.

Wat zorgt voor de stabiliteit? Instabiliteit ontstaat wanneer er iets mis met het actieve of passieve systeem. (In-) Stabiliteit Inleiding Wat is instabiliteit? Instabiliteit van het schoudergewricht houdt in dat de weefsels in en rond de schouder niet in staat zijn de kop van de bovenarm op een juiste manier in

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS)

Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS) Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS) Het verloop, de symptomen en de behandeling Centrum voor Revalidatie Inleiding Uw arts heeft bij u de diagnose Complex Regionaal Pijn Syndroom

Nadere informatie

AANDOENINGEN VAN DE KNIE

AANDOENINGEN VAN DE KNIE AANDOENINGEN VAN DE KNIE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over aandoeningen van de knie en de meest gebruikelijke behandelingen. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

Enkelartrose. Orthopedie OLV Ziekenhuis Aalst-Asse-Ninove Campus Aalst Moorselbaan Aalst T

Enkelartrose. Orthopedie OLV Ziekenhuis Aalst-Asse-Ninove Campus Aalst Moorselbaan Aalst T Enkelartrose Orthopedie OLV Ziekenhuis Aalst-Asse-Ninove Campus Aalst Moorselbaan 164 9300 Aalst T. 053 72 41 11 Inleiding Bij enkelartrose is er sprake van slijtage in het enkelgewricht. De belangrijkste

Nadere informatie

Hoofd, gezicht en nek

Hoofd, gezicht en nek pijngids Hoofd, gezicht en nek Vetgedrukte tekst geeft een primair pijnpatroon aan. Niet-vetgedrukte tekst verwijst naar een minder vaak voorkomend patroon of een satelliet-triggerpoint-patroon. Spieren

Nadere informatie

Kaakgewrichtsklachten

Kaakgewrichtsklachten Kaakgewrichtsklachten Kaakchirurgie Beter voor elkaar Kaakgewrichtsklachten U bent bij de polikliniek mondziekten en kaakchirurgie in behandeling voor kaakgewrichtsklachten. Deze brochure beschrijft een

Nadere informatie

Hand en pols artrose. Orthopedie. alle aandacht

Hand en pols artrose. Orthopedie. alle aandacht Hand en pols artrose Orthopedie alle aandacht Hand- en pols artrose Bij hand- en polsartrose is er sprake van slijtage in de hand of vingers of in het polsgewricht. Pijn bij (het opstarten van) bewegen,

Nadere informatie

Informatie over kaakklachten

Informatie over kaakklachten Informatie over kaakklachten Logopedie Beter voor elkaar 2 Inleiding U bent door de kaakchirurg, KNO-arts, huisarts of tandarts verwezen naar de afdeling logopedie in verband met kaakklachten. Deze folder

Nadere informatie

TMD en De edentaten. fysiotherapie.lwdzuid.nl 1

TMD en De edentaten. fysiotherapie.lwdzuid.nl 1 & fysiotherapie.lwdzuid.nl 1 Wat is TMD? TMD is a collective term embracing a number of clinical problems that involve the masticatory musculature, the temporomandibular joint and associated structures,

Nadere informatie

Aanleg Vaak zijn er meerdere familieleden die ook tandenknarsen. Familiaire aanleg lijkt wel een rol te spelen.

Aanleg Vaak zijn er meerdere familieleden die ook tandenknarsen. Familiaire aanleg lijkt wel een rol te spelen. Tandenknarsen Wat is tandenknarsen? Tandenknarsen is een aandoening waarbij kinderen en volwassenen tijdens hun slaap hun tanden en kniezen over elkaar heen schuren. Hoe wordt tandenknarsen ook wel genoemd?

Nadere informatie

Knieaandoening. Chirurgie

Knieaandoening. Chirurgie Knieaandoening Chirurgie Inhoudsopgave Inleiding...4 De gezonde knie...4 Wat kan er mis zijn met de knie?...6 Welke onderzoeken zijn mogelijk?...8 Behandelingsmogelijkheden...9 Wat kunt u als patiënt

Nadere informatie

Orthopedie. Polsprothese

Orthopedie. Polsprothese Orthopedie Polsprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw pols. Er wordt een polsprothese geplaatst. In deze folder vindt u informatie over de pols, de aanleiding voor de operatie, de operatie,

Nadere informatie

Hielspoor /Fasciitis plantaris

Hielspoor /Fasciitis plantaris Hielspoor /Fasciitis plantaris U wordt behandeld voor de klachten aan uw voet(en). De aandoening heeft diverse benamingen: hielspoor, hielpijn, plantaire fasciitis, peesplaatonsteking van de voet. De correcte

Nadere informatie

AANDOENINGEN VAN DE KNIE

AANDOENINGEN VAN DE KNIE AANDOENINGEN VAN DE KNIE In deze folder geeft het Spijkenisse Medisch Centrum u algemene informatie over aandoeningen van de knie en de meest gebruikelijke behandelingen. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

Sport Specifieke Blessure Begeleiding

Sport Specifieke Blessure Begeleiding Sport Specifieke Blessure Begeleiding Week 8. Knierevalidatie Acute knie 300.000 knie letsels per jaar Aandoeningen contusie / distorsie hydrops heamartros meniscus kruisbanden / collaterale banden Acute

Nadere informatie

www.printo.it/pediatric-rheumatology/nl/intro Het PAPA Syndroom Versie 2016 1. WAT IS PAPA 1.1 Wat is het? Het acroniem PAPA staat voor Purulente Artritis, Pyoderma gangrenosum en Acne. Het is een erfelijk

Nadere informatie

Pijncentrum. Behandeling van het temporomandibulaire gewricht

Pijncentrum. Behandeling van het temporomandibulaire gewricht Pijncentrum Behandeling van het temporomandibulaire gewricht Inleiding Op het pijncentrum is met u besproken dat uw pijnklachten behandeld gaan worden door middel van een behandeling van het temporomandibulaire

Nadere informatie

Persisterende Dento-Alveolaire Pijn (PDAP) 22 en 29 november 2014

Persisterende Dento-Alveolaire Pijn (PDAP) 22 en 29 november 2014 Persisterende Dento-Alveolaire Pijn (PDAP) 22 en 29 november 2014 1 Casus 4: man, 49 jaar Verwezen naar Kliniek Endodontologie via Kliniek Orofaciale pijn en Disfunctie: Historie: Linkeroog is in jeugd

Nadere informatie

PATIËNTENFOLDER ORTHOPEDIE. Schouder impingement. (Inklemming schouder)

PATIËNTENFOLDER ORTHOPEDIE. Schouder impingement. (Inklemming schouder) PATIËNTENFOLDER ORTHOPEDIE Schouder impingement (Inklemming schouder) Algemeen Er is bij u schouder impingement vastgesteld. Aan de hand van deze folder krijgt u informatie over de schouder, de oorzaak,

Nadere informatie

Leen Verhaert, dierenarts, Diplomate of the European Veterinary Dental College, European Veterinary Specialist in Dentistry.

Leen Verhaert, dierenarts, Diplomate of the European Veterinary Dental College, European Veterinary Specialist in Dentistry. Mondontsteking bij de kat: een complex probleem Leen Verhaert, dierenarts, Diplomate of the European Veterinary Dental College, European Veterinary Specialist in Dentistry. Dier en Tand, Lintsesteenweg

Nadere informatie

Kaakchirurgie. Overbelasting van het kaakgewricht

Kaakchirurgie. Overbelasting van het kaakgewricht Kaakchirurgie Overbelasting van het kaakgewricht Inleiding U bent bij de kaakchirurg onder behandeling vanwege klachten aan de kaken. Het kaakgewricht zit vlak voor het oor. Het is een gewricht dat gemakkelijk

Nadere informatie

Onderzoek hoofd hals en slijmvliesafwijkingen in de mond. Workshop MKA chirurgie Gerald J. Springer

Onderzoek hoofd hals en slijmvliesafwijkingen in de mond. Workshop MKA chirurgie Gerald J. Springer Onderzoek hoofd hals en slijmvliesafwijkingen in de mond Workshop MKA chirurgie Gerald J. Springer Team MKA chirurgie Kaakchirurgen: Theo Brouwer Johan Jansma Rutger Schepers Gerald Springer Poli MKA chirurgie

Nadere informatie

Bent u op zoek naar krachtige en langdurige pijnverlichting van artrose (OA)*?

Bent u op zoek naar krachtige en langdurige pijnverlichting van artrose (OA)*? Bent u op zoek naar krachtige en langdurige pijnverlichting van artrose (OA)*? Verlicht uw pijnlijke artrose met een enkele injectie. 1 DUROLANE is een uit een enkele injectie bestaande behandeling die

Nadere informatie

Behandeling van kaakgewrichtsklachten

Behandeling van kaakgewrichtsklachten Behandeling van kaakgewrichtsklachten U bent bij de polikliniek mondziekten en kaakchirurgie in behandeling voor kaakgewrichtsklachten. Deze brochure beschrijft een aantal oefeningen en adviezen voor patiënten

Nadere informatie

POLYMYALGIA RHEUMATICA (PMR) FRANCISCUS GASTHUIS

POLYMYALGIA RHEUMATICA (PMR) FRANCISCUS GASTHUIS POLYMYALGIA RHEUMATICA (PMR) FRANCISCUS GASTHUIS Inleiding U heeft van uw reumatoloog te horen gekregen dat u Polymyalgia Rheumatica (PMR) heeft. In deze folder vindt u algemene informatie over PMR. Mogelijk

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting proefschrift Renée Walhout. Veranderingen in de hersenen bij Amyotrofische Laterale Sclerose

Nederlandse samenvatting proefschrift Renée Walhout. Veranderingen in de hersenen bij Amyotrofische Laterale Sclerose Nederlandse samenvatting proefschrift Veranderingen in de hersenen bij Amyotrofische Laterale Sclerose Cerebral changes in Amyotrophic Lateral Sclerosis, 5 september 2017, UMC Utrecht Inleiding Amyotrofische

Nadere informatie