INHOUDSOPGAVE. Samenvatting 1

Transcriptie

1

2

3 INHOUDSOPGAVE Samenvatting 1 1. Inleiding Aanleiding en doel van de actualisatie Wettelijk kader Begrenzing gebied Vaststelling, geldigheid en evaluatie 7 2. Normering en klasse-indeling volgens Besluit bodemkwaliteit Introductie Normen voor toepassingen op de landbodem Generiek en gebiedsspecifiek beleid uit Besluit bodemkwaliteit Bodeminformatie per deelgebied Deelgebied 1: Goese Diep Zuid Deelgebied 2: Goese Diep Noord Deelgebied 3: Westerschans Zuid Deelgebied 4: Ketelhaven Deelgebied 5: Eiland Deelgebied 6: Gemeentewerf en Milieustraat Deelgebied 7: Haringman Deelgebied 8: Westhavendijk Deelgebied 9: Zaagmolenstraat Deelgebied 10: Roeivereniging Bodemkwaliteitskaart Zones in de bodemkwaliteitskaart Toelichting op de bodemkwaliteitskaart Algemene werkwijze Verantwoording dataset bodemanalyses Zone-indeling Bodemfunctiekaart Gebiedsspecifiek beleid Inleiding Lokale Maximale Waarden (LMW) voor bodemfunctie Industrie in het Havengebied Goes Lokale Maximale Waarden (LMW) voor de bestrijdingsmiddelen Bodemtypecorrectie Maximum percentage bodemvreemde bijmengingen Voorwaarden voor gebruik van de bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring Regels voor het toepassen van grond en bagger Grondverzet op basis van de bodemkwaliteitskaart, afgezien van uitzonderingslocaties Uitzonderingslocaties Hergebruik van grond afkomstig van een verdachte locatie 34 Nota bodembeheer Havengebied Goes 2015

4 7.2.2 Toepassing van grond op (mogelijk) ernstig verontreinigde locaties Zintuiglijk afwijkende grond Overige situaties Hergebruik van grond afkomstig van grotere diepte dan 2,0 m-mv Toepassing van grond buiten het bodembeheergebied van deze bodemkwaliteitskaart Grond afkomstig van buiten het bodembeheergebied van deze bodemkwaliteitskaart Regels voor tijdelijke opslag van grond Transport van grond en bagger Geen vrijstelling voor bodemonderzoek bij aanvraag omgevingsvergunning voor bouw- Activiteit Meldingsprocedure voor het toepassen van grond en bagger Meldingsplicht voor de toepasser Behandeling van de meldingen door het bevoegd gezag Stappenplan: grondverzet op basis van de bodemkwaliteitskaart 42 Literatuurlijst 44 BIJLAGEN Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4: Bijlage 5: Bijlage 6A: Bijlage 6B: Bijlage 6C: Bijlage 6D: Bijlage 7: Bijlage 8: Bijlage 9: Bijlage 10: Bijlage 11: Indeling in deelgebieden Detailkaart Westerschans Zuid Uitgebreidere beschrijving van de deelgebieden 1: Goese Diep Zuid en 3: Westerschans Zuid Normering Regeling bodemkwaliteit (inclusief wijzigingen per 1 januari 2014) en Gebiedsspecifieke normen Goes Niet representatieve rapporten/analyses Statistische kengetallen zone Goese Diep Statistische kengetallen zone Ketelhaven, Eiland en Haringman Statistische kengetallen zone Westerschans Zuid en Westhavendijk Betrouwbaarheidsintervallen van het gemidddelde Bodemkwaliteitskaart: zones Bodemkwaliteitsklasse (NEN5740-parameters) Bodemfunctiekaart Toepassingseis NEN5740-parameters (0-2 m-mv) Uitwerking grondverzet per deelgebied Vastgesteld door B & W gemeente Goes d.d. 26 januari 2016 Vastgesteld door gemeenteraad Goes d.d. 7 juli 2016 Nota bodembeheer Havengebied Goes 2015

5 SAMENVATTING De gemeenteraad van Goes heeft in 2014 de Bodemkwaliteitskaart gemeente Goes en en Nota bodembeheer gemeente Goes vastgesteld. Deze bevatten voor het toepassen van grond en bagger op de landbodem de lokale uitwerking van de landelijke regelgeving uit het Besluit bodemkwaliteit (gebiedsspecifiek beleid). Het Havengebied Goes is niet opgenomen in voornoemde Nota, omdat voor dit gebied in 2009 al de Bodembeheernota Goese Schans was vastgesteld. Inmiddels is de Bodembeheernota Goese Schans aan herziening toe en is daarom geactualiseerd tot voorliggende Nota bodembeheer Havengebied Goes. Met deze Nota bodembeheer wil de gemeente het grondverzet binnen het plangebied Havengebied Goes vergemakkelijken. Enerzijds is daarbij aangesloten bij de regels zoals deze voor de rest van de gemeente gelden. Anderzijds wordt concreet ingegaan op de beschikbare bodeminformatie en grondverzet per deelgebied. Deze Nota bodembeheer Havengebied Goes bevat het volgende: - een beschrijving van de beschikbare bodeminformatie, waarbij de nadruk is gelegd op de deelgebieden waar planontwikkeling actueel is (Goese Diep en Westerschans Zuid). Hiervoor is het gebied in hoofdstuk 3 ingedeeld in 10 deelgebieden. - actualisatie van de bodemkwaliteitskaart van Goese Schans; - actualisatie van de bodemfunctiekaart; - regels voor het toepassen van grond en bagger in het Havengebied Goes, waarbij is aangesloten bij de regels zoals deze voor de rest van de gemeente zijn vastgelegd in de Nota bodembeheer gemeente Goes uit In de praktijk vereist grondverzet maatwerk vanwege de bedrijfsmatige historie van het gebied. Dit is nader ingevuld per deelgebied (zie tabel in bijlage 11). Actualisatie bodemkwaliteitskaart Havengebied Goes is opgesplitst in 3 zones: - Goese Diep - Ketelhaven, Eiland en Haringman - Westerschans Zuid en Westhavendijk Twee saneringslocaties zijn niet gezoneerd: - De voormalige gasfabriek (deellocatie I in deelgebied 3: Westerschans Zuid) - De gemeentewerkplaats (voormalig RTM-terrein) (deelgebied 6) Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

6 De classificatie van deze zones is als volgt (kwaliteitsklasse bij ontgraven van grond): Zone Kwaliteitsklasse Bovengrond (0-0,5 m-mv) Kwaliteitsklasse Ondergrond (0,5-2,0 m-mv) Goese Diep Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Ketelhaven, Eiland en Haringman Industrie Industrie Westerschans Zuid en Westhavendijk Industrie Industrie De toetsingsregels voor het bepalen van de kwaliteit van de ontvangende bodem zijn strenger dan de toetsingsregels bij het ontgraven van grond (zie paragraaf 2.2) Op basis van deze toetsingsregels is de kwaliteit van de ontvangende bodem klasse Wonen in de ondergrond van de zones Ketelhaven, Eiland en Haringman en Westerschans Zuid en Westhavendijk. Actualisatie gemeentelijke bodemfunctiekaart In de bodemfunctiekaart van de gemeente Goes is aan het hele havengebied de bodemfunctie Wonen toegekend. Vanwege de economische ontwikkelingen zal het havengebied voorlopig slechts gedeeltelijk worden herontwikkeld. Op dit moment is een nieuw bestemmingsplan in procedure, waarbij een deel van het havengebied de huidige bedrijfsbestemming houdt. Om deze reden is de bodemfunctiekaart aangepast, waarbij aan een deel van het gebied de bodemfunctie Industrie wordt toegekend. Regels voor grondverzet Voor grondverzet zijn de beleidsregels zoals deze in 2014 zijn vastgesteld voor de rest van de gemeente in de Nota bodembeheer gemeente Goes 1:1 toegepast op het havengebied. In aanvulling hierop geldt gebiedsspecifiek beleid voor het gedeelte van Havengebied Goes waaraan de bodemfunctie Industrie is toegekend. De hoofdstukken 4 t/m 7 uit de Nota bodembeheer gemeente Goes zijn grotendeels overgenomen in hoofdstuk 6 t/m 9 van voorliggende Nota. Zodoende zijn alle lokale regels voor grondverzet in het havengebied in voorliggende Nota bodembeheer te vinden en hoeft de doorsnee gebruiker niet meer aanvullend de Nota bodembeheer gemeente Goes te raadplegen. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

7 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding en doel van de actualisatie Op 10 september 2009 heeft de gemeenteraad van Goes de Bodembeheernota Goese Schans vastgesteld (lit. 1). Deze bestaat uit een bodemkwaliteitskaart en Nota bodembeheer voor het plangebied Goese Schans en bevat gebiedsspecifiek beleid in het kader van het Besluit bodemkwaliteit. Er is een bestemmingsplan Havengebied Goes in voorbereiding. In dit bestemmingsplan is het Havengebied Goes opnieuw ingedeeld en is de naam Goese Schans vervallen. Omdat bekend is dat de bodemkwaliteit van het Havengebied Goes een knelpunt kan zijn bij herontwikkelingen binnen het gebied is besloten om de Bodembeheernota van 2009 te herzien en daarbij aan te sluiten op de indeling zoals deze in het nieuwe bestemmingsplan wordt opgenomen. In 2015 is de bodembeheernota Goese Schans geactualiseerd tot voorliggende Nota bodembeheer Havengebied Goes 1. Met deze Nota bodembeheer wil de gemeente het grondverzet binnen het plangebied Goese Schans / Havengebied Goes vergemakkelijken. Enerzijds wordt daarbij aangesloten bij de regels zoals deze voor de rest van de gemeente gelden. Anderzijds wordt concreet ingegaan op de beschikbare bodeminformatie en grondverzet per deelgebied. Deze Nota bodembeheer Havengebied Goes bevat het volgende: - een beschrijving van de beschikbare bodeminformatie, waarbij de nadruk is gelegd op de deelgebieden waar planontwikkeling actueel is (Goese Diep en Westerschans Zuid); - actualisatie van de bodemkwaliteitskaart van het Havengebied Goes; - actualisatie van de bodemfunctiekaart; - regels voor het toepassen van grond en bagger in het Havengebied Goes, waarbij is aangesloten bij de regels zoals deze voor de rest van de gemeente zijn vastgelegd in de Nota bodembeheer gemeente Goes uit In de praktijk vereist grondverzet maatwerk vanwege de bedrijfsmatige historie van het gebied. Dit is nader ingevuld per deelgebied (zie tabel in bijlage 11). 1 In het Besluit bodemkwaliteit wordt de term Nota bodembeheer gehanteerd. In het verleden werd hiervoor de term bodembeheerplan gebruikt. Beide termen zijn synoniem. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

8 1.2 Wettelijk kader Besluit bodemkwaliteit Het Besluit bodemkwaliteit (lit. 5) en de bijbehorende Regeling bodemkwaliteit (lit. 6) zijn in 2008 in werking getreden. Deze vormen het wettelijke kader voor hergebruik van bouwstoffen, grond en baggerspecie. Het Besluit bodemkwaliteit heeft onder andere het Bouwstoffenbesluit en de Vrijstellingsregeling grondverzet vervangen. In het Besluit bodemkwaliteit zijn generieke regels opgenomen, waarbij de normen voor het toepassen van grond en bagger afhankelijk zijn van zowel de kwaliteit als de functie van de ontvangende bodem. De normering en klasse-indeling volgens het Besluit bodemkwaliteit worden toegelicht in hoofdstuk 2. Het Besluit bodemkwaliteit bevat de mogelijkheid om op grond van de lokale situatie gebiedsspecifiek beleid vast te stellen. Richtlijn bodemkwaliteitskaarten Bodemkwaliteitskaarten dienen te worden opgesteld conform de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten (lit. 7) en bijlage M van de Regeling bodemkwaliteit. Bijlage M van de Regeling bodemkwaliteit vormt vooral een samenvatting van hetgeen uitgebreider is beschreven in de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten. Bijlage M bevat voor het opstellen van de kaart geen aanvullende voorschriften die niet zijn opgenomen in de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten. Bodemkwaliteitskaart en Nota bodembeheer Gemeente Goes De gemeenteraad van Goes heeft op 30 januari 2014 de Bodemkwaliteitskaart gemeente Goes (lit. 2) en Nota bodembeheer gemeente Goes (lit. 3) vastgesteld. Deze bevatten de lokale uitwerking van de landelijke regelgeving voor het toepassen van grond en bagger. Gedeeltelijk hanteert de gemeente Goes voor het toepassen van grond en bagger het generieke beleid. Daarnaast geldt een aantal beleidskeuzes uit de Nota bodembeheer gemeente Goes als gebiedsspecifiek beleid: - voor een aantal gebieden zijn verhoogde Lokale Maximale Waarden (LMW) vastgesteld; - voor minerale olie wordt voor de toetsing aan de Achtergrondwaarde c.q. Maximale waarde voor wonen geen bodemtypecorrectie toegepast bij humuspercentages lager dan 10%; - er geldt afhankelijk van de functie van de bodem een maximaal percentage bodemvreemde bijmengingen van 5% dan wel 10% (in plaats van het generieke percentage van 20%); - de voorwaarden voor het gebruik van de bodemkwaliteitskaart als bewijsmiddel (milieuhygiënische verklaring) voor de kwaliteit van vrijkomende grond zijn nader omschreven (aantoonbare controle op uitzonderingslocaties); - andere bodemkwaliteitskaarten die bij de vaststelling van voorliggende Nota bodembeheer geldig zijn binnen Zeeland worden erkend als bewijsmiddel. Het College van Burgemeester en Wethouders kan in de toekomst nieuwe bodemkwaliteitskaarten erkennen. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

9 Voorliggende Nota bodembeheer Havengebied Goes sluit zoveel mogelijk aan op de beleidskeuzes zoals die voor de rest van de gemeente zijn gemaakt. Een deel van de tekst uit de Nota bodembeheer gemeente Goes uit 2014 is 1:1 overgenomen in voorliggende Nota bodembeheer Havengebied Goes. Zorgplicht In alle omstandigheden moet bij het toepassen van grond en bagger en bij het verspreiden van baggerspecie de wettelijke zorgplicht in acht worden genomen 2. Deze zorgplicht betekent dat iedereen die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat nadelige gevolgen kunnen optreden als gevolg van een toepassing, maatregelen moet nemen om verontreiniging te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken. De zorgplicht vormt een vangnet voor situaties waarin sprake is van onzorgvuldig handelen zonder dat een specifiek wettelijk voorschrift wordt overtreden. Het Besluit bodemkwaliteit bevat een aantal algemene vrijstellingen (zie verder paragraaf 7.1). Bij deze vrijstellingen blijft de zorgplicht echter onverkort van kracht. Bevoegd gezag In het Besluit bodemkwaliteit is vastgelegd welke instanties bevoegd gezag zijn voor toepassingen in het kader van het Besluit bodemkwaliteit. Dit bevoegd gezag is ook verantwoordelijk voor de handhaving (zie over handhaving verder paragraaf 1.3 van de Nota bodembeheer gemeente Goes). Voor toepassingen op de landbodem is in het algemeen de gemeente het bevoegd gezag. Binnen krachtens de Wet milieubeheer (Wm) aangewezen inrichtingen is echter de vergunningverlener tevens het bevoegd gezag voor toepassingen in het kader van het Besluit bodemkwaliteit. Binnen inrichtingen met een provinciale omgevingsvergunning is dus de provincie Zeeland het bevoegd gezag. Voor toepassingen op de waterbodem is de waterkwaliteitsbeheerder het bevoegd gezag (waterschap dan wel Rijkswaterstaat). Waterschap Scheldestromen is het bevoegd gezag voor waterbodems in Goese Schans (havens en kanaal naar Goese Sas). Deze Nota heeft alleen betrekking op het toepassen van grond en bagger op de landbodem van Goese Schans. 2 Deze zorgplicht is vastgelegd in artikel 13 van de Wet bodembescherming en in artikel 7 van het Besluit bodemkwaliteit. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

10 1.3 Begrenzing gebied Voor de begrenzing van deze Nota zijn twee zaken van belang: - de grenzen zoals in 2014 gehanteerd in de Bodemkwaliteitskaart gemeente Goes en de Nota bodembeheer gemeente Goes. De begrenzing moet aansluiten zodat er geen hiaten ontstaan; - het gebied in en rond het havengebied waar in de komende jaren (mogelijk) planontwikkeling plaatsvindt. Voorliggende Nota moet voor de uitvoeringspraktijk het hele gebied afdekken waar deze planontwikkeling speelt. De grenzen van bodemkwaliteit en van planontwikkeling lopen niet synchroon. Daarnaast kunnen ideeën over planvorming in de loop van de tijd wijzigen onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen. Op zich is een harde begrenzing ook minder van belang, omdat voor het havengebied in het algemeen dezelfde beleidskeuzes worden aangehouden als in de Nota bodembeheer gemeente Goes uit In 2014 is al een deel van de oorspronkelijke bodembeheernota Goese Schans opgegaan in de bodemkwaliteitskaart van de rest van de gemeente (met name de vroegere zones 1: West en 3: Noord). De bodemkwaliteitskaart is geactualiseerd voor het gebied dat in de Bodemkwaliteitskaart gemeente Goes in 2014 buiten beschouwing is gelaten als zone 2: Oost uit de bodembeheernota Goese Schans. De beschikbare bodeminformatie en de regels voor grondverzet zijn beschreven voor het gebied waarvoor de bodemkwaliteitskaart is geactualiseerd en/of waar planontwikkeling mogelijk actueel is. Maatwerk per deelgebied In voorliggende nota is het gebied onderverdeeld in 10 deelgebieden. In hoofdstuk 3 is de beschikbare bodeminformatie per deelgebied samengevat, waarbij uitgebreider aandacht is besteed aan de deelgebieden waar planontwikkeling actueel is (Goese Diep en Westerschans Zuid). In de praktijk vereist grondverzet maatwerk vanwege de bedrijfsmatige historie van het gebied. In de meeste deelgebieden is ter verificatie een recent verkennend bodemonderzoek nodig alvorens de bodemkwaliteitskaart bij grondverzet kan worden gebruikt als bewijsmiddel (milieuhygiënische verklaring). In enkele deelgebieden met gesaneerde locaties kan de bodemkwaliteitskaart sowieso niet worden gebruikt als bewijsmiddel. Bijlage 11 bevat hiervan een overzicht per deelgebied. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

11 1.4 Vaststelling, geldigheid en evaluatie Het vaststellen van een bodemfunctiekaart en van bodemkwaliteitskaart met regels voor grondverzet volgens het generieke beleid is een bevoegdheid van het College van Burgemeester en Wethouders. Gebiedsspecifiek beleid wordt vastgesteld door de gemeenteraad, waarbij een voorbereidingsprocedure conform afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht wordt gevolgd. De bodemkwaliteitskaart van het havengebied en de hieruit voortvloeiende generieke regelgeving is in eerste instantie vastgesteld door het College van B & W van de gemeente Goes op 26 januari Voor de volledige vaststelling van deze Nota bodembeheer (inclusief gebiedsspecifiek beleid) is de openbare voorbereidingsprocedure gevolgd uit afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht. De ontwerp Nota bodembeheer Havengebied Goes Actualisatie 2015 heeft van 1 februari 2016 tot en met 18 maart 2016 ter inzage gelegen. Tijdens deze termijn zijn geen zienswijzen naar voren gebracht. Deze nota is vervolgens vastgesteld door de gemeenteraad van Goes op 7 juli Deze Nota bodembeheer treedt in werking direct nadat de bestuurlijke vaststelling hiervan door de gemeenteraad van Goes onherroepelijk is. Met het in werking treden van deze Nota bodembeheer komt de Bodembeheernota Goese Schans uit 2009 (lit. 1) te vervallen. In artikel 53 van het Besluit bodemkwaliteit is vastgelegd, dat een Nota bodembeheer een maximale geldigheid heeft van 10 jaar. Een bodemkwaliteitskaart is volgens het Besluit bodemkwaliteit een bijlage bij de Nota bodembeheer. In de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten is echter voor bodemkwaliteitskaarten een geldigheid van 5 jaar opgenomen. De gemeente zal de bodemkwaliteitskaart derhalve 5 jaar na vaststelling evalueren en zonodig actualiseren. Naast deze Nota bodembeheer gelden onverkort de algemene regels zoals opgenomen in het Besluit bodemkwaliteit en de Regeling bodemkwaliteit. Bij het niet naleven van de regels uit deze Nota bodembeheer blijft het Besluit bodemkwaliteit, inclusief alle daarop van toepassing zijnde handhavingsmogelijkheden en eventuele sancties onverminderd van kracht. Deze Nota behandelt alleen het publiekrechtelijke beleid in het kader van het Besluit bodemkwaliteit. Naast de regels uit deze Nota bodembeheer en het Besluit bodemkwaliteit kan bij grondverzet andere regelgeving van belang zijn (bijv. verplichtingen vanuit de Wet op de ruimtelijke ordening of de Flora- en faunawet). Deze nota gaat hier verder niet op in. Verder spelen privaatrechtelijke en civieltechnische aspecten een rol bij grondverzet. Een eigenaar van een toepassingsperceel of de initiatiefnemer van de grondtoepassing kan privaatrechtelijk aanvullende eisen stellen aan de toe te passen grond. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

12 2. NORMERING EN KLASSE-INDELING VOLGENS BESLUIT BODEMKWALITEIT 2.1 Introductie Het Besluit bodemkwaliteit kent afzonderlijke normen voor toepassingen van grond en bagger op de landbodem en toepassingen in oppervlaktewater. Deze Nota bodembeheer handelt alleen over toepassingen op de landbodem. Voor toepassingen op de landbodem gelden verschillende normen en regels voor: - het toepassen van grond en bagger op de landbodem; - het verspreiden van bagger op aangrenzende percelen; - grootschalige bodemtoepassingen; - tijdelijke opslag van grond en bagger. Het Besluit bodemkwaliteit maakt voor het hergebruiksbeleid onderscheid tussen: - Generiek beleid; - Gebiedsspecifiek beleid. De generieke normen voor het toepassen en verspreiden van grond en bagger zijn opgenomen in Bijlage B van de Regeling bodemkwaliteit. 2.2 Normen voor toepassingen op de landbodem In de Regeling bodemkwaliteit zijn de landelijke Achtergrondwaarden vastgelegd. Deze gelden als toetsingskader om te bepalen of grond schoon is. Wettelijk gezien mogen geen strengere normen worden gesteld dan de Achtergrondwaarden. Het Besluit bodemkwaliteit relateert het beleid voor het toepassen van grond en bagger aan zowel de functie als de kwaliteit van de ontvangende bodem. Daartoe zijn de bodemfunctieklassen Wonen en Industrie geïntroduceerd. Daarnaast zijn er bodemkwaliteitsklassen Wonen en Industrie met bijbehorende maximale waarden. Dit wordt geïllustreerd in figuur 1 op de volgende pagina. Voor toepassingen op de landbodem gelden derhalve de volgende normen: - Achtergrondwaarde (AW) - Maximale waarden voor wonen (MaxWONEN) - Maximale waarden voor industrie (MaxINDUSTRIE) Voor de meeste stoffen is MaxINDUSTRIE gelijk aan de interventiewaarde. Met name voor veel organische verbindingen waaronder minerale olie, PCB s en diverse bestrijdingsmiddelen is MaxINDUSTRIE lager dan de interventiewaarde. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

13 Figuur 1: Indeling in bodemkwaliteitsklassen Toetsingsregels In de Regeling bodemkwaliteit zijn voor de Achtergrondwaarden en de Maximale waarden voor wonen (MaxWONEN) toetsingsregels opgenomen, waarbij een beperkt aantal stoffen in geringe mate de norm mag overschrijden. Deze toetsingsregels zijn afhankelijk gesteld van het aantal geanalyseerde stoffen. Voor de Maximale waarde voor industrie (MaxINDUSTRIE) geldt geen toetsingsregel. De toetsingsregel voor de Achtergrondwaarde geldt zowel voor de ontvangende bodem als voor de toe te passen grond. De toetsingsregel voor MaxWONEN geldt alleen voor de beoordeling van de ontvangende bodem en mag niet worden toegepast om de kwaliteit van een partij hergebruiksgrond te bepalen. Toetsingsregel voor de Achtergrondwaarde (bij 7 t/m 15 parameters) 3 : Maximaal 2 parameters mogen hoger zijn dan de Achtergrondwaarde, mits niet hoger dan 2 x Achtergrondwaarde en niet hoger dan MaxWONEN Grond (danwel bagger) voldoet aan de Achtergrondwaarde wanneer de grond (danwel bagger) voldoet aan voornoemde toetsingsregel. Toetsingsregel voor MaxWONEN (bij 7 t/m 15 parameters): Maximaal 2 parameters mogen hoger zijn dan MaxWONEN, mits niet hoger dan MaxWONEN + Achtergrondwaarde en niet hoger dan MaxINDUSTRIE In bijlage 4 zijn de Achtergrondwaarde, MaxWONEN en MaxINDUSTRIE vermeld met de bovengrens van voornoemde toetsingsregels voor de in de bodemkwaliteitskaart opgenomen stoffen. 3 Bij de wijziging van de Regeling bodemkwaliteit in april 2009 is voor nikkel deze toetsingsregel aangepast. Voor nikkel wordt in deze toetsingsregel alleen getoetst aan 2 x Achtergrondwaarde en niet aan MaxWONEN. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

14 2.3 Generiek en gebiedsspecifiek beleid uit Besluit bodemkwaliteit Het Besluit bodemkwaliteit maakt voor het hergebruiksbeleid onderscheid tussen: - Generiek beleid - Gebiedsspecifiek beleid Generiek beleid In het Besluit bodemkwaliteit is het beleid voor het toepassen van grond en bagger afhankelijk gesteld van zowel de bodemkwaliteitsklasse als de bodemfunctieklasse van de ontvangende bodem. De strengste is daarbij (in het generieke beleid) maatgevend: Bodemkwaliteitsklasse Bodemfunctieklasse Generieke toepassingseis Achtergrondwaarde Overig Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Wonen Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Industrie Achtergrondwaarde Wonen Overig Achtergrondwaarde Wonen Wonen MaxWONEN Wonen Industrie MaxWONEN Industrie Overig Achtergrondwaarde Industrie Wonen MaxWONEN Industrie Industrie MaxINDUSTRIE Voorbeeld 1: Wanneer de bodemkwaliteit van een industrieterrein voldoet aan de Achtergrondwaarde, dan geldt als toepassingseis dat de toe te passen grond ook aan de Achtergrondwaarde dient te voldoen. Voorbeeld 2: Wanneer de bodemkwaliteit van een oud stadscentrum niet voldoet aan MaxWONEN, (maar bijv. wel aan MaxINDUSTRIE), dan geldt als toepassingseis MaxWONEN. Gebiedsspecifiek beleid Hierboven is de situatie beschreven zoals die geldt in het generieke beleid. Binnen bepaalde grenzen en randvoorwaarden mogen gemeentes besluiten om hiervan af te wijken en voor een deel van hun grondgebied een strenger of juist minder streng beleid te voeren. De gemeenteraad stelt dan Lokale Maximale Waarden (LMW) vast. In dat geval spreekt het Besluit bodemkwaliteit van gebiedsspecifiek beleid. Uitgangspunt is hierbij, dat tenminste sprake moet zijn van standstill op gebiedsniveau. Standstill op gebiedsniveau houdt in, dat verhoogde LMW alleen gelden voor grond en bagger die afkomstig is uit het eigen bodembeheergebied. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

15 Het gebiedsspecifiek beleid moet worden onderbouwd op basis van o.a. de milieuhygiënische risico s. Dit gebeurt met behulp van de risicotoolbox. In dit model wordt gekeken naar zowel de humane als de ecologische risico s. Daarnaast zijn vraag en aanbod van grond en bagger belangrijke ingrediënten voor de afweging over gebiedsspecifiek beleid. Gedeeltelijk hanteert de gemeente Goes voor het toepassen van grond en bagger het generieke beleid. Daarnaast bevat hoofdstuk 6 van voorliggende Nota een aantal gebiedsspecifieke beleidskeuzes, waarbij zoveel mogelijk is aangesloten bij de keuzes die eerder zijn opgenomen in hoofdstuk 4 van de Nota bodembeheer gemeente Goes (lit. 3). Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

16 3. BODEMINFORMATIE PER DEELGEBIED In bijlage 1 is het gebied ingedeeld in een aantal deelgebieden. In dit hoofdstuk wordt de historie en bodeminformatie per deelgebied besproken, waarbij de nadruk is gelegd op de deelgebieden waar planontwikkeling actueel is (Goese Diep en Westerschans Zuid). Voor laatstgenoemde deelgebieden is een uitgebreidere beschrijving opgenomen in bijlage Deelgebied 1: Goese Diep Zuid In dit deelgebied in het noorden van Havengebied Goes vindt inmiddels woningbouw plaats. Voorheen was hier de AKF (Apparaten Ketelfabriek) gevestigd. Het deelgebied is begin jaren 60 opgehoogd. De ontwerp maaiveldhoogte is NAP +2,0 meter à NAP +2,3 meter. Een deel van de woningen is opgeleverd en gedeeltelijk moet de bouw nog starten. Het hele gebied is onderzocht en er is een aantal saneringen uitgevoerd (zie bijlage 3 voor een uitgebreidere beschrijving). De bodem van dit deelgebied wordt als schoon beschouwd. 3.2 Deelgebied 2: Goese Diep Noord Dit deelgebied is onbebouwd en heeft nooit een bedrijfsbestemming gehad. Voor het zuidelijke deel van dit deelgebied zijn concrete plannen voor woningbouw. In het deelgebied ligt een gronddepot, waarvoor de bodemkwaliteitskaart niet geldt. Het deelgebied is verder onverdacht voor bodemverontreiniging.. In 2014 is dit deelgebied opgenomen in de zone Buitengebied en naoorlogse bebouwing (lit. 2). Sinds het opstellen van de bodemkwaliteitskaart uit 2014 zijn voor dit deelgebied geen nieuwe bodemonderzoeken beschikbaar gekomen. Zowel de boven- als ondergrond van de zone Buitengebied en naoorlogse bebouwing voldoen aan de Achtergrondwaarde. 3.3 Deelgebied 2: Westerschans Zuid Voor de ontwikkeling van het deelgebied Westerschans Zuid worden op dit moment plannen opgesteld. In 2010 is voor Westerschans Zuid een verkennend, aanvullend en nader bodemonderzoek uitgevoerd (lit. 11). In dit onderzoek is het onderzoeksgebied ingedeeld in 8 deellocaties, Deze deellocaties zijn weergegeven in bijlage 2. Hieronder wordt de informatie per deellocatie samengevat. Een uitgebreidere beschrijving van de deellocaties is opgenomen in bijlage 3. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

17 I. Voormalige gasfabriek De voormalige gasfabriek is in verschillende delen gesaneerd. Het noordwestelijke deel is in 1985 gesaneerd, waarbij niet alle verontreiniging is verwijderd. Hier is destijds ontgraven tot ca. 1,0 m-mv en plaatselijk is op basis van zintuiglijke waarnemingen ontgraven tot 2,0 m-mv. Als terugsaneerwaarde is voor cyanide 30 mg/kgds aangehouden. Het zuidoostelijk deel van deze deellocatie is in 2001 gesaneerd, waarbij ontgraven is tot maximaal 6,5 m-mv. De ontgravingsputten van voornoemde saneringen zijn aangevuld met schoon tot licht verontreinigd zand en licht verontreinigde klei (categorie 1 uit het Bouwstoffenbesluit). Aan de westzijde van de deellocatie (direct ten noorden van de begraafplaats) zijn in een houtskoolhoudende zandige bodemlaag met plaatselijk puinbijmengingen matige tot sterke verontreinigingen met PAK aangetroffen. De omvang van deze sterke verontreiniging bedraagt circa m 3 zodat er sprake is van een geval van emstige bodemverontreiniging. Plaatselijk is een matige verontreiniging met cyanide (totaal) aangetroffen. In het noordelijk deel van deze deellocatie bevindt zich een ca. 30 cm dikke verhardingslaag bestaande uit puin. Plaatselijk bestaat deze laag uit een sterk tot uiterst puinhoudende zandlaag. Deze laag blijkt matig verontreinig te zijn met koper en zink. Aangezien deze puinhoudende laag onderdeel uitmaakt van een verhardingslaag wordt deze niet beschouwd als bodem. Een grondmengmonster uit de bovenste meter van het in 1985 gesaneerde deel voldoet niet aan klasse Industrie vanwege minerale olie. II. voormalige drukkerij Recentelijk hebben op deze locatie sloopwerkzaamheden plaatsgevonden. De fundering van de voormalige bebouwing is nog aanwezig. De grond op deze deellocatie blijkt licht verontreinigd te zijn met één of meerdere metalen en/of PAK. Een deel van de grondmonsters voldoet niet aan klasse Wonen vanwege één of meer zware metalen. In 2010 zijn voor deze deellocatie geen analyses uitgevoerd op cyanide. In eerder onderzoek is in de ondergrond een cyanidegehalte gemeten van 4 mg/kgds. Bij de maaiveldinspectie asbest zijn resten asbest aangetroffen. Vervolg: nader bodemonderzoek asbest uitvoeren. III. voormalig garagebedrijf Op deze deellocatie was in het verleden een garagebedrijf gevestigd. Recentelijk hebben op deze deellocatie sloopwerkzaamheden plaatsgevonden. De voormalige bebouwing was onderkelderd en dit is nu na de sloop zichtbaar als een lager gelegen terreindeel. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

18 Ter plaatse van het vroegere pompeiland en de bijbehorende ondergrondse tanks zijn verontreinigingen met minerale olie, BTEXN en MTBE in grond en grondwater gesaneerd. In 2010 werd aan de oostzijde van het voormalige pand Westhavendijk 150 echter nog een restverontreiniging MTBE gemeten (dieper dan 2 m-mv), die het Indicatieve Niveau voor een Ernstige Verontreiniging (INEV) overschrijdt. Over het algemeen is de grond licht verontreinigd met enkele metalen, PAK en/of minerale olie en is het grondwater niet verontreinigd. Plaatselijk: - is in de grond een matige verontreiniging met lood aangetroffen - is in de grond tussen 150 en 270 cm-mv een koolaslaag aangetroffen - is het grondwater licht verontreinigd met xylenen - is het grondwater verontreinigd met MTBE IV. Geldeloozepad 4 De voormalige woning op deze deellocatie is recentelijk gesloopt. Aan de westzijde van deze deellocatie worden matige tot sterke verontreinigingen met koper, lood en/of zink aangetroffen. Gemiddeld is het gehalte lood in de verontreinigde bodemlagen hoger dan de interventiewaarde. De omvang van deze verontreiniging bedraagt ca. ca. 300 m 3 zodat er sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. De overige grond ter plaatse van deze deellocatie blijkt licht verontreinigd te zijn met koper, kwik, lood en/of zink. Bij de maaiveldinspectie asbest zijn resten asbest aangetroffen. Vervolg: nader bodemonderzoek asbest uitvoeren. V. Geldeloozepad 6 en 8 De voormalige bebouwing op de locatie is recentelijk gesloopt. Ter plaatse van deze deellocatie zijn in de bovengrond lichte verontreinigingen met enkele metalen, PAK, PCB en minerale olie aangetroffen. De ondergrond blijkt niet verontreinigd te zijn. Bij de maaiveldinspectie asbest zijn resten asbest aangetroffen. Vervolg: nader bodemonderzoek asbest uitvoeren. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

19 VI. Parkeerplaats begraafplaats Deze in het verleden opgehoogde deellocatie is in gebruik als een met klinkers verhard parkeerterrein. Gedeeltelijke betreft de locatie een groenstrook met bosschages. Aan de noordwestzijde van de deellocatie wordt een matige tot sterke verontreiniging met koper, lood en/of zink aangetroffen. Gemiddeld is het gehalte zink in de verontreinigde bodemlagen hoger dan de interventiewaarde. De omvang van deze verontreiniging bedraagt ca. ca. 200 m 3 zodat er sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. De overige onderzochte grond blijkt licht verontreinigd te zijn met één of enkele metalen en/of PAK. Het cunetzand onder de klinkers blijkt niet verontreinigd te zijn. VII. Parkeerstrook langs kanaal Aan de noordzijde van deze deellocatie liggen aan de noordzijde slakken. Dit betreft fosforslakken die in het verleden bij een partijkeuring zijn beoordeeld als categorie 1 bouwstof met een beperkte toepassingshoogte. Centraal op deze deellocatie ligt een keienverharding. Op het meest zuidelijk deel ligt een groenstook. Hier is tevens een oude weegbrug en de fundering van een bijbehorende gebouw aanwezig. Op het zuidelijk deel van deze deellocatie is sprake van een bodemlaag met bijmengingen van puin en houtskool. Deze laag is in het algemeen licht verontreinigd, met plaatselijk matig tot sterk verhoogde gehalten aan lood en/of PAK als gevolg van deze bijmengingen. VIII. Huidige weg Westhavendijk Plaatselijk is een zwak tot matig puinhoudende en zwak houtskoolhoudende, venige bodemlaag aanwezig op 1,7 tot 2,7 m-mv welke matig verontreinigd is met lood (historische diffuse verontreiniging). Tevens is de grond plaatselijk matig tot sterk verontreinigd met PAK (ook gerelateerd aan bijmengingen met bodemvreemd materiaal) De bovengrond op het noordelijk deel van de deellocatie blijkt niet verontreinigd te zijn met de onderzochte parameters. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

20 3.4 Deelgebied 4: Ketelhaven Dit deelgebied is in de jaren 60 van de vorige eeuw ontwikkeld als bedrijfsterrein. Het noordwestelijke deel is nog steeds in gebruik als bedrijfsterrein. Het zuidoostelijke deel van het deelgebied ligt tegenwoordig braak. Voorheen was hier de Houthandel Van Riesen gevestigd. In ongeveer 80% van dit deelgebied is in het verleden bodemonderzoek uitgevoerd. Voor het grootste deel zijn deze onderzoeken meer dan 10 jaar oud. Vaak zijn deze oude onderzoeken naar huidige maatstaven summier c.q. onvolledig uitgevoerd. In het deelgebied zijn meerdere lokale olieverontreinigingen aangetoond, die meestal nog niet zijn aangepakt. De bodemkwaliteit in het zuidoostelijke deel (voormalige Houthandel Van Riesen) is in 2002 goed in kaart gebracht (lit. 13). Daarbij zijn twee verontreinigingen met arseen, chroom en koper uitgekarteerd ter plaatse van twee (inmiddels) voormalige wolmaniseerinrichtingen. 3.5 Deelgebied 5: Eiland (Albert Joachimikade) Dit deelgebied betreft de Albert Joachimikade. In het huidige voorontwerp bestemmingsplan (lit. 4) wordt dit deelgebied aangeduid met de naam Eiland. Langs de Albert Joachimikade zijn verschillende bedrijven gevestigd. De eerste bedrijvigheid langs de Albert Joachimikade ontstond al voor de Tweede Wereldoorlog. In de komende jaren is langs de Albert Joachimikade geen planontwikkeling voorzien. Een deel van de locaties in dit deelgebied is naar huidige maatstaven summier c.q. onvolledig onderzocht. Ook in dit deelgebied zijn verschillende lokale verontreinigingen aangetoond, met name met minerale olie. Een grotere saneringslocatie in dit deelgebied is de locatie Albert Joachimikade 36 (voormalig terrein Sakko). Dit betreft een grond- en grondwaterverontreiniging met minerale olie en BTEX. Er is inmiddels een grond- en grondwatersanering uitgevoerd. Hierbij is nog wel een restverontreiniging achtergebleven en is er een verontreiniging die doorloopt op de buurlocaties aan de noordkant en aan de overzijde van de straat. In het zuidelijke deel (Albert Joachimikade 30 waar tegenwoordig de Praxis is gevestigd) was voorheen een olieopslag van Purfina. In 1988 en 1990 zijn hier bodemsaneringen uitgevoerd. Sindsdien is hier geen bodemonderzoek meer uitgevoerd. Mogelijk is hier nog enige restverontreiniging aanwezig. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

21 3.6 Deelgebied 6: Gemeentewerf en Milieustraat Op deze locatie is de gemeentewerf van de gemeente Goes en de Milieustraat gevestigd (voormalig RTMterrein). Deze locatie is geen onderdeel van de huidige planontwikkeling. Tot dusverre was deze locatie opgenomen in de zone 2: Oost uit de voorgaande bodembeheernota Goese Schans. Om geen hiaat te krijgen met de bodemkwaliteitskaart van de rest van de gemeente (lit. 2) is dit deelgebied wel opgenomen in voorliggende Nota. De locatie is gesaneerd, waarbij volgens de saneringsevaluatie uit 2000 gebruiksbeperkingen gelden. Er is een signaleringslaag aangebracht om de restverontreiniging te kunnen onderscheiden van de tijdens de sanering aangebrachte aanvulgrond. Bij de sanering is een laag van 1 meter schone grond aangebracht. 3.7 Deelgebied 7: Haringman Dit deelgebied bestaat voor een groot deel uit de bedrijfslocatie van Haringman Betonwaren b.v. Dit bedrijf blijft op deze locatie gevestigd. De bodemonderzoeken in dit deelgebied zijn in het algemeen meer dan 10 jaar oud. Voor de westelijke helft van het deelgebied zijn bij de gemeente nog geen bodemonderzoeken bekend. Ook in dit deelgebied zijn meerdere bodemverontreinigingen met minerale olie aangetoond. Voor een deel zijn deze als ernstig beschikt en een deel van de olieverontreinigingen is nog niet uitgekarteerd. 3.8 Deelgebied 8: Westhavendijk Dit deelgebied betreft de strook tussen de weg van de Westhavendijk en het kanaal. De bodemkwaliteit van dit deelgebied sluit aan op de kwaliteit van deellocatie VII uit deelgebied 1 (Westerschans Zuid). In de bodem komen verhoogde gehalten PAK voor gerelateerd aan bijmengingen van sintels. 3.9 Deelgebied 9: Zaagmolenstraat Bij de actualisatie van de gemeentelijke bodemkwaliteitskaart in 2014 (lit. 2) is dit deelgebied opgenomen in de zone Binnenstad en vooroorlogse wijken. De grens van deze zone is op de Ringbaan Oost gelegd. Dit deelgebied is mogelijk van belang bij de planontwikkeling van Westerschans Zuid vanwege het kruispunt van de Westhavendijk met de Ringbaan Oost. Het is nog niet bekend of dit kruispunt op de huidige locatie blijft, of dat deze aansluiting naar het westen wordt verplaatst. Om deze reden is in voorliggende Nota aandacht besteed aan dit deelgebied. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

22 In de ondergrond van dit deelgebied is sprake van lokale verontreinigingen. Tot een diepte van 5 meter wordt verontreiniging aangetroffen met metalen en PAK in de demping van een vroegere kanaalarm. Daarnaast is hier verontreiniging aangetroffen afkomstig van de voormalige gasfabriek. Een olieverontreiniging is tot 0,8 m-mv ontgraven en aangevuld met licht verontreinigde grond ( categorie 1 grond volgens de vroegere normering uit het voormalige Bouwstoffenbesluit). In de ondergrond is deze olieverontreiniging dus nog aanwezig Deelgebied 10: Roeivereniging Op deze locatie langs de Westhavendijk is de roeivereniging Scaldis gevestigd. Ook dit deelgebied is geen onderdeel van de huidige planontwikkeling. Tot dusverre was deze locatie opgenomen in de zone 2: Oost uit de voorgaande bodembeheernota Goese Schans. De zonegrens wordt op deze plaats aangepast, waarbij dit deelgebied bij de zone Buitengebied en naoorlogse bebouwing wordt gevoegd. Het van deze locatie beschikbare bodemonderzoek bevestigt dat deze locatie bij voornoemde zone kan worden gevoegd. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

23 4. BODEMKWALITEITSKAART 4.1 Zones in de bodemkwaliteitskaart De voormalige zone 2: Oost is bij voorliggende actualisatie in 2015 opgesplitst in 3 zones: - Goese Diep - Ketelhaven, Eiland en Haringman - Westerschans Zuid en Westhavendijk Bijlage 6 bevat de statistische kengetallen van deze zones. Twee saneringslocaties zijn niet gezoneerd: - De voormalige gasfabriek (deellocatie I in deelgebied 3: Westerschans Zuid) - De gemeentewerf en milieustraat (deelgebied 6) Op deze locaties zijn leeflagen aangebracht. Bij de planontwikkeling rondom het havengebied zijn verder de volgende zones relevant uit de bodemkwaliteitskaart (lit. 2) die in 2014 voor de rest van de gemeente is vastgesteld: - Buitengebied en naoorlogse bebouwing - Binnenstad en vooroorlogse wijken De classificatie van deze zones is als volgt (kwaliteitsklasse bij ontgraven van grond): Zone Kwaliteitsklasse Bovengrond (0-0,5 m-mv) Kwaliteitsklasse Ondergrond (0,5-2,0 m-mv) Goese Diep Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Ketelhaven, Eiland en Haringman Industrie Industrie Westerschans Zuid en Westhavendijk Industrie Industrie Buitengebied en naoorlogse bebouwing Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Binnenstad Goes en vooroorlogse wijken Industrie Industrie De toetsingsregels voor het bepalen van de kwaliteit van de ontvangende bodem zijn strenger dan de toetsingsregels bij het ontgraven van grond (zie paragraaf 2.2) Op basis van deze toetsingsregels is de kwaliteit van de ontvangende bodem klasse Wonen in de ondergrond van de zones Ketelhaven, Eiland en Haringman en Westerschans Zuid en Westhavendijk. Bijlage 7 bevat de grenzen van deze zones en in bijlage 8 is de bodemkwaliteitsklasse in kaart weergegeven. Het betreft hier de bodemkwaliteitsklasse voor de stoffen uit het NEN5740-pakket (lit. 14). Buiten het plangebied spelen ook bestrijdingsmiddelen een rol ter plaatse van voormalige boomgaarden (zie verder de bodemkwaliteitskaart gemeente Goes uit 2014). Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

24 4.2 Toelichting op de bodemkwaliteitskaart Algemene werkwijze De bodemkwaliteitskaart is opgesteld conform de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten (lit. 7). Voor het Havengebied Goes is dezelfde werkwijze gevolgd als bij de bodemkwaliteitskaart van de rest van de gemeente uit In een bodemkwaliteitskaart wordt een bodembeheergebied ingedeeld in één of meer zones met een milieuhygiënisch vergelijkbare algemene bodemkwaliteit. Gebieden met eenzelfde historie hebben in het algemeen een vergelijkbare diffuse bodemkwaliteit. Dit betekent dat de indeling in zones gebeurt op basis van algemene historische gegevens (onderscheidende kenmerken) zoals bodemopbouw, (voormalig) landgebruik en ouderdom van woonwijken en bedrijfsterreinen. Vervolgens worden de analyseresultaten van binnen de zones uitgevoerde bodemonderzoeken geanalyseerd. Per zone worden verschillende statistische kengetallen berekend (gemiddelde, lognormaal gemiddelde en diverse percentielwaarden) voor verschillende stoffen. Op basis van deze berekeningen en het ruimtelijke patroon van de waarnemingen wordt de zone-indeling getoetst en zo nodig bijgesteld. Er wordt gekeken welke analyseresultaten niet representatief zijn voor de algemene zonekwaliteit, zodat deze gegevens als uitbijters buiten de dataset van de zoneringsberekeningen worden gelaten. De uiteindelijke indeling in zones is dus een combinatie van historische informatie en statistische bewerkingen. Berekening statistische kengetallen Per zone zijn verschillende statistische kengetallen berekend. Deze zijn opgenomen in bijlage 6. De kengetallen zijn apart berekend voor de bovengrond (0-0,5 m-mv) en voor de ondergrond (0,5-2,0 m-mv). Voor het berekenen van het gemiddelde en het lognormaal gemiddelde zijn meetwaarden lager dan de detectiegrens vervangen door 0,7 x detectiegrens. Voor het berekenen van percentielwaarden bestaan in de literatuur verschillende formules. In de Regeling bodemkwaliteit is voor de 95-percentielwaarde voorgeschreven op welke wijze deze dient te worden berekend. Deze berekeningswijze is gehanteerd voor alle percentielwaarden. De Achtergrondwaarden en de maximale waarden voor wonen en industrie zijn voor veel stoffen afhankelijk van het bodemtype (percentages lutum en organische stof). Om de getallen gemakkelijk met elkaar te kunnen vergelijken, zijn alle statistische kentallen in bijlage 6A t/m 6C omgerekend naar standaardbodem (lutum=25%, humus=10%). Vermenigvuldiging van het kengetal met de waarde uit de kolom bodemtypecorrectie geeft het oorspronkelijke kengetal. De Richtlijn bodemkwaliteitskaarten schrijft voor, dat tevens de betrouwbaarheidsintervallen van het gemiddelde worden vermeld. Ter voldoening hieraan zijn deze betrouwbaarheidsintervallen voor de definitieve zones opgenomen in bijlage 6D. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

25 Lokale verontreinigingen De Richtlijn bodemkwaliteitskaarten stelt expliciet, dat in de bodemkwaliteitskaart een kaartlaag moet worden opgenomen van bekende en verwachte lokale verontreinigingen. Hiervoor mag worden volstaan met een lijst gebaseerd op het LDB (Landsdekkend Beeld Bodemkwaliteit). Binnen het Havengebied van Goes komen verschillende lokale verontreinigingen voor die nog niet volledig zijn uitgekarteerd en zo nodig aangepakt. De informatie over deze verdachte en verontreinigde locaties wordt bijgehouden in het gemeentelijk bodeminformatiesysteem. Om deze reden is geen aparte lijst of kaart met deze locaties opgenomen in voorliggende rapportage. In plaats daarvan wordt verwezen naar het gemeentelijk bodeminformatiesysteem voor de meest actuele gegevens. Stoffenpakket In de Regeling bodemkwaliteit is vastgelegd, dat in een bodemkwaliteitskaart tenminste de stoffen worden opgenomen uit het standaardpakket uit de NEN5740 (lit. 14). Met ingang van 1 juli 2008 is de samenstelling van het stoffenpakket uit de NEN5740 gewijzigd. Sindsdien zijn arseen, chroom en EOX niet meer opgenomen in het standaard stoffenpakket voor verkennend bodemonderzoek. Het huidige stoffenpakket bestaat uit: barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink, som-pak, minerale olie, som-pcb s, lutum en organische stof. Volledigheidshalve zijn ook arseen en chroom opgenomen in de bodemkwaliteitskaart. In de bodemkwaliteitskaart van de rest van de gemeente (lit. 2) is tevens aandacht besteed besteed aan bestrijdingsmiddelen, aangezien in voormalige boomgaarden uit de periode vaak verhoogde gehalten DDD, DDE, DDT en drins voorkomen. Binnen het Havengebied Goes spelen voormalige boomgaarden nauwelijks een rol en bevinden deze zich bovendien onder een ophooglaag. In voorliggend rapport is geen aparte aandacht besteed aan bestrijdingsmiddelen. Bij bodemonderzoek bij deelgebied 3: Westerschans Zuid dient men tevens aandacht te besteden aan cyanide vanwege verhoogde gehalten die hier voor kunnen komen afkomstig van de voormalige gasfabriek Verantwoording dataset bodemanalyses De bodemkwaliteitskaart is gebaseerd op de dataset, zoals deze op 18 augustus 2015 was opgenomen in het gemeentelijk bodeminformatiesysteem (invoer t/m rapportcode AA ). Op deze dataset is een kwaliteitscontrole uitgevoerd. Op basis hiervan zijn enkele incidentele kommafouten gecorrigeerd. Voor het overige zijn geen onvolkomenheden naar voren gekomen. Voor het al of niet meerekenen van bodemrapporten zijn dezelfde criteria gehanteerd als voor de bodemkwaliteitskaart van de rest van de gemeente uit 2014 (lit. 2). Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

26 Op grond hiervan zijn de volgende gegevens standaard niet meegerekend: - Analyseresultaten van de volgende onderzoekstypes 4 (voor zover analysegegevens bij deze rapporten zijn ingevoerd): - Depotbemonsteringen / partijkeuringen (type onderzoek in Squit-XO: Bouwstoffenbesluit of Partijkeuring grond ); - Saneringsonderzoeken - Saneringsplannen - Saneringsevaluaties - Waterbodemonderzoeken - Analysegegevens uit bodemonderzoeken die zijn gerapporteerd voor 1 januari 1992 (vanwege de ouderdom van deze rapporten) - Monsters die alleen op minerale olie (en eventueel BTEX) zijn geanalyseerd en niet op andere stoffen geanalyseerd zijn (ongeacht of het een mengmonster of separaat monster betreft en ongeacht de gemeten concentratie). Regelmatig betreft dit analyses van lokale olieverontreinigingen. In ieder geval betreft dit nagenoeg altijd analyses van monsters die zijn genomen op plaatsen die verdacht zijn voor verontreiniging met minerale olie. - Monsters waarvan geen ligging is ingetekend (dit betreft in het algemeen partijkeuringen) - Monsters waarbij geen diepte is ingevoerd (dit betreft in het algemeen partijkeuringen) Analyseresultaten van grondmonsters ter plaatse van de in 1985 en 2001 uitgevoerde grondsaneringen van de voormalige gasfabriek zijn niet meegerekend in één van de zones (= deelgebied 3 Westerschans Zuid: deellocatie I). Verder zijn vanwege de lokale verontreinigingssituatie geen bodemonderzoeken meegerekend uit de volgende deelgebieden uit bijlage 1: - 6 Gemeentewerf en Milieustraat - 9 Zaagmolenstraat In aanvulling hierop bevat bijlage 5 een overzicht van locaties / onderzoeken die om verschillende redenen niet zijn meegerekend in één van de zones. De statistische kengetallen voor de 3 zones (zoals opgenomen in bijlage 6) zijn gebaseerd op de analyseresultaten uit 59 verschillende bodemonderzoeken. Ongeveer een kwart van voornoemde 59 bodemrapporten is gerapporteerd na 1 januari 2006, circa de helft van deze rapporten is gerapporteerd na 1 januari 2001 en ongeveer 75% van deze rapporten is gerapporteerd na 1 januari De beschikbare gegevens hebben voldoende ruimtelijke spreiding binnen de zones. 4 Onderzoekstypes zoals ingevoerd in Squit-XO Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

27 4.2.3 Zone-indeling Zone Goese Diep Bij de ontwikkeling tot woonwijk zijn de aangetoonde verontreinigingsspots gesaneerd. Voor het overige bleek het gebied te voldoen aan de Achtergrondwaarde. Volgens de bodembeheernota Goese Schans uit 2009 mocht in dit deelgebied grond van klasse Wonen worden toegepast. In de praktijk is voor zover bekend alleen schone grond aangevoerd. De zone Goese Diep voldoet derhalve aan de Achtergrondwaarde (boven- en ondergrond). De Richtlijn bodemkwaliteitskaarten schrijft voor, dat per zone minimaal 20 waarnemingen beschikbaar zijn. Er geldt een uitzondering voor de stoffen die in 2008 zijn toegevoegd aan het standaardpakket van NEN5740 (lit. 14). Dit betreft de stoffen barium, kobalt, molybdeen en PCB. Voor deze stoffen mag worden onderbouwd, dat deze stoffen niet van invloed zijn op de classificatie van zones. Voor barium, kobalt, molybdeen en PCB zijn in de zone Goese Diep minder dan 20 waarnemingen beschikbaar. In de Bodemkwaliteitskaart gemeente Goes uit 2014 (lit. 2) zijn deze stoffen doorgerekend voor de oude zone 2: Oost. Hieruit bleek, dat deze stoffen in het havengebied gemiddeld aan de Achtergrondwaarde voldoen. Bij vrijwel alle analyses op PCB is geen gehalte boven de detectiegrens aangetoond. Als gevolg van de bodemtypecorrectie is een deel van deze detectiegrenzen hoger dan de Achtergrondwaarde. De Richtlijn bodemkwaliteitskaarten schrijft voor, dat waarden beneden de detectiegrens worden meegerekend als 0,7 x detectiegrens. Dit leidt tot een overschatting van het gemiddelde, wanneer het merendeel van de waarnemingen beneden de detectiegrens ligt (lit. 15). Hierdoor is het gemiddelde voor PCB zoals opgenomen in bijlage 6A hoger dan de Achtergrondwaarde. Er is echter geen sprake van een diffuse verontreiniging met PCB. Zone Ketelhaven, Eiland en Haringman Volgens de generieke normering valt de boven- en ondergrond in klasse Industrie vanwege minerale olie. De overige parameters vallen gemiddeld in klasse Wonen of voldoen aan de Achtergrondwaarde. Omgerekend naar standaardbodem bedraagt het gemiddelde voor minerale olie respectievelijk 436 mg/kgds in de bovengrond en 279 mg/kgds in de ondergrond. Zonder bodemtypecorrectie bedraagt dit gemiddelde 87 mg/kgds in zowel de boven- als ondergrond. In het gebiedsspecifiek beleid van de gemeente Goes is vastgelegd, dat bij minerale olie voor de toetsing aan de Achtergrondwaarde c.q. MaxWONEN geen bodemtypecorrectie plaatsvindt indien het percentage humus minder bedraagt dan 10%. Binnen het gebiedsspecifieke beleid van de gemeente Goes voldoet de zone Ketelhaven, Eiland en Haven Industrieterrein derhalve aan klasse Wonen (boven- en ondergrond). In de bovengrond zijn voor barium, kobalt, molybdeen en PCB 12 waarnemingen beschikbaar. Hiervoor geldt hetzelfde als hierboven is beschreven bij de zone Goese Diep. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

28 Zone Westerschans Zuid en Westhavendijk In de zone Westerschans Zuid en Westhavendijk zijn de volgende deelgebieden samengevoegd: - 3: Westerschans Zuid met uitzondering van deellocatie 1-8: Westhavendijk Beide deelgebieden vallen gemiddeld in klasse Industrie. Ten westen van de Westhavendijk zijn de gehalten zware metalen doorslaggevend. In de strook tussen de weg van de Westhavendijk en het kanaal is PAK doorslaggevend. Aangezien beide delen in klasse Industrie vallen zijn deze samengevoegd tot één zone. Ook in deze zone zijn voor barium, kobalt, molybdeen en PCB minder dan 20 waarnemingen beschikbaar. Hiervoor geldt hetzelfde als hierboven is beschreven bij de zone Goese Diep. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

29 5. BODEMFUNCTIEKAART Het Besluit bodemkwaliteit schrijft voor, dat gemeentes een bodemfunctiekaart vaststellen. In deze bodemfunctiekaart worden de bodemfuncties Wonen en Industrie weergegeven. Strikt genomen spreekt het Besluit bodemkwaliteit alleen over de functies Wonen en Industrie. Het overige gebied (landbouw- en natuurgebieden) wordt in deze Nota tot de functie overig gerekend. Het College van Burgemeester en Wethouders heeft in 2009 de bodemfunctiekaart van de gemeente Goes (lit. 8) vastgesteld. Deze bodemfunctiekaart is in 2014 opgenomen in de Nota bodembeheer gemeente Goes. Destijds is aan het hele havengebied de bodemfunctie Wonen toegekend. Vanwege de economische ontwikkelingen zal het havengebied voorlopig slechts gedeeltelijk worden herontwikkeld. In het nieuwe bestemmingsplan (lit. 4), houdt een deel van het havengebied de huidige bedrijfsbestemming. Om deze reden is de bodemfunctiekaart aangepast, waarbij aan de volgende deelgebieden de bodemfunctie Industrie wordt toegekend: - deelgebied 4: Ketelhaven - deelgebied 5: Eiland - deelgebied 6: Gemeentewerf en Milieustraat - deelgebied 7: Haringman - deelgebied 8: Westhavendijk De gewijzigde bodemfunctiekaart ter plaatse van het havengebied is opgenomen in bijlage 9. NB. De bodemfuncties hebben niet dezelfde betekenis als het vastleggen van functies in een bestemmingsplan. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

30 6 GEBIEDSSPECIFIEK BELEID 6.1 Inleiding In de gemeentebrede Nota bodembeheer uit 2014 (lit. 3) is een aantal beleidskeuzes vastgelegd, die gelden als gebiedsspecifiek beleid. Deze beleidskeuzes worden 1:1 overgenomen voor het Havengebied Goes. In aanvulling hierop geldt als toepassingseis MaxINDUSTRIE voor het gedeelte van het Havengebied waaraan de bodemfunctie Industrie is toegekend. Daarnaast is bij grondverzet in het algemeen maatwerk nodig vanwege de (voormalige) bedrijfsactiviteiten in het gebied en de lokale bodemverontreinigingen die deze (mogelijk) hebben veroorzaakt. In dit hoofdstuk zijn enkele relevante paragrafen overgenomen uit hoofdstuk 4 van de Nota bodembeheer die in 2014 voor de rest van de gemeente is vastgesteld 5. Ook de hoofdstukken 7 en 8 zijn (grotendeels) overgenomen uit de gemeentelijke Nota bodembeheer uit Zodoende zijn alle lokale regels voor grondverzet binnen het havengebied in voorliggende Nota te vinden en hoeft de doorsnee gebruiker niet meer aanvullend de andere Nota bodembeheer uit 2014 te raadplegen. De aanleiding, voorwaarden en motivatie van het gebiedsspecifieke beleid (waaronder de toepassing van de risicotoolbox) zijn te vinden in de Nota bodembeheer gemeente Goes uit 2014 (lit. 3) en zijn niet opnieuw overgenomen in voorliggende Nota. Lokale Maximale Waarden (LMW) in de gemeente Goes In de gemeentelijke Nota bodembeheer uit 2014 zijn afzonderlijke beleidskeuzes gemaakt voor enerzijds de NEN5740-parameters en anderzijds de bestrijdingsmiddelen. Paragraaf 6.2 van voorliggende Nota bevat Lokale Maximale Waarden (LMW) voor de NEN5740- parameters voor het gedeelte van het Havengebied waaraan de bodemfunctie Industrie is toegekend: voor grond en bagger afkomstig uit de gemeente Goes geldt voor de NEN5740-parameters als toepassingseis MaxINDUSTRIE. In de hele gemeente gelden bij bepaalde criteria LMW voor de bestrijdingsmiddelen DDD, DDE, DDT en drins (som). Dit gebiedsspecifieke beleid geldt ook voor het Havengebied. Concreet betekent dit, dat deze LMW gelden in het deel van het Havengebied waar voor de NEN5740-parameters als toepassingseis MaxWONEN of MaxINDUSTRIE geldt. Dit wordt verder toegelicht in paragraaf 6.3. Verder gelden gemeentebrede keuzes voor: - de bodemtypecorrectie bij minerale olie (zie paragraaf 6.4) - het maximum percentage bodemvreemde bijmengingen (zie paragraaf 6.5) 5 In de Nota bodembeheer uit 2014 zijn de verschillende beleidskeuzes genummerd. Bij het overnemen van de verschillende paragrafen zijn de nummers van deze keuzes zijn ongewijzigd gelaten. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

31 In paragraaf 6.6 zijn de voorwaarden voor het gebruik van de bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring expliciet gemaakt. Toepassingseisen in Havengebied Goes (voor grond en bagger afkomstig uit de gemeente Goes) De toepassingseisen in onderstaande tabel gelden voor het dieptetraject 0 2,0 m-mv. Zie paragraaf 6.2 en 6.3 voor verdere toelichting. Deelgebied Toepassingseis stoffen uit NEN5740-pakket Toepassingseis bestrijdingsmiddelen bodemkwaliteitskaart 1: Goese Diep Zuid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde 2: Goese Diep Noord Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde 3: Westerschans Zuid MaxWONEN LMW 4: Ketelhaven MaxINDUSTRIE LMW 5: Eiland MaxINDUSTRIE LMW 6: Gemeentewerf en Milieustraat MaxINDUSTRIE LMW 7: Haringman MaxINDUSTRIE LMW 8: Westhavendijk MaxINDUSTRIE LMW 9: Zaagmolenstraat MaxWONEN LMW 10: Roeivereniging Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde 6.2 Lokale Maximale Waarden (LMW) voor bodemfunctie Industrie in het Havengebied Goes Aan een deel van het Havengebied Goes is de bodemfunctie Industrie toegekend. In de meeste gevallen geldt hier volgens het generieke beleid als toepassingseis klasse Wonen. Binnen de gemeente Goes zijn - met uitzondering van Grootschalige bodemtoepassingen (GBT) - geen toepassingsmogelijkheden voor grond die vanwege één of meer NEN5740-parameters in klasse Industrie valt. De ontgravingsklasse van de grond afkomstig uit het grootste deel van het Havengebied is klasse Industrie. Om hergebruik van deze grond mogelijk te maken geldt voot een deel van het Havengebied Goes als gebiedsspecifieke toepssingseis MaxINDUSTRIE. Deze LMW gelden: - alleen voor de NEN5740-parameters, voor het dieptetraject 0 2,0 m-mv; - in het gebied waaraan de bodemfunctie Industrie is toegekend; - niet in geval van gevoeliger bestemmingen zoals plaatsen waar kinderen spelen en particuliere tuinen (in geval van combinatie wonen-werken). Dit vereenvoudigt de uitvoeringspraktijk. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

32 Concreet betreft dit de volgende deelgebieden: - 4: Ketelhaven - 5: Eiland - 6: Gemeentewerf en Milieustraat - 7: Haringman - 8: Westhavendijk Voor de bovengrond van deelgebied 8: Westhavendijk geldt volgens het generieke beleid al als toepassingseis klasse Industrie. In het gebiedsspecifieke beleid geldt deze toepassingseis voor zowel de boven- als ondergrond van dit deelgebied (0 2,0 m-mv). Deelgebied 6: Gemeentewerf en Milieustraat is in de bodemkwaliteitskaart niet gezoneerd, omdat dit een saneringslocatie betreft waar een schone leeflaag is aangebracht. Om postzegelbeleid tegen te gaan wil de gemeente hier eenduidig dezelfde beleidskeuze toepassen, zodat ook hier het toepassen van klasse Industrie wordt toegestaan. NB. Voor de voormalige gasfabriek (deellocatie I in deelgebied 3: Westerschans Zuid) geldt eenzelfde keuze. Deze deellocatie is niet gezoneerd vanwege de saneringen die hier zijn uitgevoerd. Hier geldt dezelfde toepassingseis als in de rest van Westerschans Zuid, namelijk klasse Wonen (ook daar waar bij de sanering in 2001 schone grond is aangebracht). 6.3 Lokale Maximale Waarden (LMW) voor de bestrijdingsmiddelen Deze paragraaf is identiek aan paragraaf 4.5 uit de Nota bodembeheer gemeente Goes, met een aanvulling wat dit concreet betekent voor het havengebied Keuze 5: Voor DDD, DDE, DDT en drins gelden Lokale Maximale Waarden (LMW): - ter plaatse van (voormalige) boomgaarden (dieptetraject 0-0,5 m-mv) alsmede - in de gebieden waar als toepassingseis voor de NEN5740-parameters klasse wonen of klasse industrie geldt (dieptetraject gelijk aan dieptetraject voor de NEN5740-parameters) Keuze 6: Als LMW gelden in de situaties uit de voorgaande keuze de volgende waarden 6 : DDD: 0,84 mg/kgds (= MaxWONEN) DDE: 0,75 mg/kgds DDT: 0,65 mg/kgds Drins (som): 0,04 mg/kgds (= MaxWONEN) 6 Gehaltes bij standaardbodem (humus = 10%) Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

33 Toelichting: De hoogte van de LMW voor DDD, DDE en DDT sluit aan bij de LMW die eerder zijn vastgesteld door de gemeentes Borsele, Kapelle en Reimerswaal (lit. 16 t/m 18). Om hergebruik van grond afkomstig van voormalige boomgaarden mogelijk te maken is voor de bestrijdingsmiddelen een LMW benodigd die hoger is dan MaxWONEN. Grond afkomstig uit de zone boomgaarden t/m 1980 voldoet in de meeste gevallen aan bovenstaande LMW. Het rekenkundig gemiddelde in deze boomgaardzone is lager dan bovenstaande LMW. De gehaltes DDD zijn in het algemeen ruim beneden MaxWONEN. Voor DDE ligt de LMW van 0,75 mg/kgds tussen de 75- percentielwaarde en 80-percentielwaarde van de zone. Voor DDT is de LMW van 0,65 mg/kgds ongeveer gelijk aan de 80-percentielwaarde. Met deze LMW kan grond afkomstig uit de zone boomgaarden t/m 1980 op basis van de bodemkwaliteitskaart makkelijker worden toegepast. Naast verhoogde gehaltes DDD, DDE en DDT komen in een deel van de voormalige boomgaarden tevens verhoogde gehaltes drins voor. Om belemmeringen voor grondverzet als gevolg van deze drins tegen te gaan wordt tevens een LMW voor drins vastgesteld. Als hoogte van deze LMW is gekozen voor MaxWONEN. Deze is ongeveer gelijk aan de 95-percentielwaarde uit de zone boomgaarden t/m Uit oogpunt van eenvoudig en eenduidige beleid is gekozen voor zo min mogelijk verschillende toepassingsnormen voor de bestrijdingsmiddelen. Om deze reden gelden dezelfde LMW voor de voormalige boomgaarden alsmede voor de gebieden waar voor de NEN5740-parameters als toepassingseis MaxWONEN of MaxINDUSTRIE geldt. Deze LMW gelden voor het zowel het toepassen van grond en bagger op grond van het Besluit bodemkwaliteit, als voor het bepalen van de terugsaneerwaarden bij BUS-saneringen. Ook bij de bodemfunctieklasse industrie gelden ter plaatse van voormalige boomgaarden voor bestrijdingsmiddelen de LMW uit keuze 6 en niet de hogere MaxINDUSTRIE. 6.4 Bodemtypecorrectie Deze paragraaf is identiek aan paragraaf 4.6 uit de Nota bodembeheer gemeente Goes Keuze 7: Voor alle Lokale Maximale Waarden (LMW) wordt de gangbare bodemtypecorrectie toegepast zoals opgenomen in de Regeling bodemkwaliteit (met uitzondering van keuze 8) Toelichting: Voor de generieke normen (Achtergrondwaarde, MaxWONEN en MaxINDUSTRIE) is in de Regeling bodemkwaliteit standaard een bodemtypecorrectie voorgeschreven afhankelijk van het percentage lutum en/of het percentage organische stof. Bij het vaststellen van Lokale Maximale Waarden (LMW) moet de gemeente een keuze maken, of bij deze LMW wel of geen bodemtypecorrectie plaatsvindt. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

34 Uit oogpunt van eenduidigheid, sluit de gemeente aan bij de wijze waarop in de praktijk wordt getoetst. Dit betekent, dat voor de gebiedsspecifieke normen dezelfde bodemtypecorrectie plaatsvindt als in de Regeling bodemkwaliteit is opgenomen voor de generieke normen. Keuze 8: Bij minerale olie wordt bij de toetsing aan de Achtergrondwaarde c.q. MaxWONEN geen bodemtypecorrectie toegepast wanneer het percentage humus minder dan 10% bedraagt. Toelichting: Bij organische verbindingen leidt de bodemtypecorrectie bij een humuspercentage van 2% tot een 5 maal zo strenge norm als de norm bij standaardbodem (humus = 10%). Bij een humuspercentage van 10% voldoen gehaltes minerale olie tot 190 mg/kgds nog aan de Achtergrondwaarde. Bij een humuspercentage van 2% leidt een gehalte minerale olie boven de 38 mg/kgds al tot indeling in klasse Industrie. In de praktijk kunnen gehaltes minerale olie boven de 38 mg/kgds voorkomen, zonder dat sprake is van een aanwijsbare oorzaak (verontreinigingsbron). Om deze reden wordt voor minerale olie bij lage humuspercentages geen bodemtypecorrectie toegepast, op dezelfde wijze als voor PAK landelijk geen bodemtypecorrectie wordt toegepast bij percentages humus lager dan 10%. Voor minerale olie geldt daarbij de randvoorwaarde, dat de grond niet zintuiglijk verontreinigd mag zijn met minerale olie. Voor minerale olie is MaxWONEN gelijk aan de Achtergrondwaarde. Het voorgaande geldt daarom ook voor de toetsing aan MaxWONEN. 6.5 Maximum percentage bodemvreemde bijmengingen Deze paragraaf is identiek aan paragraaf 4.7 uit de Nota bodembeheer gemeente Goes Keuze 9: In gebieden met de bodemfunctieklasse overig of wonen geldt een maximum percentage bodemvreemde bijmengingen van 5% (volumepercentage). Deze keuze geldt niet voor grootschalige bodemtoepassingen (GBT) Keuze 10: In gebieden met de bodemfunctieklasse industrie geldt een maximum percentage bodemvreemde bijmengingen van 10% (volumepercentage). Deze keuze geldt niet voor grootschalige bodemtoepassingen (GBT) Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

35 Toelichting: Grond en baggerspecie zijn in het Besluit bodemkwaliteit gedefinieerd als materiaal dat bestaat uit minerale delen met een maximale korrelgrootte van 2 mm en organische stof in een verhouding en met een structuur zoals deze in de bodem van nature worden aangetroffen, alsmede van nature in de bodem voorkomende schelpen en grind met een korrelgrootte van 2 tot 63 millimeter. In voorkomende gevallen wordt in grond en baggerspecie ook ander materiaal aangetroffen, zoals minerale bestanddelen (puin, vliegas, slakken) en niet-minerale, niet-natuurlijke bestanddelen (glas, plastic, behandeld en onbehandeld hout). Dit andere materiaal wordt gezien als bodemvreemde bijmengingen. Oogstrestanten (in bijvoorbeeld tarragrond) afkomstig van verwerkingsactiviteiten gelden ook als bodemvreemde bijmengingen. In het Besluit bodemkwaliteit is voor toe te passen partijen grond en bagger een maximaal percentage bodemvreemde bijmengingen opgenomen van 20%. Gemeentes kunnen in gebiedsspecifiek beleid een afwijkend percentage vaststellen. Een aantal gemeentes in Zeeland heeft inmiddels voor het grootste deel van het grondgebied een maximum percentage van 5% vastgelegd. In het buitengebied en de naoorlogse wijken komen bodemvreemde bijmengingen normaliter niet of nauwelijks voor. In de vooroorlogse kernen komen bodemvreemde bijmengingen plaatselijk, maar niet algemeen voor. Bij toepassingen worden bodemvreemde bijmengingen in het algemeen niet gewenst vanuit civieltechnisch en privaatrechtelijk oogpunt. Om deze redenen kiest de gemeente Goes ervoor, om bij de bodemfuncties overig en wonen een lager maximaal percentage bodemvreemde bijmengingen te hanteren van 5%. Voor de bodemfunctie industrie geldt een minder strenge norm van 10%. Voornoemd percentage geldt niet voor: - toepassingen van grond en bagger in een grootschalige bodemtoepassing (GBT); - het verspreiden van bagger op aan de watergang grenzende percelen, inclusief de tijdelijke opslag in een weilanddepot 7. De toe te passen grond mag worden gezeefd om tot een lager percentage bodemvreemde bijmengingen te komen. In de gehele gemeente geldt in aanvulling op de landelijke normering voor asbest, dat de toe te passen grond niet zintuiglijk verontreinigd mag zijn met asbest. 7 Volgens het Besluit bodemkwaliteit is het niet mogelijk om in gebiedsspecifiek beleid een afwijkend percentage bodemvreemde bijmengingen vast te stellen voor het verspreiden van bagger op aangrenzende percelen en voor de tijdelijke opslag van bagger in een weilanddepot. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

36 6.6 Voorwaarden voor gebruik van de bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring De bodemkwaliteitskaart is een milieuhygiënische verklaring in het kader van het Besluit bodemkwaliteit. Als algemene voorwaarde voor het gebruik van de bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring geldt, dat moet worden onderbouwd dat op de herkomstlocatie geen sprake is van een uitzonderingslocatie (zie verder paragraaf 7.2). Concreet betekent dit, dat altijd een historisch onderzoek (vooronderzoek) moet worden uitgevoerd alvorens de bodemkwaliteitskaart zonder verdere analyses als milieuhygiënische verklaring kan dienen. De bodemkwaliteitskaart kan als milieuhygiënische verklaring dienen, wanneer: - er geen sprake is van een uitzonderingslocatie; - de gemiddelde kwaliteit van de herkomstzone voldoet aan de in bijlage 10 (of bijlage 6 van de Nota bodembeheer gemeente Goes ) opgenomen toepassingseisen; - er geen ander wettig bewijsmiddel uit paragraaf 4.3 van de Regeling bodemkwaliteit zoals een partijkeuring beschikbaar is. In het havengebied is bijna altijd sprake van een uitzonderingssituatie. Daarom is altijd een verificatie middels een recent verkennend bodemonderzoek nodig in de volgende zones: - zone Ketelhaven, Eiland en Haringman; - zone Westerschans Zuid en Westhavendijk. Indien een verkennend bodemonderzoek de kwaliteit zoals vastgelegd in de bodemkwaliteitskaart bevestigt blijft formeel de bodemkwaliteitskaart de milieuhygiënische verklaring in het kader van het Besluit bodemkwaliteit. Voor de zone Goese Diep is in principe geen vooronderzoek en verificatieonderzoek meer nodig. Wel dient men in de uitvoering alert te blijven op zintuiglijke afwijkingen. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

37 7 REGELS VOOR HET TOEPASSEN VAN GROND EN BAGGER Dit hoofdstuk beschrijft de regels voor het toepassen van grond en bagger op de landbodem. Dit hoofdstuk vormt de concrete uitwerking van de gebiedsspecifieke keuzes uit hoofdstuk 6 enerzijds en de generieke regels uit het Besluit bodemkwaliteit anderzijds. De kwaliteit van toe te passen grond moet altijd worden vastgesteld door middel van één van de in paragraaf 4.3 van de Regeling bodemkwaliteit opgenomen bewijsmiddelen (milieuhygiënische verklaringen). De bodemkwaliteitskaart is één van deze wettige bewijsmiddelen. Indien een ander geldig bewijsmiddel voorhanden is (zoals een door een erkende intermediair uitgevoerde partijkeuring) dan gaat dat andere bewijsmiddel echter als milieuhygiënische verklaring voor op de bodemkwaliteitskaart. Een verkennend bodemonderzoek conform NEN5740 wordt niet meer gezien als een wettig bewijsmiddel. 7.1 Grondverzet op basis van de bodemkwaliteitskaart, afgezien van uitzonderingslocaties In gezoneerde gebieden geldt in beginsel de bodemkwaliteit zoals deze als algemene bodemkwaliteit voor de betreffende zone in de bodemkwaliteitskaart is vastgelegd. Alvorens hiervan kan worden uitgegaan, dient eerst met een vooronderzoek te worden gecontroleerd of er geen sprake is van een lokaal afwijkende bijzondere situatie. In de volgende situaties is vrij grondverzet niet zondermeer mogelijk: - Indien de vrijkomende grond afkomstig is van een voor bodemverontreiniging verdachte locatie; - Indien de grond wordt toegepast op een verdachte locatie die (mogelijk) ernstig verontreinigd is; - In geval van zintuiglijk afwijkende grond (afwijkende geuren en bodemvreemde bijmengingen zoals bijvoorbeeld puin, koolas en asbest); - Indien sprake is van een te verwachten archeologische waarde. Paragraaf 7.2 gaat nader in op de uitzonderingslocaties. Paragraaf 7.3 beschrijft een aantal overige situaties. Algemene vrijstellingen Het Besluit bodemkwaliteit bevat een algemene vrijstelling voor de volgende toepassingen: - Toepassingen van grond of bagger door particulieren, voorzover niet in de uitoefening van een bedrijf of beroep 8 ; - Toepassingen binnen een landbouwbedrijf, mits de grond of baggerspecie afkomstig is van een tot datzelfde landbouwbedrijf behorend perceel, waarop een vergelijkbaar gewas wordt geteeld als op het perceel waar de grond of baggerspecie wordt toegepast; - Tijdelijke uitname van grond of baggerspecie, indien deze vervolgens, zonder te zijn bewerkt, op of nabij dezelfde plaats en onder dezelfde conditie opnieuw in die toepassing wordt aangebracht (bijvoorbeeld bij werkzaamheden aan kabels en leidingen). 8 NB. Deze vrijstelling geldt niet, indien bijvoorbeeld een aannemer in opdracht van een particulier werkt. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

38 Dit betekent, dat de regels uit deze Nota bodembeheer niet gelden voor voornoemde vrijgestelde toepassingen. Wel is in het Besluit bodemkwaliteit een algemene zorgplicht vastgelegd, die ook geldt bij de hierboven genoemde toepassingen. Ter verduidelijking een aantal voorbeeldsituaties: 1. Op een uitzonderingslocatie in de zone Buitengebied en naoorlogse bebouwing wordt een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. Hierin wordt bevestigd, dat de grond aan de Achtergrondwaarde voldoet. De bodemkwaliteitskaart blijft een bewijsmiddel, dat de grond aan de Achtergrondwaarde voldoet. 2. Op een uitzonderingslocatie in de zone Buitengebied en naoorlogse bebouwing wordt een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. De grond blijkt niet aan de Achtergrondwaarde te voldoen, maar valt in de klasse Wonen. De bodemkwaliteitskaart kan niet meer dienen als bewijsmiddel. Het verkennend bodemonderzoek is geen wettig bewijsmiddel uit de Regeling bodemkwaliteit. Het verkennend bodemonderzoek kan niet dienen als bewijs dat de grond aan de klasse Wonen voldoet, zodat voor de afvoer van de grond alsnog een partijkeuring conform de Regeling bodemkwaliteit nodig is. 3. In een vooroorlogse kern komt grond vrij die men elders in de vooroorlogse kern in openbaar groen wil toepassen. De gemiddelde kwaliteit van de zone (klasse industrie) voldoet niet aan de toepassingseis (klasse wonen), zodat de bodemkwaliteitskaart niet als bewijsmiddel kan dienen. De kwaliteit van de partij grond moet worden bepaald middels een partijkeuring. 7.2 Uitzonderingslocaties Hergebruik van grond afkomstig van een verdachte locatie Alvorens hergebruik van grond op basis van deze bodemkwaliteitskaart mogelijk is, moet eerst worden nagegaan of de grond niet vrijkomt op een historisch verdachte locatie. Om dit na te gaan, dienen historisch kaartmateriaal en de gegevens uit het gemeentelijk bodeminformatiesysteem te worden geraadpleegd. Verder zijn bij de gemeente overzichten beschikbaar van voormalige bedrijven op basis van Hinderwet-inventarisaties. Bij het toepassen van grond kan alleen gebruik worden gemaakt van een milieuhygiënische verklaring op basis van de bodemkwaliteitskaart, indien bij de melding de historische gegevens van de herkomstlocatie worden gevoegd. De milieuhygiënische verklaring is niet verplicht in geval van de op de in paragraaf 5.1 genoemde vrijstellingen voor particulieren, agrarische bedrijven en tijdelijke uitname. Bij deze vrijstellingen hoeft dus ook geen historische toets te worden aangeleverd. Overigens geldt dan nog wel een algemene zorgplicht. NB. Wanneer iemand ermee bekend is, dat sprake is van een verdachte locatie dient hij daarnaar te handelen. Zo dient men bij grondverzet binnen een agrarisch bedrijf in bepaalde situaties wel onderzoek naar de kwaliteit van de vrijkomende grond te doen indien de grond vrijkomt uit een voormalige boomgaard. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

39 In overige situaties (waaronder het niet meldingsplichtige hergebruik van minder dan 50 m 3 schone grond) is het uitvoeren van de historische toets wel verplicht. Grond die op verdachte locaties vrijkomt, dient eerst te worden onderzocht conform NEN5740 of AP04. Er behoeven alleen analyses van grondmonsters te worden uitgevoerd voor de bodemlagen waaruit de grond vrijkomt. Afhankelijk van de toepassingslocatie moet grond afkomstig van voormalige boomgaarden tevens worden onderzocht op bestrijdingsmiddelen. Vanwege de bedrijfsmatige historie is in de volgende zones bij grondverzet altijd sprake van grondverzet op een verdachte locatie: - zone Ketelhaven, Eiland en Haringman; - zone Westerschans Zuid en Westhavendijk. Dit betekent, dat in deze zones altijd een verificatie van de bodemkwaliteit nodig is middels een recent verkennend bodemonderzoek. Voor de zone Goese Diep zijn alle verdachte locaties onderzocht en zonodig gesaneerd. In deze zone is een vooronderzoek en verificatieonderzoek in principe niet meer nodig. De grond kan alsnog vrij worden toegepast als de grond na onderzoek blijkt te voldoen aan de toepassingseis zoals die voor de betreffende toepassingslocatie geldt. Voor de Achtergrondwaarde geldt een toetsingsregel, waarbij voor een beperkt aantal stoffen een geringe overschrijding van de Achtergrondwaarde wordt toegestaan (zie paragraaf 2.2). Voor de toetsing van de hergebruiksgrond aan MaxWONEN of MaxINDUSTRIE mag een dergelijke toetsingsregel niet worden toegepast. Indien de locatie asbestverdacht is, dient tevens een onderzoek conform de NEN5707 te worden uitgevoerd. Asbesthoudende grond mag niet worden toegepast Toepassing van grond op (mogelijk) ernstig verontreinigde locaties Het aanbrengen van hergebruiksgrond op een ernstig verontreinigde locatie geldt als een saneringsmaatregel. In dit geval zijn de regels uit de Wet bodembescherming van toepassing (opstellen van een door het bevoegd gezag goed te keuren saneringsplan dan wel BUS-melding). Voor saneringen, die op basis van een BUS-melding worden uitgevoerd gelden als terugsaneerwaarde en kwaliteitseis voor de leeflaag / aanvulgrond de volgende waarden (artikel en Regeling uniforme saneringen): Situatie Generiek beleid, bodemfunctieklasse overig Terugsaneerwaarde Besluit uniforme saneringen (BUS) Achtergrondwaarde Generiek beleid, bodemfunctieklasse Wonen Maximale waarden voor wonen (MaxWONEN ) Generiek beleid, bodemfunctieklasse Industrie Maximale waarden voor industrie (MaxINDUSTRIE ) Gebiedsspecifiek beleid Lokale Maximale Waarden (LMW) zoals vastgesteld door gemeenteraad Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

40 Voor de zones uit voorliggende Nota levert bovenstaande tabel de volgende terugsaneerwaarden op: Zone Terugsaneerwaarde Besluit uniforme saneringen (BUS) Goese Diep Maximale waarden voor wonen (MaxWONEN ) waarbij voor minerale olie geen bodemtypecorrectie wordt toegepast bij een humuspercentage lager dan 10% (mits < MaxINDUSTRIE ) Ketelhaven, Eiland en Haringman Maximale waarden voor industrie (MaxINDUSTRIE ) (*) Westerschans Zuid en Westhavendijk bodemfunctieklasse Wonen Westerschans Zuid en Westhavendijk bodemfunctieklasse Industrie Maximale waarden voor wonen (MaxWONEN ) waarbij voor minerale olie geen bodemtypecorrectie wordt toegepast bij een humuspercentage lager dan 10% (mits < MaxINDUSTRIE ) Maximale waarden voor industrie (MaxINDUSTRIE ) (*) (*) Het bestemmingsplan beidt ruimte voor de combinatie wonen+ondernemen. Voor gevoeliger terreingebruik (wonen met tuin, plaatsen waar kinderen spelen) kiest de gemeente voor MaxWONEN als terugsaneerwaarde Zintuiglijk afwijkende grond Tijdens de uitvoering van het grondverzet dient de vrijkomende grond zintuiglijk te worden beoordeeld. Indien hierbij afwijkende geuren dan wel bodemvreemde bijmengingen zoals puin, koolas of asbest worden waargenomen, mag de partij grond niet zondermeer worden toegepast. De partij grond moet in depot worden gezet. Door middel van monstername en analyses (partijkeuring conform Besluit bodemkwaliteit) dient de kwaliteit van de betreffende partij te worden vastgesteld. De grond kan alsnog vrij worden toegepast als de grond na onderzoek blijkt te voldoen aan de toepassingseis zoals die voor de betreffende zone geldt. Voor de Achtergrondwaarde geldt een toetsingsregel, waarbij voor een beperkt aantal stoffen een geringe overschrijding van de Achtergrondwaarde wordt toegestaan. Voor de toetsing van de hergebruiksgrond aan MaxWONEN of MaxINDUSTRIE mag een dergelijke toetsingsregel niet worden toegepast. 7.3 Overige situaties Hergebruik van grond afkomstig van grotere diepte dan 2,0 m-mv De bodemkwaliteitskaart is opgesteld voor de dieptetrajecten 0-0,5 m-mv en 0,5-2,0 m-mv. De algemene ervaring uit bodemkwaliteitskaarten is, dat de diepere ondergrond een vergelijkbare of betere kwaliteit heeft dan de bovenste 2 meter, tenzij op basis van historische gegevens wordt verwacht dat dit mogelijk niet het geval is. Verwacht wordt, dat in alle zones in de gemeente Goes de diepere ondergrond een vergelijkbare of betere kwaliteit heeft dan het dieptetraject 0,5-2,0 m-mv. Als toepassingseis voor grond die op een grotere diepte dan 2,0 m-mv wordt toegepast geldt standaard de Achtergrondwaarde. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

41 7.3.2 Toepassing van grond buiten het bodembeheergebied van deze bodemkwaliteitskaart De bodemkwaliteitskaart van de landbodem van de gemeente Goes kan door een andere gemeente (buiten het bodembeheergebied van de gemeente Goes) worden geaccepteerd als bewijsmiddel voor de kwaliteit van grond afkomstig uit één van de zones van deze bodemkwaliteitskaart. In dat geval dient de andere gemeente eerst in een bestuurlijk besluit de bodemkwaliteitskaart in algemene zin te erkennen Grond afkomstig van buiten het bodembeheergebied van deze bodemkwaliteitskaart De in het gebiedsspecifieke beleid vastgestelde hogere LMW dan de generieke normen gelden alleen voorzover de grond afkomstig is uit het eigen bodembeheergebied. Grond of bagger afkomstig van buiten het bodembeheergebied kan binnen het bodembeheergebied worden hergebruikt, voor zover de gemiddelde kwaliteit van de hergebruiksgrond voldoet aan de generieke toepassingseis van de zone waar de grond of bagger wordt toegepast. Strengere regels dan de generieke normen gelden voor zowel grond afkomstig uit het eigen bodembeheergebied als voor grond afkomstig van buiten de gemeente Goes (bijvoorbeeld het maximum percentage bodemvreemde bijmengingen van 5% c.q. 10% zoals beschreven in paragraaf 6.5). Op basis van de generieke regels en de keuzes uit deze Nota gelden voor het toepassen van grond en bagger afkomstig van buiten de gemeente Goes de volgende toepassingsnormen: Bodemfunctie Wonen Industrie Wonen Industrie Industrie Zone Goese Diep (boven- en ondergrond) Ketelhaven, Eiland en Haringman (boven- en ondergrond) Westerschans Zuid en Westhavendijk (boven- en ondergrond) Westerschans Zuid en Westhavendijk (bovengrond) Westerschans Zuid en Westhavendijk (ondergrond) Toepassingseis stoffen uit NEN5740-pakket Toepassingseis bestrijdingsmiddelen bodemkwaliteitskaart Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde MaxWONEN MaxWONEN MaxINDUSTRIE MaxWONEN MaxWONEN MaxWONEN LMW MaxWONEN Voor niet in de bodemkwaliteitskaart opgenomen stoffen geldt als toepassingseis de Achtergrondwaarde. Het voldoen aan voornoemde eisen dient te blijken uit een milieuhygiënische verklaring (partijkeuring, bodemonderzoek of een door de gemeente Goes bestuurlijk erkende bodemkwaliteitskaart), die is opgesteld conform paragraaf 4.3 van de Regeling bodemkwaliteit. Na bestuurlijke erkenning door de gemeente Goes kunnen bodemkwaliteitskaarten uit andere gemeentes in Zeeland dienen als milieuhygiënische verklaring, mits geen sprake is van een uitzonderingslocatie. Men dient historische gegevens bij te voegen op basis waarvan blijkt, dat geen sprake is van een uitzonderingslocatie. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

42 7.3.4 Regels voor tijdelijke opslag van grond en bagger Voor de tijdelijke opslag van grond en bagger gelden volgens de landelijke regelgeving verschillende eisen, afhankelijk van de tijdsduur van de opslag: Soort tijdelijke opslag Maximale tijdsduur Kwaliteitseisen Meldingsplicht Tijdelijke uitname Looptijd van de werkzaamheden geen (wel zorgplicht) Kortdurende opslag 6 maanden geen (wel zorgplicht) Weilanddepot (bagger) 3 jaar Normen voor verspreiding op aangrenzend perceel Tijdelijke opslag op landbodem 3 jaar Kwaliteitsklasse ontvangende bodem Nee Ja Ja, inclusief voorziene tijdsduur en eindbestemming Ja, inclusief voorziene tijdsduur en eindbestemming Transport van grond en bagger Het Besluit bodemkwaliteit bevat geen regels voor het transport van grond en bagger. Wel is bij het transport van grond en bagger andere regelgeving van belang, waaronder de regelgeving voor het transporteren van afvalstoffen. De Stichting Vervoeradres heeft een overzicht uitgegeven van de regelgeving voor het transporteren, registreren en melden van afvalstoffen (lit. 19). Hierin is over het transport van grond en baggerspecie onder het kopje begeleidingsbrief het volgende opgenomen: Omdat grond en baggerspecie in veel gevallen bij transport over de openbare weg als afvalstof wordt gezien, dient het transport vergezeld te gaan van een begeleidingsbrief. Dit geldt ook voor een transport van een partij herbruikbare grond of baggerspecie naar een toepassing of tijdelijke opslaglocatie onder het Besluit bodemkwaliteit. In deze gevallen en ook bij afvoer naar een niet-meldingsplichtige inrichting is, in het kader van het Besluit melden, geen afvalstroomnummer nodig. Alleen schoon primair zand (zand uit een zandwinning) kan in zijn algemeenheid niet als afvalstof aangemerkt worden. Een begeleidingsbrief is dan niet nodig Geen vrijstelling voor bodemonderzoek bij aanvraag omgevingsvergunning voor bouwactiviteit Gemeentes dienen volgens de Woningwet in hun bouwverordening regels op te nemen om bouwen op verontreinigde grond tegen te gaan. De bouwverordening van de gemeente Goes bevat voor bepaalde bouwwerken het voorschrift, dat bodemonderzoek moet worden uitgevoerd ten behoeve van de aanvraag van een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

43 Op grond van artikel 11, eerste lid van de Woningwet bestaat de mogelijkheid om af te wijken van de onderzoeksplicht. Volgens het derde lid van artikel van de Modelbouwverordening bestaat de mogelijkheid om geheel of gedeeltelijk af te wijken van de plicht tot het indienen van een onderzoeksrapport als bedoeld in artikel 2.4, onder d van de Mor, indien reeds bruikbare of recente onderzoeksgegevens beschikbaar zijn. Onder recente onderzoeksgegevens wordt ook een bodemkwaliteitskaart verstaan. De gemeente verleent geen ontheffing van het doen van een bodemonderzoek bij een aanvraag voor de omgevingsvergunning van een bouwactiviteit op grond van de bodemkwaliteitskaart. De reden hiervoor is, dat de bodemkwaliteitskaart een gemiddelde kwaliteit weergeeft op gebiedsniveau en niets zegt over de kwaliteit op perceelsniveau. Voor verdere informatie wordt verwezen naar de Handreiking Bouwen en Bodemkwaliteit van het Zeeuws Platform Bodembeheer (lit. 20). Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

44 8 MELDINGSPROCEDURE VOOR HET TOEPASSEN VAN GROND EN BAGGER 8.1 Meldingsplicht voor de toepasser Met uitzondering van de hieronder vermelde situaties dient een toepassing van grond of baggerspecie (waaronder grootschalige bodemtoepassingen) minimaal vijf werkdagen tevoren te worden gemeld bij het landelijk Meldpunt Bodemkwaliteit. Er wordt dus niet meer rechtstreeks bij de gemeente gemeld. De meldingsplicht geldt ook voor kortdurende en tijdelijke opslag. Wie moet toepassingen melden? Het Besluit bodemkwaliteit regelt via artikelen 32 en 42 dat degene die voornemens is een bouwstof respectievelijk grond of baggerspecie toe te passen of op te slaan die meldingsplichtig is, deze toepassing moet melden via het meldpunt bodemkwaliteit. Het Besluit bodemkwaliteit regelt dus dat de toepasser moet melden, maar wijst geen concrete actor aan als toepasser. Het ligt in de rede dat de opdrachtgever van de toepassing cq de eigenaar van de toepassingslocatie de voorgenomen toepassing meldt, maar via privaatrechtelijke afspraken kan deze verplichting ook bij de aannemer, leverende grondbank of andere betrokkenen worden gelegd. Bodem+ adviseert opdrachtnemers van nuttige toepassing altijd te verifiëren of de opdrachtgever de meldingsplichtige toepassing meldt, en zo niet de melding onderdeel uit te laten maken van de opdracht. Het meldpunt bodemkwaliteit houdt hier ook rekening mee. Iedereen met een meldingsaccount kan een melding van een toepassing verrichten. Uiteraard wordt wel gevraagd aan de melder te verklaren dat hij/zij de melding doet met instemming van de opdrachtgever van de toepassing cq de eigenaar van de locatie. Uitzonderingen meldingsplicht Voor de volgende toepassingen van grond en bagger is volgens het Besluit bodemkwaliteit geen melding voorgeschreven: - Toepassingen van grond of bagger door particulieren, voorzover niet in de uitoefening van een bedrijf of beroep 9 ; - Toepassingen binnen een landbouwbedrijf, mits de grond of baggerspecie afkomstig is van een tot datzelfde landbouwbedrijf behorend perceel, waarop een vergelijkbaar gewas wordt geteeld als op het perceel waar de grond of baggerspecie wordt toegepast; - Toepassingen van schone grond (grond die voldoet aan de Achtergrondwaarde) in een hoeveelheid van minder dan 50 m 3 ; - Verspreiden van baggerspecie uit een watergang over aan de watergang grenzende percelen; - Tijdelijke uitname van grond of baggerspecie, indien deze vervolgens, zonder te zijn bewerkt, op of nabij dezelfde plaats en onder dezelfde conditie opnieuw in die toepassing wordt aangebracht. 9 NB. Deze vrijstelling geldt niet, indien bijvoorbeeld een aannemer in opdracht van een particulier werkt. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

45 Opvragen informatie vooraf Voorafgaand aan het grond- en/of baggerverzet moet de meldingsplichtige (eigenaar of erfpachter van de locatie waar de grond wordt toegepast) of een hiertoe gemachtigde persoon (bijvoorbeeld een adviesbureau) zich op de hoogte stellen van de mogelijkheden van grond- en/of baggerverzet. Voorafgaand aan het grond- en/of baggerverzet moet eerst worden vastgesteld of de ontgravings- en toepassingslocatie in een zone van de bodemkwaliteitskaart liggen en niet vallen in "niet gezoneerd. Daarna beoordeelt men of er gebiedsspecifiek beleid van toepassing is. Is dat niet het geval, dan is het generieke beleid van het Besluit bodemkwaliteit van toepassing met bodemkwaliteitskaart. Vervolgens moet de historische informatie van de ontgravings- en toepassingslocatie worden achterhaald en bekeken of de locaties waar grond wordt ontgraven en toegepast liggen in gebieden met bijzondere omstandigheden (zie hoofdstuk 7.2). Ook moet worden vastgesteld of andere regelgeving van toepassing is. Melding bij landelijk meldpunt De melding wordt digitaal gedaan via de website: Op deze site kan de melder een digitaal formulier invullen met de vereiste gegevens. Rapportages van milieuhygiënische verklaringen zoals een partijkeuring kunnen als pdf-bestand worden bijgevoegd bij de digitale melding. Eventueel kan de melder rapportages ook per post nazenden (uiterlijk vijf werkdagen voor aanvang van de werkzaamheden). Het Meldpunt Bodemkwaliteit scant deze dan in om er een pdf-bestand van te maken. Eventueel kan de melding ook schriftelijk worden gedaan. Het hiervoor benodigde formulier is eveneens te vinden op de website Behandeling van de meldingen door het bevoegd gezag Formeel is de gemeente het bevoegd gezag. Per 1 januari 2014 wordt de volledige afhandeling van de meldingen en het toezicht op de grondstromen namens de gemeente uitgevoerd door de RUD-Zeeland. Het landelijk Meldpunt Bodemkwaliteit zendt de meldingen direct per door naar de RUD Zeeland. De RUD beoordeelt de melding en kan in geval van onduidelijkheden of onvolkomenheden in de melding contact opnemen met de melder. Zonodig kan de melder de melding via het meldsysteem aanpassen. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

46 9. STAPPENPLAN: GRONDVERZET OP BASIS VAN DE BODEMKWALITEITSKAART 1a. Grondverzet door particulier, niet in uitoefening van bedrijf of beroep? NEE JA Zorgplicht: heeft de toepasser JA informatie ingewonnen of heeft hij/zij een redelijk vermoeden over de kwaliteit van de toe te passen grond? 1b. Grondverzet binnen agrarisch bedrijf, tussen percelen met vergelijkbare gewasteelt? JA Voldoet de kwaliteit van de grond naar verwachting aan de toepassingseis? JA NEE 2. Werkgebied afbakenen. Vrij grondverzet op basis van de bodemkwaliteitskaart? NEE NEE JA 3. Vooronderzoek uitvoeren (historische toets): Verdachte locatie? NEE JA Bodemonderzoek/partijkeuring uitvoeren. Voldoet kwaliteit grond aan toepassingseis? 4. Voldoet de grond aan de Achtergrondwaarden? JA NEE NEE JA 5. Volume toe te passen grond minder dan 50 m 3? 6. Melden bij Bodem+ (minimaal 5 werkdagen voor start werkzaamheden) JA Grondverzet niet mogelijk. Evt. nader onderzoek uitvoeren, Grond afvoeren naar erkend verwerker. NEE 7. Grondverzet uitvoeren. 8. Indien tijdens werk zintuiglijk afwijkende waarnemingen worden gedaan: Werk staken, melden bij bevoegd gezag. Grond in depot plaatsen en bemonsteren. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

47 Toelichting: 1a en 1b: Voor grondverzet door particulieren en grondverzet binnen agrarische bedrijven geldt in het Besluit bodemkwaliteit een algemene vrijstelling. Op basis van deze vrijstelling hoeft men geen kwaliteit van de toe te passen grond te bepalen. Verder hoeft de toepassing niet te worden gemeld bij Bodem+. Voornoemde vrijstelling geldt overigens niet voor een aannemer die in opdracht van een particulier grond toepast. Wel geldt in het Besluit bodemkwaliteit een algemene zorgplicht. Wanneer de toepasser weet, dat de kwaliteit van de toe te passen grond (mogelijk) niet voldoet aan de toepassingseis van de ontvangende bodem (bijvoorbeeld op basis van een bodemonderzoeksrapport waarover hij beschikt), dan vervalt de vrijstelling en mag de grond niet worden toegepast. 2: Bepaal de bodemkwaliteitsklasse van de zone waarin de herkomstlocatie ligt en wat de toepassingseis is van de locatie waar de grond wordt toegepast. 3: Wanneer volgens de grondstromenmatrix in algemene zin vrij grondverzet mogelijk is, betekent dit niet automatisch dat ook in het specifieke geval vrij grondverzet mogelijk is. Er dient een vooronderzoek (historische toets) te worden uitgevoerd om na te gaan of de grond niet afkomstig is van een verdachte locatie (een locatie waar op grond van historische gegevens mogelijk sprake is van bodemverontreiniging). Voor het toepassen van ongekeurde grond op basis van de bodemkwaliteitskaart dient men dus altijd een historische toets uit te voeren. Deze verplichting geldt ook in geval van toepassingen van minder dan 50 m 3 grond afkomstig uit een zone die aan de Achtergrondwaarde voldoet. 4 en 5: Het toepassen van schone grond in een hoeveelheid van minder dan 50 m 3 behoeft volgens het Besluit bodemkwaliteit niet te worden gemeld. Een toepassing van minder dan 50 m 3 grond afkomstig uit een zone met als bodemkwaliteitsklasse Achtergrondwaarde hoeft derhalve niet te worden gemeld indien uit de historische toets volgt dat de herkomstlocatie onverdacht is. 6: Minimaal 5 werkdagen tevoren dient de toepassing te worden gemeld bij een landelijk meldpunt (afgezien van eerdergenoemde uitzonderingen). Dit landelijk meldpunt is ondergebracht bij Bodem+. De melding geschiedt bij voorkeur digitaal, via de website 8: Bij zintuiglijke afwijkingen tijdens de werkzaamheden: werkzaamheden stilleggen en contact opnemen met het bevoegd gezag. Reeds ontgraven grond in depot plaatsen en bemonsteren. Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

48 LITERATUUR 1. Bodembeheernota Goese Schans; Witteveen+Bos, 12 februari Bodemkwaliteitskaart gemeente Goes; Marmos Bodemmanagement, 21 januari 2014 (gecorrigeerde versie 24 maart 2014). 3. Nota bodembeheer gemeente Goes; Marmos Bodemmanagement, 21 januari 2014 (gecorrigeerde versie 24 maart 2014). 4. Voorontwerp bestemmingsplan Havengebied Goes ; Ruimtelijk advies bureau Zweistra & Van Gurp, NL.IMRO.0664.BPGS03-VO99, 17 juni Besluit bodemkwaliteit; Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, jaargang 2007, nr Regeling bodemkwaliteit; Staatscourant, 20 december Richtlijn bodemkwaliteitskaarten; Ministerie van VROM en Ministerie van Verkeer en Waterstaat; gepubliceerd via website NEN, 7 september 2007, inclusief wijzigingsblad d.d. 1 januari Bodemfunctiekaart gemeente Goes; Marmos Bodemmanagement, 24 augustus Actualiserend bodemonderzoek Voormalig AKF-terrein te Goes; Haskoning Nederland B.V., 9T2806, 30 maart Asbestonderzoek voormalig AKF-terrein te Goes; Haskoning Nederland B.V., 9T2806, 30 maart Eindrapport verkennend, aanvullend en nader bodemonderzoek Westerschans Zuid te Goes; SMA Zeeland B.V., , 24 december Evaluatierapport Grondsanering voormalige gasfabriek aan de Westhavendijk / Ringbaan-West te Goes; Oranjewoud, september Terrein Houtkade 22 te Goes. Houthandel van Riesen. Verkennend en aanvullend bodemonderzoek; Hofstede c.s. bedrijfsadviseurs b.v., 8 februari NEN5740, Bodem Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond; NEN, januari Evaluatie van het nieuwe stoffenpakket NEN5740 in relatie tot bodemkwaliteitskaarten in Zeeland; Marmos Bodemmanagement, 29 november Nota bodembeheer voor de landbodem van de gemeente Borsele; Marmos Bodemmanagement, 6 oktober Nota bodembeheer voor de landbodem van de gemeente Kapelle; Marmos Bodemmanagement, 1 december Nota bodembeheer voor de landbodem van de gemeente Reimerswaal; Marmos Bodemmanagement, 21 december Transport van afval Het transporteren, registreren en melden van afvalstoffen; Stichting vervoeradres. 20. Handreiking Bouwen en Bodemkwaliteit; Zeeuws Platform Bodembeheer, 29 mei Nota bodembeheer Havengebied Goes /44 Eindrapport, 19 november 2015

49 nummer deelgebied 1 Goese Diep Zuid 2 Goese Diep Noord 3 Westerschans Zuid 4 Ketelhaven 5 Eiland 6 Gemeentewerf en Milieustraat 7 Haringman 8 Westhavendijk 9 Zaagmolenstraat 10 Roeivereniging SCHAAL: 1:5.000 (op A3) DATUM: BIJLAGE: PROJECT: OPDRACHTGEVER: 1 P15-08 Indeling in deelgebieden Nota bodembeheer Havengebied Goes Gemeente Goes 1: Indeling in deelgebieden

50 IV V VI III VIII VII II I SCHAAL: 1:1.000 (op A3) DATUM: BIJLAGE: PROJECT: OPDRACHTGEVER: 2 P15-08 Detailkaart Westerschans Zuid (deellocaties uit lit. 9) Nota bodembeheer Havengebied Goes Gemeente Goes 2: Detailkaart Westerschans Zuid

51 Bijlage 3 Uitgebreidere beschrijving van de deelgebieden 1: Goese Diep Zuid en 3: Westerschans Zuid Deelgebied 1: Goese Diep Zuid In dit deelgebied in het noorden van Havengebied Goes vindt inmiddels woningbouw plaats. De ontwerp maaiveldhoogte is NAP +2,0 meter à NAP +2,3 meter. Een deel van de woningen is opgeleverd en gedeeltelijk moet de bouw nog starten. Het hele gebied is onderzocht en er is een aantal saneringen uitgevoerd. Vanaf 1962 tot 1998 was hier de AKF (Apparatenketelfabriek) gevestigd met als adres Houtkade 60. Het deelgebied is opgehoogd voordat het begin jaren 60 in gebruik werd genomen als industrieterrein. In 2008 zijn de markante fabriekshal en de overige opstallen van AKF gesloopt. In 2009 is voor het hele gebied een actualiserend verkennend bodemonderzoek uitgevoerd (lit. 9). In dat onderzoek zijn tevens enkele bodemverontreinigingen uitgekarteerd, die naar voren zijn gekomen in eerder onderzoek of het actualiserende bodemonderzoek. Afgezien van deze verontreinigingsspots voldeed de bodem in het algemeen aan de Achtergrondwaarde. Een deel van het gebied was op grond van zintuiglijke waarnemingen asbestverdacht. Gelijktijdig is ook voor het hele gebied een bodemonderzoek naar asbest uitgevoerd conform NEN5707 (proefsleuven, laboratoriumanalyses) (lit. 10). Vervolgens is in de periode oktober 2009 juni 2010 een aantal deellocaties gesaneerd: - een aantal deellocaties is gesaneerd vanwege asbest in de bovengrond; - een verontreiniging met minerale olie is ontgraven ten noorden van de jachthaven; - verder is een verontreiniging met minerale olie ontgraven in de oostelijke helft van de locatie (locatie aangeduid als boring 49 uit lit. 9). - twee kleine niet ernstige nikkelspots zijn in eerste instantie ontgraven en in depot gezet. Vervolgens bleek de grond in een partijkeuring van dit depot te voldoen aan klasse Wonen, zodat deze grond weer op dezelfde ontgravingslocatie is toegepast; - bij het graven van een rioolsleuf is op 8 februari 2010 een sterke oliegeur waargenomen. Deze olieverontreiniging is aanvullend gesaneerd (locatie bij de hoek van de huidige Kalkblusserijstraat en Ketelkade). De aanvulgrond van deze saneringen is gedeeltelijk afkomstig van de grondwal die tussen de wijk Goese Meer en het deelgebied Goese Diep ligt. Deze grondwal is ontstaan bij het graven van de waterpartijen in Goese Meer. Op basis van een partijkeuring voldoet de uit deze grondwal aangevoerde grond aan de Achtergrondwaarde. De locatie bij de hoek Kalkblusserijstraat / Ketelkade is aangevuld met schoon primair zand. Nota bodembeheer Havengebied Goes 1 8 oktober 2015

52 Deelgebied 3: Westerschans Zuid Voor de ontwikkeling van het deelgebied Westerschans Zuid worden op dit moment plannen opgesteld. Dit deelgebied betreft onder andere de voormalige gasfabriek. In 2010 is voor Westerschans Zuid een verkennend, aanvullend en nader bodemonderzoek uitgevoerd (lit. 11). In dit onderzoek is het onderzoeksgebied ingedeeld in 8 deellocaties, Deze deellocaties zijn weergegeven in bijlage 2. Hieronder is de beschrijving van de deelgebieden overgenomen uit voornoemd rapport van het adviesbureau SMA d.d. 24 december 2010 (lit. 11). Per deelgebied zijn de teksten samengevoegd uit hoofdstuk 2 Vooronderzoek en uit de conclusies. Aanvullingen hierop zijn cursief geschreven. I. Voormalige gasfabriek Deze locatie is kadastraal bekend als gemeente Goes, sectie D, nummers 4921 en Dit betreft het zuidwestelijke deel van de onderzoekslocatie. Momenteel is dit terreindeel braakliggend. Ter plaatse is de voormalige gasfabriek aanwezig geweest. Dit deelterrein is op te delen in 2 gebieden. Het noordwestelijk deelperceel is in 1985 gedeeltelijk gesaneerd. Hier is destijds ontgraven tot ca. 1,0 m- mv en plaatselijk is op basis van zintuiglijke waarnemingen ontgraven tot 2,0 m-mv. Mogelijk zijn hier lichte tot matige verontreinigingen met PAK of cyanide achtergebleven. Als terugsaneerwaarde is voor cyanide 30 mg/kgds aangehouden. Het zuidoostelijk deel van deze deellocatie is in 2001 gesaneerd, waarbij ontgraven is tot maximaal 6,5 m-mv. De ontgravingsputten van de voornoemde saneringen zijn aangevuld met schoon tot licht verontreinigd zand en licht verontreinigde klei (categorie 1 uit het Bouwstoffenbesluit). Bij de sanering in 2001 is als terugsaneerwaarde uitgegaan van de interventiewaarde. De ontgraven grond is in depot gezet en herschikt op de locatie wanneer deze na keuring aan de interventiewaarde voldeed. In deze herschikte grond bedragen de maximaal gemeten gehalten voor PAK 20 mg/kgds en voor cyanide 11 mg/kgds. Verder is licht verontreinigde grond van elders aangevoerd. De partijkeuringen van de grond afkomstig uit het depot van Zeeuwgrond vallen volgens de huidige normering in klasse wonen (3 x) en klasse industrie (1 x). De saneringsevaluatie (lit. 12) bevat duidelijke kaarten met de ontgravingsdiepte ten opzichte van NAP en de herkomst van de aanvulgrond. Tot NAP +1,9 meter is de ontgravingsput aangevuld met grond van klasse Industrie of schoner. Hierboven is een leeflaag van schoon zand aangebracht met een dikte van meer dan 1 meter. Het grondwater bleek tot een diepte van 28.5 m-mv verontreinigd te zijn met thiocyanaat. In 2006 is gestart met een sanering van het grondwater. De sanering middels drains van het grondwater ter plaatse van het terrein van de voormalige gasfabriek (de huidige onderzoekslocatie) is in 2008 afgerond. De sanering middels enkele deepwells van het diepere grondwater ten westen van de huidige onderzoekslocatie (ter plaatse van de begraafplaats) is nog in uitvoering. De grondwatersanering is in 2012 beëindigd, waarbij nog sprake was van restverontreiniging met cyanide en thiocyanaat. Nota bodembeheer Havengebied Goes 2 8 oktober 2015

53 Conclusie bodemonderzoek 2010: Aan de westzijde van de locatie (direct ten noorden van de begraafplaats) worden in een houtskoolhoudende zandige bodemlaag met plaatselijk puinbijmengingen matige tot sterke verontreinigingen met PAK aangetroffen. Plaatselijk wordt in deze zone een matige verontreiniging met cyanide (totaal) aangetroffen. Aangezien in de verontreinigde bodemlagen binnen deze zone gemiddeld sprake is van een gehalte aan PAK boven de interventiewaarde en gezien de omvang van de verontreiniging van ca m 3 (> 25 m 3 ), is sprake van een geval van emstige bodemverontreiniging. De overige onderzochte bodemlagen binnen deze deellocatie zijn niet tot licht verontreinigd. Het grondwater blijkt niet tot licht verontreinigd te zijn met xylenen. In het noordelijk deel van deze deellocatie bevindt zich een ca. 30 cm dikke verhardingslaag bestaande uit puin. Plaatselijk bestaat deze laag uit een sterk tot uiterst puinhoudende zandlaag. Deze laag blijkt matig verontreinig te zijn met koper en zink. Aangezien deze puinhoudende laag onderdeel uitmaakt van een verhardingslaag wordt deze niet beschouwd als bodem. Een grondmengmonster uit de bovenste meter van het in 1985 gesaneerde deel voldoet niet aan klasse Industrie vanwege minerale olie. II. Pitman Drukkerij Deze locatie is kadastraal bekend als gemeente Goes, sectie D, nummers 4794 en Recentelijk hebben op deze locatie sloopwerkzaamheden plaatsgevonden. De fundering van de voormalige bebouwing is nog aanwezig. Tot de jaren zestig is op deze locatie woonbebouwing aanwezig geweest. Sinds 1978 is het grafisch bedrijf Pitman bv (drukkerij) op de locatie gevestigd geweest. Uit de eerder uitgevoerde bodemonderzoeken blijft dat de bodem op de locatie licht verontreinigd is met enkele zware metalen, PAK, minerale olie en/of cyanide. Noordoostelijk op deze deellocatie wordt in het grondwater een interventiewaarde overschrijding voor cyanide totaal gemeten. Verder wordt in het grondwater vrij cyanide, nikkel en/of trichloorethaan gemeten. Een deel van de grondmonsters voldoet niet aan klasse Wonen vanwege één of meer zware metalen. In 2010 zijn voor deze deellocatie geen analyses uitgevoerd op cyanide. In eerder onderzoek is in de ondergrond een cyanidegehalte gemeten van 4 mg/kgds. Conclusie bodemonderzoek 2010: De grond op deze locatie blijkt licht verontreinigd te zijn met één of meerdere metalen en/of PAK. Het grondwater blijkt licht verontreinigd te zijn met molybdeen. Bij de maaiveldinspectie asbest zijn resten asbest aangetroffen. Vervolg: nader bodemonderzoek asbest uitvoeren. Nota bodembeheer Havengebied Goes 3 8 oktober 2015

54 III. Auto Adria en PTA Deze locatie is kadastraal bekend als gemeente Goes, sectie D, nummer 5342 (ged.), 5369 en 4794 (ged.). Recentelijk hebben op deze locatie sloopwerkzaamheden plaatsgevonden. Op deze locatie was in het verleden het garagebedrijf AutoAdria gevestigd. De voormalige bebouwing was onderkelderd en dit is nu na de sloop zichtbaar als een lager gelegen terreindeel. Op de locatie zijn de volgende risicolocaties aanwezig geweest: - bovengrondse tanks op het achterterrein (vanaf 1997, daarvoor ondergrondse tanks); - ondergrondse tanks onder de voormalige keldervloer; - pompeiland met ondergrondse tanks en ontluchtingen op het voorterrein. Ter plaatse van het pompeiland en de bijbehorende ondergrondse tanks zijn verontreinigingen met minerale olie, BTEXN en MTBE in grond en grondwater gesaneerd. Ter plaatse van 1 peilbuis (P302) wordt na de sanering op 13 november 2008 nog een concentratie aan MTBE van μg/i gemeten. Op 1 december 2008 is een herbemonstering uitgevoerd waarbij in het grondwater een concentratie van μg/i werd gemeten. Conclusie bodemonderzoek 2010: In de puinhoudende grond ter plaatse van peilbuis 322 wordt een matige verontreiniging met lood aangetroffen. Deze verontreiniging heeft een omvang van ca. 20 m 3. Ter hoogte van deze verontreiniging (boring 330 t/m 335) wordt vanaf 150 tot 270 cm-mv een koolaslaag aangetroffen met een minimale dikte van 50 cm. De hieronder gelegen bodemlaag blijkt niet verontreinigd te zijn. De overige grond op deze deellocatie blijkt licht verontreinigd te zijn met enkele metalen, PAK en/of minerale olie. Het grondwater uit de peilbuizen 306 en 322 blijkt licht verontreinigd te zijn met molybdeen. Voormalige bovengrondse tanks op achterterrein: - De grond blijkt licht verontreinigd te zijn met PAK. - Het grondwater blijkt niet verontreinigd te zijn met de onderzochte parameters. Voormalige ondergrondse tanks onder de keldervloer: - De grond blijkt niet verontreinigd te zijn met de onderzochte parameters. - Het grondwater blijkt licht verontreinigd te zijn met xylenen. MTBE in grondwater: - Aan de oostzijde van het voormalige pand nr. 150 wordt in het grondwater (peilbuis 314) een concentratie aan MTBE aangetroffen (= μg/l), die het Indicatieve Niveau voor een Ernstige Verontreiniging (INEV) overschrijdt. Nota bodembeheer Havengebied Goes 4 8 oktober 2015

55 IV. Geldeloozepad 4 Deze locatie is kadastraal bekend als gemeente Goes, sectie D, nummer De voormalige woning op de locatie is recentelijk gesloopt. In eerder in 2005 uitgevoerd bodemonderzoek werden plaatselijk koper en lood sterk verhoogd aangetroffen in matig tot sterk puinhoudende bodemlagen. Conclusie bodemonderzoek 2010: Aan de westzijde van deze deellocatie worden matige tot sterke verontreinigingen met koper, lood en/of zink aangetroffen. Aangezien in de verontreinigde bodemlagen binnen deze zone gemiddeld sprake is van een gehalte aan lood boven de interventiewaarde en gezien de omvang van de verontreiniging van ca. 300 m 3 (> 25 m 3 ) is sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. De overige grond ter plaatse van deze deellocatie blijkt licht verontreinigd te zijn met koper, kwik, lood en/of zink. Bij de maaiveldinspectie asbest zijn resten asbest aangetroffen. Vervolg: nader bodemonderzoek asbest uitvoeren. V. Geldeloozepad 6 en 8 Deze locatie is kadastraal bekend als gemeente Goes, sectie D, nummers De voormalige bebouwing op de locatie is recentelijk gesloopt. Eerder bodemonderzoeksgegevens zijn niet bekend. Conclusie bodemonderzoek 2010: Ter plaatse van deze deellocatie in de bovengrond lichte verontreinigingen enkele metalen, PAK, PCB en minerale olie aangetroffen. De ondergrond blijkt niet verontreinigd te zijn. Het grondwater blijkt licht verontreinigd te zijn met molybdeen. Bij de maaiveldinspectie asbest zijn resten asbest aangetroffen. Vervolg: nader bodemonderzoek asbest uitvoeren. VI. Parkeerplaats begraafplaats Deze locatie is kadastraal bekend als gemeente Goes, sectie D, nummers 5342 en 5343 (ged.). Deze in het verleden opgehoogde deellocatie is in gebruik als een met klinkers verhard parkeerterrein. Gedeeltelijke betreft de locatie een groenstrook met bosschages. Uit eerdere onderzoeken op de locatie blijkt dat sprake is van matig tot sterke verontreinigingen met lood, zink en/of PAK. Nota bodembeheer Havengebied Goes 5 8 oktober 2015

56 Conclusie bodemonderzoek 2010: Aan de noordwestzijde van de deellocatie wordt een matige tot sterke verontreiniging met koper, lood en/of zink aangetroffen. Aangezien in de verontreinigde bodemlagen binnen deze zone gemiddeld sprake is van een gehalte aan zink boven de interventiewaarde en gezien de omvang van de verontreiniging van ca. 200 m 3 (> 25 m 3 ) is sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. De overige onderzochte grond blijkt licht verontreinigd te zijn met één of enkele metalen en/of PAK. Het cunetzand onder de klinkers blijkt niet verontreinigd te zijn. Het grondwater blijkt licht verontreinigd te zijn met molybdeen. VII. Parkeerstrook kanaal Deze locatie is kadastraal bekend als gemeente Goes, sectie B, nummers 1850 en 2966 (ged.) en D, nummers Direct langs het kanaal liggen klinkers. Op het westelijk deel van deze deellocatie zijn aan de noordzijde slakken gelegen. Centraal op deze deellocatie is aan de westkant een keienverharding gelegen. Op het meest zuidelijk deel zijn groenstroken gesitueerd. Hier is tevens een oude weegbrug en de fundering van een bijbehorende gebouw aanwezig. Aan de slakkenlaag op het meest noordelijk deel heeft een partijkeuring plaatsgevonden. Het betreffen fosforslakken die werden beoordeeld als categorie 1 bouwstof met een beperkte toepassingshoogte. Conclusie bodemonderzoek 2010: Op het zuidelijk deel van deze deellocatie blijkt sprake te zijn van een bodemlaag met bijmengingen aan puin en houtskool die in het algemeen licht verontreinigd is met plaatselijk matig tot sterk verhoogde gehalten aan lood en/of PAK. Deze matig tot sterk verhoogde gehalten zijn te relateren aan de bijmengingen met puin en houtskool en kunnen worden beschouwd als een historische diffuse verontreiniging. Verwacht wordt dat ter plaatse grofweg 480 m 3 licht verontreinigde grond aanwezig is met plaatselijk matig tot sterk verhoogde gehalten aan lood en/of PAK. Ter plaatse van het in onderhavig onderzoek onderzochte deel is geen sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Hierbij dient er rekening mee te worden gehouden dat deze bodemlaag zich in noordelijke richting kan uitstrekken en mogelijk is daar sprake van hogere gehalten. In westelijk richting (ter plaatse van deellocatie VIII) wordt een vergelijkbare bodemlaag aangetroffen. De bijmengingen ter plaatse van deellocatie VII zijn echter wel in een groter percentage in de bodem aanwezig. Ter plaatse van boring 714, wordt vanaf 2,2 m-mv tot de maximale boordiepte ter plaatse van 4,7 m-mv, een koolaslaag aangetroffen. De overige onderzochte grond ter plaatse van deze deellocatie blijkt licht verontreinigd te zijn met lood, PAK en/of minerale olie. Het grondwater blijkt licht verontreinigd te zijn met molybdeen. Nota bodembeheer Havengebied Goes 6 8 oktober 2015

57 VIII. Huidige weg Westhavendijk Deze locatie is kadastraal bekend als gemeente Goes, sectie D, nummer Deze deellocatie betreft de met asfalt verharde weg van de Westhavendijk, alsmede het aan de westzijde gelegen, eveneens met asfalt verharde fietspad. Voor zover bekend is deze deellocatie niet eerder onderzocht. Conclusie bodemonderzoek 2010: Ter plaatse van boring 804 wordt in de, zwak tot matig puinhoudende en zwak houtskoolhoudende, venige bodemlaag van 1,7 tot 2,7 m-mv, een matige verontreiniging met lood aangetroffen. Dit matig verhoogd gehalten aan lood is te relateren aan de bijmengingen met puin en houtskool en kan worden beschouwd als een historische diffuse verontreiniging. De omliggende klei met bijmengingen aan puin en houtskool blijkt licht verontreinigd te zijn. Mogelijk maken de beide voornoemde bodemlagen met bijmengingen aan puin en houtskool, onderdeel uit van de aangetroffen licht verontreinigde bodemlaag met plaatselijk matig tot sterk verhoogde gehalten aan PAK, ter plaatse van deellocatie VII die eveneens bijmengingen aan puin en houtskool bevat. Niet uit te sluiten is dat het dijklichaam van de Westhavendijk met dit materiaal is opgebouwd. De bijmengingen ter plaatse van deellocatie VII zijn echter wel in een groter percentage in de bodem aanwezig. De bovengrond op het noordelijk deel van de locatie blijkt niet verontreinigd te zijn met de onderzochte parameters. Het grondwater blijkt niet verontreinigd te zijn met de onderzochte parameters. Nota bodembeheer Havengebied Goes 7 8 oktober 2015

58 Bijlage 4: Normering Regeling bodemkwaliteit (inclusief wijzigingen per 1 januari 2014) en gebiedsspecifieke normen Goes Marmos. Bodemmanagement maximale waarde industrie Normen per stof voor standaardbodem (25% lutum en 10% organische stof), in mg/kgds stofnaam Achtergrondwaarde Bovengrens toetsingsregel maximale waarde wonen Bovengrens toetsingsregel LMW (Lokale Maximale Waarde) Interventiewaarde A B C Arseen ,4 0,4 Cadmium 0,6 1,2 1,2 1,8 4,3 13 0,4 0,007 0,021 Chroom / Koper ,6 0,6 Kwik 0,15 0,3 0,83 0,98 4,8 36 / 4 0,2 0,0034 0,0017 Lood Nikkel Zink ,5 Barium n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t Kobalt ,28 0 Molybdeen 1, , n.v.t. (geen bodemtypecorrectie) PAK (10) 1,5 3 6,8 8, som PCB's 0,02 0,04 0,04 0,06 0,5 1 minerale olie Cyanide (vrij) Cyanide (complex) 5,5 5,5 5, DDD 0,02 0,04 0,84 0,86 0, DDE 0,1 0,13 0,13 0,23 0,75 1,3 2,3 DDT 0,2 0,2 0,2 0,4 0,65 1 1,7 drins (som) 0,015 0,03 0,04 0,055 0,064 0,14 4 Formule bodemtypecorrectie metalen: Formule bodemtypecorrectie organische verbindingen: Gehalte(standaardbodem) = Gehalte(y) / { {A + B x %lutum(y) + C x %humus(y)} / {A + 25 x B + 10 xc} } Gehalte(standaardbodem) = Gehalte(y) x { 10 / %humus(y) } Bij PAK(10) (generiek) en minerale olie (gebiedsspecifiek) wordt bij een percentage organische stof lager dan 10% geen bodemtypecorrectie toegepast. Bij een percentage lutum of organische stof lager dan 2% wordt een minimumpercentage van 2% gehanteerd. Voor organische verbindingen wordt bij een percentage organische stof hoger dan 30% een maximumpercentage van 30% gehanteerd Interventiewaarden uit Circulaire bodemsanering 2013 Voor chroom gelden aparte interventiewaarden voor chroom III en chroom IV Voor kwik gelden aparte interventiewaarden voor anorganisch en organisch kwik Toetsingsregel achtergrondwaarde (bij 7 t/m 15 parameters): Maximaal 2 parameters mogen hoger zijn dan AW, mits niet hoger dan 2 x AW en niet hoger dan maximale waarde voor bodemfunctie wonen (nikkel: afwijkende toetsingsregel Toetsingsregel maximale waarde wonen (bij 7 t/m 15 parameters): Maximaal 2 parameters mogen hoger zijn dan maximale waarde wonen, mits niet hoger dan maximale waarde wonen + AW en niet hoger dan maximale waarde voor bodemfunctie industrie

59 Marmos. Bodemmanagement BIJLAGE 5: NIET REPRESENTATIEVE RAPPORTEN/ANALYSES In aanvulling op onderstaande lijst zijn de volgende analysegegevens niet meegenomen bij de statistische berekeningen: - alle analyses uit rapporten met onderzoekstypes SO (saneringsonderzoek), SP (saneringsplan), SE (saneringsevaluatie) en partijkeuringen/depotbemonsteringen - alle onderzoeken die zijn gerapporteerd voor alle individuele olie-analyses (monsters die alleen zijn geanalyseerd op minerale olie) Deelgebied Rapportcode Adres Toelichting (+ niet representatieve boringen / monsters) Tenzij anders vermeld is het hele rapport niet meegerekend 1 AA Houtkade 60 2 monsters van asfaltkernen niet meegerekend + 3 waterbodemmonsters niet meegerekend 1 AA Houtkade ong. bemonstering ten behoeve van te graven vijver uit AA Houtkade 22 onderzoek t.p.v. voormalige wolmaniseerinrichtingen 4 AA Houtkade 22 Alle monsters binnen deellocaties 4 en 14 (vm. wolmaniseerinrichtingen) niet meegerekend 5 meerdere Albert Joachimikade 36 alle onderzoeken t.p.v. locatiecode AA niet meegerekend: saneringslocatie (met restverontreiniging) terrein Sakko 5 AA Albert Joachimikade Tevens 1 op volledig NEN-pakket geanalyseerd mengmonster ( ) niet meegerekend vanwege lokale olieverontreiniging 5 AA Albert Joachimikade 49 partijbemonstering (deels ijzeraarde) 5 AA Albert Joachimikade 50 nader onderzoek met alleen analyses op PAK 5 AA Albert Joachimikade 51 Onderzoeken t.p.v. inmiddels gesaneerde stortlaag (stort geen bodemmateriaal) AA AA , Houtkade 10 separate PAK-analyses locatiecode AA niet meegerekend (bitumenbijmenging) AA AA AA Westhavendijk 11 uitsplitsing mengmonsters op kwik resp. PAK niet meegerekend 8 AA Westhavendijk 13 nader onderzoek met alleen analyses op PAK en/of minerale olie 8 AA Westhavendijk 5 lokale verontreiniging Esso-opslag 8 AA AA Westhavendijk ong. Alle separate analyses op PAK en deels tevens zink voor locatiecode AA niet meegerekend Nota bodembeheer Havengebied Goes 1 8 oktober 2015

60 Marmos. Bodemmanagement BIJLAGE 6A: STATISTISCHE KENGETALLEN ZONE GOESE DIEP BOVENGROND (0-0,50 m-mv) NORMERING (standaardbodem) ONDERGROND (0,50-2,0 m-mv) NORMERING (standaardbodem) Rekenkundig Lognormaal Bodemtype Achtergrondwaarde Max.waarde Max.waarde Stof Aantal gemiddelde gemiddelde P25 P50 P75 P80 P90 P95 correctie Wonen Industrie eenheid Arseen 12 11,65 11,05 <det 9,55 12,61 13,11 13,71 17,54 0, mg / kg.ds Cadmium 24 0,41 0,37 <det <det <det <det <det 0,61 0,63 0,6 1,2 4,3 mg / kg.ds Chroom 12 54,20 46,45 28,85 51,62 58,26 58,51 87,84 116,37 0, mg / kg.ds Koper 24 17,26 13,48 <det <det 12,28 17,86 26,11 32,85 0, mg / kg.ds Kwik 24 0,10 0,09 <det <det <det <det <det <det 0,76 0,15 0,83 4,8 mg / kg.ds Lood 24 23,79 20,82 <det 16,31 31,56 33,19 38,29 46,73 0, mg / kg.ds Nikkel 37 33,75 25,62 15,61 25,37 44,89 48,40 65,97 85,09 0, mg / kg.ds Zink ,58 80,88 41,93 82,03 111,24 112,04 204,17 322,20 0, mg / kg.ds Barium 14 66,92 52,21 <det <det 89,55 119,70 150,78 159,22 0,45 n.v.t. n.v.t. n.v.t. mg / kg.ds Kobalt 14 17,12 8,91 <det 8,85 10,55 10,92 11,60 56,13 0, mg / kg.ds Molybdeen 14 1,25 1,20 <det <det <det <det 1,88 2,14 1,00 1, mg / kg.ds PAK (10) 24 1,19 0,46 0,01 0,51 0,84 1,02 2,78 4,99 1,00 1,5 6,8 40 mg / kg.ds Minerale olie ,48 86,41 <det <det <det <det <det 129,93 0, mg / kg.ds PCB (7) 14 0,047 0,044 <det <det <det <det 0,020 0,041 0,20 0,02 0,02 0,5 mg / kg.ds Lutum 15 7,93 6,12 4,00 8,90 11,00 11,40 13,06 14,18 1,00 % Humus 15 1,97 1,63 1,20 2,00 2,65 2,92 3,58 3,73 1,00 % Rekenkundig Lognormaal Bodemtype Achtergrondwaarde Max.waarde Max.waarde Stof Aantal gemiddelde gemiddelde P25 P50 P75 P80 P90 P95 correctie Wonen Industrie eenheid Arseen 6 12,90 12,68 10,22 12,56 13,85 13,95 15,70 16,57 0, mg / kg.ds Cadmium 15 0,31 0,30 <det <det <det <det <det <det 0,67 0,6 1,2 4,3 mg / kg.ds Chroom 6 41,73 41,02 39,37 42,04 42,71 42,71 49,11 52,32 0, mg / kg.ds Koper 15 13,26 11,42 <det <det 1,60 11,59 23,23 30,26 0, mg / kg.ds Kwik 15 0,09 0,09 <det <det <det <det <det <det 0,81 0,15 0,83 4,8 mg / kg.ds Lood 15 19,76 17,54 <det 14,50 21,76 22,94 29,80 37,71 0, mg / kg.ds Nikkel 17 23,01 21,24 17,14 24,93 25,71 26,33 27,95 32,10 0, mg / kg.ds Zink 15 62,91 60,65 46,46 60,40 72,02 73,10 79,92 89,21 0, mg / kg.ds Barium 10 34,10 27,88 <det <det <det <det <det 56,09 0,60 n.v.t. n.v.t. n.v.t. mg / kg.ds Kobalt 10 8,51 8,09 7,34 8,93 10,21 10,56 10,93 11,45 0, mg / kg.ds Molybdeen 10 1,24 1,16 <det <det <det <det <det 0,92 1,00 1, mg / kg.ds PAK (10) 19 2,59 0,45 <det 0,13 1,85 2,62 7,92 12,80 1,00 1,5 6,8 40 mg / kg.ds Minerale olie 15 70,00 70,00 <det <det <det <det <det <det 0, mg / kg.ds PCB (7) 10 0,046 0,045 <det <det <det <det <det <det 0,20 0,02 0,02 0,5 mg / kg.ds Lutum 11 12,46 10,05 7,10 16,00 17,50 18,00 19,50 19,75 1,00 % Humus 12 1,59 1,47 1,18 1,45 1,85 1,96 2,00 2,59 1,00 % Statistische kengetallen hoger dan de Achtergrondwaarde (AW) zijn in een lichtgeel kader weergegeven Statistische kengetallen hoger dan de Maximale waarde voor Wonen zijn in een donkergeel kader weergegeven Statistische kengetallen hoger dan de Maximale waarde voor Industrie zijn in een oranje kader weergegeven Statistische kengetallen hoger dan de Interventiewaarde zijn in een rood kader weergegeven Voor het berekenen van het gemiddelde en het lognormaal gemiddelde is voor meetwaarden onder de detectiegrens conform de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten uitgegaan van 0,7 x detectiegrens De kengetallen zijn omgerekend naar standaardbodem (lutum=25, humus=10) Vermenigvuldiging van het kengetal met de waarde uit de kolom bodemtypecorrectie geeft het oorspronkelijke kental Nota bodembeheer Havengebied Goes 21 september 2015

61 Marmos. Bodemmanagement BIJLAGE 6B: STATISTISCHE KENGETALLEN ZONE KETELHAVEN, EILAND EN HARINGMAN BOVENGROND (0-0,50 m-mv) NORMERING (standaardbodem) ONDERGROND (0,50-2,0 m-mv) NORMERING (standaardbodem) Stof Aantal Rekenkundig gemiddelde Lognormaal gemiddelde P25 P50 P75 P80 P90 P95 Bodemtype correctie Achtergrondwaarde Max.waarde Wonen Max.waarde Industrie eenheid Arseen 85 16,39 11,86 <det <det 10,33 13,80 22,29 31,47 0, mg / kg.ds Cadmium 85 0,61 0,48 <det <det <det <det 0,23 1,34 0,61 0,6 1,2 4,3 mg / kg.ds Chroom 85 46,73 31,58 <det 25,23 43,73 52,48 86,12 130,86 0, mg / kg.ds Koper 86 42,50 15,79 <det <det 20,80 26,48 50,12 122,45 0, mg / kg.ds Kwik 85 0,17 0,12 <det <det <det <det 0,28 0,64 0,73 0,15 0,83 4,8 mg / kg.ds Lood 85 49,08 27,59 <det 14,98 41,96 62,63 119,87 191,80 0, mg / kg.ds Nikkel 82 18,58 14,84 <det <det 21,75 26,14 33,27 45,04 0, mg / kg.ds Zink ,19 79,75 29,18 58,35 164,43 190,06 399,29 454,31 0, mg / kg.ds Barium ,92 128,86 <det <det 156,50 175,89 191,52 248,92 0,35 n.v.t. n.v.t. n.v.t. mg / kg.ds Kobalt 12 9,38 8,78 <det <det <det 7,80 13,05 15,95 0, mg / kg.ds Molybdeen 12 1,05 1,05 <det <det <det <det <det <det 1,00 1, mg / kg.ds PAK (10) 79 3,44 0,67 0,06 0,62 2,15 2,98 7,42 12,03 1,00 1,5 6,8 40 mg / kg.ds Minerale olie ,78 217,34 <det <det 323,75 470, , ,00 0, mg / kg.ds PCB (7) 12 0,028 0,025 0,006 0,020 0,021 0,024 0,026 0,055 0,20 0,02 0,02 0,5 mg / kg.ds Lutum 53 4,73 3,40 1,70 3,20 7,50 7,92 9,66 11,78 1,00 % Humus 54 1,89 1,36 0,73 1,45 2,30 2,44 3,21 4,35 1,00 % Stof Aantal Rekenkundig gemiddelde Lognormaal gemiddelde P25 P50 P75 P80 P90 P95 Bodemtype correctie Achtergrondwaarde Max.waarde Wonen Max.waarde Industrie eenheid Arseen 92 12,50 11,30 <det 5,47 14,66 15,20 19,86 25,93 0, mg / kg.ds Cadmium 89 0,48 0,41 <det <det <det <det <det 0,66 0,72 0,6 1,2 4,3 mg / kg.ds Chroom 92 36,26 32,18 20,30 36,09 47,69 50,27 54,14 56,89 0, mg / kg.ds Koper 92 18,61 11,45 <det 8,16 14,68 17,19 24,35 67,82 0, mg / kg.ds Kwik 89 0,21 0,11 <det <det <det 0,15 0,24 0,67 0,83 0,15 0,83 4,8 mg / kg.ds Lood 89 53,88 25,00 <det 17,79 47,02 57,92 127,07 160,11 0, mg / kg.ds Nikkel 86 17,94 15,45 10,19 17,65 24,64 25,01 27,95 29,06 0, mg / kg.ds Zink 89 92,30 58,28 33,53 56,86 86,90 96,81 137,64 227,45 0, mg / kg.ds Barium ,50 89,91 <det 81,06 120,73 128,51 154,00 350,10 0,64 n.v.t. n.v.t. n.v.t. mg / kg.ds Kobalt 22 9,12 8,79 7,56 8,83 10,36 10,44 11,01 14,56 0, mg / kg.ds Molybdeen 22 1,21 1,11 <det <det <det <det 1,34 2,36 1,00 1, mg / kg.ds PAK (10) 73 3,24 0,54 <det 0,59 1,50 2,20 6,30 12,80 1,00 1,5 6,8 40 mg / kg.ds Minerale olie ,23 113,57 <det <det 96,76 170,95 367, ,83 0, mg / kg.ds PCB (7) 22 0,015 0,015 <det <det 0,004 0,013 0,013 0,013 0,31 0,02 0,02 0,5 mg / kg.ds Lutum 50 13,79 10,99 8,58 15,60 19,95 20,00 21,91 22,96 1,00 % Humus 52 3,10 2,49 2,00 2,60 3,93 4,40 4,49 6,52 1,00 % Statistische kengetallen hoger dan de Achtergrondwaarde (AW) zijn in een lichtgeel kader weergegeven Statistische kengetallen hoger dan de Maximale waarde voor Wonen zijn in een donkergeel kader weergegeven Statistische kengetallen hoger dan de Maximale waarde voor Industrie zijn in een oranje kader weergegeven Statistische kengetallen hoger dan de Interventiewaarde zijn in een rood kader weergegeven Voor het berekenen van het gemiddelde en het lognormaal gemiddelde is voor meetwaarden onder de detectiegrens conform de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten uitgegaan van 0,7 x detectiegrens De kengetallen zijn omgerekend naar standaardbodem (lutum=25, humus=10) Vermenigvuldiging van het kengetal met de waarde uit de kolom bodemtypecorrectie geeft het oorspronkelijke kental Nota bodembeheer Havengebied Goes 21 september 2015

62 Marmos. Bodemmanagement BIJLAGE 6C: STATISTISCHE KENGETALLEN ZONE WESTERSCHANS ZUID EN WESTHAVENDIJK BOVENGROND (0-0,50 m-mv) NORMERING (standaardbodem) ONDERGROND (0,50-2,0 m-mv) NORMERING (standaardbodem) Rekenkundig Lognormaal Bodemtype Achtergrondwaarde Max.waarde Max.waarde Stof Aantal gemiddelde gemiddelde P25 P50 P75 P80 P90 P95 correctie Wonen Industrie eenheid Arseen 39 10,95 10,25 <det <det 7,18 7,95 10,88 15,10 0, mg / kg.ds Cadmium 41 0,46 0,44 <det <det <det <det <det 0,30 0,67 0,6 1,2 4,3 mg / kg.ds Chroom 39 35,39 32,30 <det 29,02 48,87 51,92 54,43 60,55 0, mg / kg.ds Koper 44 50,46 24,17 <det 10,08 39,08 46,66 70,16 128,97 0, mg / kg.ds Kwik 41 0,25 0,17 <det <det 0,30 0,33 0,44 0,72 0,77 0,15 0,83 4,8 mg / kg.ds Lood ,63 80,83 27,87 91,97 220,16 253,60 382,63 446,45 0, mg / kg.ds Nikkel 39 19,82 16,10 <det 21,70 27,42 31,33 34,41 35,96 0, mg / kg.ds Zink ,18 135,82 64,52 159,51 263,46 301,10 390,71 430,14 0, mg / kg.ds Barium ,59 190,07 139,19 215,67 271,84 279,74 310,87 372,68 0,44 n.v.t. n.v.t. n.v.t. mg / kg.ds Kobalt 19 10,60 10,13 <det 10,58 13,17 13,43 14,04 14,14 0, mg / kg.ds Molybdeen 19 1,05 1,05 <det <det <det <det <det <det 1,00 1, mg / kg.ds PAK (10) 29 9,66 2,19 0,09 3,40 9,00 10,80 22,40 35,40 1,00 1,5 6,8 40 mg / kg.ds Minerale olie ,07 106,15 <det 64,42 175,77 190,18 496,93 628,83 0, mg / kg.ds PCB (7) 8 0,023 0,020 0,012 0,017 0,032 0,033 0,038 0,043 0,33 0,02 0,02 0,5 mg / kg.ds Lutum 29 7,74 6,22 4,20 6,80 10,40 12,02 15,30 15,30 1,00 % Humus 29 3,26 2,59 2,00 2,66 4,77 4,77 5,21 6,86 1,00 % Rekenkundig Lognormaal Bodemtype Achtergrondwaarde Max.waarde Max.waarde Stof Aantal gemiddelde gemiddelde P25 P50 P75 P80 P90 P95 correctie Wonen Industrie eenheid Arseen 42 13,14 12,75 <det <det 12,32 14,73 18,09 21,02 0, mg / kg.ds Cadmium 58 0,47 0,41 <det <det <det <det 0,66 0,83 0,71 0,6 1,2 4,3 mg / kg.ds Chroom 42 39,99 37,38 28,25 37,66 48,30 50,47 58,29 65,75 0, mg / kg.ds Koper 60 34,07 24,02 <det 14,56 35,37 44,06 63,06 101,67 0, mg / kg.ds Kwik 58 0,22 0,14 <det <det 0,19 0,25 0,42 0,55 0,81 0,15 0,83 4,8 mg / kg.ds Lood ,54 84,21 44,43 76,81 170,14 180,60 275,12 448,68 0, mg / kg.ds Nikkel 57 22,78 21,24 16,79 20,48 27,03 28,31 31,46 34,89 0, mg / kg.ds Zink ,08 141,14 67,91 131,38 222,01 254,18 413,83 641,48 0, mg / kg.ds Barium ,21 155,65 107,33 146,11 198,74 209,78 299,95 565,39 0,54 n.v.t. n.v.t. n.v.t. mg / kg.ds Kobalt 36 10,32 9,82 8,04 10,36 11,66 12,15 13,31 13,98 0, mg / kg.ds Molybdeen 36 1,22 1,16 <det <det <det <det 1,75 2,25 1,00 1, mg / kg.ds PAK (10) 56 5,11 2,07 0,80 2,82 5,62 6,91 13,90 19,00 1,00 1,5 6,8 40 mg / kg.ds Minerale olie ,02 89,50 <det 68,45 131,99 158,63 233, ,17 0, mg / kg.ds PCB (7) 13 0,012 0,012 0,010 0,010 0,010 0,010 0,011 0,012 0,37 0,02 0,02 0,5 mg / kg.ds Lutum 57 10,85 9,85 8,20 11,90 11,90 13,00 15,86 18,04 1,00 % Humus 59 3,73 3,06 2,51 3,03 4,05 4,45 7,02 8,15 1,00 % Statistische kengetallen hoger dan de Achtergrondwaarde (AW) zijn in een lichtgeel kader weergegeven Statistische kengetallen hoger dan de Maximale waarde voor Wonen zijn in een donkergeel kader weergegeven Statistische kengetallen hoger dan de Maximale waarde voor Industrie zijn in een oranje kader weergegeven Statistische kengetallen hoger dan de Interventiewaarde zijn in een rood kader weergegeven Voor het berekenen van het gemiddelde en het lognormaal gemiddelde is voor meetwaarden onder de detectiegrens conform de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten uitgegaan van 0,7 x detectiegrens De kengetallen zijn omgerekend naar standaardbodem (lutum=25, humus=10) Vermenigvuldiging van het kengetal met de waarde uit de kolom bodemtypecorrectie geeft het oorspronkelijke kental Nota bodembeheer Havengebied Goes 21 september 2015

63 BIJLAGE 6D: BETROUWBAARHEIDSINTERVALLEN VAN HET GEMIDDELDE In de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten is vastgelegd, dat in een bodemkwaliteitskaart naast het gemiddelde tevens de betrouwbaarheidsintervallen van het gemiddelde dienen te worden vermeld. Ter voldoening hieraan zijn in deze bijlage het gemiddelde en de onder- en bovenzijde van het 80%-, 90%- en 95%-betrouwbaarheidsinterval opgenomen. Betekenis van de betrouwbaarheidsintervallen De voor de bodemkwaliteitskaart gehanteerde dataset vormt een steekproef van de werkelijke bodemkwaliteit (in statistische termen: de populatie) zoals die in de verschillende zones voorkomt. De per zone bepaalde rekenkundige gemiddeldes zijn een statistische voorspelling van het gemiddelde zoals dat in werkelijkheid in de zone voorkomt. Een betrouwbaarheidsinterval van het gemiddelde van 80% wil zeggen, dat er 80% kans is dat het werkelijke gemiddelde van de zone (de populatie) binnen het desbetreffende interval ligt. Berekeningswijze betrouwbaarheidsintervallen De betrouwbaarheidsintervallen worden bepaald op basis van het berekende gemiddelde, de standaarddeviatie en het aantal waarnemingen van een zone. De formule voor het berekenen van de betrouwbaarheidsintervallen is als volgt: Betrouwbaarheidsinterval = Gemiddelde ± Z * Standaardfout Standaardfout = Standaarddeviatie / N Z = een factor die de oppervlakte beschrijft onder de curve van een normale verdeling (Gauss-kromme). Voor 80% bedraagt Z: 1,282 Voor 90% bedraagt Z: 1,645 Voor 95% bedraagt Z: 1,96 N = Aantal waarnemingen Een rekenvoorbeeld In een zone met 100 waarnemingen bedraagt het rekenkundig gemiddelde van lood 30 mg/kgds, met een standaarddeviatie van 20 mg/kgds. De standaardfout bedraagt 20 / 100 = 20 / 10 = 2 80% betrouwbaarheidsinterval = 30 ± 1,282 * 2 het werkelijke gemiddelde ligt met 80% betrouwbaarheid binnen het interval 27,44 32,66 mg/kgds 95% betrouwbaarheidsinterval = 30 ± 1,96 * 2 het werkelijke gemiddelde ligt met 95% betrouwbaarheid binnen het interval 26,1 33,9 mg/kgds Nota bodembeheer Havengebied Goes 1 22 september 2015

64 Randvoorwaarde: Normale verdeling In de statistiek geldt als voorwaarde om gebruik te mogen maken van het gemiddelde en de standaarddeviatie, dat de gegevens een normale verdeling moeten hebben. In het algemeen wordt hieraan niet voldaan. Er is eerder sprake van een lognormale verdeling. In bodemkwaliteitskaarten ligt het lognormaal gemiddelde meestal dichter bij de mediaan dan het gewone rekenkundig gemiddelde. Vooral voor de kritische parameters die bepalend zijn voor de zone-indeling ligt het rekenkundig gemiddelde eerder in de buurt van de 75-percentielwaarde of 80-percentielwaarde. De percentielwaarden vormen een betere indicatie van de bandbreedte aan voorkomende concentraties dan de betrouwbaarheidsintervallen van het gemiddelde en de standaarddeviatie, aangezien in het algemeen niet wordt voldaan aan de voorwaarde van een normale verdeling. De statistische betekenis van de betrouwbaarheidsintervallen is derhalve beperkt. NB. Wanneer de berekening van de onderzijde van een betrouwbaarheidsinterval een negatieve waarde oplevert, is deze waarde in onderhavige bijlage vervangen door 0 aangezien negatieve gehaltes niet voor kunnen komen. Legenda van de tabel N normgem normsd betr80 betr90 betr95 betr80b betr90b betr95b aantal waarnemingen rekenkundig gemiddelde standaarddeviatie onderzijde 80% betrouwbaarheidsinterval van het gemiddelde onderzijde 90% betrouwbaarheidsinterval van het gemiddelde onderzijde 95% betrouwbaarheidsinterval van het gemiddelde bovenzijde 80% betrouwbaarheidsinterval van het gemiddelde bovenzijde 90% betrouwbaarheidsinterval van het gemiddelde bovenzijde 95% betrouwbaarheidsinterval van het gemiddelde Nota bodembeheer Havengebied Goes 2 22 september 2015

65 Marmos. Bodemmanagement BIJLAGE 6D: BETROUWBAARHEIDSINTERVALLEN VAN HET GEMIDDELDE (ZONDER BODEMTYPECORRECTIE) Bovengrond zonenaam stof N normsd betr95 betr90 betr80 normgem betr80b betr90b betr95b Goese Diep AS 12 2,67 6,11 6,35 6,63 7,62 8,61 8,89 9,13 Goese Diep CD 24 0,14 0,20 0,21 0,22 0,26 0,30 0,31 0,32 Goese Diep CR 12 23,24 22,55 24,66 27,10 35,70 44,30 46,74 48,85 Goese Diep CU 24 10,08 6,01 6,66 7,41 10,05 12,69 13,43 14,08 Goese Diep HG 24 0,01 0,07 0,07 0,07 0,07 0,08 0,08 0,08 Goese Diep PB 24 9,03 13,16 13,74 14,41 16,77 19,13 19,80 20,38 Goese Diep NI 37 13,85 12,83 13,55 14,38 17,29 20,21 21,04 21,76 Goese Diep ZN 24 99,43 29,11 35,50 42,87 68,89 94,91 102,28 108,67 Goese Diep BA 14 23,92 17,55 19,56 21,88 30,08 38,27 40,60 42,61 Goese Diep CO 14 16,45 0,00 0,80 2,39 8,03 13,67 15,26 16,65 Goese Diep MO 14 0,43 1,03 1,06 1,10 1,25 1,40 1,44 1,48 Goese Diep PAK 24 1,96 0,40 0,53 0,68 1,19 1,70 1,84 1,97 Goese Diep OLIE 24 22,45 12,32 13,76 15,42 21,30 27,17 28,83 30,28 Goese Diep PCB 14 0,003 0,008 0,008 0,008 0,009 0,010 0,011 0,011 Goese Diep LUTUM 15 4,79 5,51 5,90 6,35 7,93 9,52 9,97 10,36 Goese Diep HUMUS 15 1,11 1,41 1,50 1,60 1,97 2,33 2,44 2,53 Ketelhaven, Eiland en Haringman AS 85 18,34 6,10 6,72 7,45 10,00 12,55 13,27 13,89 Ketelhaven, Eiland en Haringman CD 85 0,46 0,27 0,28 0,30 0,37 0,43 0,45 0,46 Ketelhaven, Eiland en Haringman CR 85 37,48 19,81 21,09 22,57 27,78 32,99 34,47 35,75 Ketelhaven, Eiland en Haringman CU 86 79,22 5,73 8,42 11,52 22,47 33,42 36,53 39,22 Ketelhaven, Eiland en Haringman HG 85 0,18 0,09 0,09 0,10 0,13 0,15 0,16 0,16 Ketelhaven, Eiland en Haringman PB 85 45,84 23,01 24,57 26,38 32,75 39,13 40,93 42,50 Ketelhaven, Eiland en Haringman NI 82 5,99 6,52 6,73 6,97 7,82 8,66 8,90 9,11 Ketelhaven, Eiland en Haringman ZN 85 90,52 48,99 52,08 55,64 68,23 80,82 84,38 87,47 Ketelhaven, Eiland en Haringman BA 12 22,74 35,20 37,27 39,65 48,07 56,48 58,86 60,93 Ketelhaven, Eiland en Haringman CO 12 1,40 2,67 2,80 2,95 3,47 3,98 4,13 4,26 Ketelhaven, Eiland en Haringman MO 12 0,00 1,05 1,05 1,05 1,05 1,05 1,05 1,05 Ketelhaven, Eiland en Haringman PAK 79 9,68 1,30 1,65 2,04 3,44 4,84 5,23 5,57 Ketelhaven, Eiland en Haringman OLIE ,28 54,49 59,74 65,79 87,16 108,52 114,57 119,82 Ketelhaven, Eiland en Haringman PCB 12 0,004 0,003 0,004 0,004 0,006 0,007 0,007 0,008 Ketelhaven, Eiland en Haringman LUTUM 53 3,90 3,68 3,84 4,04 4,73 5,41 5,61 5,78 Ketelhaven, Eiland en Haringman HUMUS 54 1,77 1,42 1,49 1,58 1,89 2,20 2,29 2,36 Nota bodembeheer Havengebied Goes 22 september 2015

66 Marmos. Bodemmanagement Bovengrond Ondergrond zonenaam stof N normsd betr95 betr90 betr80 normgem betr80b betr90b betr95b Westerschans Zuid en Westhavendijk AS 39 2,14 6,66 6,76 6,89 7,33 7,77 7,89 8,00 Westerschans Zuid en Westhavendijk CD 41 0,12 0,27 0,28 0,29 0,31 0,33 0,34 0,35 Westerschans Zuid en Westhavendijk CR 39 9,62 20,16 20,64 21,20 23,18 25,15 25,71 26,20 Westerschans Zuid en Westhavendijk CU 44 64,59 11,19 14,26 17,79 30,28 42,76 46,29 49,36 Westerschans Zuid en Westhavendijk HG 41 0,22 0,12 0,13 0,14 0,19 0,23 0,24 0,26 Westerschans Zuid en Westhavendijk PB ,21 76,68 83,92 92,27 121,74 151,21 159,56 166,80 Westerschans Zuid en Westhavendijk NI 39 5,53 8,31 8,59 8,91 10,05 11,18 11,51 11,78 Westerschans Zuid en Westhavendijk ZN 41 85,87 80,39 84,61 89,48 106,67 123,87 128,73 132,96 Westerschans Zuid en Westhavendijk BA 19 44,71 74,57 77,81 81,53 94,68 107,83 111,55 114,78 Westerschans Zuid en Westhavendijk CO 19 1,43 4,26 4,37 4,49 4,91 5,33 5,45 5,55 Westerschans Zuid en Westhavendijk MO 19 0,00 1,05 1,05 1,05 1,05 1,05 1,05 1,05 Westerschans Zuid en Westhavendijk PAK 29 18,93 2,77 3,88 5,16 9,66 14,17 15,44 16,55 Westerschans Zuid en Westhavendijk OLIE 26 62,62 32,03 35,89 40,35 56,10 71,84 76,30 80,17 Westerschans Zuid en Westhavendijk PCB 8 0,004 0,004 0,005 0,005 0,007 0,009 0,010 0,010 Westerschans Zuid en Westhavendijk LUTUM 29 4,64 6,05 6,32 6,64 7,74 8,85 9,16 9,43 Westerschans Zuid en Westhavendijk HUMUS 29 1,94 2,55 2,67 2,80 3,26 3,72 3,85 3,97 Goese Diep AS 6 1,94 7,69 7,94 8,23 9,25 10,26 10,55 10,80 Goese Diep CD 15 0,05 0,18 0,19 0,19 0,21 0,23 0,23 0,24 Goese Diep CR 6 6,31 26,22 27,03 27,97 31,27 34,57 35,50 36,31 Goese Diep CU 15 5,42 5,98 6,42 6,93 8,72 10,51 11,02 11,46 Goese Diep HG 15 0,02 0,07 0,07 0,07 0,07 0,08 0,08 0,08 Goese Diep PB 15 8,23 10,82 11,49 12,26 14,99 17,71 18,48 19,15 Goese Diep NI 17 5,66 12,08 12,51 13,01 14,77 16,53 17,03 17,46 Goese Diep ZN 15 11,19 34,96 35,87 36,92 40,62 44,32 45,37 46,28 Goese Diep BA 10 19,95 7,94 9,93 12,22 20,31 28,40 30,69 32,68 Goese Diep CO 10 1,51 4,25 4,40 4,58 5,19 5,80 5,98 6,13 Goese Diep MO 10 0,59 0,87 0,93 1,00 1,24 1,47 1,54 1,60 Goese Diep PAK 19 5,18 0,26 0,64 1,07 2,59 4,12 4,55 4,92 Goese Diep OLIE 15 0,00 14,00 14,00 14,00 14,00 14,00 14,00 14,00 Goese Diep PCB 10 0,002 0,008 0,008 0,008 0,009 0,010 0,010 0,010 Goese Diep LUTUM 11 6,68 8,52 9,15 9,88 12,46 15,04 15,77 16,41 Goese Diep HUMUS 12 0,68 1,21 1,27 1,34 1,59 1,84 1,91 1,98 Ketelhaven, Eiland en Haringman AS 92 4,84 8,38 8,54 8,73 9,37 10,02 10,21 10,36 Nota bodembeheer Havengebied Goes 22 september 2015

67 Marmos. Bodemmanagement Ondergrond zonenaam stof N normsd betr95 betr90 betr80 normgem betr80b betr90b betr95b Ketelhaven, Eiland en Haringman CD 89 0,27 0,28 0,29 0,30 0,34 0,38 0,39 0,40 Ketelhaven, Eiland en Haringman CR 92 12,77 25,52 25,94 26,43 28,13 29,84 30,32 30,74 Ketelhaven, Eiland en Haringman CU 92 21,38 8,62 9,32 10,13 12,99 15,85 16,66 17,36 Ketelhaven, Eiland en Haringman HG 89 0,40 0,09 0,10 0,12 0,17 0,23 0,24 0,25 Ketelhaven, Eiland en Haringman PB 89 90,18 23,66 26,67 30,14 42,40 54,65 58,12 61,13 Ketelhaven, Eiland en Haringman NI 86 6,08 10,91 11,12 11,35 12,19 13,03 13,27 13,48 Ketelhaven, Eiland en Haringman ZN 89 98,04 42,94 46,21 49,98 63,31 76,63 80,40 83,68 Ketelhaven, Eiland en Haringman BA 22 85,97 41,00 46,77 53,42 76,92 100,42 107,08 112,85 Ketelhaven, Eiland en Haringman CO 22 1,67 5,24 5,35 5,48 5,94 6,39 6,52 6,63 Ketelhaven, Eiland en Haringman MO 22 0,65 0,94 0,98 1,03 1,21 1,39 1,44 1,48 Ketelhaven, Eiland en Haringman PAK 73 9,76 1,00 1,36 1,77 3,24 4,70 5,12 5,48 Ketelhaven, Eiland en Haringman OLIE ,97 41,46 48,71 57,06 86,57 116,08 124,43 131,68 Ketelhaven, Eiland en Haringman PCB 22 0,000 0,004 0,004 0,005 0,005 0,005 0,005 0,005 Ketelhaven, Eiland en Haringman LUTUM 50 7,09 11,82 12,14 12,50 13,79 15,08 15,44 15,76 Ketelhaven, Eiland en Haringman HUMUS 52 2,06 2,54 2,63 2,73 3,10 3,47 3,57 3,66 Westerschans Zuid en Westhavendijk AS 42 2,53 8,68 8,80 8,94 9,44 9,94 10,08 10,21 Westerschans Zuid en Westhavendijk CD 58 0,20 0,28 0,29 0,30 0,33 0,36 0,37 0,38 Westerschans Zuid en Westhavendijk CR 42 10,08 25,62 26,11 26,68 28,67 30,66 31,23 31,72 Westerschans Zuid en Westhavendijk CU 60 23,50 16,52 17,48 18,58 22,47 26,36 27,46 28,41 Westerschans Zuid en Westhavendijk HG 58 0,29 0,10 0,11 0,13 0,18 0,23 0,24 0,25 Westerschans Zuid en Westhavendijk PB ,06 58,76 70,38 83,77 131,07 178,37 191,76 203,38 Westerschans Zuid en Westhavendijk NI 57 5,61 12,11 12,35 12,62 13,57 14,52 14,79 15,02 Westerschans Zuid en Westhavendijk ZN ,02 91,34 97,71 105,06 130,98 156,91 164,25 170,62 Westerschans Zuid en Westhavendijk BA ,90 72,68 78,66 85,55 109,89 134,23 141,12 147,10 Westerschans Zuid en Westhavendijk CO 36 1,98 5,13 5,23 5,35 5,77 6,20 6,32 6,42 Westerschans Zuid en Westhavendijk MO 36 0,47 1,06 1,09 1,12 1,22 1,32 1,35 1,37 Westerschans Zuid en Westhavendijk PAK 56 6,97 3,28 3,58 3,92 5,11 6,30 6,64 6,93 Westerschans Zuid en Westhavendijk OLIE ,63-0,09 20,52 44,28 128,17 212,06 235,81 256,42 Westerschans Zuid en Westhavendijk PCB 13 0,002 0,004 0,004 0,004 0,005 0,005 0,005 0,006 Westerschans Zuid en Westhavendijk LUTUM 57 4,15 9,77 9,94 10,14 10,85 11,55 11,75 11,92 Westerschans Zuid en Westhavendijk HUMUS 59 2,16 3,17 3,26 3,37 3,73 4,09 4,19 4,28 Nota bodembeheer Havengebied Goes 22 september 2015

68 SCHAAL: 1:5.000 (op A3) DATUM: BIJLAGE: PROJECT: OPDRACHTGEVER: 7 Zones bodemkwaliteitskaart P15-08 Nota bodembeheer Havengebied Goes Gemeente Goes Zones bodemkwaliteitskaart NEN5740-parameters Buitengebied en naoorlogse bebouwing Binnenstad en vooroorlogse wijken Goese Diep Ketelhaven, Eiland en Haringman Westerschans Zuid en Westhavendijk niet gezoneerd 7: Zones bodemkwaliteitskaart

69 SCHAAL: 1:5.000 (op A3) DATUM: BIJLAGE: PROJECT: OPDRACHTGEVER: 8 P15-08 Bodemkwaliteitsklasse NEN5740-parameters Nota bodembeheer Havengebied Goes Gemeente Goes Bodemkwaliteitskaart Kwaliteitsklasse boven- en ondergrond (0-2 m-mv) Achtergrondwaarde klasse Industrie Niet gezoneerd, verdacht 8: Bodemkwaliteitsklasse (NEN5740)

70 SCHAAL: 1:5.000 (op A3) DATUM: BIJLAGE: PROJECT: OPDRACHTGEVER: 9 Bodemfunctiekaart P15-08 Nota bodembeheer Havengebied Goes Gemeente Goes Functiekaart in het kader van het Besluit bodemkwaliteit Bodemfunctieklasse Wonen Bodemfunctieklasse Industrie overig 9: Bodemfunctiekaart

71 SCHAAL: 1:5.000 (op A3) DATUM: BIJLAGE: PROJECT: OPDRACHTGEVER: 10 P15-08 Toepassingseis NEN5740-parameters (0-2 m-mv) Nota bodembeheer Havengebied Goes Gemeente Goes Toepassingseis Dieptetraject 0-2 m-mv Achtergrondwaarde Maximale waarden voor Wonen Maximale waarden voor Industrie 10: Toepassingskaart

72 Marmos. Bodemmanagement BIJLAGE 11: UITWERKING GRONDVERZET PER DEELGEBIED Deelgebied (vrijkomende grond) Kwaliteit volgens bodemkwaliteitskaart (hergebruik binnen gemeente Goes) Kwaliteit volgens bodemkwaliteitskaart (hergebruik buiten gemeente Goes) Toepassingseis (*) Regels / aandachtspunten grondverzet Grond kan vrij worden toegepast met bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring (vooronderzoek in principe niet meer nodig). 1: Goese Diep Zuid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Tijdens de werkzaamheden dient men alert te zijn op zintuiglijk afwijkende grond. Hergebruik van meer dan 50 m 3 dient te worden gemeld (zie hoofdstuk 8) Grond kan vrij worden toegepast met bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring, indien uit vooronderzoek blijkt dat de ontgravingslocatie onverdacht is. 2: Goese Diep Noord Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde De bodemkwaliteitskaart geldt niet voor grond afkomstig uit het gronddepot. Hergebruik van meer dan 50 m 3 dient te worden gemeld (zie hoofdstuk 8) Bodemkwaliteitskaart is geen bewijsmiddel. 3: Westerschans Zuid Deellocatie I Niet gezoneerd (gesaneerde locatie) Niet gezoneerd (gesaneerde locatie) Herkomstlocatie binnen gemeente Goes: Klasse Wonen Herkomstlocatie buiten gemeente Goes: Achtergrondwaarde Voor grondverzet specifiek (sanerings)plan opstellen en voorleggen aan bevoegd gezag. Kwaliteit van af te voeren grond vaststellen middels een partijkeuring conform de wettelijke voorschriften. Afvoer van schone grond uit de leeflaag vermijden. Eindsituatie actualiseren ten opzichte van de saneringsevaluatie uit In verschillende deellocaties is asbest aangetroffen, zodat in deze deellocaties een asbestonderzoek moet worden uitgevoerd. 3: Westerschans Zuid Deellocatie II t/m VIII Klasse Industrie Klasse Industrie Klasse Wonen De bodemkwaliteitskaart kan als milieuhygiënische verklaring voor klasse Industrie dienen, mits geverifieerd middels een recent verkennend bodemonderzoek conform NEN5740. De mogelijkheden voor hergebruik van grond met kwaliteitsklasse Industrie zijn buiten het Havengebied in de praktijk beperkt, zodat bij de afvoer van grond meestal een partijkeuring noodzakelijk is. Nota bodembeheer Havengebied Goes 1 19 november 2015

73 Marmos. Bodemmanagement Deelgebied (vrijkomende grond) Kwaliteit volgens bodemkwaliteitskaart (hergebruik binnen gemeente Goes) 4: Ketelhaven Klasse Wonen (*) Klasse Industrie 5: Eiland Klasse Wonen (*) Klasse Industrie Kwaliteit volgens bodemkwaliteitskaart (hergebruik buiten gemeente Goes) Toepassingseis (*) Herkomstlocatie binnen gemeente Goes: Klasse Industrie (**) Herkomstlocatie buiten gemeente Goes: Klasse Wonen Herkomstlocatie binnen gemeente Goes: Klasse Industrie (**) Herkomstlocatie buiten gemeente Goes: Klasse Wonen Regels / aandachtspunten grondverzet Ter verificatie is een recent verkennend bodemonderzoek conform NEN5740 noodzakelijk (inclusief vooronderzoek waarin tevens de informatie uit eventuele oudere bodemonderzoeken wordt betrokken). Indien de grond volgens recent verkennend bodemonderzoek voldoet aan klasse Wonen (incl. geen bodemtypecorrectie voor minerale olie bij humuspercentage < 10%): - kan de grond binnen de gemeente Goes worden hergebruikt als klasse Wonen met de bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring - kan de grond buiten de gemeente Goes worden hergebruikt als klasse Industrie met de bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring mits de bodemkwaliteitskaart als zodanig wordt erkend op de toepassingslocatie. Het hergebruik moet minimaal 5 werkdagen tevoren worden gemeld (zie hoofdstuk 8) 6: Gemeentewerf en Milieustraat Niet gezoneerd (gesaneerde locatie) Niet gezoneerd (gesaneerde locatie) 7: Haringman Klasse Wonen (*) Klasse Industrie Herkomstlocatie binnen gemeente Goes: Klasse Industrie (**) Herkomstlocatie buiten gemeente Goes: Achtergrondwaarde Herkomstlocatie binnen gemeente Goes: Klasse Industrie (**) Herkomstlocatie buiten gemeente Goes: Klasse Wonen Bodemkwaliteitskaart is geen bewijsmiddel. Voor grondverzet specifiek (sanerings)plan opstellen en voorleggen aan bevoegd gezag. Kwaliteit van af te voeren grond vaststellen middels een partijkeuring conform de wettelijke voorschriften. Afvoer van schone grond uit de leeflaag vermijden. Eindsituatie vastleggen in een saneringsevaluatie. Ter verificatie is een recent verkennend bodemonderzoek conform NEN5740 noodzakelijk (inclusief vooronderzoek waarin tevens de informatie uit eventuele oudere bodemonderzoeken wordt betrokken). Indien de grond volgens recent verkennend bodemonderzoek voldoet aan klasse Wonen (incl. geen bodemtypecorrectie voor minerale olie bij humuspercentage < 10%): - kan de grond binnen de gemeente Goes worden hergebruikt als klasse Wonen met de bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring - kan de grond buiten de gemeente Goes worden hergebruikt als klasse Industrie met de bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring mits de bodemkwaliteitskaart als zodanig wordt erkend op de toepassingslocatie. Het hergebruik moet minimaal 5 werkdagen tevoren worden gemeld (zie hoofdstuk 8) Nota bodembeheer Havengebied Goes 2 19 november 2015

74 Marmos. Bodemmanagement Deelgebied (vrijkomende grond) Kwaliteit volgens bodemkwaliteitskaart (hergebruik binnen gemeente Goes) 8: Westhavendijk Klasse Industrie Klasse Industrie Kwaliteit volgens bodemkwaliteitskaart (hergebruik buiten gemeente Goes) Toepassingseis (*) klasse Industrie (**) 9: Zaagmolenstraat Klasse Industrie Klasse Industrie Klasse Wonen 0,5-2,0 m-mv: klasse Wonen in geval van herkomstlocatie buiten de gemeente Goes 10: Roeivereniging Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Regels / aandachtspunten grondverzet De bodemkwaliteitskaart kan als milieuhygiënische verklaring voor klasse Industrie dienen, mits geverifieerd middels een recent verkennend bodemonderzoek conform NEN5740. Vooronderzoek uitvoeren waarin de informatie uit bestaande bodemonderzoeken integraal in kaart wordt gebracht. Afhankelijk daarvan (aanvullend) bodemonderzoek uitvoeren en voor het grondverzet een specifiek (sanerings)plan opstellen. Grond kan vrij worden toegepast met bodemkwaliteitskaart als milieuhygiënische verklaring (vooronderzoek in principe niet meer nodig). Tijdens de werkzaamheden dient men alert te zijn op zintuiglijk afwijkende grond. Hergebruik van meer dan 50 m 3 dient te worden gemeld (zie hoofdstuk 8) (*) Bij de toetsing aan de Achtergrondwaarde en klasse Wonen wordt binnen de gemeente Goes bij minerale olie geen bodemtypecorrectie toegepast wanneer het humuspercentage lager is dan 10% (zie paragraaf 6.4) Verder gelden bij 'Toepassingseis klasse Wonen' en 'Toepassingseis klasse Industrie' voor de bestrijdingsmiddelen DDD, DDE, DDT en drins (som) de LMW uit paragraaf 6.3. (**) Bij eventueel gevoeliger terreingebruik (Wonen met tuin, plaatsen waar kinderen spelen) geldt als toepassingseis klasse Wonen. Nota bodembeheer Havengebied Goes 3 19 november 2015