Praktijknetwerk aarfusarium

Transcriptie

1 Praktijknetwerk aarfusarium bijeenkomst 22 januari 2015 R. Timmer - PPO AGV J. Salomons - DLV Plant H. Groeneweg - Bayer Cropscience Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland Programma Voor middag (J. Salomons & R. Timmer) Praktijknetwerk algemeen Graanziekten divers / ziektedruk aarfusarium / Cerdis-model Resultaten proefveld / DON -analyses Na middag (H. Groeneweg) Aarfusarium / fungiciden / DON-cast model Graanziekten divers & relatie bestrijding aarfusarium Einde: ca uur 1

2 Praktijknetwerk TSC - aanleiding Laatste jaren: meer aantastingen door aarfusarium 2011: niet alleen in tarwe, ook in gerst klimaatstudies: problemen aarfusarium Probleem praktijk: ontbreken goede hulpmiddelen t.a.v. juiste moment wel / niet spuiten Probleem afnemers: onvoldoende hulpmiddelen t.a.v. inschatting risico s hoge DON-gehaltes.?? Bron: PPO-AGV 2

3 Praktijknetwerk TSC - doelstelling Verzamelen kennis (binnen- / buitenland) samen met deskundigen verder uitbouwen / verspreiden BOS en aarfusarium: verbeteringen mogelijk? aanleg demo-stroken met rassen & bespuitingen ervaringen opdoen & delen fusarium - App?? Looptijd: tot 30 juni 2015 Aangelegde proef PPO-Lelystad, herfst 2013 BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO 40 JB Asano 30 JB Asano 20 Elixer 10 Elixer 39 Expert 29 Expert 19 Tabasco 9 Tabasco 38 Elixer 28 Elixer 18 Henrik 8 Henrik 37 Tabasco 27 Tabasco 17 Expert 7 Expert 36 Henrik 26 Henrik 16 JB Asano 6 JB Asano BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO 35 Elixer 25 Elixer 15 JB Asano 5 JB Asano 34 Henrik 24 Henrik 14 Expert 4 Expert 33 Tabasco 23 Tabasco 13 Elixer 3 Elixer 32 JB Asano 22 JB Asano 12 Henrik 5 Henrik 31 Expert 21 Expert 11 Tabasco 1 Tabasco BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO gehele proef spuiten op T1 en T2 geen T3 natuurlijke infectie T3 volgens BOS natuurlijke infectie geen T3 kunstmatige infectie T3 volgens BOS kunstmatige infectie 3

4 Gele roest - vroeg & veel 2014! Zachte winter / voorjaar: betere overleving op jonge tarwe / opslagplant snellere ontwikkeling begin-infecties snel groeiend gewas: kortere beschermingsduur fungicide Nieuwe fysio s aanwezig: Engeland 2011: Warrior-type doorbreekt resistentie-niveau van aantal rassen Vanaf 2012: in geheel Europa aangetroffen forse verdringing oudere fysio s = agressief meer geslachtelijke voortplanting? = diversiteit DLV Plant Gele roest - verspreiding fyio s Europa Licht Paars = Warrior -types Bron: 4

5 Gele roest - Verspreiding fysio s Licht Paars = Warrior -types Bron: Gele roest & resistentiecijfers rassen Ras CGO Anapolis N 9 - KWS Livius N 9 - Alves A 8,5 9 Benchmark 2jr 8,5 - Elixer B 8,5 8,5 Henrik A 8,5 8,5 Johnny 2jr 8,5 - Julius A 8,5 9 KWS Erasmus B 8,5 9 Memory 2jr 8,5 - RGT Reform 2jr 8,5 - SW Tataros B 8,5 9 Tabasco A 8,5 9 Kelvin A 8 8,5 Mediator N 8 - Amalia A 7,5 8,5 Delmare A 7,5 8,5 Lincoln B 7 9 meer gevoelige EU-rassen: Asano / Expert / Altigo / Kometus / Homeros / Sahara 5

6 Tarwe gewasstadium & gemiddelde groei T O T 1 T 2 T 3 Werkingsduur fungiciden? = afhankelijk type / dosering / groei DLV Plant Granen - aandacht resistentie nodig? triazolen: werking tegen Septoria vermindert (langzaam) strobilurinen: resistentie tegen Septoria / sneeuwschimmel carboxamiden (SDHI s) : nieuwste generatie chemische groep voorlopig geen nieuwe ontwikkeling te verwachten groep: gevoelig voor ontwikkeling resistentie Septoria: 1 e minder gevoelige isolaten in veld gevonden Septoria A) sterk ras! & resistentie-management B) > preventieve inzet DLV Plant 6

7 Fusarium? Fusarium culmorum (kafjesrood) Microdochium nivale (sneeuwschimmel) DLV Plant Weersomstandigheden mei-juni 14 - KNMI Lelystad 7

8 Weersomstandigheden mei-juni 14 - KNMI Lelystad Risico-dagen infectie graanziekten, Cerdis 2014 Datum Gele roest Bruine roest DTR Septoria tr. Fusarium *** * ** ** * * ** * * ** *** ** * ** *** ** *** ** ** *

9 Risico-dagen infectie graanziekten, Cerdis 2014 Datum Gele roest Bruine roest DTR Septoria tr. Fusarium * *** ** ** *** ** * * *** ** * *** ** * *** ** DON-cast syteem Bayer, ingevoerde percelen

10 Periode begin bloei - praktijkpercelen Naam Hoofd Grondbewerking Zaaidatum graangewas Ras Resistentie cijfer fusarium Bloeidatum (50% aren) K. Oosterom Cultiveren 28-sep Tabasco 6,5 13-mei S. Dubbelboer Ploegen 22-okt Asano 6 17-mei J. Brouwer Cultiveren 28-sep Premio 6,5 20-mei J. Brouwer Cultiveren 30-sep Expert 6 25-mei P. Hopma Zijlema Woelen 1-nov Expert 6 25-mei J. van der Berg Cultiveren 3-okt Altigo 7 25-mei J. van der Berg Cultiveren 3-okt Tobak 6 28-mei B. Vermaat Woelen+Cultiveren 8-okt Expert 6 28-mei Roos Agri BV Cultiveren 15-okt Tataros 6,5 28-mei B. Stehouwer Cultiveren 30-okt Tabasco 6,5 29-mei S. Dubbelboer Ploegen 14-okt Erasmus 7 29-mei J. Heeman Woelen+Cultiveren 22-okt Henrik 7 30-mei S. Dubbelboer Cultiveren 9-okt Tabasco 6,5 1-jun J. van der Berg Ploegen 12-nov Kelvin 6,5 1-jun Roos Agri BV Ploegen 17-nov Asano 6 3-jun J. Brouwer Ploegen 20-nov Asano 6 3-jun K. van der Es Woelen 18-okt Tabasco 6,5 3-jun VOF van Beusichem Spitten 22-okt Tobak 6 4-jun H. Waalkens Cultiveren 18-okt Henrik 7 8-jun H. Koefoed Woelen 29-sep Julius 7 10-jun L. Kluifhooft Woelen+Cultiveren 8-okt Tabasco 6,5 11-jun P. Hopma Zijlema Woelen 14-mrt Quintus 7,5 18-jun Naam Ras cijfer fusarium Inzet fungiciden - praktijkpercelen Fungicide T0 uitstoeling Fungicide T1 begin strekking Fungicide T2 vlagblad Fungicide T3 bloeifase J. van der Berg Altigo 7-0,75 Seguris 1,5 Adexar 1 Prosaro S. Dubbelboer Asano 6 2 Dithane 0,75 Seguris 1 Opus Team 1 Skyway Roos Agri BV Asano 6 1 Opus Team 0,75 Aviator 1,5 Adexar 1 Prosaro J. Brouwer Asano 6 1 Opus Team 0,8 Skyway 1 Skyway 1 Prosaro S. Dubbelboer Erasmus 7-0,75 Seguris 1 Skyway 0,75 Prosaro J. Brouwer Expert 6 1 Opus Team 0,8 Skyway 1 Skyway 1 Prosaro P. Hopma Zijlema Expert 6 1 Opus Team 0,75 Aviator 2 Adexar - B. Vermaat Expert 6 1 Opus Team 0,9 Aviator Xpro 1,7 Adexar 1 Prosaro J. Heeman Henrik 7-1 Opus Team 1,5 Adexar 1 Tebucur H. Waalkens Henrik 7-0,75 Aviator 1,5 Adexar - H. Koefoed Julius 7-0,9 Opus Team 1,3 Adexar 1 Aviator J. van der Berg Kelvin 6,5-0,8 Seguris 1,5 Adexar - J. Brouwer Premio 6,5 1 Opus Team 0,8 Skyway 1 Skyway 1 Prosaro P. Hopma Zijlema Quintus 7,5-1 Opus Team 2 Adexar 1 Prosaro K. Oosterom Tabasco 6,5-0,75 Aviator 1,75 Adexar 1 Prosaro B. Stehouwer Tabasco 6, ,25 Adexar 1 Prosaro S. Dubbelboer Tabasco 6,5 2 Dithane 1 Seguris 1 Skyway 0,75 Prosaro K. van der Es Tabasco 6,5-1 Opus Team 1,5 Adexar - L. Kluifhooft Tabasco 6,5-0,75 Aviator 1,5 Adexar - Roos Agri BV Tataros 6,5 1 Opus Team 0,75 Aviator 1 Aviator 0,8 Prosaro J. van der Berg Tobak 6-0,75 Seguris 1,5 Imtrex Duo - VOF van Beusichem Tobak 6-0,75 Aviator 0,75 Aviator 0,75 Prosaro 10

11 Aarfusarium - tijdstip bespuiting? Effectiviteit prothioconazool Ø 10 proeven: Bayer / Belgische instituten Bron: Bayer CS Nu verder met onderdeel proefresultaten DLV Plant 11

12 Praktijknetwerk bijeenkomst Aarfusarium en mycotoxinen in tarwe Resultaten Demoveld & DON-analyses R. Timmer Aarfusarium onderzoek PNW 2014 Infectie-/bespuitingsproeven op 2 locaties: PPO Lelystad PPO Valthermond Praktijkpercelen in 2 regio s: Flevoland Drenthe 1

13 Aarfusarium-proef Lelystad rassen: Tabasco, Henrik, JP Asano, Elixer, Expert 4 objecten: Natuurlijke infectie --- geen T3 Natuurlijke infectie --- wel T3 Kunstmatige infectie --- geen T3 Kunstmatige infectie --- wel T3 Schema fusariumproef PNW BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO 40 JB Asano 30 JB Asano 20 Elixer 10 Elixer 39 Expert 29 Expert 19 Tabasco 9 Tabasco 38 Elixer 28 Elixer 18 Henrik 8 Henrik 37 Tabasco 27 Tabasco 17 Expert 7 Expert 36 Henrik 26 Henrik 16 JB Asano 6 JB Asano BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO 35 Elixer 25 Elixer 15 JB Asano 5 JB Asano 34 Henrik 24 Henrik 14 Expert 4 Expert 33 Tabasco 23 Tabasco 13 Elixer 3 Elixer 32 JB Asano 22 JB Asano 12 Henrik 5 Henrik 31 Expert 21 Expert 11 Tabasco 1 Tabasco BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO gehele proef spuiten op T1 en T2 geen T3 natuurlijke infectie T3 volgens BOS natuurlijke infectie geen T3 kunstmatige infectie T3 volgens BOS kunstmatige infectie 2

14 Uitvoering Zaaidatum: 24 oktober 2013 (na suikerbieten) N-bemesting: /40 Groeiregulatie: 0.75 CCC CCC Ziektebestrijding: T0: 0.75 Opus Team op 19 maart T1: 1.5 Adexar T2: 1.0 Skyway T3: 1.0 Prosaro op 17 april op 16 mei op 3 juni (alleen T3-objecten) Kunstmatige infectie: 5 juni (midden bloei/tabasco begin bloei) Oogstdatum: 31 juli

15 Beslissingsondersteunende systemen Cerdis (AgroVision) 27 mei infectiegevaar groot (***) DONcast (Bayer) Lelystad (66-72%) en Valthermond (70-75%) kans op overschrijding van de DON-norm iets verschil per ras risico inschatting oranje Effect T3-bespuiting op opbrengst (ton/ha); Lelystad 2014 Natuur. infectie Natuur. infectie - T3 + T3 verschil Elixer geen Expert geen Henrik JB Asano geen Tabasco

16 Effect T3-bespuiting op opbrengst (ton/ha); Lelystad 2014 Natuur. infectie Kunstmatige infectie - T3 - T3 verschil Elixer Expert Henrik JB Asano Tabasco Effect T3-bespuiting op opbrengst (ton/ha); Lelystad 2014 Kunstmatige infectie Kunstmatige infectie - T3 + T3 verschil Elixer Expert geen Henrik JB Asano Tabasco

17 Effect T3-bespuiting op opbrengst; Lelystad 2014 Schade KI meeropbrengst Zonder T3 T3 % Elixer Expert Henrik JB Asano Tabasco DON-gehaltes (deoxynivalenol µg/gr, ppb); Lelystad 2014 Elixer Expert Henrik JB Asano Tabasco Natuur. infectie Natuur. infectie Kunstmatige infectie Kunstmatige infectie - T3 + T3 - T3 + T3 6

18 Samenvatting en conclusies Visueel lage natuurlijke infectie aarfusarium (NI) Weinig meeropbrengst door T3-bespuiting bij NI Kunstmatige infectie goed geslaagd Tabasco vrij zware aantasting (vergelijkbaar flinke aantasting in fusariumjaar); andere rassen minder Schade aan opbrengst t/ha T3-bespuiting Bij KI meeropbr t/ha (4/5 ras rendabel) Bij NI meeropbr t/ha (2/5 rassen rendabel) Effect op DON? Waarde van BOS-systemen? 7

19 :; P-./012/34054-/ *+ (, A ) (' %&' #$ " G! S A E F Tarwestudieclub Flevoland PPO-Lelystad, 22 jan spp Microdochium nivale // bestrijdingsmogelijkheden e

20 vwxyz{w? Aarfusarium wordt door verscheidene ziektenverwekkers veroorzaakt. DCHCCIJ KLLMNLHCOQCRTIUMVTHWILLMJCO QVCQC UUM UUOJUIten zijn: Fusarium graminearum _Y`^a\Y^ XYZ[\]Y^ Fusarium avenaceum Fusarium poae Fusarium langsethiae Microdochium nivale bcdfghcijffgffklfdlhkm nogppgqffrl sffgthsrdffkqhokthjke opbrengst- en kwaliteitsverliezen aan het oogstprodukt. Een aantal Fusarium-soorten produceren mycotoxinen, zoals Deoxynivalenolu Nivalenol and Zearalenone. Zijn de mycotoxinen in grotere hoeveelheden op het product aanwezig, dan wordt dit graan onbruikbaar als voedingsmidel en/of als veevoer. Het instellen van EU-grenswaarden onderstreept het maatschappelijke belang!. ˆ Ž Œ ~ˆ Š~ }~ ƒ ~ Fusarium spp. kunnen vrijwel alle plantendelen infecteren ˆ Ž Œ ~ˆ Š~ }~ ƒ ~ ctipgci bcdfghci khnfto œh gp p žhci ctipgci bcdfghci š š Ÿ š š Ÿ š

21 ØÐÐÏÙÚÛÐÏÓÚÜÝÙÖÞßàáâã ÎÏÐÑÒÓÔÑÕÖÒ ÖÏÑ æééç äåæëçéåè äåæëçéåè ØÐÐÏÙÚÛÐÏÓÚÜÝÙÖÞßàáâã ÎÏÐÑÒÓÔÑÕÖÒ ÖÏÑ Fusarium langsethiae ÆÇÈÉÊËÌÍ µµ ±² µµ ª «³ ³ ÂÃÄÅ ¾ ÀÁ ¹º» ¼½¼ Fusarium spp. kunnen vrijwel alle plantendelen infecteren Partiële of totale witarigheid van de aar: graminearum

22 P ìëëûóïììôñí ôìíøùìïòúôñüô Gôüôþïìòôôìüô P îïî ðëñòóñôõìö ôíøùöòòôñíúïìôû ïúüôëìôûýóëþÿôí êëëìí Overige Symptome: Overige symptomen: ñëë GôûHLG) Fusarium spp.

23 :;<=>565 nivale: sneeuwschimmel Symptomen herkenning (blad) S!""#$%&#'() QTIOVEFHHFIJKLFNFIOJJQRFEOFQLFEF Gele bladvlekkenziekte (DTR): Later in centrum vaak een zwarte stip Septoria Niet scherp begrensd Spettert omhoog vanaf besmet zaad of vanaf plantenresten Géén scherpe, helder gele rand (= DTR) Géén zwarte pycniden (= septoria) Vlekken met zwarte puntjes (pycniden) M*+,-.-+/*01 S ]^_Y`XYZ[Y\ nivale: sneeuwschimmel Symptomen herkenning (vlagblad)!""#$% U#'W&#'() Sneeuwschimmel in de aar: mnizbzicy]yo^peyj besmet Geen oranje, zalmkleurig schimmelopluis abcz]d[`zefygh]^ijklyiy v.h. vlagblad Soms doorlopend tot op de basis v.d. bladschijf

24 ª«œ šš š š œ ž Ÿ ƒˆ ˆ Š ƒ }~ z{ ru tuvwrxy qrrs Dé 3 risicofactoren voor het optreden van Fusarium-aaraantasting: Bodembewerking Warm en vochtig met dauw en regen bodembewerking bevorderen infectie Fusarium aarinfectie aanzienlijk ˆƒ Œ~~ˆ Žˆ ˆŽ~ s s t

25

26 µ ±²² ³² ± ¹ º mei: natte maand eind mei: wisselvallig soms zware buien (bv. 26 mei) Zonuren: 209 (213) Gem. temp.: 13,2 C (13,1 C) mei: normale temperaturen»¼½± ±²² ³² juni: vrij droge maand begin juni: zware buien º ¾ Zonuren: 227 (201), vrij zonnig Gem. temp.: 16,2 C (15,6 C) juni: vrij warm Conclusies: bloeiperiode eind mei/begin juni Ondanks (kortdurende) buien juni (te) droog voor aarfusarium-infecties

27 ÏÐÑÐÒÓ ÖÓÓÎ ÏÐÑÐÒÓ ÔÍÕÐÎ ÏÐÑÐÒÓ ÌÍÍÎ Ë ÆÂÇÇÈÃÄÉÄÁÈÂÊÄ ÀÁÂÃÄÅ Lokaal zware, kortdurende buien Gemid. DONcast-prognose: 54 % ÏÐÑÐÒÓ ÖÓÓÎ ÏÐÑÐÒÓ ÔÍÕÐÎ ÏÐÑÐÒÓ ÌÍÍÎ Gemid. DONcast-prognose: 65 %

28

29 DONcast RESULTATEN ØÙÚÛÜÚÝÞßàßÝáâãÞßä å íîîïìæçèéêëì ú ðîëñòìêìîó ø ù <25% = laag risico <50% = matig risico >50% = hoog risico ôóõ öòêëëîó þÿ þ ûüý 4 Beoordelingsschalen voor evaluatie: Optimum Voorspelling laag en DON < 500 ppb geen verschil in klasse Correct Voorspelling hoog en DON > 500 ppb één klasse verschil) Voorspelling hoog en DON < 500 ppb 2 klassen verschil SCHATTING Onveilig Voorspelling laag en DON > 1250 ppb ; 2 klassen verschil O C C Page 21 D D!"#$ DONcast RESULTS B%&âÜ'Ý(% 01,1;<1: 75/ ,18+1/9103-7: /. )*+,-./ Page 22 DONcast Year end meeting December 2014

30 WZ oitm uvrrvpwspkmnwxmiky pirqrmjipirsjsjt A{N{RwSPKMNwxMIKy z pirqrmjipirsjsjt uvrrvpwspkmnwxmiky YYz pirqrmjipirsjsjt UAMHMRVMNWXYZ MPQRMMKSPT AFGHIJKLMIN DONcast RESULTATEN E=E>?E@-landen) Page 23 Common Durum Wheat = 33 uvrrvpwspkmnwxmikywx pirqrmjipirsjsjt uvrrvpwspkmnwxmiky W} pirqrmjipirsjsjt uvrrvpwspkmnwxmiky WZ pirqrmjipirsjsjt uvrrvpwspkmnwxmiky WY pirqrmjipirsjsjt DONcast ~~ ƒ DONcast Year end meeting December 2014 ~ ƒ ˆ ƒ Š Œ bc`dea`fgbhb_i^cj]cakcbe_il` igabc^cmncl [\]^_`a

31 !"#$% $&'($$")&* +D$$(,$%-./0 D ¾ ÁŽ  À Ž À š œ ± ±µ¹±²º»¼½ ±³ µ±± ³ ª«± ² Ž Ž š œ Ž Ž Ž PATHOGENEN POPULATIES F. spp significante toename sinds 2013 Lichte afname van Fus. graminaerum behalve in Slovenië Microdochium spp afname behalve in België, Nederland en Kroatië, waar deze ziekte juist toenam Page 25 DON GEHALTES ¾ ¾ ÀŽ Sommige locaties in Slovenië en vooral in Frankrijk en België komen boven de limiet (>1250 ppb) uit. In totaal 18 monsters zijn boven de limiet. Page 26 ÉÊÉËÊÈÄÌÍÅÆÍÉÆÄÎ ÌÍÇÏÄÐÑÒÈÄËÍÓÉÄÎÔ ÃÄÅÆÇÈÄ T Sý üýþÿýn ê èèê ê èèê èèê ûéñ èé ùìîöúõ ôõö îìø èóè ñéó èèê òóñ ñ ëìíîïðî DON Min DON 863 Max DON Standard deviation DON èêê åæßúâçß èé âýãäßá ÝÞßÚÖà Belgium ÕÖ ØÙÚÛ Ÿ Ÿ ž žÿ

32 Š wxyz{y }y~{x ƒ y ˆ hijklmnompqmrojlstlpuv 4_`a44\b_3cW4Z4ad4^5efg WXYZ1[\]41^ 56 P134 LMOQRUV >?>@ABCFGHIJKL? DON gehaltes >limiet E789:;9<:= in 2014 niet hoog. Tendens van afname van de DON-productie in de laatste 3 jaar. Komen DON s in een cyclus?.

33 º š œ žž Ÿ ±² ³ ª «ª µ³ ³ ¹µª± ª«š œ žž Ÿ Œ Ž Œ Ž Œ Ž Œ Ž Gemiddelde 3 proeven: Rilland (Chatelet), Munnekezijl (Henrik), Nagelee (Lincoln) Meeropbrengst t.o.v. onbehandeld (kg/ha) kg/ha Xpro 0,75 Xpro 0,75 Ref.A 1, Xpro 1 Xpro 1 Ref. B 1, Prosaro 1 Ref. C ppb

34 èá ç ÔÕÖ ØÖÙÚÖÛØÜÕÝÞÙßßÜàÙÖÙáâãäåáâãæ ÒÆÆÓ ËÈÇÇÌÍËÎÏÐÊÊÇÑ ÅÆÇÈÉÊÇ nivale) Ziektenbestrijdng granen 2014/ target-site resistentie tegen strobi s (G143A)»¼½¾ ÀÁÀ¾Â½ÃÄ

35 )% (!"#$%&"#$' Z L W7898;9<=>?@?AC98DE7GHIJK )) (!"#$%&"#$' Z / :54 6 :* +,--. S S ýòìü ôóõþøÿëìübíðëìü Bixafen, Fluoxapyroxad éêëìíîïðëñòóôõöðò øëìíîïðëñòóôõ Fusarium graminearum Prothioconazole Tebuconazole, Metconazole Dimoxystrobine, Methyl Thiophanate Prochloraz )* Epoxyconazole Cyproconazole, Prochloraz Epoxyconazole Tebuconazole, Metconazole éêëìíîïðëñòóôõöðò øëìíîïðëñòóô ùðëïúòëûëóüêëøô spp én sneeuwschimmel: werkzame actieve stoffen Microdochium nivale )* olpwrxpt ulpsrsvt olpqrpst MNOT QNOR MNOP bcdecfghijkbcde cfghilambcdecfghin `a _^UUVX A B C D E Werking in % 7 days after A 1,25 OpusTeam 1,5 Adexar 2 Osiris 0,75 Xpro 1 Xpro 2 Osiris 0,75 Xpro 1 Xpro 1 Prosaro 1.25 Opus Team 1,5 Adexar 0,75 Xpro 1,5 Adexar 0.75 Seguris 1 Xpro 0,75 Xpro 1 Xpro 0.75 Seguris 1 Xpro 0,75 Xpro 1 Xpro 2 Osiris 1 Xpro 0,75 Seguris 1 Xpro 1.25 Opus Team 1 Xpro 0,75 Xpro 1 Xpro ^^ UUVX Y] UUVX Y\ UUVX Y[ UUVX F

36 Œ ˆ{ }~{ {ƒ ˆ {ƒš yz{ }~ Opbrengst - Onbehandeld Ž š œ Gele roest (rasafh.) Septoria Sneeuwschimmel n=13 n=15 n=16 n=19 n=24 n=21 n=20 n=24 n=14 n= Gemid. Ziektenbestrijdng granen 2014/ ª Ÿ«žŸ Ziektenbestrijdng granen 2014/

37 ÎÏ Í º»¼½¾¼ À¼Á¾Â»ÃÄ ÅÅÂÆ ¼ ÇÈÉÊËÇÈÉÌ Ziektenbestrijdng granen 2014/ Warrior: 11 virulentiegenen! ³ µ µ ³¹ ± ²

38 22 22 Z ÿz %&'()!"#$ O Z ÿz ÙØ ñòûúèáüæûúáüó îïåßáâáùãðßøùúûü ëûßéåìýæûéáþíû æûéûêæùã çèåúæû ßÛáçÙÛÜ áý äåæûú àáüâã ØÙÚÛÜÝÙÙØÞÛß (in tarwe en triticale) stoten uredo-sporen uit verspreiding sporen sporenhoopjes op blad uredosporen (wind) opslagplanten áüõûìæáûâùùú ôúùûóû levenscyclus voltooid in 7 dgn. vele cycli per seizoen enorme windverspreider produceert 2x zoveel sporen als oudere fysio s opbrengstreductie tot -50% infectie optimaal bij 10-15C en 100 % RLV >25C remt de epidemie (was vroeger >20C) latente periode: 7-14 dgn. Vroege zaai, zachte winters (-5C doodt sporen, maar tot -20C nog overleving) ýøþññó een epidemie? Enorme sporenproductie, gedurende het hele seizoen op alle percelen úóñûüö ö ÖøÑÑÒù ÓÔÑÕÖ ÐÑÒÑ

39 ƒ ƒˆ Š ˆŒ Ž Ž wsp}pqxlpo~ rslntuvpqjwsuxyluzuqntuuv{xpk zuqntuuv fghij :SS:U>9:E:BD9e;X J:EB> bcdcbdx ]^_`X F:A: SM<F9U9N:\=:;9;>:<>9:J9R VDD <CB=H:C9<>:=;W 9<S:U>9:;VDD ::=;>: J9RN: J:;>=9RN9<F Q:F9< ::< =:;9;>:<>?? >B=C:=B;D K9:; van gele roest T*+*,-./0.1*3 P Zwarte sporen (puntjes)? van septoria Ziektenbestrijdng granen 2014/ behandeld kortere intervallen nodig (max. 3 weken) nodig triazolen / strobi s / SDHI s allemaal nog effectief (elke a.i. op zijn eigen niveau) a::=f:ring! klmnopq effectiefpreventief z satief & eradicatief

40 ,5 0,5 0,5 30 % Gele roest aantasting Rilland (Chatelet) Oldenzijl (Asano) Onbehandeld Referentie A 1 Referentie A 1,5 Xpro 0,75 Xpro 1 Ziektenbestrijdng granen 2014/ ÝÔÒÞÖÒÕßÐàÞá ØÙÙÐÛÏÏÐ ÜÙÚÒ ÎÏÐÑÒÓÔÕÖÒÐ ØÐÙÒÚ ÉÍ Ì ¹º»¼½»¾»À½ÁºÂþÄÄÁž»¾ÆÇÈÉÊÆÇÈË ª««± ²³ ² µ µ ž ž žÿ š œœ œ

41 Gemiddelde 3 proeven: Lelystad (Expert), Uithuizermeeden (Expert), Wijnandsrade (Delmare) Onbehandeld = kg/ha T0 (+T1/T2)-meeropbrengst t.o.v. T1/T2 zonder T0 (kg/ha) ââãäåä æçèççç T1=Seguris 0,75 - T2=Skyway 1 T0: Daconil 1,5 +T1/T2 T0: Dac.1,5+Corbel1 +T1/T2 T0: Mancozeb 3 +T1/T2 ùû ü éêëìíëîïëðíñêòóîôôñõîëîö øùúö øû Gemiddelde 3 proeven: Rilland (Chatelet), Nagele (Lincoln), Munnekezijl (Henrik) Onbehandeld = kg/ha T0 (+T1/T2)-meeropbrengst t.o.v. T1/T2 zonder T0 (kg/ha) ýýþÿ1 æçèççç T1=Aviator 0,75 - T2=Aviator 1T0: OpusTeam 1,5 +T1/T2 T0: Dac.1,5+Corbel1 +T1/T2 ü éêëìíëîïëðíñêòóîôôñõîëîö øùúö øû ùz

42 8< ; '()*+),-).+/(02,33/4,), : S S 0,75 à 1.0 Multi-site resistentiemanagement Res.management SDHI triazolen Extra bestrijding Fusarium/Microd. op blad Aarfusarium én Sneeuwschimmel!! S!"#!$""%#!& T P X X