ROTTERDAMS JAARBOEKJE 1997

Transcriptie

1 ROTTERDAMS JAARBOEKJE 1997

2 1. Opening fan de rasmu5bru^ door H.M de feonin^in; 4 september. Fofo^raa/ onbe/eend.

3 ROTTERDAMS JAARB O EKJE 1997 tevens jaarboekje van het Historisch Genootschap Roterodamum 10de reeks, 5de jaargang Gemeentelijke Archiefdienst Rotterdam, 1997

4 Redactie: mevr. drs. E.A.G. van den Bent, hoofdredacteur J.C. Okkema, eindredacteur drs. L.M. Akveld drs. F.H.J. Altenburg prof. dr. J. van Herwaarden mevr. drs. N.I. Schadee drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (tot medio oktober 1997) drs. M.C. van Trierum ISSN ISBN (gebonden) ISBN (ingenaaid) 1997 Gemeentelijke Archiefdienst Rotterdam Postbus 25082, 3001 HB Rotterdam Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotocopie, microfilm of op welke andere wijze ook,

5 INHOUD VOORWERK Uitbreiding van de redactie 10 Gemeentebestuur per 1 januari Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Rotterdam en de Beneden-Maas 11 Historisch Genootschap 'Roterodamum'.. 11 Historisch Genootschap 'De Maze' 12 Stichting 'Ons Rotterdam' 12 Nederlandse Genealogische Vereniging afdeling Rotterdam e.o 12 Zuidhollandse Vereniging voor Genealogie 'Ons Voorgeslacht' 12 Coördinatiecommissie van advies inzake archeologisch onderzoek binnen het ressort Rotterdam 12 Inlichtingen over enkele openbare verzamelingen 13 Dagelijkse Kroniek Tentoonstellingen te Rotterdam in Over Rotterdam en Rotterdammers, publicaties uit het jaar Rotterdammers en oud-rotterdammers die in 1996 zijn overleden.. 89 Historisch Genootschap 'Roterodamum', overzicht van de werkzaamheden in MENGELWERK Piet Ie Blanc ( ), door Aad Speksnijder 102 Jo Bollekamp ( ), door mr. A. Herstel 107 Willem Anthonius Fibbe ( ), door dr. F.T. Diemer- Lindeboom 114 Mr. Willem Hendrik Fockema Andreae ( ), door mr. P.R. Mees 123 B.P.M.M. Hoogeweegen ( ), door Luc Lutz 129 Prof. mr. dr. Johanna C. Hudig ( ), door R.C. Lensink- Bosman en M. Wilschut 132 Bernardine de Neeve ( ), door dr. Joh. R. ter Molen 137 Piet van de Pol ( ), door Hans Coolegem en Cees Zevenbergen 142 Een vijftiende-eeuws Rotterdams familienetwerk ontrafeld, door W. Kraal 147 Wat aan de schouwburg voorafging. Vorming en structuur van het veld van theatrale vermakelijkheden in Rotterdam, ca , door Henk Gras 152 Engelse jongen (17) overlijdt ver van ouders te Rotterdam, door

6 dr. H. ten Boom 213 lets over de geschiedenis van de buitenplaats Woelwijk, door W. Kraal 223 De reis van Salomon de Monchy naar Parijs in 1790, door M.A. de Jong-de Monchy 231 Het Nederlandsch Zendeling Genootschap. De oprichting en beginjaren, door dr. A.J. Lamping 235 De komst van de Bijbank der Nederlandsche Bank in Rotterdam, door Cora Boele 257 Het ontstaan van het openbaar groen in Rotterdam, , door H. Helmink-Habes 280 Het Leesgezelschap van 1847, door mr. H.J. Smit 308 'Leaving New York February 6th.' Het cruisebedrijf van de Holland- Amerika Lijn in de tijd van de passagierslijnvaart, door drs. R.H. Krans 316 Een Zweedse zeemanspredikant in Rotterdam, Vernietiging...van een kerk en strijd voor de wederopbouw, door Urban Claesson 371 De Varkenoordsebrug, door Jan Oudenaarden 403 De straatnamen van Rotterdam. Aanvullingen en verbeteringen (6), door J.C. Okkema 413

7 AFBEELDINGEN 1. Opening van de Erasmusbrug door H.M. de koningin; 4 september 2 2. Recruten van de Luchtmobiele Brigade dalen via een kabel van de Euromast af; 15 januari Minister mevrouw mr. W. Sorgdrager tijdens de opening van de tentoonstelling over het werk van de schilder Han van Meegeren in de Kunsthal; 10 februari Drs. R.M. Smit op weg naar de raadzaal, waar hij bekend maakt zijn wethoudersportefeuille ter beschikking te stellen; 19 februari Personeel van de Roteb demonstreert op de Coolsingel voor behoud van werkgelegenheid; 12 maart De nieuwe synagoge van de Liberale Joodse Gemeente aan de Mozartlaan; 17 maart Nationale hengelsportbeurs Visma in het Ahoy'-complex; 27 maart Bezoek van Z.M. koning Harald en H.M. koningin Sonja van Noorwegen aan Rotterdam; 16 april Viering Koninginnedag op de Coolsingel; 30 april H.K.H, prinses Margriet opent aan de Westersingel het revalidatiecentrum Rijndam; 9 mei De schuif van de Hartelkering in het Hartelkanaal wordt op zijn plaats gebracht; 4 juni De Amerikaanse schoener 'Pride of Baltimore II' brengt een bezoek aan de Rotterdamse haven; juni Naast het Dijkzigt Ziekenhuis wordt de eerste paal geslagen voor het centrum voor kankeronderzoek van de Erasmus Universiteit; 5 juli Minister-president W. Kok opent het verdiepte winkelcentrum Beurstraverse, gelegen tussen Hoogstraat/Beursplein en Lijnbaan/ Van Oldenbarneveltplaats; 31 augustus Negen Rotterdammers ontvangen in de synagoge aan de Mozartlaan de Yad Vashem-eretitel van de staat Israël; 10 september Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de Oorlogsgravenstichting onthult minister-president W. Kok een plaquette in de Laurenskerk; 14 september J.W. Brinkman wordt gefeliciteerd na zijn installatie als korpschef van de Regio Politie Rotterdam-Rijnmond; 1 oktober Opening van het winkelcentrum Alexandrium III aan de Hoofdweg; 17 oktober Een delegatie van de Tweede-Kamerfractie van de WD brengt een bezoek aan enige oude stadswijken; 4 november 59

8 20. Het standbeeld van Erasmus op het Grotekerkplein wordt licht beschadigd naast zijn sokkel aangetroffen; 22 november H.K.H, prinses Margriet en mr. Pieter van Vollenhoven brengen een bezoek aan het Expeditieknooppunt van PTT Post aan het Terbregseplein; 19 december Piet Ie Blanc Jo Bollekamp W.A. Fibbe Mr. W.H. Fockema Andreae B.P.M.M. Hoogeweegen Prof. mr. dr. J.C. Hudig Bernardine de Neeve Piet van de Pol tijdens de uitreiking van het eerste exemplaar van 'Als de Dag van Gisteren' in de Burgerzaal van het Stadhuis, 25 oktober Landhuis The Vyne in het graafschap Hampshire (Engeland) Het buiten Woelwijk (links achter de bomen) Het huis Woelwijk (rechts) Het portret dat Salomon de Monchy in 1790 liet snijden volgens een nieuw procédé. Hij had er twee uur voor geposeerd en, natuurlijk, verantwoordde hij de kosten weer in detail. Hij kreeg 100 afdrukken De oprichters van het Nederlandsch Zendeling Genootschap Het Zendelinghuis aan de Rechter Rottekade, Rudolf Adriaan Mees, firmant van R. Mees & Zoonen en woordvoerder van de Rotterdamse kassiers Mr. Willem Comelis Mees, sinds 1849 secretaris van de Nederlandsche Bank en vanaf 1863 president van de Bank Tussen 1865 en 1907 was de Bijbank gevestigd aan de Leuvehaven nr. 107; vanaf de Jonkmansteeg links op de foto het vijfde pand Voor- en achterzijde van de Bijbank aan de Leuvehaven, getekend in De eerste steen van het nieuwe pand aan de Boompjes werd gelegd op 17 maart 1906 door Maria Veder, dochter van de president van de Bijbank Ontwerp van J.D. en LP. Zocher voor de verandering van de Oude Plantage, 1845 (afb. 1) Ontwerp voor de aanleg van een villapark in de Oude Plantage en het weiland ten oosten ervan, ongesigneerd en ongedateerd (afb. 2) Ontwerp van Zocher voor de aanleg van buitenplaatsen in de Oude Plantage en een gedeelte van het aangrenzende land (afb. 3) Ontwerp van J.D. Zocher jr. voor de aanleg van het Park, 8

9 27 mei 1852 (afb. 4) Ontwerp van j.d. en LP. Zocher voor de Rotterdamsche Diergaarde, 1856 (afb. 5) De leden van het Leesgezelschap op het bordes en de trappen van Kuyl's Fundatie tijdens de jubileumviering op 31 mei Reclame voor de Middellandse-Zeecruise van de Statendam, Voorkant brochure Nieuws aan boord van de Statendam met o.a. programma van activiteiten, Middellandse-Zeecruise, Nog plaatsen vrij voor de cruise met de Rotterdam naar o.a. Bermuda, Dagprogramma tijdens de West-Indische cruise van de Statendam, 29 december De Zweedse Zeemanskerk aan de Boompjes, Het interieur van de Zweedse Zeemanskerk De ruïne van de Zweedse Zeemanskerk, mei Ds. Sven Hjort De Varkenoordsebrug,

10 UITBREIDING VAN DE REDACTIE Twee weten meer dan één'. Als men dit gezegde aanvaardt, dan zullen zeven ook meer weten dan twee. Hoewel de laatste jaren het Rotterdams Jaarboekje slechts twee redacteuren kende - eerst nog drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van de Oije en nu mevrouw drs. E.A.G. van den Bent (voorzitter) en de heer J.C. Okkema (secretaris) - heeft dat de kwaliteit noch de kwantiteit van dit unieke boekwerkje nadelig beïnvloed. Het was ieder jaar weer een genot om het te ontvangen en te lezen. Toch besloten beide redacteuren zich van nog meer deskundigheid en enthousiasme te voorzien. Zij zochten en vonden uitbreiding van de redactie met de volgende personen: drs. L.M. Akveld (Maritiem Museum 'Prins Hendrik'), drs. F.H.J. Altenburg (Bureau Monumenten Gemeente Rotterdam), prof. dr. J. van Herwaarden (Erasmus Universiteit Rotterdam), mevrouw drs. N.I. Schadee (Historisch Museum Rotterdam) en drs. M.C. van Trierum (Bureau Oudheidkundig Onderzoek Rotterdam). Daarmee telt deze redactie een zevental coryfeeën met enerzijds specialistische kennis op ieders vakgebied en met anderzijds een, zoals dat tegenwoordig heet, aanzienlijk 'netwerk' en een 'helicopterview' op heel veel wat zich in Rotterdam afspeelt en afspeelde. En dat is essentieel voor het Jaarboekje dat door zijn brede en daarnaast ook diepgaande informatie zulk een grote en stabiele lezerskring heeft opgebouwd. Het beste compliment voor de samenstellers van het Jaarboekje is wel, dat velen met name lid van het Historisch Genootschap Roterodamum zijn en blijven om er zeker van te zijn dat dit boekje zonder mankeren ieder jaar weer automatisch in de bus valt. Dat het Rotterdams Jaarboekje als gezamenlijk project van de Gemeentelijke Archiefdienst en van Roterodamum dit jaar zelfs voor de jaarwisseling in ieders bezit is, belooft veel voor de toekomst. Succes gewenst namens zeer velen! Drs. H.H. Horsting, voorzitter Roterodamum. 10