SCHIETERS IN SUIKERBIETEN

Transcriptie

1 SCHIETERS IN SUIKERBIETEN 2016

2 Wat is een schieter? schieten van de stengel + scheutvorming ZAADVORMING

3 Soorten schieters SCHIETERS Contaminatie in de bodem Gezaaide bieten met zaaizaad Onkruidbieten wilde bieten of afstammelingen van vroegere schieters Contaminatie tijdens zaadvermeerdering Rasafhankelijke schieters interactie genetica en omgevingsfactoren GOED ONDERHOUD VAN HET VELD TESTEN EN GOEDE BESCHERMING VAN PRODUCTIEZONE AANGEPASTE VARIËTEITSKEUZE

4 Rasafhankelijke schieters: mechanisme Genetische gevoeligheid plantenstadium Temperatuur Vernalisatie/ devernalisatie Fytohormonen: Gibberlines/auxines Integratie van signalen: - activerende genen - afremmende genen Licht: Fotoperiode, golflengte Andere factoren: stikstof, populatiedichtheid Schieters Geen schieters

5 Rasafhankelijke schieters Het doorschieten van bieten is een volkomen natuurlijk fenomeen. Zonder doorschieten, geen zaadproductie! Natuurlijke levencyclus van de biet tweejarige plant: 1 ste jaar: wortelproductie met aanmaak suikerreserves 2 de jaar: aanwenden van deze suikervoorraad om zaad te produceren (reproductie)

6 Rasafhankelijke schieters UITZAAI BEMESTEN, PHYTOS DEC JAN FEB MAA APR MEI JUN JUL AUG SEP OCT NOV SCHIETEN OOGST DEC JAN FEB MAA APR MEI JUN JUL AUG SEP OCT NOV VERNALISATIE: KOUDE PERIODE

7 Productievelden van zaden VROUWELIJK MANNELIJK

8 Schieters: beïnvloedende factoren Er bestaat interactie tussen de verschillende beïnvloedende factoren Genetische gevoeligheid Temperatuur Licht Teelttechniek Verschillende soorten stress

9 Genetische gevoeligheid Elk ras heeft een zijn eigen gevoeligheidsniveau. Rhizoctoniarassen zijn over het algemeen veel gevoeliger Verschillende genen spelen een rol in deze schietersgevoeligheid Positie in het genoom nog niet goed gekend (gecompliceerd) Een ras kan in bepaalde omstandigheden zeer gevoelig zijn, maar in andere zeer resistent In elk geval: men kan geen 100% schietervrije rassen garanderen

10 Temperatuur Vernalisatie: fysiologische verandering van de plant als gevolg van de kou, die de bloei op gang brengt Optimale temperatuur voor de vernalisatie schommelt rond 7 C - 8 C Een koudeperiode (tussen 2 C en 12 C) gedurende 10 tot 40 dagen helpt de vernalisatie Belangrijk: temperaturen onder 0 C hebben geen invloed op vernalisatie, integendeel

11 Temperatuur Elk stadium is gevoelig (de gevoeligheid neemt toe naarmate de plant zich ontwikkelt, koudeperiode in mei is gevaarlijker dan koudeperiode in maart) Devernalisatie: omgekeerd effect. Bij hogere temperatuur (minstens 7 dagen > 25 C) gaan planten devernaliseren: ze stoppen met zaad te produceren ZAAI 61 DAGEN 90 DAGEN 120 DAGEN PERIODE VERNALISATIE PERIODE DEVERNALISATIE

12 Licht Foto(synthese)periode: aantal uren licht per dag nodig om te schieten (vanaf uur) Soort licht (de golflengte) beïnvloedt de zaadvorming (rood licht, bijvoorbeeld, heeft de grootste invloed)

13 Teelttechniek Elementen die de vernalisatie beïnvloeden: Stikstof: stikstofrijke bemesting bevordert schieten Bodemverdichting bevordert schieten Lage plantpopulatie (door plantuitval): kan de schietersgevoeligheid bevorderen Topografie, kleur bodem, aanwezigheid bomen, hagen,

14 Stress Waterstress (overvloed of gebrek aan) Herbicide stress (shock, brandwonden,...) Stress tijdens de opkomst Stress door schade aangebracht door dieren

15 Wat kan u doen? KIES EEN AANGEPASTE VARIËTEIT VOOR UW REGIO! Alle schieters zo vlug mogelijk verwijderen om bodemcontaminatie te vermijden (zoniet bestaat het risico dat het in de toekomst onmogelijk wordt om nog bieten te telen op dat perceel) Zaaien op optimale datum voor de regio Niet te vroeg dubbel en tripel tolerant zaaien Rhizoctonia - maar ook nematoderassen Niet te veel stikstof Stress en cultuurshocks vermijden