Darmischemie door acute mesenteriale veneuze trombose

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Darmischemie door acute mesenteriale veneuze trombose"

Transcriptie

1 Klinische les Darmischemie door acute mesenteriale veneuze trombose Elisabeth G. Klompenhouwer, Paul D. Gobardhan, Rianne Verhees, Wim Peters en Jean-Paul G.M. de Zoete KLINISCHE PRAKTIJK Dames en Heren, Een acute trombose van een V. mesenterica is een relatief zeldzame oorzaak van darmischemie die gepaard gaat met aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit. De aandoening kan al op zeer jonge leeftijd optreden, vaak in combinatie met trombo-embolische risicofactoren. Het stellen van de diagnose gebeurt in veel gevallen met vertraging vanwege de meestal aspecifieke presentatie en omdat de clinicus er niet op bedacht is. In deze klinische les beschrijven wij 2 jonge vrouwen met darmischemie veroorzaakt door een trombose van de V. mesenterica. Ze meldden zich bij 2 verschillende ziekenhuizen op de Spoedeisende Hulp met aspecifieke buikklachten. Catharina Ziekenhuis, Eindhoven. Afd. Radiologie: drs E.G. Klompenhouwer, artsassistent; drs. R. Verhees, radioloog. Afd. Interne Geneeskunde: dr. W. Peters, internist-hematoloog. Afd. Chirurgie: drs. J.-P. G.M. de Zoete, chirurg. Amphia Ziekenhuis, afd. Chirurgie, Breda. Drs. P.D. Gobardhan, arts-assistent. Contactpersoon: drs. E.G. Klompenhouwer Patiënt A, een 23-jarige vrouw met een blanco voorgeschiedenis, meldt zich met buikklachten bij de Spoedeisende Hulp. Behalve de anticonceptiepil gebruikt ze geen medicatie. De patiënte rookt. Zij klaagt over buikpijn diffuus verspreid over het abdomen, intermitterend aanwezig en bestaand sinds anderhalve week. Ze heeft diarree, sinds 2 dagen met bloedbijmenging, en op het moment van presentatie is ze misselijk en braakt ze. Haar hele familie heeft de afgelopen week ook buikklachten gehad, na het eten van een Chinese maaltijd. We zien we een matig zieke vrouw met een temperatuur van 38,4 C. Bij lichamelijk onderzoek heeft ze spaarzame peristaltiek, wisselende tympanie en drukpijn met actief spierverzet in de regio epigastrica, zonder evidente loslaatpijn. Laboratoriumonderzoek laat een CRP-waarde zien van 89 mg/l (referentiewaarde: < 10 mg/l) en een leukocytose van 18,9 x 10 9 /l (4,0-10,0 x 10 9 /l). Er wordt een echo van het abdomen verricht. Deze laat een spoortje vrij vocht zien in de excavatio rectouterina (cavum Douglasi) en wandverdikking van de dunne darm. De patiënte wordt opgenomen op de afdeling Interne Geneeskunde met de verdenking op een Campylobacter-infectie. De volgende dag gaat de patiënte klinisch achteruit. Bij lichamelijk onderzoek heeft ze een niet-afwijkende bloeddruk, een pols van 100/min. en een temperatuur van 38,8 C. Ze heeft hoogklinkende peristaltiek en gegeneraliseerde druk- en loslaatpijn. Laboratoriumonderzoek laat een leukocytose van 44 x 10 9 /l en een CRP-waarde NED TIJDSCHR GENEESKD. 2011;155:A3598 1

2 KLINISCHE PRAKTIJK Uitleg Short bowel -syndroom 6,7 Bij het verworven short bowel-syndroom is er sprake van malabsorptie door een uitgebreide resectie van de dunne darm. Deze malabsorptie kan optreden wanneer minder dan 200 cm van de dunne darm resteert. De ernst van de malabsorptie is afhankelijk van: de lengte, het segment en de kwaliteit van de resterende dunne darm; de aanwezigheid van het colon en de aanwezigheid van een intacte ileocoecaalklep; de mate van adaptatie. Wanneer het jejunum wordt gereseceerd ontstaat er een tijdelijke reductie in de absorptie van nutriënten. Het ileum is echter in staat om hiervoor te compenseren door adaptatie. Resectie van het ileum is problematischer omdat het jejunum niet in staat is de absorptiefunctie van het ileum over te nemen. Als een substantieel deel van het ileum is verwijderd, ontstaat er verlies van vocht en elektrolyten. Omdat het ileum ook de absorptie regelt van vitamine B 12, intrinsic factor en vetzuur kan substantiële resectie van het ileum leiden tot vitamine B 12 -deficiëntie en een verstoorde enterohepatische kringloop met vetzuurdeficiëntie, vetmalabsorptie en diarree tot gevolg. Resectie van het terminale ileum en de ileocoecaalklep vertraagt de passagetijd en is geassocieerd met bacteriële overgroei in de resterende dunne darm. Het colon is verantwoordelijk voor water- en elektrolytenabsorptie. Verlies van het colon in combinatie met een significant deel van de dunne darm wordt slecht getolereerd en is geassocieerd met de hydratie en elektrolytendepletie. De speerpunten van de behandeling van het short bowel-syndroom bestaan uit vroege vocht- en elektrolytensuppletie en trage maar vroegtijdige introductie van enterale voeding. Dunnedarmtransplantatie is een optie voor een geselecteerde patiëntenpopulatie die niet in staat zijn parenterale voeding te ontvangen. van 190 mg/l zien. Een CT-angiografie (CTA) van het abdomen toont een pneumatosis intestinalis en een diffuse verdikking van het gehele dunnedarmpakket met uitzondering van het terminale ileum. Er is tevens een heterogeen aankleuringspatroon van de lever. Hoewel er geen duidelijke veneuze trombus wordt gezien, wijst het beeld toch in de richting van een mesenteriale trombose. Bij een spoedlaparotomie zien we het beeld van een uitgebreide veneuze mesenteriaaltrombose doorlopend tot in de V. portae hepatis. De dunne darm is vanaf 30 cm na de M. suspensorius duodeni (het ligament van Treitz) tot aan het ileum necrotisch en wordt gereseceerd. Er wordt geen anastomose aangelegd. Bij de geplande tweede operatie de dag erna ( second look ), blijkt de dunnedarmnecrose uitgebreid te zijn en wordt er nog 30 cm ileum gereseceerd. Een derde operatie ( third look ) volgt 2 dagen na de spoedlaparotomie. Het overgebleven dunnedarmpakket oogt vitaal en er wordt een side-to-side - anastomose aangelegd. Er is nog ongeveer 130 cm dunne darm in situ waarvan het terminale ileum volledig is gespaard. Postoperatief verblijft de patiënte 9 dagen op de Intensive Care. Ze herstelt langzaam maar zonder verdere complicaties. Ze wordt ingesteld op acenocoumarol en krijgt tijdelijk parenterale voeding. Als dat is omgezet naar drinkvoeding, kan ze 18 dagen na opname naar huis. Bij poliklinische controle maakt patiënte het goed. Ze heeft geen specifiek dieet, blijft op gewicht en is niet meer afhankelijk van bijvoeding. Het reeds ingezette stollingsonderzoek laat geen afwijkingen zien. Patiënte is tijdens de opname gestopt met de orale anticonceptie. Inmiddels heeft de gynaecoloog een koperspiraal geplaatst. Patiënte B, een 49-jarige vrouw, komt naar de Spoedeisende Hulp met misselijkheid, braken en diarree. Ruim een week geleden heeft ze bij een Grieks restaurant gegeten en daarna zijn haar buikklachten begonnen, die geleidelijk toenamen. De buikklachten zijn zeurend en voornamelijk gelokaliseerd in de regio epigastrica. Ze heeft enkele malen per dag waterdunne diarree. De relevante voorgeschiedenis vermeldt een diepe veneuze trombose van haar linker been op 45-jarige leeftijd. Familiair is ze tevens belast met trombo-embolische complicaties. De patiënte gebruikt geen medicatie. Bij lichamelijk onderzoek zien we een matig zieke vrouw, zonder koorts. Ze heeft een niet-afwijkende peristaltiek en wisselende tympanie bij percussie. Haar abdomen is diffuus drukpijnlijk, het meest uitgesproken in haar rechter bovenbuik, zonder loslaatpijn of actief spierverzet. Het laboratoriumonderzoek toont de volgende afwijkingen: leukocyten: 14,4 x 10 9 /l; CRP: 70 mg/l; lactaat: 1,5 mmol/l (referentiewaarde: < 1,3 mmol/l). De patiënte wordt opgenomen op de afdeling Interne Geneeskunde met de verdenking op een gastro-enteritis. 2 dagen na opname gaat patiënte klinisch achteruit: de buikklachten zijn toegenomen en nu diffuus verspreid over het gehele abdomen. Ze heeft een stille buik met actief spierverzet en druk- en loslaatpijn. Laboratoriumonderzoek toont een leukocytose van 24,8 x 10 9 /l en een CRP-waarde van 199 mg/l. Een CTA van het abdomen laat vrij vocht zien en meerdere jejunumlissen met een sterk verdikte wand op basis van trombose in de V. mesenterica superior (figuur 1). Met de verdenking op darmischemie wordt besloten tot een proeflaparotomie. Daarbij treffen we veel vrij vocht aan en een hemorragische infarcering van 210 cm dunne darm, waarna een partiële dunnedarmresectie wordt 2 NED TIJDSCHR GENEESKD. 2011;155:A3598

3 verricht. Er wordt geen anastomose gemaakt. Patiënte krijgt heparine per infuuspomp. Bij een geplande second look, de volgende dag, is het resterende gedeelte dunne darm (40 cm jejunum en 140 cm ileum) vitaal. Er kan nu wel een anastomose worden aangelegd. Postoperatief verblijft de patiënte 5 dagen op de Intensive Care, zonder verdere complicaties. Ze krijgt kortdurend parenterale voeding en na enkele dagen kan gestart worden met orale voeding. Ze wordt ingesteld op acenocoumarol en kan 13 dagen na opname naar huis. Bij poliklinische controle gaat het goed. Ze blijft haar gebruikelijke voeding verdragen. Reeds ingezet stollingsonderzoek laat een factor V Leiden-mutatie zien. Beschouwing De gerapporteerde casussen illustreren de de problemen die zich kunnen voordoen bij het diagnosticeren van een trombose van de mesenteriale venen. Bij beide patiënten leidde de anamnese af van de werkelijke oorzaak. In com- KLINISCHE PRAKTIJK trombose in V. mesenterica superior verdikte jejunumlissen intra-abdominaal vrij vocht aorta a getromboseerde V. mesenterica superior galblaas lever maag verdikte jejunumlissen intra-abdominaal vrij vocht b FIGUUR 1 CT-angiogram van het abdomen van patiënt B met vrij intra-abdominaal vocht, meerdere jejunumlissen met een sterk verdikte wand en uitsparing van contrast in de V. mesenterica superior. (a) axiaal; (b) coronale reconstructie. NED TIJDSCHR GENEESKD. 2011;155:A3598 3

4 KLINISCHE PRAKTIJK TABEL Trombo-embolische risicofactoren voor acute en chronische mesenteriale veneuze trombose (MVT) risicofactoren voor acute MVT erfelijk proteïne C/S-deficiëntie antitrombine III-deficiëntie protrombine G20210A-mutatie polycythaemia vera factor V Leiden hyperhomocysteïnemie verworven neoplasmata intra-abdominale infecties (oa inflammatoire darmziekten, pancreatitis, appendicitis, diverticulitis, gastro-enteritis) chirurgische ingrepen splenectomie gebruik van orale anticonceptiva sepsis roken risicofactoren voor chronische MVT levercirrose hartfalen splenomegalie binatie met de aspecifieke symptomen heeft dit tot een vertraging van de diagnose geleid. Bij patiënt A is er geen stollingstoornis aangetoond, waarschijnlijk heeft het pilgebruik in combinatie met roken bijgedragen aan het ontstaan van een mesenteriale trombose. Bij patiënt B is een onderliggende erfelijke coagulopathie, in de vorm van factor V Leiden, aangetoond. Etiologie De 4 belangrijkste oorzaken van acute mesenteriale ischemie zijn:mesenteriale arteriële embolisatie (50%), mesenterial arteriële trombosering (15-25%), nietocclusieve ischemie (20-30 %) en mesenteriale veneuze trombose (MVT) (5%). Onder MVT valt een trombosering van de V. mesenterica superior, de V.lienalis (V. splenica) en de V. mesenterica inferior. Bij 1 op de 1000 laparotomieën wegens een acute buik wordt een trombose van een V. mesenterica gezien. 1 Het betreft hoofdzakelijk een trombose van de V. mesenterica superior. 1-3 MVT wordt onderverdeeld in primaire en secundaire MVT. In primaire of idiopathische MVT kan er geen onderliggende oorzaak worden geïdentificeerd. Als er een onderliggende oorzaak voor de trombose wordt gevonden, spreken we van secundaire MVT. In 50-90% van de MVT s wordt een oorzaak gevonden. De meest gerapporteerde oorzaken zijn erfelijke- of verworven stollingsstoornissen en maligniteiten. Bij jonge vrouwen speelt het gebruik van orale anticonceptie een belangrijke rol. 4 In de literatuur wordt tevens onderscheid gemaakt tussen de acute of subacute vorm en de chronische vorm. Van chronische MVT wordt gesproken als de trombose langer dan 4 weken bestaat. 1-3 Bij de acute presentatie van MVT is er doorgaans sprake van een onderliggende coagulopathie, erfelijk dan wel verworven. Chronische MVT wordt meestal veroorzaakt door vertraagde portale flow zoals in de tabel staat weergegeven. Pathofysiologie De veneuze drainage van de dunne darm en het colon wordt gevormd door de veneuze arcade. Deze voert bloed af van de dunne darm en het proximale colon via de Vv. jejunalis, Vv. ileales, V. ileocolica, V. colica media en V. colica dextra naar de V. mesenterica superior. De veneuze drainage van het distale colon, sigmoïd en rectum verloopt via de V. colica sinistra, V. sigmoideae env. rectalis superior via de V. mesenterica inferior naar de V. lienalis. De V. mesenterica superior draineert samen met de V. lienalis in de V. portae hepatis (figuur 2). 4 Occlusieve trombose van een mesenteriale vene leidt tot een verminderde veneuze afvloed, veneuze hypertensie en daardoor tot verminderde perfusie van het darmweefsel. In geval van ernstige ischemie kan dit leiden tot infarcering van de darmwand en daarmee tot necrose van de dunne darm en/of het colon. Klinische presentatie Patiënten met een acute MVT presenteren zich met aspecifieke subacuut of acuut ontstane buikklachten, zoals patiënt A en B. Bij chronisch MVT staan buikklachten niet op de voorgrond. Deze vorm wordt dan ook vaak pas ontdekt bij het optreden van complicaties, zoals een bloeding uit de oesofagusvarices. 4 Chronische MVT wordt in deze klinische les verder buiten beschouwing gelaten. De symptomen van acute MVT zijn subtieler en minder ernstig dan bij acute arteriële mesenteriale ischemie. Dientengevolge komt een vertraging in het stellen van de diagnose nog vaak voor. De klinische presentatie van MVT hangt af van de omvang van de trombus, de diameter van de betrokken vene of venen en de mate van darmischemie. Typisch is er een diffuse, intermitterende buikpijn sinds enkele dagen of zelfs weken. Als de darmmucosa is aangedaan heeft de patiënt last van abdominale pijn, misselijkheid, braken, anorexie en diarree met of zonder bloedbijmenging. Er is vaak een discrepantie tussen de pijnbeleving en de bevindingen bij lichamelijk onderzoek. Ischemie van de darmwand lijdt tot perforatie, gastro-intestinale bloedingen, peritonitis en daarbij de presentatie van een acute buik NED TIJDSCHR GENEESKD. 2011;155:A3598

5 Diagnostiek De uitslagen van laboratoriumonderzoek zijn over het algemeen aspecifiek. Een leukocytose wordt bij ongeveer twee derde van de patiënten gezien. Andere tekenen van mesenteriale ischemie, zoals een verhoging van de serumlactaatconcentratie of amylase-activiteit zijn meestal niet aanwezig. 3,4 Een buikoverzichtsfoto ( X-BOZ ) is niet specifiek en over het algemeen van weinig toegevoegde waarde bij het diagnostische proces. Bij 50-89% van de patiënten wordt een aspecifiek ileuspatroon gezien met verwijde darmlissen met een lucht-vloeistofspiegel. Een CTA is het diagnostische middel van eerste keuze ter opsporing van een trombus, met een sensitiviteit van 90%. Afwijkende darmkarakteristieken, zoals verdikking van de darmwand of een pneumatosis intestinalis en de aanwezigheid van vrij vocht, kunnen bijdragen aan de diagnose. 1-4 Behandeling Het doel van de behandeling van acute trombose van een V. mensenterica moet in eerste instantie zijn het voorkomen of beperken van darmnecrose. Echter, dit vraagt om vroege diagnostiek middels CTA voordat gangreen, perforatie of peritonitis is opgetreden. Medicamenteus Zodra de diagnose MVT wordt gesteld, dient de patiënt een systemische behandeling met heparine te krijgen om progressie van de trombosering te KLINISCHE PRAKTIJK V. gastrica V. portae hepatis V. splenica/lienalis V. colica media V. mesenterica superior V. mesenterica inferior V. colica dextra V. ileocolica FIGUUR 2 Schematische weergave van veneuze drainage van het abdomen. Bewerking van eerder elders gepubliceerde figuur. 4 NED TIJDSCHR GENEESKD. 2011;155:A3598 5

6 KLINISCHE PRAKTIJK Leerpunten Bij 5% van de patiënten met darmischemie is een acute trombose van de V. mesenterica de oorzaak. De aandoening kan al op zeer jonge leeftijd optreden; vaak heeft de patiënt trombo-embolische risicofactoren. De diagnose wordt vaak met vertraging gesteld omdat de patiënten aspecifieke buikklachten hebben en clinici er niet op bedacht zijn. Ter beoordeling van de mesenteriale circulatie moet bij patiënten met een acute buik zonder terughoudendheid een CT-angiografie worden verricht in de arteriële en portoveneuze fase. Zodra de diagnose is gesteld moet een patiënt antistolling krijgen, bij voorkeur heparine. Als een peritonitis optreedt op basis van een mesenteriale veneuze trombose moet men bedacht zijn op darmischemie en is er een indicatie voor een spoedlaparotomie. Levenslange behandeling met een vitamine K-antagonist verlaagt het recidiefrisico; het advies is om minimaal 6 maanden te behandelen. remmen. Als de patiënt geen peritonitis ontwikkelt kan een niet-operatief beleid gevoerd worden. 1-5 Operatief Als de patiënt wel een peritonitis ontwikkelt, klinische achteruitgang vertoont of het CT-beeld een darmischemie laat zien, dient een spoedlaparotomie te worden verricht en dienen breedspectrumantibiotica te worden toegediend. De scheidslijn tussen ischemisch en vitaal darmweefsel is diffuus en moeilijk te bepalen, in tegenstelling tot bij arteriële ischemie. Met het maken van een primaire anastomose is voorzichtigheid geboden; er is al een indicatie voor een second look tijdens de primaire ingreep. 3-5 Prognose en follow-up Als een patiënt na een MVT geen anticoagulantia krijgt is de kans op herhaling 25%. 3 Onderhoudsbehandeling met een vitamine K-antagonist verlaagt het recidiefrisico; een minimale behandelingsduur van 6 maanden wordt geadviseerd. Bij protrombotische risicofactoren moet levenslange behandeling worden overwogen. 3,5 De mortaliteit van een acute trombose van de V. mesenterica is hoog en varieert van 20-50%. 1,3,4 De morbiditeit is afhankelijk van de uitgebreidheid van de mensenteriale infarcering, de darmresectie en van het daarbij eventueel optreden van een short bowel -syndroom (zie uitlegkader). De hier beschreven patiënten kregen geen short bowel-syndroom; het sparen van een deel van het ileum of het terminale ileum heeft hier een belangrijke rol in gespeeld. Dames en Heren, een acute trombose van een V. mesenterica is een relatief zeldzame oorzaak van darmischemie met aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit. Bij patiënten met acute of subacute progressieve buikklachten moet worden gedacht aan een MVT, vooral als de patiënt ook een predisponerende trombo-embolische risicofactor heeft. Ter beoordeling van de mesenteriale circulatie moet bij deze patiënten zonder terughoudendheid een CTA worden verricht in de arteriële en portoveneuze fase. Belangenconflict: geen gemeld. Financiële ondersteuning: geen gemeld. Aanvaard op 13 juli 2011 Citeer als: Ned Tijdschr Geneeskd. 2011;155:A3598 > Meer op Literatuur 1 Morasch MD, Ebaugh JL, Chiou AC, Matsumura JS, Pearce WH, Yao JS. Mesenteric venous thrombosis: A changing clinical entity. J Vasc Surg. 2001;34: Horton KM and Fishman EK. CT angiography of the mesenteric circulation. Radiologic clinics of north america. 2010;48: Rhee RY, Gloviczki P. Mesenteric venous thrombosis. Surg Clin North Am. 1997;77: Kumar S, Sarr MG, Kamath PS. Mesenteric venous thrombosis. N Engl J Med. 2001;345: Bergqvist D, Svensson PJ. Treatment of mesenteric vein thrombosis. Semin Vasc Surg. 2010;23: Donohoe CL, Reynolds JV. Short bowel syndrome. Surgeon. 2010;8: Buchman AL, Scolapio J, Fryer J. (American Gastroenterological Association). AGA technical review on short bowel syndrome and intestinal transplantation. Gastroenterology. 2003;124: NED TIJDSCHR GENEESKD. 2011;155:A3598

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies 8 Chapter 8 74 Samenvatting Hoofdstuk 1 geeft een algemene inleiding op dit proefschrift. De belangrijkste doelen van dit proefschrift waren achtereenvolgens: het beschrijven

Nadere informatie

Voor deze casus is een fotosessie gemaakt met een oudere mannelijke patiënt.

Voor deze casus is een fotosessie gemaakt met een oudere mannelijke patiënt. Casus 02L Fase A Titel Verraderlijke buikpijn. Onderwerp Mesenteriale ischaemie bij een man van 82 jaar. Inhoudsdeskundige Prof. Dr. J.M. van Baalen Technisch verantwoordelijke S. Eggermont Opleidingsniveau

Nadere informatie

Bejaarden met buikpijn: beeldvorming op basis van een warrig verhaal. Hendrik Mertens Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013

Bejaarden met buikpijn: beeldvorming op basis van een warrig verhaal. Hendrik Mertens Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013 Bejaarden met buikpijn: beeldvorming op basis van een warrig verhaal Hendrik Mertens Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013 Abdominale pijn Veel voorkomende klacht in de geriatrische populatie

Nadere informatie

Dunne darmatresie bij kinderen

Dunne darmatresie bij kinderen Dunne darmatresie bij kinderen : Uw kind is of wordt opgenomen op afdeling Vuurtoren van het Radboudumc Amalia kinderziekenhuis vanwege een dunne darmatresie. In deze folder zijn de belangrijkste zaken

Nadere informatie

Casusbespreking Sinustrombose of Trombosehoofd

Casusbespreking Sinustrombose of Trombosehoofd Casusbespreking Sinustrombose of Trombosehoofd Lotte Sondag, AIOIS neurologie Ewoud van Dijk, neuroloog Inhoud Casusbeschrijving Cerebraal veneuze sinustrombose Anatomie Pathofysiologie Epidemiologie en

Nadere informatie

Thrombo-embolie. Wouter Jacobs, longarts. John van Putten, longarts

Thrombo-embolie. Wouter Jacobs, longarts. John van Putten, longarts Thrombo-embolie Wouter Jacobs, longarts John van Putten, longarts Patiënt 1 53 jarige man Voorgeschiedenis 1968 appendectomie Dec 2011 pijnlijke rechter voet waarvoor strassburger sok Anamnese 3 weken

Nadere informatie

Abdominaal trauma, Who needs a trauma surgeon? Dr Frank van der Heijden, Traumachirurg

Abdominaal trauma, Who needs a trauma surgeon? Dr Frank van der Heijden, Traumachirurg Abdominaal trauma, Who needs a trauma surgeon? Dr Frank van der Heijden, Traumachirurg Disclosure belangen spreker: geen Abdominaal trauma Enkele getallen Stomp vs penetrerend letsel Observatie van abdominaal

Nadere informatie

Darmoperatie bij Diverticulitis. Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis

Darmoperatie bij Diverticulitis. Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Darmoperatie bij Diverticulitis Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Chirurgie Waregem_Versie 1_Feb 2016 Inleiding Deze folder geeft uitleg over een operatie van de dikkedarm bij diverticulitis.

Nadere informatie

Colonischemie na ruptuur van aneurysma aorta abdominalis (RAAA) 29-8-2014 Christopher Geven, co-assistent IC/MC

Colonischemie na ruptuur van aneurysma aorta abdominalis (RAAA) 29-8-2014 Christopher Geven, co-assistent IC/MC Colonischemie na ruptuur van aneurysma aorta abdominalis (RAAA) 29-8-2014 Christopher Geven, co-assistent IC/MC Casus: Man 74 Relevante voorgeschiedenis Hypertensie Hypercholesterolemie 2014: AAA diameter

Nadere informatie

TRAUMATISCH PANCREASLETSEL

TRAUMATISCH PANCREASLETSEL TRAUMATISCH PANCREASLETSEL Frank Oort Gutclub 29 oktober 2014 1 2 Opbouw Casus Achtergrond Traumatisch pancreas letsel bij kinderen Vervolg casus Leerpunten casus 3 Casus Mw. C. 13 jaar Overplaatsing vanuit

Nadere informatie

Intestinale ischemie. W.Willaert, MD

Intestinale ischemie. W.Willaert, MD Intestinale ischemie W.Willaert, MD Acute intestinale ischemie Vaat- + digestieve chirurg Chronische intestinale ischemie Vaatchirurg 2 Acute intestinale ischemie 3 I. Algemeen Mortaliteit : 60 80 % Diagnose:

Nadere informatie

Familiaire Mediterrane Koorts

Familiaire Mediterrane Koorts https://www.printo.it/pediatric-rheumatology/be_fm/intro Familiaire Mediterrane Koorts Versie 2016 2. DIAGNOSE EN BEHANDELING 2.1 Hoe wordt het gediagnosticeerd? Over het algemeen wordt de volgende aanpak

Nadere informatie

Medische Verwijzing voor Darmfalen Team

Medische Verwijzing voor Darmfalen Team Medische Verwijzing voor Darmfalen Team AAN: TPV & Darmfalen Team, Academisch Medisch Centrum Amsterdam t.a.v. Prof. dr. M.A. Boermeester, gastro-intestinaal chirurg Dr. M.J.M. Serlie, internist-endocrinoloog

Nadere informatie

TRANSMURAAL PROTOCOL DIEPE VENEUZE TROMBOSE

TRANSMURAAL PROTOCOL DIEPE VENEUZE TROMBOSE TRANSMURAAL PROTOCOL Inleiding De incidentie van diepe veneuze trombose () is ongeveer 2 per 1.000 patiënten per jaar. Voor longembolie gelden vergelijkbare getallen. De huisarts wordt dan ook niet vaak

Nadere informatie

Cover Page. The following handle holds various files of this Leiden University dissertation:

Cover Page. The following handle holds various files of this Leiden University dissertation: Cover Page The following handle holds various files of this Leiden University dissertation: http://hdl.handle.net/1887/61127 Author: Hulle, T. van der Title: The diagnostic and therapeutic management of

Nadere informatie

Acute buik The GE perspective. Hoe acuut is de acute buik? ATLS principes. C irculation stop the bleeding!!

Acute buik The GE perspective. Hoe acuut is de acute buik? ATLS principes. C irculation stop the bleeding!! Acute buik The GE perspective Disclosure belangenverstrengeling voor de sprekers van de AZO scholingsavond (potentiële) belangenverstrengeling Geen Basti Klarenbeek Gastrointestinaal en oncologisch chirurg

Nadere informatie

24.4 Braken. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese. Probleemlijst. M. Eeftinck Schattenkerk

24.4 Braken. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese. Probleemlijst. M. Eeftinck Schattenkerk 55-Chirurgie 24.4 01-06-2005 11:47 Pagina 441 441 24.4 Braken M. Eeftinck Schattenkerk Een 55-jarige vrouw wordt door de huisarts naar de afdeling spoedeisende hulp van een ziekenhuis verwezen wegens buikpijn

Nadere informatie

NRLP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts

NRLP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts www.printo.it/pediatric-rheumatology/be_fm/intro NRLP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts Versie 2016 1. WAT IS NRLP-12 GERELATEERDE TERUGKERENDE KOORTS 1.1 Wat is het? NRLP-12 gerelateerde terugkerende

Nadere informatie

Vroege detectie van naadlekkage. Marcel den Dulk 25 juni 2013

Vroege detectie van naadlekkage. Marcel den Dulk 25 juni 2013 Vroege detectie van naadlekkage Marcel den Dulk 25 juni 2013 Take home message Naadlekkage is een gevreesde complicatie geassocieerd met hoge morbiditeit en mortaliteit Leakage scores resulteren in gereduceerde

Nadere informatie

Blindedarmontsteking bij kinderen en jongeren

Blindedarmontsteking bij kinderen en jongeren Blindedarmontsteking bij kinderen en jongeren De arts heeft na onderzoek geconstateerd dat de buikklachten van uw kind worden veroorzaakt door een ontstoken blindedarm (appendicitis). Waar in deze folder

Nadere informatie

Allemaal Beestjes. Eline van der Hagen Kcio 15 juni 2017

Allemaal Beestjes. Eline van der Hagen Kcio 15 juni 2017 Allemaal Beestjes Eline van der Hagen Kcio 15 juni 2017 Voorgeschiedenis Vrouw, 68 jaar Diabetes type 2 (1995), hypertensie (2010), chronische nierinsuffiëntie (2012) Presentatie op de SEH In de nacht

Nadere informatie

Blindedarmontsteking bij kinderen

Blindedarmontsteking bij kinderen Blindedarmontsteking bij kinderen De arts heeft na onderzoek geconstateerd dat de buikklachten van uw kind worden veroorzaakt door een ontstoken blindedarm (appendicitis). Waar in deze folder over ouders

Nadere informatie

Buikprobleem SEH appendicitis?

Buikprobleem SEH appendicitis? Buikprobleem SEH 08-11-2013 appendicitis? Appendicitis? SEH: 08-11-2013 30 jaar 3 e dag menstruatie Pijn rechts onder in de buik Temp 37 8 Anamnese? Onderzoek? 2 Buikprobleem SEH 08-11-2013 appendicitis?

Nadere informatie

Abdominale Chirurgie Blindedarmontsteking

Abdominale Chirurgie Blindedarmontsteking Abdominale Chirurgie Blindedarmontsteking Appendicitis Blindedarmontsteking Inleiding Deze brochure geeft u een globaal overzicht van wat een blindedarmontsteking is, welke klachten hierbij horen, welke

Nadere informatie

Fibromusculaire dysplasie (FMD) Peter W de Leeuw Afd Interne Geneeskunde Maastricht Universitair Medisch Centrum Maastricht

Fibromusculaire dysplasie (FMD) Peter W de Leeuw Afd Interne Geneeskunde Maastricht Universitair Medisch Centrum Maastricht Fibromusculaire dysplasie (FMD) Peter W de Leeuw Afd Interne Geneeskunde Maastricht Universitair Medisch Centrum Maastricht Wat is FMD niet? Wat is FMD? Ontsteking van het bloedvat Atherosclerose ( aderverkalking

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting Samenvatting Dit proefschrift bevat de resultaten van enkele wetenschappelijke studies over magnetische resonantie (MR) enteroclyse en video capsule endoscopie (VCE). Deze twee minimaalinvasieve onderzoeksmethoden

Nadere informatie

Ileus in de palliatieve setting. Patricia Quarles van Ufford Internist-oncoloog Palliatief consult team Hagaziekenhuis

Ileus in de palliatieve setting. Patricia Quarles van Ufford Internist-oncoloog Palliatief consult team Hagaziekenhuis Ileus in de palliatieve setting Patricia Quarles van Ufford Internist-oncoloog Palliatief consult team Hagaziekenhuis Inleiding Richtlijn palliatieve zorg 2009 www.pallialine.nl Richtlijn ileus Praktijkervaring

Nadere informatie

Blindedarmontsteking Appendicitis. Poli Chirurgie

Blindedarmontsteking Appendicitis. Poli Chirurgie 00 Blindedarmontsteking Appendicitis Poli Chirurgie Wat is een blindedarm (appendix)? De appendix (letterlijk aanhangsel) bevindt zich daar waar de dunne darm overgaat in de dikke darm, dat wil zeggen

Nadere informatie

Acute buik. Joost Nonner

Acute buik. Joost Nonner Acute buik Joost Nonner Disclosures spreker (potentiële) belangenverstrengeling Nothing to disclose Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Namen bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie

Koorts. Diagnostische valkuilen bij de oudere patiënt

Koorts. Diagnostische valkuilen bij de oudere patiënt Koorts Diagnostische valkuilen bij de oudere patiënt Koorts Sinds de Oudheid weet men dat verhoogde lichaamstemperatuur een teken van ziekte kan zijn Vanaf 16-17 e eeuw worden thermometers ontwikkeld 1868

Nadere informatie

Gastro intestinale problemen.

Gastro intestinale problemen. DE BEHANDELING VAN COMPLEXE LICHAMELIJKE PROBLEMEN IN DE PALLIATIEVE EN TERMINALE FASE Gastro intestinale problemen. DR. P. VANDECANDELAERE MDL - ARTS (SUB) OBSTRUCTIE PERSISTERENDE HIK DR. P. VANDECANDELAERE

Nadere informatie

Trombofilieonderzoek in 15 dia s Transmuraal Trombose Expertise Centrum Groningen

Trombofilieonderzoek in 15 dia s Transmuraal Trombose Expertise Centrum Groningen Trombofilieonderzoek in 15 dia s - 2018 - Transmuraal Trombose Expertise Centrum Groningen Wat is trombofilie Erfelijke of verworven stollingsafwijkingen die gepaard gaan met een verhoogd risico op trombose

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 12A Fase A Titel Buikpijn Onderwerp Galstenen Inhoudsdeskundige Dr. O.R.C. Busch Technisch verantwoordelijke Drs. R. Sijstermans Opleidingsniveau studenten De casus is bedoeld voor medisch studenten

Nadere informatie

Voedingsadvies bij short bowel

Voedingsadvies bij short bowel Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek De dunne darm is een belangrijk onderdeel van de spijsvertering. Na een maaltijd komt het voedsel via mond, slokdarm en maag in de dunne darm terecht. In de dunne darm wordt

Nadere informatie

Blindedarmontsteking (Appendicitis)

Blindedarmontsteking (Appendicitis) Blindedarmontsteking (Appendicitis) Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de oorzaak van een blindedarmontsteking (appendicitis) en hoe dit behandeld kan worden. Het is goed u te

Nadere informatie

VSV Achterhoek Oost Protocol Antistolling

VSV Achterhoek Oost Protocol Antistolling VSV Achterhoek Oost Protocol Doel Preventie van veneuze trombo-embolie / vte in de verloskunde Tabel Absolute risico s op een eerste tijdens en na de zwangerschap bij trombilie met en zonder een positieve

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Wat is een ileus?...4. Wat is de oorzaak van een ileus?...4. Wat zijn de klachten?...5. Hoe wordt de diagnose gesteld?...

Inhoudsopgave. Wat is een ileus?...4. Wat is de oorzaak van een ileus?...4. Wat zijn de klachten?...5. Hoe wordt de diagnose gesteld?... Ileus Chirurgie Inhoudsopgave Wat is een ileus?...4 Wat is de oorzaak van een ileus?...4 Wat zijn de klachten?...5 Hoe wordt de diagnose gesteld?...7 Welke behandeling is mogelijk?...8 Wat zijn de vooruitzichten?...9

Nadere informatie

Turbo afvallen na bariatrische chirurgie: complicaties. Sander Wolters Refereeravond radiologie OOR-ZON 8 oktober 2012 Van der Valk Motel Urmond

Turbo afvallen na bariatrische chirurgie: complicaties. Sander Wolters Refereeravond radiologie OOR-ZON 8 oktober 2012 Van der Valk Motel Urmond Turbo afvallen na bariatrische chirurgie: complicaties. Sander Wolters Refereeravond radiologie OOR-ZON 8 oktober 2012 Van der Valk Motel Urmond Bariatrische chirurgie Gastric Bypass 2 GBS succesvol voor

Nadere informatie

24.2 Braken. Probleemlijst. Specifieke anamnese. Differentiële diagnose. Aanvallen van krampende buikpijn Differentiële diagnose

24.2 Braken. Probleemlijst. Specifieke anamnese. Differentiële diagnose. Aanvallen van krampende buikpijn Differentiële diagnose 53-Chirurgie 24.2 01-06-2005 11:49 Pagina 429 429 24.2 Braken N.M.A. Bax Een moeder brengt haar zes maanden oude dochter omdat zij de laatste 24 uur regelmatig terugkerende huilbuien heeft en ontroostbaar

Nadere informatie

*** Jaar Metaanalyse

*** Jaar Metaanalyse 1. Alvleesklierontsteking (Post-ERCP Pancreatitis) Bij een alvleesklierontsteking ontstaat meestal (hevige) pijn boven in de buik die vaak recht doorstraalt naar de rug. Ziekenhuisopname is dan noodzakelijk.

Nadere informatie

CRF. Ladies trial. Randomisatienummer

CRF. Ladies trial. Randomisatienummer CRF de Ladies trial Laparoscopische peritoneale lavage of resectie voor gegeneraliseerde peritonitis voor geperforeerde diverticulitis: een landelijke multicentrum gerandomiseerde trial Sandra Vennix (AMC/Erasmus

Nadere informatie

CHIRURGIE. Blindedarmontsteking. Appendicitis

CHIRURGIE. Blindedarmontsteking. Appendicitis CHIRURGIE Blindedarmontsteking Appendicitis Blindedarmontsteking In deze folder kunt u lezen wat een blindedarmontsteking is, wat de klachten zijn en hoe de behandeling verloopt. Het is goed u te realiseren

Nadere informatie

ICU - Medium Care. Type B dissectie. Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011

ICU - Medium Care. Type B dissectie. Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011 ICU - Medium Care Type B dissectie Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011 Inhoud Uitleg type B dissectie Casus Beloop Laboratotium Hemodynamiek Gebruikte medicatie Compartimentsyndroom

Nadere informatie

Functionele buikklachten

Functionele buikklachten Functionele buikklachten Achtergronden Behandeling Nieuwe medicamenten Discussie Signalen wijzend op somatisch substraat Acute klachten Algemene ziekteverschijnselen (koorts/ hemodynamiek) Ongewenst gewichtsverlies

Nadere informatie

Appendicitis (Blindedarmontsteking)

Appendicitis (Blindedarmontsteking) Appendicitis (Blindedarmontsteking) 1. Inleiding Vandaag of morgen ondergaat u een operatie aan de blinde darm in het ETZ TweeSteden op locatie Tilburg of Waalwijk. In deze folder leest u informatie over

Nadere informatie

Dikke darm operatie. Functie en ligging van de dikke darm. Waarom een dikke darm operatie?

Dikke darm operatie. Functie en ligging van de dikke darm. Waarom een dikke darm operatie? Dikke darm operatie Deze brochure geeft u informatie over operaties aan de dikke darm. Informatie over aandoeningen, waarvoor een dikke darm operatie als behandelingsmethode aangewezen kan zijn, komt in

Nadere informatie

Inclusie criteria Ja Nee

Inclusie criteria Ja Nee In- en exclusie criteria Visite datum: 2 0 In- en exclusie criteria Inclusie criteria Ja Nee 1. Naadlekkage na LAR tot maximaal 5 cm vanaf de anus. O O 2. Naadlekkage bevestigd op CT-scan OF endoscopie.

Nadere informatie

CHOCOLATE Trial. Randomisatie nummer: Centrum: Datum ingreep: Laparoscopische cholecystectomie Percutane drainage

CHOCOLATE Trial. Randomisatie nummer: Centrum: Datum ingreep: Laparoscopische cholecystectomie Percutane drainage CHOCOLATE Trial Randomisatie nummer: Centrum: Datum ingreep: Laparoscopische cholecystectomie Percutane drainage Gelieve deze formulieren zo volledig mogelijk invullen en terugsturen naar: St. Antoniusziekenhuis;

Nadere informatie

Fast Track, versneld herstel na een dikke darm (colon) operatie

Fast Track, versneld herstel na een dikke darm (colon) operatie Patiënteninformatie Fast Track, versneld herstel na een dikke darm (colon) operatie rkz.nl Inleiding U heeft met uw behandelend arts afgesproken dat u binnenkort een dikke darm operatie ondergaat. U neemt

Nadere informatie

P a n c r e a t i t i s

P a n c r e a t i t i s P a n c r e a t i t i s Deze folder geeft u informatie over een acute ontsteking van de alvleesklier (acute pancreatitis) en de behandelingsmogelijkheden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

50202 stofwisseling uur. Deze tentamenset kunt u na afloop meenemen. Het ANDERE deel ingevuld inleveren bij uw surveillant(e)

50202 stofwisseling uur. Deze tentamenset kunt u na afloop meenemen. Het ANDERE deel ingevuld inleveren bij uw surveillant(e) Universitair Medisch Centrum Faculteit der Medische Wetenschappen Bloktoets Datum Aanvang 50202 stofwisseling 2 29-05-2009 13.00 uur Deze tentamenset kunt u na afloop meenemen Het ANDERE deel ingevuld

Nadere informatie

Het kind met een stolsel

Het kind met een stolsel Het kind met een stolsel Heleen van Ommen EKZ AMC, Amsterdam Casus: meisje 15 jr Anamnese Sinds een aantal dagen benauwd en pijn op de borst, vastzittend aan de ademhaling, mn links Voorgeschiedenis: Week

Nadere informatie

Dit onderzoek wordt als volgt benoemd: 1. Inspectie (kijken) 2. Auscultatie (horen) 3. Palpatie (voelen) 4. Percussie (kloppen)

Dit onderzoek wordt als volgt benoemd: 1. Inspectie (kijken) 2. Auscultatie (horen) 3. Palpatie (voelen) 4. Percussie (kloppen) Appendicitis 2 Inleiding Deze folder geeft u een overzicht van de klachten en de oorzaak van appendicitis en hoe dit behandeld kan worden. Het is goed u te realiseren dat de situatie voor iedereen anders

Nadere informatie

Acalculeuze cholecystitis. Eva Verweij

Acalculeuze cholecystitis. Eva Verweij Acalculeuze cholecystitis Eva Verweij Casus 67-M VG - 2005 afgesloten RCA Recent STEMI bij diffuus coronairlijden wv ballondilatatie Overname voor CABG > spoed ivm recidief klachten Post-CABG cardiogene

Nadere informatie

ACUUT CORONAIR SYNDROOM

ACUUT CORONAIR SYNDROOM ACUUT CORONAIR SYNDROOM Doelen ACS pathofysiologie begrijpen Risicofactoren voor ACS kunnen herkennen Diagnostische stappen kunnen volgen 12 februari 2015 Esther de Haan, verpleegkundig specialist cardiologie

Nadere informatie

Chirurgie. Acute Pancreatitis. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie. Acute Pancreatitis. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Acute Pancreatitis 1 Acute Pancreatitis Acute ontsteking van de alvleesklier Ligging en functie van de alvleesklier De alvleesklier (het pancreas) is een orgaan dat dwars

Nadere informatie

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darmen

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darmen Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darmen Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zwangerschap 2 Erfelijkheid 2 Vruchtbaarheid 2 Invloed chronische darmziekte op de zwangerschap

Nadere informatie

Symptomen bij hartfalen 24 november M. Aertsen Verpleegkundig specialist hartfalen Diakonessenhuis Utrecht/Zeist

Symptomen bij hartfalen 24 november M. Aertsen Verpleegkundig specialist hartfalen Diakonessenhuis Utrecht/Zeist Symptomen bij hartfalen 24 november 2017 M. Aertsen Verpleegkundig specialist hartfalen Diakonessenhuis Utrecht/Zeist Hartfalen Hartfalen is een complex van klachten en verschijnselen bij een structurele

Nadere informatie

DIKKEDARMOPERATIE voor beeldverslagen, zie ingrepen in beeld

DIKKEDARMOPERATIE voor beeldverslagen, zie ingrepen in beeld DIKKEDARMOPERATIE voor beeldverslagen, zie ingrepen in beeld Inleiding Deze folder geeft u informatie over operaties aan de dikke darm. Informatie over aandoeningen, waarvoor een dikke darm operatie als

Nadere informatie

Alvleesklierontsteking acuut. Interne Geneeskunde

Alvleesklierontsteking acuut. Interne Geneeskunde 00 Alvleesklierontsteking acuut Interne Geneeskunde De alvleesklier De alvleesklier, oftewel pancreas, is een hormoonklier. Het orgaan is ongeveer 15 centimeter lang en 1-3 centimeter dik. De alvleesklier

Nadere informatie

Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden?

Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden? Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden? Daniel Jacobs-Tulleneers-Thevissen Oncologische, Thorax- en Transplantatieheelkunde, UZ Brussel Diabetes Research Center, Vrije Universiteit

Nadere informatie

Aan: Opleiders Inwendige Geneeskunde Regio Amsterdam II. Geachte collegae,

Aan: Opleiders Inwendige Geneeskunde Regio Amsterdam II. Geachte collegae, Aan: Opleiders Inwendige Geneeskunde Regio Amsterdam II Geachte collegae, Op 27 september is de ROIG over nefrologie gepland. Bij deze ontvangt u het programma. Het is de bedoeling dat een AIOS uit het

Nadere informatie

Antwoordformulieren open vragen

Antwoordformulieren open vragen Antwoordformulieren open vragen Bloktoets : 5O0 Datum : 9 juli 009 Aanvang : Studentnummer : Studentnaam :. BLOKTOETS STOFWISSELING 5O0 9 juli 009 Sint Radboud. Het uitvragen van de pijnklachten is van

Nadere informatie

Sophia Kinderziekenhuis. Darmfalen bij kinderen. Darmfalenteam Erasmus MC-Sophia

Sophia Kinderziekenhuis. Darmfalen bij kinderen. Darmfalenteam Erasmus MC-Sophia Sophia Kinderziekenhuis Darmfalen bij kinderen Darmfalenteam Erasmus MC-Sophia Uw kind heeft een probleem met de darm, waardoor de werking van de darm (tijdelijk) is verstoord. Dit noemen we darmfalen.

Nadere informatie

Acute ontsteking van de alvleesklier. Acute pancreatitis

Acute ontsteking van de alvleesklier. Acute pancreatitis Acute ontsteking van de alvleesklier Acute pancreatitis Uw behandelend arts heeft met u besproken dat een u een acute otsteking van de alvleesklier (pancreatitis) hebt. Deze folder geeft u informatie over

Nadere informatie

Familiaire Mediterrane Koorts

Familiaire Mediterrane Koorts www.printo.it/pediatric-rheumatology/nl/intro Familiaire Mediterrane Koorts Versie 2016 2. DIAGNOSE EN BEHANDELING 2.1 Hoe wordt het gediagnosticeerd? Over het algemeen wordt de volgende aanpak gehanteerd:

Nadere informatie

Operatie aan de dikke darm. Functie en ligging van de dikke darm

Operatie aan de dikke darm. Functie en ligging van de dikke darm Operatie aan de dikke darm Op deze pagina vindt u informatie over operaties aan de dikke darm. Informatie over aandoeningen, waarvoor een dikke darm operatie als behandelingsmethode aangewezen kan zijn,

Nadere informatie

In 1972 introduceerden Scott en collega s de artificiële

In 1972 introduceerden Scott en collega s de artificiële Casuïstiek Complicaties door gebrekkige kennis van urinaire sfincterprothese A.H. (Heleen) de Vries en M.A. (Arjen) Noordzij Achtergrond Casus Conclusie Het plaatsen van een artificiële urinaire sfincterprothese

Nadere informatie

Risicofactoren voor een delirium

Risicofactoren voor een delirium 3. Risicofactoren voor een delirium 3.1. VRAAGSTELLING In dit hoofdstuk heeft de werkgroep gezocht naar een antwoord op de volgende uitgangsvraag: Wat zijn de omstandigheden die de kans op het optreden

Nadere informatie

Met buikpijn naar de huisarts

Met buikpijn naar de huisarts Met buikpijn naar de huisarts Casuïstiek bespreking Dr. Paul Giesen, Huisarts, Radboudumc, Nijmegen Dr. Paul Geutjes, Klinisch chemicus, Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis, Nijmegen Doel 1. De diagnostisch

Nadere informatie

NLRP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts

NLRP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts www.printo.it/pediatric-rheumatology/nl/intro NLRP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts Versie 2016 1. WAT IS NLRP12 GERELATEERDE TERUGKERENDE KOORTS 1.1 Wat is het? NLRP12 gerelateerde terugkerende koorts

Nadere informatie

12.3 Acute onderbuikpijn

12.3 Acute onderbuikpijn 31-Chirurgie 12.3 01-06-2005 10:38 Pagina 237 12.3 Acute onderbuikpijn D.C. Aronson 237 U wordt geroepen bij een tien dagen oude jongen. Hij werd geboren als prematuur van 28 weken met een geboortegewicht

Nadere informatie

Laparoscopisch, andere oorzaken klachten beter op te sporen en eventueel te behandelen, minder pijn/minder wondinfectie

Laparoscopisch, andere oorzaken klachten beter op te sporen en eventueel te behandelen, minder pijn/minder wondinfectie Voorlopige antwoorden Toets Stofwisseling 2 2012 VRAAG 1 1. Eisprong/Ovariële bloeding 2.Torsie ovarium(cyste) Bloed prikkelt peritoneum, ischemie door draaiing orgaan Hoogste waarde CRP: appendicitis

Nadere informatie

pneumonie herhalingscursus BKZ kinderverpleegkundigen 12 april 2018 dr. K.T. (Rien) Verbruggen

pneumonie herhalingscursus BKZ kinderverpleegkundigen 12 april 2018 dr. K.T. (Rien) Verbruggen pneumonie herhalingscursus BKZ kinderverpleegkundigen 12 april 2018 dr. K.T. (Rien) Verbruggen intro definities pathofysiologie kliniek van pneumonie casuïstiek pneumonie - definitie pneumonie = pneumonitis

Nadere informatie

Diverticulose en diverticulitis

Diverticulose en diverticulitis Diverticulose en diverticulitis U heeft last van uitstulpingen in uw dikke darm (diverticulose) of van een ontsteking van deze uitstulpingen (diverticulitis). In deze folder leest u meer over het ontstaan

Nadere informatie

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm Inleiding Zwanger worden als je een chronische ontstekingsziekte van de darm (IBD = inflammatory Bowel disease) hebt zoals de ziekte van Crohn

Nadere informatie

Operatie aan de endeldarm Transanale Endoscopische Microchirurgie

Operatie aan de endeldarm Transanale Endoscopische Microchirurgie Operatie aan de endeldarm Transanale Endoscopische Microchirurgie Ziekenhuis Gelderse Vallei U wordt binnenkort opgenomen voor een operatie aan uw endeldarm. De totale zorg rondom de operatie is erop gericht

Nadere informatie

Pancreaspathologie: als een klein verscholen orgaan zich van zijn slechtste kant laat zien

Pancreaspathologie: als een klein verscholen orgaan zich van zijn slechtste kant laat zien Pancreaspathologie: als een klein verscholen orgaan zich van zijn slechtste kant laat zien Erwin van Geenen, Maag-Darm-Lever-arts Marion van der Kolk, Chirurg Pancreas Centrum Oost Nederland Nijmegen Het

Nadere informatie

LADA en MODY: hoe moeten we LADA en MODY opsporen. Welke kan in de eerste lijn worden behandeld en welke juist niet? Disclosure belangen

LADA en MODY: hoe moeten we LADA en MODY opsporen. Welke kan in de eerste lijn worden behandeld en welke juist niet? Disclosure belangen LADA en MODY: hoe moeten we LADA en MODY opsporen. Welke kan in de eerste lijn worden behandeld en welke juist niet? Disclosure belangen Geen conflicterende belangen voor deze presentatie Eelco de Koning

Nadere informatie

Ileus bij kinderen zonder eerdere buikoperaties

Ileus bij kinderen zonder eerdere buikoperaties Klinische les Ileus bij kinderen zonder eerdere buikoperaties Daan van Poll, Sjoerd A. de Beer, Justin R. de Jong en Hugo A. Heij Dames en Heren, Ileus op basis van een beklemde liesbreuk of invaginatie

Nadere informatie

chronische alvleesklierontsteking

chronische alvleesklierontsteking patiënteninformatie chronische alvleesklierontsteking U heeft last van een terugkerende ontsteking van de alvleesklier. We noemen dit een chronische alvleesklierontsteking. Wat is een chronische alvleesklierontsteking?

Nadere informatie

Blindedarmontsteking. Appendicitis. Poli Chirurgie

Blindedarmontsteking. Appendicitis. Poli Chirurgie 00 Blindedarmontsteking Appendicitis Poli Chirurgie Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten van blindedarmontsteking (appendicitis) en hoe dit behandeld kan worden. Hou er rekening mee

Nadere informatie

REGIONAAL TUCHTCOLLEGE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG TE AMSTERDAM

REGIONAAL TUCHTCOLLEGE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG TE AMSTERDAM REGIONAAL TUCHTCOLLEGE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG TE AMSTERDAM Het College heeft het volgende overwogen en beslist omtrent de op 13 november 2006 binnengekomen klacht van: A, wonende te B, k l a a g s t e

Nadere informatie

INFORMATIEFOLDER VOOR PATIËNTEN

INFORMATIEFOLDER VOOR PATIËNTEN Appendectomie INFORMATIEFOLDER VOOR PATIËNTEN U wordt opgenomen voor een appendectomie of een blindedarmoperatie. In deze folder vindt u hierover meer informatie. Heeft u na het lezen van deze folder toch

Nadere informatie

https://www.isala.nl/patientenfolders/7280-acutealvleesklierontsteking-pid-h3-diagnose-en-onderzoeken/ Acute alvleesklierontsteking (PID): H3 Diagnose en onderzoeken Wanneer u klachten heeft die duiden

Nadere informatie

Klinisch College Decentrale Selectie 2013. Klinisch College Decentrale Selectie 2013 AMC 3 juni 2013. Buikpijn. Prof. Dr. Paul Fockens, MDL-arts

Klinisch College Decentrale Selectie 2013. Klinisch College Decentrale Selectie 2013 AMC 3 juni 2013. Buikpijn. Prof. Dr. Paul Fockens, MDL-arts Klinisch College Decentrale Selectie 2013 Klinisch College Decentrale Selectie 2013 AMC 3 juni 2013 Buikpijn Prof. Dr. Paul Fockens, MDL-arts Afdeling Maag-. Darm- en Leverziekten Academisch Medisch Centrum,

Nadere informatie

Acute ontsteking van de alvleesklier

Acute ontsteking van de alvleesklier Acute ontsteking van de alvleesklier (acute pancreatitis) afdeling chirurgie Deze brochure geeft informatie over de acute ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis) en de meest gebruikelijke behandelingsmogelijkheden.

Nadere informatie

Stolsels van top tot teen. Marieke de Kuyper

Stolsels van top tot teen. Marieke de Kuyper Stolsels van top tot teen Marieke de Kuyper Casus Voorgeschiedenis man Vaatlijden fontaine IV waarvoor onderbeensamputatie infarcering milt, rechter nier en dunne darm Verdenking antifosfolipidensyndroom

Nadere informatie

Longembolie Onderzoek en behandeling.

Longembolie Onderzoek en behandeling. Longembolie Onderzoek en behandeling www.nwz.nl Inhoud Wat is een longembolie? 3 Welke onderzoeken krijgt u? 4 Behandeling van een longembolie 5 Behandeling met bloedverdunnende medicijnen 7 Naar huis

Nadere informatie

Vreemde voorwerpen in slokdarm en/of maagdarmstelsel bij honden en katten

Vreemde voorwerpen in slokdarm en/of maagdarmstelsel bij honden en katten Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Vreemde voorwerpen in slokdarm of maagdarmstelsel zijn niet eetbare en onverteerbare dingen die zich in de slokdarm, maag of

Nadere informatie

Wanneer aan een Hersenbloeding denken? Frans Van den Bergh, interventioneel neuroradioloog Caroline Loos, neuroloog

Wanneer aan een Hersenbloeding denken? Frans Van den Bergh, interventioneel neuroradioloog Caroline Loos, neuroloog Wanneer aan een Hersenbloeding denken? Frans Van den Bergh, interventioneel neuroradioloog Caroline Loos, neuroloog Introductie Herseninfarct (80%) Hersenbloeding (20%) Intracerebrale bloeding (ICB) Subarachnoïdale

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas

Verwijderen van de galblaas Patiënteninformatie Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) 1 Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Polikliniek Chirurgie, route 0.3 Telefoon

Nadere informatie

Casus: Lokaal gevorderd Pancreascarcinoom (LAPC) Olivier Busch HPB Chirurg, AMC Amsterdam Voorzitter DPCG

Casus: Lokaal gevorderd Pancreascarcinoom (LAPC) Olivier Busch HPB Chirurg, AMC Amsterdam Voorzitter DPCG Casus: Lokaal gevorderd Pancreascarcinoom (LAPC) Olivier Busch HPB Chirurg, AMC Amsterdam Voorzitter DPCG no disclosures Olivier Busch HPB Chirurg, AMC Amsterdam Voorzitter DPCG Pancreascarcinoom Slechte

Nadere informatie

Antitrombotisch beleid. Karina Meijer ochtendrapport Interne Geneeskunde

Antitrombotisch beleid. Karina Meijer ochtendrapport Interne Geneeskunde Antitrombotisch beleid Karina Meijer ochtendrapport Interne Geneeskunde 300616 Achtergrond Initiatief door NIV, geschreven door multidisciplinaire werkgroep internisten, huisartsen, orthopeden, longartsen,

Nadere informatie

Een adolescent met acute buikpijn

Een adolescent met acute buikpijn Een adolescent met acute buikpijn Dr.Werner Keenswijk Met dank aan Dr.Dirk van de Putte, Prof.Dr Vande Walle en Prof.Dr.Joke Dehoorne 1 Anamnese 14 jarig vanuit SEH ivm verd. UWI Klachten: acute abdominale

Nadere informatie

Splenomegaliebij een Eritrese vluchteling. Isaie Reuling 17 Januari 2017

Splenomegaliebij een Eritrese vluchteling. Isaie Reuling 17 Januari 2017 Splenomegaliebij een Eritrese vluchteling Isaie Reuling 17 Januari 2017 Introductie Toename vluchtelingen in NL Toename acute tropische infectieziekten 1 Ook toename chronische tropische infectieziekten!

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/33063 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Tan, Melanie Title: Clinical aspects of recurrent venous thromboembolism Issue

Nadere informatie

Hoe werkt mijn darm. Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts

Hoe werkt mijn darm. Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts Hoe werkt mijn darm Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts Inleiding Hoe ziet een darm eruit Hoe werken de darmen (wat doen ze) Waarom een operatie? Soorten stoma Blijft de werking gelijk

Nadere informatie

Inflammatoire darmontsteking (IBD), maagdarmontsteking bij honden en katten

Inflammatoire darmontsteking (IBD), maagdarmontsteking bij honden en katten Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Inflammatoire (ontsteking) van darmziekten (IBD) is een groep van gastro-intestinale (maagdarm) ziekten waarbij ontstekingen

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE DIKKEDARMOPERATIE

PATIËNTENINFORMATIE DIKKEDARMOPERATIE PATIËNTENINFORMATIE DIKKEDARMOPERATIE 2 DIKKEDARMOPERATIE Inleiding Deze folder geeft u informatie over operaties aan de dikke darm. Uw persoonlijke situatie kan echter anders zijn dan beschreven. Informatie

Nadere informatie