Stadsbestuur Wijk bij Duurstede, (1)

Transcriptie

1 NT00001_51E Nadere Toegang op inv.nr 51E uit het archief van het Stadsbestuur Wijk bij Duurstede, (1) P. Heijmans z.j. 1

2 Inleiding Het betreft een letterlijke transcriptie van een deel van de resoluties van de magistraat van Wijk bij Duurstede. Aan het einde van dit document is het register op dit deel toegevoegd. In tegenstelling tot de andere nadere toegangen op onze website is bij de transcripties van inventarisnummer 51 het lettertype niet aangepast. De transcripties zijn onveranderd overgenomen.. Het verdient altijd aanbeveling om het originele handschrift te raadplegen. 2

3 Inv. nr E stadtsbestuur W.b.D Los? blad voor pag. 1 Den 11 e meert Is bij de borgemeester Hattem voorgedragen, of t niet nodich waer, vermits d oflijvicheyt 4.van den tollenaer Pembroeck, aen de Heeren Staten te versoecken, den selven tol 6.voor ettelicke jaeren in pacht, als voor desen versocht is, en tselve in 8.deliberatie genomen sijnde, is verstaen en geresolveert en dienvolgende gecommitteert 10.de borgermeester Hattem, schepen d Kemp en secretaris, om haer dese aenstaende 12.nacht te begeven naer Utrecht, en aen de Heeren Staten, de pacht van den tol te versoecken. Den 12 e april Over t frauderen van de impost op de bieren Den 26 dito over ut supra Pag. 1 Den 22 e maii 1643 Present Schaghen ende Stochius, borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Achterhout, Ketell, Vermueren, Rijswijck, ende Ploos van Amstell, schepenen. 2.Voorgestelt bij de borgermeester Stochius, hoe dat sijn edele in eervaringe was gecomen, dat den here 4.procureur generaell hem heeft geinformeert over eenige actiën van den officier deser stede, ende commissaris 6.van t Hof geobtineert, om wijder te informeren, dat sulx soude strecken tot praejuditie van deser stadts 8.jurisdictie, seggende algereets met een advocaet daer=over te hebben gebesoigneert die goetgevonden had 10.dese naervolgende missive an de heeren van den Hove ende commissie in te stellen, welcke voor goet gehouden 12.ende gearresteert sijn. Pag. 1 v Eedele hoochgeleerde wijse seer discrete heeren. 14.Alsoo wij in eervaringe comen dat de heere procureur generaell requeste gepraesenteert heeft tegen de persoon 16.van Johan van Issendoorn scholtus, mitsgaders een gebooren borger ende inwoonder van dese stadt, ende daerop bij 18.U Eedele algereets commissie, om tegens hem te informeren sijn gecommitteert. Ende dat ingevalle den voors. 20.schout Issendoorn mochte hebben gedelinqueert de correctie van dien soude staen aen ons, ten ware de delicten 22.hem te laste geleyt soodanich waren dat die van onse jurisdictie specialick waren geëximeert, Soo 24.versoecken wij dat U Eedele believe ons te laten toecomen dubbelt van de informatie algereets tegens 26.hem genomen, ofte van de requeste, daerop deselve informatie wort versocht, omme ingevalle wij 1.bevinden eenich delict bij hem geperpetreert te sijn hem voor ons behoiren proces te doen maecken, 3.ten ware de saecke t onser kennisse niet behoirde, t welck wij uut de informatie geerne souden 5.verstaen, om alle confusiën ende misverstanden te verhaelen U Edele verseeckerende, dat wij t voors. dubbelt van de 7.informatie ofte feyten voor den voors. schout Issendoorn sullen houden secreet, ende daerop ons 9.vertrouwende, mitsgaders dat middelretijdt met vordere proceduren sal werden gesupersedeert sullen Uedele etc. 12.De regierders der stede Wijck bij Duerstede in eervaringe comende, dat den here procureur Generael 14. s Hoofs van Utrecht niet alleen in specie hadde geïnquireert tegen Johan van Issendoorn, schout 16.der selver stede, maer oock commissarisen van de voors. Hove, omme tegens hem naeder te 18.informeren versocht ende geobtineert hadde, met meyninge om hem aldaer voorts proces te maecken 20.ende alsoo het selve was streckende ende vorder strecken soude tot merckelicke infractie van 22.deser stadts recht ende jurisdictie doordien den voors. schout als hij all gedelinqueert hadde, 24.nergens te recht behoirde als voor den gerechte der selver stadt, hebben gecommitteert 26.de borgermeesteren, omme van gepractiseerde rechtsgeleerden te nemen advis, wat tot 28.weeringe ende afdoeninge van de voors. proceduren goet ende geraden dienen sal, ende tot dien eynde 30.mede an de heeren van de vroetschap der stadt Utrecht, ende in t noot sij aen de andere leden van de Eedelmogende 32.Heeren Staten te communiceren. Actum ut supra Pag. 2 Den 29 e maii 1643 Present Schaghen ende Stochius, borgermeesteren, Isselsteyn, Achterhout, Ketell, Vermuer, Rijswijck ende Ploos van Amstell, schepenen. 2.Rapport gedaen bij de borgermeesteren van t gepasseerde ter beschrijvinge in de naest voorleden weeck. 3

4 4.Te resumeren de staet van de stadt, ende daertoe dese weeck te besoigneren Pag. 2 6.Gerrardt de Kemp van de predicanten ontfanck ende de weduwe Nicolaes Wijborgh af te vorderen van t 8.schilt- ende schellingelt dubbelt van de manualen, deselve Pembroeck te leveren, om de predicanten te betalen. 10.Publicatie te doen tegen alle liedekens ende pasquil maeckers. pag. 2 v Den 31 e maii 1643 Present Schaghen ende Stochius, borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Achterhout, Ketell, Vermuer, Rijswijck ende Ploos van Amstell, schepenen. 12.Rapport gedaen bij de borgermeesteren, hoe dat haer Edele in gevolge van hare commissie met vier rechtsgeleerden 14.hebben gebesoigneert, die verstaen hebben, == om de heere procureur generaell ende die van den Hove te 16.praevenieren dese naevolgende resolutie ende bij de heeren van den gerechte gearresteert : 18.Alsoo door aenschrijvens van de Eedele Hove van Utrecht 1.ende andersints tot kennisse van den gerechte deser stede is gecomen, dat Johan van Issendoorn, schout, 3.soo in t stuck van sijn officie als andersints excesse ende mesusen soude hebben begaen, Soo was t dat het 5.gerecht bij desen lasten ende auctoriseerden den outsten burgermeester Johan Schaghen, omme diensaengaende 7.den gemelten Jan van Issendoorn proces te maecken, ende t recht van de heeren van de lande jegens hem 9.waer te nemen. Actum ut supra 10.Die van den gerechte deser stede beloven de borgermeester Schaghen te vrijen ende waren van soodane actiën van 12.injuriën als den scholtus Issendoorn ten respecte van seeckere requeste bij de voorgemelte borgermeester 14.door last van desen gerechte tegen den voors. scholtus sal praesenteren, soude mogen praetenderen. Actum ut supra Den 5 e junii 1643 Schaghen borgermeester, Kemp, Isselsteyn, Achterhout, Ketell, Vermuer ende Rijswijck, schepenen. 17.Alsoo Johan de Wijs is dienende Anthoni Middelcoop contra Helena de Zwart, weduwe van saliger den schout 19.Vreeswijck, ende alsulx niet en vermach t protest deser stedewegen bij resolutie van de 27 e februarii 21.te Hoof op te stellen. Is ende wort tot dieneynde specialijck geconsenteert ende machtich gemaeckt 23.van Eewijck, procureur, voor den voors. Hove. 24.Gelesen eene requeste op den naem van domini Vincent Bargeius, predicant 25.alhier, als possesseur van de hofstede genaemt Op Riebeeck, gelegen 26.an de Wijckerwech, versoeckende commissie omme met kennisse ende goetvinden 27.van deselve aldaer langs de wech te stellen eene staeckettingh 28.ende de slooth uutte graven. Daertoe op rapport sijn gecommitteert 29.Stochius borgermeester, Ketell ende Rijswijck, schepenen. 30.Waerop de voors. commissaris in loco sijn gegaen, ende aldaer doen 31.trecken de lyndt, ===== geconsenteert volgens de 32.geslagene palen, dat de staeckettingh in t nederwaerts gaen 33.voor de huysinge langs de keldercamer sullen worden gestelt 34.op sijn wijtste anderhalf voet, buyten t gras op de wegh 35.ende soo voort t eynden toe an de slooth anderhalf voet op t 36.uuttersten ende aengaende de wech te graven, langs de kandt van dien.. Pag. 3 Den 12 e junii 1643 Present Schaghen ende Stochius borgermeesteren. Kemp, Achterhout, Ketell, Vermuer, Rijswijck ende Ploos van Amstell schepenen. 2.De bewaerders van Jan van Soelen belast mette bewaringe te supersederen tot naerder ordre. 4

5 Pag 3 4.Alsoo men verstaet dat den heere procureur generaell niettegenstaende de praeventie van desen gerechte 6.den schout sal willen proces maecken, soo sijn gecommitteert de borgermeester Stochius, schepen Kemp 8.ende de secretaris, om te gaen naer Utrecht, ende aldaer de heeren Gedeputeerden van Staten bekent te maecken de 10.ordre, die bij den gerechte aen den eersten borgermeester is gegeven om den schout Issendoorn proces te 12.maecken, ende dat de heeren van Wijck daerinne den procureur generaell hebben gepraevenieert, ende 14.niet geern en souden sien hare jurisdictie bij den Hove geïnfringeert, ende dat haer Edele van meninge waren 16.daerinne sententie te arresteren, ende voor de provintialen van dien deselve met de heeren Gedeputeerde Staten te 18.communiceren, ende alsulx te versoecken haer Eedelmogende goede handt tot maintien van t voors. recht, 20.Geapprobeert t rapport nopende de staeckettingh ende slootem van dominus Borgeus den 5en deser gedaen. Eodem die post prandium 23.Die van den gerechte der stede Wijck interdiceren de geciteerde persoonen voor commissaris van den Hove in der 25 saecke van den procureur Generaell contra den schout deser stede geen verclaringe voor denselven op morgen te 27.doen op poene van vijftich gulden te verbeuren, welcke poene realiter sall worden geëxcecuteert, ende waren 29.dese naervolgende persoonen : 30.Dirck Claessoon van der Smacht ende sijn huysvrouw 10. Lambert Fock Pag 3 v 1.De borgermeester Schaghen 11. Thomas Crauwel ende sijn vrouw 2.De secretaris Schaghen 12. Dirck Helbergh 3.Berndt de Kemp 13. Cornelis Franssoon van Isselsteyn 4.Jacob Vermuer 14. Jan Beerndtsoon van Doorn 5.Herbert de Kemp 15. Adriaen in Den Arent 6.Berndt van Cothen 16. Adriaen Provo 7.Jasper de voerman 17. Cornelis Caerlen van Achterhout 8 Jacob Isbrandtsoon 18. Dirck Roelofsoon 9.Willem Cortlever 19. Joncker Ketell 20. Kelderman Den 13 e junii 1643 Present alle. 22.Die van de gerechte deser stede verstaen dat den heere procureur generaell door commissaris van den Hove hem 24.wil informeren op eenige feyten ten laste van Johan van Issendoorn, schout, ende dat dienaengaende de 26.heeren van den gerechte algereets den outsten borgermeester hebben gelast, om den voors. schout proces te 28.maecken, ende alsulx hebben praeventie. Soo sijn gecommitteert beyde de borgermeesteren, om haer Eedele te 30.begeven bij den voorgemelten heere commissaris van den Hove ten huyse van Gerrardt Wijborgh, ende sijn Eedele 32.sulx aen te dienen, ende dat daeromme die van den gerechte t beleggen van de voors. informatiën niet 34.connen toestaen. Eodem die present ut ante 1.Rapport gedaen bij de borgermeester van t gapasseerde tuschen haer ende den heere commissaris van den Hove 3.metten procureur generaell ende is daerop verstaen, de resolutie ==== genomen op gisteren naemiddach 5.te houden in state, ende sijn middelretijdt gecommitteert beyde de borgermeesteren, schepen Kemp ende den 7.secretaris omme te gaen naer Utrecht, ende alsdan van gepractiseerede rechtsgeleerden te nemen advis 9.wat in dese saecke vorder te doen staet. Den 19 e junii 1643 Present Schaghen, Stochius, borgermeesteren, Kemp, Ketell, Vermuer, Rijswijck ende Ploos van Amstell, schepenen. 10.Is geresolveert dat men sal treden totte reparatie van de Wijckerwech, ende dat men tot dien eynde deselve opte 12.naermiddach sal gaen besichtigen. 13.Is rapport gedaen bij de borgermeester, Kemp ende de secretaris van t gebesoigneerde ende gepasseerde tot 15.Utrecht voor de Eedelmogende Heeren Staten, ende dat aldaer is doen seggen in haer bijsijn dit naervolgende 17.dat mede schriftelick overlevert is. 5

6 Pag Consideratiën in der saecke tegens Johan van Issendoorn, schout tot Wijck 19.Eerstelick dat de delicten sijn of privé, of in officie, of in ende omtrent de reeckeninge begaen. 21.In privé, t gerecht van Wijck alleen competeert domicilie. Pag. 4v 1.In officie, voor sooveel die niet verjaert sijn, competeert het Hof de kennisse niet, als niet bevonden wordende 3.haer bij ordonnantie gedefereert. 4.Terwijle het 3 e articule van den praesident, ende 2 e van de procureur generaell daertoe relatyff moetende worden 6.gemaeckt, slaet op offieren ten platten lande. 7.Ende derhalven de delicten van de offieren in de steden laet in terminus juris communis, te weten dat deselve 9.justiciabel sijn voor haer rechter. 10.Voor sooveel verjaert is t Hof gepraevenieert. 11.Dat het poinct van de reeckeninge noch veel min concerneert den Hove sonder speciale commissie 13.ofte delegatie, als raeckende t point van de finantiën ende de Regeringe van de Lande, ende immediatelijck 15.jegens de Heeren Staten selffs gecommitteert, conform het 2 e articule van de ordonnantie 17.Ende alsoo door de de proceduren ten wedersijde niet dan confusie van jurisdictie soude worden gecauseert. 19.Te versoecken dat hare Eedelmogende voor goet ende aengenaem believen te houden, ende oock voor soo 21.veel t noot sij haer Eedelmogende auctorisatie daertoe mede te verleenen ) dat den outsten borgermeester 23.van Wijck daertoe alrede gelast met sijn begonnen proceduyren mach voortvaeren, omme daer 25.inne sententie gearresteert sijnde, deselve met Uedelmogende te communiceren, ende alsdan gedaen te 27.worden, soo UEedelmogende mede sullen goet vinden, Dit doende etc. Pag Is Jan Cornelissoon metselaer geauthoriseert om de geuten in de Vorder- ende Achterstraet, de hoogten 31.ende leegten te meten, ende tselve gedaen hebbende de 1.geuten op te breecken, ende waterpas te repareren ende op te maecken. 3.Is geresolveert dat men Pembroeck sal laten volgen den ouden blaffart, die saliger de heer van Broeckhuysen 5.an den overleden collecteur gelevert heeft. Den 26 e junii 1643 Present Schaghen ende Stochius borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn,Achterhout, Vermuer ende Rijswijck, schepenen. 7.Gelesen een missive van de Classis van Rhenen-Wijck, versoeckende om verscheyde redenen, dat alhier ordre 9.mocht worden gestelt, dat op kermis, de schutterijen in plaets van sondach op maendach mochten trecken, om den 11.sabbath dies te beter te mogen vieren, ende deselve in deliberatie geleyt sijnde, is verstaen ende geresolveert, dat in 13.desen om de cortheyt des tijdts wille niet en kan worden getreden, nemaer dat in toecomende t versoeck in 15.consideratie sal worden genomen, ende sulx de schutterije voor te dragen. 16.Sijn binnen gestaen die van de Leprosegilde, versoeckende alsnoch dat haer de kist voor desen versocht, mocht 18.worden gerestitueert, waerop is geresolveert, ende dienvolgende den officier belast aen haer de voors. kist mette 20.goederen te laten volgen. 21.Omme te weren de opspraeck van de gemeente, is Maes Dircksoon timmerman geordonneert, de staeckettingh 23.langs de huysinge ende hofstede van domini Bergeus niet te stellen volgens de geslagene palen tot naeder ordre. 6

7 Pag. 5 v Den 29 e junii 1643 Present alle except, Kemp ende Isselsteyn, schepenen. 1.Is binnen gestaen Johan Bosch procureur voor desen gerechte, ende versochte uutten name van Cornelis 3.Joostensoon van Mourick als vader van Joost Cornelissoon van Mourick sijnen soon, dat een ofte 5.twee doctoren medicine alhier ontboden mochten worden, om op morgen te openen de quetsure bij 7.den voors. Joost Cornelissoon geïnflingeert aen de persoon van Jan van Soelen jongman, op huyden 9.overleden, welck versoeck naer deliberatie is geconsenteert, ende worden diensvolgende genomineert 11.ende versocht de doctoren Straten, Gestel, van Dam ende Pelt, twee uuttet selvet van boven af, de 13.missive te addresseren an de professor Straten, die een van de bovenste of connen vaceren tot hem sal 15.gelieven te assimileren, ende bij absent van Straten aen Gestel. Den 10 e julii 1643 Present Schaghen ende Stochius borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Achterhout, Vermuer ende Rijswijck, schepenen., absent Ketell ende Ploos van Amstell. 16.Sijn binnen gastaen de predicanten de Leeuw ende Heurnius voorstelende de beswaernisse van de lopende bedelaers 18.ende arme luyden tot groote beswaernisse van de armen beursen, versoeckende dat tot weringe van tselve bij de heeren 20.van de magistraet ordre gestelt mochte worden, daerop gedelibereert, is verstaen ende geresolveert dat de arme beursen 22.voor den tijdt van 14 dagen aen nimant sullen deylen, ende dat den dinaer op de huysen van de uutdeelders sal acht 24.nemen ende de bedelaers datelick de stadt uutleyden, waervoor deselven, gedurende de voors. 14 dagen sall genieten 26.opte twee beursen van elx thien stuvers ter weeck. Pag. 6 1.Geconsenteert ordonnantie op t comptoir van den secretaris tot betalinge van een glas tot vijfthien gulden ten huyse van 3.den scholtus Issendoorn, ende een tot twaelff gulden ten huyse van de voors. secretaris, aen Dirck Dircksoon 5.ende Dirck Jacobsoon van Leerdam, glasemaeckers. 6.Is geresolveert ende diensvolgende de borgermeester Schaghen belast an de heer van Broeckhuysen niet meer te betalen 8.voor ende alleer sijn WellEedele mette stadt sal hebben geliquideert, ende tot dien eynde sijn Eedele te versoecken 10.tegens maendach eerstcomende. Den 17 e julii 1643 Present Schaghen ende Stochius borgermeesteren, Kemp, Achterhout, Ketell, Vermuer ende Rijswijck, schepenen. 11.Is geresolveert te ondersoecken wat voor persoonen den Armen yt hebben gedoteert, ende van de dispositiën te 13.vereyschen copyen off extracten. 14.De novo gelesen de requeste van Hendrick van de Lith, versoeckende 15.tot wederseggens in t gebruyck te hebben den toorn, 16.staende alhier op de wall tegenover het Paterstraetgen, ende dat hij mede een deur mochte brengen in den toorn, om op 18.de stadtsgracht te mogen uutcomen. Is geconsenteert, sonder dat hij bij verlating eenige verstoring sal mogen eyschen 20.ende jaerlix betalende tot den uutganck 10 stuvers an de stadt. 21.Aen schepen Vermuer geconsenteert ordonnantie op t comptoir van den secretaris ter somme van acht gulden over een 22.onbetaelde post in de reeckeninge van saliger Huybert Gerritsoon van Eyndhoven borgermeester dienthalven gedaen den 19en julii

8 Pag.6 v Den 21 e julii 1643 Present Schaghen ende Stochius borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Achterhout, Ketell, Vermuer, Rijswijck ende Ploos van Amstell, schepenen. 1.Is bij den scholtus Johan van Issendoorn voorgestelt, dat nae de doot van saliger de heer van Broeckhuysen 3.den ontfanck van t oudtschilt ende schellingelt bij de heeren van de magistraet aen hem absolutelijck 5.was gegeven, ende diens niettegenstaende de tegenwoordige magistraet bij uutspraecke op 7.compromis aen Johan Pembroeck den selven ontfanck lieten volgen, tot groot naedeel 9.van den voorgemelten scholtus Issendoorn, die daerdoor van de effecte der voors. gifte sijnde gefrustreert 11.versochte in ander manieren t sij bij verleenen van expectatyff voor sijn soon, of == andere manieren 13.te mogen worden gecontenteert. All t welcke naer communicatie in deliberatie geleyt sijnde 15.is geresolveert ende den voorgemelten Johan van Issendoorn sijn leven gedurende ten respecte van Vermits t 17.sijn te lijdene intereste, door t ontberen van de voors. ontfanck geaccordeert twee hondert overlijden van 19.gulden jaerlix, alse eerstelick hondert ende vijftich gulden, die den voornoemde Pembroeck uutter joncker Johan 21.ontfanck jaerlix an de stadt moet betalen. Item noch vijftich gulden, die den voornoemde Pembroeck Pembroeck is 23.uutten predicanten ontfanck te vinden op t salaris van de selven ontfanck, alsoo Pembroeck dese resolutie 25.deselve voor drie ende tachtentich gulden moet bedienen. Daerbij gevoegt, soo den voornoemde geannulleert 27.Pembroeck voor den voorgemelten scholtus Issendoorn mocht comen te overlijden, dat als bij 29.alsdan denselven scholtus sal genieten t effect van sijn commissie aengaende den voors. ontfanck opgevolgde 31.bij de regierders deser stede voor desen gegost ende verleent, ende dese resolutie cesseren resolutie van 33.null ende crachteloos wese. den 18 e martii 1644 Den 2 e augusti 1643 Present Stochius borgermeester, Kemp, Isselsteyn, Achterhout, Ketell, Pag. 7 Vermuer, Rijswijck ende Ploos van Amstell, schepenen. 1.Alsoo door het ontijdtlick laden van de heeren van de magistraet dickwils confusie wort veroorsaeckt 3.ende uutter selve voor d een of d ander praejuditie, te verwachten soude staen. Is verstaen ende geresol= 5.veert dat de heeren alvoorens 24 uren, ofte ten minsten s daechs tevooren bij sonneschijn sullen worden 7.geladen, ende dat alle resolutiën, == die op soodane praecipitante ladingen souden mogen worden 9.genomen null ende crachteloos sullen wesen uutgesondert in s landts ende stadts saecken 11.soo langen uutstell niet connende lijden. 12.Dat de booden op allerley te passerene acten, den schepenen van de weeck ten minsten twee uren te= 14.vooren sullen citeren op t stadthuys. 15.Dat nae desen nimant van de heeren sonder mantell op t stadthuys sal mogen comen op poene van drie 17.stuvers telckens te verbeuren. 18.Van gelijcken de procureurs ende de booden. Pag.7 v Den 8 e augusti 1643 Present Schaghen, Stochius, borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, ====== Ketell, Vermuer, Rijswijck ende Ploos van Amstell, schepenen. 19.Tot betalinge van de vijff hondert gulden aen Johan Pembroeck, over de saecke van de ontfanck 1.te lichten deselve penningen van schepen Vermuer, die in ====== lossinge van deselve 3.vijff hondert gulden in vier aen een volgende ==== Victorise sal ontfangen op t comptoir van den 5.cameraer in der tijdt telckens hondert vijf ende twintich gulden mette verlopene intereste nae advenant des 7.tijdts, ende bij t leste jaer boven de behoirlijcke intereste een recognitie van 25 gulden 9.om redenen sijn Edele de penningen ten vollen opbrengen ende nae desen bij deelen sal ontfangen, sonder dat desen 11sal wesen een beswaring van den cameraers comptoir, maer soo veel minder op Victoris maeltijdt verteeren sall. 13.Voorts is geresolveert te spreecken met de weduwe van Nicolaes Wijborgh, ende met haer te 15.handelen over t afstaen van de memorialen, roerende den ontfanck, ende bij haer man saliger van Mathijs 17.Isbrandtsoon gecocht. 18.Paull Crepi aengenomen tot mede cleppers, ende sal ingaen prima september

9 Pag. 7 v Den 14 e augusti 1643 Present Schaghen ende Stochius borgermeesteren, Kemp, Achterhou, Ketell ende Rijswijck, schepenen. 20.Is geresolveert Johan Pembroeck te doen insinueren dat hij aen sijn sijde sufffisante borgen stelle 22.jegens maendach eerstcomende, volgens de contracte, ende dat de stadt van hare sijde 24.denselven contracte voldoen sal. Pag. 8 Pag.8 v 25.Die van den gerechte voorgestelt de lijste van de schipperen, die Johan Pembroeck als collecteur 1.opten toll buyten weten van de andre officianten heeft oorloff gegeven, ende volgens dien soude sijn 3.vervallen op yder persoon in een poen van ses gulden, volgens t 17 e articule van de instructie opte 5.bedieninge van de tolle bij haer Eedelmogende gearresteert ende opgevolgde acte, meldende dat d executie van de 7.voors. pene bij den officier, alleen opte verclaringe bij eede van de gesworen officianten geschieden sall. 9.Verstaen die van den gerechte dat de voors. executie sonder signit van proces in gevolge van de authorisatie van 11.haer Eedelmogende bij den officier gedaen sal mogen worden, ende t executoriaell selfs tot dien eynde teeckenen. 13.Compareerden voor den edele gerechte der stadt Wijck bij Duerstede Cornelis Vosch ende Dirck de Bie, 15.laeckencopers ende borgers alhier binnen Wijck, ende verclaerden elx een voor all als principaell voor haer ende haren 17.erven haer te constitueren borgen als principalen voor joncker Johan Pembroeck, ende dat voor de bedieninge van den 19.ontfanck ende uutgift van schilt- ende schellingelt mette 10 stuvers verhoginge vandien, over dese jurisdictie 21.van Wijck, volgens den contracte dienaengaende tuschen de heeren regierders deser stede ter eenre ende den 23.voorgemelten Pembroeck ter andere sijden den 25 e maii Remitterende tot dien eynde van alle exceptiën desen 25.ter contrarie. Actum ende tot mere seeckerheyt bij deselve geteeckent desen 21 e augusti Present 27.Stochius borgermeester, joncker Ketell ende Vermuer schepenen. Cornelis Vosch Dierck de Bie! Ick ondergescreven Johan Pembroeck bekenne bij dese ontfangen te hebben uut handen van de heeren regierders 31.deser stede Wijck de somme van vijff hondert gulden ====, mij van haere Edele competerende, volgens 33.arbitragie van den heere raetsheer Zas van date den 3 e martii lestleden deses jaers == tot reparatie 35.van de geledenene intereste door t ontberen van de voors. ontfanck van t schilt- ende schellingelt ====== ende 37.hebbe volgens deselve arbitragie voldaen de twee hondert vijftich gulden als bij den contracte van den 25 e maii =========, die van de seven hondert ende 1.ende vijftich gulden gemelt bij de voors. arbitragie sijn affgetrocken, waervan mij aparte quitantie 3.gelevert sij ende alsulx van de seven hondert ende vijftich gulden voors., ten vollen voldaen ende 5.betaelt ben. Oircondt mijn handt dese 21 e augusti 1643 Present als vooren. Johan Pembroeck 1643 Den 22 e augusti 1643 Present Stochius borgermeester, Achterhout, Ketell, Vermuer ende Rijswijck, schepenen. 7.Is geresolveert dat men haer Eedelmogende over de requeste van Johan Pembroeck contra den officier deser stede 9.gepraesenteert sall berichten ende de calumnien refuseren, nae de meriten van de saeck, ende tot dien eynde een 11.minute === bij den secretaris geconcipieert sijnde, is deselve gelesen, ende verstaen dat afgesonden sal worden. Desen gecasseert bij resolutie van den 27 e december 1643 folio 15 v Pag. 9 Den 21 e september 1643 Present Schaghen ende Stochius borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Ketell, Vermuer, Rijswijck ende Ploos van Amstell, schepenen. 13.Sijn de memorialen van t oudtschilt ende schellingelt die saliger Nicolaes Wijborgh van Mathijs 15.Isbrandtsoon gecocht hadde van des voors. Wijborcgs weduwe alsnu bij de regierders deser stede gecocht 17.voor twee hondert gulden, ende haer daervan te passeren obligatie met intereste in forma. 19.Ende mede geresolveert dat de twee memorialen 1.in stadts kist sullen worden gesloten, ende dat deselve aen nimant sullen worden behandigt noch copye 3.daervan gegeven, het sij aen wie het sij, dan voor de restitutie van de voors. twee hondert gulden 5.mette verlopene intereste vandien, waermede de voors. obligatie ende interesten afgelost sullen worden. 9

10 Pag. 9 7.Is geresolveert an de heeren gedeputeerden Staten te praesenteren requeste tot remissie van t derde part in t huysgelt 9. t welck de borgermeester Schaghen buyten costen van de 10.stadt op de tegenwoordige deser stadts comparitie doen sall. 11.Den appelmerckt in te willigen, daertoe tonnen te laten maecken, ende mette bo(r)gerluyden daerover te 13.spreecken, daertoe gecommitteert sijn de borgermeester Stochius, Kemp ende Isselsteyn schepenen. 15.De respective gehoeffslaegden aen te manen tot reparatie van hare schoedingen buyten de Waterpoort 17.of dat de stadt bij naerlaticheyt vandien sall genootsaeckt sijn de heere dijckgraef ende 19.heemraden daerop te houden, ende haer Edele ordre daerop te versoecken. 21.An de heeren Staten te versoecken bij requeste, dat de sluys mocht worden gerepareert. Pag 9 v Den 18 e september 1643 Present Schaghen ende Stochius borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Achterhout, Vermuer, ende Rijswijck, schepenen. 23.Sijn binnengestaen domini de Leeuw ende Heurnius predicanten alhier, voorstellende dat de Eedelmogende heeren 25.Staten deser provincie an de Classen van Rhenen-Wijck hadden aengescreven omme te hebben een lijste == ofte 27.memorie van alle de kerckelijcke goederen, soo Capelneryen, Vicaryen, 1.als andere van alsulcke ofte gelijcke geestelicke nature sijnde, versoeckende oversulx, dat de heeren van de 3.magistraet met haer coniunctim in t ondersoecken van de voors. geestelicke goederen onder dese gerechte 5.wilden gaen. Waerop is gelesen copye van de acte bij haer Eedelmogende tot dien eynde uutgegeven, special 7.ende alleenlick spreeckende van de gerechten ten platten lande. Is nae deliberatie verstaen ende geresolveert 9.te onderstaen op wat voet bij de andere steden deser provincie in deses sal worden gehandelt, 11.ende tselve verstaen hebben, gedaen te worden als t behoort. 13.Mede geresolveert te onderstaen hoe de andere steden handelen in t leveren van de blaffardt van de 15.mergentalen onder haer respective jurisdictiën gelegen. 16.Om te begraeffenis te gaen over den overleden heer van de Natewisch sijn gecommitteert den schout, beyde 18.de borgermeesteren ende secretaris, ende bij der selver absent gesurrogeert de outsten volgende schepenen : 20.Dominus Bergeo tot sijn versoeck, ende ter nominatie van joncker Rudolf Ketell nomine parentis geconsenteert acte 22.van collatie tot een praebende in den convente alhier, op sijn dochter Johanna Bargeius, in 24.gevolge van de verdelinge van den 22en februarii Item ten versoecke van Anna Noest weduwe van saliger Wijnandt van Bijller, ende des voors. Bijllers 27.voorkinderen geconsenteert acte van collatie tot een praebende op haer dochter ende suster, respective 29.genaemt Anna van Bijller, in gevolge als voort. Pag Jan van Groll,,portier,, te ordonneren, dat hij naeuwe toesicht neme op de schoedinge, ende op de besteelding 3.van deselve, ende ymant attrapperende dat hij sulx de heeren van den gerechte datelick sal bekent maecken, 5.op poene dat hij bij naerlaticheyt sal worden gecorrigeert. 6.Is geresolveert op maendach eerstcomende te ijcken, ende daertoe publicatie te doen. 8.Den clepper Poll Crepi toegeleyt een rock ofte pij voor de winter, mits dat hij verlatende 10.de clep, deselve an de stadt sal terug geven. 11.Gelesen de missive van Beschrijvinge, ende bij die gelegentheyt gecommitteert beyde de borgermeesteren 13.omme te besolliciteren remissie van t derde part van t huysgelt, ende tot dieneynde ter 15.vergaderinge van de Heeren Staten requeste te presenteren. 10

11 Den 25 e september 1643 Geene vergadering Den 9 e october 1643 Victoris avont Bij de magistraet Present Schaghen Stochius borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Achterhout Ketell, Vermuer,Rijswijck ende Ploos van Amstell, schepenen. 16.Is geresolveert de gulden opte chijs te doen collecteren, tensij ymant hem openbaerde, die voor deselve pachtinge 18.geern wilde 415 gulden Pag. 10 v Bij ouden ende nieuwen raedt, Present den oudt borgermeester Hollandt van den ouden raet. 19.Voorgestelt de groote ongeregeltheyt gepleegt bij verscheyde 20.luyden wel schapen houdende, ende geen landt hebbende noch gebruyckende 1.Is geresolveert dat tot weeringe vandien in t werck gestelt 2.ende geëxecuteert sal worden het 9 e articule van de ordonnantie wagen=schutten van de beesten. 4.Op de clachten dat de molenaer de molen in de stadt laet 5.vervallen, ende de gemeente bij sommige doelen van t gemael niet 6.wel en worden gedient. Is daerop geresolveert den molenaer 7.te ordonneren dat hij de moolen binnen de stadt repaere 8.ende in een behoirlijcke ganckachtigen stant onderhoude, ende hem voorts 9.strictelijck reguleren nae den contracte op t gemael gemaeckt 10.op poene als bij den selven contract.e Pag. 10 v Bij de magistraet Is voorts getreden tot nominatie ende genomineert als volcht: Regerende Nieuw genomineerdens Borgermeesteren tot borgermeesteren 15. Johan Gerbrandtsoon Schaghen Johan Aelbertsoon van Bemmel Christopphel Stochius 15 Joncker Beerndt van Hollandt Schepenen Tot schepenen. Cornelis Franssoon van Isselsteyn Joncker Gijsbert van Suylen Joncker Rudof Ketell Cornelis Joostensoon van Mourick 20 Jacob Vermuer Joncker Joost van Schonouwen Cornelis Caerlen van Achterhout 20 Jan van Leerdam Berndt de Kemp Meester Thomas van Sterckenburgh Gerrit Ottensoon van Rijswijck Jan Willemsoon van der Smacht Joncker Nicolaes Ploos van Amstell Tot Cameraers 25 Cameraer Cornelis Caerlen van Achterhout Berndt de Kemp 25 Jacob Vermuer Kerckmeesters Kerckmeesters Johan Aelbertsoon van Bemmel Sebastiaen de Kemp Pontiaen van Hattem Jacob Isbrandtsoon 30 Potmeesters Potmeesters Gerrit Stevensoon van Eynhoven 30 Joncker Johan Pembroeck Dirck Dircksoon van Langelaer Dirck van Leerdam Heemraden Heemraden Gerrardt Wijborgh Joncker Johan Fredrick van Allendorf 35 Cornelis Claessoon van Utrecht obiit Jacob Cornelissoon Molenmeesters 35 Molenmeester Jan Anthonissoon de With Jan Jansoon van Velpen Dirck de Cruyff Seyde de borgermeester Schaghen tegen de gedane nominatie 11

12 Pag. 11 justite Hollandt van 1.op de persoon van joncker Berndt van Hollandr tot borgermeester dat deselve nominatie is strijdich tegen alle 3.wetten ende ordonnantiën van de regeringe deser provincie, te weten dat vader ende soon tegelijck de bancq van 5.souden mogen becleden, ende dewijle joncker Nicolaes Ploos van Amstell is schoonsoon van den voornoemde 7.ende regerende schepen, die maer een jaer heeft gedient, ende volgens t oude gebruyck mocht continueren. 9.Soo protesteert den voornoemde borgermeester Schaghen van nullite van dese praetense nominatie, ende versochte 11.acte ende extract all t selve om hem te mogen dienen daer sulx behoiren sall. 12.Versochte schepen Ploos,,van Amstell,, hiervan acte. Bij den ouden ende nieuwen raedt. 13. Is geresolveert een reglement te maecken op t veer naer Utrecht, soo binnen als buyten. Den 30 e october 1643 Present Schaghen ende Stochius borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Achterhout, Ketell, Vermuer ende Rijswijck, schepenen. 15.Den secretaris Gerbrandt Schaghen geaccordeert een hoofgen an de stadtsmuer, dat gebruyckt is 17.bij de weduwe van Jacob Ghijsbertsoon van Emmenes, ende bij hem van deselve weduwe ofgehandelt, voor 19.den tijdt van drie mael seven jaren, mits ==== de jaerlixe pacht bij hem of sijnen erven worde betaelt 21.aen den cameraer in der tijdt tot twee gulden 10 stuvers 22.Aen Pool de clepper gegost den pij, mits dat hij deselve an de stadt sal restitueren, stervende, of de clep verlatende. Pag. 11 v Den 7 e november 1643 Present Schaghen ende Stochius borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Achterhout, Ketell ende Rijswijck, schepenen. 1.Is bij den scholtus geopent de electie, ende is bevonden te sijn geëligeert : Pag.11 v Tot borgermeesteren Tot cameraer Christopher Stochius 15 Johan Gerbrandtsoon Schaghen 5 Pontiaen van Hattem Tot kerckmeesteren Tot schepenen Cornelis Caerlen van Achterhout Berndt de Kemp Johan Aelbertsoon van Bemmel Cornelis Fransoon van Isselsteyn Tot potmeesteren Dirck Dircksoon van Langelaer 20 Sebastiaen de Kemp 10 Joncker Rudolph Ketell Gerradt Stevensoon van Eyndhoven Joncker Johan Pembroeck Pag. 12 Tot heemraden Nicolaes Ploos van Amstel Joncker Rudolf Ketell Gerardt Wijburgh Joncker Fredrick van Alendorf Tot molenmeester 5 Jacob Cornelissoon 6.Die naer afneminge des eedts haer cessie hebben genomen. Edele 7.Ende is bij de borgermeester Schaghen an de borgermeester Stochius overgelevert de stadtssegelen die onder sijn 9.hebben berust, mitsgaders een sleutel van de stadtskist, ende heeft Stochius an den borgermeester Hattem d andere 11.sleutell overgegeven. 12.Op de requeste van de voerluyden vanhier op Utrecht is geappoincteert. De regierders der stadt Wijck bij 14.Duerstede ordonneren de supplianten haer stricktelick volgens de gemaeckte instructie op poenen als 16.bij deselve te reguleren, verstande dat geene andere voerluyden op te ordinaris dagen binnen de steden 18.eenige vracht van hier op Utrecht ofte van Utrecht op Wijck sullen mogen vaeren noch aennemen in 20.praejuditie van de supplianten, ten sij de supplianten eerst haer volle vracht hebben, op poene van een oudtschilt 12

13 22.van 42 stuvers bij andere voerkuyden desen contravenierende telckens te verbeuren, ontseggen de supplianten haer 24.vorder versoeck. Actum ut supra 25.Mede geresolveert dat den secretaris aen yder deurweerder sal leveren een instructie gemaeckt 27.op de vrachten, ende dat yder in sijn weeck de articulen bij deselve wel sullen doen effectueren, ende de executiën 29.voltrecken. Pag. 12 v Lunae Den 13 e november 1643 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Wijborgh, Nota Pembroeck, Ketell, Ploosvan Amstell ende Langelaer, schepenen. Dat van dese 1.De dusent gulden gecomen van jonckvrou Catharina van Broeckhuysen ende den Armen alhier tot penningen bij 3.Wijck gelegateert, geresolveert te leggen op t comptoir van den heere Wijck. de stadt gelicht sijn 900 gulden, waermede den cameraer Berndt de Kemp is betaelt. 5. Aen den Heere van Linschooten bij missive te versoecken, dat sijn Edele eens believe te bescriveren, wanner 7.best te pas soude comen, dat sijn Eedele met sijn Eedele mede gecommitteerdens wilde besoigneren op 9. de versochte remissie in t huysgelt tot Wijck. 10.De borgermeester Schaghen te versoecken jegens eerstcomende maendach rapport te willen doen van t 12.versoeck over de reparatie des cloosters kerckgen. 13.De respective ontfangers deser stede te ordonneren hare reeckeninge binnen den tijdt van drie weecken te doen. 15.Isbrandt Isbrandtsoon de Vrede te ordonneren, dat hij de straet voor sijn huysinge naer t kerckhof 17.nae behoiren telckens van alle blat ende andere onreynicheyt suyvere, mitsgaders het vishuys 19.daervan te ontlasten. Pag Item te ordonneren Isbrant Isbrandtsoon de Vrede den jonge met sijn ondertrouw huysvrouw 1.haer houwelick nae behoiren te voltrecken binnen den tijdt van drie weecken, op poene als bij de ordonnantie. 3.Over de gepleegde moetwillicheden op == gisteren nacht alhier gepleegt in t uutsmijten van de glasen 5.van de schout als anderesullen commissaris van de weeck haer dienaengaende op huyden informeren. Pag. 13 Den 20en november 1643 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijburgh, Pembroeck, Ketell ende Langelaer, schepenen. 7.De officiers aen te manen, dat sij ordre stellen tegen het menigfuldig tappen van de soetelaers, mitsgaders 9.dat sij het stellen van hout tijdtlick willen beletten. 10.Op de requeste van...wijnbergen raedt der stadt Amersfoort, versoeckende een glas met stadts 12.wapen, is geappoincteert. De regierders der stadt Wijck bij Duerstede, ontseggen den suppliant 14.sijn versoeck om der consequentie wille Den 27en november 1643 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijburgh, Pembroeck, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 15.Alsoo de extraordinaris rolle de anno 1641 ende 1642 van de stadthuyse sijn gebracht, is geresolveert 17.dat de procureurs voor commissie opte rolle sullen bij eede purgeren, of sij niet en weten onder wien de voors. vermiste Pag. 13 v 2.rolle is berustende, noch dat bij haer deselve ter quader trouwen niet wort achtergehouden. 4.Is geresolveert dat men de officieren alsnoch sall eernstelick an manen, dat sij beletten het stelen van t 6.hout, of dat men genootsaeckt sal wesen te gaen an hooger handt. 8.Is verstaen dat ========== de borgermeester Stochuis ende den oudt borgermeester Schaghen vorige 10.gecommitteerdens, dese weeck sullen gaen naer Utrecht ende aldaer,,de heeren,, commissaris van de staten bij den 12.anderen te becomen ende t point van de remissie in t huysgelt te sien afdoen. 13

14 14.Nae te sien wat resolutie genomen is op t stuck van de ordonnantie te approberen, ende de 16.genomene resolutie te effectueren. 17.Is geresolveert dat men de kerckmeesters sal ordonneren het kerckhof nae behoiren te sanden, ende dat men den 19.dootgraver sal belasten de grafstede twe mael 24 uren nae de begraeffenisse te slechten tot 21.laste van de erffgenamen van de overledene. 22.Item de kerck tegen den tijdt aen te schoeden. Pag. 14 Den 4 e december 1643 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Isselsteyn, Pembroeck, Ketell ende Langelaer schepenen. Absent Kemp, Wijborgh ende Ploos van Amstell, schepenen. 1.Is geresolveert dat nae dese alle des stadts reeckeningen eenigen dagen voor het doen van deselve onder 3.den secretaris gelevert sullen worden, ende bij denselven ten overstaen van borgermeesteren of schepenen gevisiteert. 5.Item dat den cameraer posten sall stellen op de wallen, om daerdoor te beletten het rijden over deselve. Den 11 e december 1643 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Pembroeck, Ketell ende Langelaer, schepenen. Absent Ploos van Amstell. 7.Den cameraer te ordonneren de puttingh in de Veltpoort nae behoiren te repareren. 9.Is geresolveert Willem van Wely te insinueren de resolutie van den 6 e martii 1643, aengaende t padt 11.door sijnen boomgaerdt aen t veer, ende t doorgraven van t padt achter t casteel. 13.Te gaen in loco, ende visiteren de geut geheten de Arckgracht, ende de clachten te weeren van de geïnteresseerden. 15.Gijsbert Jansoon leydecker is toegeleyt vijfthien gulden voor sijn vall van t stadthuys. Pag. 14 v 1.De kerckmeesters te doen repareren de glasen, ende t gat dat in t leydack rest te maecken. 3.Gerrit Woutersoon ende van Diemen d tinnegieter te ordonneren dat sij het kerckhof achter 5.haer huysen suyveren binnen drie dagen naer insinuatie, ende nae desen in soodanen staet te 7.houden op poene van een outschilt te verbeuren. 8.Aengaende den borstbant gepacht bij Art Petersoon van Nicolaes Gilt, is verstaen dat denselven 10.de pacht van geen buytenluyden haer waren alhier ventende, sall vorderen, ende dat de stadt 12.hem de pacht sall goet doen. 13.Door joncker Johan Pembroeck voorgestelt, of de heeren van de magistraet van menonge waren 15.hem te leveren behoirlicke boecken van de ontfanck van t schilt- ende schellingelt dan niet 17.verwachtende daerop te verstaen haer Edele resolutie, ende daerover gedelibereert. Is 19.dese saecke voor alsnoch gehouden in advis. 20.Jan Damen geconsenteert attestatie, dat hij vijff compaengiën heeft over gevoert den 19e ende 20 e 22.november, van d Allart Lacapelle, ende drie compaengiën van Utrecht 23.onder commando van Gantillot, Saturni. Den 16 e december 1643 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Isselsteyn, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 24.Op t voorstell van joncker Johan Pembroeck, op maendach voorleden gedaen, is verstaen ende geresolveert 26.dat men deselve quaestie sall verblijven aen vier onpartijdige rechtsgeleerden. 14

15 Pag.15 Utrecht Solis Den 17 e december 1643 Present Stochius ende Hattem borgemeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijburgh, Pembroeck, Ketell ende Ploos van Amstell, schepenen. 1.Bij de borgermeester Stochius voorgestelt, hoe dat sijn Edele bericht was dat den raetsheer Straten ten 3.versoecke van de procureur generaell hadde aen den Eedele Hove van Utrecht 4.rapport gedaen van de informatiën tegen Johan van Issendoorn, 5.schout deser stede voor desen genomen, ende dat voorgemelten procureur generaell tegen den voornoemde schout 7.hadde versocht apprehentie corporeel, ende daerover gedelibereert sijnde, is verstaen geresolveert ende 9.dienvolgende gecommitteert de borgermeester Stochius ende Kemp, schepen, om haer Edele te begeven naer 11.ende te versoecken aen de Eedelmogende Heeren Staten maintien in stadts jurisdictie. Den 27 e december 1643 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Pembroeck, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 13.Rapport gedaen bij de gecommitteerdens in der saecke van de stadt 14.contra den Eedele Hove van Utrecht, roerende de proceduren jegens 15.den persoon van den scholtus Issendoorn, dat sij in deselve saecke vermits geen vergaderinge van de Heeren Staten 17.niet hebben connen doen. Pag.15 v 18.In t gangken van t kerckhof naer t clooster voor de tralie te stellen een plaet met cleyne gaetgens tot weeringe van 20.sandt ende modder daer andersints doordringende. 21.Item een tralie te stellen binnen de muer voor de huysinge daer dominus Borgeus woont. 1.Ende de voors. plaet gemaeckt sijnde, dat men alsdan de respective geërfdens sal ordonneren de geut ofte 3.arckgracht achter hare huysinge nae behoiren te ruymen ende suyveren 5.Dat de cameraer alle de sandtpaden langs de stadtsgrachten naer behoiren sal doen sanden, ende hier ende daer sulx 7.vereyschende palen te stellen, ende dat de particulire van gelijcken sullen doen. 9.Dat Cornelis Wortell het sandtpadt bij hem voor desen aengenomen behoiren sandten Pag. 15 v ende yder Pag.16 Issendoorn, Edel= 11.Is de gepasseerde obligatie ten behoeve van de weduwe van saliger Nicolaes Wijborgh tot twee hondert gulden 13.hooftsoms in date den 11 e september 1643 wederom is getrocken ende gecasseert, om redenen dat wort 15.gesustineert de conditie bij de verhandelinge van de memorialen bedongen, niet soude worden achtervolgt 17.ende daerom deselve memorialen niet overgelevert en wierden. Den 30 e december 1643 Present Hattem borgermeester, Isselsteyn. Wijborgh, Pembroeck ende Langelaer, schepenen. 19.Gelesen eene requeste op de naem van de pachters van stadts impositiën op de bieren, dolerende over de groote 21.defraudatie wordende bij de de soetelaers ende soldaten gepleegt. === versoeckende daertegen ordre van de 23.heeren van de magistraet is geresolveert ende geappoincteert, de regierders der stadt Wijck bij Duerstede interdiceren 25.de respective brouwers binnen deses stede aen de soetelaers van de compaengiën van de heeren L.coronnel d.allart 27.Lacapelle geen bier te laten volgen, tensij haer alvoorens sij gebleecken den impositie als tapper betaelt te sijn 29.op poene van bij den brouwers telckens te verbeuren vijff ende twintich gulden, dat sij mede an de soldaten voor 1.huysgesin niet meer bier dan een halff vat ter maendt sullen laten volgen, mits deselve soldaten 3.telckens verthoonen een bulliet van hare respective hooft officieren, mede op de boete als boven. Actum ut supra Den 3 e januarii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Pembroeck, Ketell ende Langelaer, schepenen. 5.Aengaende de saecke van de stadt Wijck contra t Hof van Utrecht roerende de schout deser stede Johan van 7.berichtende de borgermeester Stochius dat op dinxdach eerstcomende de missive bij de heeren van dan Hove an de 9.mogende heeren gedeputeerde van staten overgesonden ende betreffende de voors. saecke gelesen soude worden, 15

16 11.welcken dach dan dienen waergenomen te wesen. Is geresolveert ende verstaen dat om des stadts recht te defenderen op 13.maendach eerstcomende naer Utrecht sullen gaen de borgermeester Stochius ende Kemp, schepen. van ende voors. beslotene bejegent. Pag. 16 v 15.Gelesen eene requeste op den naem van Goossen de Bie gepraesenteert an de heeren gedeputeerden Staten s landts 17.Utrecht, appellerende over de condemnatie van costen bij dese gerechte verleent tot naedeel van denselven de Bie, 19.voordeel van de pachters van de bieren alhier, versoeckende haer Edelmogende berichtinge van redenen die den 21.gerechte gemoveert hebben tot de voors. condemnatie. Is geresolveert ende verstaen haer Eedelmogende bij 23.missive te berichten, eerstelijck dat de huysvrouw van de voors. de Bie de pachters seer impartinentelick heeft 25.Ten tweden dat de voors. de Bie ====== het bier ========== met syroop hadde 27.soet gemaeckt, om de pachters ( soo het scheen ) te abuseren. Item dat bij de Bie in de voors. condemnatie 1.van costen is geacquiesceert, alsoo op de overgelevert declaratie van costen van de pachters, bij de procureur van de 3.voors. de Bie diminitie is gestelt, ende door commissaris deses gerechts tauxatie ende moderatie gedaen is. 5.Is geresolveert de molenaer alsnoch te ordonneren dat hij binnen een maendt de rosmolen in de stadt 7.in een goeden stant brenge, ende aldaer ten gerief van de gemeente male, op poene als bij den contracte. Den 8 e januarii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesterenen, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Pembroeck, Ketell ende Langelaer, schepenen. 9.Bij de eerste gelegentheyt te verthoonen an de heeren dijckgraef ende heemraden de quade gestalte van de 11.heull door den Bandijck leggende, ende te versoecken reparatie van deselve commissie gelicht 13.Is geresolveert de ordonnantie deser stede te resumeren, ende daertoe gecommitteert op rapport de borgermeester 15.Stochius ende de secretaris, die mede worden geauthoriseert om den rechtsgeleerden tot haer te 17.assumeren, ende alsdan approbatie van de heeren Staten te versoecken. 19.Tot het benefitieren van de kercken middelen ende incomen ende daertoe voorslagen te maecken worden 21.gecommitteert op rapport de borgermeester Hattem, Pembroeck ende Ploos van Amstell, schepenen. Pag Sijn mede deselve commissarisen gecommitteert 1.om de reeckeningen van de cameraer Kemp, te resumeren ende de posten geapostilleert debet quitantiën te 3.extraheren, ende daervan rapport te doen, om alsdan op de voldoeninge van de sloten der selver reeckeningen 5.te disponeren. 6.Alsnoch geresolveert de deficiërende hare reeckeninge te doen binnen 14 dagen Pag Geresolveert dat men met de mede-pachters van den Hogenweert sall versoecken an de Eedelmogende heeren 10.Staten consent, om op deselve weert te stellen een steenooven tot praeservatie. Solis Den 14 e januarii 1644 Present Stochius, Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 12.Rapport gedaen bij de borgermeester Stochius ende schepen Kemp, 13.van t gene haer Edele tot Utrecht an de heeren Gedeputeerde 14.Staten vergaderinge verricht is in der saecke van de jurisdictie 15.tuschen dese stadt ende t Hof, ende dat bij haer Eedel= 16.mogende waren geconsenteert copye van de requeste bij den procureur generaell aen de Eedele Hove van Utrecht 18.tegen de persoon van Johan van Issendoorn, scholtus deser stede gepraesenteert, ende bij den selve Hove aen 20.haer Eedelmogende overgesonden, onder belofte van deselve requeste te mesnageren, noch den voors. scholtus daer 22.van visie nochte copye te doen hebben, welcke copye van requeste alhier gelesen, ende daer 16

17 Pag. 17 v 24,over deliberatie gehouden, is verstaen ende 1.geresolveert, dat men mette advocaten Zaell ende Moll alhier in de stadt sijnde op deselve 3.copye sall besoigneren, ende tot justitificatie deser stadts jurisdictie laten stellen een deductie 5.om de Heeren Staten overgelevert te worden. Lune Den 15 e januarii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. 6.Gelesen eene requeste bij Cornelis de Leeuw, predicant, overgelevert ende beteeckent, versoeckende den 8.procureur Bijller mocht worden geordonneert hem te dienen, ende alsoo deselve requeste was iniuriens 10.an de persoon van de secretaris Schaghen, heeft den selven versocht copye autenticq, die hem gegost is. 12.Rapport gedaen dat de advocaten Moll ende Zaell niet costen blijven om tot het voors. besoigne te 14.treden, dat de voors. gecommitteerden Stochius ende Kemp de requeste bij de oudt borgermeester Schaghen voor 16.desen gepraesenteert tegen den scholtus Issendoorn volgens last van de heeren van den gerechte, van deselve 18.hadden gelicht, ende de voors. advocaten, mette voors. copye van de requeste mede gegeven, om binnen 20.Utrecht daerover te delibereren. Pag. 18 Den 22 e februarii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Pembroeck, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 21.Is geresolveert Gerrit Kelderman te ordonneren 1.dat hij binnen acht dagen naer insinuatie sal overleveren sijn redenen, waeromme hij de schuyr ofte huysgen 3.van outs genaemt Leutersteyn staende in de Leuterstraet heeft afgebroocken, ende in mora blijvende ven 5.redenen tegens t selve huysgen te stellen in sijn voorigen staet. 7.Alsoo Wilhelm van Wely in mora blijft te pareren de resolutie van den 11 e december 1643, nopende het padt 9.om Onser Vrouwen kerckhof etc. Soo is verstaen ende den officier geordonneert de poene van een 11.dubbelden rijder bij deselve resolutie gemelt tegen voorgemelten Wely ter executie te leggen. 13.Cornelis Caerlen van Achterhout te ordonneren dat hij het padt langs sijn landt behoorlick glindt 15.ende een groep grave, in conformite van t gedragen consent tottet leggen van t voors. padt, 17.ende dat binnen drie dagen naer insinuatie, op poene van een dubbelden rijder te verbeuren. 19.Adriaen Stevensoon Suyrmont te ordonneren ad idem. 20.Sijn binnen gestaen domini Leoninus ende Bargeus, verhalende dominus Bargeus dat hij saliger Laurentius Modeus 22.heeft hooren seggen, dat hij ordre soude stellen tot betalinge van t gene hij an de kercke schuldich was 24.dat bovendien den selven Modeus eenige jaren renthen hadde betaelt an de kerckmeesters. 26.Is verstaen dat men d erffgenamen domini Modei tot betalen van de verlopende renthen ende aflossinge des 28.capitaels bij missive sall aenmanen. Pag. 18 v 1.Gegost attestatie voor Jaecq de Nisart ende Gerrit Caspers. 3.Geurt Ottensoon van Rijswijck gewesen kerckmeester sijn reeckeninge te doen suyveren ende Maes Dircksoon 5.daer uut te betalen. 6.Francq Jansoon gegost attestatie, gedurende den tijdt alhier gewoont heeft, sich eerlick heeft gedragen. Nota 8.Geconsenteert an den gewesen cameraer Berndt de Kemp, te lichten ses hondert gulden ende dat in dat dese resolutie 10.minderinge van t sloth ===== sijner gedane cameraers reeckeningen, welcke is sonder effect 12.ses hondert gulden de stadt tot hare lasten sall nemen. alsoo op den 18 e martii Jan de Memoransi vendrich onder de compagnie van capiteyn d Armanvilie gegost attestatie, dat hij is geaccordeert 16.de gehele winter ten huyse van de heere d Allart in dese jurisdictie is gelogeert geweest. 17

18 900 gulden 18.Geslesen een oude requeste op den naem van Jacob Ghijsbertsoon van Emmenes ende bij desselfs 20.weduwe overgelevert, versoeckende een recognitie over den dienst bij denselven in t 22.verbeteren van stadts impositiën gepleegt. Daerover gedelibereert sijnde, is de voors. 24.weduwe ten regarde alsvooren toegeleyt twintich gulden op des secretaris comptoir 26.ende noch vijff gulden elders. Pag. 19 Den 19 e februarii 1644 Present alle 1.Niet den policiewegen geresolveert. Den 22 e februarii Extraordinaris geladen Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Pembroeck, Ketell ende Langelaer, schepenen. 3.Nopende de clachten van t smockelen der soetelaers ende soldaten dit naervolgende gearresteert : 5.Alsoo men van tijdt tot tijdt bevindt dat de middelen van de stadt door het veelvoudig smockelen der 7.soetelaers ende soldaten worden ondermijndt ende in cas daerinne niet voorsien en worde, 9.eyntlick tot groote schade deser stede, ende beswaringe van de borgeren tappers alhier 10.te enemael sullen comen te vervallen, t welck dan hoognoodige remedie vereyschende. 12.Soo is t dat de heeren regierders deser stede Wijck gestatueert ende geordonneert hebben als volcht : Pag. 19 v 14.Eerstelijck dat de brouwers worden geïnterdiceert geen bier op soetelaers ofte huyshoudende soldaten 1.uut te slaen, dan alleen op tappers-impost, veel min oock op soldaten, die tot soetelaers 3.gelogeert sijn, dan alleen als hiernae wert gespecificeert. 5.Dat oock de brouwers bij hare billietten sullen voegen de naem van de soldaet ende sijn huysweert, 7.ofte de plaetse daer het bier sal werden ingeslagen. 8.Dat sij oock t allen tijden van de heeren van de magistraet ontboden sijnde, gehouden sullen sijn bij eede te 10.verclaren niet te weten het bier elders anders gebracht te sijn, als ter plaetse hetselve op is uutgescreven. 12.Ende indien contrarie mochte worden bevonden, sullen daerover arbitralick worden gecorrigeert tot 14.discretie van den gerechte, ende daerbij verbeuren een jaer haere neringe, ende daer en boven op yder vat 16.groot ofte cleyn vijff ende twintich gulden, d een helft ten behoeve van de stadt, ende d ander helft ten 18.behoeve van den officier die d executie doen sall. 19.Interdicerende alle de borgeren ende ingestenen deser stede sich nae desen te wachten eenig bier mette 21.kan te halen of te coopen, ten huyse van de soldaten ofte soetelaers, off bij deselve gaen drincken 23.op poene van ses gulden telckens te verbeuren. 24.Verbiedende oock mede den cijsmeesters geen andere billietten als boven gespecificeert, aen te nemen 26.op poene van yder reys te verbeuren ten behoeve als boven, thien gulden. Pag Dat sij oock mede geen billietten sullen aennemen van huyshoudende soldaten anders als op cappers impost. 3.uutgesondert een halff vat ter maendt. 4.Authoriserende de voors. pachters soodich als het hun gelieven sall, het bier op een soldaet uutgeslagen 6.te gaen visiteren, of hetselve aldaer is gebracht ofte niet. 7.Ende opdat sulx te seeckerder gaen, werden de geswoorens die het voors. bier gedragen hebben 9.bij desen scherpelick belast nae het dragen datelick an de cijscamer te rapporteren, of het voors. bier 11.is gebracht in het logement, daer t contrache dulleken op slaet, ofte niet, op poene indien 13.het elders anders gebracht mochte sijn, gestraft te werden als menedigen, ende vervallen te sijn van haren dienst. 18

19 15.Sullen oock mede de pachters ten eynde de menichvuldige frouden te beter mogen werden 17.gestraft, gehouden wesen de magistraet deser stadt te denunchieren alle frauden, die sij souden 19.mogen vernemen, ende dat terstont als hem eenige fraude aengedaenis, aenhoudem ofte doen 21.aenhouden den genen door wien ende daermede sulx gedaen is, opdat die van de magistraet oorsaeck 23.sulen hebben, daerinne nae behooren te voorsien, op poene van vijff ende twintich gulden t elcken 25.reyse te verbeuren, d een helft ten behoeve van den officier, ende d ander helft ten behoeve van den aenbrenger. 27.Aldus gedaen ende gearresteert den 22 e februarii ende present als vooren 29.Is geresolveert dat men,,van,, desen de bnrouwers ende pachters elx eene sal toeschicken. Pag. 20 v Den 26 e februarii 1644 Present Stochius ende Hattem borgemeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijburgh, Pembroeck, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 1.Willem van Wely alsnoch geordonneert het padt door sijnen boomgaerdt sen t veer te 3.openen binnen 14 dagen naer insinuatie op poene dat den officier sulx sal doen op sijn gewin. 5.Op de antwoort van Gerrit Kelderman is geappoincteert, de regierders der stadt Wijck bij 7.Duerstede ordonneren Gerrit Kelderman het huysgen genaemt Leutersteyn, dese aenstaende 9.somer wederom op te metselen, ten minsten in soodanen staet, als tselve voor date 11.van t afbreecken geweest sij, op poene van een dubbelden rijder te verbeuren. Actum ut supra Den 11 e martii 1644 Present Stochius ende Hattem borgemeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. 13.Gelesen twee requesten van die van Leutervelt dolerende dat haer door toedoen van die van 15.Amerongen moeyenisse wierde aengedaen tot betaling van voor ende naewachten tot Amerongen 17.gevallen, mitsgaders tot voldoeninge van t Hynderdamsgelt, versoeckende daerover 19.brieven van voorschrijvens an de Eedelemogende Heeren de Staen, als,,mede an,, dijckgraef ende heemraden Pag ten eijnde sij van soodane nieuwicheden mochte blijven bevrijt, sijn deselve in forma geaccordeert. Den 11 e martii 1644 Extraordinaris Present Hattem borgemeester, Kemp, Isselsteyn, Ketell ende Langelaer, schepenen. 5.Is bij de borgermeester Hattem voorgedragen, of niet noodigh en waer vermits d aflijvicheyt van den 7.tollenaer Pembroeck, an de Heeren Staten te versoecken denselven toll voor ettelicke jaren in 9.pacht, als voor dese versocht is, ende tselve in deliberatie genomen sijnde, is verstaen, geresolveert 11.ende diensvolgende gecommitteert de borgermeester Hattem, schepen de Kemp ende ende de secretaris, om haer 13.desen aenstaende nacht te begeven naer Utrecht, ende an de Heeren Staten de pacht van de toll te versoecken. Den 14 e martii 1644 Present Hattem borgemeester, Kemp, Isselsteyn, Ketell ende Langelaer, schepenen. 15.Rapport gedaen bij de voors. gecommitteerdens hoe dat sij met alle vlijt ende neersticheyt t versoeck 17.van de bovenstaende resolutie aen an haer Eedelmogende soo in t particulier als in t collegie hebben 19.gerecommandeert ende voorgestelt, ende dat haer Eedelmogende hadde verstaen voor appointement 21.dat de gedeputeerde van de Staten daerinne niet en connen treden Pag. 21 v Den 18 e martii 1644 Present Stochius ende Hattem borgemeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. 1.Is den kerckmeester geauthoriseert, om de grafstede mette serck, daerop staende wapens van Verschuer 3.ende de Roy an de weduwe van saliger Johan Pembroeck te vercopen. 5.Aen den cameraer Berndt Kemp geaccordeert in minderinge van t sloth sijner reeckeninge over de 7. jaren 1640, 1641, ende 1642, de somme van negen hondert gulden, die gelicht sullen worden van de 9.dusent gulden, die joncker van Broeckhuysen aen Armen Poth heeft gemaeckt, end bij de stadt 11. obligatie ten behoeve van de voors. Armenpoth te passeren tegen vijff ten hondert. 19

20 13.Alsoo door t overlijden van joncker Johan Pembroeck ðen ontfanck van de oudtschilt ende schellingelde is 15.comen te vaceren. Soo wort den scholtus Issendoorn gecontinueert in deselve bedieninge 17.sonder effect de commissie van de regierders deser stede op den 12 e november 1639 aen sijn 19.verleent ende gegeven, ende worden gecasseert alle resolutiën, naementlick die van den 21 e 21.julii 1643over de voors. ontfanck genomen, doch dat de weduwe van Pembroeck de loopende termijn als 23.naer stijll sall hebben te ontfangen. 24.Gehoort t rapport van de gecommitteerdens tottet redres van de stadt ende incomen der kercke 26.ende diensaengaende eenige articulen gearresteert Pag die de gemeente sullen worden gepubliceert ende geregistreert in t kerckenboeck, daervan aen de ` 3.kerckmeesters in dubbelt te schicken, omdat sij weten, waernae haer te reguleren. 5.Ende alsoo geene instructie voor de keurmeesterss wort bevonden, is dienaengaende een ordre 7.beraemt, die geregistreert sall worden in t ordonnantie boeck deser stede. Den 25 e martii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Isselsteyn, Wijborch ende Langelaer, schepenen. 9.Tot het formeren van een appelmerckt worden gelast de voorige gecommitteerdens der selver commissie te voltrecken. 11.Rapport gedaen bij de gecommitteerdens die in loco sijn geweest om te besichtigen de gelegentheyt van t padt 13.door den boomgardt van outs gelegen hebbende van Wilhelm van Wely, ende daerbij dat den voors. Wely 15.tot noch toe ( niettegenstaende tijdtlicke insinuatie ) in gebreecken is gebleven van de resolutie van den 26 e 17.februarii lestleeden te pareren, wort den officier geordonneert het padt door den voors. boomgardt 19.van outs gegaen hebbende te openen tot costen van den voors. Wely, ende des officiers gewin. 21.Gelesen een acte onder de handt van Cornelis de Leeuw, predicant alhier, doen daerbij de heeren van den gerechte 23.verstaen dat de stucken ende pampieren in de quaestie tuschen hem de Leeuwter eenre ende de secretaris Schaghen ter 25.andere sijden sijn ingetrocken, versoeckende daeromme dat de heeren voor goet geliefden aen te sien dat den eysch opte Pag. 22 v 1.rolle gestelt ende de opgevolgde proceduren mogen worden gecasseert ende uut de rolle geroyeert, 3. t welck toegestaen ende geaccordeert is. Den 1en aprill 1644 Present Hattem borgermeester, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. 4.Alsnoch geordonneert alle degene, die touren sijn hebbende in de praebenden van den convente alhier, 6.dat sij alsnoch nomineren binnen den tidt van 14 dagen, op poene dat tgene algereets van 8.hare respective praebenden sijn verschenen, sall sijn vervallen ten behoeve van de stadt. gestalte 10.Is geresolveert dat men an de Heeren Staten sal praesenteren seeckere requeste ende daerbij deduceren de sobere 12.van de kercke van Sint Jan alhier, == dat geen middelen bij de handt sijn om deselve te onderhouden, ende des 14.selver ruïne voor te comen, dat daeromme op t exempell van de kercken binnen Utrecht, die door 16.de respective capittulen worden onderhouden, de canonicken van Sint Jan alhier mochten worden 18.geordonneert de voors. kercke te repareren. Pag. 22 v Den 4 e aprill 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, ende Ketell schepenen. 19.Voorgedragen, dat de exploicteur van de Leckendijck op gisteren alhier was geweest, met mening om Pag ymant uut de gecrifdens van Leutervelt te gijselen tot betalinge van t Hynderdamsgelt 3.alsmede tot betalinge van de voor- ende nae-wachten gevallen op t dijckleger tot Amerongen. Ende 5.dewijle die van Leutervelt langs da... s menschen memorie het Hynderdamsgelt aen de 7.heemraden in der tijdt tot Wijck hebben betaelt. Alsmede dat sij noyt eenige lasten van t 9.dijckleger hebben gedragen, maer behooren onder de jurisdictie deser stede, alwaer sij haer 11.wachtgelt ende andere lasten sijn betalende. Ende gelet dat t praetense exigeren van t ===== 13.Hynderdamsgelt, als voor- ende nae-wachten merckelick soude strecken tot praejuditie deser 20

21 15.stadts jurisdictie ende gerechticheyt. Soo is,,naer,, communicatie ende deliberatie daerop 17.gehouden verstaen ende geresolveert, dat men de voors. ongefundeerde ende noyt gehoorde 19.proceduren door ordre van de Heeren Staten sall laten afdoen ende sijn diensvolgende gecommitteert 21.de borgermeesteren Stochius ende Hattem metten secretaris omme haer Edele te begeven tot Utrecht ende an de 23.Heeren Staten te versoecken afdoeninge van de voors. proceduren, mitsgaders maintien is deser stadts jurisdictie. Den 6 e aprill 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. 26.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede verstaen dat Wilhelm van Wely sich heeft 28.onderstaen op gisteren wech te nemen den boom geleyt over de sloot aen sijnen boomgaerdt Pag. 23 v 2.aen t veer bij haer Edele ordre dooe den scholtus deser stede, end door dat middel via facti?? 4.gevioleert der voorgemelte regierders well geordonneerde ende effecte daerop gevolgt. 6.All t welcke in deliberatie sijnde geleyt. Is verstaen ende geresolveert endee diensvolgende den 8.====== officier alsnoch geordonneert den voors. wederom te leggen, ofte met een 10.dam de sloot te vullen binnen 24 uren tot laste van de voors. Wely, ende sijns officiers 12.gewin, reserverende soodane actie als den voornoemden Wely door de voorseyde 14.violatie gecommitteert mach hebben. Actum ut supra Den 10 e aprill 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. 15.Rapport gedaen bij de voors. gecommitteerdens van t gene in der saecke van Leutervelt bij haer is 17.gehandelt, ende dat tot volle voltreckinge van t selve werck, veerthien dagen nae 19.Paeschen parthijen respective voor de Heeren Gedeputeerden sullen verschijnen. Den 16 e aprill 1644 Present Kemp, Isselsteyn, Ketell ende Langelaer, schepenen. 21.Is gelesen een missive van de Heeren van den Hove, mitsgaders copye van de requeste aen haer Edele bij Wilhelm van 23.Wely gepraesenteert, dolerende over over t urbel van possessie bij de regierders deser stede hem Pag in sijnen boomgardt mettet leggen van een voetpadt aengedaen, versoeckende daertegen te worden gemaintineert. 3.Is daerop verstaen geresolveert deselve copye tesende aen den advocaet Hoornhoven, om te hebben sijn edele advis. Den 16 e aprill 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Ketell ende Langelaer, schepenen. 5.Is gelesen de minute van een missive ingestelt ende overgesonden bij den advocaet Hoornhoven, ende verstaen de 7.selve te senden an de Heeren van den Hove. 8.Rapport gedaen bij de borgermeester Stochius van t gepasseerde opte Beschrijvinge van de voorlede weeck. Pag. 24 Pag. 24 v 10.Aen Maes Dircksoon geaccordeert ordonnantie in betalinge van de gedane reparatie aen de kerck, 12.te weten tachtentich gulden op Geurt Ottensoon van Rijswijck, ende 64 gulden 12 stuvers op den regerende 14.kerckmeester Achterhout. 15.Gelesen een brief geschreven bij meester Rodolph Nieupoort, advocaet in den Hove van Utrecht, 17.narrerende dat Abraham Boot in sijn leven secretaris deser stede sijne praebende in den convente 19.alhier hadde gemaeckt aen Maria Isbrandt de Vreede dochter. Is daerop geresolveert 21.te schrijven een missive an den raetsheer Booth narrerende t voors. schrijvens van Nieupoort 23.versoeckende van sijn als broeder ende erffgenaem van den voorgemelten secretaris Booth extract uut 2.desselfs testament, alsmede over de gifte bij den voors. testamente an de Armen 4.alhier gemaeckt, dat sijn edele op de voors. gifte van praebende gelieft te considereren 6.dat de genomineerde persoon is van paepse religie, alsulx tegen de resolutie van de 8.regierders deser stede voor desen genomen. Den 25en aprill

22 Praesent Stochius ende Hattem borgermeesteren. Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer. schepenen. 9.Bij de borgermeester Stochius voorgestelt, hoe dat alhier binnen Wijck is voor gecomen seecker 11.persoon genaemt Reynier Bouwens Coopman van Leyden, van allerley manefacturen, praesenterende op 13.seeckere geprojecteerde articulen alhier te comen woonen ende een verwerij op te stellrn/, Alle 15.welcke articulen gelesen, geëxamineert ende in deliberatie geleyt sijnde. Is goet gevonden tegen naermiddach 17.ten een uer den ouden raedt op desen te doen laden. Post prandium Present van de magistraet als boven,ende van den ouden raedt Schaghen, oudt borgermeester, Bemmel, Achterhout, Vermuer ende Kemp, schepenen. 18.Gelesen de voorgaende geproiecteerde articulen ende deselve geëxamineert sijnde, sijn gecommitteert uutte 20. magistraet de borgermeester Hattem, Kemp, Wijborgh ende Ketell schepenen.ende uutten ouden raedt den oudt borger= Pag meester Schaghen ende Achterhout, out schepen, om metten voors Reynier Bouwens naerder te spreecken, middelen 3.tot accoordt te beramen, ende daervan rapport te doen. Den 6 e maii 1644 Present Stochius ende Hattem borgemeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. 4.Is gelesen een missive van de Hoog ende mogende Heeren Staten Generael, versoeckende de dimissie domini Vincentii 6.Bargei om voor t aenstaende veltleger te mogen bedegeven?? het heylige mynisterium van Godese kercke bij de 8.heeren haer hoogmogende Gedeputeerden neffens sijn hoogheyt te velde. Waerop voorgemelte dominum Bargeum 10.ontboden ende mondeling voorgesteltis of niet ten dienregarde sijn Edele. yt behoorde te contribueren tottet 12.onderhout van een rector, ende nae vele discoursen over t selvige gehouden, is eyntlick bij sijn 14.Edele geaccordeertvan sijn jaerlix tractement tot des rectors gagie de somme van tsestich 16.Carolus gulden, ende dat sijn Edele voor den tijdt van vier jaren t sij bij continuatie van oorlog 18.of vrede daervoor sall vast staen ====== ende continueren, mits dat sijn Edele dimissie 20.voor de voors. jaren oock sall ganck hebben 21.Naedat voor desen verscheyde woorden waren gevallen van de persoon Joannes Raetsii, om denselven tot 23.rector van de school alhier te beroepen, ende dat desnselven alhier binnen Wijck tegenwoordich 25.was. Soo sijn om metten selven te spreecken ende handelen op rapport gecommitteert beyde de Pag. 25 v 2.borgermeesteren mette secretaris. Den 7 e maii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Ketell ende Langelaer, schepenen. 3.Rapport gedaen bij de voors. gecommitteerdens die verhaelden des naerbescreven condities met 5.Joannem Raetsium als rector gemaeckt ende aengegaen te hebben : 7.Eerstelick dat de stadt hem sall verschaffen een vrije wooning. 9.Vrij te houden in des stadts middelen ende impositiën. 10.Dat hij sall mogen houden alle jaer twee vacantiën yder tot drie weecken, d een op den 14 e aprill 12.ende d ander op ten 14 e september ingaende. 13.Dat hij des somers sal mogen houden twee speeldagen ende des winters een, mitsgaders op 15.hoogtijden ende kermisse voceren als bij andere schoolen gebruyckelick. 17.Dat hij van yder discipell, die hij mede sall leren schrijven == elck halff jaer sall genieten de 19.somme van vier gulden, ende die ===geen schrijven niet en eeren drie gulden 21.Dat hij sall hebben van de stadt tot een jaerlix tractement twee hondert ende vijftich gulden, Pag. 26 Pag t welck hem alle vierendeel jaers den rechte vierdepart salll worden betaelt. 4.Alle welcke conditiën overwogen sijnde, sijn deselve geapprobeert, ende Joannem Raetsium diensvolgende 6.tot rector aengenomenende commissie verleent ende sall sijn tractement bij sijn compst ende 8.inwooninge a;hier beginnen te loopen. Den 14 e maii

23 Post prandium Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 9.De confusie op huyden in t trecken van de schutterije gepleegt is onder de heeren van de magistraet geventileert ende 11.nae ondersoeck van all deselve confusiën, is bevonden dat allomme abusen daervan oorsaeck sijn geweest, 13.ende geresolveert, dat beyde de compaengiën schutterijen tegen vier uren haer wederom op de merckt 15.sullen paresenteren, ende deselve marcheren als van outs, de oude voor ende jonge nae. Den 16 e maii 1644 Magistraet Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ploos van Amstell ende Langelaer schepenen. Ouden raedt Hollandt out borgermeester, Bemmell. Achterhout, Vermuer ende G. de Kemp, oudt schepenen. 17.Rapportgedaen bij de gecommitteerdens, die opten 25 e aprill lestleden in conferentie,,sijn,, geweest volgens 19.commissie van denselven dage met Reynier Bouwens, coopman van Leyden over t stellen van een Pag. 26 v 2.weverij, mitsgaders eenige wolle weefgetouwen, ende gelesen de voorverhaelde 4.overgegevene articulen mitsgaders t gene bij voorige gecommitteerdens op behagen van haer Edele 6.principalen daerop was toegestaen, sijn de selve bij de heeren van den ouden ende nieuwen raedt 8.niet ten vollen geamplecteert, maer besnoeyt, ende diensvolgende den voors. Bouwens 10.te ontfangen op conditiën naer bescreven : Pag. 27 eyschen. Pag Eerstekick in plaets van een huysinge te leveren is hem toegestaen ende belooft te tell somme van dusent gulden eens ende dat naedat de touwen sullen wesen gelevert. 15.Dat hij sall hebben vrije poorterschap ende burgerrecht sonder eenige costen, ende vrij gilt. 17.Dat hij sijn raem sall stellen langs den burgwall. 18.Dat hij alhier sall moeten leveren vier,,wolle,, getouwen sulx met allerley handtwerckslieden gequalificeert als binnen 20.Leyden gebruyckelick is, te weten binnen s jaers twee, ende d andere twee t naestvolgende jaer 22.mits dat hij voor yder alsdan sall genieten twee hondert ende vijftich gulden, endedaervoor den tijdt 24.van twintich jaren verbonden sijn. 25.Dat hij sooveel laeckenbereyders sall mogen stellen in t werck als t hem goetduncken sall. 27.Dat hem sal worden gegeost octroy van twintich jaren, asl dat gedurende deselve jaren geen andere 29.wevers alhier sullen worden geadmitteert, tensij hem op yder weverije worden gegeven twee 1.hondert ende vijftich gulden, mede bedongen dat hij, Bouwens, sall caveren, dat de brouwerijen in het 3.water geen schade door de voors. weverij sullen comen te lijden, ende yt totderselver naedeel 5.wordende bevonden, sall de weverij op een ander plaets die geen schade sall toebrengen t sij opte 7.CrommenRhijn, of elders ende dat op sijne costen stellen sonder dat hij dienaengaende van de stadt yt sall hebben te 9.Dat de stadt aen de voors. Bouwens alsnoch sall betalen ende tellen de somme van drie hondert gulden 11.voor sijn opbreecken, voor de oncosten van een wevers ketell te stellen ende wat daervan dependeert 13.sonder dat de stadt met eenige dier ofte andere oncosten te doen sall hebben. 15.Eyntelick dat men op dese voet contract sall instellen ==== ende daerbij behoorlick doen caveren, voor 17.de voldoeninge van de inhout derselver, ende bij provisie geteeckent Reynier Bouwens 19.Sijn mede gelesen seeckere conditiën opte namen van Willem Arnouts cum suis drapenierders binnen der 21.stadt Utrecht, die mede well overwogen ende geëxamineert, eyntlick dese naervolgende 23.contracte mette selve oopgerecht is : Pag. 27 v 24.Huyden date ondergescreven is opgerecht gemaeckt ende besloten seecker contract tuschen de heeren regierders 26.out ende nieuwe deser stede Wijck ter eenre, ende Willem Arnouts, Aernout, Arnouts, Aernout 28.Aernotss den jongen ende Alart Picquere, samentlick drapenierders binnen der stadt Utrecht ter andere sijden, 2.eerstelick dat de heeren regierders voornoemt sullen plaets vergunnen, omme daerop gestelt te worden 4.een vullmoolen, dewelcke gemaeckt sall worden tot costen van de stadt Wijck, of tot 6.costen van de voors. drapenierders, tot believen van de voorgemelte regierders die in desen haer opties 8.behouden, waervan alsdan naerder conditiën gemaeckt sullen worden, dat mede in dienst van de drapenierders 10.sullen worden gelevert t meerendeel van de kinderen t sij meysgens of knechgens, die bij de stadt ot uut 12.de beursen worden onderhouden, ende dir voor den tijdt van twee jaren, of sooveel min of meer, als 23

24 Is uut 14.bij de heeren regierders sall worden geoordeelt te behooren, sonder dat sij an deselve kinderen yt desen 16.betalen, Dat mede de voors. drapenierders in t coopen ende vercoopen van de woll sullen vrij ende contracte 18.exempt sijn sooveel de stadts impositie aengaet, uutgesondert t waechgelt dat geschey= 20.sij sullen betalen, ende sullen de drapenierders voors. alhier metterwoon comen op Victoris eerstcomende den daer= 22.ende yder gestadich ganckbaer houden twee wulle weefgetouwen ende dat voor den tijdt van thien jaren. omme 24.Waervoor voorgemelte heeren regierders voornoemt an den voors. drapenierders tesamen eens in t gecasseert26.geheel sullen tellen ende geven tot een vereeringe voor het opbreecken ende oncosten van verhuysing ende Actum 28.verbandt asl vooren de somme van drie dusent gulden, ende daerboven een recognitie voor den 23 e 30.haer vrouwen tesamen eens hondert gulden. Eyntlick dat sij sullen worden aengenomen voor december 32.borgers deser stede, ende hebben een vrij gilt, sonder dat sij daerover yt sullen betalen Ende om desen in alle sijne forme nae te comen ende te voldoen, hebben de heeren regierders voorst hier 2,onder verbonden hare stadts middelen ende acchijsen ende de voors. Willem Arnouts, Arnout Arnouts. Pag Arnout Arnouts den jongen, ende Alart Picquer hare parsoonen ende goederen tesamentlick, ende elx een voor 6.all als principaell, onder renuntiatie van de exceptiën van excussie ende divisie, te weten dat sij 8.elx een voordeel als principaell voor den inhouden deser verbonden sullen sijn ende blijven, tot submissie als 10.nae rechten. Ten oirconde deser geteeckent opten 16 e maii 1644, onderteeckent Willem Arnout. 12.dit merck A gestelt bij Aernout Aernouts den ouden, Aernout Aernoutsoon den jongen. mij present Johan Bosch. 14.Sijn binnen gestaen de laeckencopers binnen deser stede, versoeckende dat de verver noch drapeniers 16.niet bij elle sullen mogen uutslaen. Den 18 e maii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 17.Is geresolveert brieven te depescheren van de voors. contracte met stadts secreet segel te stercken 19.alsoo dese saecke is van importantie ende tot merckelicke benefitie van de stadts middelen ende de borgerije. Pag. 28 v Den 20 e maii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Wijborgh, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 1.Is gelesen extract van een testamente van de secretaris Booth, van inhout dat hij hadde genomineert 3.tot de praebende sijn Edele in stadts tour in den convente alhier competerende Maria Isbrandt 5.de Vrede dochter, ende is van wegen meester Rodolph Nieupoort versocht acte van possessie voor 7.de voors. Maria, t welcke geëxamineertsijnde met een bijgegane attestatie. Is acte 9.van possessie geaccordeert, mits dat de voors. Maria haer sall reguleren in conformite 11.van de resolutie van dn 20 e februarii 1643 op t stuck van de religie genomen ende voors. etc. 13.Gelesen eene requeste gepraesenteert opten naem van Anthoni Middelcoop, versoeckende sijn muer in t 15.cloostergange te mogen uutsetten langs t huys daer Truyken Peter Valcks weduwe in woont, 17.Is geappoincteert De regierders der stede Wijck ontseggen t versoeck. 19.Item noch gelesen eene requeste van de weduwe van Dirck Roelofsoon Vermuer, versoeckende remissie 21.van haer onbetaelde quotesatie. Is geappoincteert.de regierders der stadt Wijck ontseggen 23. t versoeck bij desen gemeltom der consequentie wille. Pag. 28 v 24.Alsnoch eene requeste op de naem van Jan Cornelissoon van Breugell, versoeckende een ordonnantie te mogen hebben op 26.de...positie van stadts gemael. Is geappoincteert. De regierders der stadt Wijck bij Duerstede sullen 28.mette eerste gelegenthey tot een ordonnantie resolveren, permitterende middelretijdt den suppliant hem Pag nae diendonn... van de Heeren Staten te reguleren, nae advenant dese stoll is bedragende. Actum den 20 e maii 1644 Den 27 e maii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell endelangekaer, schepenen. 4.Gelesen de missive van joncker Johan van Oestrum,heere van Moersbergen, versoeckende de heeren van de 6.magistraet ter begraeffenisse van sijn overleden huysvrouw. Sijn daertoe gecommitteert 24

25 8.als nae ouder gewoonte den schout, beyde de borgermeesteren metten secretaris. 10.Op de doleantie over de veermen Jan Damen is geresolveert denselven te doen insinueren, 12.dat hij alle de passgiers oock de ingesetenen alhier behoorlick met over te worden gerij..., ende de 14.regierders deser stede soodane clachten oshoude, op poene dat daertegen anders sall worden voorsien. 16.De vrachtwagenaers tuschen Utrecht ende Wijck te ordonneren de packen ende brieven in conformite 18.van de ordonnantie des avonts op haer aencomen te bestellen, op poene als bij deselve ordonnantie. Pag. 29 v 20.Op de requeste van Jan Cornelissoon van Breugell, versoeckende dat de respective brouwers worden geordonneert 22.haren varingen bij den inslach volgens stadts ordonnantie. Is geappoincteert. 2.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede ordonneren de respective brouwers haer te 4.reguleren, aengaende de impositie bij desen gemelt in gevolgende naer deser stadts 6.ordonnantie Actum ut supra 7.Op de requeste van Cornelis Thonissoon van Driell versoeckende tot bierdrager te mogen worden 9.geadmitteert,is geappoincteert. De regierders der stadt Wijck bij Duerstede accepteren 11.den suppliant tot geswooren, mits doende den eedt daertoe staende, ende hem strctelick 13.regulerende naer de instructie algereets gemaeckt ende noch te maecken. Actum ut supra Pag. 30 Den 3 e junii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 15.Gelesen eene requeste gepraesenteert bij de ====== t samentlijcke brouwers deser stede 17.versoeckende dat Jan Cornelissoon van Breugell sall worden geordonneert hem met geener uutslach 19.te behelpen, maer hem volgens sijn gedane versoeck sall hebben te reguleren naer de 21.aenbrenging op de cuyp gedaen, schoongenomen naermaels meerder ofte minder bevonden mocht 23.wordenuutgeslagen te sijn, aerdoor alle vordre differente ende onlusten connen worden geweert 25.is geappoincteert. De regierders der stadt Wijck bij Duerstede accorderen de supplianten haer versoeck 27.mits dat sij aen de pachter mede sullen betalen t gene bij haer sall worden bevonden meer uutgeslagen 2.te sijn, als sij op de cuyp heben aengebracht, sonder dat sij over de vordere uutslach sullen 4.worden achterhaelt, ende dat den uutslach mede behoorlick worde aengebracht. Actum ut supra Bij ouden ende nieuwen raedt Van de magistraet present ut supra ante Van de ouden raedt, Schaghen, ende Hollandt oudt borgermeesteren, Achterhout, G. Kemp, ende Rijswijck out schepenen. 6.Is voorgestelt dat Willem Arnouts cum suis op huyden alhier sullen comen met een werckbaes 8.van een vulmoolen, om een plaets bequaem totte selve te despiciëren Pag. 30 v Den 17 e junii 1644 Van de magistraet Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. Van den ouden raedt Schaghen oudt borgermeester, ende Vermuer schepen. 1.Is naerder conferentie gehouden met Arnout Arnouts cum suis over t stellen van een vultmoolen, ende is 3.naer deliberatie daerop gehouden geresolveert ende geaccordeert, dat de stadt neffens de Dese 5.voors. Arnout Arnouts sall dragen de helft van de costen tot deselve moolen te doen, ende elx voor gecasseert 7.de helft de prouffijten van dien genieten, onder conditiën, dat in cas die van de stadt van Utrecht de Actum 9.voors. moolen mochte comen om verre te werpen, dat de stadt Wijck alsdan de voors. Arnout den 23 e 11.Arnouts cum suis, de costen van hare sijde daertoe geëmployeert, sullen refunderen, ende december 13.in gevalle doleantie mochte comen van de ingelande over de menichvuldicheyt ofte overlast van t water, dat alsdan de moolen sall still staen ten oirconde geteeckent date ut supra 17.Dit merck is A gestelt Mij present 25

26 18.bij Aernout Aernouts 19.den ouden,drapenierder wonende Johan Bosch 20.tot Utrecht 1644 Notaris Pag Is mede geresolveert te stellen een verlaet besijden de vulmoolen, om door middel van dien 23. tot gerieff van de gemeente mette veerschuyten te comen in den stadts g(r)acht. Eodem die Bij de magistraet 1.Tot ontfanger ende distribiteur van de extraordinair beurs is gecommitteert Geurt Ottensoon van 3.Rijswijck, oudt schepen. Den 24 e junii 1644 Present Hattem borgermeester, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 5.Sijn binnen gestaen domini Middelhoven ende Heurnius gecommitteerden des classis van Rhenen -- Wijck, voor= 7.stellende door hare principalen te sijn gelast om an de heeren van de magistraet deser stede te versoecken affdoeninge 9.van het trecken der schutterije opten sondach, ende dat sulx mochte geschieden opten maendach tot 11.wechneminge van de prophanatie des sabbats, daerover sijnde gedelibereert. Is verstaen voor 13.resolutie, dat in desen niet getreden en kan worden. 14.Om mette bus om te gaen sijn gecommitteert Uutte oude stadt Uutte nieuwe stadt 16. Jacob van Noort 20 Anthoni Middelcoop Willem Claessoon Joost Cornelissoon van Mourick Simon Polter Jan van Becum Wijnandt van Ossenbergh Goossen Arckelens Pag. 31 v 1.Sijn gecommitteert den scholtus, beyde de borgermeesteren met joncker Ketell, schepen, ende 3.heemraedt, om haer edele te begeven bij die van den capittule alhier ende haer voor 5.te dragen het vercopen van de moolen in t Broeck, ende bij refuys te verstaen hare redenen. 7.Den secretaris gelast om binnen Utrecht een parthij buspulver te gaen coopen 9.voor de schutterij. 10.Is Daniell de Loge als loopende boode ende voor dat hij de couranten alle 12.maendagh op t stadthuys levert, toegeleyt voor den tijdt van een jaer ende dat bij 14.provisie de somme van vijfthien gulden, ingaende Pinxteren voorleden. 16.Geresolveert op morgen publicatie te doen tegen het werpen van honden, catten etc. in de 18.stadtsgracht, op poene van drie gulden. 19.Item dat nimant sich onderstae in de voors. gracht te vissen op poene van 25 gulden te verbeuren Pag. 31 v 21.Ende de rademaeckers ende houtcopers het hout van de heerenstraten te verplaetsen ende voegen aen hare 23.huysen, ofte andre hare eyge plaetsen, op poene van een outschilt. Pag Op de requeste van prins ende oudermannen van de Camergesellen deser stede, dolerende over de 3.excessive costen die sij jaerlix sijn plegende versoecken daeromme augmentatie tot 25 gulden 5.jaerlix, is geappoincteert. De regierders der stadt Wijck bij Duerstede accorderen den supplianten 7.in de plaets van sesthien gulden, de somme van twintich gulden jaerlix. Den 8en julii 1644 present alle van de magistraet van den ouden raedt Schaghen ende Hollandt, borgermeesteren, Kemp ende Rijswijck oudt schepenen. 9.Is gelesen een concept tot het maecken van een vulmoolen ingestelt bij meester Willem Damensoons 11.van Wesep, ende daerover gedelibereert sijnde, sijn gecommitteert de voorige gecommitteerdens, om mette 13.voors. meester over het stellen van een vulmoolen te handelen, daerbij nemende de drapenierders alhier 26

27 15 tegenwoordig sijnde. De aenbestading van de moolen te doen opten 25 e julii 1644 Pag.32 v Den 16 e julii 1644 Present Stochius ende Hattem borgemeesteren, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 17.Voorgestelt de redenen van pretens prejuditie die sommige heeren eedelen ende lantgenoten ofgeven 19.te sullen lijden door het malen van de te stellene watervulmoolen. Soo s naer communicatie ende 21.deliberatie goetgevonden, dat voorige gecommitteerdens of sommige derselven haer sullen begeven naer Utrecht 23.ende met advis van den advocaet Moll, over de voors. saeck te begroeten de particuliere heeren gedepu= 2.teerden van de Staten, mitsgaders lantgenoten die voor mogen werpen elders is vercort ofte overlast te sullen sijn. Den 19 e julii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Wijborg, ende Ploos van Amstell, schepenen. 5.Bericht sijnde, dat Wilhelm van Wely de novo an de Hove van Utrecht requeste heeft gepresenteert, 7.ende dat daerop soude wesen geappoincteert, dat parthije op de requeste alsnoch soude antwoorden 9.binnen drie dagen op poene van provisie. Waerover gedelibereert sijnde, is tot maintien van 11.stadts jurisdictie genomen dese naerbescreven resolutie ende dat men de acte vandien sall dateren op dien dagh 13.als de insinuatie wegen Willem van Wely sall geschieden. Pag De regierders der stadt Wijck bij Duerstede alsoo Willem van Wely continuerende in t vervolgen 16.van de proceduren jegens haer aengeheven, niettegenstande de heeren van den Hove bij missive daervan was 18.gedaen onderricht, mitsgaders het opgevolgde protest, van dat de saecke niet concerneerde 20.de justitie, nemaer de policie. Soo hebben deselve regierders tot maintenu van 22.haer recht, daervan de decisie haer alleen is competerende, den voors. Wely geordonneert, 24.gelijck sij hem ordonneren bij desen de voors. proceduren voor den selve Hove aengeheven 2.cost ende schadeloos aff te doen, op poene van vijftich goude Nederlandtsche rijders 4.tegens de heeren van de Lande te verbeuren, met interdictie op groote poene van sulx niet meer te doen. 6.Mede verstaen dat de borgermeester Stochius, den oudt borgermeester Schaghen metten secretaris, haer op 8.morgen sullen transporteren bij de Edelen langs den Crommen Rijn ofte Langbroecker Wetering, ende 10.haer Edele te communiceren de gelegentheyt van te stellene vulmoolen. Den 22 e julii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Wijborgh, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 12.Alsoo het heulken an de stadtsgracht van lestleden vrijdach s morgens tot den saterdach avont 14.heeft opengestaen, ende door middel van dien den Crommen Rhijn vol water geset, contrarie de 16.goede meninge van de heeren van de magistraet alsoo sulx in dese gelegentheyt van een vulmoolen 18.te stellen, de stadt ondienstich soude connen sijn, ende om t selve vorder te verhoeden, is verstaen ende 20.geresolveert, dat men t voors. heulken niet sall openen in langen tijdt, ende tot dien eynde de 22.sleutell blijven in handen van den outste borgermeester, die deselve niet doen openen en sall, dan met 24.voorweten ende toestandt van de heeren van de magistraet. Pag. 33 v 1.Voorgestelt dat de weduwe van joncker Johan Pembroeck versoeckt te mogen betalen de gerechticheyt 3. van t luyden als gecochte grafstede, volgens de oude lijste, ende daerover gedelibereert sijnde, is verstaen 5.dat sij voor sooveel t luyden aengaet sall betalen als van outs, ende van de grafstede conform de leste resolutie. Pag. 33 v 7.Is toegeleyt de raetsheer Zas over verschot ende oncosten bij sijn edele gepleegt in de saecke 9.van de stadt contra saliger joncker Johan Pembroeck, == de somme van vijff ende twintch gulden, op t gedepescheert 11.comptoir van de secretaris. 12.Bij de oudt borgermeester Schaghen rapport gedaen over t bespreck met sommige heeren van de staten 14.raeckende de de vulmoolen Den 24 e julii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. Van den ouden raedt: Schaghen ende Hollandt oudt borgermeesteren, Achterhout Kemp, ende Rijswijck schepenen. 15.Is gelesen eene missive geaddresseert aen de Heeren schout ende regierders deser stede, ende 27

28 Pag geschreven uutten name van de geërffden van de Crommen Rhijn, van inhout dat sij bericht 1.waren, dat men alhier van meninge is het maecken van een vulmoolen ( door het inlaten van t water 3.uutte Lecke te laten gaen ) aen te bestaden, ende dat sulx soude sijn tot naedeel van hare landen, 5.dat sij daeromme hadden goetgevonden de regierders deser stede aen te schrijven, mette 7.aenbestadinge van de voors. moolen te supersederen, of dat sij haer anders daertegen souden voorsien 9.sulx sij ten dienste van hare landen souden bevinden te behooren. All t selve in deliberatie 11.sijnde geleyt. Is verstaen ende geresolveert dat men dien niettegenstaende met het aenbestaden sall 13.voortvaren, sullende met het stellen van een peyll de geërfdens wel clachteloos houden. Den 27 e julii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 15.Op de clachten van sommige borgeren deser stede van dat haer op gisteren ende eergisteren belet is 17.gedaen in de vaert op Nederlangbroeck, ende dat door jonckeren Grouwert ende van de Berch, met het 19.sluyten van t verlaet aldaer, t welck in een gemene vaert niet en mach geschieden, ende 21.daerover gedelibreert sijnde, sijn gecommitteert den scholtus beyde de borgermeesteren metten secretaris 23.om haer te begeven nae Nederlangbroeck, ende over t gene voors. te informeren, met macht 25.om naer benomene informatie daer in te doen wat haer edelen geraedsaem sullen achten. Pag.34 v Den 29 e julii 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 1.Rapport gedaen bij de gecommitteerdens over t aengeclaechde belet in de 3.vaert naer Nederlangbroeck, dat het toesluyten van t verlaet maer 5.alleenlijck is geschiet, om daerdoor tot verstant van t opstouwen des waters te becomen. 7.Omme de saecke van de vulmoolen === eenige geërfdens,,alsnoch,, te communiceren 9.well dienaengaende te delibereren, mitsgaders de gelegentheyt van t water te 10.examineren, ende tot dien eynde dese weecke naer Utrecht te gaen, worden 12.gecommitteert de borgermeester Stochius ende den out borgermeester Schaghen. Pag Op t versoeck van de moolenaer van == noch een wintmoolen te mogen stellen, om 17.den selven daerop te hooren, plaets totte selve te despicieren, sijn gecommitteert beyde 1.de borgermeesteren, mette cameraer Schaghen, op rapport. 3.Is geresolveert aen de Heeren Gedeputeerden van de Staten te versoecken bij missive afdoeninge 5.van de differente voor haer Eedelmogende hangende ongedecideert, tuschen die 7.van Leutervelt ende Amerongen, over de betalinge van de Hynderdamsgelde, ende de costen 9.van voor- ende nae-wachten op t dijckleger tot Amerongen gevallen, om redenen dat den 11.exploicteur van de Leckendijck met executie heeft gedreygt. Den 3 e augusti 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. Pag. 35 wegen Pag. 35 v gepas= 13.Gelesen een deductie an de Eedelmogende Heeren Staten s Landts van Utrecht overgegeven uutten name ende van 15.de geërffden van de Crommen Rhijn, in regard van de vulmoolen die de regierders deser stede hebben aenbestaet 17.om op den Crommen Rhijn te leggen, ende appoincte van daerop binnen acht dagen te seggen met interdictie 19,van met het stellen van de vulmoolen, ende het inlaten mitsgaders opstouwen van het water in des stadts 21.gracht voort te gaen, is geresolveert om de voors. deductie te wederleggen, dat de 23.gecommitteerden deser stede met advis van goede rechtsgeleerden sulx sullen in t werck leggen, 1.Den rector toegeleyt op comptoir van de secretaris vijff ende twintich gulden, tot de vracht 3.van t overbrengen sijner mobilia etc. 28

29 seert Pag Te besichtigen de timmeringe van Anthoni Middelcoop in t clooster Den 8 e augusti 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. van den ouden raedt Schaghen oudt borgermeester ende Achterhout oudt schepen. 6.Rapport gedaen bij de borgermeester Stochius, den oudt borgermeester Schaghen ende de secretaris, van t 8.bericht t gene sij aen haer Eedelmogende opte deductie van de geërfden langs den Crommen 10.Rhijn hebben overgelevert, ende hoe sij voorts binnen Utrecht als gisteren ten platte lande 12.bij sommige geërfdens sijn gevaren. All t welcke wel overwogen sijnde, is geresolveert 14.dat men d insinuatie van t bericht sall ophouden, ende dat men an de vice Domdeecken Lamsweert 16.sall schrijven, als dat men uutte voors. gecommitteerden heeft verstaen sommige pretense geïnteresseerdens 18.wel genegen te sijn tot een conferentie, ende dat de regierders deser stede mede well 20.geïnclineert sijn, dat sijn edele believe de geërffdens te convoceren, ende uuttet middell van 2.haer te committeren, om te sien, of de saecke in der vruntschappe buyten ymants praejudicie bijgeleyt mochte worden. Den 11 e augusti 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 4.Omme te becomen acten van consent van de geërfdens langs den Crommen Rhijn ende de Ameronger Weteringe 6.tot het stellen van een watervulmoolen an de stadts grachte opten Crommen Rhijn alhier, ende 8.haer daerover bij deselve geërfdens op huyden ende morgen te begeven, ende sulcx uut te wercken sijn 10.gecommitteert de borgermeester Stochius ende den secretaris. Den 15 e augusti 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Wijborgh, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. Van den ouden raedt Schaghen ende Hollandt oudt borgermeesteren ende Achterhout out schepen. 12.Rapport gedaen bij de borgermeester Stochius ende de secretaris van t gene volgens haer edele commissie op sondach 14.maendach ende dinxdach tot Cothen, Werckhoven, Beverwijck, Odijck, 15.Amerongen ende binnen Utrecht was verricht. Pag. 36 v Den 22 e augusti 1644 Present Stochius ende Hattem borgemeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, ende Ploos van Amstell, schepenen. Van den ouden raedt Schaghen ende Hollandt oudt borgermeesteren ende Achterhout out schepen. 1.De saecke van de vulmoolen in vorder deliberatie sijnde geleyt, Is geresolveert dat de secretaris op 3.morgen uutter naem van de regierders deser stede sall aenschrijven Adriaen Danielssoon aennemer van deselve 5.dat hij sijn werck in conformite van de conditiën sall voltrecken, ende het grontwerck metten eersten comen leggen. 7.Is geresolveert Daniel de boode te senden nae den Hynderdam, ende dat hij aldaer twee à drie dagen sall 9.blijven, ende nemen volcomen kennisse van de gelegentheyt van t uutlatende ende kerende water. 11 Mede geresolveert te lichten in conformite van de resolutie van den 16 e maii lestleden tot betalinge 13.van Reynier Bouwens de somme van achthien hondert gulden ende dat tegen soo geringe intereste als te 15.becomen sij, ===== ende soo hier binnen Wijck niet te becomen, wort alsdan den secretaris gelast 17.om naer Utrecht te gaen, ende de voors. somme aldaer te negotiëren. Pag. 37 Den 26 e augusti 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. 1.Is geresolveert de novo den requeste te presenteren an de Heeren Staten tot reparatie van t clooster kerckien, ende dat 3.den rentmeester mocht worden gelast uutter cloosters middelen sulx te doen. 5.Huyden, date ondergescreven, hebben de heeren regierders der stede Wijck geaccordeert met Merten Wernarts 7.geboortich van Glabbeeck drapenier ende tegenwoordig woonachtich tot Haerlem, dat den selven binnen den tijdt van 9.een maendt met een wulle weefgetouw sulx met allerley handtwerckslieden voorsien, als t behoort 29

30 11.alhier sall comen metterwoon, ende verbonden blijven voor den tijdt van thien jaren, doch soo hij binnen den selven tijdt 13.mocht comen te vertrecken ( bij soo verre vrede in t Landt van Gulick mocht worden getroffen ) sall nae 15.advenant des tijdts de naerbescreven penningen voor een gedeelte moeten terug geven. Ende sall den voors. Merten 17.daervoor hebben de somme van hondert ende sestich gulden die hem sullen worden getelt, soo haest sijn 19,getouw alhier gestelt sall wesen, ende bovendien hebben vrij borgerschap. Actum == den 26 e augusti 1644 Martin Waerners Pag.37 v 22.Aen Herbert Hendricksoon van Meurs geaccordeert den toorn staende an de schoenmaeckers doelen naest 24.de Vrouwpoort, om tot meerder gerief van de gemeente tot sijne costen opte selve toorn 26.te timmeren een wint-coornmoolen, ende dat op soodane conditiën als bij den accoorde 2.opten 27 e november 1566 opgerecht. Waervoor den selven Meurs aen de stadt 4.sall betalen tot een uutganck jaerlix de somme van ses gulden, daervan Victoris vijff ende veertich t eerste jaer sall wesen omgecomen. Henderick Herbertsoon van Meurs ## Den 2 e september 1644 Present Stochius borgermeester, Kemp, Isselsteyn, Ketell ende Langelaer, schepenen. 8.Gelesen de pointen van Beschrijvinge, ende daerop gecommitteert de borgermeester Stochius, die morgen ingaen sall. 10.Omme op morgen te gaen naer Utrecht, en de saecke van de vulmoolen te bevorderen commissie gelicht 12.ende mette advocaten van de stadt daerover te adviseren, ende metter selver goetvinden te doen alsmede van alle 14.wat noodig ende vereyscht sall worden, alsnoch gelast den borgermeester Stochius mette secretaris. voorgaende commissiën acten gedepescheert Den 6 e september 1644 Present Hattem borgermeester, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh ende Ploos van Amstell, schepenen. 16.Bij den secretaris rapport gedaen van de proceduren in de saecke van de vulmoolen, ende over Pag de veranderinge van de emmeren??, waerop is geresolveert Adriaen Danielsoon aen te schrijven 3.dat hij voldoe sijn besteck, in forma als de conditiën sijn luydende. 5.Is geresolveert dat men ket canon sall laten blijven in t geordineerde magasijn, ende den torf brengen op t stadthuys. 7.Vrouw van Leuwen haer reeckeninge te doen. Den 9 e september 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer schepenen. 8. Bij de borgermeester Stochius rapport gedaen van t gepasseerde ter Beschrijvinge. 10.Mede rapport gedaen van de vulmoolen, ende geresolveert de geërfdens t naerder bericht te laten insinueren. 12.Den secretaris Schaghen geaccordeert neffens sijn gepachte hoofgen an de muer den toorn naer de 14.Duerstedense Poort, ende sal se de stadt repareren ende hij nae desen ===== onderhouden. 16.Arnout Arnouts aen te schrijven, dat hij een smit bevonden tot het maecken van t ijserwerck an de vulmoolen, 18.ende meteenen met Adriaen Danielsoon bespreecke (die de steenen sall leveren ) een steenhouwer, om in t 20.fondament te leggen Pag. 38 v. 1.De deurwaerders binnen ontboden ende geordonneert haer actie van iniurie tot reparatie van haer 3.eer te institueren tegen Jan Cornelissoon van Breugel binnen acht dagen, ende tselve nae 5.behooren vervolgen, op poene van cassatie. 6.Poll Crepi clepper van de dienst gelicentieert ende een ander in desselfs plaets aen te nemen. Pag. 38 v Den 16 e september 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Wijborg, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 8.Sijn gecommitteert de borgermeester Stochius, Isselsteyn ende Ketell, schepenen, om tot haer edele nemende 10.stadts timmerman ende metselaer, te besichtigen de betimmeringe gedaen bij Anthoni 12.Middelcoop, tuschen de huysingen van de stadt in t clooster, ende daervan rapport te doen. 30

31 Den 18 e september 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Wijborg, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. uut de commissie Hollandt, Achterhout 14.Is bij de borgermeester Stochius voorgedragen een brief geschreven door Adriaen Danielsoon 16.versoeckende alsnoch verandering in t besteck, ende daerop gedelibereert sijnde, is verstaen ende 18.geresolveert dat hij sich sall gedragen naer inhouden van de conditiën, sonder eenige veranderinge. Pag Dat voor alsnoch geen steenwerck tottet verlaet sall worden gemaeckt, alsoo tselve wort 4.gehouden in state. 5.Dat alleenlijck de hartsteen ====== tot het sluysgen van tot de molen nodig sall worden aenbestaet. 7.Den cameraer geordonneert de sluys bij provisie of te doen dammen. 9.Item met de mede-pachters van de Hogenweert de cribbe aldaer gelegen te repareren. Den 23 e september 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 11.Is binnen gestaen joncvrouwe Anna Deutrieux weduwe van zaliger de lieutenant Lameer, dolerende over het 13.ongelijck, t gene haer door die van de Betuwe wierden gedreygt aen te doen, in t willen afbreecken 15.van het gemaeckte werck aen hare weert. Waerop naer deliberatie is verstaen, dat dese saecke is concernerende 17.de heren dijckgraef ende heemraden van de Leckendijck, ende daeromme haer edele derwaerts gerenvoyeert. 19.Attestatie geaccordeert aen de borgermeester Schaghen ende sijn broeders ende susters dat sij noch sijn in levende lijve. 21.Gelesen eene requeste van Laurens Rompkens dinaer van de justitie alhier, voorstellende dat hem alle drie 22.jaren een nieuwe mantell was toegeleyt, ende dat sulx toestaen alle vier jaren was Pag. 39 v 1.geleden, versochte daeromme deselve mantell, waerop den cameraer is geauthoriseert den 3.suppliant totte meeste mesnage van de stadt een nieuwe mantell te coopen. Den 1 e october 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Wijborg, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 4.Sijn voorgedragen de vremde proceduren op gisteren gehouden bij Amptman ende Jonckeren van de Neerbetuwe 6.in t overcomen alhier met eenige hondert gewapende huysluyden, halende tot dien eynde de 8.punt, ende andere veerschepen sonder voorweten van de heeren regierders deser stede, door eenige 10.gewapende huysluyden over den Rhijn, alsoo tesamen gewapent overcomende, sonder daervan 12.eenige de minste notificatie aen de regierders deser stede te doen 14.Alle welcke proceduren voorgemelte regierders achtende te smaecken violatie van jurisdictie, hebben 16.daerop gethoont haer edele sulx leet te wesen, eenige van de borgerije tot wering van alle 18.onheylen in de wapenen doen comen, den amptman over sijn overcompste bejegent met gedane 20.protesten, ende daernae de punt ende andere veerschepen voor de stadt doen brengen, waer= 22.nae amptman ende Jonckers met haer gewapent volck wederom over willende varen, 24.haer sulx geweygert is, ende daeromme op andere plaetsen over moeten varen hebben. 26.Alle welcke proceduren deser stede Pag wegen gepleegt, gelaudeert ende geapprobeert sijn. 3.Ende alsoo de borglije seer traech in de wapenen quamen, is geresolveert dese naer best publicatie te doen. 5.Alsoo men op gisteren bevonden heeft, dat seer weynig borgeren, onaengesien gedane clepslach van de clock, 7.tromslach ende andere parsoonlicke insinuatiën haer met behoorlijcke wapenen hebben gepresenteert, 31

32 9.streckende niet alleen tot cleynachtinge van de heeren regierders deser stede, contrarie den eedt 11.die de borgeren hebben gedaen, ende wechneminge van schuldige plicht, waermede de borgeren ende 13.ingesetenen aen haer wettelicke overicheyt verbonden sijn, ende dat soodane convocatiën 15.worden aengeleyt tot defensie ende conservatie van stadts privilegiën, borgeren ende ingestenen 17.recht ende vrijheyt, ende dat door soodane ongehoorsaemheyt ende onachtsaemheyt geen wijder 19.onheylen in toecomende souden mogen ontstaen. Soo worden bij desen allen borgeren ende ingesetenen 21.wel eernstelick gewaerschout hem in toecomende met behoorlick geweer op te doene 23.clepslach ofte publicatie opte merckt te presenteren, op poene dat den gebreckigen sal 25.verbeuren de poene van 25 gulden ofte andersints tot arbitragie van de gerechte sullen worden gestraft. 27.Van welcke wapeninge bij deese gelegentheyt monsteringe gedaen sall worden. Pag 40 v 29.Is geresolveert op morgen te senden gecommitteerden naer Utrecht, die verstaen sullen, of bij de 2.geërfdens van de Crommen Rhijn niet en sijn ingelevert tegen deser stadts naerder bericht raecken de 4.vulmoolen, ende in cas sulx niet gedaen en sij deselve te compelleren, ende gedaen sijnde met 6.advis van stadts advocaten te persisteren, ende te furneren met versoeck van afdoeninge, 8.waertoe, vermits de borgermeester Stochius niet en kan vaceren, worden gecommitteert den oudt 10.borgermeester Schaghen ende de secretaris. Den 6 e october 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Ketell ende Ploos van Amstell, schepenen. 11.Is binnen gestaen meester Adriaen Danielsoon, versoeckende volcomene verclaringe, hoe de heeren begeerden 13.dat hij in t ijserwerck ende andere behoeften van de vulmoolen soude handelen. Den 7 e october 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Ketell ende Langelaer, schepenen. 15.Marten Warnarts drapenier, versockt betalinge van de hondert ende sestich gulden hem toegeseyt 17.voor sijn compste met een weefgetouw alhier, Is geresolveert daerop sijn werck 19.te visiteren, ende alsdan ordre te stellen. Pag Reynier Bouwens versochte betalinge van de penningen bedongen bij den contracte tuschen dese 2.stadt ende hem opgerecht, sijn werck te examineren ende alsdan tot betalinge ordre te stellen. 4.Is geresolveert op t aengeven van den heere scholtus Gerrit van Hengst aen te schrijven, of hij aldaer geen 6.gelegentheyt en weet, om vijf of ses dusent gulden ten laste van de stadt te negotiëren, om die 8.geëmployeert te worden tot erectie van de draperije. Den 9 e october 1644 Victoris avondt Van de magistraet Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. Van den ouden raedt Schaghen ende Hollandt oudt borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Kemp, ende Rijswijck, schepenen. 10.Sijn geresumeert de resolutiën op Victoris avont lestleden genomen. 12.Tot weeringe van het ongeregelt schaephouden, alsnoch de resolutie dienaengaende genomen te effectueren. Pag 41 v 14.Is voorgestelt bij de heeren van de ouden raedt dat noodig was prompte ordre te stellen op de 1.vrachtschuyt van Utrecht ende Wijck door de rixicie van de Leck af- ende aencomende, waer= 3.op deliberatie sijnde gehouden, is verstaen ende geresolveert, dat metten eersten opte veeren 5.soo binnen als buyten prompte ordre gestelt sal worden. 7.Geresolveert bij d eerste gelegentheyt te bevorderen de saecke van een appelmarckt. 9.Mede voorgestelt bij de heeren van den ouden raedt, dat men behoorde de ordonnantie 32

33 11.in aller manieren te achtervolgen, bijsonder in t point van nominatie, is naer deliberatie 13.daerop gehouden, met eenparige stemmen geresolveert, dat nimant tot borgermeester ofte 15.schepen sal worden genomineert, ten sij hij ( in voll van een uutheemse gebooren 17.buyten uute provincie ) eerst den tijdt van thien jaren alhier borger sij geweest 19.ende binnen dese provincie gebooren, den tijdt van vijff jaren, ende dat de genomineerdens 21.totte vordre mindre Ampten ten minsten borgers sullen weesen. Bij de magistraet 23.Is bij den scholtus gerecommandeert dat bij de heeren van de magistraet in t doen van de 25.nominatie moch worden gelet op de bequaemste ende gequalificeerste persoonen ende Pg luyden van de Gereformeerde Religie, ende is voorts tot nominatie getreden : Nominatie Victoris Avont den 9 e october Regerende Nieuwe genomineerdens Borgermeesteren Borgermeesteren 5.Christopphel Stochius Joncker Berndt van Hollandt Pontiaen van Hattem Cornelis Caerlen van Achterhout 7. Schepenen Schepenen. Berndt de Kemp, Jan Aelbertsoon van Bemmel 9.Joncker Rudolf Ketel Geurt Ottensoon van Rijswijck Cornelis Franssoon van Isselsteyn Jan van der Smacht 11.Joncker Nicolaes Ploos van Amstell Joncker Joost van Schonouwen Gerrardt Wijborgh Jacob Vermuer 13.Dirck van Langelaer Jacob van Groll Johan Pembroeck is overleden 15 Cameraer Cameraer Johan Gerbrandtsoon Schaghen gecontinueert 17 Kerckmeesters Kerckmeesters Jan Aelbertsoon van Bemmel Reyer Dircksoon van Langelaer 19.Cornelis Caerlen van Achterhout Dirck Vernoy Potmeesters Potmeesters 21.Gerrit Stevensoon van Eyndhoven Jacob van Noort Sebastiaen de Kemp, Dirck de Bie 23. Heemraden Heemraden Joncker Rudolf Ketell Beyde gecontinueert 25.Joncker Johan Fredrick van Alendorf Molenmeester Molenmeester 27.Jacob Cornelissoon van Utrecht Jan de Wit Dirck de Cruyff Pag. 42 v Den 12 e october 1644 Present Hattem borgermeester, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer schepenen. 1.Is gelesen seecker schriftelick rapport van de heere borgermeester Stochius, mede brengende 3.verscheyde vremde actiën bij de veerman Huybert op Woensdach voorleden den 9 e deser gedaen 5.in t rijden mette heeren scholtus ende borgermeester voors., ende daerbij denselven scholtus mondeling 7.gehoort, is verstaen ende geresolveert, dat men t voors. rapport met copye van de requeste 9.sal senden an den advocaet Moll, om te hebben sijn edele advis. Pag. 42 v 11.Gelesen eene requeste op den naem van Huybert Jansoon van Doyeweert voerman voors. doleremde 13.over het sluyten van sijne wagens bij den scholtus Issendoorn ende borgermeester Stochius gepleegt 15.versoeckende dat denselven Issendoorn ende Stochius belast werden sijns, suppliants, wagens cost ende 17.schadeloos te doen ontsluyten, ten minsten bij provisie ende dat voorts t voors. arrest verclaert sal 19.===== worden te wesen quade attentaten, ende oversulx nul ende van geender weerden, betalende 21 daer en boven hem, suppliant alle schade ende interste, dewelcke hij over t voors. 33

34 23.sluyten geleden heeft, dit doende etc. Onderteyckent Huybert Jansoon die Romare 25 Is geappoincteert t Utrecht ordonneert den schotus Issendoorn ende borgermeester Stochius het sluyten 27.van de wagens in desen gemelt af te doen, interdicerende den suppliant bij provisie het veer 29.niet meer te gebruycken, ter tijdt ende wijlen in desen naerder sal wesen gedisponeert. Actum ut supra Pag.43 Den 14 e october 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Isselsteyn, Wijborch, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, schepenen. 1.Is geresolveert Adriaen Danielsoon aen te schrijven dat hij sjn werck ( soo haest hetselve gereet 3.sal sijn ) alhier overbrenge, omme in conformite van de conditiën gevisiteert, ende voorts gebergt te worden. 5.Verstaen dat de gecommitteerdens tottet vervolgen van de saecke der vulmoolen dese weecke naer Utrecht sullen 7.gaen ende versoecken afdoeninge van de questie tuschen dese stadt ende de geërfdens langs den Crommen Rhijn 9.over t stellen van deselve moolen voor de Heeren Staten geïntenteert. 11.Gelesen rescriptie van Gerrit van Hengst, is daerop verstaen, dat den secretaris dese weecke naer 13.Utrecht sall gaen ende door behulp van een makelaer aldaer te negotiëren de vijff of ses dusent gulden 15.bij resolutie van den 7 e deses gemelt ende in cas binnen Utrecht niet sijn,,te,, becomen, te gaen naer 17.Amsterdam, om alsoo door middel van dien te betalen de drapiers, vulmoolen, ende wat des meer sij, 19.ende van dependeert. 20.Is binnen gestaen Claes Florissoon, voorstellende de quade gestalte van t uerwerck, daerop geresolveert 22.dat men bij gelegentheyt daerop sal ontbieden een oorlogie maecker woonende in den Nieupoort. Pag. 43 v 24.Aengaende de pretense grafsteden van raetsheer Ploos van Amstell, is verstaen, dat men daerover om de 26.grote consequentie wille sal adviseren. Date ut ante 1.Is gelesen eene requeste op de naem van Cornelis Vosch van Avsat ende jonckvrouwe... Uuttenweert 3.weduwe van zaliger joncker van Schonouwen narrerende dat de respective geërfdens langs de sloot oopte 5.Noorderweert volgens de verclaringe van schout ende heemraden tevreden sijn de sloot ofte 7.watervoor nae behooren te graven. Versochte daeromme den supplianten condemnatie op t 9.voors. consent, is geappoincteert. Die regierders der stadt Wijck bij Duerstede 11.op den inhouden deser gelet, mitsgaders bijgaende verclaringen accorderen den supplianten haer 13.versoeck, ende dat de jaerlixe schouwe tot hare costen geschieden van de geërfden geschieden sall. Actum ut supra Den 21 e october 1644 Present Stochius borgermeester, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell, Ploos van Amstel ende Langelaer, schepenen. 15.De regierders van Wijck gehoort rapport van de moetwillicheyt bij Huybert Jansoon 17.van Doyeweert gepleecht, tegens den heere schout deser stede ende de borgermeester Stochius 19.als haer edele op den 9e october lestleden met hem op sijn wagen waren rijdende, ontseyt de 21.selven Huybert Jansoon het veer, verbiedende hem meer als voerman om vracht te rijden, tot 23.naerder ordre, ordonnerende hem mede in te trecken sijne requeste diensaengaende bij hem an t gerechte 25.deser stadt gepresenteert, sonder eenich vervolch daerop te doen, ende dat onvermindert 27.het recht van de heer, Aan in den raedt en ut supra Pag Willem van Wely hebbende doen amoveren den boom over de sloot aen sijn boomgaerdt, sulx dat 3.de luyden de passiagie aldaer niet connen gebruycken, ende dat niettegenstande hij mennichmael daer= 5.toe aengemaent is geweest, wort den officier geordonneert ====== een boom ter 7.plaetse als van outs te leggen op sijn gewin ende tot costen van de voors. Wely. 34

35 Pag. 44 Pag.44 v 9.Op t versoeck van den rector is denselven geaccordeert, dat hij in de wynter als de 11.dagen heel cort sijn des voormiddags sijn school sal houden van negen tot elff uren. Den 3 e november 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Isselsteyn, Wijborgh, Ketell ende Langelaer, schepenen. 13.Is rapport gedaen bij den secretaris Schaghen van sijn gebesoigneerde tot Utrecht ende 15.Amsterdam, in gevolge van de commissie van den 14 e voorleden maents october, hoe dat 17.binnen Utrecht geen penningen, dan op particulier credit van de heeren borgermeesteren, ende binnen Amsterdam 19.niet anders dan op de cautie van twee wel gequalificeerde coopluyden aldaer 21.te negotieren en sijn, ende dat daertoe bij === verscheyde makelaers waren geëmployeert 2.doch dat hij niettemin soo veel hadde te wege gebracht, dat de ses dusent 4.gulden op t credit van hem, ende andere binnen Amsterdam te erlangen souden sijn, die de 6.selve souden lichten, ende dese stadt wederom op intereste doen, ende dat tegen ses gulden 8.op t hondert. All twelcke in deliberatie geleyt sijnde, is verstaen ende 10.geresolveert de voors. ses dusent gulden ten eynde als bij voorige 12.resolutien te lichten, ende daervan brieven in forma ten behoeve van de rentheffers te 14.passeren mits niet hooger d intereste stipulerende dan vijff gulden thien stuvers op t 16.hondert, daerbij geclausuleert dat de stadt sall wesen verobligeert, over een jaer 18.naer date deses ( in cas sulx bij den rentheffers wort begeert ) het capitaell 20.te sullen restitueren, daerover den secretaris sall schrijven, om bescheyt. 22.Is Willem van Seyst gegost de clepe=wacht, mits dat hij hem regulere naer 24.d instructie daerop gemaeckt, ende noch te maecken. Pag Om met de tappers te verdingen, of de opgehoudene pachtingen an de pachters 1.alsnoch te verpachten. Is geresolveert de pachters op morgen ten thien uren, ende de 3.tappers te elf uren op t stadthuys sullen verschijnen. Den 9 e november 1644 Present Stochius ende Hattem borgermeesteren, Kemp, Wijborg, ende Langelaer, schepenen. 5.Is bij den scholtus overgelevert de electie bij sijn hoogheyt gedaen over de magistratuer 7.ende andere ampten alhier, die nae afneeminge des eedts geïnstalleert sijn, sijnde : Pag.45 Pag 45 v 9. Borgemeesteren 1 Cameraer Pontiaen van Hattem Christopphel Stochius 11. Gerrardt Wijburgh 3 Kerckmeesters Schepenen Joncker Ploos van Amstell 12. Jan Gerbrandtsoon Schaghen 5 Joncker Rudolf Ketell Cornelis Carlen van Achterhout Potmeesters 15. Dirck Dircksoon van Langelaer 7 Jacob Vermuer Joncker Berndt van Hollandt Berndt de Kemp 17 Bastiaen de Kemp, 9 Heemraden Jan Aelbertsoon van Bemmel Joncker Jan Fredrick van Allendorf 19 Geurt Ottensoon van Rijswijck 11 Cornelis Franssoon van Isselsteyn Molenmeester 15 Jacob Cornelisoon 14.Ende is bij de borgermeester Stochius in handen van de borgermeester Hattem overgelevert 16.het ordinaris segel van de stadt, met het het tolteycken-segelien, ende 15.twee sleutels van de stadts kist. 19.Ende heeft de borgermeester Hattem in handen van den borgermeester Wijborgh overgegeven 21.een sleutel van de kist. 35

36 Pag. 46 Den 11 e november 1644 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Is binnen gestaen den Domheer Joncker Nicolaes Ploos van Amstell, voostellende dat sijn edele tot verscheyde 3.reysen de heeren van de magistraet hadde aengedient de saecke van twee grafsteden in de kercke alhier 5.die sijn edele broeder de raetsheer is sustinerende hem als erfgenaem van saliger meester Dirck van Gemert te 7.competeren, versoeckende dienthalven brieven in forma funderende sijnen broeder daerop sijn recht dat sijn 9.huysvrouwe voorouders lange jaren in deselve grafsteden sijn begraven geweest. Dat daer 11.op sijn geleyt serckiens mettet merck van meester Dirck van Gemert daerop staende. All tselve in 13.deliberatie sijnde geleyt. Is verstaen ende geresolveert dat men tot ontlastinge van de heeren regierders deser 15.stede ende om de kercke sijnde een wees in sijn recht niet te vercorten, hierop te becomen advis 17.van rechtsgeleerden gesonden == den 13 e dito 19.Adraen Danielsoon aen te schrijven dat hij sijn aengenomen werck volgens de conditiën door Daniel 21.voltrecke, ende dat hij sorg drage voor de steen. de boode 22.Gerrit Jansoon Bolleman te insinueren, dat hij alsnoch binnen acht dagen hem verclare nopende 24.het buyten veer, ende hem versorge van een bequame schuyt tot gerief vande gemeente, ofte dat bij 26.naerlaticheyt van dien de heeren van de magistraet daermede een ander sullen moeten voorsien. Pag.46 v 1.Oock geresolveert te resumeren ende dresteren den staet van de cameraers comptoir, ende 3.daertoe gecommitteert de borgermeester Hattem, de oudt borgermeesteren Schaghen ende Hollandt 5.Op de exhibitie van de brieven de secretaris aengescreven, dat volgens t gedane bespreck 7.binnen Amstedam de penningen niet minder te becomen sijn dan tegen ses per cento 9.ende also bij resolutie van de magistraet van den 3 e deser verstaen is deselve penningen niet 11.hooger dan tegen vijff gulden thien stuvers op t hondert te lichten. Is geresolveert daerop tegen 13.morgen ten thien uren te laden de heren van de ouden raedt. 14.Is geresolveert om goede ordre te houden, dat de heren sullen moeten compareren yder 16.bijeencompst ofte vergadering binnen het uutloopen van de sandtlooper van een half uer 18.ende alsdan datelick sessie sal worden genomen ende den absent verbeuren drie stuvers, die denselven 20.datelick voor t nemen sijner plaetsw sall moeten betalen, ende in de bus gestoocken worden. Pag. 47 Den 12 e november 1644 Van de magistraet Hattem ende Wijborgh ==== borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Van den ouden raedt Isselsteyn ende Ketell, oudt schepenen. 1.Voorgedragen het aendienen van den secretaris op gisteren nopende de negotiatie der,,ses,, dusent gulden 3.gedaen, daeruut verstaende dat deselve penningen niet onder ses op t hondert te becomen sijn 5. t welcke in deliberatie geleyt sijnde. Is verstaen ende geresolveert dat men de resolutie opten derden deser 7.genomen sall laten in haer geheel ende brieven dienvolgende passeren. Doch dat men ter somme van 9.dertich gulden mede sall ordonneren op t stadts comptoir depescheren in supplement van de intereste 11.tegen ses gulden op t hondert, die t eynden yder jaer an de rentheffers sullen worden betaelt. Pag. 47 v Den 15 e november 1644 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Hollandt. Bemmel, Achterhout, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 13.Is binnen gestaen Reynier Bouwens, voorstellende sijn contract te hebben voldaen, ende dat hem 15.oversulx ordonnantie ende betalinge mochte gewerden, == waerop is geresolveert het 1.werck te visiteren, ende hetselve in gevolge van de contracte bevindende, ordonnantie te sullen passeren. 3.Gelesen een brieff geschreven bij Adriaen Danielsoon, ven meyninge dat de moolen 5.binnen Utrecht opgenomen mochte worden. Is daerop verstaen denselven 7.alsnoch aen te schrijven, dat de heren gans niet van meninge en sijn het werck tot 9.Utrecht op te nemen, maer dat hij volgens de conditiën de moolen alhier levere. 36

37 11.Omme met den uerwerck maecker van Utrecht alhier sijnde gecomen, te spreecken 13.ende handelen over t repareren van t uerwerck alhier, worden gecommitteert ende geauthoriseert 15.de borgermeesteren Hattem ende Wijborgh met de cameraer Stochius. 17.Huybert Jansoon voerman is binnen gestaen ende versochte remissie van de fout die hij mochte 19.hebben begaen, ende wederom in t veer geadmitteert te worden, daer= 21.over gedelibereert sijnde, is den selven sijn foute gepardonneert, ende tot veerman 23.wederom aengenomen, mits hij gaet bij den scholtus, ende van hem mede vergiffeniisse versoeckt. Pag.48 Lune Den 18 e november 1644 Present Wijborg borgermeester, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Is binnen gecomen Jacob Evertsoon, boombasijnwercker van Amersfoort, aengevende dat hij 3.wel gesint soude sijn, om met ses ( ge )touwen alhier metter 5.woon te comen, sich te verbinden voor den tijdt van ses jaren, mits dat hij voor eerst 7.sall wesen vrij in alle gilden, vrij borgerschap, ende eens de somme van vier hondert gulden. 9.All t welcke in deliberatie geleyt sijnde, dat sulx sall wesen tot merckelicke beneficie van de 11.stadt, hebben bij naerder bespreck met denselven geaccordeert, dat men hem sall 13.toeleggen voor sijn opbreecken de somme van hondert gulden eens bij sijn compst alhier 15.ende boven dien vrij huyshuer, de voors. ses jaren gedurende, ende vrij sijn als boven, mits dat 17.hij, Jacob Evertsoon, de voors. ses getouwen sall ganckbaer houden, soo veel mogelick sall 19.wesen. t Oirconde geteeckent date ut supra t merck van X Jacob Evertsoon Pag. 48 v 21.Gelesen eene requeste gepresenteert bij Pool Crepi ootmoedelick biddende ende versoeckende dat hij, 23.suppliant, tot geswooren mocht worden geadmitteert mis voldoende den eedt ende solemniteyten. Is 25.geappoincteert de regierders der stadt Wijck bij Duerstede op den inhouden deser gelet, admitteren 1.den suppliant tot geswooren deser stede mits den eedt doende,ende hem regulerende 3.naer de instructie algereets gemaeckt ende noch te maecken. Actum ut supra 5.Is verstaen ende geresolveert dat den secretaris dese weeck sall gaen naer Amsterdam, om 7.de genegotieerde penningen te halen, sullen bij sijn wedercomst op de reyscosten ende verschot 9.van maeckelaers als anders depescheren ordonnantie ende betalinge. Pag. 48 v 11.Is binnen gestaen Cornelis Verschuer, ende verclaert te desisteren van de sarck ende grafstede hem 13.toehoirende in de kercke alhier, ende dat ten behoeve van deselve kerck, mits daervoor genietende eens 15.thien gulden. Ende is deselve sarck ende grafstede vercocht aen de weduwe van joncker Johan Pembroeck 17.die daervan brieven sullen worden gelevert. Pag. 49 Saturni Den 30 e november 1644 extraordinaris Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Langelaer ende Kemp, schepenen. Van den ouden raet Stochius, out borgermeester ende Kemp, oudt schepen, Communis in dese 18.Is binnen gestaenadriaen Danielsoon...wing seggende een gedeelte van de vulmoolen alhier 20.gebracht te hebben, versoeckende dat hetselve geïnventariseert ende bij de heeren aengenomen 2.mochte worden, voorts betalinge voor soo veel t voors. werck weerdig mach wesen. 4.Welck versoeck in deliberatie geleyt sijnde, is verstaen ende geresolveert dat men den voors. 6.Adriaen Danleisoon een plaets sall verschaffen, alwaer t selve sall blijven berusten, ende hem 8.bij provisie toeleggen bijnae soo veel penningen, als hij aen t voors. werck heeft 10.verdient, ende dat voorts all t selve bij opleveringe van de ganse moolen volgens de 12.conditiën opganomen sall worden. Lune Den 2 e december

38 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 13.Rapport gedaen van de visite over t werck van de vulmoolen === alhier gelevert bij Adriaen 15.Danielsoon. Is denselven bij provisie geaccordeert de somme van ses hondert gulden in 17.minderinge van de beloofde penningen waervan ordonnantie op den secretaris uutte genegotieerde 19.penningen sall worden gepasseert. 20.Aen Reynier Bouwens geaccordeert ordonnantie ter somme van een dusent ses hondert gulden 22.op de reeckeninge van t gene hem volgens contract van den 16 e maii lestleden van de stadt competerende is. Pag. 49 v 3.Alsoo Gerrit Jansoon Bollen op de gedane insinuatie niet en antwoort, is 5.geresolveert denselven alsnoch te insinueren ende ordonneren van == op maendach 7.eerstcomende hem te categorive te verclaren op de resolutie van den 11 e november 9.op poene dat bij naerlaticheyt vandien tselve veer sall sijn vergeven aen Anthonis van Schuylenburgh. 11.Omme het different van de vulmoolen te furneren ende met stadts advocaten daer 13.over binnen Utrecht te besoigneren, mitsgaders de Heeren Gedeputeerden van Staten daerover 15.particulierlijck te begroeten, wort gecommitteert den oudt borgermeester Schaghen. Martis Den 3 e december 1644 Present Hattem borgermeester, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 17.Omme te visiteren de registeren bij den secretaris gemaeckt van alle des Pag pots- ende kercks-brieven, mitsgaders van desselfs verdient salaris te handelen ende 3.accorderen, worden op rapport gecommitteert de borgermeester Hattem, Hollandt ende Achterhout, schepenen. 5.Te insinueren alle de gebreeckige deser stadts comptoiren, dat sij hare reeckeninge 7.sullen leveren onder den secretaris binnen 14 dagen naer insinuatie. Lune Den 9 e december 1644 Present den scholtus Issendoorn, Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Pag. 50 Pag. 50 v 9.Is gelesen eene requeste gepresenteert bij joncker Berndt van Oestrum, heere tot Broeckhuysen, narrerende dat 11.de voorige regierders deser stede in den jare 1636 aen sijn eedele vader genochsame toesegginge hadden 13.gedaen van den ontfanck van t outschilt ende schellingelt alhier ende daervoor aen sijnen eedele soonen, doch 15.sonder opgevolgt effect, dat sijn eedele vaders meyninge is geweest den selfden ontfanck 17.nae sijn doot op een sijner soonen te becomen, ende daervan gefrusteert is geworden door den heere 19.Johan van Issendoorn, scholtus deser stede, op wiens versoeck, dat voorige regierders in den jare den voors. heere Issendoorn hebben gegost acte van survivantie van de voors. ontfanck, ende dat 23.nae doode van des remonstrants vader vermeynende den remonstrant, dat de sijne om de goede 2.diensten voor desen an de stadt gedaen tot ten selven ontfanck wel behoorden te sijn 4.gepraefereert. Versoeckende hij, remonstrant, de survivantie van de voors. ontfanck, nae 6.doode van de voors. heere Issendoorn, off expectatyff bij desselfs verlatinge, ende dat 8.voor joncker Dirck Godert van Oestrum sijn edele broeder, of den genen die hij, of de 10.sijne bij de vacature sall nomineren. Dit doende etc. Welcke versoeck ende requeste 12.in lange deliberatie === geleyt sijnde, is eyntlick geresolveert ende geappoincteert opte 14.selve requeste als volcht : De regierders der stadt Wijck bij Duerstede in achtinge hebbende 16.genomen t narre deser requeste, mitsgaders t versoeck daerbij gemelt, hebben met een eenparige 18.goede genegentheyt den heere remonstrant geaccordeert, gegost ende gegeven, gelijck haer 20.edele accorderen, gunnen ende geven bij desen de survivantie van den ontfanck van t schilt- ende schellingelt in 22.desen gemelt ende dat nae doode van den heere Johan van Issendoorn, scholtus deser stede, mitsgaders 38

39 24.expectatyff bij desselfs verlatinge, ende dat voor joncker Dirck Godert van Oestrum sijn edele 26.broeder, of dengenen die hij, remonstrant of de sijne, bij de vacature sall nomineren, 28.met dien verstande dat den heere Johan van Issendoorn voors. denselven ontfanck 30.gedurende sijn leven sall blijven besitten. Actum ten policie dage desen 9 e december 1644 onder 32.stadts cachet ende signature van den secretaris. Pag Het versoeck van den heere van Broeckhuysen geaccordeert sijnde onder declaratie ten versoecke 2.van den scholtus Issendoorn in t eynde van dien daerbij gevoeght. Is geresolveert alle 4.debvoiren aen te wenden, om de heere van Broeckhuysen ende den scholtus over de saecke van de 6. ontfanck te accorderen. 7.Ende met eenen geresolveert den scholtus bij occasie elders dienst te sullen doen. 9.Is rapport gedaen bij den oudt borgermeester Schaghen, van t gene t Utrecht in stadts saecke verricht heeft. 11.Omme op morgen naer Utrecht te gaen, ende t proces van de vulmoolen te furneren, ende affdoeninge te 13.versoecken worden gecommitteert den oudt borgermeester Hollandt mette secretaris. 15.Rapport gedaen bij de borgermeester Hattem, Hollandt schepen, van t accoort mette secretaris over 17. t registreren van de kercks- ende pots-brieven, ende is naer lecture van t selve accoort sulx geapprobeert. 19.Geaccordeert aen meester Peter..., uerwerck-maecker woonende binnen Utrecht, ordonnantie 21.ter somme van tachtentich gulden bij hem bedongen voor t schoonmaeken ende 23.repareren van t uerwerck alhier, ende dat opten secretaris uutte genegotieerde penningen Pag. 51 v 1.Op de requeste van de weduwe van joncker Johan Pembroeck, is geappoincteert, Advis van den officier. 3.Op de requeste van Gerrit Jansoon Bollen, is geappoincteert. De regierders der stadt Wijck 5.bij Duerstede ordonneren den suppliant alsnoch tegen donredach eerstcomende acht 7.dagen hem van een eygen bequame schuyt te versorgen, daermede de gemeente behoorlick 9.diene, op poene dat bij naerlaticheyt een ander sall worden aengenomen Pag.51 v Linschooten, Lunae Den 16en december 1644 present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 11.Gelesen ende geresumeert de requeste, mitsgaders apponctemente aen de heere van Broeckhuysen nopende 13.den ontfanck van t oudtschilt ende schellingelt verleent. Is tselve appoinctement met eenparige 15.stemmen geconfirmert, ende daerbij gepersisteert. 16.Rapport gedaen bij de,,out,, borgermeester Hollandt ende de secretaris van t gene sij in de saecke van de vulmoolen 18.hadden verricht, ende dat haer Eedelmogende commissaris hebben gecommitteert te weten de heeren van 20.Mijnden ende de heere borgermeester Wede, om parthijen over de quaestie te hooren, ende alsdan de saecke 22.af te doen, soo veel doenlick sij. Pag.52 gelicht acte 1.Dat mede bij haer ten overstaen ende bijwesen van de advocaten Moll ende Eewijck, volgens voorgaende last 3.de persoonen van Willem ende Arnout Arnouts op haer vrije voeten gestelt, ende ten wedersijden uutten 5.gemaeckte contracte gescheyden, t welck bij de heeren van de magistraet voor aengenaem genomen is. 7.Den scholtus Issendoorn gelast ende geauthoriseert om met soodane assistentie als noodig wesen sall 9.te beletten het stelen van t hout, wordende dagelix bij de soldaten gepleegt. 11.Ottgen Ottens geaccordeert de somme van vijfthien gulden, in betalinge van t gene haer tot Victoris lestleden 13.competeert van huyshuer van Anna Vrijbuyter, ende dat op yder beurs vijff gulden. 15.Bij den secretaris aengedient dat den scholtus van hem hadde begeert extract van de appoinctemente op voorleden 39

40 17.maendach an den heere van Broeckhuysen nopende den ontfanck van de oudtschilt ende schellingelde gegeven, 19.daerop gedelibereert sijnde, is verstaen dat den scholtus mach hebben visie van de appoinctemente, 21.sonder dat men verstaet, dat ymant van des anders requeste, versoeck of appoinctemente daerop 23.gevolgt, copye of extract mach hebben. Pag.52 v Lunae sdn 23en december 1644 Present Hattem ende Wijburg borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, ende Kemp, schepenen. Langelaer absent 24.Bij den here scholtus Issendoorn voorgestelt, dat over t gene in sijn edele regarde bij den appoinctemente === 26.nopende ====== den ontfanck van den oudtschilt ende schellingelde etc. an de heere van Broeckhuysen op den 1.negenden deser verleent, gestelt was in toecomende eenig duysterheyt soude mogen 3.openbaren. Versoeckende daeromme interpretatie van de heren regierders deser stede, als dat 5.haer edele meninge is, in vall den voorgemelten here scholtus sijn schoutampt mochte comen 7.te verlaten, sijn edele dien niettegenstaende den voors. ontfanck sijn leven gedurende sall blijven besitten. 9.Waerop naergesien den voors. gegeven appoinctemente verstaen ende verclaren voorgemelte regierders 11.hare meninge ende intentie als bij desen versocht te wesen, alsdat voornoemde here scholtus 13.onaengesien sijn edele het schoutampt verliete den ontfanck voors., bij hem sijn leven 15.gedurende sall worden beseten. 16.Omme de wulle weefgetouwen, weeckelijcks ende soo dickwils goetgevonden sal worden te 18.visiteren, worden op rapport gecommitteert Hattem borgermeester, Bemmel ende Kemp, schepenen. 20.Gelesen eene requeste van Laurens Rompkens narrerende dat de heren regierders deser stede 22.den suppliant hebben believen te benefitiëren mette vullis=karre deser stede, soo haest Cornelis 24.Hendricksoon die quame te verlaten, ende dat denselven Cornelis Hendricksoon de voors. karre 26.op hem suppliant vrijwillich heeft afgestaen, versoeckende daeromme alsnu acte totte voors. 28.karre. Is geappoincteert de regierders der stadt Wijck bij Duerstede accorderen den suppliant 30. t gebruyck van de vullis-karre, mits dat hij sich sall gedragen tot contentement van de heeren, ende 32.specialick dat hij sall moeten naercomen == ====== ende voldoen den contracte die Cornelis 34.Hendricksoon nopende t leveren van de messen ende dat tot den... mette borgermeester Pag Schaghen, opgerecht heeft. Actum ut supra Lunae den 30en december 1644 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Achterhout, Rijswijck, Kemp, ende Langelaer schepenen, absent Bemmell. 2.Omme extract van de resolutie ende commissie bij haer Eedelmogende verleent, over de quaestie 4.van t stellen van de vulmoolen, te lichten, ende de heeren gecommiteerden daerover te begroeten, ten eynde 6.een dach van bijeencompste mach worden aengeleyt ende naer Utrecht te gaen wort gecommitteert de 8.secretaris, of de best vacerende van de andere heeren gecommitteerden. Pag. 53 Pag. 53 v 10.Is binnen gestaen Reynier Bouwens met sijn meester-knecht aenbrengende tegen den anderen in veele beswaernissen 12.dienende tot verbreecking van t contract onder haer gemaeckt, all t welck gehoort, verstaen de heeren 14.dat dese saecke is raeckende de justitie, ende daeromme parthijen voorss. aldaer gerenvoyeert. 16.Is gelesen ende geëxamineert seeckere memorie van de costen over het coopen ende betalen van de Springhengst 18.deser Wijcksen gerechts ende andere toegevallene onraden, ingestelt bij de handt van de oudt 20.borgermeester Stochius doen ter tijd mede gecommitteerde over de voors. saecke, narrerende dat alle de 22.costen bedroegen seven hondert vier ende twintich gulden seven stuvers acht penningen, waervan voor desen 1.op de gemene mergentalen an de suytsijde van de Crommen Rhijn des Wijcksen gerechts is algereets 3.toegestaen omgeslagen te worden ses stuyvers acht penningen op yder mergen bedragende 5.vier hondert seventhien gulden 17 stuvers soodat daer arresteerde drie hondert seven gulden 7.eene stuver acht penningen. Die over negen hondert mergen afgetogen van de landen 9.die de borgerije binnen dese stadt behooren omgeslagen behooren te worden 11.op yder mergen seven stuvers maeckende drie hondert ende vijftien gulden. 13.All welcke gesien hebben de heren regierders deser stede deselve verdeylinge geapprobeert 40

41 15.ende dit tot pericule van de huysluyden geërfdens. Actum ut supra Pag. 54 Lunae den 6en januarii 1645 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Absent Bemmel 17.Is binnen gestaen Marten Wernarts wollewever, aendienende dat hij tot dienst ende gerieff van dese 19.stadt ende gemeente noch een getouw van mening soude wesen te stellen, versoeckende daer= 21.toe bij leeninge van dese stadt de somme van twee hondert gulden, onder conditiën dat 23.hij deselve penningen sall restitueren in vier naestvolgende jaren telckens een gerechte 25.vierde part, sonder betalinge van intereste, praesenterende voor de voors. 2.restitutie borge te stellen. Welck versoeck in deliberatie sijnde geleyt, ende dienende tot 4.voortsetting desselver draperye. Is hem sulx geaccordeert, ende ordonnantie opte genegotieerde 6.penningen verleent. als borge Marten...mans Herman Dijkman 8.Sijn binnen gestaen Dirck Vernoy ende Herman Samuelsoon Vernoy verhalende de gelegentheyt van de differente 10.die die van Leutervelt voor de Eedelmogende Heeren Staten op ende jegens die van Amerongen ten 12.regarde van t Hynderdamsgelt hebben gevort ende dat de oncosten daerover gevallen behoorden 14.omgeslagen te worden in gevolge van voorige gebruycken, te weten die van de Wijckse gerechte 16.drie deelen, ende die van Leutervelt ende Melckwech een deel. Daerop gelesen ende 18.gesien de respective specificatiën van de oncosten van gecommitteerdens reyscosten ende van de 20.advocaten als anders monterende ter somme van twee hondert ses ende vijftich gulden twee stuvers 22.ende gelet dat dese saecke, die van de Wijcksen gerechte specialick mede aengaet 24.als comende tot horen voordeel t gene die van Leutervelt in t Hynderdamsgelt contribueren. 26.Verstaen daeromme de heeren regierders, dat tot de voors. lasten sullen betalen die van de 28.Wijcksen gerechte hondert twee ende tnegentich gulden,ende die van Leutervelt vier ende 30tsestich gulden, dewelcke in de aenstaende reeckeningen de heemraden respective gepasseert sullen worden. Verte Pag. 54 v Den 13en januarii 1545 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Achterhout, Rijswijck ende Kemp, schepenen. Absent Bemmel ende Langelaer. 1.Rapport gedaen bij den oudt borgermeester Schaghen ende den secretaris van t gene sij verricht hadden 3.volgens commissie van den 30 e december 1644, nopende de saecke van de vulmoolen dat de 5.heere van Linschooten aengenomen hadde de commissie van de Heeren Staten, ende toegeseyt vermits 7.d andere heeren mede gecommitteerden den eenen van huys ende den anderen sieck was dese 9.weeck mette selve heeren te spreecken, ende dach tot het hooren van de geërffdens te beramen. Pag. 54 v Pembroeck. Pag Op de gepraesenteerde requeste van jonckvrouwe Wendelmoet Ruysch weduwe van saliger joncker Johan 13.Is geappoincteert. De regierders der stadt Wijck bij Duerstede op desen gehoort t mondelinge 15.advis van de heere officier, accorderen de suppliante de bedieninge van de ontfanck van 17.outschilt ende schellingelde mettet verhoginge vandien over desen loopende jare 1600 ende vijff 19.ende veertich, ende dat tot een jaer van gratie, mits dat de suppliante den gemelten officier 21.sall doen volcomen contentement ende sijn de stadt buyten eenige belasting afhouden. Actum ut supra 23.Ten versoecke van den voornoemde scholtus geresolveert de voors. weduwe van Pembroeck te ordonneren 2.dat sij betale aen sijn edele handen de hondert ende vijftich gulden uutte emolumenten van de voors. 4.ontfanck, mitsgaders noch vijftich gulden uutten predicanten ontfanck, volgens de resolutie 6.van voorige regierders, ende dit over den jare 1600 vier ende veertich, sijnde de leste maell 8.ende daermede opgemelte resolutie compt te cesseren. 9.Is geaccordeert met Peter Heyster, wollewever, dat hij alhier metterwoon sall comen mede= 11.brengende een wullegetouw, ende deselve ganckachtich houden, daervoor hem toegeleyt 13.wort jaerlix te betalen sooveel als des stadts impositie over twaelff tonnen 15.bier. Item van ses mudden weyt, van een slachbeest ende een vercken sall comen te bedragen. 41

42 17.Is geresolveert dat men op donredach eerstcomende sall resumeren de ordonnantie van de stadt opte 19.bieren, alsmede de proceduren anno 1636 gehouden. 20.Item d ordonnantie opte voerluyden ende schippers. Pag.55 v Lunae den 20en januarii 1645 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 21.Alsnoch te ordonneren de gebreeckige hare reeckeningen te doen binnen 14 dagen, op 2.poene van een halven rijder te verbeuren. 3.Om te maecken instructie voor de respective vrachtschippers, worden gecommitteert op 5.rapport Hattem ende Wijborgh, borgermeesteren ende Hollant out borgermeester. 7.Om te decideren de quaestie tuschen Reynier Bouwens ende sijn meesterknecht. Is, tot 9.versoeck ende consent van parthijen selfs verstaen, dat men tot costen van ongelijcken 11.sall ontbieden twee onpartijdige wollewevers. 13.Bastiaen de Kemp, gewesen potmeester, geordonneert te betalen Jan Aelbertsoon van Bemmell, 15.gewesen kerckmeester, de somme van sesthien gulden, ter saecke van t overluyden van 17.jonckvrouwe Cunera van Broeckhuysen, vrouwe tot Bockhorstburgh. 19.Den heemraedt in der tijdt geordonneert een boom te leggen over de sloot tuschen 21.het landt van t Capittel ende Convent aen t santpadt naer Cothen. 23.Geresolveert ende verstaen dat een van voorige gecommitteerdens of de secretaris, dese 25.weeck sall gaen naer Utrecht, om te vervolgen t werck van de vulmoolen. Pag. 56 Den 21en januarii 1645 Present Hattem ende Wijborg borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Pag. 56 sijnde Pag. 56 v 1.Is binnen gestaen de pander Leeuwen, inthimerende de heeren regierders deser stede volgens inthimatie 3.geteeckent bij de raetsheeren Nijpoort ende Dalen om op saterdach eerstcomende te compareren in de 5.vetreckcamer binnen Utrecht, om de quaestie tuschen dese stadt ter eenre ende Wilhelm van Wely 7.ter andere sijden, over het padt door sijnen boomgardt te accorderen. Daerbij gelesen copye van de 9.requeste tot dien eynde bij Wilhelm van Wely an de Hove van Utrecht gepresenteert, ende appoinctemente 11.daerop gevolgt, waerop naergesien voorige resolutiën ende proceduren, die in deliberatie 13.geleyt sijnde, Is verstaen, geresolveert ende diensvolgende gecommitteert den secretaris Schaghen, 15.om hem te begeven naer Utrecht, ende met stadts advocaten daerover te besoigneren, om 17.tot maintiën van stadts policie, daerin te doen wat deselve sullen adviseren, ende de stadt 19.dienstig sal wesen, tot dien eynde mede nemende copye van all voorige proceduren, Belovende de rato. Den 27en januarii 1645 Present Hattem, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 21.Rapport gedaen bij de secretaris volgens sijn commissie van de 21 e deser, alsdat hij == binnen Utrecht gecomen 23.hem hadde begeven bij verscheyde heeren van den Hove, ende deselve van de gelegentheyt der saecke bericht 25.ende dat den heere raetsheer Ploos van Amstell sijn Eedele tot mediateur hadde laten gebruycken 2.ende middelen tot accommodatie voorgeslagen, namentlick, dat men een sandtpadt soude 4.leggen opten Hoogendijck, waervan Willem van Wely voor sooveel sijn dijck streckte sulx 6.soude maecken ende onderhouden ende de stadt voor t hare. Ofte dat men het voetpadt soude laten 8.gaen door t kerckhof schuyns ende soo voort door den boomgardt van Wely ende dat het 42

43 10.selve padt bij de somer soude worden gesloten. Dat hij met stadts procureur in de raetcamer te 12.Hoof was gecompareert, sijnde gelet in cas van verbaell dat niet en geschiede dit naervolgende 14.protest te laten aenteeckenen : 15.Waerop Jan de Wijs als procureur van de heeren regierders van Wijck, seyde dese saecke te 17.concerneren, de policie ende regieringe haerder stadt ende vrijheyt van dien ende dat mitsdien den requirant sich 19.aldaer ende niet aen desen Edele Hove most addresseren, ende in sulcken gevalle bevinden sall dat deselve 21.regierders soodanige ordre sullen stellen, dat buyten t oude en immemoriale gebruyck niet en sall 23.worden gedaen ende den requirant in regard van de vruchten van sijn boomgardt geen schade en sall 25.hebben te vreesen, protesterende bij vordere prosecutie deser saecke alhier van nullite. 27.Sijnde ingestelt bij den advocaet Moll, die mede de accommodatie voor best hielde. 29.Alle welcke gehoort is verstaen dat de stadt haer in redelickheyt tot accoort sall laten vinden 31.ende den secretaris met Wely daerover in t particulier sall spreecken. 33.Is geresolveert dat de oude rantsoenen van Victoris 1644 sullen worden ontfangen bij den cameraer Stochius 35.die deselve bij de pachtpenningen sall verantwoorden ende dit om goede ordre te hebben ende bij den Pag gewesen cameraer Berndt de Kemp, deselve rantsoenen sijn ontfangen van Polter Victoris oversulx den cameraer Schaghen, niet ontfangen, die oock niet sall hebben te verantwoorden, ende sall 5.dien voet nae desen worden gevolgt. 6.Aengaende t voorstell wegen joncker Wilhelm Ploos van Amstell raedt ordinaris in den Edele Hove van 8.Utrecht, raeckende seeckere twee grafsteden die sijn edele sustineert hem nomine uxoris re competeren in de... alhier 10.leggende opte eene cleyne serckiens daerop gehouden t merck van meester Dirck van Gemert 12.ende op t ander een serck van Anthoni van Hengst gecocht. Is geresolveert, ende verclaren 14.de regierders deser stede hare meninge niet te wesen sijn Eedele recht noch possessie totte 16.voors. grafsteden te disputeren. Lunae den 3e februarii 1645 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 17.Rapport gedaen bij den oudt borgermeester Schaghen, van t gene voor de heeren gecommitteerden van de Staten bij 19.de geërffden langs den Crommen Rhijn was gepasseert ende dat den dagh van bijeencompst of antwoort 21.van de geërfden op t bericht te doen was aengeslemt tegen morgen acht dagen, ende dat de heere 23.van Linschooten hadde verstaen, dat nootwendig gecommitteerden deser stede alsdan binnen Utrecht opte 25.voors. comparitie behoorden te wesen. Is verstaen ende geresolveert daer op te passen. Pag.57 v gehouden in state 2.Mede goetgevonden, dat men van de gerechte van Amerongen sall sien te becomen acte van 4.consent tot de vulmoolen te stellen, onder acte van nonpraejuditie door het opte 6.stouwene water, ende dat tot dien eynde op donredagh eerstcomende derwaerts sullen 8.gaen de best comende vaceren uutte naervolgende heeren, te weten den scholtus de borgermeester 10.Hattem, Schaghen, Hollant ende den secretaris. 11.Om te keeren de exoribitante frouden der tappers, is geresolveert dat men sall 13.reformeren de ordonnantie van de bieren, ende de oude ordonnantie communiceren met === de 15.advocaten,ende van deselve reformatie een concept over te brengen, wort op rapport 17.gecommitteert den secretaris, die metten eersten tot dien eynde naer Utrecht sall gaen. 19.Is geresolveert ende diensvolgende den secretaris gelast aen nimant het poortboeck te 21.laten volgen,maer ter secretarye behouden, doch soo ymant daerinne yt wilde 23.naesien ofte leesen,sall sulx opten stadthuyse vermogen te doen. Pag Sijn binnengestaen de oudermans van de tappers gilde dolerende ======= 1.over de misbruycken die bij sommige harer medebroeders contrarie der gildenbrieven 3.wierde gepleegt, versoeckende daertegen te worden gemaintineert. Is geresolveert 5.dat men denselven brief in alle sijne inhouden sall maintineren. 43

44 Den 10en februarii 1645 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 7.Is geresolveert dat men op morgen sall versoecken finaele afdoeninge van de saecke des vulmoolen 9.ende in cas t selve niet soude willen uutvallen tot contentement deser stede, te praesenteren aen de 11.Heeren Staten een remonstrantie van verscheyde pointen dese stadt dienstig ende bij den oudt borgermeester Schaghen 13.voorgeslagen, ende dewijle de geërfdens van de Crommen Rhijn op morgen sullen verschijnen voor de gecommitteerden 15.van de Heeren Staten, oversulx een competent getall deser stede wegen aldaer sall vereyschen, soo sijn ten eynde 17.alsvooren gecommitteert den scholtus Issendoorn de borgermeester Wijborg, Schaghen ende Hollant, out 19.borgermeesteren mette secretaris. 20.Om te resumeren den staet der gebeneficieerde goederen ende t selve wijder te beneficieren, worden op rapport 22.gecommitteert beyde de borgermeesteren, Hollandt ende Achterhout, schepenen mette secretaris. Pag. 58 v Den 15 e februarii 1645 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Rapport gedaen bij voorige gecommitteerdens van t gene haer eedele tot Utrecht in de saecke 3.van de stadt hebben verricht, ende dat volgens advis van den advocaet Moll, bij t doen van t rapport 5.over de vulmoolen, overgelevert is desen naervolgende voorslach: 7.Voorslach van middelen tot redres van de vervallen staet der stede Wijck 9.in cas de regierders der selver stede quamen te desisteren 11.vanhaer voornemen, om te stellen een wulmoolen op de cant van 13.stadts gracht, ende is deselve te doen gaen door het water 15.uut de Leck in te laten, waerop versocht wort favorabele 17.resolutie van de Eedelmogende Heeren de Staten s Landts van Utrecht. 19.Eerstelick dat volgens den voorslach bij de Heeren haer Eedelmogende gecommitteerdens tot ondersoeck ende 21.examinatie van de verloopen staet ende decadentie der stede voors. den 11en maii 1638 gedaen, deselve 23.stede mocht worden gegunt eenige verminderinge van te gaen aen de comptoiren van haer Eedelmogende 25.jaerlix moet opbrengen sonderlinge in regard van t huysgelt, doordien eenige van de huysen aldaer ledich 27.staen, ende andere niet dan tot seer vilen prijse connen worden verhuyrt ofte vercocht, ende daerdoor Pag 59 1.t eenemaell verandert is de proportie, daerop bij t inwilligen van t huysgelt is gesien. 3.Ten tweden alsoo die van Wijck niet machtich en sijn hare muren, wallen, poorten, sluysen, schoedingen ende andere 5.vervallen wercken te onderhouden, ofte in behoorlicke reparatie te brengen, dat haer Eedelmogende believen, daer= 7.toe voor eene reyse te geven een liberaell subsidie gelijck op t versoeck van andere steden deser 9.provincie tot publicque wercken verscheyde malen is geschiet. Pag. 59 natte met 11.Ten derden datter een lijnpadt met een peert getrocken mocht gemaeckt worden, om de schuyten in den 13.Crommen Rhijn op ende aff te trecken, t welck kan geschieden met cleyne costen, en die van Wijck 15.selfs aennemen te doen, soo veer hare Vrijheyt streckt, te weten tot voorbij t huys te Rijnesteyn 17. onder Cothen, sijnde omtrent een uyre gaens ende bij nae t vierde part tuschen Wijck ende Utrecht. t Welcke 19.soude geven dese commoditeyt Dat men dan in drie à vier uren van Wijck tot Utrecht soude connen 21.vaeren, ende door dat middel verwecken die van Nieumegen, Thiell ende Buyren ende de ganse Betuwe, die bij 23.tijden hare wegen niet en connen gebruycken, om mede eenige grachten ofte vaerten te doen graven, ende alsoo haer 25.coorn, fruyt ende andere waeren naer Utrecht af t schepen t welck nu met wagens en groote costen en moeyten 27.ende niet sonder t fruyt te quetsen en te beschadigen elders heenen wort gevoert, Behalven dat door de 29.voorss, commoditeyt veele schepen van boven comende hare lasten tot Wijck sullen lossen ende overschepen, om 31.hare waeren spoedelick tot Utrecht ende Amsterdam te comen, sonderlinge doordien de droogten ende ondiepten 33.omtrent Cuylenburgh deselve schepen dickwils lang ophouden tot groot praejudicie van de schipppers ende 35.coopluyden, die daeromme dickmaels den Rhijn mijden ende de Waell te meer bevaren, tot naedeel oock 37.van de tollen ende domainen van haer Eedelmogende daer van beleyt soude connen worden. Verscheyde attestatiën 44

45 Pg. 59 v 2.van beytel schipperen ende andere die t voors. lijnpadt aen die van Wijck dickmaels sijn urgerende. 4.Dat op gisteren sijnde vrijdach de Heere van Linschoten heeft rapport gedaen van de saecke wegens 6.vulmoolens, ende daerbij de voors. voorslagen gelesen, daerop bij haer Eedelmogende voor 8, resolutie is geappoincteert nopende de twee eerst pointen, fiat sermo ordinibus ende t leste 10. sijn ====,,advis van de,, heeren watergraef ende deputaten van den Crommen Rhijn, mitsgaders de gecommitteerde 12.totte verdiepieng van deselve. Alle welcke gelesen,,ende gehoort,, is sulx voor goet 14.aengenomen ende gelaudeert. Den 24en februarii 1645 Present den scholtus, Hattem ende Wijborgh, borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmell, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 15.Volgens den voorslach voor desen beraemt, is geresolveert, dat den rector Raetsius sijn 17.jaerlicx tractement van twee hondert ende vijftich gulden telcken vierendeel jaers een rechte 19.vierde part sall ontfangen ten comptoire van den secretaris, ingegaen den 9en junii vier ende veertich welck tractement voor ordinaris onder behoorlijcke quiitantie sall worden gepasseert 23. waertegen t voors. comptoir wederom sall worden gesoulageert, eerstelick met vijff 25.ende seventich gulden,,in,, t welck t convent alhier tot de quotesatie betaelt, tsestich gulden uutter 27.wachtgelt,ende noch gelijcke tsestich gulden van domino Vincentio Bargeio volgens resolutie van de 29.6 e maii 1644, ende dat men t selve comptoir noch naerder sall soecken te dresseren alle jaerlix Pag. 60 Niet opgevolgt maer ingetrocken bij volgende resolutie van de 1.Alsoo t cameraer comptoir niet suffisant en is aen schepen Vermuer te betalen den inhouden der 3.obligatie bij resolutie van de 8en augusti 1693 is geresolveert dat Gerrit de Kemp, uuttet 5.overschot van t huysgelt aen de voors. Vermuer een vierde part van voorseyde obligatie metten 7.intereste vandien sall betalen. 8.Alsoo Jan Cornelissoon van Breugell in mora blijft sijn pachtpenningen alle maendt tot comptoir te 10.brengen, geresolveert denselve daerover te laten waerschouwen, ofte tot het stellen van suffisante 12.borgen aen te manen. 13.Reynier Bouwens te laten waerschouwen, dat hij alsnoch binnen acht dagen sijn getouwen 15.behoorlijck doet gaen ende continueren volgens belofte bij contracte gemelt. 17.Aen de marschalck van Montfoort geaccordeert een glas met stadtswapen, volgens voorige resolutie. Pag. 60 Pag. 60 v maecken. 19.Gelesen eene requeste gepresenteert op den naem van Jasper Jansoon, voerman, narrerende dat hij van Huybert 21.Jansoon, mede voerman, hadde overgenomen de vracht-wagen op Utrecht. ende dat hij, suppliant, 23.dese stadt ende gemeente met twee wagens behoorlick soude dienen, versoeckende daerop approbatie, 25.is geappoincteert. De regierders der stadt Wijck bij Duerstede vertrouwende opte neersticheyt ende 27.wackerheyt van den suppliant, hebben dese handeling geapprobeert, gelijck haer Eedele doet bij desen, 2.mits dat den suppliant hem strictelick sall reguleren naer de instructie voor desen gemaeckt, ende alsnoch te 5.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede gesien ende gelesen hebbende seecker appoinctement of resolutie 7.bij de heeren Eedelen ende Ridderschappe s landts van Utrecht aen joncker Johan van Oestrum, heere tot 9.Moersbergen, Ritmeester etc.verleent in date den 10en aprill daerbij gesien de memorie 11.dienaengaende bij sijn Eedele alhier overgelevert, hebben haer Edele naer genomene deliberatie eenpaerlick 13.geconsenteert, gelijck sij ( voor sooveel haer aengaet ) consenteren bij desen den voorgemelten 15.heere van Moersbergen met behoudenisse van sijn militaire charge in t lith der heeren Eedelen 17.te compareren. Actum ut supra Marcurii den 26en februarii 1645 Present de scholtus, Hattem ende Wijborg borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck ende Langelaer schepenen. 18.Bij den scholtus Issendoorn versochte acte van verclaring dat voor desen geen officiren van civile boeten gevallen 20.in de reventer bij de vergaderinge der schutterije yt heeft ontfangen ende voorts daerop haer edele mening is 45

46 Pag geaccordeert dese naervolgende acte De === regierders der stadt Wijck bij Duerstede 24.verclaren bij desen noyt t haerder kennisse te sijn gecomen, dat van civile boeten gevallen in de 1.vergaderinge der schutterije eenige officiren voor desen yt hebben ontfangen of genoten, maer dat deselve 3.boeten onder de hoofden der schutterijen selfs wierde ende sijn gemulcteert ende dat sulx ten regarde van hare 5.privilegiën ende diensten daeraen sij verplicht sijn, is geschiet. Verstaen daeromme dat den officier 7. t selve alsnoch behoort te laten continueren. 8.Alsoo in gevolge van de appoincten staende op de memorie wegen dese stadt nu lest an de,,heren,, Staten overgegeven, 10.deselve pointen dienen te wesen vervolgt. Soo is ende wort bij desen gecommitteert den secretaris, om te reysen naer 12.Utrecht, ende met deses stadts goede vrunden te overleggen, of best waer de twee pointen gerefereert 14.tot de Beschrijvinge, te hebben voor een point gestelt onder de articulen van de aenstaende Beschrijving, dan of men 16.daerover alleenlijck requeste tot Beschrijvinge sall praesenteren, mitsgaders dat sij an de heer van Linschoten 18.sall versoecken de convocatie der commissarisen ende watergraef ende deputaten vande Crommen Rhijn, ten 20.eynde inspectie locael genomen, ende metten eersten tot het ordineren van t lijnpadt tuschen Wijck 22.ende Utrecht mocht worden getreden, ende voorgemelte heeren commissarisen, watergraef ende deputaten sulx eern= 24.stelick te recommanderen. Pag. 61 v Den 3en martii 1645 Present Wijborgh borgermeester, Schaghen, Hollant, Langelaer ende Kemp, schepenen. 25.Alsoo door het rijden van de wagens de wallen comen in te sacken, ende de mueren vervallen, is geresolveert 27.dat den cameraer palen sall stellen ter plaetse daer sulx behoort, om het op- ende afrijden van de 1.wagens te beletten. 2.Bij publicatie te denuncieren, dat een yder de wallen van sijn opleggende messen sall 4.ontledigen binnen 14 dagen, op poene van een outschilt te verbeuren, ende nae dese aldaer 6.geen messen wederom te leggen op deselve poene. 8.Door den cameraer Stochius te doen leggen een boom over de sloot tuschen het 10.landt van Willem van Wely, gaende achter t casteel. 12.Is geresolveert dat den voors. cameraer met advis van de borgermeesteren sall laten 14.repareren t sij bij aenbestading ofte dachhueren, sulx oirboirlixt sal worden 16.bevonden, de vervallen schoedingh van de Craentoorn tot aen t Wed. Pag. 61 v Den 10en martii 1645 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 18.Op t versoeck van Gerrit Wijborgh, borgermeester, versoeckende dat hem mocht worden toegestaen 20.op den voet als den scholtus Vreeswijck heeft gehadt, het voetpadt te leggen langs den wegh 22.ende voort over den dijck tot an de Leutertoorn sijn ende worden gecommitteert om mondeling mette 24.borgermeester Wijborgh daerover te spreecken ende articulen van accoort te concipiëren, deslve over te Pag brengen, om t selve gesien, alsdan daerop finalick gedisponeert te worden, de borgermeester Hattem out 3.borgermeester, Schaghen ende Langelaer, schepen. 4.Gelesen eene requeste gepraesenteert bij Anthonis van Schuylenborgh, versoeckende volgens voorige 6.toesegginge acte tot het mercktschipperschap ( de revier van de Leck passerende ) van hier op Utrecht. 8.Is hem sulx geaccordeert, mits regulerende naer de instructie algereets gemaeckt ende noch 10.te maecken, ende caverende nae behooren. Den 17en martii 1645 Lunae Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 11.Is geresolveert te ordonneren Anthoni Middelcoop, dat hij binnen den tijdt van acht dagen peremptoirlick 46

47 ende 13.amoveren ende uutroyen == van de stadts wech, gaende naer den Hoogendijck, de pooten bij hem aldaer gesteecken 15.de geplante nooteboom, op poene dat sulx bij naerlaticheyt door den officier ten lasten van de voors. Middelcoop 17.sall worden gedaen. 18.De Veltpoort boven te reparen tot de minste costen van de stadt. 20.Gelesen eene requeste op den naem van Anthonis Hermansoon, decker, narrerende anno 1636 te hebben onderhouden een 22.schaepherder met negen schapen ende een vercken, den tijdt van negen weecken, beloopende veerthien gulden acht 24.stuvers versoeckende, alsoo hij nootsaeckelijck moste praeferen deselve penningen uut handen van den out borgermeester 26.Schaghen als geprefereert te mogen lichten, t welck hem is geaccordeert. Pag.62 v naergesien dese 1.Rapport gedaen bij de gecommitteerdens op t versoeck van den borgermeester Wijborgh, ende dienvolgende 3. t consent voor desen aen den scholtus Vreeswijck gedaen, den 23 martii 1629 is met eenparige stemmen genomen 5.naervolgende resolutie : 6.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede hebben op t versoeck van Gerrardt Wijborg, borgermeester deser 8.stede geaccordeert ende goetgevonden, dat het voetpat, gaende langs de gracht beginnende voor den boomgaerdt 10.van Jan van Broeckhuysen, geleyt sall worden opte stadtswech tot op de dijck toe met een crompte. 12.mits dat t selve voetpadt sall worden gesant een voet hooger als de wech, ende gelaten vier voeten 14.breet, welck sandtpadt met posten sall worden beset ende daer langs een groepken 16.gegraven, sall oock op den dijck tot de poort toe besanden, het voors. sandtpadt ende posten 18.sullen worden gemaeckt ende onderhouden tot costen van den voornoemde Gerrardt Wijborg ende Jan van 20.Broeckhuysen, die t selve sandtpat telckens op de schoudagen daertoe te praefigeren behoorlijck 22.ende well gemaeckt sullen opleveren, well verstaende dat Gerrit Wijborg ende Jan van Broeckhuysen 24.met haere plantagie sullen blijven drie voeten boven van de cant van de gracht, des dat op de gracht 26.wel eenige Lueboomen mogen gestelt werden ende dit alles bij provisie ende wederseggens, 28.in welcken gevalle het voors. voetpat langs de gracht sulx wederom sal worden gelevert 30.als het tegenwoordig is sonder costen van de stadt. Actum ut supra, mede geaccordeert dat sijn edele een 32.raem ende deur sall mogen stellen in t rondeel tot sijne costen. Actum ut supra G.Wijborg gh 34.Bij den secretaris rapport gedaen van de meenigte ende gelegentheyt der bruggen in Nederlangbroeck 36.tot verbij Sterckenburgh. Pag. 63 Jumie den 24 martii 1645 Present den scholtus Issendoorn, Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Rapport gedaen bij de heeren den 10en februarii 1645 gecommitteert om den staet van t comptoir der gebeneficieerde 3.goederen te resumeren ende middelen van t verbeteren desselfs te concipieren, hoe dat haer edelen in loco 5.geweest ende besichtigt hadden de negen mergen lants gelegen aen de Wijckersloot in t Wijckerbroeck soo bouw- 7.als weylandt wordende gebruyckt bij de kinderen van Cors Jansoon woonachtich aen de Dwersdijck 9.ende specterende tot de vicarye gefundeert in s Heylig Cruys Capelle alhier buyten Wijck, ende bij ondersoeck 11.bevonden dat deselve landen bij vercoop een merckelijcke penningh souden comen te gelden, met d intereste 13.van deselve t voors. comptoir veel gebeneficeert soude wesen, over t welcke wel gedelibereert sijnde, 15.is verstaen ende geresolveert, dat men metten eersten sall procederen tot publicque vercoopinge van t voors. lant, 17.ende alsoo de voors. vicarye bij hooglofte memorie prince Mauritius aen dese stadt is geconfereert, om 19.door middel vandien den kercken ende schooldienst te beter te sustenteren. Is geresolveert van sijne hoogheyt 21.als governeur ende stadthouder van de provincie van Utrecht te versoecken consent ende octroy tottet 23.vercoopen van de voors. negen mergen lants, ende omme tot dien eynde te verreysen naer s Gravenhage ende te 25.versoecken wort gecommitteert den secretaris Schaghen. 47

48 26.Den secretaris mede gelast om hem binnen Leyden te informeren, hoedanig de wulle weefgetouwen aldaer 28.volgens gebruyck, van persoonen voorsien moeten sijn. Pag.63 v s 29.Ten versoecke ende costen van Jan Corneliszoon van Breugel pachter van t gemaell wort versocht de 2.borgermeester Hattem om te gaen naer Utrecht ende in de vergaderinge van de heeren gedeputeerden van de Staten 4.lants van Utrecht te defenderen de sententie bij den edele gerechte deser stede ten laste van Adriaen Stevensoon 6.Suylmont op den 17 e deser gewesen, ende dat deselve sententie bij haer Edelmogende geconfirmeert 8.mochte worden, om redenen dat de fraude notoirlick ende naecktelick is gebleecken 10.bij het meten van t coorn houdende een spint meer als aengebracht was, dat in gelijcke casus 12.van fraude in t gemaell den selven Adriaen Stevensoon is voor desen gecondemneert geweest, daerover hij all 14.mede geappelleert, ende de pachters geen eyndt connen becomen, alles soo niet gehandthaeft wort 16.sullen strecken tot vervall van gaer Eedelmogende als stadts impositie. 18.Mede gelast den secretaris om aen sijn hoogheyt te versoecken expectatyff van een praebende ofte vicarye 20.tot onderhout van een rector. Jovis den 3 e aprill 1645 Present den scholtus, Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmell, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 21.Is rapport gedaen bij de secretaris van all t gene bij hem in Den Hage ende binnen Leyden is 23.verricht ende t selve voor goet aengenomen. 24.Geresolveert aen de Heeren Staten metten eersten te versoecken consent tot het vercoopen van t voors. 26.landt, daertoe den secretaris sal derwaerts gaen. 27.Is mede geresolveert Adriaen Danielsoon aen te schrijven dat hij sijn werck van de vulmoolen 29.volgens de gemaeckte conditiën metten eersten sall voltrecken, op poene dat sijn borgs daervoor 31.aengesproocken sullen worden. Pag. 64 Amersfoort, Rhenen verwittigen. 1.Mede rapport gedaen bij de borgermeester Hattem van t gene hem aengedient sij bij de borgermeester van 3.ende dat die van Amersfoort algereets naer Den Hage hadden geschreven nopende den differente tuschen de stadt 5.Utrecht aen d eene ende de vier steden deser provincie ter andere sijden, is geresolveert daerover de heeren van 7.per missive te begroeten, ende haer aenmanen of niet nodich en waer dienaengaende tuschen de steden Rhenen ende 9.Wijck te houden communicatie, ende dat in de Heylig Dagen wedersijts gecommitteerdens binnen Amerongen ter 11.plaetse hare edele sullen goetvinden, mochten erschijnen te meer die van Amersfoort de andere steden niet en Pag. 64 Solis den 6 e aprill 1645 Present den scholtus, Hattem borgermeester, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 13.Is gelesen eene missive van de heeren regierders van Amersfoort 14.allegerende veele redenen waeromme de steden bij de gelegentheyt 15.van de besoignes over de quaestie tuschen de heeren des twee 16.voorstemmende leden ter eenre ende de stadt Utrecht ter andere 17.sijden in Den Hage voor sijn hoogheyt vallende behoorden te vigileren 18.ende bij sijn hoogheyt aen te houden,,om,,decisie ofte accommodatie 19.van de quaestie tuschen de stadt Utrecht ter eenre ende de 20.vier steden ter andere sijden, ende oversulx goetgevonden 21.te committeren uutten haren omme naer Den Hage neffens 22.de advocaten Moll ende Eewijck te gaen, versoeckende gecommitteerdens 23.deser stede tot Amerfoort te worden gesonden, om aldaer 24.over de gemene saecke praeparatoire te discoureren 25.ende tesamen voort te verreysen naer Den Hage, is goetgevonden 48

49 26.hierover eerst == communicatie te houden met de heeren 27.van Rhenen, ende tot dien eynde deselve tot Amerongen te 28.verschrijven, ende gecommitteert aldaer te gaen de outste uutter collegie 29.best connende vaceren mette secretaris Pag. 64 v Lunae den 7en aprill 1645 Present den schout, Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Kemp, ende Langelaer schepenen. 30.Rapport gedaen bij de gecommitteerdens die tot Amerongen sijn geweest ende daerop geresolveert ende 2.goetgevonden te committeren, gelijck bij desen wort gecommitteert den oudt borgermeester Schaghen, om neffens 4. de gecommitteerdens van Amersfoort en Rhenen hem te 5.begeven,,naer Den Hage,, ende afdoeninge van de voors. differente te 6.versoecken aen sijn hoogheyt den heere prince van Oraengien 7.ende dat op sijn edele ample commissie sall worden gedepescheert. 9.Mede geresolveert commissie te verleenen om ( soo bij de 10.gecommitteerden van Rhenen ende Wijck mocht worden gespeurt 11.dat die van Amersfoort met de advocaten yt praeëminents sochten te practiseren ) dat deselve in 13.soodanen cas andere advocaten sullen gebruycken doch dat die commissie sulck naedencken niet en salll 15.inhouden, opdat daerdoor geen jalousie worde gegeven. 17.Sijn mede gecommitteert om naer Amersfoort te gaen 18.neffens de,,out,, borgermeester Schaghen, de borgermeesteren Hattem ende 19.Wijborgh ==== mette secretaris, om de praeparatoire discoursen te hooren, ende daervan rapport te doen. Marcurii den 11en aprill 1645 Present den scholtus, Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Langelaer ende Kemp, schepenen. 21.Rapport gedaen bij de gecommitteerdens die tot Amersfoort sijn geweest van de besoignes aldaer tuschen de 23.gecommitteerdens van Amersfoort, Rhenen ende Wijck gehouden mette advocaten Moll ende Eewijck, dat bij die 25.van Amersfoort sijn gecommitteert de borgermeester Wijnbergen ende den out borgermeester van Dam ende van Rhenen 27.schepen Vonck, dat deselve met deser stadts gecommitteerdens op eergisteren morgen sijn vertrocken, daerbij 29.gelesen copye van de commissie daerop die van Amerfoort afgesonden sijn, ende dat die van Rhenen ende 31.Wijck haer eenigermaten hadden geëgaleert, volgens de concepten daervan gesien, alle welcke Pag. 65 Pag voor aengenaem gehouden ende geapprobeert sijn. 2.Is binnen gestaen Otto Sluysken verhalende hoe dat hij Lambert Joosten schutter hadde versocht te schutten eenige 4.beesten bij Jacob Cornelissoon van Utrecht ingeslagen op de Weert, hem comparant neffens den advocaet 6.meester Rudolph Nieupoort in t gemeen behoorende ende gelegen aen de Noort, dat denselven Jacob hem Lambert 8.Joosten hadde geresisteert, ende op gisteren versocht hebbende daerover vordere adsistentie, dat Hendrick van der 10.Lith, deurwaerder deser stede daerop aenstonts hem hadde begeven tot de voors. Weert ende de beesten daer= 12.uut gedreven om in t schutschot te brengen, ende dat denselven Jacob hem sulx heeft vorder belet ende 14.tegengestaen, clagende over t voors. ongelijck, met versoeck van justitie, daerbij gesien de verclaringe 16.van den deurwaerder voors., hebben die van de gerechte geordonneert Johan van Issendoorn, scholtus, om 18.over de voors. resistentie jegens Jacob Cornelissoon t recht van de heer te bewaren. Pag. 65 Saturni den12en aprill 1695 Present den scholtus, Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Langelaer ende Kemp, schepenen. 49

50 20.Is rapport gedaen bij den secretaris van sijne commissie van den 3en februarii lestleden, ende van t gene den advocaten 22.Moll ende Eewijck daerinne geadviseert hadden, ende dienvolgende dit naervolgende geresolveert : 1 24.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede tot haer groot lee\twesen ende beswaernis van de goede 26.bevindende dat de frauden op de impositie van de bieren sooverre ingecropen sijn, dat niet wel mogelick en Pag. 65 v 1.schijnt deselve te connen beletten, achtende niettemin haer debvoir ende schuldige plicht 3.om alles te practiseren ende statueren wat tot weeringe van soodane onlijdelicken berovingen 5.van stadts middelen ( sijnde de eenige mijne waeruut de sware lasten ende quoote deser 7.stede tot de gemene ende stadts saecken moeten worden gevonden ) dienlick sij : hebbende 9.geresumeert alle t gene bij hare praedecesseur dienaengaende gepromulgeert is, ende inhaerende de 11.publicatie van den 21en aprill 1638, neffens haer oude ordonnantie van den 5en october hebben bij forme van ampliatie, geresolveert ende gearresteert de pointen ende articulen hiernaer volgende : 2 15.Eerstelijck dat alle brouwers, brousters ende tappers hare neeringe niet sullen vermogen te 17.exerceren, tensij sij alvoorens bij t ingaen van de aenstaende verpachting, ende voorts gedurende de 19.selve bij den ingang van yder maendt in handen van den officier in praesentie van de magistraet 21.daertoe collegialiter vergadert hebben gedaen den eedt dat sij in alles sooveel haer 23.aengaet sullen observeren, ende bij den haren doen observeren de ordonnantie deser stede,,op te bieren,, ende dat 25.sij de selve niet ende sullen contravenieren, d impositiën frauderen, ofte doen frauderen directelick ofte 27.indirectelick, op poene van te verbeuren een boete van thien gulden, op yder dach, die sij des vermaent 29.sijnde bevonden sullen worden sonder den voors. eedt neeringe geëxerceert te hebben Dat alle frauden ende controventiën van dese ordonnantie sullen worden gecorrigeert, sonder Pag. 66 Pag. 66 v 2.aensien van eenige laps van tijdt, al war t oock van een jaer ende meer nae de gepleegde fraude t sij 4.of bij confessie, kennisse van getuygen of andersints de voorss. fraude ende contraventie te 6.voorschijn quamen. 4 7.Lastende den officier op den eedt in t stuck van sijn officie gedaen deser stadts impositiën te hanthouden ende 9.vorderen volgens dese ordonnantie, de contraventeurs vandien te achterhalen ende doen straffen sonder aensien van 11.persoonen, ende sonder dienthalven eenige conniventie te gebruycken, directelick ofte indirectelick mette 13.selve van eenige boeten composerende, maer den pachter ende collecteur alle hulp ende assistentie doen, soo 15.dickmaels des versocht wort, sonder daervan in gebreecken te blijven Dat de deurwaerders ende booden t allen tijden des bij de pachters ofte collecteurs versocht sijnde deselve sullen 19.assisteren, t sij in t nemen van eenige kennisse, peylingen, executiën etc., op t verbeuren van haerliedes 21.ampt ende officie Dat den pachter van nimant minder sall ontfangen dan sijn volle gerechticheyt, sonder met ymant te 24. committeren ofte gratie te doen, overcompsten ofte compositiën te maecken, quytscheldinge of eenige 26.schenckaging te doen, of in eeniger maniren directelijck ofte indirectelick min de juste gerechticheyt 28.te ontfangen, op poene van twee hondert gulden telcken reyse ten behoeve van dese stadt ende den officier 30.elck de helft te verbeuren Dat de pachters van de respective stoelen malcanderen t allen tijden des versocht sijnde hare registers sullen moeten 33.openen op poene van vijff ende twintich gulden telcken reyse te verbeuren, gelijck mede op gelijcke poene 1.de samentlicke pachters soodanige opening van de heeren van de magistraet, of hare edele 3.gecommitteerden tot vermaninge sullen moeten doen. 4.De pachters sullen gehouden wesen alle contraventiën den officier ende de magistraet bekent te maecken 6.binnen 24 uren, naerdat sij daervan kennisse sullen hebben becomen, om conform d ordonnantie 8.gecorrigeert te worden, sonder dat sij over de gepleegde frauden ofte contraventiën sullen 50

51 Pag. 66 v 10.mogen composeren of accorderen in eenigerwijs, sonder consent van de magistraet, op poene 12.van hondert gulden telcken reyse te verbeuren, t appliceren als boven. 14.Dat de pachters geassisteert metten officier of een van de deurwaerders t allen tijden sullen mogen 16.gaen peylen soo wel in de brouwers- als tappers-kelders ende ondersoeck doen of sij 18.niet en worden vercort, ende ingevalle sij vermeynen eenige bieren bij de tappers in camers, kisten, 20.kassen of onder bedden verborgen te sijn, sullen ymant ten huyse van de selve laten om de magistraet 22.of in absentie van deselve de burgermeesteren verwitticht, ende met advis van deselve de voors. camers, 24.kisten, casten ende bedtsteden, geopent te worden Dat oock de geswoorens geene briefgens bij haer sullen behouden, of nae date van t dragen bestellen Item dat deselve geswoorens rechtveerdig sullen aenbrengen hoe veel het gebrout sij daer sij 29.op arbeyden. Item hoeveel tonnen biers, heelen, halven ofte kyntgens datter of gevaet sijn, ende 30.van wat soorte, dat sij geen andere vaten sullen vullen ofte doen vullen dan sijnde behoorlick geijckt Pag al war t oock soo dat ymant van de pachters contrarie toegestaen hadde, alles op poene van te den 14 e aprill 4.sullen wesen vervallen van haren dienst, daerboven aengetast, geschavotteert ende gebannen, of anders 1645 is dese arti= 6.arbitralick gecorrigeert te worden ter discretie van den gerechte cule gehouden 3 in state 8.Dat den geswooren vaten niet anders sall mogen dragen,,of bearbeyden,, dan van de kuyp, totdat het vaten t 10.eenemael gedaen sij. ut supra 11.Aldus gedaen, gearresteert, ende naer voorgaende clockluyding gepubliceert. Date ende presente als vooren. 13.Is mede geresolveert dat de tappers als voor desen geweest sijnde, sullen genieten de impositië van t selve vat. 15.Te citeren de geswoorens jegens maendach eerstcomende om haren eedt te renoveren. gepleegt. Den 14en aprill 1645 Present den schout, Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Bemmel, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 17.Over de begane fouten van Boudewijn te nemen informatie ende dat deselve door den scholtus met de borgermeester 19.Hattem aen mijn heer d Allart sullen worden overgebracht ende versoecken dat daerover justitie mach worden aen ongedecideert Pag. 67 v spreecken. 21.Is rapport bij den oudt borgermeester Schaghen,,gedaen,, van de propositie bij de gecommitteerden der vier steden 23.sijn hoogheyt in Den Hage tot beslissinge van de processe tuschen de stadt ende steden aldaer hangende 1.op den 11en deser gedaen, bstaende de antwooort van sijn hoogheyt daerin, dat de heeren der twee voorstemmende 3.leden, ende de magistraet der stadt Utrecht binnen eenige dagen wederom in DenHage souden erschijnen dat de 5.gecommitteerden der steden alsdan mede haer in Den Hage souden vervoegen, om alsdan van de saecke te Veneris den 18 e aprilis 1645 Present den scholtus, Wijburgh borgermeester, Hollandt, Bemmel, Achterhout Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 7.Alle de geswoorens comparerende naer voorige genomene beraet, om haren eedt te renoveren, 9.ende daerinne schijnende te tergiverseren, alsoo sij seggen hare instructie niet te connen besweren, 11.sijn deselve van haren dienst ontslagen. 12.Mede geresolveert de brouwers bekent te maecken dat de geswoorens weygerende haren eedt 14.te vernieuwen sijn gecasseert of ontslagen van haren dienst, ende dienvolgende de brouwers in haren dienst 16.bij provisie sullen gebruycken eerlicke persoonen die sij te raden sullen vinden. 18.De brouwers te citeren jegens maendach eerstcomende ten thien uren om den eedt volgens 51

52 20.voorige resolutie op poene als bij deselve te doen. Saturni den 19en aprill 1645 Present den schout, Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Bemmell, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 21.Is geresolveert de oudermans van t schippergilde te doen aenseggen, dat sij sorge dragen, dat van de gilde Pag. 68 Pag sooveel schepen bij de handt sijn om t guarnisoen bequamelick te vervoeren naer de rendevous. 4.Omme te visiteren de goude ende silveren specien in t comptoir van de secretaris wegen stadts middelen als 6.genegotieerde penningen leggende, ende daerover mette secretaris te spreecken worden op rapport 8.gecommitteert Hollandt, Bemmel ende Langelaer. Den 21en aprill 1645 Present den scholtus, Wijborg borgermeester, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 9.Op t voorstell van den borgerhopman joncker Berndt van Hollant geëxamineert de nominatie ende electie van maii ende bevonden dat alle de officiren alsdoen sijn geëligeert, ende ordinaris voor twee jaren dienen, alsulx tegenwoordig 13.geen verandering te doen, oock geen nominatie en vereyst. Soo worden de borgerhopluyden ende de vordere 15.officianten alle voor den tijdt van een jaer gecontinueert. 16.Ende gepermitteert twe tonnen biers te mogen drincken tot maii-feest. 18.Sijn binnen gestaen de t samentlicke brouwers geciteert sijnde om den eedt conform de resolutie van de 20.12en deser te doen, ende versochten alvoorens copye van de publicatie, ende den tijdt van acht dagen om haer te 22.beraden, daerover gedelibereert sijnde, is haer toegestaen copye van de resolutie van den 12en voors. 24.ende tijdt van beraedt tot vrijdach eerst comende s morgens ten negen uren, om haren eedt alsdan te doen. 26.Is geresolveert te doen citeren jegens vrijdach eerstcomende ten elff uren alle den tappers, om 28.mede den eedt te doen. Pag.68 v 1.Aen Jan Cornelissoon van Breugel, pachter van t gemael, geaccordeert brieven van voorschrijvens aen de Heeren 3.Staten, omte hebben expeditie van justitie nopende den differente tuschen hem ende Adriaen 5.Stevensoon Suyrmont. Venreris den 25en aprill 1645 Present den schout, Wijborgh borgermeester, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 6.Worden de heemraden geordonneert de brugge bij Adriaen van Noort te onderschoeden tot de minste costen ende 8.daervan specificatie te maecken. 9.Den ouden raedt te doen citeren jegens morgen ten acht uren op verscheyde saecken van de stadt. 11.De brouwers op morgen te beëdigen, ten negen uren. Item de tappers jegens elff uren, op poene dat 13.den gebreeckigen wort geïnterdiceert sijn neering te exerceren, bij de boete van thien gulden s daegs. 15.Van de magistraet 19.Van den ouden raet Saturni den 26en aprill 1645 present den schout, Hattem ende Wijborgh, borgermeesteren. Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Berndt de Kemp, Ketell Vermuer, Gerrardt de Kemp, ende Ploos van Amstell, schepenen. 22.Is voorgestelt het contract met Reynier Bouwens opgerecht,ende naedat denselven 24.opte wan-voldoeninge van t selve gehoort sij, Is verstaen ende geresolveert dat men denselven Bouwens 52

53 Pag. 69 advocaten. 2.het gemaeckte contract sall doen voltrecken, of anders restitutie van de penningen, met advis van de stadts 4.Is voorgedragen aen de heeren van den ouden raedt, de resolutie met opgevolgde publicatie van den 12en 6.deser, dienende to weringe van de frauden der stadts impositiën opte bieren, ende hebben de heeren 8.van den ouden raet daerop geadviseert deselve resolutiën voor goet te vinden, doch dat des begeert 10.sijnde alle andere schuldige in de stadts impositiën van gelijcken eedt sullen doen als de brouwers ende 12.tappers, ende daerop gedelibereert sijnde, Is mettet advis van den ouden raedt gearresteert, dat alle 14.schuldige in de stadts impositiën des begeert sijnde, van gelijcken eedt doen sullen, ende daerover 16.afslach geschieden ter discretie. 17.Is mede geresolveert ende de tappers toegestaen de remissie van de impositie van t vierde vat 19.op de aenstaende pachtingen, mits dat sij doen den eet gemelt bij de resolutie van den 12en aprill voors. 21.ende oprechtelick aenbrengen. 22.Mede geresumeert de instructie van de geswoorens ende het 11en articule van de selve gealtereert, in deser forme. Pag. 69 Pag. 69 v gealteert bij opgevoegde resolutie van den 27 e april 24.Dat de geswoorens de fraude bij ymant anders gepleegt bevindende, sulx aen de pachters sullen aenbrengen, 26.soo sij tot haer gerechticheyt willen wesen gebracht, omdat het sonder geswoorens gedragen sij. 28.Ende alsoo geen persen is gestelt tegen de ==== ==== fraude van de lest ingewiligde gulden 1.op den tapper. Is daerop gestelt de boete van hondert gulden, t appliceren d een 3.helft voor den officier, ende d ander helft voor de stadt, daeruut dat den Armen sall 5.trecken thien gulden. 6.Is mede verstaen ende geresolveert dat men de impositiën opte bieren sall cumuleren in 8.mindere posten, soo sulx tot de meeste dienst van de stadt doenlick sij ende practicabel. 10.Geaccordeert aen Hendrick Herbertsoon van Meurs brieven van erffpacht in forma 12.van de toorn bij hem tot den coorn wintmoolen te appropeseren, ende dat volgens resolutie 14.van den 26en augusti 1644 Bij de magistraet 16.geformeert dese naerbescreven eedt om daerop te doen verclaren de brouwers ende tappers : 18.Ick swere dat ick in alles sooveel mij aengaet sall observeren ende bij de mijnen doen observeren 20.de ordonnantie deser stede opte bieren, ende dat ick deselve niet en sal contraveniëren, d impositiën 22.frauden, ofte doen frauderen, directelick ofte indirectelick, soo waerlick moet mij 24.Godt Almachtich helpen. 25.Ende sijn dienvolgende de brouwers ende tappers naerbescreven gecompareert, ende haren 27.eedt op den bovengescreven articulen gedaen ende dat in handen van den officier in praesentie van de heeren Pag van de magistraet Brouwers Tappers Berndt de Kemp, Nicolaes de Vaell 5 Gerrit de Kemp, Jan Cornelissoon van Breugel Joost van Mourick Hermen Aertsoon van Leuwen Jacob van Maseyck 15 Adriaen Hendricksoon Bogardt Dirck Helbergh Jacob van Bijller De weduwe van Mathijs Isbrandtsoon Hendrick Ghijsbertsoon 10 De weduwe van Thomas Crouwel Piere La Garde 19.Ende alsoo sommige andere difficulteerden den eedt te doen, is verstaen ende geresolveert, de onwillige 53

54 21.bij acte te interdiceren geen bier in den aenstaende saisoenen ingaende den eersten maii deses 23.jaers de tappers, op poene van s daechs thien gulden te verbeuren. Pag. 70 v 25.De vordere goetwillige te citeren jegens maendach s morgens ten negen uren, om alsnoch 1.haren eedt te praesteren, op poene als bij voorige insinuatie. 3.De geswoorens te citeren jegens maendagh ten acht uren, om haren eedt alsnoch te doen. 5.Op de requeste van Jacob Evertsoon, boombasijn-wercker sijn gecommitteert, om met denselven op 7.rapport te spreecken de borgermeester Wijborgh, met Hollant ende Bemmel, schepenen. Pag. 70 v Den 27en aprill 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Hollandt, Bemmell, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 9.Volgens resolutie met advis van den ouden raedt genomen, is verstaen ende geresolveert Reynier 11.Bouwens te insinueren dat hij binnen acht dagen voor de voldoeninge van de contracte mette 13.regierders deser stede opgerecht sall stellen suffisante cautie. 15.Bij resumptie van de penen gedecerneert tegen de fraudateurs op de gulden, is verstaen dat de 17.selve sall worden geappliceert als bij de oude ordonnantie de anno Pag Ende sijn beëdigt volgens voorige resolutie dese naerbenoemde tappers : 21.Hendrick van der Lith 22.Jan Beerndtsoon van Doorn 1.Jan Mathijssoon van Glambeeck 2.Adriaen Provo Den 29en aprill 1645 Present Hattem borgermeester, ende Hollant, schepen 3.Is beëdigt Anna Polter Den 2en maii 1645 Present Hollant, Bemmel, Achterhout. 4..Is beëdigt Huybert Jansoon Den 5en maii 1645 Present Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Hollandt, Bemmell, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 5.Is beëdigt Anna Bontemps 6.Is geresolveert te doen besanden de Wijckerwech, ende sulx te beginnen op maendach eerstcomende. Pag. 71 v 8.Is gelesen een gedructe memorie van resolutiën bij de heeren dijckgraef ende heemraden genomen, ende bij de 10.heeren Gedeputterde Staten deser provincie geapprobeert onder andere continerende, dat alle geërfden tot vier 12.mergen landts mede te dijck souden moeten verschijnen, eximerende bij haer resumtie, de stadt Utrecht 14.ende de opgestenen van dien, ende alsoo deselve resolutie aengeleyt mochte wesen tot praejudicie 2.deser stadt, soo wordt gecommitteert de borgermeester Wijborgh ende out borgermeester Hollant om haer 4.edelen te begeven bij de heere van Moersbergen, ende dienaengaende te hebben sijn edele advis. 6.Reynier Bouwens alsnoch te insinueren tot het praesteren van de borchtochte binnen acht dagen. acte gelicht 8.Den officier gelast ende geauthoriseert om met de deurwaerders te gaen tot de smockelhuysen, 10.ende aldaer t bier uut te halen, ende te letten uut wat huysen t selve bier gecomen sij, 12.om alsoo de smockelarijen op t beqaemste middel te stuyten. Lunae den 12en maii 1645 Present Wijborg borgermeester, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 14.Op huydendate bovengescreven hebben de heeren regierders der stadt Wijck bij Duerstede, volgens voorige 54

55 Pag mondelinge bespreck geaccordeert ende overcomen met Jan Mathijssoon drapier, dat denselven alhier 18.sall comen, gelijck hij algereets gecomen is metterwoon, ende gestadig gangbaer houden een wulle= 20.weefgetouw, daertoe sullende houden sooveel arbeytsluyden des noodig sij, mitsgaders de draperije 22.alhier wackerende, metter tijdt het twede getouw mede in gang te brengen, voor all welcke 1.den selven is toegeleyt ende sall ontfangen de somme van hondert ende vijftich gulden. Belovende sulx onder 3.verbant als nae rechten nae te comen. Ten dien eynde geteeckent G. Schaghen, Johannes Mattares Tegen Jan Danen gedecreteert de boete, ende denselve geïnterdiceert meer te tappen, op poene als bij de 8.leste ordonnantie, tensij alsnoch op morgen den gerequireerden eedt doet. 10.Jan Hey te citeren tegen morgen ten negen uren om sijn eedt als borger ende tapper te doen. Pag Jan Maessoon ende David van Groll te interdiceren eenig bier mette kan uutte herberg ==== of elders te 14,halen, ende tselve wederom voor gelt uutte slijten of te vercoopen op poene van thien gulden te verbeuren 16.telcken reyse. 17.Jan Cornelissoon, stadts metselaer te ordonneren, dat hij de 18.geuten van de Achterstraet, alsmede aen de oostsijde van de 19.Voorderstraet sall repareren, ophalen ende waterpas leggen 20.tot costen van de geërfden, waervan de specificatie 21.gesien, repartitie tot betalinge van deselve gemaeckt sal worden. 23.Dat men metcornelis Thonissoon op t Veer sall accorderen opte helfte van de 10 ende 5 stuvers opten tapper, 25.mits dat hij mede den eedt sll doen. Martis Den 13en maii 1645 Present Hollant, Bemmel, Achterhout ende Rijswijck 26.Jan Anthonissoon Danen eedt als tapper gedaen. Jan Hey ad idem. Pag. 72 v Den 15en maii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Is binnen gestaen Adriaen Danielsoon Oosterling, voorstellende sijn werck gereet te sijn tot de 3.moolen, versoeckende daertoe plaets aengewesen mach worden. Is geresolveert ende dienvolgende 5.den voors. Adriaen Danielsoon aengeseyt alle sijn werck alhier te leveren, ende 7.volcomentlick geprepareert sijnde, dat hem aenstont plaets aengewesen sal worden. 9.Mede geresolveert per expresten te ontbieden Wouter Damensoon van Schalckwijck woonende 11.tot Weesop, om te hebben sijn advis over het stellen van de vulmoolen. Pag. 73 Lunae den 19en maii 1645 Present Wijburgh burgemeester, Schaghen, Bemmel, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 13.Gelesen een missive van de hoog ende mogende heeren de Staten Generaell, versoeckende,,dat,, voor t 15.aenstaende veltleger dominus Vincentyis Bergeus te mogen worden gedimitteert, om haer Hoogmogende 17.Gedeputeerden te velde als predicant bij te woonen, is op naergesien de resolutie van de 19.6en maii 1644, ende opte voors. missive geappoincteert, omme met die van de kerckenrade hierover te comen 2. in conferentie ende rapport te doen, worden gecommitteert de borgermeester Hattem ende Achterhout, schepenen. 4.Is gelesen een memorie overgelevert bij den cameraer Christoffel Stochius roerende de 6.reparatie van de schoeding tuschen de Waterpoort ende Leutertoorn, waerop is geappoincteert. 8.Alvoorens hierop te disponeren sij van alle dese naervolgende posten gelevert pertinente specificatie 10.van de leverantie, arbeytsloon ende verteringe bij de respective leveranciers, arbeyders ende 12.===== weerden geteeckent, ende de kennisse van den cameraer ( als sijne praedecesseuren 14.hebben gedaen ) daerbij gevoegt. Actum ut supra Saturni den 24en maii

56 Van de magistraet present Wijburgh burgemeester, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. van den ouden raet Kemp, Isselsteyn, Ketell, Vermuer, Gerrit Kemp, ende Ploos van Amstell, schepenen. 15.In t lange ende breet geventileert sijnde het stellen van de vulmoolen, ende gebalanceert de swarigheden 17.tegen t proufijt van dien, is verstaen dat elck daerop sall hebben sijn bedencken, ende de heeren geladen 19.tegen maendach eerstcomende naer de predicatie voor de middagh, ende alsdan finaell te resolveren. Pag. 73 v Lune den 26en maii 1645 Van de magistraet Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Van den ouden raet Stochius, Berndt de Kemp, Isselsteyn, Ketell, Vermuer, Gerrardt de Kemp, ende Ploos van Amstell, schepenen. Pag. 73 v 1.Op de saecke van t stellen des vulmoolens volgens resolutie van eergisteren den 24en 3.deser wederom vergadert sijnde, is verstaen ende geresolveert, dat men de vulmoolen sall 5.stellen voor de Ameronger Weteringe omtrent de brugge, sulx de plaetse 7.door Wouter Damensoon van Schalckwijck aldaer aengewesen sij, ende dat tot de 9.minsten costen van de stadt. 10.Isselsteyn verstonde dat de moolen most worden gestelt op de stadtsgracht 12.ende daeromme te protesteren tegen de bovengescreven beraemde plaetse. 14.Vermuer protesteerde tegen opgemelte resolutie, alsoo hij daerbij geen voordeel en siet. Pag. 74 Bij de magistraet 16.Is rapport gedaen bij de borgermeester Hattem, hoe dat die van de kerckenrade de 2.dimissie domini Bargei hebben geaccordeert, t welck alsulx is geapprobeert. Lunae den 2en junii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 4.Marcelis Dircksoon van Velpen te citeren jegens maendach eerstcomende, ten versoecke van de geërfdens 6.van de Hoogenweert, nopende de oncosten van de kade. 7.Alsoo de heeren watergraef ende deputaten voorleden vrijdach hebben wesen besichtigen den 9.Crommen Rhijn, hoe aldaer best eenige schuttingen souden worden gestelt, ende beducht 11.sijnde dat sulx mocht aengeleyt wesen tot belet van de goede meninge van de regierders deser 13.stede in t stellen van hare vulmoolen, is geresolveert dienaengaende eenige heeren te sonderen, 15.ende daertoe gecommitteert den out borgermeester Schaghen, 16.Is geresolveert dese loopende weeck tot het doen van de eeden te procederen, op t placcaet van t gelt. Pag. 74 v 18.Bericht gedaen sijnde, dat de heeren watergraef ende deputaten sommige van de regierders deser stede 20.hebben geprehendeert over de conniventie die in t schouwen van de Crommen Rhijn in t niet 2.opchieren van t geboomt ende plantagie ende werden geschiet, is verstaen ende geresolveert 4.dienvolgende schout ende heemraden te waerschouwen den placcate van de schouw 6.wel scherpelick naer te comen. 7.De regierders der stede Wijck in achting nemende dat Reynier Bouwens niettegenstaende 9.diverse aenmaningen uut haer edele name ende door haer last aen hem gedaen in gebreecke 11.blijft niet alleen van cautie voor de voldoeninge van de contracte bij hem mette 13.gemelte heeren regierders opgerecht te stellen, maer oock denselve contracte 15.in geene deelen naercomt ende achtervolgt, alhoewel hem op conditie van de voors. te 17.stellene cautie ende voldoeninge van de contracte uut den naem van de heeren 19.regierders was doen aentellen de somme van sesthien hondert gulden, ende ingeruymt 56

57 Pag seeckeren toorn van de stadt tot het stellen van den ververij, ende dat t selve streckt 23.tot merckelicke naedeel van de voors. stadt, mitsgaders vilipendie van de voors. heeren 25.regierders, soo is t dat deselve bij desen geresolveert hebben, dat ingevalle den 27.voors. Reynier Bouwens binnen den tijdt van veerthien dagen naer insinuatie deses 29.niet en stelt de voors. beloofde cautie ende den contracte voorts voldoet, dat sij metter= 31.daet sall sijn vervallen van alle t gene hij uut crachte van de voors. contracte in 33.eenigerwijs soude connen praetenderen ende diensvolgende bij de heeren regierders 2.voornoemt prompte ordre gestelt tot restitutie van de voors. penningen cum interesse, ende 4.ontruyminge van de toorn, hem onder de voors. conditie aengetelt, ende ingeruymt 6.mitsgaders refusie van alle schade ende intereste bij de stadt Wijck daerdoor geleden, belastende 8.een van de deurwaerders hem desen voor de leste reyse te insinueren. Actum ut supra Pag Om in de plaets van de gewesene tot het omgaen van de arme bus worden gecommitteert : 12. Oude stadt Nieuwe stadt 13. Johan Bosch Egbert de Ridder 14. Anthonis Monsuut?? Jan Cornelissoon 15. Jan Helbergh Peter Valck 16. Mathijs Anthonissoon Wouter van Soest 17.Te informeren waer de gelichte penningen van Dirckgen Jacobs in t gasthuys aengenomen gebleven sijn. 20.Omme te spreecken met Hendrick den timmerman over de coop van === het schuerken van t convent 22.achter sijne huysinge ende dat op rapport, worden gecommitteert de borgermeester Hattem, Bemmel ende 24.Achterhout, schepenen mette cameraer Stochius. 25.Den torf bij joncker Ketell ende den oudt borgermeester Stochius van t stadthuys geleent te doen restitueren. Pag. 75 v 27.Te citeren de weduwe van Cornelis Claessoon an de Noort tot betalinge van de obligatie 2.daer haer man voor Hermen de With tot borge heeft geconstitueert. 4.Geresolveert ten aensien de insuffisantie ( die nu ende dan wort bevonden ) sommige 6.persoonen die op haer credit eenige penningen van de Armen sijn gedaen, ende 8.dat sulx bij de... of die uut insicht van vruntschap ofte andersints wort 10.beleyt, ende verstaen dat geene penningen competerende den Armen deser stede sullen 12.worden uutgeset dan op goet hypotheecq, of twee suffisante borgen. 14.Is geresumeert de resolutie van den 27en januarii lestleden ende naerder geïnformeert sijnde op de 16.possessie van de grafsteden bij de selve resolutie gemelt verstaen de regierders 18.deser stede joncker Willhem Ploos van Amstell rustelick ende vredelick te sullen laten continueren 20. in de possessie derselver. Actum 21.Bij resumtie van de reeckeninge Jacobs van Bijler, rentmeester van t gasthuys, 23.is verstaen ende geresolveert, dat in conformite van de instructie des rentmeesters geene 25.posten in uutgeef sullen worden geleden tensij blijcke behoorlicke specificatien, ordonnantie 27.ende quitantie, op poene dat deselve sullen worden geroyeert. Pag. 76 Lunae den 9en junii 1645 Present den schout, Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Rapport gedaen bij de,,out,, borgermeester Schaghen van de informatie bij hem genomen bij sommige van de 3.Heeren Staten, nopende het stellen van eenige schuttingen op den Crommen Rhijn, Is daerop 57

58 5.verstaen dat men met het stellen van de vulmoolen sall supersederen totdat de comissie van 7.den Crommen Rhijn te bevaren met een treckpeerdt sall wesen voltrocken. 9.Eedt gedaen tot observantie van de placcate op de reductie van de goude ende silvere speciën van gelde, 11.eerst bij den officier in handen van de magistraet die alsdoen den eedt afgenomen heeft als 13.persisterende bij de eeden door deselve respective in hare ampten gedaen van de borgermeesteren, schepenen 15.den secretaris uutgesondert schepen Bemmel die cranck is. 17.Ende geresolveert tegen morgen ten thien uren den ouden raedt te doen citeren mette vordere 19.officianten deser stede, om mede beëdigt te worden. Pag. 76 v Martis den 10en junii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 21.Jan Aelbertsoon van Bemmel gepersisteert bij sijn voorigen eedt om den placcate van de reductie 2.der gelde voors. naeste comende. 3.Cornelis Vosch als collecteur van t schilt= ende schellingelt, bedienende wegens joncker Pembroeck. Pag.76 v 5.Jacob van Bijller als rentmeester van t gasthuys. Item als collecteur van t 7.hoefgelt ende pachter van de impotiën. 8.Jan Stevensoon als pachter. 9.Gerrit Kelderman als houder van de bancq van lenonge. Marcurii den 11en junii 1645 Present Hattem borgermeester, ende Hollandt schepen. 11.Beëdigt Gerrit de Kemp, als ontfanger van t huysgelt. 13.Jan Cornelissoon van Breugel ) 14.Herman Aertsoon van Leuven ) pachters 15.Cornelis Ottensoon ) Pag. 77 Den 16en junii 1645 Present den scholtus, Wijborgh borgermeester, Schaghen, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 17.In handen van den officier eedt gedaen bij Christoffel Stochius, in qualité als cameraer van de stadt ende 2.rentmeester van de ===== capittule alhier. 3.Sijn gecompareert de laeckencopers binnen deser stede, ende seyden ongehouden te sijn den versochten 5.eedt te doen, alsoo in haer regarde geen suspicie van frauden is, ende soodane eeden 7.yelders in den provincie practicabel is. Lunae den 23en junii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 8.Den cameraer geordonneert tot de minste costen te doen repareren het ingevallene gat in de 10.wall an de gevangen toorn. 11.Is geresolveert op te doen stouwen het water van de Ameronger Weteringe, om te sien wat 13.intereste de geërfdens connen lijden. 14.De geërfdens langs de stadts wall an de westsijde van de stadt geordonneert de muer 16.nae behooren op te maecken. 58

59 Pag. 77 v 17.Om de duerte van de wijn van den jare 1644 tot Martini excluys voorleden, waerover Issendoorn 19.==== dolerende de wijn tegen twaelf stuyvers de kan niet te connen geven, is 1.verstaen ende geresolveert, dat den gewesen cameraer sall betalen de kanne wijn 3.tegen veerthien stuvers sonder consequentie. van den ouden raet Marcurii den 25en junii 1645 Present den scholtus, Hattem ende Wijborgh borgermeesteren, Schaghen, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp schepenen. Berndt de Kemp, Isselsteyn, Ketell, Vermuer, Gerrit de Kemp ende Ploos van Amstell, schepenen. Pag 77 v Pag 78 Pag. 78 v 4.Is bij de borgermeester Hattem geproponeert, hoe dat bij de geërfden langs den Crommen 6.Rhijn. aen de Edelmogende Heeren Gedeputeerde Staten deser provincie requeste is gepraesenteert, ende om 8 praetense ongefundeerde bijgebrachte redenen, versocht dat de regierders van Wijck, mitsgaders 10.alle andere die hemluyden in die saecke parthije souden willen maecken sij geïnterdiceert 12.de volmoolen of andere moolen in de Ameronger Weteringe te leggen, op poene van dusent gulden 14.dubbele Nederlantse rijders tegen haer Edelmogende te verbeuren tem minsten bij provisie tot 16.dat bij haer Edelmogende andes sall wesen geordonneert, ende dat daerop sij geappoincteert 18.volgens de appoincte van date den 17en junii 1645 daervan sijnde ===ende hierop de copye 1.van dien naergesien aldus, de Gedeputeerde van de Staten s lants van Utrecht gelet op den inhouden deser 3.interdicerende regierders der stede Wijck, mitsgaders allen andere die hemluyden in dese parthije soude 5.willen maecken, de volmoolen of andere moolen in de Amerongense Weteringe hierinne verhaelt te 7.leggen op poene van hondert goude dubbelde Nederlantse rijders tegen de well gemelte 9.Heeren Staten te verbeuren, ende dattet gemaeckte werck gedemolieert sal worden bij provisie, tot 11.dat bij haer Edelen anders geordonneert sall wesen. Welcke requeste en appoincte in deliberatie geleyt sijnde 13.ende bevindende dat t selve appoinct parte in audita ende tot mere beswaernis der stede Wijck is verleent. 15.Is verstaen ende geresolveert dat den secretaris op miorgen sall gaen naer Utrecht, ende bij twee à drie 17.advocaten te nemen advis wat hiertegen bij de stadt gedaen sall dienen, ende bij deselve 19.doen concipiëren seeckere remonstrantie, die alhier over te brengen, om aen de Edelmogende Heeren Staten 21.te praesenteren, ende gesien sijnde, alsdan alhier geresolveert te worden, hoe vorder in desen te procederen. Lunae den 30en junii 1645 Present den schout, Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Shaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Langelaer ende Kemp, schepenen. 24.Op de doleantiën van Jaspar de voerman van t niet bestellen der brieven, des avonts van sijn aencomst, 26.ende dat sommige daerbij algereets eenige schade hebben geleden, is denselven voerman binnen ontboden, 28.ende over sijn foute geboet, daerbij geïniungeert sich stricktelick naer sijn instructie te reguleren 1.op poene dat yder maell de poenen sullen worden ter executie geleyt. 3.Naer veel gedane ondersoeck is bevonden, ende ter camere van de Edelmogende Heeren Staten === 5.gelicht seeckere resolutie van date den 18en december 1617, waerbij de Edelmogende Heeren 7.Gedeputeerden hebben geconsenteert de vercoopinge van de landen gehoorich tot de vicarye ofte 9.capellanye gefundeert in t Heylig Cruys Capelle alhier ende daertoe gecommitteert de 11.heere van Rijsenburgh mette rentmeester van de gebeneficieerde goederen. Is geresolveert 13.dat men aen haer Edelmogende sall versoecken subrogatie van andere commissarisen in der 15.selver plaetsen, waertoe den === secretaris metten eersten requeste sall gaen praesenteren ende 17.recommanderen Marcurii den 2en julii 1645 Present den schout, Hattem ende Wijburgh borgermeesteren,, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Langelaer ende Kemp, schepenen. 18.Is rapport gedaen bij den secretaris van t gebesoigneerde mette advocaten Moll ende Eewijck 20.op de gepraesenteerde requeste van de geërfdens van de Crommen Rhijn, jegens t stellen van de vulmoolen 22.op de Ameronger Weteringe, ende gelesen de remonstrantie bij deselve geconcipieert 24.om haer Edelmogende alsnoch te praesenteren ende om sulx te doen met parsonele comparitie Pag in haer Edelmogende vergaderinge geassisteert mette voors. advocaten, worden gecommitteert beyde de 3.borgermeesteren, ende uutten ouden raet den out borgermeester Stochius == Joncker Ploos van Amstell, 59

60 5.out schepen, mette secretaris ende tot becoming van appoinctement te insisteren, luydende de remonstrantie 7.als volcht : Edele Mogende Heeren, 8.De regierders der stede Wijck bij Duerstede houden U Edelmogende indachtich de grote decadentie ende onmacht 10.daerinne de voors. stadt is vervallen, door t verloop van neeringe, groote sterfte, vertreck van gequalificeerde 12.familiën, verswaring van de quotesatie, huysgelden ende andere inconvenienten, waerdoor sij genootsaeckt 14.sijn in soodanigen staet, dat sij Uedelmogende comptoiren niet en connen voldoen, gelijck eenige heeren gecom= 16.mitteerden van Uedelmogende bij openinge van hare registers ende andere goede informatiën is gebleecken. Pag. 79 Pag. 79 v 18.Dat sij, remonstranten, daerover sich geaddresseert hebben aen Uedelmogende ende versocht eenige subsidiën en 20.remediën, jegens deselve swaricheden bij Uedelmogende vermaent sijn te dispiciëren eenige middelen, 22.waerdoor de voors. stadt ende d inwoonders vandien souden mogen worden gebeneficieert, met 24.groote belofte dat Uedelmogende de handt daertoe souden bieden. 26.Waerop bij hun, remonstranten sijnde gelet ende alles in achtinge genomen, dat de nature ende gelegentheyt 28.van de plaetse conde geven, Ueedelmogende bij hemluyden eenige middelen sijn voorgeslagen, maer geen beter 30.noch effectiver bevonden als om binnen de voors. stede te trecken de neringe van draperye, ten respecte 32.van de menichte der persoonen, die daerdoor aen werck ende winning geraecken, hebben sij remonstreert 34.de apparentie daertoe soodanich bevonden doordien de voors. neringe door de troublen 2.in Engelant sich herwarts transporteert, ende dat de drijvers van deselve gelegentheyt 4.der stede Wijck ten hoochsten bequaem achten, dat sijluyden deselve wercken serieuselick 6.hebben bij de hant genomen, ende ten dien fine met eenige drapeniers all gecontraheert, 8.ende den vulmoolen tot het werck nodich hebben doen maecken. 10.Dan, soo sij meenden die te doen stellen dicht bij de voors. stede, ende in de gracht van deselve, 12.om te genieten t beneficie van de heull van outs in de Leckendijck aldaer tot hun 14.gerief ende vervarsinge gelegen hebbende, hebben sich daertegen geopposeert de geërfden 16.van de landen gelegen an de Crommen Rhijn. 17.Ende hoewel sij, remonstranten, claerlick genoch hadden verthoont, dat deselve geërfden geen 19.interesse ter werelt daerbij conden hebben. doordien geen water soude worden opgestout, 21.ende t vervall soude absorberen t ingelaten water, sulx dat geen landen beneden de meulen 23.daerdoor souden worden beswaert, gelijck tot Amersfoort in regarde van de copermolens 25.was gesien, soo en hadden nochtans de opposanten geen contentement willen nemen, waeromme 27.sij, demonstranten, oock van dat voornemen hadden gedesisteert. Pag Edoch omme niettemin sonder het inlaten van t Leckwater, t selve effect te becomen, ende hare 31.gedane oncosten te halveren, hadden sij, remonstranten, bevonden, dat men de voors. vulmoolen conde 33.doen gaen door het water van de Ameronger Wetering ende dat sulx conde geschieden niet alleen sonder 2.praejuditie, maer oock met voordeel van de bovengelegen landen, die in deselve Wetering exonereren. 4.Overmits t sedert t graven van deselven Crommen Rhijn het water van de voors. Ameronger Wetering soo 6.schielick wech loopt, dat de bovenste landen daerdoor verdrogen ende veeltijts watergebreck 8.hebben, ende alsnu van slechter conditie sijn als voor date van t selve graven, sulx dat om de= 10.selve landen weer goet te maecken en te houden, nootsaeckelick een schut in de voors. Ameronger 12.Wetering sal moeten worden geset, om t water aldaer op te houden. 14.Ende wat de benedenste landen aen gaet is notoir, dat den Crommen Rhijn op eenige plaetsen verlant, 16.ende dat daertoe geen beter remedie en is, als schuringe, dewelcke daerinne door t ophouden 18.en weer aflaten van t water sal worden gecouseert. 20.Waeromme sij, remonstranten, t selve wel geëxamineert hebbende, goet gevonden hadden 22.hare voors. volmoolen te stellen in de Vrijheyt der voors. stede Wijck, omtrent twe roede 24.beneden d Ameronger Wetering, verhoopende dewijle sij nu maer souden employeren, het water dat 26.de natuer daer brengt en passeren moet, t sij de moolen daer is of niet en is, hemluyden 28.alsnu geene oppositiën meer en souden bejegenen. 60

61 29.Dan is hun, remonstranten, onverwacht voorgecomen, niet alleen dat de voors. geërfden sich daertegen 31.all wederom hebben geopposeert, maer oock dat Uedelmogende belieft heeft op derselver versoeck 33.sonder de remonstranten eens te hooren, jegens het Pag. 80 v 51 E, stellen van de moolen aldaer te verleenen interdictie poenael. 3. t Welcke de remonstranten niet en hadden verhoopt, dat jegens een stadt deser provincie, 5.die haerlieden selven binnen de palen van hare Vrijheyt volgens d aenmaning van Uedelmogende 7.soeckt te helpen, also soude hebben toegegaen. 8.Dan want het gehele lichaem daer aen gelegen is, dat yder Lit, hoe cleyn het oock is, mede 10.werde geholpen, ende Uedelmogende niet lichtelick en behooren toe te laten, dat de remonstranten 12.de oncosten alrede gedaen soude quyt sijn ende in plaetse van daerdoor geholpen te worden, 14.noch meer souden wesen verarmt. Ende dat men niet en behoort te negligeren de gelegentheyt 16.die de stadt Wijck heeft, om de draperije bij dese occasie in de provincie te trecken, daer= 18.toe ten respecte van de grootheyt ende nutticheyt van t werck geene gelegentheyt te veel connen sijn, 20.ende de beneden-landen tegens t voors. leste project, emmers geen schijn van rede hebben, om 22.te doleren, alsoo sij daerdoor geen water ter werelt meer sullen krijgen, als sij jegenwoordich 24.crijgende sijn en leyden moeten. Gelijck oock de boven-landen om voors. redenen daerbij geen 26.intereste sullen hebben, en de remonstranten lijden mogen, datter een schut in d Ameronger weteringe 28.worde gemaeckt niet hoger als bevonden sall worden voor de landen daerinne exonererende 30.dienstich te sijn, om van genochsaem water altijts versien te wesen, waerdoor dan de voors. moolen sall 32.connen worden gedreven. Pag Soo versoecken de remonstanten dat Uedelmogende believe daertoe te verstaen, dat ten overstaen van 35.gecommiteerden van Uedelmogende een van beyde parthijen bij onpartijdige ingenieurs of luyden sich op vervall 2.en wicht van water, verstaende daertoe alvoorens specialick geëedt van t voors. gehele werck 4.beginnende van de Leckendijck nevens de stadt Wijck af wierde genomenn inspectie oculair, ende afgebaeckt 6.het vervall van plaets tot plaets, ende regard genomen op t praejudicie, t welck de opposanten door de 8.voors. vulmolens of een van deselve souden mogen lijden ende op de remedie daertegens dienende, teneynde alles 10.wel ondervonden sijnde de remonstranten mogen worden geaccommodeert, en hemluyden niet belet op een 12.van de gedestineerde plaetsen den meulen te setten, ende in cas sulx bevonden worde sonder merckelicke intereste 14.van de opposanten niet practicabel te sijn, als niet en wort geloost, dat dan Uedelmogende believen de 16.remonstranten met soodanige andere middelen te subsidiëren dat sij mogen subsisteren ende blijven in state, omme 18.hare contributiën op te brengen. Dit doende etc. Den 4 e julii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmell, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Van den ouden raedt Berndt de Kemp, Vermuer, Ploos van Amstell ende Gerrit de Kemp, out schepenen. 19.Is rapport gedaen bij de borgermeester Hattem in name van de voorgescreven gecommitteerdens, die tot Utrecht op 21.gisteren geweest sijn, hoe dat de heeren gedeputeerde op de remonstrantie ende t versoeck daerbij gemelt 23.hebben gecommitteert de heeren deecken Asch van Wijck, van Gerensteyn ende borgermeester Reede. Bij de magistraet 25.Tot versoecke van de out borgermeester Schaghen, geaccordeert brieven van voorschrijvens, om seeckerheyt te 27.hebben van de === dach ende uer des doots van capiteyn Merten van Juchem gestorven in OostVrieslandt tot 61

62 Pag. 81 v 2.Overigh, addresserende an de raedt aldaer. Saturni den 5en julii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Langelaer ende Kemp, schepenen. 3.Is voorgestelt de disordre over t maecken van t houtwerck alhier voor het stadthuys, ende eyntlick 5.verstaet dat hetselve werck, om de cortheyt des tijdts-will, bij provisie sal blijven staen 7.tot nae de kermis, ende dat alsdan over t selve naerder geresolveert sal worden. Pag. 81 v 51 E, Martis den 15 e julii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, ende Kemp, schepenen. 9.Omme de heeren gecommitteerden bij de Edelmogende heeren Staten gecommitteert tottet nemen van oculaire 11.inspectie van de gelegentheyt van t water mitsgaders de aengewesene twee plaetsen tot 13.het stellen van de vulmoolen alhier te begroeten ende versoecken dat metten eersten haer Eedele 15.commissie believen te voltrecken wort gecommitteert den secretaris, om dese weeck t Utrecht te reysen. 17.Item omme te hebben het naeder advies van de advocaten jegens Reynier Bouwens. Pag Is gelesen seeckere missive bij de heeren dijckgraef ende heemraden gesonden an de borgermeester Wijborgh 21.in qualité als dijckmeester, daerbij haer Edele verstaen, dat men de eerde tot het overeeren van 2.Lieve Vrouwenhooft noodig, sall halen uutten Deuvixweert, waerop naergesien sij de 4.resolutiën bij voorgaende regierders in diergelijcke cas op den 2 e julii 1627 genomen, mitsgaders den 6.erffpachtbrief van de Deuvixweert, ende de sententie bij heeren dijckgraef ende heemraden in der saecke 8.tuschen schout ende gerechte deser stede requeste ter eenre ende Gerrit Uuttenweert gerequireerde ter andere 10.sijden gewesen anno 1615, daerbij gelesen den dijckbrief, bevint men dat de === resolutie in de 12.voors. missive vrij wat praecipant, ende sonder de stadt daerop te hooren is === genomen, oock in 14.aller manieren ongefondeert, verstaende dat de eene tottet voors. hooft behouftigh moet worden 16.gehaelt ter naester plaetse ende minste schade. Is daeromme gepersisteert bij de voors. resolutie van de 18.2 e julii 1627, ende voorts geresolveert dijckgraef ende heemraden op morgen bij de schouw alhier, ofte 20.andersints soo ongelegen valt an de Heull daerover te begroeten, waertoe worden gecommitteert de 22.out borgermeester Schaghen, ende Hollant, Achterhout, schepenen mette secretaris. 24.Is mede in deliberatie geleyt t praejuditie, t welcke de borgeren is ende opgestenen deser stede ende de 26.Vrijheyt van dien souden comen te lijden door seeckere resolutie van den 11 e januarii 1645 bij voorgemelte 28.heeren dijckgraef ende heemraden genomen, ende daerover geresolveert t ongelijck van dien deselve mede 30.op morgen aen te wijsen, ende dat sulx mach worden voorgecomen bij haer Edele naerder resolutie, als dat 32.stadt van Wijck ende de Vrijheyt van dien soo well als de stadt Utrecht vrij ende exemt sijn van ten 34.Leckendijck te comen. Pag.82 v 35.Is geresolveert de gebreckig alsnoch hare reeckeningen te doen doen binnen 14 dagen : 2.Berndt de Kemp, aen te doen seggen dat hij de sleutell overgeve van de boom op de Wall. 4.Anna in De Snoeck haer specificatie te doen leveren voor den maendag eerstcomende. 6.Maes Dircksoon timmerman ut supra 7.Gehoort het bericht van de secretaris Schaghen, === alsdat de weledele heere van Amerongen van 9.== meninge sij op sijn edele ridder======huyse aldaer te doen stellen de wapenen ende glasen van de 11.stadt ende steden deser provincie, hebben de regierders deser stede sijn welledele mede 13.geoffereert?? als bij desen geschiet, het wapen mette glasen deser stede. 15.Om de heere van Amerongen te spreecken over de gelegentheyt van de Ameronger weteringe, sullen 17.op huyden derwarts gaen de borgermeester Wijburgh, ende den out borgermeester Schaghen. 62

63 Den 17 e julii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Rijswijck, Langelaer, schepenen. 19.Is rapport gedaen bij den secretaris in name der voornoemde gecommitteerden hebbende op gisteren geweest 21.bij de heeren dijckgraef ende heemraden aen de Heull, ende op haer voorstellen bij de voorgemelte 23.heeren geresolveert, dat de stadt metten eersten sal connen leveren hare gravamina, dat dijckgraeff 25.ende heemraden aenstont daerop sullen vergaderen, ende decisie verleenen, is geresolveert, dat men met advis 27.van de advocaet Moll of Eewijck deselve gravamina metten eersten sall overleveren. Pag. 83 Lune den 21 e julii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Rijswijck ende Langelaer 1.Rapport gedaen bij den secretaris volgens sijne commissie van den 15 e deser, hoe dat hij de heeren deecken 3.Berck ende van Gerensteyn hadde gesproocken ende bij de selve toegeseyt om metten aldereersten hare edele 5.commissie te sullen voltrecken, soo haest den heere borgermeester weder tehuys gecomen soude wesen. Pag E, Mede gelesen t concept van resolutie van de advocaten Moll ende Eewijck tegens Reynier Bouwens, ende is 9.deselve gearresteert als volcht, doch gestateert tot de laeste vergaderinge om alsdan te soen insinueren op desen datum. Pag.83 v Pag Alsoo Reynier Bouwens coopman van Leyden tot noch toe in gebreecke gebleven is aen sijn sijde te 14.voldoen t contract, t welck hij op den 16 e maii 1644 met de heeren regierders van Wijck heeft 16.aengegaen, nopende t stellen van vier wulle-getouwen, waervan de twee binnen s jaers, ende d andere twee 18. s jaers daeraen souden worden gelevert, met allen den aencleven ende toebehoiren van dien, gelijck binnen 20.Leyden gebruyckelick is, ende t gene wijders daeraen cleeft, niettegenstaende deselve regierders van hare 22.sijde hebben gepraesteert meer als t gene sijluyden bij denselven contracte hem ReynierBouwens over 24.de voors. eerste twee touwen als andersints hadden belooft. Ende dat haer edele op den 8 e junii 26.lestleden denselven Reynier hadden doen insinueren hare resolutie van den 2 e der selver maendt, van dat in cas hij 28.binnen 14 dagen den voors. contracte niet en voldede, hij metterdaet vervallen soude wesen van alle 30. t gene hem in crachte van de voors. contracte was gegunt ende toegestaen etc. Ende bij hem evenwel 32.sedert die tijdt niet ter werelt tot voltreckinge van sijne beloften is gedaen, of eenige apparentie 34.ofte hoop gegeven van alsnoch yts te sullen doen, waerdoor de voors. regierders alsnu bevinden, dat sij 2.bij den voors. Reynier Bouwens worden geludificeert, ende geen adimpletie van de voors. 4.contracte van hem te verwachten en hebben, sonderlinge soo oock met hem niet anders is gehandelt 6.als op conditie, dat hij cautie soude stellen, die bij hem alsnu mede wort geweygert. 8.Soo is t dat gemelte regierders alsnu hebben geresolveert ende verclaert, gelijck sij resolveren 10.ende verclaren mits desen van hare sijde mede te scheyden uut den voors. contracte. Ende 12.dienvolgens den voors. Reynier Bouwens opseggen de vrije borgerschap ende 14.poorte gerecht, mitsgaders t gebruyck van de burgwal tot een raemt, ende van den 16.stadts toorn tot den verv(e)rije, alsmede t octroy van in twintich jaren herwaerts geen 18.ververs alhier te admitteren als hem, anders als op conditie in den contracte geïnsereert. 20.Ordonnerende voorts den voors. Reynier Bouwens aen handen van den secretaris deser stede te 22.furneren de somme van sesthien hondert Carolus guldens hem op hoope van de adimpletie van de 24.voors. contracte en onder conditie van de voors. cautie aengetelt, metten intereste van dien 26.sedert hem deselve ter handen sijn gestelt. Op poene dat anders bij deselve regierders 28.soodanige ordre sall worden gestelt, als sij sullen bevinden tot recouvrement van hare 30.penningen, mitsgaders voor alle schade ende intereste door de voors. ludificatie en 32.tergiversatie van Reynier Bouwens voornoemt geleden, dienstich te sijn. Actm ut supra 34.Ende sijn gevisiteert de memoriën an de heeren dijckgraef ende heemraden te praesenteren, die op morgen 36.of overmorgen an deselve gelevert sullen worden, luydende als volcht : 38.Aen de edele heeren dijckgraef ende heemraden 40.Om Uedele te verthoonen, dat de stadt van Wijck bij Uedele resolutie ofte aenschrijvens aen de dijckmeester 2.Wijborg gedaen van de eerde tot Lieve Vrouwen Hooft noodig te sullen halen uutten Deuvixweert, op t hoogste 4.soude wesen gepraejudiceert, ende niet gehouden t selve te gedogen. 6.Soo staet te letten dat de ordonnantie van de Leckendijck articulo 16 e expresselick seyt, dat de 63

64 8.eerde om te besigen ter plaetsen daer men se aen de dijck nootlick behoeven sall, sal worden gehaelt 10.ten naesten lande ende minste schade. 11.Dat naest aen t voors. Hooft eerst is gelegen met sijn landt Willem van Wely, voor soo veel hem 13. t selve landt, uutgesondert voor t hoefslach van t gerecht van Wijck soude competeren. 15.Ende daernevens de landen van Balthasar Vosch, waer beneden de Deuvixweert behoorende aen de 17.stadt Wijck eerst gelegen is. 18.Ende dat mitsdien de voors. aerde moet worden gehaelt uutte voors. lande van Willem van Wely, 20.of Balthasar Vosch, gelijck voor desen bij Uedele oock is verstaen. Pag E, Waertoe alhier compt in consideratie dat Gerrit Uuttenweert eertijts besitter van de lande van de 24.voors. Balthasar Vosch, de aerde om sijnen dijck mede te maecken willende halen uutten voorss.deuvix= 26.weert, de stadt van Wijck haer daertegen heeft geopposeert, ende different daerover voor Uedele 28.verexcten ende geïnstitrueert sijnde, eyntlick bij Uedele op den 11 e november 1615 is gesententieert, ende 30.hem, Uuttenweert geordonneert de eerde tot het maecken van sijnen dijck nodig uut siijn selfs 32.weertgen ofte voorlandt te halen, volgende d ordonnantie van de Leckendijck, interdicerende hem Pag. 84 v 1.eenige eerde tot het maecken van sijnen dijck uut den Deuvixweert te halen, soo lange sijn voor= 3.landt bequaem ende genoch is, om sijnen dijck daermede te maecken, op poene van 25 goude 5.realen tegens de heer te verbeuren. 6.Dat de aerde in t voorlandt van Wely ende Vosch voors. alsnoch bequaem ende genoch sij om aert uutgehaelt 8.ende tottet voors. Hooft gebruyckt te worden. Ende t gemeen landtshooft als vooren naeder gelegen sijn. 10.Welcke twe pointen alleenlick in voorgaende processe, daerop de voors. sententie gevolgt is, in consideratie 12.gecomen sijn. 13.Sulx dat daeromme oock de voors. sententie merckelick obsteert in de voorseyde resolutie 15.sijnde nae rechten kennelick. Quod tum etiam res judicata obstet, ubi idem finis est agendi, licet in causa 17.varietur, respectu qualitatis et non substantiae. 18.Dat nae date van de voors. sententie den voornoemde Vosch de novo getracht heeft te willen beletten 20.dat de eerde, om te overeeren t voors. Hooft niet uut sijn voorlandt soude worde gehaelt, 22.maer soecken te bestellen dat deselve aerde uutten Deuvixweert gehaelt soude worden, t welck de 24.regierders der stede Wijck volgens hare resolutie van den 2 e junii 1627 metterdaet hebben belet. Pag. 85 resolutie 26.Dat nae deselve tijdt de eerde tottet voors. Hooft noodigh niet uutten Deuvixweert 28.nemaer uuttet voorlandt van Voech gehaelt is, sich desenthalven gedragende totte verclaringe 1.van de voors. dijck meester Wijborgh, die Uedele daerop believen te hooren. 3.Ende dewijle de stadt van Wijck voor haer heeft Uedele ordonnantie de voorss. sententie, als het 5.opgevolgde gebruyck,,ende andere redenen,, vertrouwen de regierders der stede Wijck, dat Uedele de voors. 7.sullen altereren, ende verstaen dat de aerde uut de landen naest t voors. Hooft gelegen ende daertoe noodigh 9.gehaelt sall worden. 10.Daerbij gelet dat den aenwas soo voor t landt van de voors. Wely als 11 t hoeffslach van de gerechte van Wijck is gecauseert door t voors. # # 12. gemeen Lantshooft 64

65 daeromme meer als 15.Ueedele mede tegemoet varende, soo ymant van de billick, dattet selve 16.heeren Uwer Edel Collegie den voors. Wely ofte Hooft van de aerde 17.Vosch souden mogen bestaen in affiniteyt, dat de= 13. uutten voors. aenwas 18.selve haer Edele believen te kennen, ende haer van de tot desselfs vermeer= 19.kennisse over dese saecke te onthouden. deringe onderhouden ende Dit doende etc. overeert worde, want andersints S... principali non subsistente causa, destruitur et causatum 21.Memorie overgelevert aen de Eedele heeren dijckgraef ende heemraden van de 23.Leckendijck bovensdams, bij de heren regierders der stede Wijck bij Duerstede 25.Dat de heeren dijckgraef ende heemraden voorgemelt gelieft heeft bij hare resolutie van den 8 e januarii te verstaen, dat allen ende eenen yegelicken, die vier mergen landts of meer onder den Leckendijck 29.resorterende, ende Leckendijcks gelt betalende, gebruycken, gehouden souden sijn het clockgeslach te paeren ende 31.te dijck te comen. Pag E, Dat hoewel de heeren regierders van Wijck well verstaen, haer ende de ingestenen van hare stadt ende 34.Vrijheyt tselve niet te raecken, noch die onder dieselve resolutie gecomprehendeert te sijn Pag.85 v 2.als dewelcke noyt te dijck geweest sijn, maer altijt daervan vrij ende exemt sijn geweest, 4.ende dat gemelte heeren regierders deselve resolutie also souden hebben laten passeren. 6.Ende niettemin bij resuentie van t voors. 3 e articule den 11 e januarii 1645 bij meergemelte 8.heeren dijckgraef ende heemraden gedaen, bevinden dat van t selve articule alleen geëximeert worden 10.de stadt Utrecht ende de Vrijheyt van dien, ende verclaert deselve vrij ende exemt te sijn van te 12.dijck te comen. Waerdoor in toecomende tijden de vrijheyt ende exemptie van de inwoonders van de 14.stadt ende Vrijheyt van Wijck lichtelick bij ymant soude mogen worden in dispuyt getogen, niettegenstaende 16.sij soowel vrij sijn als de ingesetenen van de stadt ende Vrijheyt van Utrecht, ende daer en boven noch 18.hebben die reden van hare exemtie, dat sij ter ordre van de magistraet bij waternoot altijdt 20.de stadt ende den dijck moeten helpen bewaren. 21.Soo hebben gemelte heeren regierders van Wijck echter nodich geacht t gene voors. is te 23.notificeren met versoeck, dat gemelte heeren dijckgraef ende heemraden van de exemptie 25.ende vrijheyt van de ingesetenen van de stadt ende Vrijheyt van Wijck gelieven mede een notule in here edele 27.resolutiën te maecken ende haer daervan acte verlenen etc. Oag. 86 etc. gecom= Marcurii den 23 e julii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 28.Sijn geresumeert de voors. remonstrantiën an de edele heeren dijckgraef ende heemraden 2.over te leveren, ende verstaen ende geresolveert dat den secretaris alleen, om groote costen te ontgaen 4.sall gaen naer Utrecht, ende deselve remonstrantiën overleveren in forma soo deselve geresumeert sijn, belovende Lunae den 28 e julii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Kemp ende Langelaer schepenen. van den ouden raet Berndt de Kemp ende Gerrardt de Kemp, out schepenen. 6.Alsoo de heere deecken Asch van Wijck heeft toegeseyt de saecke daer heenen te sullen dirigeren, dat de heeren 65

66 vulmoolen gebruyckt 8.mitteerden dese weecke sullen uutcomen op de visite van de gelegentheyt des waters ende t stellen van de 10.ende in communicatie sijnde geleyt, wat voor persoon deser stadts-wegen ende kennisse daervan hebbende, 12.soude worden, ende wat vorder dienen gedaen. Is verstaen ende geresolveert dat de secretaris op morgen sall 14.verreysen naer Utrecht, ende over dese saecke, de stadt soo hoog aengelegen, een consulent vrunt of twee sien 16.te becomen, met toesegging dat de stadt naer effect van stadts versoeck eerlicke recompensen sullen 18.doen, dat mondelinge voorgeslagen, ende bij des voors. secretatis commissie niet van gemelt sall worden 20.vorder te solliciteren dat de heeren gecommitteerden dese loopende weeck haer edele commissie believen te 22.voltrecken ende met den advocaet Moll overleggen wat de stadt vorder in desen doen sall. 24.Reynier Bouwens te insinueren, dat hij de resolutie van den 2 e junii 1645 alsnoch binnen acht dagen 26.voltrecke, op poene als bij deselve. Pag E, Bij de magistraet 28.Is gelesen een missive van de eedelmogende heeren gedeputeerde Staten s lants van Utrecht van inhout dat die van de 30.admiraliteyt van Amsterdam, eenige gecommitteerden souden hebben gesonden alhier, om aldaer een cercht te leggen Pag. 86 v 2.tot het visiteren van de op- ende afvarende schepen, verstaen dat sulx is een nieuwicheyt voor 4.desen noyt gepractiseert. Behalven dat de gemelte admiraliteyt haer eedelmogende daer van 6.gene openinge heeft gedaen. Oock mede dat de saecke is van consequentie ende consideratie, 8.de hoogheyt ende jurisdictie van dese provincie raeckende, dat daerinne sonder kennisse ende goetvinden van de 10.eedelmogende heeren Staten s lants van Utrecht niet kan worden gedaen, versoeckende dat de regierders 12.deser stede soo goede ordre sullen geven, dat den voors. cercht aenstonts van hier vertrecke, sonder 14.yts van de voors. nieuwicheyt bij de hant te nemen. veel min in t werck te leggen, voor ende alleer 16.bij de welgemelte heeren Staten dienaengaende geresolveert sall wesen, gelijck haer Eedelmogende 18.sullen bevinden te behoiren, ende bij aldien desen niettegenstaende den voors. cercher yts soude willen 20.ondernemen, t sij binnen Wijck ofte op den Rhijnstroom in de jurisdictie van dese provincie, dat de 22.regierders deser stede in name van haer eedelmogende hem sullen aenseggen sich daervan te wachten. 24.Mitsgaders dat voorgemelte regierders haer edelmogende van tijdt tot tijdt op het spoedichste 26.sullen adverteren van t gene desen aengaende soude mogen vorder occurreren. 28.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede de persoon van Goossen Tips op huyden mondelinge gehoort 30.hebben denselven geïnterdiceert alhier gene acten als cercht in t visiteren van de op- ofte afvarende 32.schepen te exerceren ofte plegen, ten sij al voorens bij de eedelmogende heeren Staten s lants van Utrecht 34.dienaengaende geresolveert sall wesen. Pag In gevolge van de resolutie ofte aenbreng van den 23 e december 1617 gedaen bij Gerrit van Leuwen over sijne 37.grafstede, is deselve aenbrenging aengenomen ende geresolveert aen Willem van Dam een ander plaets te 2.sullen in de kercke aenwijsen. Den 30 e julii 1645 Present Hattem borgermeester, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Van den ouden raet Isselsteyn, Vermuer ende Gerrit Kemp. 3.Is rapport gedaen bij den secretaris van sijn commissie van eergisteren, hoe dat de heeren Asch van Wijck ende 5.== borgermeester Wede hebben geresolveert om op Vrijdagh eerstcomende alhier te verschijnen, ende de geërfdens tot 7.dien eynde algereets hadden doen inthimeren. Over welcke comparitie gedelibereert sijnde, is verstaen ende geresolveert 9.dat men de advocaten Moll ende Eewijck tegen overmorgen sall ontbieden, alsmede Wouter Daurensoon 11.van Schalckwijck, om van hare advisen ende assistentie gedient te worden. Bij de magistraet 66

67 coop= dese Pag. 87 v 13.Bij de secretaris mede gerapporteert dat de heeren Staten hadden gesubrogeert de heere deecken Wijck 15 metten rentmeester Carel Martens, in plaets van de heere van Rijsenburgh die gecommitteert was ten versoecke 17.van de regierders deser stede op den 18 e december 1617 tot de vercopinge van de landen specterende tot de vicarije 19.gefundeert in s Heyligen Cruys Capelle alhier buyten Wijck, waervan eodem tempore onvercocht sijn gebleven 21.de negen mergen gelegen in t Wijckerbroeck, ende alsoo den voors. Martens soude mogen sustineren dat hij de 23.penningen of dependentiën van dien moste ontfangen, ende door dat middel op sijn comptoir beleggen. Ende dat 25.stadt deselve van doen mochte hebben, om te employeren t haren dienst, ofte andersints andere mede lossen, die 1.sware intereste sijn treckende, ende oock conditie van tot vermaninge gelost te willen sijn 3.gemaeckt hebben. Soo is verstaen ende geresolveert dat den secretaris sall concipiëren de 5.conditiën tot de vercopinge ende bij deselve sulx clausuleren dat bij deser stadt ====== 7.de cooppenningen mette dependentiën van dien sullen worden ontfangen, ende deselve den heere 9.Wijck communiceren, ende een dag tot de vercopinge te beramen. Pag. 87v 51 E, Jovis den 31 e julii 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 11.Op t aengeven van den heere scholtus Issendoorn comende gisteren avont van Utrecht, alsdat den advocaet 13.Moll hem hadde aengeseyt, gansnootlick te sijn ymant van de heeren haer op huyden binnen Utrecht 15.begaven, om met de advocaten te overleggen wat op morgen diende gedaen, ende de heeren te 17.spreecken, ende alsoo met de advocaten op morgen tijdtlick over te comen. Is tot dien eynde 19.gecommitteert den secretaris, om op huyden alsnoch met een expreste wagen derwarts te 21.gaen, met welcke wagen de advocaten op morgen vroeg herwarts connen comen. Pag. 88 Den 6 e augusti 1645 Van de magistraet, present Hattem ende Wijburgh, borgermeesteren, Schagen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Van den ouden raet Berndt de Kemp, Vermuer ende Gerrit de Kemp, out schepenen. 23.Ouden ende nieuwen raedt opten eedt geladen sijnde is gelesen de memorie bij Reynier Bouwens 2.overgelevert, ende bij deselve niet anders blijckende dan dat hij de regierders deser stede ludificeert, 4.doch niettemin omdat veel van de heeren des ouden raedts absent sijn, is dese ende de resolutie 6.te boeck gebracht den 21 e julii 1645 voor eenigen tijdt gestateert. Bij de magistraet 7.Tot den ontfang ende distributie van de penningen des extraordinaire armen-bus, wort gecommitteert voor 9.den tijdt van ses maenden Wijnandt van Ossembergh. 11.Ende om de Arme chedulle te resumeren ende dresseren gecommitteert de heeren Joost Aelmoesseniers. 13.Te renoveren de publicatie tot weringe der arme luyden. 15.Omme te resumeren ende dresseren t comptoir van t wachtgelt, worden gecommitteert de borgermeesteren 17.Hattem ende Wijborgh, Schaghen, oudt borgermeester ende de borgerhopluyden Hollandt ende Kemp. Lunae den 11 e augusti 1645 Present den scholtus, Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 19.Is den dinaer van de justitie binnen ontboden ende gewaerschout voor de leste maell, sijn debvoir 21.te doen, met de vulliskar, als weering van de bedelaers. Pag. 88 v Jovis den 14 e augusti 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Gelesen een missive van de edelmogende heeren gedeputeerde Staten van inhout dat Goossen Tips hem 3.soude hebben laten verluyden, dat hij van meeninge soude wesen ter eerster occasie 67

68 5.sijne commissie van de Admiraliteyt tot Amsterdam in t werck te leggen, diensvolgens 7.als corcht d op- ende afvarende schepen te visiteren, dat haer edelmogende niet van 9.meninge sijn sulx te lijden ofte gedogen, directelick ofte indirectelick, om redenen 11.bij haer eedelmogende eerste missive vermelt, versoeckende tot dien eynde de regierders 13.deser stede aengaende t verblijff van de voornoemde Goosen Tips te berichten op morgen. Tot welcken 15.eynde is ende wort gecommitteert de borgermeester Hattem. 17.Is binnen ontboden Goossen Tips ende gehoort verclaerde te ontkennen, dat hij aen ymant 19.geseyt soude hebben sijn commissie van de Admiraliteyt in t werck te willen 21.stellen, maer wel gesint te sijjn een huys alhier te huyren, ende als een ander inwoonder 23.te woonen. Pag E, Lunae den 18 e augusti 1645 Present,,den schout,, Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, ende Kemp, schepenen. 1.Gelesen eene acte van de edelmogende heeren gedeputeerde Staten s landts van Utrecht, van date den 15 e deser ende is 3.daerop binnen ontboden Goossen Tips, ende denselven in name ende van wegen haer edelmogende eernstelick aengeseyt 5.ende bevolen, dat hij binnen den tijt van 24 uren uut dese stadt sall hebben te vertrecken, mitsgaders hem 7.onthouden sijne commissie als cercht op de rivire ende jurisdictie van dese provincie eenichsints directelick 9.ofte indirectelick in t werck te leggen, op poene van hondert dobbel goude Nederlantse rijders bij hem 11.Goosen Tips ten prouffijte van de heeren van de lande te verbeuren. bij geen Pag. 89 v Jovis den 21 e augusti 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 13.Is binnen gestaen N. Roeck pander in den Edele Hove van Utrecht, insinuerende seeckere appointe op eene requeste 15.Jacob Cornelissoon van Utrecht an de Hove voors. gepraesenteert verleent, jegens een interlocutoir sententie van 17.desen gerechte, waervan volgens d ordonnantie van den Hove rubrike van saecken die bij appel te Hove comen, 19.provisie van appel verleent mach worden. Is naer deliberatie daerop gehouden verstaen ende geresolveert 21.dat den secretaris op morgen sall gaen naer Utrecht met hem nemende alle de stucken daerop de voors. 1.provisionele sententie is gevallen, ende copye van de appointe van den Hove mette requeste 3.daerop t selve appoint verleent is, ende adviseren met twee rechtsgeleerden, wat nodig sall 5.dienen daertegen gedaen te wesen. 6.Den ouden raedt opten eedt geladen sijnde, is nimant gecompareert als den out borgermeester 8.Stochius ende Gerrit de Kemp out schepen, ende verstaen dat men metten eersten wederom 10.vergaderinge op de saeck van Bouwens sall leggen. Lunae den 25 e augusti 1645 Present Hattem borgermeester, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Langelaer, Rijswijck, ende Kemp, schepenen. 11.Is rapport gedaen bij den secretaris van sijn verrichtinge binnen Utrecht, hoe dat bij de 13.advocaten was verstaen, om met de meeste reputatie ende minste moeyte voor de stadt 15.uutter disput mettet Hof te blijven, dat men de heeren van den Hove soude verthoonen het recht 17.de stadt competerende, ende de redenen waerom van diergelijcke saecken geen appel volgens 19.d ordonnantie van t Hof wort toegelaten, ende d in-obediëntie bij Jacob comende van 21.Utrecht tegen hore bevelen gepleegt ofte andersints sulx de heeren Staten te 23.verthoonen, doch alsoo den advocaet Moll was tot Amer(s)foort, dat ymant dese 25.weeck wederom tot Utrecht soude comen om finaell te resolveren. daerover gedelibereert 27.sijnde is verstaen dat de secretaris dese weeck nochmael sal t Utrecht gaen om met de stadts 29.advocaten eyntlick te resolveren ende doen wat sij te rade vinden. 68

69 31.Eedt gedaen bij David Jansoon van Groll, vermits 32.non comparitie van de officier in handen van den outsten borgermeester. Pag Eodem die versocht publicquelick de negen mergen landts specterende tot de vicarije van Sint Anthonis 3.of s Heyligen Cruys Capelle alhier, bij ende ten overstaen van de heeren deeckenwijck ende meester Carel 5.Martens, waervan nae insettinge copers gebleven sijn behalven t rantsoen tot de costen als andersints 7.te employeren, de heeren van den Dom voor de somme van vijff dusent ses hondert vijftich gulden. Pag E, Marcurii den 27 e augusti 1645 Present den schout, borgermeester Hattem, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Van den ouden raet Stochius out borgermeester, Berndt de Kemp, Isselsteyn ende Vermuer out schepenen. 10.Op de saecke van Bouwens alsnoch vergadert, is verstaen, alsoo denselven voor sijn particulier 12.een vulmoolen laet maecken, ende beter hope heeft tot voltrecking van sijn contract, als tot 14.noch toe. Is verstaen dat men met dese saecke eenigen tijdt sall supersederen, om te sien wat 16.middelen bij hem toegebracht worden, ende middelretijdt om op sijn werck te informeren gecommitteert 18.beyde de borgermeesteren, ende Stochius out borgermeester. 19.Te resumeren de ordonnantie op de laeckens ende daertoe op rapport gecommitteert deselve heeren. Bij de magistraet 21.Is in handen van den officier bij Jan Maessoon den eedt als tapper gedaen. Pag. 90 v 2.Om t rantsoen ende de cooppenningen van t gecochte landt van de vicarije bij de heeren van de Dom 4.gecocht, van deselve te ontfangen is ende wort gecommitteert ende geauthoriseert den 6.secretaris als ontfanger, mits daervan verantwoordende ter dispositie van de heeren 8.regierders deser stede. Den 1 e september 1645 Present den schout, Wijburgh borgermeester, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 9.Alsoo de putten door de stadt t eenemaell verondiepen tot ongerief van de gemeente, die bij 11.dese droogte ende cleyn water in de rivire van de Leck uutte selve naulix water connen trecken, ende 13.behalven dien bij swaricheyt van brandt ( dat Godt verhoede ) groote ongelegentheyt soude 15.toebrengen. Soo worden bij desen de respective buermeesters gelast ende geordonneert deselve putten 17.te doen verdiepen naer behoiren binnen acht dagen. 18.Is geresolveert an de heeren Staten te versoecken, dattet Waersmans huys opten Hoogenweert mocht worden 20.gerepareert. Pag Is rapport gedaen bij den secretaris in gevolg van de commissiën van den 21 e ende 25 e augusti, hoe dat 23.nae mondelinge recommandatie met den advocaer Moll bij de heeren van den Hove in t particulier gedaen 25.ende t recht van de stadt verthoont jegens t appell van Jacob Cornelissoon van Utrecht jegens Otto 1.Sluyskens verleent, door den advocaet Eewijck wegen den voors. Sluysken op vrijdach voorleden 3.doen laden t selve verleende appoint van appel bij de heeren van den Hove gealtereert ende gerepareert is 5.luydende als volcht : 6.Is gelesen de demonstratie locael bij de advocaeten Moll ende Eewijck geconcipieert, dienende ende beslaende.8.in de middelen, motiven ende redenen van de regierders deser stede breder als volcht, ende is versocht den out 10.borgermeester Schaghen, in sijn prive t Utrecht gaende deselve te willen recommanderen ende overleveren. 69

70 Pag E, Copie Den 1 e augusti Hebben de heeren Asch van Wijck, van Gerensteyn ende borgermeester Weede hiertoe bij de heeren gedeputeerden van de 14.eedelmogende heeren Staten s lants van Utrecht gecommitteerden, hun getransporteert binnen de stadt Wijck bij Duerstede, 16.alwaer hun bij deselve heeren gecommitteerden gevonden hebben de heeren regierders van Wijck, alsmede de gecommit= 18.teerden van de geërfden van den Crommen Rhijn, ende naerdien de gemelte heeren gehoort ende geëxamineert hadden 20.Wouter Damensoon molenmaecker tot Wesep, die verclaerde ende met veele redenen demonstreerde, dat om de 22.voorgemelte watervulmoolen te doen gaen, geen grooter vervall van water nodig was als seventhien duymen, 24.sijn deselve heeren t samentlick voorts gegaen buyten de stadt op t cingel van deselve stadt alwaer gemelte 26.regierders van Wijck verthoonden in den mont van de Crommen Rhijn lag een heul, daermede het water 28.in de stadts grachten sijnde wierde opgehouden ende uutgelaten nae haer believen, verclaerende dat hare eerste Pag. 91 v 1.intentie was geweest, de voors. watervulmoolen te stellen op de voors. heul, ende tot het omgaen van de 3.moolen te gebruycken t water in de stadts grachten comende van de landen,,naer den,, noort in t gerechte van 5.Wijck gelegen, ende die haer uutwateringe in de stadts grachten hebben, ende in subsidium het water 7.van de Leck, t welck door een heull in den dijck leggende conde worden ingelaten, verthoonden gemelte 9.heeren regierders mede dat de landen ten wedersijden van den Crommen Rhijn gelegen, waren heel hooge 11.landen, die met het inlaten van t water geen schade nemaer beneficie soude hebben, seggende 13.dat het vervall van seventhien duymen waters soo weynig waters op den Crommen Rhijn sal geven, 15.dat t selve tot Cothen niet sal connen worden gesien, gelijck de voors. molenmaecker met redenen ende 17.uut ondervindinge oock seyde ende probeerde, ende bij meester Johan van Diepenheym lantmeter bij gemelte 19.heeren gecommitteerden geassumeert, oock verstaen ende geoordeelt wierde t water geen schade aen ymant 21.te connen doen. Waernaer alle de gemelte heeren haer vorders vervoecht hebben aen de Crommen Rhijn bij 23.de Ameronger wetering, alwaer de voors. heeren regierders aenwesen de plaetse, die sij gedespi= 25.cieert hadden tot t stellen van de moolen, ende verthoonden dat sij aldaer bequamelick soude connen gebruycken 27.het water comende uutte selve Ameronger wetering in den Crommen Rhijn, ende dat sij daerdoor minder 29.water van buyten souden hebben in te laten, sijnde voorts tuschen deselve regierders ende gecommitteerden der geërfden 31.van den Crommen Rhijn diverse disputen ende voorslagen gevallen, praesenterende de heeren regierders in te slaen 33.ende te caveren voor alle schade ende intereste, die deselve geërfden door de watervulmoolen ( t sij of 35.die op d een of d ander plaetse worde gestelt ) soude mogen comen te lijden, ende in cas van eenigh Pag interesse t welck geensints apparent is deselve soodanig contentement te geven, als sij selfs 3.goet vinden souden, oock met opneminge van de moolen, indien t noot ware, versoeckende deselve regierders 5.daeromme dat haer t stellen van deselve vulmoolen op rapport van de gemelte heeren gecommitteerden van haer 7.Edelmogende, op een der voors. twee plaetsen daer t haer dienstig wesen sall, mach worden 9.toegestaen, te meer daer sommige van de geërfden selfs verstonden voor haer geen intereste of praejudicie te sijn. Den 8 e september 1645 Present den schout, Hattem ende Wijburgh, borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 11.Is voorgestelt dat de heeren van de vroetschap der stadt Utrecht in conferentie sijn geweest, met den heere 13.Amptman van de Nederbetuwe, om te practiseren den vaert van Thiell op Raveswaey, of Rijswijck, ende in 15.achting genomen sijnde, dat dese stadt daeraen op t hoogste sij gelegen, soo deselve vaert op Rijswijck 17.gebracht mochte worden, ende dat voorgemelten heere Amptman in die saecke veel heeft te disponeren, soo is 19.verstaen ende geresolveert, sijn welledele op dat point metten eersten te begroeten, ende daertoe gecommitteert den 21.scholtus, beyde de borgermeesteren ende de out borgermeester Schaghen. 22Op t aengeven van de mede pachters van den Hoogenweert, is geresolveert de vervalle cribbinge aldaer te repareren, 24.ende bij den cameraer mette selve mede pachters daerover te spreecken, ende met de minste costen sulx te doen. Pag. 92 v 26.Is geresolveert de pachters van de Hoogen- ende Deuvixweert de huyren op te seggen, dat se oock de kade opleveren 28ende bewijsen de pooten volgens de gemaeckte conditiën gesteecken te hebben, ende dat men deselve weerden 1.metten eersten wederom sall verhuyren volgens voorige conditiën ende jaren. Den 15 e september 3.Is bij eenparige stemmen geresolveert, dat hem nimant van de heeren in t particulier metten 5.beloven van sijn stem sall engageren aen nimant der heeren sollicitanten tot de vacerende plaets 70

71 1645 bij schepen 7.in t lith van de heeren geëligeerden, door doode van de heere Jacob van Asch van Wijck, voor dat Achterhout 9.de nominatie sall wesen gedaen ende dat alsdan mette meeste correspondentie tot dienst van t geconfirmeert 11.landt de stem van desen stadt aengeleyt sal worden. Pag. 92 v 51 E, Alsoo het verbaell van de demonstratie locaell tot t stellen van de vulmoolen dienstigh in handen 15.van de heere borgermeester Wede is gelevert, om rapport gedaen te hebben, ende opdat sulx 17.niet langer getardeert, maer eenmael tot een eynde mochte geraecken, is den secretaris 19.gecommitteert, om dese weeck naer Utrecht te gaen ende sulcke affdoeninge te versoecken. Pag. 93 Pag. 93 v 21.Alsoo door het inloopen van seeckere geuten t eynden de Vorderstraet door des stadts= 23.muer, de vijvers daer buyten in den hoff van de heere scholtus Johan van Issendoorn t eenemael 25.verlanden, ende door de onreynicheyt daerin vallende de vischen comen te sticken soo heeft sijn edele 27.versocht dat deselve diverse heulen in eene heul gebracht, ende tot sijne ende derselver 29.naercomelingen costen onderhouden === soude worden, op welck versoeck de regierders 31.deser stede gelet, ende dat sulx buyten intereste ende ondienst van de huysen haer water derwarts 2.exonererende kan geschieden, hebben haer edele den voorgemelten heere scholtus Issendoorn geconsenteert 4.ende geaccordeert, gelijck sij consenteren ende accorderen bij desen dat de twee heulen ofte 6.geuten t eynden de Vorderstraet door de stadts muer comende haer water te ontlasten, geleyt ende 8.gebracht sullen mogen worden met eene heul tot costen van deselven scholtus, van de huysinge van 10.jonckvrouwe Anna van Hollandt dwers door de straet ende soo voorts langs de muer,,voors.,, door deselve 12.t eynden de vijver in de stadts gracht, Mits den voorgemelten heere Scholtus sijnen erven ende 14.naercomelingen deselve verleyde geut ende heull met een coocker of ander bequaem niddel 16.gehouden sijn ende blijven van nu ten eeuwigen dagen te onderhouden tot hare costen uutgesondert 18.dat dese stadt, in regarde van de heul, die leyt besijden t huys van de voors. jonckvrouwe van Zuylen ende gaende 20.door de straet, de lengte van dien sall,,maecken ende,, onderhouden langs de voors. muer, ende t gene bij de stadt 22.naer de muer toe van outs onderhouden is, in dier forme, ende belofte van de voornoemde heere scholtus 24.dat het exonererende water sijn volcomen cours hebben, ende de borgerije door opstouwinge 26.noch de stadts muer door de voors. geut geen schade comen te lijden. Actum ut supra, ter oirconde 28.geteeckent. Johan van Issendoorn Martis den 9 e september 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Bemmel, Achterhout, Langelaer ende Kemp, schepenen. 29.Is gelesen seeckere missive per expressen gesonden bij de regierders van Amersfoort van inhout, dat haer edele 1.hadden geconsidereert in de pointen van Beschrijvinge praejuditie voor de steden 3.versoeckende gecommitteerden deser,,stede,, op morgen binnen Utrecht gesonden te worden, om bij onderlinge 5.conferentie te overleggen bij wat voet soodanige praejudiciën dienen tegengegaen 7.Tot welcken eynde worden gecommitteert de borgermeester Hattem, out borgermeester 9.Schaghen, ende den secretaris. Lunae den 15 e september 1645 Present den schout, Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Langelaer ende Kemp, schepenen. 10.Is rapport gedaen bij voorgemelte gecommitteerdens hoe dat eyntlick bij de besoignes binnen Utrecht 12.gehouden is beraemt ende geconcipieert dese resolutie : 14.Seyden de gecommitteerden der steden Amersfoort, Rhenen, Wijck ende Montfoort tot den ontfanck 16.der generale middelen mede te nomineren ende te sustineren, dat de 18.commissie op denselven sal worden gestelt ter nominatie van de stadt ende steden, ende niet 20.van de stadt Utrecht alleen, protesterende ingevalle contrarie gedaen wort van nullité ende 22.onrechtmatige usurpatie. 23.In regarde van de commissie van de admiraliteyt van Amsterdam ut supra Pag Mede rapport gedaen bij den secretaris hoe dat de heeren gecommitteerden van Gerensteyn ende de borgermeester 2.Wede van hare commissie rapport hebben gedaen, aengaende de gedespicieerde plaetsen voor de vulmoolen, 71

72 4.doch op t selve rapport voor alsnoch niet gedisponeert, ende belooft metten eersten te sullen 6.afdoen, is verstaen, sulx te vervolgen. Pag. 94 deser 51 E, Is geresolveert dat bij desen te boeck sall worden gestelt t versoeck van Jacob Cornelissoon van Utrecht 9.an den edele Hove van Utrecht gedaen, ende t appoint in cas d appel daerop verleent, mitsgaders t versoeck daer= 11.nae bij Otto Sluyskens tegen t voors. appoint overgelevert, ende de reparatie of alteratie 13.van voorgegane appointe daerbij becomen, luydende t versoeck van Jacob Cornelissoon als volcht : 15.Versoeckende soo nopende de sententie van provisie notoire null sijnde ende in facto consisterende van date den 14 e 17.als nopende t appoint van de 18 e dito op de requeste van Otto Sluysken soo praecipitant verleent in appel 19 ontfangen te worden, mette clausule van inhibitie, ten minsten surcheantie. Ende alsoo de supplianten beducht 21.sijn dat die van de voors. gerechte, vermits deselve sententie gebaptiseert wort provisioneel ( ende 23.nochtans ten principaell niet reparabel ) mogelick niet en sullen pareren, dat Uedele gelieve daerinne 25.sulx te versien, als deselve tegen den voornoemde gerechte tot maintenu van Uedeler authoriteyt bevinden 27.sult te behooren, versoeckende mede dat de supplianten sall worden gepermitteert onder suffisante cautie 29.dit resterende coorn t huys te voeren, Dir doende etc. ende geappointeert. 31.Sij bij den deurwaerder ofte een van de panders s Hoofs van Utrecht, van wegen de Staten s landts van Utrecht 33.t eenen seeckeren ende tamelicken dage voor den voors. Hove verdachfaert Otto Sluysken nomine uxoris Pag. 94 v 2.ende de persoonen in desen genomineert, omme t vonnisse in desen geroert te sien ende hooren 4.verclaren, null negeen ende van onweerden, t selve te casseren ende annuleren, reformeren, corrigeren 6.ende beteren naer rechten indien t soo behoort ter contrarye van dien te sustineren ofte daervan 8.te renuncieren. soo heuren goeden raet gedragen sall, procederen ende in der saecke siet ordonneren 10.naer behooren. Inthinerende ten selven dage die van den gerechte tot Wijck dat sij alsdan mede 12.compareren, ende haerlieden vonnisse sustineren indien t hemluyden goetdunckt, ende die saecke 14.hem eenichsints aengaet, surcherende alle vordere proceduren totten dage toe dienende, bevelende 16.voorts op seeckere grote pene jegens de voornoemde Staten te verbeuren de voors. geïnthimeerdens 18.ende haerluyder secretaris, dat sijluyden t voors. vonnisse mitter dingtalen van parthijen binnen 20.behoorlijcke tijde onder den Hove brengen, ten eynde parthijen hemluyden daermede in rechten behelpen 22.mogen naer behoiren, ende nopende de sententie van den 14 e augusti voorleden, ordonneert die van den 24.gerechte tot Wijck de stucken dien aengaende an de Hove over te senden, omme t selve gesien, alsdan 26.gedisponeert te worden naer behoiren, permitterende niettemin Jan Quint een van de 28.supplianten het resterende coorn onder suffisante cautie te mogen aennemen. Relaterende den Hove 30. voors. sijn wedervaren. Actum t Utrecht den 20 e augusti 1645 onderteeckent H.Specht. Pag Ende luyden t versoeck van Otto Sluyskens daernae gedaen als volcht : 34.Soo versochte hij suppliant Uedele appoint, daerbij verclaert sij t voors. appoint van provisie niet appellabel 2.ende alsulx oock niet den opgevolgden appointe van den 18 e augusti 1645, ende dat dienvolgende den 4.suppliant t effect van deselve onvermindert parthijen recht ten principaell sall genieten, ende de heeren van den 6.gerechte van Wijck geen belet gedaen in de executie van t selve appoint ende t coerceren van de overtreders 8.hares bevelen off die t selve appoint of d executie van dien pogen tegen te gaen, ende dat alsulx op t 10.verleende appoint van appel, ende permissie t coorn aen te mennen Jan Quint verleent, als sub- ende 12.obreptyff niet en sal worden gelet dit eodem etc., waerop is geappointeert 14. t Hoff verclaert de provisionele sententie van den 14 e augusti 1645, mitsgaders t appoint van den 18 e 16.augusti daeraen volgende, voor sooveel belangt de restitutie van t coorn daerbij geroert 18.als een sequele van voorgaende provisionele sententie te wesen niet appellabel, bevindende niettemin 20.het vorder verleende appel van weerden, ende ongepraejudiceert, ordonnerende voorts Jan Quint 22.het loon in questie wederom te brengen ter plaetse van daer het bij hem aengement is. 24.Actum t Utrecht den 29en augusti 1645 onderteeckent H.Specht 72

73 Den 17 e september 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Hollandt, Bemmell, Achterhout, Rijswijck ende Langelaer, schepenen. 26.Is gelesen t rapport bij de heeren gecommitteerden van de Staten aen haer edelmogende overgelevert, ende t appoint op 28.de leste requeste verleent, ende dat nootsaeckelick deselve saecke dient gevordert om een eyndt te hebben, 30.is geresolveert ende dienvolgende den secretaris op morgen wederom t Utrecht te gaen gecommitteert 32.om afdoeninge te hebben, ende tot sijn assistentie te gebruycken de advocaten. 51 E, Pag. 95 v Lunae den 22 e september 1645 Present den scholtus, Hattem borgermeester, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Is rapport gedaen bij den secretaris, hoe dat hij een nieu requeste bij den advocaet Moll geconcipieert 3.heeft gesocht an de heeren gedeputeerden te praesenteren, dienende om te hebben een decisoir appoint van jae 5.of neen tot stellen van de vulmoolen, dat de heeren Gedeputeerden den donredag voorleden niet 7.vergadert, ende des vrijdaegs bij den heere praesident expresse vergaderinge geleyt was, evenwel 9.geen appoint conde becomen, ende weynig apparentie om sulx te effectueren, dat dienvolgende volgens 11. t advis van den advocaet Moll de heere van Linschoten soude worden versocht, om alsoo de 13.Beschrijvinge wierde afgesneden te twe pointen soo van de remisse in t huysgelt als subsidie 15.voor een reys tot de Edelmogende Heeren Staten gerenvoyeert op den voorslach deser stede 17.van den 15 e februarii 1645 mochte dienen, dat daerop verscheyde van de heeren waren gesolliciteert 19.door de heere van Linschooten de voors. petitiën overgebracht, ende dat de heeren Gedeputeerden 21.om sulx te examineren geauthoriseert sijn, ende dat vermits de advocaten miet en conden 23.vaceren den secretaris tot hem heeft versocht ende opgehouden den out borgermeester Schaghen, om de 25.heeren van de Beschrijvinge te gaen spreecken, die sulx gedaen ende gevaceert heeft, gehoort 27.welck rapport, is t gedane ende gesolliciteerde geapprobeert. Pag Is bij Cornelis Vosch volgens den appointe van desen gerechte overgelevert den blaffart van den 2.jare 1599, ende t manuaele van den jare 1642, is geresolveert dat op woensdagh sall worden gedaen 4.een publicatie in gevolge van t 6 e ende 7 e articulen van de placcate op de collecte van de heeren Staten penningen, 6.dienende om an de gerechte aenbrenging te hebben gedaen van de lest verlatene of aengenomene landen 8.op poene als bij deselve articulen. 9.Berndt Thonissoon van de Winckell kuyper is sijn borgerschap vereert. 11.Sijn binnen gestaen den deecken ende oudermans van Sint Josephs Gilt, dolerende over Reynier Bouwens, 13.dat hij den vulmoolen stelde ende dede maecken door vremde timmerluyden, versoeckende dat de boete 15.an deselve geëxecuteert mochte worden, is deselve saecke gehouden in state tot eerstcomende maendagh. 18.Is geresolveert te resumeren de Gildebrieven, om op Victoris avont daerop te resolveren, ende om 20.middelretijdt daervan een cort besoigne te houden ende op papier te brengen worden gecommitteert 22.den scholtus, beyde de borgermeesteren, ende den out borgermeester Schaghen, of andersints in plaets van die niet 24.connen vaceren, de naeste daeraen. Martis den 23 e september 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, ende Kemp, schepenen. 25.Is geresolveert de saeck op te halen van t bolleken aen de Vrouwpoort, ende t bespreck met dijckgraef 27.ende heemraden dienaengaende tot een accoort dienende gehouden, waertoe de heeren dijckgraef ende heemraden 29.te sonderen wort versocht ende gecommitteert den borgermeester Wijburgh. Pag. 96 v Lunae den 29e september 1645 Present den schout, Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Is geresolveert t bolleken te repareren tot de minste costen van de stadt. 73

74 3.De weyde van de Wijckerwech te verhuren. 4.Te spreecken van t uutgaende coorn. 5.Te dresseren t veer met de schuyten op Utrecht. 7.De instructie op te soecken van de veerman op Amsterdam. Pag. 96v 51 E, Is geresolveert dat men sall doen vernemen nae de remonstrantie van de stadt bij de 11.heere van Linschooten overgebracht in de vergaderinge van de heeren Staten, ende te 13.informeren hoe wijder daerin geprocedeert dient te wesen, waertoe wort gecommitteert 15.om naer Utrecht te gaen den secretaris. 16.De verpachtinge te doen van de stadts exchijsen op saterdach eerstcomende. 18.Op woensdag acht dagen te doen de verpachtinge van de stadts wey-weerden. Pag. 97 Jovis den 9 e october 1645 Victoris Avont Present van de magistraet den schout Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Acherhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. van den ouden raet Stochius out borgermeester, ende Vermuer out schepen. 1.Is geresolveert de ordonnantie op t schaephouden alsnoch te doen effectueren 3.Geresolveert te dresseren de veeren op Utrecht ende daertoe op rapport gecommitteert beyde de 5.borgermeesteren, ende Stochius out borgermeester ende Vermuer out schepen. 7,De resolutie van de nominatie tot borgermeesteren, schepenen etc. in aensien van de tijdt dat yder 9.alvoorens borger behoort geweest te hebben voorlede jaer genomen, geconfirmeert. 11.Is geresolveert dat de borgermeesteren op Beschrijving niet langer sullen compareren 13.dan den tijdt van veerthien dagen, om te eviteren de groote costen van de stadt, tensij den dienst 15.van de stadt daeraen merckelick was gelegen. 16.Item geresolveert voor den tijdt van eenige jaren te laten aenstaen de verteringe van de Pag. 97 v 2.borgerhopluyden ende bevelhebberen mette dependentiën vandien, ende t incomen van t 4.wachtgelt te brengen tot subventie van des secretaris comptoir. om s landts 6.Quotesatie ende repartitie daeruut mede te vinden. 7.dat geene defroyementen sullen worden gedaen als alleen van de heeren dijckgraef ende 9.heemraden, doch soo gering als mogelick sij geresolveert dat den secretaris tot ontlasting 11.van == sijn comptoir jaerlix sall ontfangen uuttet comptoir van t huysgelt de 13.somme van vier hondert gulden. 14.Dat geene posten in de reeckeningen van alle de officianten nae date deses aencomende, ende 16.van die an de stadt comptabel sijn, sullen worden geleden tensij deselve worden 18.gedoceert met behoorlijcke specificatiën ordonnantiën ende quitantiën, op poene soo een van 20.dese drie requisiten gebreecken, dat soodane posten op derselver reeckeningen geroyeert 22.ende niet goet gedaen sullen worden, tensij van ordinaris uutgeven van renthen, gagiën als 24.andersints, die als voor desen geleden sullen worden. 26.Dat de jaerlixe specificatiën sullen moeten worden gelevert tuschen Victoris ende den 1 e 74

75 Pag november daeraen in yder jaer, ende dat tot om de kennisse, die de regerende heeren daervan 2.alsdan connen gedragen, ende bij de wesende borgermeesteren geteeckent te worden, op poene dat deselve 4.specificatiën niet aengenomen sullen worden, mits dat de leveranciers ende arbeytsluyden 6.tijdtlick daervan insinuatie gedaen sall worden. 7.Mede geresolveert dat geene ordonnantiën op specificatiën uutgelangt sullen worden, tensij 9.alvoorens bij de secretaris te boeck gebracht welck boeck bij t doen der spective 11.reeckeningen geëxhibeert ende geconfereert sall worden, om alsoo een nette staet ende balancerende 13.van de stadts ende andere comptoiren middelen te maecken. 15.Item, dat alle wercken van de stadt nae voorgaende resolutie van de magistraet, publicquelick an de 17. minste aennemende besteet sullen worden tensij het waren geringe reparatiën, die met advis 19.van beyde de borgermeesteren geschieden sullen. Pag E, Oock geresolveert dat gene gemene lants wercken van dijcken, watergangen ende diergelijcke 22.anders dan op conditiën ende publicquelick naer voorgaende publicatiën aenbestaedt sullen 24.worden, sulx doende bij t volle collegie van de schout, heemraden ende secretaris, welcke 26.publicque aenbestadingen ten overstaen van den gerechte geschieden sullen. Pag. 98 v 28.Is mede geresolveert dat geen proces deser stede wegen tegen ymant aengenomen sall 2.worden, tensij alvoorens daerop te hebben gehadt t advis van den ouden raedt. 4.Is geresolveert dat op den voet van de regerende magistraet alsnu beraemt, op Victoris 6.maeltijdt niet meer dan vijftich gulden verteert sall worden, waervoor deselve 8.maeltijdt aenbestaet worden sall, t welck in toecomende voor den arrest 10.sall worden gehouden in aensien van ongelegentheyt van de stadts comptoiren. 12.Bij de magistraet getreden tot de nominatie als volcht : 14.Regerende borgermeesteren 14. Nieu genomineerdens tot borgermeesteren 16.Pontiaen van Hattem, 16.Johan Gerbrandtsoon Schaghen 17.Gerrardt Wijburgh 17.Joncker Berndt van Hollant 18.schepenen. 18.Tot schepenen 19. Johan Gerbrandtsoon Schaghen, 19.Joncker Rudolf Ketell 20.Joncker Berndt van Hollant 20.Jacob Vermuer 21.Jan Aelbertsoon van Bemmel 21.Gerrit de Kemp 22.Cornelis Caerlen van Achterhout 22.Joncker Gijsbert van Zuylen 23.Dirck van Langelaer 23.Reynier van Langelaer 24.Geurt Ottensoon van Rijswijck 24.Jan Willemsoon van der Smacht 25.Sebastiaen de Kemp Pag Cameraer 1.Cameraeren 2.Christoffel Stochius 2.gecontinueert als van outs 3.Kerckmeesters 3.Tot kerckmeesters 4.Joncker Nicolaes Ploos van Amstel 4.Samuel de Romare 5.Jomcker Rudolf Ketell 5.Anthonis Mom Backer 6.Potmeesters 6.Tot potmeesters 7.Jacob Vermuer 7.Jacob van Noort 8.Berndt de Kemp 8.Dirck de Bie 9.Heemraden 9.Tot heemraden 10.Joncker Johan Fredrick van Alendorf 10.Herman Jacobsoon Vernoy 11.Cornelis Franssoon van Isselsteyn 11.Jan Petersoon Craypoel 12.Molenmeester 12.Tot molenmeesters 13.Jacob Cornelissoon 13.Dijck de Cruyff 14.Willem van Bemmel Lune den 14 e october 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, 75

76 Achterhout, Rijswijck, ende Langelaer schepenen. 15.Sijn gelesen de pointen van Beschrijvinge, ende daertoe op rapport gecommitteert de borgermeester Hattem. 17.Is geresolveert de buermeesteren van de Leuterstraet te ordonneren de heull gelegen t eynden deselve 19.straet nae de wall te repareren, tot costen van de genen die daertoe gehouden sijn, ende met 21.kennisse van deselve. Pag. 99 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Lunae den 20 e october 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Is rapport gedaen bij de borgermeester Hattem, van t gebesoigneerde ter Beschrijving, 3.het principale van dien raeckende dese stadt daerin bestande, dat bij de Edelmogende Heeren 5.Staten is geresolveert de opchiering van t geboomt langs den Crommen Rhijn. 7.Is binnen gestaen de rector Raetsius dolerende over de quade betalinge van sijn tractement, 9.ende nae ondersoeck bevonden, sulx te haperen an de sijde van den rentmeester Ketell. Is geresolveert 11.denselven daerover boven t ontbieden, ende te verstaen wat daervan sij. 13.Aen domino Cornelio de Leeuw, versoeckende augmente van gagie, is denselven voor dese reyse 15.uutte rantsoenen van t vercochte landt toegeleyt vijftich gulden. 17.Is geresolveert dat men sich sall informeren opte ordonnantie der stadt Utrecht van de 19.laeckenen, ende wat practijcq in t heffen van de impositie aldaer wort geobserveert, 21.mitsgaders dat men onse ordonnantie sall communiceren den advocaet Moll, waer= 23.toe om dese weeck naer Utrecht te gaen, wort gecommitteert den secretaris. Pag Jan Cornelissoon metselaer te ordonneren dat hij de geuten in de Achterstraet binnen 24 uren 3.bij de handt vatte ende de reparatie van dien sonder of te scheyden voltrecke, op poene dat 5.een ander in sijn plaets gestelt sall worden. Saturni den 25 e october 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Bemmel, Achterhout ende Kemp, schepenen. 6.De heeren van den ouden raedt geladen sijnde op de saecken van de stadt, ende nimant gecompareert sijnde, is 8.geresolveert deselve noch op den eedt te doen citeren tegens maendagh eerstcomende ten acht uren. 10.Is bij den secretaris rapport gedaen volgens sijn commissie ende resolutie voorlede. Lunae den 27 e october 1645 Present van de magistraet Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Van den ouden raet Stochius out borgermeester, Ketell, Vermuer, Gerrardt de Kemp ende Ploos van Amstell, schepenen. 12.Allvoorens wierde geprocedeert tot eenig besoignes, sijn bij de heeren van den ouden raet eenige 14.difficulteyten voorgeworpen, over de forme van stemmen des heeren van den nieuwen als ouden raet Pag. 100 v 1.ende daerover verscheyde redenen ende debatten hinc inde gevallen, is bij eenparige stemmen 3.van den nieuwen ende ouden raet ( om te ontgaen de onlusten die dienaengaende telckens 5.gemoveert worden ) verstaen ende geresolveert dat bij mede comparitie van de heeren van den 7.ouden raet capitatim ende per rata de stemmen van nieuwen ende ouden raedt afgevraegt 9.====== ende,,dat,, alsulx met de meeste stemmen geconcludeert sall worden. 11.Voorgestelt de frouden der impositiën van de bieren ende om middelen van redres tot weeringe 13.van deselve te beramen, ende tot dien eynde de ordonnantie ende voorige genomene resolutie 76

77 15.te resumeren, worden op rapport gecommitteert de borgermeesteren Hattem ende Wijburgh metten out 17.borgermeester Schaghen, uutte magistraet, ende uut den ouden raedt Stochius out borgermeester, 19.Ketell ende Vermuer out schepenen. Bij de magistraet 21.Is geresolveert te renoveren de interdictiën ende publicatiën tegen de moetwiillicheyt der 23.jongens opte kerckhoven, de onreynicheden aldaer gepleegt, met lossen van water 25.als andersints op poene van een outschilt te verbeuren, sullende de ouders voor de kinderen in staen. 28.Is geresolveert een cleyn heulken te maecken van de Waterpoort nae de vaelt daer buyten 30.tot de minste costen van de stadt. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag Is geresolveert in gevolge van de resolutiën van Victoris avont lestleden te maecken instructie 3.voor de officianten deser stede, ende in yders ordonnantie boeck neffens sijn eedt te voegen. 5.Geresolveert de heeren ende dijckgraef ende heemraden alhier van de weeck comende te sunderen 7.over de saecke van t bolleken. 8.Is binnen gestaen N. Poolsum, pander in de Edele Hove van Utrecht, oplesende seecker requeste ende appoint 10.bij den Edele Hove van Utrecht verleent ten versoecke van Johan van Rijssen soeckende in arrest te stellen 12.de hofstede Rumingen alhier onder de jurisdictie deser stede gelegen, toebehorende de heere van Gent, 14.Is geresolveert volgens t advis van de Moll te geven voor antwoort als volcht, waerop die 16.van den gerechte van Wijck mij seyde t voors. arrest niet te strecken over de goederen in de steden of 18.vrijheden van dien gelegen, gelijck oock t selve bij den appointe niet en was geëxpresseert, ende dat 20.ick, exploicteur daeromme tevergeefs mijn exploict diesaengaende soude doen an de voors. 22.gerechte, ende mitsdien dienaengaende geen weet en wilden aennemen. 24.Is geresolveert de penningen van t vercochte landt des vicarije bij den secretaris ontfangen sijnde 26.daermede andere te lossen staende tot laste van de stadt ende hooge renthen gevende, ende daervan niet 28.meer dan vijff ten hondert te betalen. 29.Om met den secretaris Schaghen te spreecken ende accorderen over sijn tractement van de penningen voors. 31.te ontfangen ende distribueren, worden op rapport gecommitteert Hollant, Bemmel ende Achterhout. Pag. 101 v Martis den 28 e october 1645 Present van de magistraet Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. Van de ouden raet Stochius out borgermeester, Berndt de Kemp, Ketell, Vermuer ende Ploos van Amstell, schepenen. 1.Is rapport gedaen bij de gecommitteerden, op gisteren gecommitteert ende dienvolgende gearresteert seeckere 3.ordonnantie, ende te boeck bij de resterende ordonnantiën deser stede te stellen. Saturni den 1 e november 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 5.Is rapport gedaen bij de gecommitteerdens, die met de secretaris volgens hare commissie van den 27en 7.october lestleden, hebben gesproocken, hoe dat sij geaccordeert hebben, dat den secretaris voornoemt 9.behalven t gene hem uut de rantsoenen is toegeseyt tot sijn salaris van den ontfanck ende distributie der 11.cooppenningen van t vercochte landt de somme van hondert ende vijftich gulden,,sal hebben van deselve coop= 13.penningen,, welck accoordt neffens liquidatie der rantsoenen is geapprobeert. 14.Gesloten sijnde de reeckeninge van Simon Polter ende sijn moeder wegen het wachtgelt, ende de lasten Pag geresumeert ende daerop geresolveert als volcht : 2.De kercke een jaerlixe rent van

78 3.De kinderen van Cornelis Evertsoon, ofte haers recht hebbende o o 5.Die van r rhetorica tot haer nieuwe jaer o--o 7.Beyde de booden soo tot jaerlix tractement als van haer torf o o 9.elx acht gulden 10.De tamboers yder drie gulden o o 11.Die van t rhetorica voor haer torf tot de teerdaghen o o 13.De geswoorens tot haer torf op haren teerdagen o o 15.Colof de portier tot sijn torf o---o 16.De capitainen haer wijngeldt o o 17.An deselve tot distributie van de nieuwe jaren an tromslagers ende soldaten -- 3 o o 20.Waernae den secretaris Schaghen, als ontfanger hem sall hebben te reguleren voor ordinaris, ende dat den 22.torf voor t stadthuys bij discretie sall worden gecocht, ende bij speciale ordonnantie ende quitantie worden geleden. Pag. 102 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 25.Gevisiteert de instructiën geconcipieert voor de officianten deser stede ende deselve alsoo 27.geresolveert, om bij de respective eeden te boeck gebracht te worden. Pag. 102 v Den 3 e november 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 1.Is geresolveert de respective laeckencopers te ordonneren bij insinuatie, dat sij haer 3.nopende den aenbreng an de pachter, sullen reguleren conform ende naer inhout van t 5.sevende articule van deser stadts ordonnantie opte chijs van de laeckenen geëmoveert. Jovis den 6 e november 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 7.Is gelesen een missive der stadt Rhenen met bijgaende der stadt Amersfoort van verschrijving 9.tegen morgen binnen Utrecht om te resolveren pointen dienende tottet recht des steden in de 11.aenstaende electie tot suppletie van t lith der heeren geëligeerden, ende naer deliberatie 13.daerover gehouden, sijn gecommitteert de borgermeester Hattem ende de secretaris Schaghen, om op morgen 15.naer Utrecht te gaen, ende t voors. besoigne bij te woonen op rapport. Pag. 103 Den 8 e november 1645 Present Hattem, Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, Bemmel, Achterhout, Langelaer, Kemp, ende Rijswijck, schepenen. 17.Rapporteerden de borgermeester Hattem ende de secretaris Schaghen, hoe dat sij in gevolge 1.van hare commissie van den 6 e deser op gisteren binnen Utrecht sijn geweest, ende ter 3.gedestineerde plaetse gevonden de heeren borgermeesteren van Amersfoort metten out borgermeester van Dam, 5.ende de heeren borgermeesteren van Rhenen mette advocaten Moll ende Eewijck, dat nae eenige discoursen 7.die wierden gehouden over t absenteren van die van Montfoort bij de advocaten geconcipieert 9.is eene acte van inhout, dat de steden van Amersfoort, Rhenen ende ==== Wijck 11.beloofden in de aenstande electie tot becleding van de vacerende plaets door doode van den heere 13.deecken Wijck zaliger niet te sullen doen sonder den anderen, ende dat coniunctim om lits-gewijse 15.daerin te disponeren, doch sonder eenige offensie an de heeren eeedelen te geven, ende dat de electie 17.sijnde aengestemt jegens woensdach acht dagen, s daechs te vooren d gecommitteerde van de 19.steden haer ter gewesene plaetse souden laten vinden om eenparelick te resolveren. Gehoort 21.welck rapport, ende in achting nemende dat de steden sijn verplicht om te conserveren ende 23.maintineren haer gemeyn recht, is verstaen ende geresolveert, dat in gevolge van de voors. 25.gemelte acte met correspondentie van de steden Amersfoort ende Rhenen in de aenstaende electie 27.geprocedeert sall worden. Lunae Den 10 e november 1645 Present Hattem ende Wijburgh borgermeesteren, Schaghen, Hollant, 78

79 Bemmel, Achterhout, Rijswijck, Langelaer ende Kemp, schepenen. 28.Is gelesen een missive van de heeren dijckgraef ende heemraden, ordonnerende het bolleken aen de Pag. 103 v 2.Vrouwepoort op te maecken binnen 14 dagen, soo andersints in conformite van de ordonnantie 4.van den Leckendijck souden procederen. Is daerop geresolveert t voors. bolleken te laten 6.repareren, daertoe billiëtten uutte schrijven ende conditiën te maecken, mitsgaders de 8.aenbestadinge van dien te doen op donredag eerstcomende. 10.Gelesen een gans calumnieuse requeste an de Eedelmogende Heeren Staten gepraesenteert bij Dirck 12.de Bie, laeckencoper, borger ende inwoonder alhier, om tegen de sententie bij dese edele 14.gerechte ten voordeel van de pachters van de stadts exchijs op de wolle laeckenen 16.gewesen, in appel ontfangen te worden, waerop bij haer Edelmogende appoint in cas d appel 18.verleent sij, is geresolveert desen aengaende te nemen het advis van de advocaten Moll ende 20.Eewijck, ende t selve gesien, gedaen te worden wat tot maintien van deser stadts recht 22.ende conservatie van de authoriteyt deses gerechts behooren sall, tot welcken eynde 24.den secretaris naer Utrecht sall gaen. Pag. 104 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Lunae den 17 e november Is in collegio geopent de electie op de nominatie bij den scholtus overgebracht 3.ende den eedt gerenoveert bij die, die bevorens in de regieringe sijn geweest, ende Romare 5.den eedt afgenomen. Sijn geëligeert als volcht : Borgermeesteren 7. Gerrit Wijburgh 9.Johan Gerbrandtsoon Schaghen Schepenen 11.Joncker Berndt van Hollant 12.Jan Aelbertsoon van Bemmel 13.Cornelis Caerlen van Achterhout Pag. 104 v Potmeesteren 14.Geurt Ottensoon van Rijswijck 2.Berndt de Kemp 15.Sebastiaen de Kemp 3.Dirck de Bie 16.Jacob Vermuer Heemraden 17.Samuel de Romare 5.Joncker Johan Fredrick van Alendorf Cameraer 6.Cornelis Franssoon van Isselsteyn 19.Christoffel Stochius Molenmeester Kerckmeesteren 8.Dirck de Cruyff 21.Joncker Nicolaes Ploos van Amstell 22.Joncker Rudolf Ketell 9.Voorts getreden tot besoignes : Pag. 104 v Present den scholtus, Wijburg ende Schaghen, borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 10.Is bij de borgermeesteren Hattem overgelevert an de borgermeester Wijburgh, stadts segel, ende cleyn 12.segeltien, met een sleutel van de stadts kist, ende noch een van t secreet kisgen 14.daerin gesloten, ende heeft de borgermeester Wijborch de anderde sleutel van de stadts kist an de borgermeester 16.Schaghen, overgegeven. 17.Ende is Jan Cornelissoon smetser geaccordeert een brief van recommandatie an de heere van der 19.Hoolck tot becominge van t besiender ampt tot Gennep. Pag Is binnen gestaen Adriaen Danielsoon, molenmaecker, versoeckende contentement van sijn gemaeckt ende 23.gelevert werck tot de vulmoolen, waerop, om met denselven op rappport te 1.spreecken gecommitteert sijn den scholtus met beyde de borgermeesteren. 3.Is gelesen een missive van de heeren eedelen ende ridderschappe deser provincie, van inhout 5.dat de heeren van de vroetschap der stadt Utrecht genomineert hebben Anthoine Charles 7.Parmentier canoninck t Oudemunster, ende meester Francoys Uuttenbogart canoninck Sinte Peters, 9.omme bij de heeren eedelen ende ridderschappe, mitsgaders de vier steden s lants van Utrecht 79

80 11.naer ouder gewoonte een van deselve genomineerde persoonen gecoren te worden, die de plaetse 13.van de heere Jacob van Asch van Wijck zaliger, in sijn leven deecken ende canonick Sinte 15.Peters ( onder de heeren geëligeerden althans vacerende ) soude becleden, ende dat haer 17.eedelen tot dien eynde de eedelen ende ridderschappe mitsgaders de steden respective hadden beschreven 19.tegens overmorgen sijnde woensdagh den 19 e deser lopende maent november des morgens 21.ten negen ure in der heeren Staten Camere. Welcke nominatie in deliberatie geleyt 23.sijnde, is verstaen ende geresolveert, dat in gevolge van de resolutie van den achtsten deser 25.dat de gecommitteerden deser stede mette gecommitteerden van de steden Amersfoort ende Rhenen sullen gaen 27.communicatoir in desen ende lits-gewijse, doch met de minste offensie an de heeren eedelen te geven 29.alsulx haer mette voors. twe steden, die in cas van electie eens sijnde, conformerende. 31.Ende in gevalle Amersfoort ende Rhenen discreperen, dat alsdan de naerbescreven gecommitteerden deser stadts 33.stem sullen leggen, op dengenen, die bij de electie sall worden bevonden de meeste apparentie te hebben. Pag. 105 v 1.Daerbij in bedencken genomen, soo het op de stem van dese stadt soude mogen 3.aencomen, op wie van beyden alsdan deser stadts stem geleyt sall worden. 5.Soo is ende wort in soodane gelegentheyt deser stede wegen geëligeert de persoon 7.van de heere Anthoine Charles Parmentier, om alle t selve uutte wercken ende over te 9.brengen, worden gecommitteert de borgermeesteren Wijburgh ende Schaghen. 11.Mede geresolveert van de voors. resolutiën twe distincte acten te maecken, ende de leste secreet 13.te houden ende mesnageren tot datter daerop aen comt. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 105 v 15.Op de clachten van Aert Isbrandtsoon is geresolveert dat de eygenaers van de oplaech de costen van de 17.gemaeckte kade neffens de andere daertoe contribuerende, sullen hebben te betalen, t welck 19.haer bij acte geordonneert sall worden. 20.Is gelesen eene requeste van Cornelis Vosch, laeckencoper, versoeckende tegen de provisionele 22.sententie deses gerechts bij de heeren Staten in appel ontfangen te worden, gelijck hij 24.ontfangen is, ende dat men oordeelt sulx te sijn in praejudicie deser stadts recht, 26.Is geresolveert dat de secretaris mede desenaengaende volgens de resolutie van de e deser sall adviseren. acte gelicht Pag Over de groote petulantie op gisteren bij Adriaen Sijmensoon begaen, lopende naeckt bij de straet 30.Is den officier geordonneert den selven te apprehenderen ende te recht te stellen naer behoiren. 1.Is gelesen de missive van Beschrijving, ende vermits de borgermeesteren op de electie sullen gaen, 3.worden bij die gelegentheyt tot de Beschrijving mede gecommitteert. Lunae den 24 november 1645 Present Wijburgh ende Schaghen, borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck,, ende Kemp, schepenen. 5.De gecommitteerde totte electie in de plaets van den heere Asch van Wijck rapporteerden, dat sijluyden in 7.gevolge van hare commissie nae gehouden communicatie mette gecommitteerde van de andere 9.steden, sich nevens deselve gecommitteerde s morgens ten halff thien uren gevonden hadden ten huyse 11.van de,,heere van,, s Heerenaersberg, praesiderende in t lilh van de heeren edelen, daer de vergaderinge was geleyt 13.vermits desselfs indispositie, ende dat sessie genomen sijnde bij denselven heere praesiderende wierde 15.gevraecht.of de gecommitteerde van de steden gelast waren te gaen tot de voors. electie, dat 17.daerop bi de borgermeester van Amersfoort in de name van de steden geantwoort sijnde Jae 19.de voors. heere van s Heerenaersberg heeft een omvrage gedaen onder de heeren edelen, dewelcke 21.meest altesamen geantwoort hebbende, in faveur van den heere Parmentier. Voort gevraecht is nae 23.de stem van de stadt Amersfoort, dat bij den voors. borgermeester van Amersfoort daerop 25.geantwoort sijnde, dat de steden sich conformeerden met de heeren eedelen in faveur van de heere Parmentier. 27.Bij een van de heeren eedelen t selve soo is opgenomen ende geëxpliceert dat de steden elx haer stem 29.geven an de heere Parmentier. Dan wierde bij deselve heere borgermeester van Amersfoort gerepliceert 30.dat de steden conjunctim sich conformeerde met de heeren eedelen, waerop een ander 33.van de heeren eedelen vraechde of de gecommitteerde van Montfoort sulx toestonden, ende Pag. 106 v 2.bij een ander borgermeester, ende oock de borgermeester van Montfoort geantwoort 80

81 4.sijnde jae. Voorts is geconcludeert in faveur van den gemelten heere Parmentier. 6.Mede rapport gedaen van t gepasseerde ter Beschrijvinge. 8.Bij den secretaris gerapporteert t gebesoigneerde mette advocaten Moll ende Zutphen 10.over de saecke van Dirck de Bie ende Cornelis Vosch. Is daerop voorts 12.geresolveert dat bij deselve advocaten met assumtie van den advocaet Eewijck een 14.deductie sall worden ingestelt, om an de Eedelmogende Heeren Staten tot maintien 16.deser stadts jurisdictie overgelevert te worden, ende met derselver advis voorts 18.te doen wat nodig wesen sall. All t welcke waer te nemen de borgermeester 20.Wijburgh ter ordinaris dachvaert comparerende sall waernemen ende recommanderen. 22.Jacob Leendertsoon, schipper, praesenteert aen de proponent Noortwijck te betalen thien 24.gulden voor sijn pretensie, daerin hij gecondemneert is. Pag. 107 Lunae den 1 e december 1645 Present den schout, Wijborch ende Schaghen, borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck ende Romare schepenen. 25.Is verstaen ende geresolveert dat volgens voorige resoluti:en de heeren van de magistraet 1.sullen compareren binnen het uutloopen van de sandtloper, op poene van drie stuvers. Pag. 107 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Jovis den 4 e december 1645 Presentt den schout, Wijborch ende Schaghen, borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 3.Is rapport gedaen bij de borgermeester Wijborch, Stochius ende Hattem out borgermeesteren, volgens 5.hare commissie van den 27 e augusti lestleden. Ende is daerop geresolveert Reynier 7.Bouwens te insinueren ende of te vragen, of hij van meninge is conform den contracte mette 9.stadt opgerecht te stellen suffisante cautie daer niet ====== deselve praesterende 11.binnen 14 dagen, ende in cas neen, dat tegen hem soodane ordre sall worden 13.gestelt, als vereyschen sall. Lunae den 8 e december 1645 Present den schout, Wijborch ende Schaghen, borgemeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 14.Is gelesen de remonstrantie naerbescreven bij de advocaten Moll ende Eewijck geconcipieert 16.ende geresolveert deselve te dubbleren, om sommige van t collegie van de heeren Pag. 107 v 1.gedeputeerde Staten ter handen te stellen, ende een op segell, om ter vergaderinge overgebracht 3.te worden, luydende aldus : 4.Remonstrantie gedaen, ende ter vergaderinge van de Edelmogende Heeren 6.gedeputeerden Staten s lants van Utrecht overgelevert bij 8.de gecommitteerde van de heeren regierders der stede Wijck. 10.Dat behalven d impositiën ofte generale middelen die hare Edelmogende op de laeckenen, bieren, 12.wijnen ende andere speciën binnen de stadt Wijck heffen ende verpachten, de heeren regierders 14.der selver stadt apart ende bijsonder heffen ende verpachten hare stadts excijsen ende imposten. 16.Dat deselve stadts excijsen ende imposten niet overeen comen mette excijsen, die de heeren regierders 18.der stadt Utrecht in hare stadt heffen ende verpachten, ende mitsdien in regarde vandien niet 20geïnfereert of besloten kan worden uut t gene dienaengaende t Utrecht wort gepractiseert. 22.In sonderheyt soo de heeren regierders van Wijck ende andere steden van allen ouden tijden hebben gehadt, 24.ende gemaeckt, ende noch maecken ende hebben hare particulire, ende bijsondere ordonnantiën op de 26.voornoemde hare stadts excijsen ende imposten, die oock altijt geobserveert, ende noch in vidi observantia sijn. 28.Dat deselve ordonnantiën niet genoch sijnde om de groote frauden, die dagelix tot Wijck gepleegt 30.werden te weeren, sulx dat niet alleen des stadts excijsen, nemaer oock de heeren Staten Pag impositiën meer als de helft affgeslagen sijn, ende t eenemael te niet sullen loopen. 4.De heeren regierders van Wijck van tijt tot tijdt hare ordonnantiën hebben gedresseert 6.ende geamplieert, oock de boeten verhoocht naer haer edelen believen. 81

82 8.All om te voorcomen t voors. verloop, ende de ruïne van hare stadt, t welck daer 10.uut notoirlick ende bij gevolg te verwachten is. 11.Sonder dat haer Eedelmogende haer oyt bemoeyt hebben de voors. stadts excijsen ende imposten, 13.veel min haer eenige dispositie of judicature over deselve hebben aengematicht. 15.Gelijck oock de judicature over de fraudatie van de selve stadts excijsen t sij bij appel of 17.andersints hare Edelmogende Heeren gedeputeerden noyt is gedefereert. 19.Dat diens niettegenstaende Dirck de Bie,.laeckencoper bij den pachter van de stadts excijs op de laeckenen 21.voor den gerechte van Wijck geconvenieert sijnde tot decrement van de boete verbeurt door 23. t inslaen van een bay sonder behoorlijcke aenbrengh. 24.De Heeren van den selven gerechte naer verhoor van parthijen ende tentamen van accoort op de saecke 26.genomen hebben advys van onpartijdige rechtsgeleerden 28.Die bij haer advys verstaen hebben, dat hoewel hij in de boete stricto jure wel mochte worden 30.gecondemneert, hij om redenen niet anders als om den aenbreng alsnoch naer behooren te doen, Pag. 108 v 2.gecondemneert behoorde te worden, mitsgaders in de costen van de differente, alsoo den pachter 4.goede redenen tot proces hadde. 5.Welck advys gevolcht ende hij de Bie niet vorder gecondemneert is. 7.Dat diens niettegenstaende bij hem aen haer Edelmogende heeren Gedeputeerden geappelleert sijnde, hij 9.in appel ontfangen is, ende surcheantie geobtineert heeft. 11.Dat van gelijcken Cornelis Vosch bij denselven pachter van de stadts excijs geconvenieert sijnde 13.ter saecke hij een stuck geverft laecken, sonder aenbreng hadde ingeslagen. 15.Denselven naer behoorlijck verhoor ende tentamen van accoort gecondemneert is bij provisie de boete 17.van hondert gulden te namptiseren. 18.Waervan bij hem oock aen haer Eedelmogende heeren Gedeputeerden geappelleert, hij in appel 20.ontfangen, ende surcheantie van excecutie verleent is. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 108 v 21.Waer en boven den voors. Dirck de Bie ende Cornelis Vosch de heeren van den gerechte van Wijck 23.soo bij hare respective requesten als bij pleydoye. hebben geïnjurieert, ende van inquité 25.ende partijdicheyt gesugilleert. 26.Ende also tgene voors. is streckt tot merckelijck naedeel van t recht van de stadt Wijck, mitsgaders 28.van hare impositiën daerin geen appel in regard van deselve plaets heeft. Pag Ende noch veel min van een condemnatie die provisioneel is 4.Ende als all,,appel,, plaets hadde ( als geensints ) evenwel geen surcheantie kan of mach plaets 6.hebben, doordien de steden t recht hebben om hare sententiën, bedragende onder de twee hondert 8.gulden, gelijck de voors. sententiën sijn niettegenstaende appel ter executie te leggen. 10.Dat mede t voors. gerecht met groote vilaynie van iniquiteyt ende partijschap beschuldigt werden 12.daer sij met alle cicumspectie in de voors. saecke geprocedeert, ende d eene met advys 14.van rechtsgeleerden getermineert hebben. 15.Ende all mede calumnieus is t afgeven dat die van de voors. gerechte de authoriteyt van haer 17.Eedelmogende souden willen te cort doen, dat de questie hare Eedelmogende, of derselver impositiën niet raeckt. 19.Mitsgaders tot Wijck in regard van de stadtsexcijsen een aparte ende bijsondere ordonnantie 21.ende lijste sijnde, die moet worden gevolcht. 22.Ende twee soorten van baij ende carsaij sijnde, daer oock niet eenerley excijs betaelt wort 24. notoirlick den aenbreng conform d ordonnantie ende nae distinctie moet werden gedaen. 26.Gelijck oock notoirlick aenbreng gedaen moet worden van laecken, all is t dat t selve Pag. 109 v 2.vrij is, opdat den pachter op de vrijdom sich kan informeren, ende dat oock onder 4.decksell van dien geen ander laecken wort ingeslagen. 6.Ende dat mitsdien de voors. appellen sijn ongehoort ende bij de heeren regierders van 8.Wijck behoudens haeren eedt, ende t recht van hare stadt niet connen toestaen, 10.veel min de nulle verleende surcheantie pareren. 12.Dat daeromme gemelte heeren regierders versochten dat hare Edelmogende gelieven 14.wilden de voors. geïnterponeerde appellen van de handt te wijsen, ende de voors. de 16.Bie ende Vosch te renvoyeren aen de voors. heeren regierders hare wettige magistraet. 18.Gehoort de proceduren van comminatie... gijselinge wegen Jacob Cornelissoon van Utrecht 20.an de secretaris gedaen, om te hebben de stucken alhier leggende in der saecke van hem Jacob?? 22.contra Otto Sluysken. Is geresolveert ende dienvolgende den secretaris gecommitteert, om te 24.verreysen naer Utrecht, ende deselve impertinente proceduren, contrarie den appointe van de 82

83 Pag heeren van den Hove opten 29en augusti 1645 verleent, de heeren van den Hove te verthoonen, ende 28.finale afdoeninge vandien te versoecken, daertoe nemende t advis van een goet advocaet 2.die verstaende de stadt geen praejudicie bij t overbrengen van de stucken te lijden, de 4.selve alsdan over te geven, ende in cas van prejudicie van de stadt, deselve wederom te brengen. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 110 Den 15 e december 1645 Present den schout, Wijborch ende Schaghen, borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare schepenen. 7.Gelesen de relatie op de insinuatie aen Reynier Bouwens gedaen. 9.Item, de praetensie van Adriaen Danielssoon voorgestelt, raeckende t werck van de vulmoolen. 11.De betaling van de sloote der reeckeninge van de borgermeester Schaghen, gewesen cameraer. 13. t Bolleken an de Vrouwepoort op te nemen, ende daertoe gelt te furneren. 15.Item aen schepen Vermuer sijn achterwesen te voldoen. 17.Om op alles te rsolveren tegen morgen ten thien uren te doen laden de heeren van de ouden raet. 19.Is rapport gedaen bij den secretaris volgens sijne commissie van de lest voorgaende vergaderinge, ende 21.daerbij gelesen t advis door hem overgebracht, soo is in gevolge van t selve advis verstaen ende Pag. 110 v 1.geresolveert, dat den secretaris gene stucken te Hoof sall brengen raeckende de 3.sententie van deser gerechte van den 14 e augusti 1645 als sijnde provisioneel, 5.volgens t eygen declaratoir van de heeren van den Hove van den 29 e augusti 1645, maer 7.wel de stucken raeckende t appoint van den 18 e augusti, voor soo,,veel,, t appel is van weerden 9.aengaende de costen, schade ende intereste waerin Jacob Cornelissoon bij den voors. appointe 11.mede is gecondemneert. Dat daeromme op t versoeck van default van gijselinge 13.uut den naem van den secretaris praesenta sal gedaen worden, dat hij tevreden is onder 15.den Hove te brengen de stucken raeckende t voors. appoint van den 18 e augusti voor 17.sooveel t appel dienaengaende aengenomen ende gebleven is, ende in t vorder versoeck concluderen 19.tot niet ontfanckelijck onder de deselve praesentatie. Martis den16e december 1645 Van de magistraet Present Wijborch ende Schaghen borgermeesteren, Achterhout Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. Van den ouden raet Stochius ende Hattem out borgermeesteren, Isselsteyn, Ketell, Gerrit de Kemp ende Langelaer,,out,, schepenen. Pag Is voorgestelt de praetensie van Adriaen Danielssoon, ende de dagelixe interpellatie die 2.denselven is doende, waerover sijnde gedelibereert, is verstaen ende geresolveert met deselven te 4.handelen, ende onpartijdige meesters daerop te hooren daertoe op rapport worden 6.gecommitteert de regerende borgermeesteren metten out borgermeesteren Stochius ende Hattem. 8.Item voorgestelt de schult die Jacob Vermuer, schepen deser stede volgens obligatie van de 8 e 10.augusti 1643 van de stadt competerende is, is daerop geresolveert de voors. obligatie 12.in t geheel af te lossen ende deselve te betalen bij den secretaris uutte lest genegotieerde penningen. 15.Oock mede geresolveert uutte selve penningen te betalen an de borgermeester Schaghen, de somme 17.van hondert vier ende tnegentich gulden vier stuvers ses penningen, in betalinge van de sloote der 19.reeckeninge van t cameraerschap over den jare Op t voorstell van den cameraer Stochius, ende de veelheyt der specificatiën daermede hij over 83

84 23.dese jare 1645 sall worden gechargeert. Is hem tot soulagement van sijn comptoir 25.toegeleyt vijff hondert gulden, die hem mede uutte voors. genegotieerde penningen 27.getelt sullen worden. 28.Mede voorgestelt t achterwesen des heeren Staten comptoirs van de stadt competerende, Pag. 111 v 2.ende dat over de voldoeninge van dien aengeport wierde. Daerop gedelibereert 4.dat de stadt geen middelen bij de handt heeft om te betalen. Is geresolveert 6.Dat men dienaengaende overleveringen sall uutwachten. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 111 v Lunae den 22en december 1645 Present den schout, Schaghen, borgermeester, Hollant, Achterhout, Bemmel, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 8.Is geresolveert dat op morgen naermiddach ten een uer alle de buerten ende andere daer= 10.toe gehouden sijnde, haer sullen begeven op de stadts grachten, ende in haer respective 12.vacken bijten een roede in t viercandt op poene als van outs. 14.Item, dat alsdan mede sall worden gedaen de schouwe van de emmers ende leeren sullen. 16.bij publicatie een yder lasten alsdan deselve te praesenteren, ende voor haer huysen te verthoonen. Pag Op de praetensie van den borgermeester Schaghen, ende den out borgermeester Stochius, gewesen ende 21.tegenwoordige cameraer respective, is verstaen ende geresolveert dat de cameraers 23.niet anders dan haer ordinaris sall worden toegeleyt, sonder dat sij in 1.regarde van de opsicht van stadts wercken yt sullen gemeten, daeromme haer voorstell ontseyt. 4.Op de doleantie van de heere d Allart lieutenant colonnell nu ende dan voorgecomen in aensien 6.van t sware huysgelt, waermede de hofstede an de Noort ende bij hem gecocht 8.van Claes Meussoon, is beswaert boven andere, is verstaen, geresolveert ende gecommitteert 10.beyde de borgermeesteren ende Vermuer, met Rijswijck schepenen, om de acten van t 12.huysgelt te examineren, ende middel om sijn edele te contenteren, te beramen, ende 14.daervan rapport te doen. Lunae den 29 e december 1645 Present Wijborch ende Schaghen, borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare schepenen. 15.Rapport gedaen bij de heeren gecommitteerdens, over de saecke van de heere d Allart, is daerop 17.verstaen dat men sijn eedele sall doen contentement ende de borgermeesteren gecommitteert om met sijn edele 19.mondeling te spreecken, ende rapport te doen. 20.Cornelis de Kemp ende Geurt Ottensoon van Rijswijck hebbende gehadt de bedieninge van de extraordinarise 21 collecte, te doen doen hare reeckeningen. Jovis den 8en januarii 1646 Present Wijborch ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Vermuer, Rijswijck, === Romare ende Kemp, schepenen. 1.Vermits dese sware vorst is geresolveert een corporaelschap van de borgerije alle nacht 3.te doen waecken op t stadthuys. 4.Item, opte naermiddach te bijten de stadts grachten. 6.Is voorgestelt bij de borgermeester Wijborch hoe dat de ammonitie door de heeren 8.Staten alhier doen senden, sijn meninge was geweest te laten brengen opte toorn 10.ende dienvolgende an den scholtus laten af-eyschen de sleutels van t magasijn 12.die deselve heeft geweygert seggende sulx sijn werck te wesen, ende dat 14.denselven scholtus vertrocken sijnde naer Isselsteyn de sleutels niet en sijn 84

85 Pag te becomen, ende de stadt bij dese ongelegentheyt van de vorst ammunitie 18.van doen mochte hebben, over alle t selve gedelibereert sijnde, ende dat 20.het magasijn is pure policie. Is verstaen ende geresolveert dat de voors. 22.sleutels van t magasijn sullen comen ende wesen in handen van den outsten borgermeester 24.om bij dispositie van de magistraet over de saecke raeckende t voors. magasijn 26.gehandelt te worden, te meer den selven scholtus op den 7 e november de voors. sleutels in qualité als outste borgermeester van sijn praedecesseur heeft 4.ontfangen, ende sijn edele gerecommandeert deselve sleutels alsoo aen sijn successeur 6.te willen overgeven. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag Is rapport gedaen bij de secretaris Schaghen, hoe dat hij in minderinge van de cooppenningen van t 9.vercochte landt an de heeren van den Dom, heeft ontfangen drie dusent drie hondert gulden, 11.waerop geresolveert is met deselve te lossen de drie dusent gulden op den 3 e 13.==== november 1644 van hem, secretaris, tot erectie van de draperije gelicht ende 15.in plaets men an hem heeft gegeven ses op t hondert, ten behoeve van t comptoir 17.van de gebeneficieerde goederen alhier tegen vijff op t hondert, obligatie te passeren. Veneris den 9 e januarii 1646 Present Wijborch borgermeester, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck,, Langelaer ende Kemp, schepenen. 20.Is voorgestelt bij de borgermeester Wijborch, dat Adriaen Danielssoon was overgecomen 22.met den molenmaecker, om hem over sijn gelevert werck naer visite ende estimatie 24.te doen contentement. Is daerop verstaen ende geresolveert, dat neffens den voors. Pag.113 v 1.molenmeester sall worden versocht Frans Vonck, molenmaecker van Gornichem 3.alhier tegenwoordigh, metten molenaer Hendrick van Meurs, die t voors. 5.werck neffens den secretaris met schepen Rijswijck op huyden sullen visiteren 7.ende daervan pertinente memorie maecken, ende estimatie doen, t welcke gedaen 9.sijnde de saecke finael af te doen. Is geresolveert de heeren van den ouden raedt 11.jegens morgen daerop te doen laden. Pag. 114 Saturni den 10 e januarii 1646 Van de magistraet Wijborch ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. Van den ouden raet Berndt de Kemp, Isselsteyn ende Langelaer, schepenen. 12.Is binnengestaen Adriaen Danielssoon, en is denselven voorgestelt de estimatie 14.bij d onpartijdige gedaen over sijn gelevert werck van de vulmoolen, die verclaerde hem 16.geensints met de estimatie tevreden te houden. Is daerop gehouden wijder 18.conferentie van t gene hem boven de ontfangene penningen van de stadt in 20.regarde van t voors. werck soude resteren. 22.Ende naer verscheydene deliberatiën in achting nemende dat de stadt t voors. werck niet 1.en sall connen gebruycken, maer sall blijven leggen ende verderven tot ondienst van de 3. stadt, ende bovendien hem, Adriaen Danielssoon moeten contenteren. Is geresolveert met 5.den selve te accorderen mits hij t werck wederom naer hem neemt, ende geaccordeert als volcht : 8.Dat Adriaen Danielssoon sall behouden de ses hondert gulden bij hem ontfangen, ende tot 10.sijn pericule weder naer hem nemen sijn gelevert werck, ende t selve behouden, bovendien 12.het ijserwerck bij de smit gelevert, ende tot Utrecht onder denselven noch berustende 14.ende de twee hartsteenen tot Utrecht leggende mits hij, Adriaen Danielssoon, an de voors. 16.smith genaemt Jacob... sall betalen, t gene hem van de stadt dienaengaende 18.boven t gene hem algereets betaelt is, soude mogen competeren, ende de stadt daervan 20.vrijen Boven all t voorgescreven in weder overneming van t werck, den voornoemden 22.Adriaen Danielssoon aen dese stadt sall betalen binnen s jaers nae date deses 24.de somme van hondert ende vijftich gulden, waervan hij besondere obligatie bij desen 26.sall passeren, alsulx den voors. Adriaen Danielssoon op dese stadt niet meer en heeft 28.noch sall praetenderen. Ten oirconde bij hem geteeckent datum... ut supra 85

86 Adriaen Danielsoon J. terburght Hierop bij provisie 30.Is den secretaris toegestaen twaelff gulden jaerlix voor dat hij van jaer tot den 16 e junii 32.jaer in t resolutie boeck sall stellen bij een corten index de genomene resolutiën gelijck 1651 toegestaen 34.hij over voorgaende jaren heeft gedaen, daervan hem bij d eerste gelegentheyt sall gedaen worden vijftich gulden 36.contentement. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 114 v Den 12 e januarii 1646 Present Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 1.Op de saecke van Reynier Bouwens specialyck geladen sijnde, is verstaen ende geresolveert dat de 3.borgermeesteren met den out borgermeester Stochius sullen spreecken over t accoort metten 5.selven wegen Bouwens aen te gaen, ende op behagen van de magistraet als ouden raedt 7.te handelen, soo niet. 8.Dat den secretaris op morgen sall gaen naer Utrecht, ende mette advocaten Moll ende 10.Eewijck adviseren hoe bij de stadt tot voldoening van de contracte sall worden 12.geprocedeert met Bouwens aengegaen ende sulx schriftelick overbrengen. Lunae den 19 e januarii 1646 Present Wijborch ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 14.Is rapport gedaen bij den secretaris volgens commissie van den 12 e deser, ende schriftelick 16.advis van de advocaten Moll ende Eewijck overgelevert, ende in gevolge van dien geresolveert 18.de resolutie ==== den 21 en julii 1645 te boeck gebracht, aen de voors. Bouwens 20.te doen insinueren. Pag Omme met Ghijsbert Dircksoon te spreecken over een cleyn erffgen achter sijn huys, ende 2. t selve als seer gering sijnde, ende dat de stadt daeraen een heynmuer soude moeten leggen, 4.aen hem op rapport te verhandelen, worden op rapport volgens voorige commissie 6.van den.... den gecommitteerden gecontinueert, ende in plaets van den borgermeester 8.Hattem de borgermeester Schaghen, gesubrogeert. 9.Is geresolveert de putmeesters te laten aenseggen, het ijs van de putten te doen bijten. 11.Mede geresolveert bij dese extreme vorst te coopen voor den Armen 62 tonnen 13.torfs, ende deselve te betalen uut de penningen onder schepen Rijswijck berustende. 15.Is rapport gedaen bij de borgermeesteren van t bespreck met den heere d Allart gehouden 17.ter saecke van de beswaernis van t huysgelt, waerover gedelibereert sijnde, dat de 19.remissie van t huysgelt is van grote consequentie, waerin dat bij geen regerende 21.magistraet kan worden getreden, dewijle de inwillinge van dien gansch solemneel 23.bij magistraet, ouden raedt, oude schutten ende bevelhebbers van de borgerije is gearresteert 25.verclaren de magistraet, dat bij haer in desen niet geremitteert noch getreden kan worden, 27.nemaer in achting nemende de goede diensten, die sijn edele dese stadt heeft gedaen, ende wijder Pag. 115 v 1.verwacht wort, is verstaen, geresolveert ende sijn eedele geaccordeert de somme 3.van negenthien gulden jaerlix die den ontfanger van t huysgelt uuttet 5.overschot afgeschreven, of uut een ander comptoir betaelt sullen worden. Lunae den 26 e januarii 1646 Present Wijborch borgermeester, Bemmel, Achterhout, === Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 7.Sijn binnengestaen domini Bargei ende Heurnius voorstellende de noot van de armen ten aensien van brandt. 10.Item dat de lichtveerdicheden inde Vasten-avont dagen mochten worden verboden. 86

87 12.Dat mede de groote vrijïcheyt van pater Rede mocht worden tegengegaen, ende bij hem 14.gedaen den eedt voor desen geprojecteert volgens d ordonnantie van de heeren van den Lande. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Jovis den 29 en januarii 1646 Pag. 115 v Present Wijborch ende Schaghen borgermeester, Hollant, Bemmell, Achterhout, Vermuer, Kemp ende Romare, schepenen. 16.Is gelesen de relatie bij Reynier Bouwens op de geïnsinueerde resolutie gegeven, ende daer= 18.nevens gerapporteert door de borgermeesteren, hoe dat haer edele mette out borgermeester Stochius 20.wegen den voors. Reynier Bouwens sijnen neef hadden geweest in onderhandeling, om te breecken Pag het contract metten selven opgerecht, ende dat hij an de stadt van de ontfangene een dusent 4.ses hondert gulden een gedeelte soude restitueren, welck rapport gehoort, souden de heeren magistraet 6.daertoe genegen sijn met believen ende behagen van de heeren des ouden raets, ende daeromme te vervolgen 8.van de voors. geïnsinueerde resolutie vermits d absentie van de out borgermeester Stochius voor eenigen 10.tijdt gestaeckt. Lunae den 2 e februarii 1646 Present Wijborch, Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 11.Niet van importantie geresolveert. Lunae den 9 e februarii 1646 Present Wijborch ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 12.Op t voorstell van de borgermeester Stochius ende de swagers van Reynier Bouwens, om metten selven 14.te handelen, is verstaen ende geresolveert daerop tegen morgen ten negen uren te doen laden den ouden raedt. Pag. 116 v Martis den 10 e februarii 1646 Van de magistraet Wijborch ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. Van den ouden raet Stochius out borgermeester, Berndt de Kemp, Ketell, Gerrit de Kemp, Ploos van Amstell ende Langelaer,,,out,, schepenen. 1.De negen hondert 1.Over de saecke van Reynier Bouwens specialick geladen sijnde, ende de gehoorde 2.gulden bij desen 3.middelen van accoort gebalanceert, is verstaen ende geresolveert ende metten selven 3.gemelt bij den 5.geaccordeert in manieren naervolgende : Te weten dat hij, Bouwens van de 4.secretaris deser 7.ontfangene een dusent ses hondert gulden, maii eerstcomende deses jaers 5.stede ontfangen 9.an de stadt sall restitueren de somme van negen hondert gulden, waermede den 6.door handen van 11.contracte van den 16 e maii 1644 sall wesen gerescindeert ende geannulleert 7.Nicolaus Stochius, 13. ende dese stadt ende Bouwens respective sijn op haer vrije voeten. 8.die daervan an de 9.stadt bij de 15.Op t versoeck wegen den voors. Bouwens gedaen, is denselven gecontinueert 10.afgeloste penningen 17.in sijn borgerschap, de vrijheyt in den gilde sulx tot noch toe gebruyckt 11.aen Anthoni van 19.heeft, als de plaets tot het stellen van sijn raem sulx het staende is. 12.Hattem sall 13.verantwoorden. 14.Actum den 22 e 15.junii Welcke bij de 17.leste extraordinarisse 18.reeckeninge 19.verantwoort sijn 87

88 51 E, Pag. 117 Lunae den 16 februarii 1646 Present Wijborch ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 1.Is geresolveert dat de reeckeninge van t gemeen landt niet sullen worden gedaen, ten= 3.sij acht dagen tevooren op t stadthuys gelevert om bij de magistraet te worden gevisiteert. Lunae den 23 e februarii 1646 Present den scholtus, Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Kemp ende Romare, schepenen. 6.Sijn binnen gestaen de officiers van dit guarnisoen, versoeckende dat hare soldaten ende de borgerije 8.die deselve op de billiëtten van drie maenden hebben gelogeert, van de tijdt dat deselve 10.tot Thiell souden mogen sijn geweest de servitie mochten becomen, om redenen, dat beyde 12.de compaengiën een groot getall vrouwen ende kinderen onder haer sijn hebbende, die alhier verbleven sijn, 14.dat de soldaten den eenen dag tot Thiell den anderen dag van haer wacht verlost sijnde alhier tot 16.Wijck geweest sijn, ende op haer billiëtten tevoorens gegeven, gelogeert, behalven,,noch,, eenige oude ende 18.crancke die noyt tot Thiell hebben geweest. Alle welcke redenen gehoort, mitsgaders dat de 20.borgerije daerbij grootlicks soude wesen vernadeelt die van de soldaten weynig of niet souden Pag. 117 v 1.consequeren. Is verstaen ende geresolveert dat men de rollen van de servitie op den 3.voorigen voet vervolgens de leste overgeleverde waerop ordonnantie becomen sij 5.ende van dien dagh aen sall onder den secretaris Haeften leveren, om daerop 7.ordonnantie ende betalinge te becomen. 8.Wederom gelesen de requeste van Jan Cornelissoon van Breugel, versoeckende alsnoch executoriael 10.op de provisionele sententie tegens ende ten laste van Cornelis Vosch verleent 12.om redenen dat den tijdt van de surcheantie bij haer Edelmogende verleent lange is 14.geëlabeert. Is daerop geresolveert te nemen advis van onpartijdige rechtsgeleerden. 16.Romare protesteerde tegen dese resolutie van te halen advis, seggende niet te willen 18.treden in de saecke die voor de heeren Staten is aenhangigh, verstande dat de 20.verleende surcheantie continueert ter tijdt toe de saecke bij de heeren Staten sij 22.afgedaen, daervan versoeckende acte die hem gegost is. Pag. 118 Lunae Den 2 e martii 1646 Present den scholtus, Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren. Hollant, Bemmel, Achterhout, Vemuer ende Rijswijck, schepenen. 24.Is binnen gestaen Jan Cornelissoon van Breugel, pachter van de stadts laeckenpacht, dolerende 1.dat hij bij de heeren niet en wierde gemaintineert, versoeckende alsnoch executoriaell op de provisi= 3.onele sententie ten laste van Cornelis Vosch, nederleggende de briefgens bij hem 5.ontfangen, verclarende uutten pacht te scheyden, alsoo de laeckencopers met de pacht 7.speelden, ende merckelijck daeraen soude verliesen. Waerop is geopent t advis van 9.onpartijdige rechtsgeleerden dienaengaende gehaelt, die verclaren dat men het 11.executoriaell in forma behoorde te verleenen, om verscheyde redenen bij haren 13.advise gevoegt. Lunae den 9emartii 1646 Present den schout, Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Achterhout, Vermuer, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 14.Rapport gedaen bij de borgermeesteren van de Beschrijvinge ende dat sij hebben doen praesenteren seeckere 16.requeste an den Hove van Utrecht tot becominge van de twee hondert gulden gevesticht op 18.de huysinge van Herbert, op de Nieustraet ende den Armenpot geadjudiceert, ende tselve 20.sommige heeren gerecommandeert. 21.Dat over de saecke van de pachter van de laecken impost contra Cornelis Vosch de heeren Staten 23.door haer sijn onderricht die nu anders sijn geïnformeert. 88

89 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 118 v Martis den 10 e martii 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Achterhout, Vermuer, Kemp ende Romare, schepenen. 2.Op t begeren van den Domheer Nellensteyn, ende de procureur generael van dat de heeren ymant op morgen 4.souden tot Utrecht willen senden, om te spreecken over de resterende te ontfangene cooppenningen 6.van t vercochte landt an de Wijckersloot, ende de forme van transport met de actie 8.die de huysluyden daerop praetenderen, wort gecommitteert den secretaris, om morgen naer Utrecht te gaen. 11.Is gelesen het concept eener requeste bij den advocat Moll ingestelt, om an de Edelmogende 13.Heeren Staten te praesenteren over de saecke van beswaernisse ende last deser stede, worden 15.de gecommitteerden deses stede gelast deselve alsoo aen haer Edelmogende over te geven ende recommanderen. Den 11 e martii 1646 Present den schout, Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 18.Is rapport gedaen bij de borgermeester Schaghen, dat boven gemelte,,requeste,, gepraesenteert ende de 20.heeren ordinaris gedeputeerden daertoe geauthoriseert sijn. Pag. 119 Den 18 e martii 1646 Present Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 1.Sijn binnen gestaen de gecommitteerden van de Classe versoeckende nae veele geallegeerde redenen, 3.dat het trecken van de schutterije van de sondach op kermis moch worden verandert, ende 5.geschieden op maendach. Is geresolveert daerop te hooren ende vergaderen de heeren van den ouden raedt. 7.Dolerende mede over de exorbitantie van pater Rede ende dat bij hem mocht worden gedaen 9.den eedt volgens placcaet van de heeren Staten Generael voor desen geconcipieert, is 11.geresolveert te resumeren de acten ende resolutiën daerover voor desen genomen. Lunae den 30 e martii 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmell, Achterhout, Vermuer, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 13.Alsoo men verstaet dat op morgen alhier sullen overcomen verscheyde geërfdens langs den Crommen Rhijn, met 15.meninge om van hier af te bewaren ende besichtigen denselve Rhijn, om te ordonneren bequame plaetsen tot 17.het stellen van schuttingen. Ende gelet dat deselve commissie ten aensien de regierders deser stede, die 19.niet verschreven en sijn, soude moeten worden geacht voor onwettelick, als repraesenterende t corpus 21.van de Ingelanden, die in den name van deselve voor desen verschreven, ende naest die van de Ecclesiën binnen Pag. 119 v 2.Utrecht gecommitteert sijn, die oock de mede hoogste gelanden wesen, t meeste contribueren 4.ende bij t stellen van schuttinge omtrent de Melckwech of Werckhoven, souden wesen 6.geledert, ende daerover gedelibereert sijnde, sijn gecommitteert den scholtus, beyde de borgermeesteren, 8.out borgermeester, Hollandt, Achterhout, Vermuer, schepenen, metten secretaris, om haer edele te 10.begeven bij de voors. gecommitteerdens, ende t voors. ongelijck aen te wijsen, met versoeck van 12.reparatie van dien. 13.Mede te versoecken an de heeren watergraef ende deputaten volltrecken haerer edele commissie, nopende 15. t Lijntpadt. 16.Is mede geresolveert brieven van transport op de naem van de heeren regierders deser stede 18.onder stadts secreet segel ten behoeve van den heeren van den Dom te passeren van de negen mergen landts 20.aen haer edelen ten overstaen van gecommitteerden van de heeren Staten vercocht, ende dat conform de conditiën. martis 89

90 51 E, Pag. 119 v Martis den 31 e martii 1646 Present Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmell, Achterhout, Vermuer, Kemp ende Romare, schepenen. 23.Is geresumeert de resolutie op gisteren genomen nopende den Crommen Rhijn, ende daerop verstaen ende geresolveert 25.== ende dienvolgende gecommitteert den scholtus, beyde de borgermeesteren ende den secretaris, om haer edele te ver= Pag voegen bij ende neffens de gecommitteerden ende den Crommen Rhijn te visiteren, de plaetsen tot de schuttingen te === 3.sien aenwijsen, daervan rapport te doen, om alsdan voort tot afweeringe van t praejudicie van de 5.regierders deser stede als ingelanden geresolveert te worden. Veneris den 3 e aprill 1646 Present den schout, Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Bemmell, Vemuer, Rijswijck,, Kemp ende Romare, schepenen. 7.Is rapport gedaen bij voorgemelte gecommitteerdens over de commissie nopende den Crommen Rhijn, hoe dat 9.haer,,edele,, neffens de geërfden tot Odijck toe hebben mede gevaren, ende de disputen ten wedersijden 11.mette heeren watergraef ende deputaten bijgewoont, alwaer niet finaell geresolveert, nemaer 13.een naerder verschrijving ende bijeencompste soude vallen. 15.Nae voorgande besichtinge van de plaets die bevonden is soo gering dat de stadt geen vruchten daer= 17.mede kan doen, nimant deselve soeckt te hueren, de mueren onder de Voet leggen, ende met 19.groote costen souden worden gerepareert, dat voor de stadt niet en dient. Is Gijsbert 21.Cornelissoon vercocht een cleyn erffgen gelegen ==neffens sijn erff aen t clooster Bouhuys, achter de huysinge 23.van de weduwe van Gijsbert Claessoon slootemaecker gelegen, voor de somme van veertich gulden vrijs 25.gelts, te betalen an de cameraer deser stede in der tijt Jacobi naestcomende deses jaers, andersints an de 27.secretaris, om an de stadt te verantwoorden. Pag. 120 v Martis den 7 e aprill 1646 Present den schout, Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 1.De metinge voor desen over de musycke gedaen op te soecken, ende de naeste vergaderinge voor te stellen. 4.Alsoo de heeren van den Dom hebben ingehouden vier hondert vijftich gulden, ten regarde van praetensie 6.die de kynderen van Cors Jansoon voor vier hondt sustineren in t vercochte landt te sijn 8.gerechticht, ende dat de regierders deser stede daerop hebbende geëxamineert de middelen 10.die dese stadt daertegen heeft, waeruut blijckt deselve kinderen van Cors Jansoon in hare 12.praetensie ongerechticht te sijn. Is verstaen ende geresolveert dat men deselve sall doen 14.aenbieden de saecke aen onpartijdige rechtsgeleerden te submitteren, ende soo niet deselve 16.met advis van de advocaet Moll haer actie te doen institueren. Pag Is gelesen copye van de requeste bij Balthasar Vosch an de heeren dijckgraef ende heemraden gepraesenteert, 20.tenderende om te hebben afradinge van sijn weertgen annex den Deuvixweert, ende den appointe van 22.citatie op de voors. requeste verleent, ende daerop naergesien de proceduren voor de Edelmogende Heeren 24.Staten dienthalven voor deses gehouden, waeruut men bevindt deses stadts wegen gesustimeert 26.te sijn, dat dese saecke concerneerde ius privatorum, waervan t Hoff provinciaell alleen 28.de kennisse competeert. Soo is geresolveert met den advocaet Moll daerop mede te adviseren, 2.wat tot meeste nut van dese stadt daerinne gedaen dient te sijn. 4.Geresolveert de lijsten op de impositie der sijde ende wolle laeckenen te resumeren, mitsgaders 6.tot Utrecht te becomen t gene alhier daervan niet en wort bevonden. 8.Item alsnoch te vorderen de twee hondert gulden capitaels, den Armen Pot competerende uutte 10.cooppenningen van de huysinge van Herbert Hendricksoon op de Nieustraet, of sijn swager de molenaer 12.tot Doorn naergelaten, ende berustende te Hoof. 13.Tot alle voors. saecken te adviseren ende uutte wercken, wort gecommitteert den secretaris, om 15.naer Utrecht te gaen. 90

91 51 E, Pag An de edele heere van Broeckhuysen vereert een glas met stadts wapen op sijn edele huysinge Marcurii den 8 e aprill 1646 Present Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Achterhout ende Romare, schepenen. 18.Voorgestelt dat de heeren Staten op de overgeleverde servitie rollen, bij resolutie,,deser stede,, van den 23 e februarii 20.van de tijdt dat de soldaten tot Thiell hebben geweest mede ordonnantie hebben verleent, ende is daerop goet 22.gevonden, om die van Amersfoort ( die geen reden hebben als die van Wijck ) niet wacker te maecken, 24. t selve te mesnageren, niettemin dat den secretaris op het eerste vierendeel jaers sall betalen ter 26.reeckeninge op t naervolgende ende vervolgens voort te voldoen. Pag. 121 v Jovis den 9 e aprill 1646 Present den schout, Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. later 1.Op t versoeck van jonckvrouwe Hendrina van Zuylen van Natewisch ende joncker Maximiliaen van Enss mombers van de onmundige bijschreven?? 3.kinderen van joncker L Espin versoeckende approbatie op de vercopinge van t landt ende huysinge bij haer gedaen. 4.Is rapport gedaen bij den out borgermeester Hollandt, Achterhout ende Romare, schepenen, 6.van hare commissie van den 7 e deser, ende is daerop geappoincteert, die van den gerechte der stede 8.Wijck gehoort t rapport van voorgemelte commissarisen, ende gesien den staet bij de 10.selve van de boedell gemaeckt, approberen de gedane vercoopingen bij desen gemelt 12.in regarde van de onmundigen, onvermindert de gerechticheyt van de stadt opte Arckgracht, 14.mits dat de vijfthien hondert gulden van t landt procederende, ten behoeve van t onmumdige 16.sooncken, sijnen leengoet, ende de resterende vijfthien hondert gulden, afgetrocken t gedeelte van t 18.kindt van Anna Cole, ten behoeve van de kinderen in t gemeen wel verseeckert beleyt sullen 20.worden Actum ut supra. 21.Ende is t landt gelegen an de Ameronger Wetering sijnen leengoet van de heere of den huyse van 23.Amerongen, ende de huysinge staende alhier in de Vorderstraet. Pag. 122 ende Eodem die Post prandium Present den schout, Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 25.Is gelesen eene missive van de gecommitteerde der steden Amersfoort, narrerende dat nae apparentie 1.eerstdaechs van sijn hoogheyt yt soude mogen voorcomen in der saecke van de steden contra de stadt 3.Utrecht, versoeckende dat gecommitteerden deser stede op saterdach ten een ure tot Utrecht in De Maegt 5.van Gent willen verschijnen, ende aldaer met assumtie van de advocaten bij de gecommitteerden van de vier steden opte 7.voors. saecke te helpen resolveren. Tot welcken eynde wort gecommitteert de borgermeester Schaghen, e aprill 1646 Lunae den 13 Present den schout, Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 9.Rapport gedaen bij de borgermeester Schaghen, van t gepasseerde op saterdach voorleden binnen Utrecht in de 11.bijeencompst van de gecommitteerden der vier steden dat het finael daerop uutdroeg dat yder stadt 13.twee hondert gulden behoorde te furneren, om ten dienst van de steden in Den Hage te employeren, ende dat de steden 15.gecommitteerden sich op t aenschrijvens behoorden gereet te houden, om alsdan vorder te procederen. Is daerop 17.goet gevonden ende verstaen dat men sall verschrijven de heeren van Rhenen, om op morgen naer noen tuschen een 19.twee uren tot Amerongen ten huyse van Prattenburgh laten vinden, om met den anderen te confereren ende 21.overleggen wat voor concept van resolutie diende ingestelt, ende bij de steden beraemt ende gesloten, 23.om naer obtenu. van decisie of andere interim geen nieuwe onluste met die van Amersfoort, over 25.eenig praetens preëminentie te hebben. Tot welcken eynde op morgen naer Amerongen sullen gaen den 27.schout, de borgermeesteren ende de secretaris. 28.Is rapport gedaen bij den secretaris volgens sijn commissie van den 7 e aprill 1646, hoe dat Balthasar 30.Vosch noch nimant sijnent wegen op vrijdach voorleden de heeren dijckgraeff ende heemraden 91

92 Pa. 122 v 1.heeft gepraesenteert, of eysch overgelevert dat dienvolgende bij hem versocht is compainct... 3.ende absentie van de instantie cum expensis. Pag. 122 v 4.Dat hij de saecke van de kinderen van Cors Jansoon geventileert in de secretarije van den Dom, 6.wiens soon Adriaen Corssoon versoeck 14 dagen van beraet, om de questie te compromitteren. 9.Item, dat hij de lijsten van de wolle ende sijde laeckenen soo veel mogelick uutgevordert heeft. 12.Compareerde ten voors. dage Jan Joostensoon den ouden ende Jan Joostensoon den jongen borgers ende 14.inwoonders alhier, ende verclaerden haer borgen als principalen te constitueren voor Jacob 16.Leendertsoon Cloot mede merckt schipper van hier op Utrecht voor de voldoeninge 18.van de schade ende interesse van alle die geene die hem waeren ende goederen mede geven ende 20.toebetrouwen sullen, wijder volgens de instructie op t voors. veer gemaeckt ende noch 22.te maecken. renuntierende van de exceptiën van excussie, ordinis ende divisionis, sulx dat sij elx 24.een voor all sijn verobligeert, sonder te mogen voortwijsen op een ander, of te seggen dat sij maer 26.voor een gedeelte souden sijn verbonden. Onder verbant ende submissie als nae rechte, versoeckende hierinne 28.gecondeneert te worden, t welck bij desen geschiet is. Actum ende present ut supra. Pag. 123 der 30.Is gelesen eene requeste gepraesenteert bij Jan Florissoon Deys, versoeckende neffens andere te mogen 2.worden geadmitteert tot veerman binnen als buyten van hier op Utrecht. Waerop is geresolveert ende 4.geappoincteert als volcht : De regierders der stadt Wijck bij Duerstede op den inhouden deser gelet 6.admitteren den suppliant neffens Gerrit Jansoon Bollen tot een mede veerschipper soo binnen als buyten van 8.hier op Utrecht, mits dat den suppliant hem sall hebben te gedragen volgens d instructie op de voors. 10.veeren algereets gemaeckt ende noch te maecken, doende den behoorlicken eedt, ende stellende cautie suffisant. 12.Actum ut supra Jovis den 16 e aprill 1646 Present den schout, Wijborgh ende Schaghen Borgermeesteren, Bemmell, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Romare ende Kemp, schepenen. 13.Is rapport gedaen bij den scholtus, borgermeester Schaghen, den secretaris van de conferentie met de gecommitteerden 15.stede Rhenen tot Amerongen gehouden, mede overleverende eenige stucken in de saecke van de steden dienstig, ende 17.voort te boeck gebracht in t andere Resolutie Boeck. Lunae den 20 e aprill 1646 Present den schout, Schaghen borgermeester, Hollant, Bemmell, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 18.Compareerde ten voors. dage Dirck van Langelaer, oudt schepen ende Jacob van Bijller notaris ende procureur 20.alhier, ende verclaerden haer borgen als principalen te constitueren voor Jan Florissoon Deys mede merckt= 22.schipper van hier op Utrecht voor de voldoeninge van de schade ende interesse van alle diegeene Pag. 123 v 2.die hem waeren ende goederen mede geven ende toebetrouwen sullen, wijder volgens de instructie 4.op t voors. veer gemaeckt, ende noch te maecken. Renuntierende van de exceptiën van excussie, ordinis 6.ende divisionis, sulx dat sij een voor all sijn verobligeert, sonder te mogen voortwijsen op een 8.ander, of te seggen dat sij maer voor een gedeelte souden sijn verbonden, onder verbant ende 10.submissie als nae rechten, versoeckende hierinne gecondemneert te worden, t welck bij desen geschiet 12.is. Actum ende present ut supra. 13.Is gelesen den billiëtte van uutschrijvinge van alle de geërfdens tot een hoeve landts toe langs ende onder 15.den Crommen Rhijn jegens den 28 e aprill 1646 sijnde dinxdach, is daerop verstaen ende geresolveert 17.de geërfden deses Wijcksen gerechts voor de voors. comparitie daerop alhier te convoceren. 19. Dat de borgermeester Schaghen, op vrijdach eerstcomede wederom sall waernemen de comparitie 21 van de gecommitteerden der steden, ende bij die occasie mede spreecken de heeren watergraef ende 23.deputaten ende de borgermeesteren van Utrecht tot vervolging van t lijnpadt op de vaert van hier 25.op Utrecht ende t stellen van schuttingen. 92

93 26.Omme te maecken instructie, reglement ende lijste op de schippers op den Crommen Rhijn worden 28.gecommitteert beyde de borgermeesteren, Bemmell ende Kemp, schepenen. 30.Mede overgelevert extracten van resolutiën bij de heeren Staten nopende den Crommen Rhijn genomen 32.ende bij de borgermeester Schaghen, t Utrecht gelicht ende is geresolveert deselve alhier te registreren als Pag volcht luydende : Pag. 124 Crommen 2.Extract uut de resolutiën van de Edelmogende Heeren Staten s landts van Utrecht Veneris den 16 A augusti Gehoort de mondelinge propositie van de heeren haer Edelmogende gecommitteerden tot de verdiepinge van de 7.Rhijn, ende de lecture van de resolutiën bij haer Eedelmogende dienaengaende genomen op den 5 e maii 1609, 9.den e martii 1612, den 2 e junii 1620, ende den 2 e maii 1632 respective soo op Beschrijvingen 11.als dagelixe vergaderingen. Is naer deliberatie, communicatie ende discoursen daerover gevallen, 13.verstaen goetgevonden ende geresolveert bij dese, dat men de gemelte verdiepinge van de Crommen Rhijn sall 15.in t werck leggen ende effectueren, nae behoren tot costen van de geërfden, die haer Edelmogende sullen 17.subsidiëren met de somme van thien dusent ponden van 40 grooten Vlaems t pont eens, mits dat 19.de voors. verdiepinge gedaen sall worden met communicatie ende ten overstaen van de heeren deecken 21.Strick etc. Goltsteyn etc. van Braeckel etc. van Sandenburg etc. borgermeesteren Foeyt, Velthuysen ende 23.IJsendoorn, of het meerendeel vandien als uut de respective leden van de Staten ende bij haer Edelmogende 25.daertoe versocht, geauthoriseert ende gecommitteert sijnde bij desen : als oock nae voorgande affixie 27.van billiëtten bij openbaren opslach ten meesten oirboir ende minste costen. Ende mits soo wanneer 29.de voors. verdiepinge gedaen sall wesen, dat bij haer Edelmogende staets gewijse gemaeckt sall 31.worden een reglement, opdat de leege landen beneden der stadt Utrecht niet en comen te 33.verdrencken off te bederven. Onder stont Geëxtraheert uut de voors. resolutiën ende accordeert. In kennisse 35.van mij onderteyckent Ant. van Hilten 36.Extract uut de resolutiën van de Eedelmogende Heeren Staten s lants van Pag. 124 v Utrecht Mercurii 15 e october Op de requeste van de geërfdens van de Crommen Rhijn verthoonende hoe dat hare Edelmogende tot vervall van de 3.oncosten van t verdiepen van de Crommen Rhijn bij appoinctement van de 2e maii ende 14 e augusti 1634 hadden 5.belieft te contenteren de somme acht dusent Carolus gulden, die daertoe bij den cameraer in der 7.tijdt op interesse waren gelicht, dan alsoo sij === supplianten geerne souden sijn ontlast van t voors. 9.capitael ende interesse. Ende dat sij supplianten noch verscheyde capitalen eenige merckelicke dusenden 11.monterende, ter selver fine hadden opgenomen daer van sij meer interest waren gevende als tegen den 13.penning twintich. Ende dat de interest van de capitalen op de respective comptoiren van t landt bij 15.ordre van haer Edelmogende tegens den penninck twintich deurgaens was gereduceert, sij supplianten daeromme 17.versochten haer Edelmogende approinctement, waerbij sij supplianten mochten werden ontlast van de voors. acht dusent 19.gulden met den interesse van dien tot laste van t landt opgenomen, mitsgaders geauthoriseert, om 21.het superplus van de gelichte capitalen te mogen reduceren tegens den penninck twintich. Gehoort. 23.de lecture van de voors. requeste, ende van het advis vermogens t appoinctemente van de heeren hare Edelmogende 25.ordinaris gedeputeerden in date den 8 e november 1644 bij de heeren gecommitteerden tot d opsichte van de Crommen 27.Rhijn met den cameraer der selver den 29en januarii 1645 daerop gegeven ende gestelt : ende op den 29.inhouden van dien gelet wesende : Is geconsenteert bij de heeren Geëligeerden Eedelen ende Ridderschappe 31.mitsdesen, dat men de voors. supplianten sall ontlasten van de gelichte acht dusent gulden 33.voors. met den interesse van dien t sedert date van de === opneminge gevallen ende tot dien 35.eynde deses jaers 1645 tot noch loopen sullen. Soo oock in de reductie van de renthen der vordere 37.capitalen, die tot laste der voors. verdiepinge sijn gelicht : mitsgaders dat de voors. geërfdens 39.bij der handt sullen nemen middelen om de uutsettinge tot aflossinge der vordere capitalen voors. te doen Pag Met authorisatie op de heeren watergraeff ende heemraden voors. om met communicatie van de geërfdens 3.eenige noodige schuttingen ende verlaten te stellen, dienende tot conservatie van het water, ende de navigatie in den 5.voors. Crommen Rhijn, ende mede omme de boomen ende heggen staende in wege langs den selven Rhijn doen 7.omhouwen ende amoveren.bij aldien nae voorgaende behoorlijcke insinuatie binnen den tijdt bij haere Edelmogende 9.daertoe gepraefigeert, de eygenaers ende bruyckers in gebreecke bleven sulx te doen, seyden die van de 93

94 11.stadt ende steden dat se t gene voors. is hare principalen sullen rapporteren, ende hare resolutie brengen ende 13.openen sullen in de dagelixe gedeputeerden dewelcke mijne heeren de Staten authoriseren bij dese omme 15.alsdan daerop te disponeren, gelijck deselve sullen bevinden te behoiren. Onder stont Geëxtraheert uut de 17.voors. resolutiën ende accordeert. ========== In kennisse van mij E, Pag Op de clachten van Jan Jansoon Schenck den ouden, borger deser stede, dolerende dat den tollenaer aen t 21.Tolhuys hem niet tolvrij had willen laten passeren, niettegenstaende aldaer vrij ende ongemoeyt was soo 23.lange alhier borger is geweest, heeft gevaren, ende onaengesien de tolteeckens aen hem verthoont, met 25.borgerlicke attestatie, ende hem gelt afgenomen heeft met voorstell die van Wijck onvrij waren. Ende 27.gelet soodane proceduren souden strecken tot praejudicie van de privilegiën deser stede. Is geresolveert daerover 29.te schrijven een missive dat soodane nieuwicheyt mach worden afgedaen, ofte dat andersints alhier soodanige 31.middelen bij de handt genomen sullen worden, die tot maintien van de stadts privilegiën behooren gepleegt 33.te worden. Pag. 125 v Lunae den 27 e aprill 1646 Present den schout, Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 1.Is rapport gedaen bij de borgermeesteren, 2.Het collecteren van de penningen voor de Armen mette bussen voor eenigen tijdt gestateert. 4.Op de requeste van Jan Florissoon Deys cum suis, dolerende dat ongequalificeerde persoonen mede 6.bevarende den Crommen Rhijn in haer praejudicie als sijnde geauthoriseerde veerschippers, versoeckende 8.daeromme interdictie tegen deselve, is geappoincteert, de regierders der stede Wijck interdiceren. Lunae den 4 e maii 1646 Present Schaghen borgermeester, Hollandt, Vermuer, Rijswijck, Romare ende Kemp, schepenen. 11.Is geresolveert te doen repareren de brugh bij Adriaen van Noorts tot de minste costen. Pag. 126 Marcurii den 6 e maii 1646 Present den schout, Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmell, ======= Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 1.ingevallen. Is geresolveert deselve brug te vernieuwen ende publicq nae affixie van billiëtten op goede conditiën aen te 3.bestaden, ten laste van de stadt, ofte t gemeen landt, die daertoe gehouden sall wesen, ende de voors. aenbestadinge 5.toe doen op huyden 14 dagen. Lunae den 11en maii 1646 Present den schout, Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmell, Vermuer, Rijswijcjk, Kemp ende Romare, schepenen. 6.Op de requeste van Jacob Leendertsoon Cloot ende Thonis van Schuylenborgh, is geappoincteert, de 8.regierders der stadt Wijck bij Duerstede interdiceren Claes Petersoon ende alle andere ongeadmitteerde 10.veerschippers t veer in desen gemelt te bevaren op poene van ses gulden te verbeuren, t appliceren 12. de twee derde parten ten behoeve van den officier, ende r derde darde part voor den Armen. Actum ut supra 14.Is gelesen eene requeste van Aelbert Schaghen, borger tot Amsterdam, narrerende in t lang ende breet de 16.inventie van vulmoolens op de rivire van de Lecke te leggen, bij hem gepractiseert, ende daerover oock 18.hadde becomen octroy van de Edelmogende Heeren Staten deser provincie, ende dienvolgende tot affectie van 20.dese stadt wel genegen soude wesen deselve vulmoolens of moolens te leggen voor dese 22.stadt, ende t selve werck aen sommige machtige coopluyden smaeckelick gemaeckt, waerdoor 24.dese stadt een merckelick beneficie toegebracht soude mogen worden, doch dat deselve coopluyden Pag. 126 v 1.eenig scrupul in t hooft ten aensien van de eerste proeve die sij met hem niet sonder groote 94

95 3.costen souden doen, ende hij, suppliant, oock all mede yt soude moeten overgeven an de voors. 5.coopluyden ten regarde van t beneficie sijner octroye, doch dat deselve hare swaricheden 7.licht conden worden wechgenomen soo de heeren regierders deser stede beliefden hem, 9.suppliant, te accorderen ende avoyeren de articulen hiernae volgende : 51 E, Pag.126 v 1 11.Dat haer Edele believen om tot dienst van de molen ende vollerije te gebruycken hem, suppliant, te accorderen 13. t gebruyck van t wachthuys binnen de Vrouwe poort. 15.Item t opperste van de toorn van de voors. poort, mitsgaders te mogen maecken lootsen an de muer 17.ende andere plaetsen daer omtrent. 18.Ende t gebruyck van de muer van de Waterpoort an de Vrouwepoort, ende andere plaetsen daer 20.omtrent om de laeckenen aen te doen drogen Dat de voors. moolen of molens ( soo t eerste wel succedeert, ende de nering soo accrescerende 23.datter meer mochte worden gemaeckt, als niet en wort getwijffelt ) souden mogen 25.bij de winter haer verblijff ende schuylplaets hebben achter t bolleken an de voors. Vrouwepoort. Pag Dat de stadt ( die in t maecken van dien ymmers sijnde gehouden ) t selve bolleken soo 1.hoog believen te onderhouden, dat de molen of molens voors. voor ijsceringe mogen wesen bevrijt. 4.Dat de voors. molen of molens aldaer eerst haer plaets, ende aldaer de 6.schepen daeraen ende om sullen mogen gaen leggen. 3 8.Ende also door de schepen die te nae aen de molen mochten comen te leggen, de cracht van de 10.stroom mocht worden gediverteert, dat Ueedele believen soodane ordre te stellen, dat de 12.schepen omtrent boven deselve niet en sullen mogen mheren ofte aenleggen Dat Uedele all ende een ygelick beliven te verbieden van sich te onderstaen eenige schade t sij met 16.op t lijff te vaeren, of andersints an de voors. molen of molens te doen op poene van de 18.schade te vergoeden Dat een suppliant de voors. coopluyden ende andere luyden, die sij van andere plaetsen 21.alhier souden mogen trecken, sullen worden begiftigt met een vrij burger recht. 23.Alle welcke pointen in deliberatie geleyt sijnde, is geresolveert ende geappoincteert als volgt : 25.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede gelet opten dienst, die dese stadt door t leggen 27.van een vulmolen sall comen te trecken, hebben den suppliant geaccordeert ende geadvoyeert, gelijck 29.haer Eedele advoyeren, ende hem accorderen alle de articulen ende pointen bij dese requeste geroert, Acum ut supra Pag. 127 v 1.Mede rapport gedaen bij den secretaris hoe dat hij volgens t advis van de advocaten Moll 3.ende Eewijck onder protestatie als volgt de stucken van de sijde van Jacob Cornelissoon 5.van Utrecht contra Otto Sluysken te Hooff heeft gebracht. 7.Op huyden compareerde in de griffie s Hoofs van Utrecht Gerbrandt Schaghen, secretaris 9. der stede Wijck, ende verclaerde dat hij gemolesteert sijnde tot overbrenginge der stucken van de 11.differente tuschen Otto Sluysken qualitate qua requirant ende Jacob Cornelissoon van Utrecht cum 13.socio gerequireerde voor den gerechte van Wijck geventileert sijnde, hij sulx niet hadde connen 15.doen, doordien t appoinctement daervan geappelleert was, provisioneel ende niet appellabel 17.sijnde, gemelten gerechte t appel niet hadden connen defereren, gelijck oock te recht 19.bij haer Edele gedaen te sijn, desen Eedele Hove hadde verstaen, ende dat aen de sijde van de voornoemde Sluysken de 21.stucken waren gelicht, dat hij niettemin de stucken an de sijde van Jacob Cornelissen cum socio 95

96 23.gefurneert ende onder hem gelaten bij desen overbracht, onvermindert t recht van de stadt 25.Wijck, ten aensien van t gene voors., ende alleen voor sooveel provisionelick bij desen Eedele 27.Hove verstaen was het appoinctement pro parte appellabel te sijn, versoeckende hiervan acte, die is dese. Actum 29.t Utrecht den 28 e aprill E, Pag. 127 v Jovis den 14 e maii 1646 Present Hollandt, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 30.Die van de gerechte der stede Wijck lasten den scholtus Johan van Issendoorn hem te informeren op de 32.moetwiligheyt, ende het insmijten van de glasen ten huyse van den Domheer Ploos van Amstell ende Jacob Vermuer, 34.schepen deser stede. Pag. 128 Saturni den 16 e maii 1646 Present Wijborg ende Schaghen Borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 1.Op te requeste van de brouwers is geappoincteert de regierders der stadt Wijck t voors. 3.bericht gesien, verstaen dat de voors. pachters een chijshuys sullen mogen houden, sonder 5.dat de pachters die daertoe niet gesint sijn, aldaer gehouden sullen wesen te sitten, 7.nemaer de collecte ende hare huysen sullen vermogen te doen, ende dit alles voor den 9.lopende saisoene ende bij provisie. Actum ut supra Mercurii den 20 e maii 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Vermuer, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 10. Sijn gegost briven van voorschrijvens an de Gerardt de Cock raedt ter admiraliteyt 12.voor Jan van Vreeswijck sone van zaliger den scholtus Vreeswijck, om te hebben den 14.gerecht-ampte tot schencken?? schans vacerende. Saturni den 23 e maii 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Vermuer, Kemp ende Romare, schepenen. 15.Is gelesen een requeste opten naem van Elisabeth Tijnaegels, weduwe ende boedelharster van zaliger 17.Roelof van Wijenbergh, narrerende dat haer man overleden sijnde, ende bij haer naergelaten onmundige 19.kinderen, sonder dat deselve van mombers sijn voorsien, hebben de voors. onmundige een oom 21.van s vaders sijde, die in militairen dienst is ende niet te becomen, versoeckende dat Willem van Dam Pag. 128 v 1.ende Nicolaes van Gerversfoort tot mombers over de voors. kinderen mochten worden 3.genomineert. Waerop is geappoincteert, die van de gerechte der stede Wijck opten inhouden 5.deser, als geannexeerde stucken gelet nomineren tot mombers over de kinderen bij 7.desen gemelt Willem van Dam ende Nicolaes ven Gerversfoort, neffens de 9.selve mede committerende de heeren borgermeesteren in der tijt. Actum ut supra 11.Gehoort t rapport van de heer officier van de informatie bij sijn edele beleyt ende genomen over 13. t glasen insmijten ten huyse van schepen Vermuer ende joncker Nicolaes Ploos van Amstell geschiet. 15.Is daerop verstaen deselve informatiën of copyen van dien te senden aen de chrijsraet 17.om bij haer edele daerin vorder gedaen te worden sulx te rade sullen worden. Pag Item dat de geweldige mocht worden gesonden om van hier te halen een soldaet 21.geapprehendeert sijnde van de compagnie van de marcquis de Vieuville, hebbende grote 23.moetwilligheyt gepleegt ende een borger in sijn arm sonder redenen gesteecken, sijnde 25.Edmont Crouder, om nae sijn meriten gestraft te worden. Solis den 23 e mai 1646 Present Schaghen borgermeester, Hollandt, Bemmel, Vermuer, Rijswijck, Romare ende Kemp, schepenen. 27.Door den offficier geladen sijnde es binnen gestaen de zergeant van de compagnie van de marquis la 29.Vieuville, narrerende dat Edmont Crouder met de soldaet is geaccordeert ende dat 31.hij voor sijn smert, meesterloon ende versuym sall hebben contentement, ende daerover voor 33.acht dagen hadde geapprehendeert geweest, ende water ende broot gegeten, versoeckende 2.dat voor dese mael mocht worden vergeven. 96

97 3.Is verstaen dat uut consideratie den soldaet acht dagen te water ende te broot heeft geseten, ende 5.alsulx straffe geleden, sall worden ontslagen. 51 E, Pag. 129 Lunae den 25 e mai 1646 Present den schout, Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmell, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 6.Is bij den,,out,, borgermeester Hollant ende Romare, schepenen met joncker Nicolaes Ploos van Amstell, kerck= 8.meester rapport gedaen volgens hare commissie ende overgelevert verscheyde articulen van redres ten dienste 10.van de kerck bij haer edele geconcipieert, versoeckende deselve te mogen worden geapprobeert. 12.Te publiceren ende ordonneren een ygelick sijn geuten ende heulen te suyveren. 14.Mitsgaders dat == sich een yder voorsie van bequame leeren emmers ende leeren, jegens huyden dagen, als wanneer daer over de schouw sall geschieden op poene van een halff outschilt 18.bij den contraventeur te verbeuren, die paratelick geëxecuteert sall worden. 20.Ende de geut=schouw te continueren alle maendt. Pag Bij den officier versocht dat Jacob van Bijller als procureur van Jacob Thonissoon van Bemmel de 22.schriftuyre van antwoort van deselven Bemmel in den processe van hem contra Anna Bontemps, ende onder den Pag. 129 v 1.voors. Bijller berustende, soude leveren onder desen gerechten, om == de simple copye vandien te 3.hebben geautentiseert, ende sijn edele te mogen dienen tegen den voors. Jacob Thonissoon, wort daer= 5.op den voors. Bijller geïnterdiceert de voors. antwoort geapostilleert volgens 7. de copye den 18 e julii 1642 niet weerloos te worden sonder kennise van desen gerechte. Mercurii den 27 e maii 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmell, Vermuer, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 9.Gelesen de requeste van den officier gepraesenteert tegen Jacob Thonissoon van Bemmel, mette stucken dair 11.annex. Is daerop verstaen te halen advis van twee rechtsgeleerden. 13.Item alsoo den officier sustineert in diergelijcke saecken mach in t gerecht praesent sijn, t Gerecht 15.ter contrarie, Is geresolveert daerop mede te adviseren. 17.Item mede op t sustenu van den officier van te hebben copye autenticq van de schriftuyre van Jacob Thonissoon 19.sijnde onder Bijller. Tot alle welcken eynde den secretaris wort gecommitteert te gaen naer Utrecht. Veneris den 29 e maii 1646 Present Wijborgh borgermeester, Hollandt, Bemmel, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 22.Is rapport gedaen bij den secretaris ende de advisen geopent, waerop verstaen sij vermits de incompletie 24.van t collegie alles te houden in state tot eerstcomende maendagh. Pag. 130 Lunae den 1 e junii 1646 Present Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 1.Is gelesen een missive van de Hoog ende Mogende Heeren Staten Generaell, versoeckende de dimissie domino Bergei 3.voor t aenstande veltleger, is daerop geappoincteert advis van die van den kerckenrade. 5.Sijn mede geopent de advisen bij de secretaris van Utrecht mede gebracht, ende volgens 7.deselve geappoincteert op de requeste van den officier contra Jacob Thonissoon van Bemmel, Fiat simple citatie. 9.Mitsgaders of den officier in sijn eygen saecken mach praesent sijn, verstaen neen, alsoe den officier in 11.een saecke daeruut hij voordeel te verwachten heeft, gehouden moet worden voor parthije. 13.Eynt lijck van de saecke contra de procureur Bijller, verstaen dat het versoeck bij den officier gedaen niet en is 15.gefundeert, ende hem dienvolgende behoort ontseyt te worden, uut oorsaecke dat nimant vermach 17.het bewijs te halen van sijn tegenparthije, ende den selven niet gehouden is eenich bewijs te 97

98 19.exhiberen, aen sijn parthije, ofte den officier, die t selve tegens hem soeckt te gebruycken, behalven 21.dat oock in allen gevalle het versoeck niet en is gefundeert tegens den procureur, nemaer soude moeten 23.gedaen worden tegens desselfs meester. V A C A N T inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 130 v Lunae den 8en junii 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollant, Bemmel, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare schepenen. 1.Is de borgermeester Wijborg gecommuniceert een missive bij de heeren dijckgraef ende 3.heemraden aen hem gescreven, waerbij haer edelen verstaen dat de aerde nodig tot Lieve Vrouwen hooft 5.sall worden gehaelt uutten Deuvixweert, waerop dat naergesien is de resolutie van den 2en 7.junii Item de memorie in julio 1645 an de heeren dijckgraef ende heemraden voorgemelt 9.bij dese stadt overgegeven, waerop haer voor alsnoch geen appoint hebben verleent. Is 11.geresolveert collegialiter aen t veer te gaen ende besien, of de aerde van Wely ende Vosch bequaem sijn dan niet. 14.Op de requeste van Jacob van Bijller pachter van de Staten Impost op de sijde ende wolle laeckenen 16.is geappointeert, de regierders der stadt Wijck bij Duerstede verstaen dat de respective laeckencopers etc. 18.nopende het doen van de eedt haer sullen hebben te reguleren in conformite van de ordonnantie. Actum ut supra 21.Op de requeste van jonckvrouwe Wendelmont Ruysch weduwe van Pembroeck, is geresolveert op 23.woensdach alsnoch te doen publicatie, dat een yder sijn landen an de secretaris deser stede 25.aenbrenge binnen 14 dagen, op poene van een outschilt te verbeuren. Pag Dominum Bergeum volgens advis van de kerckenraedt gedimmitteert. 3.Gesien de specificatie van salaris van den pander Roock, is geresolveert dat den secretaris op morgen sall 5.gaen naer Utrecht ende de impertinentie van dien t sij schriftelick ofte mondelingan de heeren van den 7.Hove verthoonen. 8.Mede te versoecken appoint op de remonstrantie ende bijgaende documenten voor desen an de heeren dijckgraef 10.ende heemraden overgelevert. Marcurii den 10en junii 1646 Present den schout, Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Kemp ende Romare schepenen. 11.Is rapport gedaen bij de secretaris volgens sijne commissie van de leste vergaderinge, ende daerbij 13.overgelevert extract van de resolutie bij dijckgraef ende heemraden nopende t halen van de aerde uutten 15.Deuvixweert genomen, ende alsoo deselve resolutie nootsaeckelick op een quaet bericht sall sijn 17.genomen. Is daerop geresolveert dat de borgermeester Wijborg op morgen ter Beschrijvinge gaende de 19.heeren dijckgraef ende heemraden sall onderrichten, ende sien te becomen alteratie van de voors. resolutie 21.soo niet, alsdan te doen wat tot conservatie van stadts recht sall dienen. 23.Volgens accoort bij de secretaris overgelevert de twee plechten slaende op de huysinge van Jan van Pag. 131 v 1.Becum alhier in de Oeverstraet, ende op de huysinge van Dirck de Cock, in de De Plechten bij 3.oude Rosmolenstraet, sijnde deselve gecomen uut den boedell van zaliger desen gemelt 5.de borgermeester Ommeren, ende dit in cassatie van een plechte van hondert vijftich gulden overgelevert 7. staende ende de kerck hebbende op sijn huysinge in de Muntstraet, supplerende ende op de staet 9.deselve twee plechten tot hondert vijftich gulden in handen van de kerckmeester in der tijdt. gebracht. 98

99 Pag. 132 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Martis den 16en junii 1646 Present den schout, Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare schepenen. Van den ouden raet Stochius ende Hattem out borgermeesteren, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer out schepenen. 12.Op de resolutie genomen bij de heeren dijckgraef ende heemraden van de aerde uutten Deuvixweert 14.te halen tottet opmaecken van t Lieve Vrouwen hooft nodig, nieuwen ende ouden raedt specialick 16.geladen sijnde, is daerop geresolveert de heeren dijckgraef ende heemraden alsnoch door gecommitteerdens 18.te versoecken alteratie van deselve resolutie, ende in cas haer edelen daertoe niet en resolveerden, dat men 20.deselve proceduren sall verthoonen an de heeren Staten ter bescherming daertoe gebruyckende stadts advocaten 22.om te hebben reparatie van dien, ende in cas middelretijdt de heeren dijckgraef ende heemraden door hare 1.dijckmeesters de voors. resolutie sullen willen leggen ter executie worden geauthoriseert den 3.cameraer deser stede metten pachter in gevolge van de resolutie van den jare Tot t gene voors. 5.te voltrecken ende naer Utrecht te gaen worden gecommitteert de borgermeester Schaghen ende out 7.borgermeester Stochius. Lunae den 22en junii 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Vermuer, Rijswijck ende Kemp schepenen. Van den ouden raet Stochius out borgermeester Gerrit de Kemp, Ploos van Amstell ende Langelaer out schepenen. 8.Is rapport gedaen bij de borgermeester Schaghen, out borgermeester Stochius 10.metten secretaris haren geassumeerden van haer verrichte bij de heeren dijckgraef 12.ende heemraden t Utrecht, hoe dat deselve heeren eenige uutten haren hebben 14.gecommitteert, die dese morgen sullen overcomen om de inspectie locael te doen. Pag. 132 v 16.Is mede de borgermeester Schaghen overgelevert de remonstrantie op den 5en december alhier te boeck gestelt, ende haer Edelmogende Heeren Gedeputeerden overgelevert, jegens d appellen 20.van Cornelis Vosch ende Dirck de Bie, waerop haer Edelmogende hebben geappointeert als volcht : 22.De gedeputeerde van de Staten s landts van Utrecht genegen sijnde de remonstranten in haer recht ende 24.jurisdictie te maintineren, hebben parthijen respective uut saecke ende van hemluyden appellen respective bij 26.desen remonstrantie verhaelt, omme redenen daerbij wijtloopich gededuceert, gerenvoyeert 2.op date deser an de gerechte der stede Wijck ende afgedaen de respective surcheantiën dienaengaende 4.alhier bij haer Edelmogende verleent. Gedaen t Utrecht den 10en junii 1646, onder stont 6.Ter ordonnantie als boven, geteeckent Ant. van Hilten. Lunae den 29en junii 1646 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, Vermuer, Riswijck, Kemp ende Romare schepenen. 8.Is gelesen de resolutie genomen bij de heeren dijckgraef ende heemraden nopende 10. t halen van de aerde tot Lieve Vrouwen hooft noodig, waerbij haer edelen verstaen, dat de 12.selve aerde sall worden bij provisie gehaelt uutten Deuvixweert ende t voorlandt van 14.Balthasar Vosch elx de helft, ende dat deselve te weten de stadt, Vosch ende Willem van 16.Wely binnen een maendt corte deductie sullen overleveren tot justificatie van haer recht. Pag. 133 Martis den 7en julii 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeester, Bemmel, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare schepenen. 18.Specialick geladen sijnde opte voors. resolutie van de heeren dijckgraef ende heemraden, is 20.verstaen ende geresolveert, dat men t collegie opte schouw comende sall houden, ende aenwijsen de 22.bequame aerde == in t voorlandt van Willem van Wely, alsulx volgens t 16en articule 24.van de ordonnantie opten Leckendijck, deselve aerde aldaer, ende niet uuttet voorlandt 2.van de stadt moet worden gehaelt. Dat mede den heere raetsheer Nijpoort 4.===== waerover Willem van Wely is behoude oom sall worden gesuspecteert. All t selve 6.nu te doen, worden gecommitteert den scholtus, de borgermeester Schaghen, out borgermeester Stochius, 8.Bemmell, Vermuer schepenen, mette secretaris 99

100 Pag. 133 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 9.Is den officier vermaent te informeren op de actie van Hendrick van der Lith jegens Claes de Vaell begaen. Marcurii den 8en julii 1646 Van de magistraet present den schout, Wijborg ende Schaghen, borgermeesteren Vermuer, Rijswijck ende Kemp schepenen. Van den ouden raet Stochius out borgermeester, Ploos van Amstel ende Langelaer schepenen. 11.Nieuwen ende ouden raet sijnde geladen, om te hooren rapport van den borgermeester 13.Schaghen, out borgermeester Stochius ende den secretaris, op gisteren bij de heeren 15.dijckgraeff ende heemraden an de heull sijnde geweest, verhaelden hoe dat 17.voorgemelte heeren dijckgraeff ende heemraden op de demonstrantie locaell 19.van de aerde te halen nodig tot Lieve Vrouwen hooft gisteren hadden == gebesoigneert, ende in de 21.selve besoignes niettegenstaende gedane recusatie tegen den heere raetsheer Nieupoort was van 23.Willem van Wely behoude oom is, denselven heere Nieupoort geadmitteert, ende bij haer edelen 25.genochsaem gepersisteert is bij de lest genomene resolutie, strijdig deselve mette,,,, 27.ordonnantie van de Leckendijck,,als andere deser stede documenten,, ende tot groot praejudicie van dese stadt. Is 29.geresolveert met advis van advocaten over t voors. ongelijck te protesteren an de heeren dijckgraef 31.ende heemraden, mitsgaders all t selve bij remonstranten an de heeren Staten of haer Edelmogende Gedeputeerden Pag. 133 v 2.========== als directi domini van de Deuvixweert ende,,oock,, supremi judices te 4.verthoonen, met versoeck van soodane provisie als tot weering van t voors. ongelijck dienen sall 7.Ende alsoo voorgemelte heeren dijckgraef ende heemraden bij haer edele chierchedulle hebben 9.belieft te statueren poenale interdictie jegens den molenaer deser stede, van dat hij 11.== sijn moolen niet en sall laten omgaen ten tijde van de schouw, ende gelet dat de 13.voors. molenaer is een borger ende inwoonder deser stede, staende de voors. moolen op een van de 15.stadts toorns waerover dijckgraef ende heemraden geene jurisdictie connen noch 17.vermogen te exerceren, nemaer dat dese stadts jurisdictie daerdoor geïnfringeert 19.soude worden. Is daerop mede geresolveert met advis als vooren te doen protest ende 21.requeste te praesenteren, met te doene praesentatie, dat de heeren regierders deser 23.stede gesint sijn geweest ende alsnoch sijn den voors. molenaer sulx te injungeren, ende om 25.all t selve te doen ende morgen naer Utrecht te gaen wort gecommitteert den secretaris. Pag. 134 als 27.Dat mede Willem van Wely sich hebbende onderstaen t sant voor t hoefslach van de 29.stadt te besteecken, is daerop geresolveert ende in conformite van de resolutie van den 31.23en maii 1631 den officier deser stede geordonneert de sloot voor t sant achter 2. t veer voor den dijck aengewassen, ende tegen recht bij den voors. Wely besteecken 4.op te nemen ende laten vullen hoefslachs lengte daeruut doende halen eenige voederen sants 6.op dat nae ouder gewoonte de borgerije deser stede aldaer voortaen haer sandt sullen mogen halen. Jovis den 9en julii 1646 Van de magistraet present den schout, Schaghen, borgermeester. Bemmel, Rijswijck, === de Kemp ende Romare schepenen. Van den ouden raet Stochius out borgermeester, Ketell, Gerrardt de kemp ende Ploos van Amstell, schepenen. 9.Is rapport gedaen bij den secretaris van t gene bij hem met de advocaten 11.de Raedt ende Eewijck is gebesoigneert in de voors. saecken, ende gelesen concept 13.van een missive bij hem mede gebracht mitsgaders t vorder goetvinden van de 15.voors. advocaten. Is daerop goetgevonden te committeren de borgermeester Schaghen, 17.uutte magistraet ende den out borgermeester Stochius uutten ouden raet, om haer edelen op morgen te 19.begeven naer Utrecht, ende ter vergaderinge van de Staten de resolutiën van de heeren dijckgraef ende 21.heemraden nopende t halen van de aerde te verthoonen, ende tegen t praejudicie van dien, van haer Edelmogende 23.directi domini van de === Deuvixweert te versoecken soodane provisie als voorgemelte 25.advocaten te raden vinden sullen. 100

101 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 134 v Veneris den 10en julii 1646 Present van de magistraet Schaghen borgermeester, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare schepenen. Van den ouden raet Stochius out borgermeester, Berndt de Kemp, Ketell, Gerrit de Kemp, Ploos van Amstell ende Langelaer out schepenen. 1.Is rapport gedaen bij de borgermeester Schaghen, ende out borgermeester Stochius op de commissie van 3.gisteren, leverende tot dien eynde over de propositie in de vergaderinge van de Staten 5.gedaen, luydende als volcht : 6.Remonstreerden de gecommitteerden der stadt Wijck, dat deselve stadt van haer Edelmogende in 8.erffpacht houden seeckere weert genaemt den Deuvixweert, bij Wijck gelegen, dat 10.dijckgraef ende heemraden van den Leckendijck bovens dams op den 6en junii 1646 haren dijckmeester 12.belast hebben de aerde nodich tot weder opmaeckinge van Ons Lief Vrouwenhooft te halen uutten 14.voors. Deuvixweert, met die bij gevoegde clausule, daerinne voor desen gewoon is 16.geweest deselve te halen, dat hoewel de heeren regierders der voors. stadt gemelte 18.heeren dijckgraef ende heemraden verthoont ende doen blijcken hadden, dat de aerde tot reparatie 20.van t voors. hooft noyt was gehaelt uutt den voors. weert nemaer uut t voorlandt 22.van Willem van Wely ende Balthasar Vosch, ende dat alsulx de voors. resolutie op een quaet 24.praesuppoost was genomen, ende gefundeert, dat mede volgens 16en articule van de ordonnantie 26.opten Leckendijck, de aerde gehaelt moste worden ter naester plaetse, t welcke was 28. t voors. voorlandt van Willem van Wely ende Balthasr Vosch, die oock alleen beneficie 30.trecken door t voors. hooft, ende mitsdien oock uut die reden de last van de aerde te leveren moste Pag dragen, ende bij sententie van den jare 1615 tuschen de heeren regierders van Wijck ende Gerrit Uutteweert 4.doenmaels possesseur van t landt van de voors. Vosch verstaen was, dat men de aerde niet uutten voors. 6.Deuvixweert, nemaer uuttet landt van deselver Uuttenweert soude halen, mitsgaders dat den 8.2en junii 1627 bij gemelte heeren dijckgraef ende heemraden op de requeste van den voors. Balthasar Vosch 10.achterbax verstaen sijnde, dat men de aerde tot t maecken van t voors. hooft uutten Deuvixweert soude 12.halen bij de voorgemelte heeren regierders verstaen is, dat men sulx de facto soude beletten, daerbij 14.oock niettegenstande remonstrantie van deselven Vosch was gepersisteert, sonder dat eenige aerde dier tijdt 16.noch daernae uutten Deuvixweert is gehaelt, hadden niettemin de voors. heeren dijckgraef ende 18.heemraden op den 23en junii 1646 geordonneert parthijen contendenten die geseyt werden te sijn de heeren 20.regierders van Wijck, mitsgaders den voors. Willem van Wely ende Balthasar Vosch, hoewel sij tegen den anderen 22.geen contendenten sijn haer recht ende gerechticheyt nopende t halen van de aerde tottet overeeren van t 24.voors. hooft bij memorie te deduceren ende over te leveren, ende voorts de heeren regierders van Wijck 26.ende Balthasar Vosch belast elx voor de helfte te gedogen het uuthalen van de aerde ende soden tot 28.overeeren van t voors. hooft nodig, welcke resolutie also ongehoort ende ongerijmt was, 30.soo om voorverhaelde redenen, als dat daerinne niet alleen provisionelijck nemaer in t geheel 32.den voors. Willem van Wely wort geëximeert mette geadycieerde conditie dat den succumbant 34.ende den geenen die in ongelijck gewesen sall worden aen den triumphant sall hebben te doen verstooringe van de 36.helfte der uutgehaelde aerde ende sooden, verstaende alsulx dat den voors. Wely sall blijven uuttet Pag. 135 v 1.dispuyt, ende vrij van t halen van de voors. aerde ende zooden, tegen alle redenen ende 3.aequiteyt, ende sonder kennisse van saecken, want uut t gravamen van de stadt Wijck te 5.meer blijckt. Mitsgaders de sucht van ymant in t collegie van dijckgraef ende heemraden 7.totten voors. Wely, ende dat hare Edelmogende sijnde directi domini van de voors. weert de 9.saecke mede concerneert ende de voors. onbehoorlijcke proceduren van dijckgraeff ende 11.heemraden sullen moeten werden tegen gegaen ende gestuyt, versochten de voornoemde gecommitteerden 13.haer Edelmogende adhaesie, om t uuthalen van de voors. aerde ende zooden uutten Deuvixweert 15.de facto, of andersints te helpen weeren ende te doen repareren sulx goetgevonden sall worden. 18.Dat op de voors. propositie de heeren Staten hebben geresolveert ende geschreven als vocht : 20.An de heeren dijckgraef ende heemraden Eedele etc. 101

102 Pag. 135 v Pag. 136 Pag. 136 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 21.Neffens dese schicken wij Uedele de remonstrantie ons nae mondelinge propositie van de gecommitteerden 23.der stede Wijck ter vergaderinge alhier geëxhibeert, ter saecke Uedele op den 6en 25.julii voorleden haeren dijckmeester hadden belast d aerde nodich tot weder opmaeckinge van t 27.Lieve Vrouwen hooft te halen uutten Deuvixweert bij de gemelte stede Wijck gelegen, die de 29.selve van ons is houdende in erffpacht met de bijgevoegde clausule daer men voor 31.desen gewoon is geweest deselve te halen, waeruut Uedele de redenen van oppositie 2.derselver stede breder sullen gelieven te sien, mitsgaders haer versoeck daerover in fine gedaen, 4.versoeckende Uedele de heeren onse ordinaris gedeputeerden haer bericht daerop wilen doen, tegens naestcomende 6.woensdach den 15en deser ten langsten, houdende middelretijdt alles in state. Hiermede Eedele etc. den 10en julii 1646 Staten etc. 9.Is mede bij voorgemelte gecommitteerden overgelevert een missive bij voornoemde advocaten ingestelt ende te 11.senden an de heeren dijckgraef ende heemraden, ende deselve alsoo gearresteert, om op morgen over 13.te senden luydende als volcht : 14.Welledele eerentfesten hooggeleerde, seer discrete heeren, 16.Ons is vreemt voorgecomen, dat Uedele de molenaer van de molen stande op den toorn an de stadts muer 18.tot Wijck alhier bij forme van ordonnantie ende bevelen poenael hebben geïnjungeert met malen op te 20.houden ten tijden Uedele met wagen ende peerden om te schouwen daer voorbij souden rijden, of als hem 22.sulx soude worden verwittigt, op poene van drie Carolus gulden, also wij niet en bevinden dat 24.Uedele bij den Leckendijcks-brieff eenige jurisdictie over de inwoonders van Wijck ofte hare goederen 26.in t territorie van onse stadt buyten t circuit van de dijck gelegen oyt is gedefereert, ende 28.dat wij mecum et mixtum imperium aldaer van wegen de hoge overicheyt alleen exercerennde 30.niet en souden connen gedogen, dat ymants sonder onse requisitie ende consent hem eenige 2.jurisdictie in de voors. stadt quaeme aen te matigen, so sullen Uedele ons te goede houden, 4.dat wij tot conservatie van onse jurisdictie ende om deselve van alle usurpatie ende 6.infractie te vindiceren den voornoemde molenaer, onsen onderdaen, hebben geïnterdiceert hem 8.naer t voors. verbot te reguleren, sijnde niettemin bereyt in cas wij daertoe 10.als t behoort bij Uedele of andere wierden aengemaent ofte versocht soodanige 12.voorsieninge bij ons selve ( die sulx bevolen is ende toecompt ) te doen, dat Uedele ten tijde 14.van de schouwe geen hinder of empeschement van de voors. molen en wedervare, waer 16.van wij Uedele bij desen hebben goetgedacht tot weeringe van alle vordere turbel ende 18.infractie van jurisdictie te verstendigen, ende bevelende hiermede Uedele in de protectie 20.Godes. Actum Wijck den 10en julii 1646 Uedele goede vrunden den schout, borgermeester ende die van de 22.ouden ende nieuwen raedt der stede Wijck. 23.Is mede geresolveert de dijckmeester Wijborg te notificeren, de statering nopende t halen van de 25.aerde uutten Deuvixweert ende waerschouwinge van aldaer geen vordere aerde te halen tot 27.naeder ordre, met last an de pachter t hecken te sluyten, ende het aerde halen te beletten. Pag Alsoo den scholtus in mora is blijvende ter executie te leggen de resolutie van de 8en 32.deser jegens Willem van Wely genomen wort den scholtus geordonneert 2. t selve alsnoch te voltrecken op morgen peremtoirlick op poene dat bij 4.naelatigheyt daerinne nae rechtsbehoiren sall worden voorsien. 6.De molenaer te interdiceren het pareren van de resolutie van de 8.heren dijckgraeff ende heemraden bij haer Edele chiercedulle gemelt. Lunae den 13en julii 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare schepenen. 10.Heeft den officier gerapporteert hoe dat sijn Edele de resolutie van den 102

103 12.8en deser heeft ter executie geleyt. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 137 v Lunae den 20en julii 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare schepenen. 1. t Vervolg van de saeck voor de heren dijckgraeff ende heemraden 3.uutgestelt tot woensdag eerstcomende. Pag. 138 Mercurii den 29en julii 1646 Present Wijborg borgermeester, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Romare ende Kemp, schepenen. 4.Op t mondeling versoeck van de borgermeester Wijborgh is sijn edele 6.gaeaccordeert een tenen horde te mogen stellen in de stadts gracht 8.t eynden sijn hoff aen het Bemmels dijckgen, om daerbinnen 2.eenige entvogels te mogen houden. V A C A N T Pag. 138 v Pag. 139 Eodem die present ut supra 3.Is gelesen een requeste overgegeven bij Luydie ende Emmerentia 1.Schaghen, narrerende dat Cornelis Vosch gewesen ontfanger van de 3.predicanten ontfanck aen haer weygerde te betalen het tractement 5.van vijftigh gulden jaerlix, bij haer nu lange jaren ontfangen 7.ende onder haer gegevene quitantiën in reeckeningen gepasseert, ten sij 9.daervan verthoonden ordonnantiën, == met veel meer andere redenen 11.versoeckende appoint waerbij den voors. Vosch, ende alle andere die den 13.voors. ontfanck sullen comen te bedienen worden belast de supplianten 15.op haer quitantiën ende voor ordinaris op den staet als voor desen t voors. 17.jaerlix tractement te betalen, dit doende etc. onderteeckent J.Sandick 19.Op welcke requeste alle de reeckeningen van tijde der voors. betalinge naegesien, 21.is geresolveert ende geappointeert als volgt : 23.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede op den inhouden deser gelet 2.verstaen ende verclaren bij desen dat de supplianten het jaerlix tractement bij desen gemelt 4.bij provisie sall volgen, ordonnerende de ontfangers respective in der tijdt deselve 6.betalinge onder haer quitantie te doen, ende dit gedurende ter tijdt ende wijlen bij nieuwen ende 8.ouden raedt daerop naerder sall wesen gedisponeert. Actum ut supra Veneris den 31en julii 1646 Present borgermeester Wijborg, Schaghen, schepenen Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer ende Kemp schepenen. 10.Op de requeste van van Johan Issendoorn, schout, contra Ferdinand Lameer, is geappointeert. t Gerecht 12.verstaet dat === joncker Ferdinandt Lameer in collegium sal worden geadduceert, ende op den 14.inhouden deser gehoort, alsdan gedisponeert te worden naer behoiren. Marcurii den 12en augusti 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare schepenen. 16.Is voorgestelt bij den secretaris hoe dat hij van meninge sij voor den tijdt van een maendt 18.min of meer hem te begeven binnen Utrecht ende sijn studie wat avanceren, daertoe hem consent gedragen is. 103

104 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag.139 v Jovis den 13en augusti 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Bemmell, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 1.Also Ferdinandt Lameer door den deurwaerder Aert Petersoon ontboden sijnde, an denselven verclaert 3.niet te willen voor den gerechte compareren, wort den officier gelast ende 5.geordonneert denselven Lameer parsoonlick voor t voorgemelte gerechte 7.te adduceren met soodane assistentie, als sijn edele te raden worden sall. Veneris den 14en augusti 1646 Present Wijborg borgermeester, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 9.Op de dertelheyt ende dreygementen van joncker Ferdinandt Lameer aen dees ende die gepleegt 11.Is geresolveert denselven te interdiceren ymant te injuriëren of te dreygen met 13.roers, rappier of ander geweer, slaen of stooten op poene van thien rosenobels tegen 15.de heer van de lande te verbeuren. Lunae den 7en september 1646 Present den schout, Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare schepenen. 16.Is rapport gedaen bij den secretaris over de saecke van de processe van Balthasar Vosch contra de stadt 18.Wijck voor de heeren dijckgraef ende heemraden geïntenteert, is daerop geresolveert te 20.declineren van de gerechtsbanck van dijckgraef ende heemraden ==== ende versoecken renvoy 22.voor den Hove van Utrecht, als sijnde een materie possessoir. 24.Is bij den officier overgelevert seecker papier van feyten tot 26 srticulen ten lasten van Adriaen 26.Stevensoon van Zijll, gedetineerde, versoeckende inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 140 Jovis den 10en september 1646 Present den schout, Schaghen borgermeester, Hollandt Bemmel, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 6.Is rapport gedaen bij de borgermeester Schaghen van t gepasseerde op gisteren ter Beschrijvinge. 8.Is gelesen t advis bij den secretaris gehaelt in der voors. saecke gegeven bij de advocaten 10.Moll ende Kerckraad luydende aldus : Souden verstaen dat den schout niet en is bevoecht off 12.gefundeert om voor alsnoch, die feyten tegens den voornoemden van Sijll over te leveren, off hem daerop te 14.hooren, uyt dien den voornoemden van Sijll niet en is sijn gevangen, maer indien hij eenige actie op den 16.voors. van Sijll vermeynt te hebben, moet hij alvoorens t gene hem bij requeste soodanige provisie 18.van Justitie van den gerechte versoecken, als hij te raden vinden sall, ten eynde alsdan bij den 20.gerechte daerop sulx mach worden gedisponeert als nae rechten toe behoirt. Eodem die Present den schout, Hollandt, Bemmel, Vermuer, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 22.Alsoo op t voors. advis geen omvrage wss gedaen, heeft den officier sulx 24.voorgestelt, hebben die van den gerechte haer mettet advis geconformeert. Pag. 140 v Saturni den 12en september 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 1.Op de requeste van Johan van Issendoorn, schout deser stede, is geappoincteert 3. t Gerecht ordonneert den gijselmeester Hendrick van der Lith de persoon van Adriaen Stevensoon van 5.Zijll, op t versoeck van den heere officier te bewaren nae behoiren, verstaen dat voorgemelten 7.officier de actie, die sijn edele vermeynt tegen den voors. van Zijll te hebben, alsnoch sall 9.institueren binnen drie dagen, bij desen gemelt. 104

105 Pag. 141 Lunae den 14en september 1646 Present den schout, Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 10.Sijn binnen gestaen domini de Leeuw ende Heurnius bedinaren des Godtlicken Woorts binnen deser 12.stede, voorstellende de grote swackheyt ende sieckte van Adriaen Hendricksoon de Roy, 14.coster van de kercke van Sint Jan alhier, ende dat sij daerover bij die van de kerckenrade 16.deser stede gemeente waren gelast ende gecommitteert, om voor de huysvrouw van de 18.voors. Adriaen Hendricksoon te versoecken expectantie van t voors. coster-ampt nae doode van 20.haren man, alsmede van t groefbidder-ampt voor Cornelis Ghijsbertsoon, ende is nae der= 22.selver vertreck gelesen eene requeste van Janneke Adriaens van Werckhoven, 24.huysvrouw van Adriaen Hendricksoon de Roy voors., versoeckende dat == mettet 26.voors. coster-ampt ende emolumenten van dien tot subsidie ende onderhout van hare kinderen ende 2.huysgesin te voorsien ende beneficieren wilden. 3.Mede gelesen eene requeste op den naem van Cornelis Ghijsbertsoon, versoeckende mocht worden gebeneficeert 5.ende voorsien mettet groefbidder-ampt over de dooden bij acte van expectantie nae 7.doode van de voors. Adriaen Hendricksoon de Roy, op welcke requeste appoincten van servivantie sijn 9.geconsenteert, mits gedragende conform d instructie algereets beraemt ende noch te maecken. 10.Is wederom binnen gestaen dominus de Leeuw voors. dolerende over de quade betalinge der predicanten= 12.gagie, versoeckende dienthalven ordre, daerop den heere scholtus is gehoort, die verclaerde 14.in sijnen naem tot collecteur van de ontfanck van t outschilt ende schellingelt te hebben 16.gestelt Chistoffel Stochius out borgermeester deser stede, sonder dat hij wiste ofte geloofden den 18.voors. ontfanck hem aen te gaen de predicanten raeckende, dat oock sijn commissie van de stadt 20.daervan niet en melde, is niettemin bij sijn edele aengenomen den voors. sijner collecteur daer 22.over te spreecken, ende daervan rapport te doen. 23.Jan van Groll aen te seggen dat hij de wech buyten de Waterpoort telckens effen hout, ende 25.gelijck maeckt op poene van suspensie van sijnen portier-schappe. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag Den secretaris gelast van de weeck naer Utrecht te gaen ende waer te nemen de saecken van de stadt 29.jegens Vosch ende Wely. Veneris den 18em september 1646 Present Wijborgh borgermeester, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 30.Is gelesen de acte van den Hove van Utrecht bij desselfs deurwaerder geïnsinueert van Pag. 141 v 1.inhout als volcht : t Hof Provinciael van Utrecht interdiceert borgermeesteren ende 3.schepenen der stede Wijck bij Duerstadt op poene van nullité ende arbitrale 5.correctie den persoon van Adriaen Stevensoon van Zijll, aldaer aengehouden, uutte detentie 7.te ontslaen, voor ende alleer bij den gemelten Hove daertoe ordre sall wesen 9.gegeven. Actum t Utrecht den 16en september Is daerop geresolveert te concipieren een memorie van t gepasseerde in de voors. 13.saecke, ende deselve te senden an den borgermeester Schaghen, althans t Utrecht sijnde, 15.ten eynde daerop, om te ontgaen de infractie van stadts jurisdictie advis 17.van twee rechtsgeleerden genomen worden. Saturni den 19en september 1646 Present Wijborg borgermeester, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Kemp ende Romare, schepenen. 18.Is binnen gestaen den heere raetsheer Zas met den griffier Berck, voorstellende hoe 20.dat bij de heeren van den Hove waren gecommen, om an de heeren van de gerechte deser 22.stede te versoecken, dat de persoon van Adriaen Stevensoon van Zijll, alhier sijn selven in 24.gijselinge hebbende gesisteert, haer Edele mochte volgen, om redenen dat over denselven te 105

106 Pag Hoof is litispendentie, apprehensie tegen hem verleent, ende deselve met een dextriteyt 28.ontgaen, alsulx den connexiteyt van saecken, die daeromme niet gedivideert 30.mochte worden, praesenterende te geven acte van non praejudicie, ende dat de stadt door 2.haren deurwaerder denselven soude doen brengen buyten de stadt, ende alsdan de heeren van den 4.Hove hem overnemen souden, Is daerop geresolveert aenstont naer Utrecht te 6.senden, ende advis daerover te becomen, specialick wat contentement nopende de insinuatie 8.ende interdictie behoort te geschieden, om alsdan de heeren van den Hove te berichten, ende de menuinge 10.deses gerechts bekent te maecken. Solis den 20en september 1646 Present Wijborgh ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 11.Is geëxhibeert t advis over de voors. saecke bij de borgermeester Schaghen t Utrecht 13.genomen, ende t gene op het laeste door Peter Aertsoon deurwaerder is overgebracht, Is 15.daerop geresolveert de twee aenstaende missiven an de heeren van den Hove aenstont over te stueren. 17.Eedele, hooggeleerde, wijse, voorsienige heeren,de borgermeesteren deser stadt hebben ons gecommuniceert 19.dat op donredach lestleden door den deurwaerder Buyser hemluyden was geïnsinueert seecker appoint van Uedele 21.van date den 16en september lestleden luydende als volcht : t Hof Provinciael van Utrecht interdiceert borgermeester 23.ende schepenen der stede Wijck bij Duerstadt op poene van nullité ende arbitrale correctie den persoon van 25.Adriaen Stevensoon van Zijll aldaer aengehouden uutte detentie te ontslaen voor ende alleer bij den gemelten 27.Hove daertoe ordre sal wesen gegeven. Actum den 16en september Leger stont Ter ordonnantie van de 29.selve ende was onderteyckent Cor Portengen. Ende alsoo hetselve appoint is een nieuwicheyt, daervan wij 31.geen exempel en weten, ende notoire turbel ende infractie in onse criminele jurisdictie die Pag. 142 v 1.wij eedts- ende amptshalven gehouden sijn te maintineren, soo dient desen alleenlijck om jegens 3.hetselve apppoint ende insinuatie van dien te protesteren van nullité, ende daerbij te verclaren 5.dat wij niet van meninge sijn t selve appoint te pareren, maer in regard van de persoon van 7.Adriaen Stevensoon van Zijll te procederen, soo wij geraden vinden sullen te behoiren. Soo 9.hebben wij t selve Uedele willen tegemoet voeren, verhopende dat deselve daerop sulx 11.sullen letten, dat alle turbel ende confusien, mitsgaders de verwijderinge die daeruut 13.soude mogen ontslaen verhoedet werde. Die van den gerechte der stede Wijck. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag.142 v 14.Eedele, hooggeleerde, wijse, voorsienige Heeren, gehoort hebbende de propositie ende versoeck op den 16.19en deses t onser vergadering bij de edele heere Zas Uedele collega ende commissaris vergeselschapt 18.metten heere griffier Berck gedaen, om onder acte van non praejudicie te hebben overleveringe 20.van den persoon van Adriaen Stevensoon van Zijll, die sich binnen onse stadt heeft gesisteert, Souden 22.Uedele daerinne te wille hebben geweest met betoon van alle goede correspondentie 24.voor sooveel wij sonder naedeel van onse stadt recht ende jurisdictie eenichsints conden ende 26.vermochten. Doch doordien door Uedele ongehoorde interdictie poenael tegen ons verleent, mitsgaders 28.versoeck bij gemelte heere Zas uut Uedele name aen ons gedaen om tot examinatie van de voors. 30.Adriaen Stevensoon van Zijll te mogen procederen, soo merckelick turbel ende indracht in ons 32.ende onser stadts recht ende jurisdictie is gedaen, sonder dat t selve is afgedaen ende gerepareert, 34.connen wij nu bij dese gelegentheyt t voors. versoeck niet toestaen, also wij andersints 36. t voors. turbel ende indracht soude schijnen te approberen tot inreparabile praejudicie van ons Pag ende onser stadt recht ende authoriteyt, Uedele met eenen notificerende, dat wij in regard van de voors. Adriaen 4.Stevensoon van Zijll sullen procederen, sulx als wij in conscientie ende nae rechten ende ordonnantiën bevinden 6.sullen te behoiren. De borgermeesteren ende schepenen der stede Wijck. Lunae den 21 en september Present den schout, Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 7.Is gelesen eene requeste van Robbert Dircksoon van Engelandt, schoelapper, versoeckende om 9.vele redenen, dat hem, suppliant, t gebruyck van t huysken in de Waterpoort gegost 11.mochte worden sijn leven gedurende, sonder ytwes jaerlix daervoor te betalen, mits dat 13.hij t selve huysken in goede reparatie t sijne costen sall onderhouden. Ofte andersints dat 106

107 15.hij daervan huyre betale gedurende het leven van Jan van Groll, ende nae desselfs overlijden 17. t selve voor niet gebruycken. Is geappointeert ende geaccordeert gedurende t leven van Jan van Groll 19.mits betalende an deselven weeckelick, als tot noch toe gedaen heeft, ende nae de doot van 21.Jan van Groll de continuatie van dien, sonder huer te betalen, mits dat hij t selve in 23.reparatie onderhoude tot sijne costen, alles gedurende tot wederseggen. 25.Is rapport gedaen bij den secretaris dat de saecke van de stadt contra Balthasar Vosch voorlede woensdach 27.heeft gedient, ende dat de missive van de heeren dijckgraef ende heemraden op dinxdag voorleden 29.tot vergaderinge van de heeren gedeputeerden is overgelevert doch vermits geene vergaderinge van deselve Pag. 143 v 1.heeren, niet opgedaen. 2.Aen Jan Cornelissoon metselaer aenbestaedt voor den tijdt van ses jaren het onderhouden 4.van de stadts mueren, wallen ende trappen, in ordinaris reparatiën van kantsteenen op te setten, 6.uutsackingen aen te stoppen, ende repareren naer behoiren in elcken jare, tegen den tijdt dat 8.daerover besichtinge sal vallen, ende daervoor hij sall hebben achthien gulden jaerlix. 10.Waervan t 1 e jaer Victoris deses jaers sal wesen verschenen, mits dat daer 12.inne niet begrepen sal wesen t gene boven de vier voeten in t viercandt 14.uutgevallen soude mogen wesen, t welcke de stadt buyten sall betalen, wel verstaende 16.dat sulx alvoorens te repareren bij de borgermeesteren ende cameraer sal worden 18.gevisiteert, ende daertoe ordre gegeven. Jan Cornelissoon metselaer Marcurii den 23en september 1646 Present den schout, Schaghen borgermeester, Hollandt Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 19.Alsoo Wilhelm van Wely sich heeft onderstaen weder op te graven t gene bij resolutie van den 21.8en julii 1646 door den officier is doen vullen voor t hoeffslach van de stadt aen t veer, is 23.geresolveert, dat men te naernoen ten twee uren collegialiter derwarts sall gaen, ende mede 25.nemen de geswoorens deser stede door dewelcke men t opgegravene sall doen vullen. Pag. 144 Pag. 144 Eodem die 1.Is gelesen eene requeste bij den officier overgegeven jegens Adriaen Stevensoon van Zijll, versoeckende dat denselven 3.over de feyten ende effractie sulx an de lijve sal werden == gestraft, als bevonden soude worden te behoiren, emmers 5.bij ordre naerdien hij alsnoch op de voors. feyten ende circumstantiën vandien, mitsgaders de voors. effractie 7.behoorlijck soude sijn geëxamineert, ende voorts geïnformeert indien t noot sij etc. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 9.Is voorgestelt dat den officier behoorde hem te absenteren ende soolange uut de vergaderinge te 11.vertrecken tot dat de heeren op t verschreve versoeck hadden gedisponeert, waertegen den 13.officier versochte dat t gerecht eerst wilden resolveren, of sijn edele in t resolveren ende appointeren op t 15.voors. requeste soude praesent mogen sijn dan niet. Soo is daerop eenparelick geresolveert, dat 17.den officier in t opinieren, delibereren ende appointeren op de voors. requeste als op sijn edele naem sijnde 19.gepraesenteert, niet mach praesent sijn. 20.Compareerde Johan van Issendoorn, ende seyde dat volgens stijll ende manier van procederen d oficiers altijdt 22.in de gerechten mogen praesent sijn, in criminele saecken, protesterende oversulx van de weygeringe ende 24.ontsegginge bij desen gerechte hem, comparant, gedaen om bij te wesen de criminele proceduren tegen 26.Adriaen Stevensoon van Zijll, ende versochte hiervan acte, welck protest geëxamineert sijnde, ende gelet dat den 28.officier mette voors. protest te vrog op is, alsoo sijn edele praesentie in de criminele proceduren van Adriaen 30.Stevensoon van Zijll, voor alsnoch niet ontseyt en is, maer alhier alleenlick over de dispositie op 32.de voors. requeste wort geweygert, wort sijn edele acte van dese ganse notule gegost. 34.Ende nochmael gelesen sijnde de voors. requeste, is geappointeert. t gerecht verstaet dat Adriaen Stevensoon van 36.Zijll, bij provisie sal worden geëxamineert op de feyten ende inditiën bij desen gemelt Pag. 144 v 2.voor sooveel hij op deselve door Commissaris van den Hove niet geëxamineert 4.en is, mits dat den heer officier sall hebben te verthoonen ende daerbij overleveren 6.de documenten ende bewijsen, die hij dienaengaende is hebbende. Actum ut supra 107

108 Jovis den 24en september 1646 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck,, Kemp ende Romare, schepenen. 8. t Gerecht op t mondeling versoeck van den officier naerder gelet, verstaet 10.dat Adriaen Stevensoon van Zijll op alle de bijgaende feyten sal worden geëxamineert. Lunae den 28en september 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 12.Op de requeste van Peter van Daell deurwaerder van de camere van de Edelmogende 14.Heeren Staten s landts van Utrecht. Is denselven geaccordeert een glaes 16.met stadts wapen in sijne huysinge, mits t selve stellende digno suo loco. 18.Op de requeste van den kerckmeester joncker Nicolaes Ploos van Amstell, versoeckende commissarisen 20.over de aenbestadinge van de kercks reparatiën, daertoe gecommitteert sijn Hollandt, Achterhout 22.ende Romare, schepenen. Pag Is gelesen eene requeste van Eelis Anthonissoon Breeck, verhalende sijne accidenten daermede hij 2.van Godt de Heere is besocht, ende versochte dat hij mettet clepperampt mocht 4.worden gebeneficeert, ofte anders soo Stoffel Stoffelsoon niettegenstaende sijne 6.swackheyt daerin soude willen continueren, dat den suppliant alsdan voor den derden mocht 8.worden ========= geadmitteert ter tijdt ende wijlen toe een der selver 10.overleden sall sijn, om alsdan wederom bij twee persoonen bedient te mogen worden. 12.Is daerop geappointeert. De regierders der stadt Wijck bij Duerstede op de ongelegent= 14.heyt van den suppliant gelet, admitteert den selven tot een derde clepwaecker, mits dat hij 16.hem sall hebben te gedragen naer de instructie algereets gemaeckt ende noch te maecken. Actum ut supra 19.Gelesen een memorie geschreven ende overgelevert bij den out borgermeester Stochius, dienende om 21.te proberen dat den ontfanck van de predicanten geen gemeenschap is hebbende of gecombineert 23.is metten ontfanck van t outschilt ende schellingelt. 24.Op de doleantiën van domino de Leeuw over de quade betalinge van sijn tractement, is 26.verstaen dat men bij provisie hem eenig contentement sall doen, lichtende uut een ander van de stadts 28.comptoiren eenig gelt. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag Gelesen eene requeste van Stijntgen Loyen weduwe ende boedelharster van Goossen Gijsbertsoon de Bije 31.versoeckende approbatie op den uutcoop met == commissarisen uut desen gerechte opgerecht 33.wegen hare kinderen vaders goet, ende daerbij gehoort t rapport van commissie 35.is geapprobeert. Pag. 145 v Victoris avont den 9en october 1646 Present van de magistraet den schout, Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. Van den ouden raedt Hattem out borgermeester, Ketell, Ploos van Amstell ende Langelaer, out schepenen. 1.Sijn opgelesen alle de resolutiën van Victoris avont , ende bij deselve gepersisteert. 4. t Riederes ende ordonnantie op t stuck ende manire van procederen 6.voor desen gelesen in forma gearresteert ende geresolveert te laten drucken. 8.De instructie op de kerck gearresteert bij de magistraet op den 18en martii geapprobeert. 11.Sijn gelesen ende geresumeert de pointen ende articulen opten 11en maii 1646 aen Aelbert 108

109 13.Schaghen ten regarde van de vulmoolen voor dese stadt te leggen bij de regerende 15.magistraet geconsenteert ende alsnu geapprobeert. Pag. 146 : 17.Ende sijn de heeren van den ouden raedt voor haer edele comparitie 19.bedanckt, ende bij de regerende magistraet getreden totte nominatie, 2.ende gehaert als volcht 3.Nominatie Victoris avont den 9en october 1646 Regerende borgermeesteren 5.Gerrardt Wijborg 6.Johan Gerbrandtsoon Schaghen Schepenen 8.Joncker Berndt van Hollandt 9.Jan Aelbertsoon van Bemmel 10.Cornelis Caerlen van Achterhout 11.Jacob Vermuer 12.Geurt Otten van Rijswijck 13.Sebastiaen de Kemp 14.Samuel de Romare Cameraer 16.Christoffel Stochius Kerckmeesters 18.Joncker Nicolaes Ploos van Amstel 19.Joncker Rudolf Ketel Potmeesters 20.Berndt de Kemp 21.Dirck de Bie Heemraden 22.Joncker Johan van Alendorf 23.Cornelis Fransoon van Isselsteyn Molenmeester 24.Dirck de Cruyff Nieu genomineerdens Tot borgermeesteren 5.Joncker Berndt van Hollandt 6.Berndt de Kemp Tot schepenen 8.Christoffel Stochius 9.Pontiaen van Hattem 10.Cornelis Franssoon van Isselsteyn 11.Joncker Rudolf Ketel 12.Gerrardt de Kemp 13.Joncker Nicolaes Ploos vanamstel 14.Dirck van Langelaer 15.Dirck Wijborgh Tot cameraers 16.Geurt Otten van Rijswijck 17.Reyer Dircksoon van Langelaer Tot kerkmeesters 18.Sebastiaen de Kemp 19.Johan Schaghen den jongen Tot potmeesters 20.Willem van Dam 21.Jacob van Noort Tot heemraden 22.Herma Jacobsoon Vernoy 23.Jan Petersoon Craypoel inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag.146 v Den 13en october 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Vermuer, Rijswijck ende Kemp, schepenen. 1.Is tot procureur deser stede wegen geconsenteert Nicolaes van 3.Merkerck voor de heeren dijckgraef ende heemraden in der saecke contra Balthasar Vosch. 6.Is gelesen eene requeste van Adriaen Stevensoon van Zijll, in fine van denselve versoeckende uutte 8.=== detentie cost ende schadeloos ontslagen te worden, ten minsten bij provisie 10.ende onder hanttastinge van tot vermaninge wederom te comen sub poena convicti 12.is geappointeert. t Gerecht gesien advis van rechtsgeleerden ontslaet den suppliant 14.uutte detentie bij provisie, ende onder hanttastinge van tot vermaninge wederom 16.te comen sub poena convicti, mits den suppliant betale de costen van de 18.detentie oock bij provisie. Actm ut supra 19.Is geresolveert, dat men onder an de nominatie sal stellen als volcht : 109

110 21.Dirck Wijborg is een soone van Gerrardt Wijborgh. 23.Joncker Nicolaes Ploos van Amstel is schoonson van joncker Berndt van Hollandt. 25.Berndt de Kemp is een broeder van Sebastiaen de Kemp, waerop sijn hoogheyt belieft 27.in t point van de electie over borgermeesteren ende schepenen te letten. Pag. 147 Marcurii den 14en october 1646 Present Schaghen borgermeester, Hollandt, Achterhout, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 1.Compareerde etc. Adriaen Stevensoon van Zijll, ende beloofde bij handtastinge tot vermaninge 3.alhier wederom te sullen comen, sub poena convicti. Lunae den 19en october 1646 Present Wijborg ende Schaghen borgermeesteren, Hollandt, Bemmel, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Kemp ende Romare, schepenen. 5.Nochmael gelesen de missive van de Edelmogende Heeren Gedeputeerden mette ingeleyde requeste an de 7.selve gepraesenteert bij Anthoni Middelcoop, pachter van t logiesgelt, is geresolveert 9.daerop te rescriberen als dat de usantie in t uutvorderen van de voors. impost lange jaren alhier 11.bij de respective pachters is onderhouden ende dat het verschill soodanig is leggende als de voors. 13.requeste mede brengende is. 14.Op de missive van de heeren dijckgraef ende heemraden aenschrijvende dat men het bolleken tegen de aenstaende 16.schouw reparere op poene etc. 17.Is geresolveert het bolleken te doen repareren. 18.Is gelesen copye van de requeste gepraesenteert te Hoof bij den schout deser stede ende den procureur generaell 20.gevoegde, appellerende van de appointe bij desen gerechte gegeven, waerbij hem was ontseyt t versoeck 22,van Adriaen Stevensoon van Zijll, naerder soude worden verseeckert ende ter torture of scherper examen 24.gestelt. Ende gelet dat deselve requeste is inhoudende onware middelen, ende streckende tot Pag. 147 v 1.infractie deser stadts jurisdictie. Is verstaen daerop te halen een goet advis 3.van twee à drie rechtsgeleerden, ende t selve gesien alsdan gedaen te worden naer 5.behoiren, tot welcke eynde naer Utrecht te gaen, wort gecommitteert den secretaris. 8.Is geresolveert den armen bus wederom te doen omgaen, ende daertoe uut de gemeente gecommitteert : 11. oude stadt 11. Nieuwe stadt 12.Gerrit Gerritsoon de Bie 12.Gerrit Jacobsoon 13.Stoffel van de Wetering 13.Jan Willemsoon van der Smacht 14.Corrnelis van Bemmel 14.Gerrit Woutersoon 15.Dirck Romare 15.Claes Dircksoon 16.Ende tot bewaren ende administratie van t gelt gecommitteert schepen Rijswijck. Pag.147 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Veneris den 23en october Is bij den secretaris gerapporteert, hoe dat hij volgens sijne commissie van den 19en deser 20.binnen Utrecht heeft gebesoigneert met de advocaten Eewijck, Rodenburg ende 22.Kerckraadt, ende de missive met protest overgebracht gelesen, ende alvoorens 24.dienthalven te resolveren, is goetgevonden den scholtus binnen te ontbieden, ende gecomen Pag sijnde, is hem voorgehouden de requeste bij hem ende den procureur generaell gevoegde te Hoof in cas d appel 3.gepraesenteert, ende den appointe daerop verleent, ende gevraegt of sijn edele meninge was daervan 5.te desisteren, dan niet. Heeft sijn edele verclaert van t voors. appel te desisteren, ende t selve 7.niet te sullen vervolgen. 8.Naer t selve is gelesen een protest, ende goetgevonden alsoo door de procureur de Wijs te Hoof sullen doen 10.praesenteren onder de notule op de rolle te Hoof, de Wijs als procureur van de heeren regierders deser 12.stedeWijck, ende verclaerde uut redenen bij missive den hove aengeschreven verhaelt, te protesteren van nullité 14.ende van infractie van jurisdictie, te meer daer den officier van Wijck dese proceduyren 110

111 16.geen gestant doet. 17.Ende verstaen tselve protest in de speciale procuratie op de Wijs te sullen insereren, ende deselve hem toesenden. 19.Alsmede geresolveert an de Hove te senden de naerder missive, ende daerbij te insereren de 21.verclaringe van de schout, luydende deselve mssive als volcht : 23.Eedele, Hooggeleerde, Wijse, Voorsienige seer Discrete Heeren, 25.Gesien hebbende seeckere requeste op den naem van de schout deser stadt ende den procureur generael van de edele 27.Hove van Utrecht gevoegde aen Uedele gepraesenteert, mitsgaders Uedele appoint in cas d appel daerop 29.staende, in date den 15en deses, alsmede d insinuatie van deselve appointe, mitsgaders citatie voor Uedele 31.bij den pander Poolsum ingevolge van dien aen de edele gerechte deser stede gedaen, hebben nodich 33.gevonden Uedele daerop te berichten dat alhier mette persoon van Adriaen Stevensoon van Zijll, 35.gedetineerde niet anders soo in t examineren als andersints is geprocedeert alsnu Pag. 148 v 2.gewoon is tegen andere gedetineerdens te procederen, soodat buyten waerheyt bij 4.de voors. requeste geposeert wort, dat den voors. van Sijll noyt nae behoiren soude 6.wesen geëxamineert, ofte dat die van de gerechte hem buyten ordre souden hebben 8.soecken te ontslaen, of dierhalven de justitie niet nae behoiren waergenomen. Ende de 10.wijle wij van alle ouden tijden recht gehadt hebben, om in criminele saecken te wijsen 12.bij arrest, ende dat wij daerinne noyt eenig appel hebben toegestaen, veel min 14.gedefereert. Soo hebben wij t selve Uedele bij desen willen tegemoet voeren, 16.met vertrouwen dat Uedele om alle vordere onlusten te amputeren de voors. saecke 18.sult van de handt wijsen, te meer also den officier deser stede in onse vergaderinge op huyden 20.heeft verclaert van t voors. appel te desisteren, ende niet te sullen vervolgen. 22.Want wij eet- ende amptshalven ende behoudens onses stadts recht ende 24.gerechtigheden geen appel of proceduyren dienaengaende connen gedogen. Hier mede Uedele goede vrunden de regierders der stede Wijck. Den 4en november 1646 Present alle except Hollandt 26.Is bij den scholtus overgelevert de electie bij sijn hoogheyt gedaen luydende als volcht : Pag Borgermeesteren 13.Cameraer 3.Johan Gerbrandtsoon Schaghen 14.Joncker Nicolaes Ploos van Amstel 4.Joncker Berndt van Hollandt 15.Kerckmeesteren 5.Schepenen. 16.Sebastiaen de Kemp 6.Berndt de Kemp 17.Jan Schaghen de jongen 7.Jan Aelbertsoon van Bemmel 18.Potmeesters 8.Cornelis Caerlen van Achterhout 19.Dirck de Bie 9.Jacob Vermuer 20.Wilhem van Dam 10.Gerrit de Kemp 21.Heemraden 11.Dirck van Langelaer 22.Gerardt Wijborg 12.Dirck Wijborgh 23.Herman Jacobsoon Vernoy 24.Molenmeester 25Dirck de Cruyff 26.Aldus bij sijn hoogheyt geëligeert in s Gravenhage den 1en november 1646 onderteekent F.H.de Nassau ende geïnstalleert. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 149 v Jovis den 12en november 1646 Present schout, de borgermeesteren, Schaghen, Bemmel, Berndt de Kemp, Achterhout, Vermuer, Gerrit Kemp, Langelaer ende Wijborg, schepenen. 1.Is gelesen eene missive van de heeren dijckgraef ende heemraden narrerende, 3.dat haer edelen hadden goetgevonden de hoefslaegden van Driebergen, Rijsenburgh 5.Thoenredael ende Stoetwegen aen te schrijven de twee eerste slagen vier 7.voeten hoger te beschoeden, mitsgaders het derde slag in t geheel op gelijcke 9.hoogte, ende dat dese stadt het eerde werck daer achter aen nae behoiren aen te 11.vullen tegens dinxdag den 17en november 1646 toecomende. Is verstaen ende geresolveert 13.sulx door den cameraer ( des soo de satdt daerin gehouden sijn ) te laten doen. 15.Item noch gelesen eene missive van den advocaet Eewijck, adviserende nopende 17. t doen drucken van t redres der forme van procederen voor desen gerechte, dat 111

112 19.hij sulx te drucken voor alsnoch ongeraedtsaemst vondt. om redenen dat de Pag quaestie ende differenten met de stadt Utrecht noch swevende, ende de procureur 2.generaell etc. Is faerop geresolveert deselve ordonnantie ingeschrift te doen 4.uutgeven, ende het drucken te houden in state voor alsnoch. 6.Dirck Willemsoon aen te seggen sijn gemaeckte werck van t bolleken te doen opmaecken 8.conform het besteck. 9,De ordre op t lossen van de turf te resumerenn. 10.De procureurs te doen citeren tegens den..... om te hooren lesen t redres van de 12.proceduren voor desen gerechte te houden gearresteert Victoris avont lestleeden 14.ende daervan te doen schrijven eenige copyen. 15.De deurwaerder hare instructie te vernieuwen ende scherpelick te doen observeren, 17.de geswoorens ende torfvulsters. 18.Item de portiers ende coster. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 150 Lunae den 16en november 1646 Present den schout, Schaghen borgermeester, Kemp, Bemmel, ende Achterhout, Vermuer, Gerrit de Kemp, Wijborg ende Langelaer, schepenen. 19.Is gelesen een schriftelicke memorie van den pander Baerle van waerschouwinge uut de naem van mevrouw 21.Wijck,om te betaelen aen haer comptoir t achterwesen van de dese stadt binnen drie dagen op poene van 23.overlevering, ende om sulx voor te comen ende obtineren bij de heeren Staten surcheantie Pag. 150 v 2.ende tot dien eynde naer Utrecht te gaen, wort gecommitteert de borgermeester Shaghen. 4.Volgens voorgaende gedane praesentatie worden gecommitteert den schout ende de borgermeester 6.Schaghen, om te sien obtineren remissie van het achterwesen deser stede, aen de 8.heeren Staten comptoiren schuldig sijnde, ende te bevorderen wes tot dienst van 10.dese stadt soude mogen vereyschen. 11.Maii Nachtegael te ordonneren geen bewaers of andere diergelijcke 13.passagiers langer te logeren dan een nacht, op poene dat men haer de 15.stadt sall uutseggen. 16.De resterende penningen competerende Dirck Willemsoon van Vijffhuysen van de gemaeckte 18.brugge bij Adriaen van Noorts te ordonneren op den gewesen cameraer Stochius. Pag. 151 Marcurii den 18en november 1646 Present Schaghen ende Hollandt Borgermeesteren, Bemmel, === Berndt de Kemp, Vermuer, Gerrit de Kemp, Wijborg ende Langelaer, schepenen. 21.Sijn binnen gestaen domini Leoninus Vordenus, Essenius ende Heurnius bedinaren des Heyligen 1.Evangelums, gecommitteerdens des classis van Rhenen Wijck, voorstellende ende dolerende over 3.de exorbitantie van pater Rede, versoeckende tot weringe van deselve ordre van desen 5.gerechte, ofte andersints consent van dese vergaderinge, om t selve an de Heeren Staten te verthoonen. Marcurii den 18en november 1646 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, Berndt de Kemp, Vermuer, Gerrit de Kemp, Langelaer ende Wijborg, schepenen. 8.Sijn binnen gestaen domini Leoninus, Vordernius, Essenius ende Heurnius bedinaren des Godtlicken 10.Woorts, ende gecommitteerden des classis van Rhenen ende Wijck voorstellende ende dolerende over de 112

113 12.exorbitantie van pater Rede, versoeckende dat de heeren tot weeringe van dien ordre willen 14.stellen, ofte andersints haer edele consent om t selve aen de heeren Staten te verthoonen, mede 16.resumtie van den eedt te vooren geconcipieert. Is daerop geresolveert den officier deser 18. stede bij acte te ordonneren dat hij tot weeringe van de voors. exorbitantie in t 20.plegen van sijnen Goodtsdienst hem regulere conform de placcaten van de heeren van de Lande. Lunae den 23en november 1646 Present den schout, Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, === Berndt de Kemp, Achterhout, Vermuer, Gerrit de Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 23.Is gelesen eene requeste van Dirck Jansoon woonende aen de Noort, daerop is geappointeert aldus, 25.de saecke niet ten vollen sijnde bewesen, ende den heere scholtus hierop gehoort Pag. 151 v 2. worden gecommitteert op rapport de heeren borgermeesteren Hollandt, Achterhout 4.ende Langelaer schepenen. Martis den 24en november 1646 Present den schout, Hollandt borgermeester, Berndt de Kemp, Achterhout, Gerrrit Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 5.Is rapport gedaen bij voorgemelte commissie ende geappointeert als volcht : 7.Die van den gerechte der stede Wijck gehoort t rapport van de voorgemelte 9.commissie, die verclaerden den heere officier ende Dirck Jansoon op t vechteling 11in quaestie hebben geaccordeert in voegen als volcht, dat Dirck Jansoon 13.gereet tot een boete sall betalen een ende tachtich gulden 10 stuvers behalven 15.de costen van de differente ende daerop gevolgt is. t Voors. gerecht 17.approbeert all t selve. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 151 v 18.Is gelesen eene requeste op den name van Sanmuel de Romare notaris, ende is 20.daerop geappointeert. t Gerecht alvoorens hierop te disponeren, ordon= 22.neert den suppliant de suspicie ende recusatie bij desen gemelt met 24.redenen ende rechten te verifiëren, om deselve gesien, alsdan gedisponeert 26.te worden naer behoiren. Pag. 152 Lunae den 14en december 1646 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, Berndt de Kemp, Achterhout, Vermuer, Gerrit Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.Omme nae te sien de slooten van de gedane reeckeningen, ende daervan memorie 3.te maecken, mitsgaders tot suyveringe van deselve te procederen, worden op 5.rapport gecommitteert de outsten van yder weeck, of bij absentie de naeste daeraen. 7.Is gelesen eene requeste gepraesenteert bij domini Cornelius Leoninus ende Vincentius Bargeius, 9.predicanten alhier, dolerende over de quade betaling van haer tractement, dat sij oock niet en 11.wisten ( omdat geen ontfanger was gestelt ) waer sij haer tractement souden ontfangen, 13.daertoe versoeckende ordre. Daerop dan gedelibereert sijnde, is versocht ende gecommitteert 15.de secretaris Schaghen tot ontfanger van t comptoir der gebeneficieerde goederen bij 17.provisie voor het tractement van hondert gulden jaerlix, mits dat de debiteuren oock 19.precis sullen moeten betalen op de termijnen als bij de statdt, ende dat hij bij foute 21.van dien deselve sall overleveren. 22.Is gelesen t accoort bij de heeren regenten van den Gasthuyse alhier met Cornelis Cool gemaeckt. Pag 152 v Den 28en december 1646 Present den schout, Schaghen ende Hollandt, borgermeesteren, Berndt Kemp, Achterhout, Gerrit Kemp. 1.De heeren geladen sijnde over d onlust tuschen monsieur L Estronière ende eenige andere hebben haer 3.edelen begeven, sommige uutten haren ten huyse van Cornelis Caerlen van Achterhout schepen, ende 5.herbergier in De Sleutels, ( alwaer weynig te vooren met een roer geladen met 113

114 7.cogels was ingeschoten door de glasen op de keldercamer ) ende hebben de 9.jonge luyden aldaer sittende nae huys doen gaen, ende heeft joncker Jacob van Suylen 11.soone van den heere van Natewisch an de heeren alsdoen geclaegt dat voors. L Estronière 13.daer door de glasen hadde geschoten t selve aenwijsende begerende daer over 15.recht, sulx tot verscheyde malen repeterende soo geen recht geschiet, sall ick mijn 17.selven rechten, ende moegen of de duvel sal mijn halen hem ter neer schieten. Pag. 153 Den 29en december 1646 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, Berndt Kemp, Achterhout, Vermuer, Gerrit Kemp, Langelaer ende Wijborg, schepenen. 19.Speciale vergadering sijnde geleyt over de groote moetwilligheyt van L Estronière 21 lieutenant van de marquis de Vieuville is door gecommitteerden gehoort de 23.maegt van dominus Bergeus die verclaerde op gisteren avont met haer vrouw te hebben gestaen 2.voor De Sleutell, ende gesien te hebben, dat L Estronière een pistool uut sijn mantell trock ende 4.daermede schoot in de glasen van de herberge van De Sleutell ende meer breder bijsondere acte. 6.Gerrit de Kemp verhaelde de moetwilligheyt met verscheyde soldaten van an ende voor sijn huys 8.gepleegt de gepasseerde nacht bij den voors. L Estronière, breder schriftelicke memorie. 11.Op all t welcke geresolveert is t voors. weeck an de chrijsraet te schrijven, ende daertegen versoecken 12.prompte ordre volgens de minute gelesen ende aenstont door den boode naer Utrecht gesonden. Pag. 153 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Den 30en december 1646 des avonts. Present Hollandt borgermeester, B. Kemp, Achterhout, Vermuer, G. Kemp ende Langelaer, schepenen. 15.Sijn binnen gestaen de maioor ende auditeur van de chrijsraet 17.specialijck op de acten van L Estronière gecommitteert om de saecken bevindende 19.als in de missive van de heeren sij last hadden den voors. L Estronière ende 21.bij gewesene soldaten te apprehenderen versoeckende te verstaen de heeren haer intentie, 23.waerop geantwoort, dat de heeren regierders hare missive souden verifieren, 25.ende die van de gestrenge crijsraedt conden handelen nae recht ende justitie. Pag. 153 v Den 4en januarii 1647 Present den schout, Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B. Kemp, Achterhout, Vermuer, G. Kemp, Langelaer, Wijborg schepenen. 1.Is geresolveert de benomene informatiën genomen ten laste van L Estronière per 3.expressen an de crijsraet over te senden, daerbij te versoecken te willen disponeren 5.sulx nae recht tot maintien van de justitie sall vereyschen. Nota Een resolutie van den 7en januarii 1647 volgt op de volgende sijde, ende alhier vergeten. Solis den 17en januarii 1647 Present den schout, Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B. Kemp, Achterhout, Vermuer, G. Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 7.Is gelesen een missive van de crijsraedt, ende daerop geresolveert d informatie van Claes 9.Budding ende de huysvrouw van Ossembergh, te nemen ende over te senden, ende geresolveert op 11.de impudente leugenen ende calumniën bij den lieutenant L Estronière op de magistraet deser 13.stede gedaen in de vergaderinge van de crijsraedt van dat haer edele de brieven aen haer gescreven met een 15.droncken hooft hadden geresolveert ende doen schrijven, ende hem als de heere van Moersbergen 17.bij de magistraet waren wel 25 gulden hadden afgedroncken ende alles af gemaeckt 19.hem de hand gegeven ende geluck gewenst. Is daerop geresolveert te schrijven aen de 21.crijsraedt tot defensie van de eer ende reputatie van de magistraet ende wederlegging van de voors. 23.onwaerheden in t lang ende breet de saeck verhalende. Pag. 154 Lunae den 18en januarii

115 Present den schout, Shaghen, Hoillant borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Vermuer, G. Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.Sijn binnen gestaen domini Bergeus ende Heurnius predicanten alhier, voorstellende 3.dat voor desen alhier, gelijck in andere plaetsen neffens de heeren scholarchen uut de 5.magistraet mede eenige wierden gecommitteert uut de kerckenraedt tot de meesten dienst 7.van de jeugt. Is daerop geresolveert ende goetgevonden dat uutte kerkraedt jaerlix 9.mede eenige tot scholarchen gevoegt bij de ordinaris scholarchen sullen worden gecommitteert. 11.Is binnen gestaen de lieutenant Lamie, verhalende mette officiren van de compagnie van de marquis de Vieuville 13.te hebben gearresteert, dat geen soldaet met een roer sall vermogen buyten de stadt te gaen, 15.versoeckende om jalousie te vermijden, dat de heeren tegens de borgeren oock eenige ordre 17.wilden stellen, waerop geresolveert is een ygelick te interdiceren geen duyren, hoender, 19.tamme entvogels, gansen of swanen te schieten of andersints waermede de huysluyden 21.worden beschadigt, op poene van thien gulden boven de ordinaris poenen bij de heeren 23.van de lande daertegen gestatueert, bij den contraventeur te verbeuren. 25.Op de missive van de heeren dijckgraef ende heemraden van advertentie dat Andries van Wijck, 27.cameraer sijn reeckeningen soude doen,,beginnende,, over de jaren 1643 ende 1644, Sijn gecommitteert 29.de borgermeester Schaghen ende out borgermeester Stochius yder op sijn jaer. 31.Op de requeste van Jan Alertsoon, is geappointeert de regierders der stadt Wijck bij Duerstede Pag.154 v 2.gesien hebbende de voorgaende reeckeninge der kerckmeesters, mitsgaders de brieven van den suppliant 4.of sijn voorsaten, verstaet dat den suppliant sall mogen volstaen met de jaerlixe betalinge 6.van derthien mudden weyt Wijckse maet op een stuyver nae den besten van de gewasse in yder jaer. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 154 v Jovis den 7en januarii 1647 Vergeten nota moet hier voor staen Present den schout, Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B. Kemp, Achterhout, Vermuer, G. Kemp, ende Wijborg schepenen. 9.De heeren van de magistraet specialick sijnde geladen ten versoecke van de heer van Moersbergen, 11.is sijn edele binnen gestaen, ende heeft voorgestelt de saecke van den lieutenant L Estronière 13.als dat sijn edele was versocht bij denselven of den sijnen om te versoecken aen de heeren van de 15.magistraet, dat de proceduren tegen den voors. L Estronière niet mochten worden 17.vervolgt. Op welck versoeck sijnde gedelibereert, ende in achting genomen dat de 19.magistraet het hare bij de heeren van de crijsraedt hebben aengedient, niettemin 21.uut consideratiën verstaen ende geresolveert dat dewijle dese saecke puerlick is 23.raeckende de heeren van de crijsrade, in wiens handen deselve is stande, ende daerover hebben te jugeren 25.daerom bij voorgemelten crijsrade moet worden gedisponeert, ende in cas uut verlenen 27.ende consideratiën de persoon van voorgemelten L Estronièren is pardonnabel. dat die van de 29.magistraet geen verder enquesten noch clachten tegen denselven sullen vervolgen, mits hebbende Pag volcome contentement ende satisfactie. Lunae den 25en januarii 1647 Present den schout, borgermeesteren Schaghen ende Hollandt, schepenen Bemmel, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer. 3.Is gelesen den accoorde gemaeckt ende gesloten tuschen 5.de regenten van de gasthuyse alhier ende Cornelis Cool haren 7.gewesen rentmeester ende daerop versocht sijnde approbatie, is t selve geapprobeert. Lunae den 1en februarii 1647 Present den schout, Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg, schepenen. 9.Op de iterative boven citering is gecompareert Reynier 11.Bouwens ende hem voorgehouden de calummiën, die hij soude hebben 13.uutgesproocken op de magistraet als de borgermeester Wijborg van dat hem de selve 115

116 15.afgeparst ende de borgermeester voornoemt die in sijn sack zoude hebben gesteecken, heeft denselven 17.daerop verclaert de selve woorden niet te hebben gesproocken, veel min oyt gedacht 19.heeft, also sulx soude wesen bij hem geseyt tegen de waerheyt dewijle hij met de Pag. 155 v 1.stadt accoort gemaeckt, ende bij sijn vrunden an den secretaris als ontfanger van de 3.stadt getelt waren dat die de voors. onware woorden hadde gerapporteert sijn vijandt was. Veneris den 6en februarii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, === Vermuer, G.Kemp ende Wijborg schepenen. 6.Is geresolveert te schrijven een missive aen de advocaten Moll ende Eewijck, verhalende de compst van 8.L Estronière de vilipendie van sijn acte an de magistraet niet te willen thonen de middelen 10.die somige aenleggen om attestatiën te beleggen tot crencking van de magistraet ( ende daerbij 12.te voegen de copye van de lantwinnering bij sijn hoogheyt an de voors. L Estronière vergost 14.op alles versoecken haer edele advis. Lunae den 8en februarii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 15.Is gelesen t advis van de advocaten Moll ende Eewijck, ende geresolveert t selve onder 17.den eedt te secreteren. Pag. 156 Maendag den 1en martii 1647 Present Schaghen ende Hollant borgermeesteren, Bemmel, == Achterhout, Vermuer, G.Kemp, ende Wijborg schepenen. 1.Is rapport gedaen bij den secretaris hoe dat de stucken deser stede wegen 3.met een nieuwe memorie, lestleden dinxdag in der saecke contra Wichelmo van 5.Wely sijn gefurneert onder de heeren dijckgraef ende heemraden inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 7.Dat mede tegen Vosch is geantwoort, dat nopende de vier hondt lants van de kinderen van 9.Cors Jansoon, die sij praetenderen in t landt aen Doms capitttele vercocht, den advocaet Moll 11.verstaet, men het landt behoorde te laten meten, ende in cas wierde groot bevonden, negen 13.mergen, buyten de voors. vier hondt, de heeren van de voors. cappittele de cooppenningen 15.souden moeten suppleren, dat also geresolveert sij. Pag. 156 Dondredagh den 11en martii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, G.Kemp ende Langelaer schepenen.. 17.Is voorgestelt dat den rentmeester van den convente alhier ten deele heeft beginnen te doen sijn reeckeninge, ende 19.dat op dinxdag eerstcomende daerover, voort sal worden gebesoigneert. Is daerop verstaen ende dienvolgende 21.de borgermeester Schaghen, als superintendent versocht ende gelast op de justificatie ende verificatie 23.van de selve ende voorige gedane reeckeninge wel te letten, dat de defecten worden gesuyvert, ende dat 25.middelen mogen worden beraemt tot redres van t voors. vervallene comptoir. 27.Ende alsoo voorgemelte rentmeester in mora blijft onaengesien verscheyde interpellatiën ende sommatiën === Pag. 156 v 1.te betalen t gene hij schuldig is aen t comptoir deser stede wegen de quotesatie, soo is 3. geresolveert denselven voor de leste mael te doen sommeren tot betalinge binnen vier 5.dagen op poene van executie. 6.Mede geresolveert dat de eerste borgermeesteren deser stede sijnde superintendenten, ende vacerende 8.over de reeckeningen van de voors. convente daervan telckens den dubbelt sullen 10.overbrengen, omme ter secretarye alhier bewaert te worden. Maendagh den 15en martii 1647 Present den schout, borgermeesteren Schaghen, Hollant, schepenen Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 12.Is geresolveert dat nimant schouw of schuyt sall vermogen te hebben in de stadts gracht. 116

117 Pag Op t versoeck van schepen Berndt de Kemp denselven geaccordeert bij provisie ende 17.tot wederseggen de deurgang van de gevangen toorn. Dinxdag den 16en martii 1647 Present van den magistraet Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. Van den ouden raedt Stochius, Hattem ende Wijborg out borgermeesteren, Ketel, Rijswijck, B.Kemp ende Romare out schepenen. 19.Is gelesen eene requeste gepraesenteert bij joncker Berndt van Oestrum 21.heere tot Broeckhuysen ritmeester etc. van inhout, dat de heeren regierders 23.in der tijdt hebben belieft den heer remonstrant bij eenparige stemmen 25.======== te gunnen, accorderen ende geven de survivantie ende expectantie 2.van de ontfanck van t outschilt ende schellingelt over dese Vrijheyt breder als bij de 4.respective appointe ende resolutie van den negenden ende sesthienden december 1644 daer annex versoeckende 6.daerop confirmatie ende approbatie. 7.Welcke geannexeerde gelesen ende in deliberatie geleyt sijnde, sijn uutte vergaderinge gegaen 9.sonder haer edele opinie of stemme neffens andere te verclaren, ende is eyntlick geresolveert 11.ende geappointeert == den out borgermeester Stochius joncker Ketell ende Romare out schepenen. ende nae 13.derselver vertreck geresolveert ende geappointeert als volgt : De regierders nieuwen ende 15.ouden raedt der stadt Wijck, gesien ende gelesen hebbende dese requeste metten geannexeerden 17.appointe ende resolutie gedateert als in t narre van dese, Verclaren all t selve te 19.confirmeren ende approberen, daertoe de heere remonstrant of de sijne bij ===== 21.de vacature ende overlijden van de heere scholtus Issendoorn een persoon sullen nomineren. 23.Actum Wijck date ut supra Bij de magistraet 25.Is geresolveert dat de borgermeester Schaghen dese loopende Beschrijvinge sall vervolgen de 27.saecke van de stadt ende bijsonder bij de heeren van de vroetschap uutte wercken. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 157 Maendagh den 29en martii 1647 Present Schaghen borgermeester, B.Kemp, Bemmel, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 29.Is rapport gedaen bij de borgermeester.schaghen, hoe dat de heeren van de vroetschappe hebben Pag. 157 v 2.voorlede weeck consent gedragen om mede te committeren op t versoeck van de stadt nopende 4. t redres ende versochte remissie, is daerop geresolveert dat de borgermeester Schaghen 6.dese weeck wederom sall gaen naer Utrecht om de voors. saeck ter 8.Beschrijvinge te vervolgen ende ten effecte helpen brengen. 10.Is den secretaris gelast om van Adriaen Danielsoon woonende tot Utrecht te vorderen de hondert 12.ende vijftich gulden, die den selve an de stadt schuldig is ende in cas met vruntschap 14.niet will betalen hem met justitie te dwingen, daertoe geresolveert 16.procuratie op den procureur merkelick te passeren. Lunae den 12en aprill 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 18. Ruth ende Adriaen in De Arent te doen executeren de boeten van de vaelten, ende haer te bevelen deselve 20.binnen acht dagen te ruymen, op poene van dubbelde boete, ende verbeurte van de vaelt. 22.Jan Beerndtsoon van Doorn ut supra 23.Het omgaen van de bus te surcheren tot naerder last ende ordre. 25.De glasen van Aert Petersoon te repareren tot meesten oirboir. 117

118 Pag Rapport gedaen bij de heeren borgermeesteren ende cameraer, hoe dat sij volgens last van de 1.heeren van de magistraet === Anthonis van Bijlevelt hebben verhuyrt den doorganck 3.door de stadts muer ende het hoofgen of erfgen van de deurganck af tot den eersten aencomende toorn 5.nae de Velpoort toe, ende dat voor drie gulden jaerlix, ende === voor den tijdt van ses jaren 7.ingaende Victoris 1600 seven ende veertig, sonder dat hij aldaer veel geboomt sall mogen setten. 9.De heemraden te recommanderen de ondiepten in den Crommen Rhijn te doen ophalen. Maendagh den 19en aprill 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Vermuer, G.Kemp ende Wijborg schepenen. 10.Ordonnantie geconsenteert tot twaelf gulden van een glas met stadts wapen an de borgermeester 12.van Dam t Amersfoort vereert. Den 3en maii 1647 Present Hollandt borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 13.Is rapport gedaen bij de schepenen B.Kemp, G.Kemp ende Wijborg ====== hoe dat sij ====,,den,, officier 15.met == Jacob Petersoon van Santen ende Jacob Thonissoon Mom over t gedane vechteling hebben geaccordeert ter 17.somme van hondert gulden, ende dat sij daerboven souden betalen de costen van de processe, welck gehoort 19.hebben die van den gerechte t selve geapprobeert. 20.Is geresolveert de pachters van de stadts impositiën te ordonneren dat sij binnen den tijdt van acht 22.dagen betalen de helfte van de verschene pacht penningen op poene van realick te sullen worden geëxecuteert Pag. 158 v Den 5en maii 1647 Present Hollandt borgermeester B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Wijborg ende Langelaer schepenen. 1.Is geresolveert Jan Cornelissoon van Breugel alsnoch te interdiceren tapper of andere 3.borgerlicke neringe te doen ter tijdt toe sall hebben gedoceert borger alhier te 5.wesen op poene van twee outschilt te verbeuren. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 158 v Den 7en maii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 7.Is in persoon gecompareert ===== Ferdinand La Meer, ende hem voorgehouden de 9.feyten hem te laste geleyt, seyde ende verclaerde uut dronckenschap ten huyse van sijn moeder 11.te sijn gecomen, dat hij aldaer woorden en moeyten met sijn suster creeg, ende nae sijn moeder die 13.op t bed lag ging, ende dat sijn beenen uutglijdende hij op t bed is gevallen ende sijn moeder om de 15.hals gevat, sonder dat hij haer eenig quaet gedaen ofte in t sin heeft gehadt te 17.doen. Is daerop geresolveert ende hem aengeseyt ten huyse van Hendrick van der Lith bij provisie 19.te gaen tot nader ordre. Pag Is daernae binnen gestaen jonckvrouwe Anna Dutrieux moeder van de voors. La Meer, verclaerde 22.haer soon haer in geenderley manieren quaet gedaen, beseert, geslagen of genepen te hebben, maer 24.wel dat hij beschoncken was, ende eenige woorden creeg met sijn suster de huysvrouw van de lieutenant Lameer, 26.dat sij deselve daerover bekijvende den voors. haren soon aen t bed bij haer is gecomen, ende 1.sijn beenen uutglijdende op haer lijff gevallen is, ende om haer hals heeft gevat, versoeckende dat 3.de heeren haer soon ( soo eenige impertinentie mocht hebben bedreven ) geliefden te excuseren, daerop 5.is geresolveert ende geappointeert. 6. t Gerecht gehoort d intercessie ende verclaringe van jonckvouwe Anna Dutrieux weduwe Lamair, nopende 8.de gelegentheyt van de saecke die haer soon tegenwoordig gedetineerde te laste geleyt 10.wort, ontslaet denselven uutte parsonele detentie ende condemneert hem niettemin 12.in de costen ende misen van justitie. 118

119 Maendag den 10en maii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, Vermuer, G.Kemp, Wijborg ende Langelaer schepenen. 13.Is geresolveert op voorgande voet mette tappers te handelen voor den tijdt van een jaer. 15.Mede dat nimant minder sall mogen tappen dan 24 vat in t jaer conform der tapperen 17.gildenbrieff ende daer voor borge stellen. 18.Ende also men bevindt dat sommige tappers hare neringe opseggen, ende daer uutscheyden, om also den 20.pachter te dwingen tot accoort ofte den impost te ontgaen. Is geresolveert deselve te 22.waerschouwen, dat soodane uutscheydende tappers in den tijdt van t lopende saisoen tot geen tapper= 24.neringe sullen worden geleden. 25.Jan Hendricksoon alhier nu ses jaren hebbende gewoont ende alsnu logerende in t huys van Reynier van Langelaer, 27.Is op versoeck voor den tijdt van noch een jaer geleden. Pag. 159 v Donredag de 13en maii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.De tappers die conform den gildenbrieff verclaren geen borge te willen stellen voor den 3.tap van 24 vat in t jaer, te interdiceren de tapper-neringe te exerceren of bier 5.vercopen onder wat praetext sulx soude mogen geschieden directelick ofte 7.indirectelick op poene van 25 gulden telcken reyse te verbeuren. Maendag den 17en maii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 9.Is geresolveert den scholtus Issendoorn aen te schrijven dat hij in corten tijdt wil ==== 11.stellen twee suffisante borgen voor den ontfanck van t outschilt ende schellingelt deser 13.stadts Vrijheyt. 14.Item sijn edele mede aen te schrijven de doleantiën over de swarig heyt van t clooster kerckjen ende 16.die vorder soude causeren door het dack daer nevens bij den scholtus of door sijn 18.last afgenomen, ende dat sijn edele sulx will voorcomen ende t dack herstelle. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 159 v 20.Noch mede geresolveert sijn edele aen te seggen t verwoeckeren van de stadts grachten ende dat hij Pag sulx doet suyveren. 2.Item de geut langs de muer bij sijn hof. Sondagh den 7en junii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. 3.Sijn binnen gestaen de heeren Wijnbergen de Goyer ende van Ommeren borgermeester ende oudt borgermeesteren, 5.respective van Amersfoort geassisteert metten advocaet Eewijck gecommitteerden van de heeren 7.regierders der voors. stede, aenbiedende de groetenisse ende den dienst van hare principalen, 9.proponerende hoe dat door t overlijden van Thijman Schut t secretaris ampt aldaer is comen te 11.vaceren, veele sollicitanten sich hebben geopenbaert, onder andere diegene daerdoor 13.hare stadt ondienst geschieden ende hare regieringe onaengenaem souden wesen, versoecke 15.dat de heeren regierders deser stede de borgermeester Schaghen beliefden te lasten, ende 17.volgens haer edele te nemene resolutie noch een neffens hem te committeren, om daertoe 19.alle support te contribueren met sollicitatiën als andersints dat de voors. sollicitanten 21.geweert ende een van Amersfoort tottet voors. ampt beroepen mochte worden, met Pag. 160 v 1.aenbieding van gelijcken dienst op welcke propositie gedelibereert sijnde, 119

120 3.verstaen de regierders deser stede billick ende behoorlick te wesen, dat soo wanneer 5.in de respective steden gequalificeerde persoonen sijn te becomen totte bedienige der 7.secretaris ampten daeroe geen vremde gepromoveert behoort te worden, ende in 9.gevolge van dien Is de borgermeester Schaghen op t hoogste gerecommandeert sijn stem ende 11.opinie op een van Amersfoort te leggen in cas denselven daermede conde worden geholpen. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 160 v Saterdagh den 12en junii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. 14.Is geresumeert de verclaringe opte propositie van de heeren gecommitteerden van Amersfoort op sondagh 16.voorleden in aensien van haer versoeck op t vergeven van t secretaris ampt aldaer gedaen, 18.ende deselve saecke wat nader in deliberatie geleyt sijnde, mitsgaders dat de leden van de 20.heeren Staten contrarie d opinie ende aengeven van de voors. gecommitteerden voor andere 22.sollicitanten souden mogen wesen, ende dat dese stadt ongelegen ende gansch ondienstig 24.soude sijn de leden van de heeren Staten in hare sollicitatie van remissie van haer beswaert Pag quoot te offenseren, soo hebben de regierders deser stede eenparelick verstaen ende geresolveert 3.ende den borgermeester Schaghen op t hoogste gerecommandeert in cas sijn edele bevindt dat de heeren geëli= 5.geerden mette ridderschap, ofte geëligeerden mette borgermeesteren der stadt Utrecht, ofte 7.heeren ridderschappe mette voorgemelte borgermeesteren in t vergeven van t voors. 9.secretaris ampt eens waren, dat den voors. borgermeester Schaghen sijn edele mette twee accorderende 11.als boven gestelt sall conformeren. 12.Ofte in cas dese stadt sooveel dienst soude connen doen an de voorgemelte 14.accorderende leden met absenteren, dat voornoemde borgermeester hem ten dienst van 16.dese stadt sall willen t huys houden, om welcken stadts dienst men vertrout ende sijn edele 18.mede op t hoogste recommandeert sich uut de vergaderinge van de heeren Staten voor dat 20.mael sall absenteren. Maendagh den 14en junii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. 21.Sijn binnen gestaen de predicanten deser stede als gecommitteerden des kerckenraadts, 23.voorstellende in t lang ende breet de prophanatie van de Sabbath principalick in t trecken van de schutters opten 25.sondag als maereschutten, mitsgaders de exorbitante exercitie van de paep alhier residerende, Is daerbij gelesen 27.haer overgeleverde requeste. Is all t selve gehouden in advis. Pag. 161 v Dinxdag den 15en junii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.Is bericht gedaen dat de heeren van Amersfoort op gisteren bij haer selven hebben geprocedeert 3.tot beroep van een secretaris van de policie ende daertoe gevordert eenen Bronckhorst, 5.ende dat men niet en wort genotificeert van de heeren van Amersfoort, hoe ende wanneer 7. t secretaris ampt van Amersfoort bij de heeren Staten sal worden vergeven, behalven dat men bericht 9.wort dat de leden van de Staten den anderen in t voors. vergeven niet wel sullen verstaen, ende daerom 11.den borgermeester deser stede meer ondienst als dienst soude mogen doen. Soo is verstaen ende de 13.borgermeester Schaghen versocht sijn edele te willen alhier houden, ter tijdt toe de heeren van 15.Amersfoort sullen hebben geschreven, t welck alsdan in communicatie sal worden geleyt. 17.Is wederom gelesen de requeste op gisteren bij de predicanten gepresenteert ende gelesen, ende 19.daerop geappointeert aldus : De regierders der stede Wijck sullen prompte ordre stellen tegen de 21.eerste soorte van prophanatie bij dese requeste gemelt, ende wat aengaet het trecken van de 23.schutterije opte kermisse des sondaegs als maentschutten, sijn daerop naergesien de 25.resolutiën bij haer edele praedecesseurs over de voors. saecke van tijdt tot tijdt genomen 27.bevinden deselve voor t meerendeel dilatoir, ende noyt ten effecte gebracht te sijn, ende daerom 120

121 Pag voor alsnoch in desen geen verandering connen maecken. Ende nopende het derde point verstaen 31.voorgemelte regierders haer debvoir iterativelick te hebben gedaen in haren officier 1.(wiens ampt deses specialick concerneert ) aen te manen ende bevelen t placcaet van de heeren Staten 3.punctuelick te achtervolgen, ende de exorbitante exercitie te beletten, sullen de vorder tegen de 5.persoon van pater Rede soodane ordre stellen als goetgevonden sall worden. 7.Is geresolveert pater Rede op de voors. clachten voor alsnoch te waerschouwen bij acte over sijn 9.exorbitante exercitiën, ende dat hij sijn edele regulere nae de placcaten van de heeren van den lande, == ende 11.in alle stilligheyt gedrage, ofte dat men andersints genootsaeckt soude sijn ten effect te doen brengen 13.den eedt voor desen geconcipieert. Pag. 162 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 14.Sijn binnen ontboden de portiers, ende deselve verboden des sondaegs onder de predicatiën geen 16.wagens in ofte uut te laten. 17.Aert Petersoon is verboden geen vis onder de predicatiën af te slaen. 19.Laurens den dinaer is wel scherpelick aengeseyt te letten op de mercktdag des sondaegs voor 21.de predicatie, dat deselve niet en worde gehouden over de clocke negen uren, ende dat hij 23.de boete daertoe stande tegen de gebreeckige executere, ende voorts in alle andere saecken sijn debvoir te doen. 26.Den voors. dinaer dolerende over de betalinge van de officier alsoo hij eenige jaren de executiën ten 28.effect geleyt ende noyt daerover geloont was versoeckende daerop ordre. 30.Item verboden t hoornblasen van de backers onder de predicatie. Pag. 162 v 2.Item te verbieden de herbergiers geen gelage te setten onder de predicatiën uutgesondert passagiers. 5.Geen openbare winckelneringe te doen opten sondagh. 7.Is mede geresolveert een slot te laten maecken an de deur van de reventer met twee sleutels, 9.daervan yder capitain van de schtterije een sal hebben, ende dat aldaer nimant dan de 11.schutterije haer vergaderinge sullen houden. 12.Is geresolveert de pachters te interdiceren geen bier te laten volgen aen eenige soldaten tot 14.nader ordre, mitsgaders dat de tappers ende soetelaers haer bier niet minder dan voor 16.seven stuvers sullen mogen geven op poene van de boeten daertoe staende. Pag. 163 Maendag den 21en junii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, ende Langelaer schepenen. 18.Is binnen gestaen Fredrick Zweerdecroon auditeur van de crijsrade van Utrecht, versoeckende dat eenige 20.persoonen bij hem voorgestelt ten dienst van de justitie ende ten laste van L Estronière mochten 22.worden op articulen gehoort, dat mede den advocaet fiscael was op comende weg, om 1.volgens acte van sijn hoogheyt den voors. L Estronière te lichten ende te brengen op de gevangen poort in den Haeg, 3.ende hem voort op alle acten van de selven wel te informeren. 5.Stelde mede voor hoe dat L Estronière hadde een attestatie bij 36 perdonen alhier onderteeckent 7.behalven andere een relatie aliorum gegeven, als die tot Cothen waren beleyt, alle welcke schenen 9.te strijden met de informatiën alhier voor t gerecht solemnelick genomen. Is daerop 11.geresolveert sijn hoogheyt all t selve te remonstreren, ende oitmoedig te versoecken, in vall sijn hoogheyt 13.soude believen voors. L Estronière te perdonneren dat sijn hoogheyt ten goede geliefte sij onse 15.borgerije van de voors. L Estronières persoon te ontlasten, waerdoor deselve sullen wesen 17.gevrijt van de vrese ende de apparente periculen die andersints door sijn wedercompst tegen gesien worden. Saterdagh 121

122 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 20.Is voorgestelt bij de borgermeester Schaghen, hoe dat hem bij de heren Staten was 22.in last gegeven de magistraet aen te dienen de doleantie van predicanten over het trecken van de 24.schutterije opten sondag, ende dat sulx mochte geschieden opten maendagh, in consideratie 26.van welcke recommandatie is verstaen ende geresolveert dewijle algereets de capitainen 28.den ordinaris dag is aengeseyt dat voor dese mael den ouden voet sal worden gevolgt, 30.maer in toecomende met alle gevoeglicke middelen t selve sal worden verandert opten maendag. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 163 v Maendag den 5en julii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.Is geresolveert dat de schutterije nae desen niet meer sall trecken opten 3.sondag, nemaer opten maendag, t welck d capitainen sall worden genotificeert. 6.Is geresolveert de heren Staten te remonstreren, hoe dat haer Eedelmogende 8.in de impositie van de bieren meer van de ingesetenen deser stede sijn heffende 10.ende genietende als op andere plaetsen, dat sulx mach worden verandert 12.daertoe de borgermeesteren wort versocht, ende gelast om t selve van de weeck te 14.verthonen, ende tot dien eynde schriftelicke memorie over te leveren. Donredag den 8en julii 1647 Present Hollandt borgermeester, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 16.Is gelesen copye van de citatie waerbij de heeren regierders deser stede jegens Pag saterdag eerstconende worden geciteert in der heren Staten Camere t Utrecht in der saecke van t 4.wachtgelt jegens d opposerende huysluyden deses gerechts, waerop is gecommitteert den borgermeester 6.Schaghen, om den voors. dag waer te nemen ende de saecke van de stadt te defenderen. Vrijdag den 9en julii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Langelaer ende G.Kemp schepenen. 8.Is de borgermeester Schaghen bij resumtie geadjungeert in de voors. commissie 10.de borgermeester Hollandt ende schepen Gerrit de Kemp. Sondag den 11en julii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, G.Kemp,Langelaer schepenen. 12.Is rapport gedaen bij de borgermeester Schaghen ende schepen Gerrit de Kemp van 14. tgene bij haer edelen op gisteren voor de gecommitteerden van de heren Staten nopende 16. t wachtgelt was verricht dat de huysluyden, sich met verscheyde onwaerheden sochten te 18.behelpen, die tegen gesproocken waren, is geresolveert de opposerende huysluyden op morgen 20.te laten compareren, ende daerop te horen Pag. 164 v Maendag den 12en julii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 1.Niet geresolveert. Maendag den 19en julii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 2.Is gelesen de deductie bij de advocaet Eewijck geconcipieert jegens de 4.doleantiën van t wachtgelt. Is daerop geresolveert dat de borgermeester Schaghen, t selve sall overleveren. 122

123 7.Egbert de Ridder voorgehouden de injuriën die worden geseyt hij ten laste van de heren van de 9.magistraet soude hebben uutgeworpen, is denselven daerop binnen ontboden, die verclaerde 11.te ontkennen eenige injurieuse woorden te hebben gesproocken, dat hij oock noyt 13.dessints is geweest, ende ingevalle de heren sulx souden willen qualick nemen dat het hem leet is. 16.Jan Cornelissen van Breugel binnen sijnde ontboden is hem voorgehouden, dat hij soude hebben geseyt 18.dat de wevers in de Stroystraet beter sententie souden wijsen als de magistraet, ende dat de 20.borgemeester Stochius dat soude hebben gehoort seyde sulx niet geseyt te hebben, ende dat Stochius 22.loog sulx bij hem geseyt te sijn, ende dat hij Stochius hiel voor een schelm, soo hij hem dat 24.niet vast en maeckte. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 165 Maendag den 26en julii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.Om de laeckencopers te horen en met haer op rapport te handelen nopende de 3.laeckenpacht bij Jan Cornelissoon van Breugel gehadt, sijn gecommitteert de 5.borgermeester Schaghen, Bemmel, ende Vermuer schepenen. 7.Geëxamineert sijnde t point van wachtgelt ende d oppositiën van dien, is verstaen ende geresolveert 9.dat op voorgande voet cesserende alsnu bij vrede off treves de wachten, t wachtgelt 11.bij de huysluyden niet vorder sal worden betaelt als alleenlick de jaren die 13.verschenen ende onbetaelt sijn, ende de twee capitalen yder tot hondert ende vijftig gulden 15.die voor ettelicke jaren ten laste van t voors. comptoir ende dienst van de wachten gelicht sijn. Pag. 165 v 18.Den secretaris gecommitteert om te reysen naer Utrecht, ende op alle Staten-comptoiren onder 20.de respective ontfangers handen te lichten extract van t gene dese stadt 22.schuldig is, om te gebruycken voor de heren gecommitteerden tot redres van de saecken van de stadt 24. ende dat den secretaris mette stadts reeckeningen ende andere stucken des nodig 26.bij de comparitie hem sall laten vinden, Is verstaen ende geresolveert dat de 2.veerschippers tuschen Wijck ende Utrecht in den Crommen Rhijn bij provisie sullen varen 4.bij beurten van den outsten af beginnende, ende dat tot nader ordre. Woensdag den 28en julii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 6.Is binnen gestaen Reynier Bouwens doleren[de] over de sententie tot sijne laste ende 8.proufijte van Peter Jansoon gegeven, suggilerende de heren van de gerechte van partijschap, uutwerpende 10.vele smadelicke woorden, onder andere als de borgermeester Schaghen hem recommandeerde 12.met wat beter respect te willen spreecken, ende of hij geloofde dat hij voor een deel 14.Coot Jongens stonde, ende wie hij meynde voor te hebben, hij daerop seyde de cop schuddende, 16.ende sijn hoet op t hooft settende, ick weet niet wie ick voor heb, behalven dat hij 18.mede seyde, de heren wijsen soo sij willen ick sal eens sien wie mij sal executeren. 20.Is daerover tegen hem geresolveert ende gepronteert als bij de sententie in t crimineel 22.boeck, ende aenstont tot executie geleyt. Pag. 166 Vrijdag den 30en julii 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Vermuer, ende G.Kemp, schepenen. 23.Is bij de borgermeester Schaghen overgebracht een appointement bij sijn edele van de heeren Staten 25.geobtineert, waerbij dese stadt wort toegeleyt twee tonnen bospulver, ende 2.veertig gulden tot vervall van de oncosten gedaen in t defroyeren van de suite van sijn hoogheyt 4.gaende lest naer Zutphen, waervan voorgemelte borgermeester is bedanckt. 6.Is binnen gestaen Johan Bosch als procureur van Reynier Bouwens versoeckende dat denselven 123

124 8.alsnu uutte gijselcamer mocht worden ontslagen, dat geconsenteert is, mits 10.betalende de costen ende misen van justitie conform de sententie. Donredagh den 5en augusti 1647 Present Hollandt borgermeester, B.Kemp, Achterhout, G.Kemp, ende Langelaer schepenen. 12.Is gelesen seeckere missive gesonden an de borgermeesteren ende magistraet deser stede 14.bij Fredrick Zweerdecroon, auditeur van de crijsrade binnen Utrecht, versoeckende op 16.eenige pointen van deselve te mogen worden gehoort de persoon van monsieur de L Estronière, 18.die daerop alvoorens de voors. vraegstucken geopent ende daerop ontboden sijnde is gecompareert 20.ende sijn edele deselve missive voorgelesen, die daerop geantwoort heeft te versoecken copye 22.van de voors. missive om hem daerop te beraden dat sijn edele t selve hebbende op morgen ten 24.acht uren daerop soude antwoorden. 25.Op welck versoeck hem copye van deselve missive is geaccordeert. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 166 v Vrijdag den 6en augusti 1647 Present Hollandt borgermeester, Bemmel, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Wijborg schepenen. 1.Vergadert sijnde om te hooren monsieur de L Estronière, heeft denselven, in plaets 3.van comparitie ontboden sijnde door Aert Petersoon deurwaerder metten selven 5.deurwaerder, die seyde L Estronière niet wel te pas was, gesonden seeckere 7.schriftelicke memorie, die geresolveert is aen de voors. auditeur over te senden. Maendagh den 9en augusti 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. 10.Is geapprobeert ende gelaudeert t gene de borgermeester Schaghen nopende de achthalve stuver heeft 12.gedaen, alsulx dat contrarie voorige gebruyck nu lest de gecommitteerde van de heeren Staten de 14.verpachtinge volgens d ordonnantie hebben gedaen ende alsnu de borgerije minder geven. 16.Op de missive van schout ende schepenen van Delft is geresolveert te rescriberen over 18.de verclaringe van Mayken Hendricks met versoeck van daerop Dirck Puppingh te 20.willen hooren ende t selve verhoor oversenden. Pag. 167 Sondagh den 15en augusti 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 1.Is binnen gestaen dominus Cornelius Leoninus predicant alhier, voorstellende 3.uutten name van hem ende sijn collegas, dat aen haer was versocht bij Robbert 5.Paets ende Barbara Huyberts houwelix-proclamatiën, t welck sij niet hadden 7.geconsenteert om redenen, dat omtrent negen jaren geleden de voors. Barbara s eerste man 9.genaemt Dirck Cornelissoon sijnde elsemaecker vertrocken was als soldaet onder de compagnie 11.van de graef van Cuylenborgh van hier naer Maestricht, dat sedert die tijdt men van hem niet 13.hadde gehoort, ende gepraesumeert worde gestorven te sijn. Versoeckende daerop t consent van de gerechte 15.daerop is geresolveert, Alvoorens te disponeren, sij desen aengaende requeste 17.gepraesenteert bij Barbara Huyberts gejustificeert met soodane documenten, als 19.sij te raden vinden sall, om alsdan gedisponeert te worden naer behoiren. Maendagh den 16en augusti 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 21.Is gelesen eene requeste gepraesenteert bij Barbara Huyberts narrerende dat sij voor desen is getrout 23.geweest aen Dirck Cornelissoon elssemaecker in sijn leven gewesene soldaet onder de compagnie van sijn genade 25.den grave van Cuylenborgh, die omtrent negen jaren geleden guarnisoen heeft gehouden binnen de Pag. 167 v 2.stadt van Maestricht, dat denselven elssemaecker omtrent Kersmisse eerstcomende 4.negen jaren geleden van deselve compagnie, ende uut deselve stadt van Maestricht is 6.gegaen sonder verlof, met een seer quaet been besogt sijnde, dat hij oock wel een halff 8.jaer van te vooren heeft gedragen, sonder dat sij, suppliante, oyt heeft connen vernemen, 10.waer den voors. Dirck Cornelissoon is gebleven, dan alleen dat sij van andere ende verscheyde 124

125 Pag soldaten verstaen heeft, dat hij op den wegh tuschen Maestricht ende s Hertogenbosch 14.op een plaets genaemt Den Donreslagh was gestorven ende overleden volgens de 16.teeckenen die de huysluyden daervan waren gevende, breder blijckende de attestatie hier 18.annex, dat sij haer met Robbert Paets in houwelick heeft geëngageert, ende de 20.houwelix proclamatiën hebben versocht an de predicanten deser stede, die sulx weygerde 22.sonder consent van desen gerechte. Versoeckende daeromme dat desen gerechte beliefden 24.te consenteren ende toe te staen dat de voors. proclamatiën mogen worden gedaen, te meer 26.dewijle de suppliante man saliger als in een binnenlandts guarnisoen gelegen hebbende in den tijdt 28.van sooveel verloopen jaren eens te voorschijn soude sijn gecomen, of bij verwisselinge van 30.gevangenen ten wedersijden ( die alle jaer geschiet ) an de dagh soude sijn gebracht. 32.Daerop gedelibereert ende geëxamineert sijnde de neffens gaende attestatiën. Is geappointeert. 34.Die van de gerechte der stede Wijck gelet opten inhouden deser als bijgande verclaringen 36.van dominum Vincentius Bargeus, ende van de bij gegane gewesene soldaten, die ten tijde Dirck 2.Cornelissoon soldaet was met hem onder den compagnie hebben gelegen, permitteren ende consenteren voor 4.sooveel haer edele aengaet in de houwelix-proclamatiën ende trouwe bij desen === versocht. Actum ut supra inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 168 Den 23en augusti 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. 7.Sijn binnen gestaen domini d Leeuw, Bergeus ende Heurnius bedinaren des Godtlicken Woorts alhier, 9.voorstellende hoe dat de remonstranten niet tevreden sijn met de plaets die sij tot noch toe 11.hebben gehadt om haren dienst te oeffenen, hebben gecocht een plaets in t Cloosterstraet, die sij 13.daertoe hebben geapproprieert, dat sulx in geene plaetsen van dese provincie wort geleden, daerbij 15.overleverende een copye van een missive bij de remonstranten alhier aen de sociëteyt gescreven, versoeckende 17.dat den voortganck van de voors. kercke mach worden belet. Is naer deliberatie verstaen tselve te houden in advis. Pag. 168 v Pag. 169 Den 28en augusti 1547 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 20.Is gelesen eene missive van de Eedelmogende Heeren Staten, daerbij sendende eene requeste bij dominus Bargeius 22.aen haer Edelmogende gepraesenteert dolerende over d exercitie van de remonstranten, ende het approprieren 2.van een publicque plaets van deselve, versoeckende dat haer Edelmogende soodanige voorsiening te doen, 4.ende ordre te stellen, dat de opbouwinge van de voors. plaetse ende de publicque predicatiën 6.in deselve mogen werden belet, inhoudende de voors. missive dat de heren schout, 8.borgermeesteren ende regierders daerop sullen letten ende disponeren, als deselve tot haren meesten 10.wellstant ende ruste alhier sullen bevinden te behoiren. Is geresolveert 12.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede bij de predicanten deser stede bericht sijnde dat 14.de remonstranten tot haren dienst sijn approprierende in t Cloosterstraetgen, een 16.kercke, mede gesien seeckere missive op t voors. subject bij de Edelmogende Heeren 18.Staten deser provincie aen voorgemelte regierders aengeschreven, ordonneren de 20.directeurs ende hoofden van de voors. kercke met het toestellen van de voors. kercke 22.ende t predicken in deselve te supersederen tot nader ordre. Vrijdag den 10en september 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Achterhout, Vermuer, G.Kemp,Langelaer ende Wijborg schepenen. 24.Is binnen gestaen den out borgermeester Stochius verhalende hoe dat eenigen tijdt geleden Jan 26.Cornelissoon van Breugel in t collegie alhier schandelicke woorden op hem soude hebben 28.uutgesproocken, ende gelogent dat hij soude hebben geseyt dat de wevers in de Stroystraet 30 wel soo goede sententie souden wijsen als dese heeren van Wijck, dat den voors. Jan Cornelissoon 1.daermede noch ging spelen, versoeckende verclaringe van t gene Jan Cornelissoon voors. tot 3.sijne laste mach hebben geseyt, daervan hem ende de aenteeckeninge van den 19en julii is gegost extract, producerende mede attestatie van jonckeren George d Stalkert ende 7.Rudolf Ketell, daerbij blijckt voors. Jan Cornelissoon sulx heeft geseyt, of diergelijcte heeft geseyt. 125

126 Den 20en september 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Achterhout, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. 10.Is binnen gestaen dominus Leoninus voorstellende dat hij van mening is te gaen naer Utrecht 12.ende vermits sijn debiliteyt wilde versoecken alimentatie tot sijn onderhout, ende daertoe 14.weg praepareren, versoeckende dat de heren t selve niet qualick wilde nemen, 16.versoeckende mede ordre tot de betalinge van sijn tractement. 18.Op de doleantie van deselven is den secretaris als ontfanger geordonneert hem te betalen sijn 20.tractement op poene van executie. Pag. 169 Pag. 169 v jaerlix inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 21.Op de memorie van joncker Wilhelm Ploos van Amstell, raedt in de Edele Hove van Utrecht 23.is geresolveert, aldus : 24.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede gesien het schriftelick versoeck van de edele joncker Wilhelm 26.Ploos van Amstell, raedt in den Edele Hove van Utrecht, interdiceren Clara van Bommel 2.meer als d eene helft van t incomen van de praebende die sij in den convente alhier is 4.possiderende soo van t gene alrede verschenen is ende noch sal comen te verschijnen te ontfangen 6.directelick ofte indirectelick, permitterende voorgemelte heere Ploos d ander helft 8.van joncker Rodolf Ketel, rentmeester van den voors. convente, te mogen ontfangen 10.om deselve te bekeren aen personen des behoevende conform sijn Edele intentie, ordonnerende 12.den voornoemden rentmeester de voors. ander helfte aen ondergemelte here Ploos van 14.Amstell ofte den genen die van sijn Edele schriftelicke last sall hebben jaerlix te 16.laten volgen, met interdictie van aen ymant anders deselve tebetalen, op 18.poene van andermael te betalen. Actum ut supra 19.Aen Gijsbert Jansoon leydecker aenbestaet t stadthuys voor twee jaren, te verschijnen october 1648 ende om achthien gulden,... te houden ende... leveren Victoris avont den 9en october 1647 Van de magistraet Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. Van den ouden raet Hattem out borgermeester, Ploos van Amstel, Rijswijck, S. de Kemp ende Romare out schepenen. 22.Is geresolveert af te breecken het Vishuys ende t pleyn te laten plaveyen 24.ende de costen van dien te vinden uutte comptoiren van den cameraer ende kerckmeester. Pag Is geresolveert te resumeren de ordonnantie van t overluyden der dooden ende daer= 29.toe op rapport aen de magistraet gecommitteert uutte magistraet de 1.borgermeesteren Schaghen ende Hollandt, ende uutten ouden raet de out borgermeester Hattem ende 3.Rijswijck out schepen. 4.Is voorgestelt dat men ten dienste van de gemeente behoorde te maecken den brugge 6.over de stadts gracht door den Varicks Toorn, ende dat de costen van dit en bij vele 8.Lefhebbers opgebragt souden worden sonder belasting van de stadt. Is ( alvoorens daer= 10.op te disponeren ) verstaen dat een staet sall worden gemaeckt des contribuanten, 12. ende de oncosten van t voors. werck, waertoe worden gecommitteert voorgemelte heeren 14.== borgermeesteren ende out borgermeester. 15.Is voort bij de magistraet getreden totte nominatie, als volgt : Nominatie Victoris avont den 9en october

127 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag Regerende 17.Nieu genomineerdens Borgermeesteren Tot borgermeesteren 19.Johan Gerbrantsoon Schaghen, 19.Berndt de Kemp 20.Joncker Berndt van Hollant 20. Jacob Vermuer Schepenen Tot schepenen 22.Berndt de Kemp 22.Pontiaen van Hattem 23.Jan Aelbertsoon van Bemmel, 23.Cornelis Franssoon van Isselsteyn 24.Cornelis Caerlen van Achterhout 24.Geurt Otten van Rijswijck 25.Jacob Vermuer 25.Jan Willemsoon van der Smagt 26.Gerrit de Kemp 26.Anthonis Aertsoon Mom 27.Dirck van Langelaer 27.Dirck Hendricksoon 28.Dirck Wijborgh Pag. 170 v Cameraer Tot Cameraers 2.Joncker Nicolaes Ploos van Amstel 2.Cornelis de Kemp 3.Reynier van Langelaer Kerckmeesters Tot kerckmeesters 4.Sebastiaen de Kemp 5.Adriaen van Bosch 5.Johan Schaghen de Jonge 6.Cornelis van Bemmel Potmeesters Tot Potmeesters 7.Dirck de Bie 8.Peter Woutersoon Benier 8.Willem van Dam 9.Wijnandt van Ossenbergh Heemraden Tot Heemraden 10.Gerrardt Wijborg 11.Cornelis Caerlen van Achterhout 11.Herman Jacobsoon Vernoy 12.Dirck Vernoy Molenmeester Tot Molenmeester 13.Dirck de Cruyff 14.Willem van Bemmel 15.Dirck Gijsbertsoon Spithoven van 16.Dat ten regarde van de nieuwe nominatie Wijnandt van Ossenberg is schoonsoon van Pontiaen van Hatten, Cornelis 18. Bemmel, soon van Johan Aelbertsoon van Bemmel, ende Gerrit de Kemp soon van Cornelis de Kemp, waerop sijn 20.hoogheyt ten aensien van borgermeesteren ende schepenen believe te letten. Woensdagh den 13en october 1647 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 21.Is gelesen de requeste bij de predicanten tegen de Arminianen alhier gepraesenteert 23.ende haer voorstel mondelinge gehoort. Pag. 171 Vrijdagh den 22en october 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.Is wederom gelesen een requeste bij de predicanten deser stede tegen de Arminianen 3.praesenteert, is geresolveert de remontranten te laten aenseggen 5.dat sij de geprepareerde plaetse verlaten, of dat andersints daertegen sall 7.worden voorsien, waertoe worden gecommitteert G. Kemp ende Langelaer schepenen. Den 1en november 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B/ Kemp, Achterhout, Vermuer, G. Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 9.Is noch gelesen de injurieuse missive van Johanna van der Stock huysvrouw van 11.Reynier Bouwens aen eenen Jan Jansoen tot Cuylenborg gescreven, raeckende die van den 13. gerechte deses stede, daerbij sijn deselve schelt voor malle gecke heeren, voor 15.onbeschaemde luyden, voor onrechtveerdige rechters, dattet in lang soodanes recht 127

128 17.niet was uutgewesen, als van haer man tegen den timmerman. Is daerover gelast 19.den deurwaerder Hendrick van der Lith de voors. Johanna van der Stock te adduceren opten 21.stadthuyse, om op t recolement van de voors. missive ende haer handt te worden gehoort. Pag. 171 Pag. 171 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 23.Is rapport gedaen bij Hendrick van der Lith dat de voors. vrouw niet thuys en was, maer 25.dat ymant daer in huys sijnde, hem hadde geseyt dat se was vertrocken, ende dewijle 27.gepraesumeert wierde deselve haer te versteecken. Is den voors. deurwaerder met 2.assistentie van de andere deurwaerders gelast huyssoeckinge aldaer te doen, ende haer 4.vindende, te addusceren. 5.Is gecommitteert den secretaris om te gaen naer Utrecht ende mette advocaten te 7.adviseren, hoe ende wat proceduren dienen gehouden te worden. 9.Is geresolveert die van de Remonstrants gesinde alsnoch laten aenseggen dat sij het predicken 11.in t huysgen stande in t Cloosterstraetgen verlaten, ofte dat andersints de magistraet 13.daerin nae behoiren sall voorsien. Saterdagh den 6en november 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Achterhout, Vermuer, G. Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 14.Is bij den here scholtus geopent de electie van sijn hoogheyt, sijnde : Borgermeesteren Cameraer 18.Johan Gerbrandtsoon Schaghen 29.Reynier van Langelaer 19.Joncker Berndt van Hollandt Kerckmeesters Schepenen. 31.Sebastiaen de Kemp 21.Berndt de Kemp 32.Johan Schaghen, de jongen 22.Johan Aelbertsoon van Bemmel Potmeesters Pag Cornelis Caerlen van Achterhout 34.Dirck de Bie 24.Jacob Vermuer 35.Willem van Dam 24.Gerrit de Kemp Heemraden 26.Dirck van Langelaer 37.Gerrit Wijborgh 27.Dirck Wijborgh 38.Hermen Jacobsoon Vernoy Molenmeester 40.Dirck de Cruyff Pag. 172 v Maendagh den 8en november 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 41.Sijn binnen gestaen Johan van Rijssel, doctor van der Stock ende Thomas van Rijssel 43.swager en broeder ende neeff respective van Johan van der Stock huysfrou van Reynier 45.Bouwens, versoeckende remissie ende pardon voor deselve over de impertinentie ende 1.injurieuse woorden bij deselve ten laste van de magistraet geschreven waerop de heren van de 3.gerechte als de submissie voors. gelet hebben de voors. faulte gepardonneert. Maendag den 15en november 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Bemmel, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 5.De deurwaerders belast haere restanten te innen ende executeren 7.binnen acht dagen op poene van executie. 9.Is geresolveert Peter Wouterssoon Renier te laten aenseggen dat hij sijn 11.huysgen in t Cloosterstraetgen niet meer en laet gebruycken ten dienst 13.van de Remonstrants gesinde op poene van 25 gulden te verbeuren. 128

129 15.Is mede geresolveert de bus te laten omgaen. 17.Ende te verbieden dat ymant an de armen voor sijn huys sall hantreycking doen 19.op poene van drie gulden te verbeuren. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 173 Maendag den 29en november 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Wijborg schepenen. 1.Op de requeste van de brouwers deser stede is geappointeert de regierders der stadt Wijck 3.bij Duerstede, verstaen dat in conformite van de meninge der supplianten Gildenbrieff 5.nimant vermach alhier bier uut te slaen uut dese stadt ofte de Vrijheyt van dien, 7.tensij hij is brouwer ende des supplianten Gildenbrieff vorder voldoet 9.op poene als in de voors. Gildenbrieff. 10.Is geresolveert te schrijven een missive an de here D.Hollant nopende 12. t guarnisoen, om te hebben sijn edele advis ende dewijle men mompelt dat de compagnie 14.van de marquis de Vieuville mocht worden verplaetst, sollicitatie aen te 16.leggen om alsdan een ander compagnie te hebben. Pag. 173 v Maendagh Den 6en december 1649!! Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.De resolutie genomen tegen Peter Woutersoon ende vermits sijn sieckte ende 3.doot opgehouden, alsnoch te doen insinueren an de weduwe. 5.Jacob Jansoon Knijff mercktschipper op Amsterdam, opte clachten van verscheyde 7.personen geordonneert sijn veer conform d instructie waer te nemen, ende alle 9.14 dagen of ende aen te comen op poene van sijn veer vervallen te sijn. Pag. 174 Pag. 174 v Dinxdagh den 7en december 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 11.Heeft Gerrit de Kemp, schepen deser stede, uutten name van de brouwers 13.voorgestelt hoe dat sommige personen waren van meninge te stellen 15.brouwerijen in deser stadts Vrijheyt als in de naest gelegene dorpen, ende dat 2.hetselve soude strecken tot wech neminge deser stadts neringe, mitsgaders verminderinge 4.van de heren Staten als deser stadts impositiën. Soo is geresolveert ende de 6.borgermeester Schaghen versocht ende gecommitteert t Utrecht gaende 8. t versoeck van de brouwers aen haer Edelmogende te seconderen, ende recommanderen, 10.dienende tot weringe van deselve. 11.Ende geresumeert de saecke van de Remonstranten, ende gelet dat de genomene 13.resolutie geïnsinueert bij contraventie oock most worden geëxecuteert ende 15.dat daeruut dese off die swarigheyt mochte spruyten, ende dat haer Edelmogende 17.de heeren Staten van Utrecht aen de regierders deser stede hebben geschreven 19.dat deselve daerinne souden disponeren, soo als sij tot haren meesten welstant 21.ende rust sullen bevinden te behoiren. Soo is geresolveert alvorens vorder te 23.procederen, dat dese saecke ende all wat daervan gepasseert, sij de heren Staten 25.sall worden verthoont, ende versocht haer Edelmogende advis, waertoe 1.wort gecommitteert de borgermeester Schaghen, om op morgen 3.te gaen naer Utrecht Saterdagh den 11en december 1647 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 129

130 4.Is rapport gedaen bij de borgermeester Schaghen van t gepasseerde in der 6.saecke van de Remonstranten, als de brouwers deser stede ende gelesen 8.de memorie bij den advocaet Eewijck ingestelt, ende an de heren 10.Staten gepresenteert, wort all t selve geapprobeert. Pag. 174 v Pag. 175 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 12.Ende also de saeck van de brouwers op dinxdagh eerstcomende sall 14.mogen dienen. Is Berndt de Kemp, schepen, gecommitteert opte Beschrijving 16.doch buyten costen van de stadt. Gelijk aan pag 174 v, maar per item doorgehaalt Pag.175 v Maendag den 3en januarii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Wijborg schepenen. 1.Is gecommitteert den secretaris om dese weeck naer Utrecht te gaen, ende 3.adviseren op eenige bekende saecken van de stadt. 5.Mitsgaders dat hij mede sall bevorderen t proces jegens Adriaen 7.Danielssoon hangende voor de stadt Utrecht. 9.Ende om mede te becomen ordonnantie van de voerluyden verdiensten in t 11.reysen van sijn hoogheyt, de soldaten tot Scherpenzeel, Woudenberg 13.ende Buren gebracht. Pag.175 Maendagh den 10en januarii 1648 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. 14.Is binnen gestaen monsieur L Estronière, lieutenant van de compaengie van 2.monsieur le comte de Vieuville ende heeft verthoont patent van sijn hoogheyt 4.om van hier met de compaengie te vertrecken naer Utrecht in guarnisoen, 5.versoeckende twee wagens ende een bagagie-schip, t welck geconsenteert is. 8.Als noch te doen de reeckeningen ende deselve onder de secretaris 10.te leveren binnen acht dagen alsmede de sloten van de reeckeningen te suyveren. Pagina s 176 v, 177 en 177 v zijn V A C A N T Pag. 178 Dinxdagh den 11en januarii 1648 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.Is geleyt in deliberatie de saecke contra die van de kerckenrade 3.ende dominus Bargeium, ende verstaen ende geresolveert dat men deselve door 5.gecommitteerden wel sal overwegen, daerop doen hooren ende examineren de ledematen 7.van de kerckenrade, ende alsdan te doen rapport, waertoe worden gecommitteert 9.beyde de borgermeesteren, Bemmel ende Vermuer schepenen. Maendagh den 17en januarii 1648 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. 11.Op de requeste ende remonstrantie =====bij dominus Cornelio de Leeuw gepraesenteert 13.is denselven geaccordeert vijftig gulden voor dese maell sonder te trecken in 15.consequentie, op t comptoir van de gebeneficieerde goederen alhier. 130

131 17.Op t aengeven van de here d Allart over t rapport van de goede inclinatie van de here van 19.Zulichem tot dese stadt, om te hebben in plaets van de vertrockene compagnie, een ander 21.compagnie in guarnisoen, is sijn Eedele daerover te bedancken geresolveert, ende versoecken sijn 23.edele faveur. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 178 v Maendagh den 24en januarii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.Is geresolveert de weduwe ende kinderen van Peter Woutersoon 3.Benier in gevolge van de resolutie van den 15en november 1647 te 5.interdiceren geen predicatie van de Remonstrants gesinde in haer huysgen 7.in t Cloosterstraetgen meer te laten geschieden op poene van 25 gulden 9.tegen de heren van den lande te verbeuren. Donredagh avont den 27en januarii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, ==== Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. 10.Is voorgestelt bij de borgermeester Schaghen, hoe dat hij dese middag 12.was ontboden in de vergaderinge van de heren Staten, ende aldaer voorgestelt 14.dat de heren van de magistraet deser stede op morgen wilden senden hare gecommitteerde 16.om over het teeckenen of niet teeckenen van de vredens articulen resolveren. Is naer 18.deliberatie daerop gecommitteert de borgermeester Hollandt, om op morgen te gaen naer 20.Utrecht, ende over de voors. saecke sijn edele te conformeren mette meeste stemmen. Pag. 179 Dinxdagh den 1 e februarii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. 1.Is gelesen eeene requeste gepresenteert bij Johan van Issendoorn, schout deser stede, 3.als ontfanger ofte collecteur van het outschilt ende schellingelt met de verhoginge 5.vallende over de Vrijheyt deser stede, hoe dat hij geern den voors. ontfanck soude 7.resigneren op Christoffel Stochius out burgermeester deser stede, versoeckende daertoe 9.consent ende acte, waer nevens mede gelesen is seeckere acte luydende aldus : Ick 11.Berndt van Oestrum here tot Broeckhuysen als van de regierders der stede Wijck naer 13.overlijden van Johan van Issendoorn schout ende ontfanger van het outschilt ende schellingelt 15.der selver stede ende de Vrijheyt van dien, bij acte t recht van survivantie vercregen 17.hebbende consentere bij desen soo veel mij aengaet dat haer eedele in t versoeck van 19.resignatie van de voors. ontfanck van de gemelten Issendoorn op de persoon van Christoffel 21.Stochius out borgermeester deses stadt consent dragen, mits dat denselven ontfanck nae 23.desselfs out borgermeesters overlijden in plaetse van des heren officiers affsterven in 25.conformite van mijn vercregen acte weder aen mij succedere. Actum den 8en januarii ende was onderteeckent Berent van Oestrum tot Broeckhuysen. Op welcke 29.voors. requeste is geappointeert aldus : 30.De borgermeesteren ende regierders des stadt Wijck bij Duerstede gelet hebbende op dese Pag. 179 v 2.requeste en de bijgaende acte van joncker Berndt van Oestrum here tot Broeckhuysen etc. 4.van den 8en januarii deses jaers, consenteren in de versochte resignatie 6.op de persoon van Christoffel Stochius out borgermeester deses stede wellverstaende 8.dat den voors. ontfanck nae t overlijden van de voornoemden Stochius sall succederen 10.conform de respective acten aen voorgemelte here van Broeckhuysen voor 12.desen verleent. Actum ut supra, den 1 e februarii Verstaende dat de heren Staten hebben geconsenteert tot betalinge van de 131

132 15.servitiën an de compaengiën tot Utrecht die eenigen tijdt van de voorleden jare 17.hebben gelegen op de Bortange ende de Lange Ackerschants ende dat de compaegniën 19.van de heren lieuteant colonnels marquis de Vieuville ende d Allart mede aldaer 21.hebben gelegen, ende dagelix solliciteren hare servititiën, soo is buyten costen van de 23.stadt gecommitteert de secretaris als servitiemeester om op morgen te gaen naer 25.Utrecht, ende de servititie rollen op den ouden voet van de geabsenteerde tijdt alhier 27. over te leveren om ordonutie met betalinge te becomen, temeer also de sodaten 29.aldaer haer servitiën van haer gagies hebben betaelt, andersints an de 31.heren Staten te versoecken. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 180 Den 7en februarii 1648 Present Hollandt borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.Is geresolveert te ordonneren de eygenaers van de huysen 3.uutwaterende door de geul, leggende aen t eynde van de Muntstraet 5.an de Weverstraet deselve op te halen ende repareren, op poene dat 7.bij naerlatigheyt den officier sulx sall doen op sijn gewin. 9.Op de versoecken van dominus Cornelio de Leeuw is geresolveert als volgt : 11.De regierders der stede Wijck, gehoort het mondelinge ende gesien ende gelesen 13.het schriftelick versoeck van dominus Cornelius de Leeuw, bedinaer des Godtlicken 15.Woorts alhier, tenderende om te hebben augmentatie van tractement, 17.verclaren wel genegen te sijn om voorgemelten domino de Leeuw sijn versoeck 19.te accorderen, maer ingesien de onvermogentheyt van haren stadts 21.comptoir, hebben denselven sijn versoeck moeten ontseggen. Den 21en februarii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 23.Is binnen gestaen de cameraer Reynier van Langelaer, voorstellende de 25.gelegentheyt van de ingevallen heul Pag. 181 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 1.in handen van de schout ende heemraet om te hebben haer bericht. Dinxdag den 22en februarii Is geresolveert Dirck Willemsoon van Vijffhuysen bij acte te doen insinueren 5.dat hij Maes Dircksoon in t gebruyck van de houtplaets buyten de Veltpoort 7.laet ongemolesteert, ende hem daerover niet en misseyt, ofte misdoet 9.op poene van daer in nae behoiren te sullen worden voorsien. Maendagh den 28en februarii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 10.Is geresolveert te maecken besteck van de kerckendack, 13.ende alsdan publicq aen te bestaden. 14.Op de requeste van Cornelis Jansoon de Roy geappoincteert. De regierders der 16.stede Wijck contenteren dat den suppliant bij sieckte ofte absentie van Thieleman 18.Sijmonssoon des selffs plaetse als omroeper sall moeten bewaren, houdende Pag. 181 v 2.hem in goede recommandatie bij afsterven van de voors. Thieleman. 4.Is geresolveert de pachters ende andere schuldige van de stadts middelen ende 6.impositiën te ordonneren binnen veerthien dagen te betalen t gene sij 8.an de stadt schuldigh sijn ende verschenen maii 1647, ende dat nimant nae desen 10.sall mogen pachten,,of vennot,,, tensij de leste pacht ses maenden tevooren verschenen 132

133 12.bij haer sall wesen betaelt. Sondag den 12en martii 1648 Present Bemmel, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, ende Langelaer schepenen. 13.Sijn gehoort sommige huysluyden met namen Adriaen Samuelsoon Vernoy, 15.Jan Aertsoon in Den Eng, Herman Jacobsoon Vernoy ende Dirck de Cruyff, opposanten van t 17.wachtgelt, ende daerop dit naevolgende aengeteeckent : 19. De regierders der stadt Wijck bij Duerstede op huyden hebbende geresumeert 21.den staet van de contributie van t wachtgelt over de jaren 1640 ende , bevinden dat den ontfanger van t voors. wachtgelt op de voorgestelde jaren is Pag gechargeert mette somme van twee hondert vier ende tsestig gulden drie stuvers, 4.behalven de twee capitalen yder tot hondert ende vijftigh gulden voor lange jaren ten laste 6.ende dienst van t voors. comptoir in tijde van oorlog gelicht, ende bij voorgemelte 8.regierders geresolveert uuttet overschot van de jaren 1646 ende 1647 aff te lossen, ende dat 10.daermede de voors. contributie in toecomende sall comen te cesseren. All t welcke de 12.opposerende huysluyden op huyden opten stadthuyse voorgehouden is, die tegen raden ende fondament 14.weygerden de voors. praesentatie te accepteren, seggende t was nu aen t waeren het moste voortgaen. Saterdagh den 25en martii 1648 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 17.Is gelesen een requeste van de deeckens oudermans ende gemene gildebroeders 19.van t schippersgilde, dolerende over de indracht ende belet die de amptlieden 21.van de tolle genaemt Lobede ende gelegen aen t Tolhuys haer waren aendoende 23.lest in de persoon ende goederen van Jan Jansoon Schenck. Is naer deliberatie daerop 25.gehouden verstaen, geresolveert ende gecommitteert de borgermeester Schaghen 27.om hem te begeven naer s Gravenhage ende sijn edele te addresseren aen sijn excellentie 29.graef Maurits van Nassouw als stadthouder van t vorstendom Cleeff Pag. 182 v 2.ende door sijn excellentie intercessie t voors. turbel te sien afdoen, of andersints aen de 4.Heren Staten Generael te versoecken voorschrijvens, ofte daer sulx nodig sall wesen. 7.Wellverstaende dat die van t schipper gilde sullen betalen de oncosten van dien. 9.Is mede geresolveert bij dese occasie van naer Den Hage te gaen, dat de 11.borgermeester Schaghen aen sijn hoogheyt sall verthonen het sober guarnisoen alhier, 13.ende dat voor desen drie of vier, jae meer compaengiën aldaer sijn geweest, 15.dat sijn hoogheyt beliefde t selve guarnisoen te verbeteren, ende dat voorgemelte 17.borgermeester sall versoecken het faveur van de heeren gecommitteerden van de Generaliteyt 19.deser provincie wegen, ende door deselve ende de here van Zulichem t effect van de 21.voors. sollicitatie te obtineren. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 182 v Sondagh den 26en martii 1648 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Wijborg schepenen. 22.Sijn op t versoeck van het schippergilde de magistraet vergadert, ende hebben der 24.selver deecken ende oudermans voorgestelt den indracht van de Vrijheyt van tolle 26.tot Schoonhoven, dat mede de borgermeester Schaghen mocht worden geauthoriseert Pag, om t een met het ander af te helpen doen, daerop haer voorgehouden sijnde wat 4.sij in t gemeen tot de costen souden contribueren. Is met haer, in aaensien dese saecke 6.concerneert de gansche borgerije geaccordeert op dertigh gulden. Maendagh den 26en aprill 1648 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende D.Wijborg, schepenen. 8.Is geresolveert de asgaten an de Waterpoort ende de merckt wech te nemen. 11.Item te doen amoveren het schoenlappers huysken an de merckt. 13.De muer bij de Brouwes Bijllevelt te besichtigen. Maendag den 1en maii 1648 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, Langelaer ende Wijborg schepenen. 133

134 15.Is geresolveert te visiteren wat vremde bedelaers sich alhier 17.onthouden, ende deselve te doen vertrecken. 18.Op t versoeck van Christoffel Stochius out borgermeester door sijn procureur de Romere gedaen, is verstaen dat 20.sijn edele sall volgen sijn gefurneert proces contra Jan Cornelissoon van Breugel, houdende 22.uutten selven processe copye autenticq van de bijgeleverde documenten. Pag. 183 v 2.May Nachtegael ende Jan de speelman geordonneert geen arme luyden langer te logeren dan een 4.nacht op poene van 42 stuvers ende arbitrale correctie. 6.Op de doleantiën van verscheyde pachters ende andere luyden, die overleveringen == 8.gedaen ende acten van condemnatiën === == hebben gelevert, ==== onder 10.de deurwaerders deser stede worden de selve geordonneert hare restanten 12.ende acten voors. te suyveren ende de penningen van dien op te brengen aen 14.des behoirende binnen 14 dagen op poene van cassatie. 16.Is de borgermeester Schaghen ( nae examinatie van vorige resoluti:en ) versocht,,ende gelast,, alsnoch 18.ter vergaderinge van de heren Gedeputeerden Staten deser provincie voor te stellen ende 20.versoecken het redres van t comptoir van de convente alhier, omdat alsoo den 22.rentmeester dies te beter betalen, ende de clachten van de doleanten over de quade 24.betalingen ophouden mochten. Pag Alsnu cesserende het comptoir van t wachtgelt, is verstaen ende geresolveert 1.dat de officieren van de borgerije volgens voorgegane meninge worden gehouden voor 3.gelicentieert ende voor haer diensten bedanckt. Lunae den 8en maii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer, Wijborg schepenen. 4.Is in deliberatie geleyt de uutgesproockene injuriën van Jan Cornelissoon van Breugel 6.op de magistraet ende daerop verstaen ende geresolveert dat den secretaris sall 8.schrijven copyen autenticq van de bewijsen an de sijde van de borgermeester Stochius ende differente 10.jegens den voors. Breugel gefurneert, ende van de verclaringe van den voors. Breugel opten 12.19en julii 1647 in collegio gedaen, mitsgaders van de accorde tuschen de voors. parthijen 14.opgerecht ende dat men all deselve sall senden aen twee rechtsgeleerden, om te hebben haer 16.edele advis wat ende hoe bij de heren van de magistraet of gerechte ( sulx in haer ampt ende 18.bedieninge aengedaen sijnde ) daerin tot conservatie van haer respect ende authoriteyt 20.kan ende moet gedaen worden. 21.Jan Meussoon aengenomen tot gesworene. 22.Heeft de borgermeester Schaghen overgebracht van Utrecht de resolutie van de Heren 24.Staten genomen ende gearresteert in der saecke van de opposerende huysluyden Pag. 184 v 1.deses gerechts tegen het wachtgelt conform ende accorderende mette leste 3.resolutie van dese stadtluydende : inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 184 v 4.De Staten van de lande van Utrecht gehoort het voors. rapport, verstaet dat de supplianten 6.sullen hebben te betalen de noch twee resterende achterstallige jaren wachtgelt, hierinne 8.geroert t leste van deselve verschenen maii 1647 mits dat voorts sall worden 10.afgelost het capitael van drie hondert gulden, ende dat het wachtgelt daer= 12.mede voortaen sall cesseren. Gedaen t Utrecht den 2en maii Onder stont 14.ter ordonnantie als boven. Ant. van Hilten. Maendagh den 15en maii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 15.Is geresolveert te doen publicatie tegen het kegelspelen voor de 17.poorten, wallen ende kerckhoven op poene van een outschilt te verbeuren. 19.Item tegen het ongeregelt schaephouden volgens de ordonnantie. 21.Ende het uutgieten van hete asse opte vaelten. Pag Op het onordentelick peyn voeren, is verstaen dat volgens voorige gebruyck bij den cameraer 4.niet meer dan de helft van de oncosten der vrachten sall worden betaelt, mits dat de peyn 6.ter nodiger plaetse van de stadt sall worden gevoert, waernae de respective cameraers 8.sich sullen reguleren. 134

135 9.Is aengenomen tot rector van de Latijnse schole Rittesius Rudolphi Doerns. 11.Ende dat op het tractement van twee hondert gulden jaerlix. 13.Behalven noch hondert vijff ende tseventigh gulden van t minervall ofte leergelt 15.van de kinderen ende discipulen, daer voor de stadt mede vast staet, ende den tax op de 17.selve gemaeckt sall worden, die bij den rector ontfangen sullen worden, ende wat daer 19.boven van de kinderen geprocedeert sall wesen tot sijn voordeel. 21.Ende het huys in t clooster tot den inwooning van den rector specterende. 23.Ende vrije impositie van de stadts middelen. 24.Is op het versoeck van de respective deurwaerders deselve alsnoch gegost prolongatie Pag.185 v 1.van 14 dagen tot het innen van de restanten op poene als bij de voorstaende resolutie. 3.An de weduwe van domino Raetsio gegost t vierendeel jaers tractement daer haer man in overleden sij. Den 5en junii 1648 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 6.Is geresolveert onder den secretaris binnen een maendt te doen leveren alle 8.de deficierende reeckeningen. 10.Ende te resumeren de sloten van de gedane reeckeningen ende voldoeninge van deselve, als de openstaende 12.restanten te vorderen, ende daervan door commissie van de weeck d eerste maendag in yder maendt te 14.maecken besoigne die daervan haer leges sullen hebben. 16.Is bij den secretaris overgebracht extract uutte resolutie van de Heren Staten, 18.nopende het sandtpadt an de Noort luydende als volgt : Pag Extract uutte resolutie van de Gedeputeerden van de Eedelmogende Heren Staten s landts van Utrecht 1.veneris 5a maii 1648, op de requeste van Jacob Cornelissoon van Utrecht, verthonende hoe dat hem eenige 3.jaren geleden door last van den gerechte van Wijck belast was te maecken het sandtpadt lopende op 5.het landt bij hem suppliant van t capittel van de Dom in huyre gebruyckt, ende dat over de sesthien roeden, 7.ende t selve sandtpadt tot noch toe alle jaer hadden onderhouden, daer nochtans volgens haer Eedel 9.mogende resolutie het maecken van t sandtpadt moste worden gehoefslaegt ende reel gemaeckt 11.was, dat hij, suppliant, t voors. sandtpadt den tijdt van veerthien jaren hadde gemaeckt ende 13.onderhouden, waervoor hem ten minsten competeerde op elcke jaer 27 gulden tot betalinge van 15.welcke penningen hij, suppliant, niet en sag te geraecken. Ten ware deselve wierden gehoeffslaegt. 17.Versoeckende haer Eedelmogende die van Wijck geliefden te ordonneren sulx te doen. Gesien 19.de missive van bericht, vermogens haer Eedelmogende appoinctement van date den 25en januarii den 20en martii daeraen volgende bij de heren borgermeesteren ende regierders der 23.gemelte stede Wijck dienaengaende geschreven. Oock daer beneffens conform de appoinctemente 25.op deselve gegeven den 23en martii voors. Gehoort t advis van de Heren Gecommitteerden op t sandtpadt 27. tuschen Utrecht ende Beusichem, Is geappoincteert. De Gedeputeerde van de Staten s landts van Utrecht t voors. soo 29.schriftelick als mondelinge bericht, ende advis der gemelte heren regierders der stede Wijck gesien ende gehoort, ende 31.gelet haer edele is competerende de schouwe over het sandtpadt als sijnde gelegen ter plaetse bij desen verhaelt onder 33.derselver jurisdictie ende bedrijve, renvoyeren den suppliant aen deselve regierders mits dese. Onder stont 35.Geëxtraheert uut de voors. resolutiën ende accordeert. In kennisse van mij geteeckent Ant. van Hilten inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 186 v Maendagh den 12en junii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 1.Voor de extraordinaris depesches van de here secretaris van Hilten is geresolveert 3.uuttet secretaris comptoir sijn edele door den borgermeester te laten vereren het dubbelden rijder. 6.Ferdinandt de la Meer excipierende dat hij is ruyter onder den ritmeester Weelderen, is daerop verstaen 8.ende dienvolgende den heer officier Johan van Issendoorn geauthoriseert, om d informatiën 10.t sijne laste genomen an de crijsrade t Utrecht over te brengen, ende daerop te versoecken justitie. Maendag den 19en junii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende D.Wijborg schepenen. 12.Is verstaen ende geresolveert dat de borgermeester Schaghen ten laste van de convente sall 14.vervolgen het redres van t comptoir van den voors. convente. 16.Opte doleantiën van de predicanten is geresolveert dat den secretaris sall gaen naer Utrecht 18.ende de restanten van t comptoir der gebeneficieerde goederen leveren in handen van den pander om 20.te worden geëxecuteert. 135

136 21.Ende also Adriaen Danielsoon is overleden, mede sall versoecken sententie van de gerechte der 23.stadt Utrecht, ende die ter executie leggen. Pag. 187 Donredadagh den 22en junii 1648 Present Hollandt borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Vermuer, ==== Achterhout, G.Kemp ende Wijborg, schepenen. 1.Is rapport gedaen bij de borgermeester Hollandt ende sijn confraters van de uutcoop tuschen 3.Jannichgen, Jan Jacobsoon Knijff s weduwe van Gerrit Thonissoon van Griethuysen 5.ende hare vier kinderen opgericht, yder voor vier hondert gulden breder als bij de conditiën 7.hierbij overgelevert, ende is t selve geapprobeert. Maendagh den 26en junii 1648 Present Schaghen borgermeester, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 9.Sijn binnen gestaen domini Bargeius ende Heurnius predicanten, ende joncker Rudolf Ketell 11.met den advocaet meester Thomas van Sterckenburgh ouderlingen van de kercke 13.alhier, voorstellende uutte naem van de kerckenraedt, hoe dat verscheyde personen 15.ledematen van dese gemeente alhier gehadt hebbende haer houwelix=geboden 17.gaen solemniseren haer houwelick buyten dese stadt, waer onder lichtveerdigheden tot 19.schandael ende ergernisse van verscheyde personen sijn schuylende, versoeckende verbot tegen het selve 21.ten minste met den pecuniele amende. Daerop is geresolveert te vernemen wat 23.voor een amende daertegen binnen Utrecht is gestatueert. 25.Ten tweden voorstellende de grote insolentie van de papisten ende pater Rede. Pag. 187 v 2.Ten derden het trecken van de schutterije opten sondagh, t welcke is afgedaen den 5en julii 1647 Pag. 188 Lunae den 10en julii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende D.Wijborg schepenen. 5.Is gelesen de remonstrantie van de Gedeputeerden des Synodi deser provincie, soo tegen de 7.stoutigheyt van de papisten, als eenige seditieuse boecken ende geschriften van 9.Joannes Uuttenbogart ende van de voirdelen, is verstaen alvorens daerop te disponeren, 11.dat men sich binnen Utrecht sall informeren wat daerinne bij de heren derselver 13.stadt is gedaen, alsmede van de amende gestelt tegen die personen die 15.buyten de stadt gaen trouwen ende alhier hebben gehadt haer geboden, alsmede 17.de ordonnantie van de voerluyden ende schippers gebruyckt in s lants dienst, ende 19.de gedane prestinger de stadt moeyelick vallende, ende voort te verstaen, hoe de 21.saecken staen van die van Montfoort over haer remissie. Tot all het welck 2.te ondersoecken, wort gecommitteert den secretaris. 3.Sijn gelesen de informatiën ten lasten van Anthoni Plantau soldaet onder de compangie van de here 5.comte de Vieuville, leggende in guarnisoen binnen Utrecht, ende is daerop verstaen ende den 7.officier geauthoriseert, om deselve stucken over te brengen in handen van de gestrengen 9.crijsraedt der stadt Utrecht, ende daerop te versoecken uut den naem van den gerechte deser 11.stede recht ende justitie. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 188 Lunae den 17en julii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende D.Wijborg schepenen. 12.Is geresolveert op woensdag eerstcomende aen te bestaden publicq het kercken leydack. 15.Is geresolveert dat de schippers opten Crommen Rhijn in t varen sullen houden beurten 17.ende dat d eerste afgevaren sijnde, den tweden of naestvolgende sall va Ende wort den portier Grolof Aertsoon gelast ende geauthoriseert daerop als 21.opsichter te letten, die daervoor van yder schuyt sall hebben een stuver. 23.Geresolveert te beramen ende maecken een lijst opde vrachten van alle waren 25.ende van de huyr van de schepen. Pag. 188 v 1.Is mede gelesen de requeste van Willem Vermeeten, ende daerop geappoincteert, de 3.regierders der stadt Wijck bij Duerstede accorderen ende gunnen den suppliant een plaets 5.in t veer van den Crommen Rhijn op Utrecht bij verlating van een der tegenwoordige 7.veerschipperen, mits alsdan stellende cautie, ende hem gedragende naer de 136

137 9.instructie algereets gemaeckt ende noch te maecken. Dinxdagh den 25en julii 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, ende G.Kemp, schepenen. 11.Bericht sijnde gedaen dat op morgen sullen uutcomen gecommitteerden 13.van de Heren Staten opte doleantie ( soo men verstaet ) van de tollenaer 15.Gerrit van Deuverden, ende besichtigen den vulmolen, ten eynde die soude 17.worden verplaetst, ende dewijle de stede Wijck daeraen is gelegen, is 19.geresolveert daerover voors. gecommitteerden te sullen begroeten ten eynde de voors. 21.molen op sijn plaets mach blijven leggen. Pag. 189 Maendag den 7en augusti 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, ende G.Kemp, Langelaer schepenen. 1.Is binnen gestaen monsieur Lamie lieutenant van de compagnie van de here lieutenant coronnel 3.d Allart, ende versochte een attestatie van sijn comportement, die hem is gegost 5.als in t acteboeck is geteeckent. 6.Is gelesen een missive van de weess-meesteren van Batavia gedateert den 20en december houdende an de weesmeesteren deser stede besloten, inhoudende een wissel op de generale 10.Oost Indische Compagnie van de Vereenigde Nederlanden tot 2812 ende een half realen van achtien 12.tot vijftig stuyvers den reael ofte andere gangbare munten te ontfangen door of 14.bij de weesmeesteren alhier ende dat ten behoeve van Janneken van der Grift, ende gelet 16. t voors. onmundig kindt met haer moeder ende stiefvader Johan van Hille voorleden 18.===jare van hier is vertrocken naer Duytslandt, ende de vrienden van t voors. 20.kindt,,van s vaders sijde,, onbewust sijn. Soo is geresolveert ten costen van t voors. kindt te nemen een 22.advis hoe de magistraet tot haer edele descharge in desen sullen procederen, waertoe om 24.naer Utrecht te gaen ende te adviseren, worden gecommitteert de borgermeester Schaghen, of den secretaris 26.wie van beyden best sal connen vaceren om t voors. advis gesien voorts gedaen te worden wat vereyschen sall. Pag. 189 v Den 19en augusti 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.kemp, Achterhout, G.Kemp ende Langelaer schepenen. 1.Is geresolveert dat Adriaen provo bij provisie sall bedienen de appelmaet ende ontfangen een 3.oortien ofte vier penningen op de ton, waernae een yder sich sall reguleren, ende de voors. 5.ton voor stadts maet aennemen als geijckt sijnde, interdicerende andere tonnen te gebruycken. Den 4en september 1648 Present 8.Opte requeste van Jan Jansoon wonende an de Noort is geappointeert aldus : De regierders der 10.stadt Wijck bij Duerstede admitteren ende nemen aen in plaets van Laurens Romkens 12.tot het houden van de vulniskar den suppliant, mits dat hij sich sall hebben te gedragen 14.nae de instructie algereets gemaeckt ende noch te maecken. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 189 v Maendag den 11en september 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, G.Kemp, Vermuer, naergecomen B.Kemp. 16. Volgens resolutie ende last van den 7en augusti, is gelesen het 18.advis van den advocaet Moll in der saecke van de penningen te lichten 20.of niet te lichten wegen Janneken van der Grift volgens wissel 22.op de Oost Indische Compaengie, verstaende dat tot de meeste securiteyt 24.van de heren regierders deser stede best waer, te versoecken dat voorgemelte Oost Indise Pag Compaegnie de penningen op renthe behielden, ofte anders dat de wisselbrief wierde gelevert in 4.handen van de heren regierders der stadt Amsterdam, vermits aldaer de camere van de Compaegnie is, ende de 6.penningen aldaer te ontfangen staen, ende daerbij te verclaren dat het kindt tot Wijck niet en is, noch 8.en woont, ende dat de moeder van t selve hertrout is, ende met het kindt in Duytslandt woont, ende dat 10.geen momber van t selve kint noch oock vaderlicke vrunden bekent sijn, dat gemelte heren 12.regierders van Wijck sich daerom van de saecke dechargeren, nemende daervan acte met recepisse 14.van de heren regierders van Amsterdam, met de oncosten hierover te vallen ende gevallen. 16.Welck advis sijnde geëxamineert soo wort gecommitteert den secretaris om 18.metten eersten te reysen naer Amsterdam, ende desen te bevorderen ende effectueren soo mogelick 137

138 20.conform t voors. advis. 21.Op de requeste van Stoffel van de Wetering === pachter van de impost van de torf is geappoincteert. 23.de regierders der stadt Wijck bij Duerstede verstaet dat den torf opcomende de rivire 25.des Crommen Rhijns ende alhier worden gelost, sooveel sall hebben te betalen den impost 27.opten torf, als van de torf die van de Lecke wort ingebracht. Maendagh den 18en september 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 29.Is geresolveert Godert van Issendoorn aen te doen seggen 31.dat hij nimant alhier met moes visch, ooft etc. comende ter merckt 33.voor het Hoff des sondaegs of of andere dagen sall beletten, also sulx Pag. 190 v 2.strijt mettet oude gebruyck. 3.Opte requeste van joncker Johan Muller van Hamborg ende joffroue Isabella van Thoorn 5.is geappoincteert. De regierders der stadt Wijck bij Duerstede consenteren ( soo veel haer 7.edele aengaet ), dat de trouwe van de supplianten voor de bedinaren des Godtlicken Woorts 9.ende die van de kerckenrade op huyden geschiede, mits dat alles tot de voltreckinge 11.van de trouwe sal wesen gequalificeert. 12.May Gosens te ordonneren dat sij haer huysgen an de Wall alsnoch ontledige van de 14.arme luyden binnen acht dagen op poene van ses gulden te verbeuren. Victoris avont Den 9en october 1648 Van de magistraet Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Wijborgh schepenen. Van den ouden raedt Stochius out borgermeester, Ketell, Rijswijck, S.de Kemp ende Romare out schepenen. 16.Sijn geresumeert de resolutiën van Victoris avont in den voorleden 18.jare ende verstaen deselve alsnoch te voltrecken. Pag Is geresolveert te maecken een regliment opte schipperen van de 22.Crommen Rhijn, ende worden daertoe gecommitteert uutte magistraet 1.de borgermeesteren Schaghen ende Hollandt, ende uutten ouden raedt den out borgermeester 3.Stochius, ende joncker Ketell schepen. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag Ende is bij de magistraet voort geprocedeert totte nominatie : regerende Nieu genomineerdens Borgermeesteren Tot borgermeesteren 8..Johan Gerbrandtsoon Schaghen 8.Berndt de Kemp 9.Joncker Berndt van Hollandt 9.JacobVermuer Schepenen. Tot schepenen. 11.Johan Aelbertsoon van Bemmel, 11.Pontiaen van Hattem 12.Berndt de Kemp 12.Geurt Otten van Rijswijck 13.Coernelis Caerlen van Achterhout 13.Joncker Gijsbert van Suylen van der Haer 14.Jacob Vermuer 14.Joncker Joost van Baern van Schonouwen 15.Gerrit de Kemp 15.Dirck Hendricksoon 16.Dirck van Langelaer 16.Jan Willemsoon van der Smacht 17.Dirck Wijborgh Cameraer Tot Cameraers 19.Reynier van Langelaer 18.Cornelis de Kemp 19.Adriaen Aelbertsoon van Bosch Kerckmeesters Tot Kerckmeesters 21.Sebastiaen de Kemp 21.Maes Dircksoon 22.Johan Schaghen den jongen 22.Cornelis van Bemmel, Potmeesters Tot Potmeesters 24.Dirck de Bie 24.Jan Helberg 138

139 25.Willem van Dam 25.Aert Mom Heemraden Tot Heemraden 27.Gerrardt Wijborgh 27.Jan Aelbertsoon van Bemmel 28.Hermen Jacobsoon Vernoy 28.Cornelis Caerlen van Achterhout Molenmeester Tot Molenmeester 30. Dirck de Cruyff 30.Jan Anthonissoon van Velpen 31.Willem van Bemmel, Pag. 191 v 1.Is oock rapport gedaen bij de secretaris van sijn verrichtinge binnen Amsterdam, ende 3.heeft overgebracht acte van de weescamer aldaer luydende als volgt : 5.Den 6en october 1648 heeft Gerbrandt Schaghen secretaris van Wijck 7.tot Duerstede als procuratie hebbende van de heren burgermeesteren ende regierders der 9.selver stede hier ter camere overgelevert seeckere wisselbrief van 2812 realen van 11.achten bij de heren weesmeesteren van Batavia in Oost Indien opten 10en december ter behoeve van Johanna van der Grift het naergelaten kindt van daer moeder af is Catharina Bataelie de huysvrouw van Johan Hille 17.gewesen chirurgijn des casteels Batavia an de weesmeesteren tot Wijck te 19.Duersteden geremitteert ende overgesonden versoeckende in gevolge van deselve sijne 21.procuratie ( die in de lade is geleyt ) dat also het voors. kindt tot Wijck 23.niet en is, noch en woont, ende dat de moeder van hetselve is hertrout 25.alsoock mede dat tot Wijck te Duersteden egene vaerlicke vrienden 27.van het selve kindt bekent sijn, de heren weesmeesteren deses stede de 29.voors. wisselbrief souden gelieven te aenveerden, ende ten behoeve van het 31.voors. kindt invorderen ende beneficieren, daerop de voors. wisselbrief 33.overgenomen ende an Maurits van Cosen den geordineerden voogt overgelevert is, ende 35.omme de penningen daervan in te vorderen ende hier ter camere over te brengen, ende heeft Pag voorts den voors. Maurits van Cosen met toestaen van de heren weesmeesteren an de 4.voors. Gerbrandt Schaghen behandigt de somme van acht ende dertig gulden vier 6.stuvers over gedane oncosten, volgens declaratie achter op de voors. procuratie 8.geteeckent, onderteeckent J.Loeter inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag.192 Maendag den 23en october 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Bemmel, B.Kemp, Achterhout, G.Kemp, Langelaer ende Wijborg schepenen. 9.Is binnen gestaen de here van Rijnesteijn schout der stadt Utrecht, voorstellende de doot 11.van sijn excellentie den grave van Zolms, ende dat een mede sollicant tot de vacerende 13.plaetse in t lith van de heren geëligeerden was sijn swager den here van Nederhorst 15.exhiberende oock de acten van Rhenen ende Montfoort, die haer ten aensien ende voor 17.den voors. here van Nederhorst algereets hadden verclaert. Is daerop 19geresolveert als volgt : 20.De regierders der stede Wijck verstaen hebbende het overlijden van sijn Excellentie den here Grave 22.van Zolms, ende dat daerdoor een plaetse in t lith van de heren Geëligeerden repraesenterende 24.den eersten stadt deser provincie is comen te vaceren. ende dat tot becledinge van dien 26.bij de heren van de Vroetschap der stadt Utrecht metten eersten sullen worden 28.genomineert, twee gequalificeerde Eedelen, om uut deselve bij de heren Pag. 192 v 1.Eedelen ende Ridderschappe, mitsgaders de vier steden een gecoren te worden, ende 3.dat tot de nominatie apparent sij de wel Eedele Gerrit van Reede here van 5.Nederhorst, ende voorgemelte regierders gelet hebben op de goede 7.consideratiën deser sollicitatie, ende de recommandatie bij joncker Anselmus 9.Bolle van Rijnesteyn here van Rijnesteyn tot dien eynde bijgebracht. Soo verclaren 11.haer Edele in cas voorgemelten here van Nederhorst wort genomineert 13.voor nu alsdan ende dan voor nu sijn wel Eedele uut sonderlinge genegentheyt 15.met eenparige stemmen deser stede wegen te eligeren. Actum ten policiën dage ut supra Den.. november

140 present 18.Is geopent de electie opte nominatie bij sijn hoogheyt gedaen als volgt : Tot borgermeesteren Pag. 193 Tot Cameraer 22.Johan Gerbrandtsoon Schaghen, 8.Reynier van Langelaer 23.Joncker Berndt van Hollandt Tot kerckmeesters Tot schepenen 10.Johan Schaghen de jonge 25.Berndt de Kemp 11.Cornelis van Bemmel Pag Jacob Vermuer Potmeesters 2.Gerrit de Kemp 13.Willem van Dam 3.Dirck van Langelaer 14.Jan Helberg 4.Dirck Wijborg Heemraden 5.Geurt Otten van Rijswijck 16.Gerrardt Wijborg 6.Joncker Gijsbert van Zuylen van der Haer 17.Herman Jacobsoon Vernoy Molenmeester 19.Jan Anthonissoon van Velpen Pag. 193 v Maendag den 20en november 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer D.Wijborg ende Zuylen van der Haer 1.Is geresolveert dat die gene die een half ver nae de uer van de vergaderinge 3.compareert sall verbeuren ==twee stuvers, ende alvorens te sitten, te betalen. 6.De deficierende officianten in t doen haer reeckeningen alsnoch binnen acht 8.dagen hare staten onder den secretaris te leveren. 10.Op de requeste van Jasper Jansoon voerman is geappoincteert. De regierders der 12.stadt Wijck bij Duerstede houden den suppliant voor gerecommandeert 14.soo wanneer Jurrien Plaet sijn veerschuytgen mocht comen te 16.verlaten. Actum ut supra inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 193 v Maendag den 20en november 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaser, D.Wijborg ende Zuylen van der Haer 17.Opte requeste van Berndt Polter is geappointeert de regierders der 19.stadt Wijck bij Duerstede admitteren den suppliant contre rolleur opten Pag affslag van de visch op soodane instructie als hem sal worden gelevert, ende dat 4.hij bij provisie van yder afslagh ten laste van de visvercopers sall genieten ses stuvers Actum ut supra Maendag den 4en december 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Vermuer, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer 7.Is rapport gedaen bij de borgermeesteren Schaghen ende Hollandt, out borgermeester Hattem 9.ende Rijswijck, schepen, over haer commissie van Victoris avont 1647, raeckende t luyden 11.van de clocken met de dependentiën van de kercke. Is daerp geresolveert, als in t 13.kercke boeck aengeteeckent sij. 14.Op de insinuatie van de dijckbode van Galen wegen Balthasar Vosch citerende de stadt 16.jegens donredag acht dagen, == om te dupliceren. Is daerop naergesien dat tegens 18.hem is geantwoort, ende daerom moet sijn gerepliceert wort oversulx gecommitteert den 20.secretaris, om de voors. saecke waer te nemen, ende te beletten dat de stadt niet en wort geprecipiteert. Pag. 194 v / 1 Maendag den 11en december 1648 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Die van de gerechte der stede Wijck verstaen hebbende dat in t Gilt van Sint Nicolaes 140

141 3.grote commotie ende oproer is geweest tegens de betalinge van de stadts impositiën 5.van de 15 stuvers == opte vergaderingen ende andere, ende tegen het oude gebruyck 7.van dien, dat daerbij meer andere oproerigheden tot ondienst van de stadt 9.souden sijn voorgevallen, daeruut verscheyde onlusten onder de gemeente 11.worden gesticht. Soo wort den officier belast om sich aenstonts op 13.de voors. commotiën, oproerigheden ende d auteurs van dien te informeren om 15.deselve informatiën genomen ende gesien, alsdan daerinne nae rechts 17.behoiren geprocedeert te worden. 18.Is op t versoeck van joncker Gijsbert van Zuylen van der Haer, schepen, geresolveert te royeren de 20.acte bij hem in dit register gepasseert den 24en julii 1646 Maendagh den 8en januarii 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, D.Wijborg ende Zuylen van der Haer, schepenen. 22.Op de gedane insinuatie van de pander Baerle wegen den gewesen ontfangst 24.van de quotesatie Lubbert van Westrhenen tot betalinge van het achterstall Pag. 1.deser stede. Is geresolveert, ende dienvolgende de borgermeester geauthoriseert om an de heren Staten te 194 / 2 3.versoecken surcheantie ten tijdt toe des heren Staten gecommitteerde de staet van dese stadt geëxamputeert 5.ende daervan rapport gadaen sullen hebben. 6.Is geresolveert te copen voor de stadt om op t stadthuys te leggen veerthien half pieckgens. 7.Item een nieuw cleet over de taeffel. Ende een plaet inde schoorsteen 9.Op de requeste van de gesworens, is geappointeert. De regierders der stede Wijck opten inhouden 11.deses gelet, hebben bij provisie verstaen dat nae desen het getall van de gesworens sall 13.bestaen in veerthien ende daerop sullen afsterven mits dat op huyden onder de tegenwoordige 15.nombre mede sij toegelaten Oolof van Catwijck, ende dat de supplianten haer vlijtig quyten 17.volgens haren eedt ende instructie. Actum ut supra inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 19. De regierders der stede Wijck gelet hebbende dat clachten sijn voorgecomen over sommige 194 / 2 21.borgeren schippers deser stede die haer borgerschap niet nae behoiren sijn 23.onderhoudende waerdoor men wederom in dese ofte die onlust soude mogen vallen, 25.ordonneren daeromme deecken ende oudermans een pertinente lijste van 27.haer gildebroeders ende van haer woonplaetse over te leveren, dat mede 29.een yder nae overlevering van de voors. plaetse sijn tolteeckens ter behoirlicke 31.tijdt hale op poene van daerinne nader te voorsien. Actum ut supra Pag. Maendag den 22en januarii / 2 v Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer D.Wijborg met Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Op de requeste van Christoffel Stochius, out borgermeester als momber 3.over de onmundige kinderen van Dirck Van Luttelgeest ende des suppliants suster, 5. versoeckendeadjunctie van een mede momber is geappoincteert. die van de gerechte der 7.stede Wijck adjungeren den suppliant tot een mede momber de here borgermeester Hollandt. Vrijdag 9en februarii 1649 Present Schagen, borgermeester, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer D.Wijborg ende Zuylen van der Haer, schepenen. 10.Ten versoecke van de here van Amerongen sijnde geleyt vergaderinge, is sijn Eedele binnen gestaen 12.ende heeft voorgstelt dat de heren van de Vroetschap hadden genomineert de canonicken 14.Both ende Schado tot de vacerende plaets in t lith van de heren Geëligeerden, ende versochte 16.daerop dat de heren van de magistraet beliefde de stem van dese stadt sijn Eedele te accorderen, om 18.te worden geleyt op die persoon die sijn Eedele soude recommanderen. Is daerop 141

142 20.geresolveert vermits de incompetentie van t collgie jegens morgen te laden, 22.ende alsdan op de voors. saeck te resolveren. Pag. 195 Saterdagh den 10en februarii 1649 Present Schaghen borgermeester, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, D.Wijborg ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Is binnen gestaen den here van Rijnesteyn, vorstellende de nominatie bij de heren van de Vroetrschap tot 3.de vacerende plaetse in t lith der heren geëligeerden gedaen ende versochte dat de heren van de 5.magistraet de stem van dese stadt beliefden te leggen op de persoon die de here 7.van Renswoude soude recommanderen. 8.Waerop sijnde gedelibereert, is verstaen ende genomen dese naevolgende resolutie : 10.De regierders der stede Wijck gehoort hebbende de propositiën ende versoecken respective op gisteren 12.door den here van Amerongen, ende op huyden door den here van Rijnesteyn gedaen, den eersten 14.versoeckende de stem deser stede voor sijn Eedele op die persoon die sijn Edele den anderen voor die= 16.gene die de here van Renswoude sall recommanderen tot becledinge van de vacerende plaetse in t lith 18.der heren geëligeerden, welcke versoecken in deliberatie sijnde geleyt. Is eenparelick verstaen ende geresolveert 20.in gevolge van voorgaende communicatie, dat dese saecke sall worden gesurcheert tot 22.d uutschrijvinge van de heren Eedelen ende Ridderschappe, ende dat men de stem 24.van de stadt tot conservatie van t recht van de steden alsdan sall leggen 26.nae voorgaende advis ende communicatie van deselve. Pag. 195 v Maendag den 12en februarii 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer D.Wijborg ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Is binnen gestaen den here van Rijnesteyn, versoeckende uutten name van de 3.heren van Renswoude ende Rijnhuysen, dat uutte genomineerde heren den 5.canonick Schade bij dese stadt mochte worden geëligeert, verthonende 7.mede een acte van de heren van Rhenen, die haer Edele algereets voor den 9.voornoemden here Schade hebben verclaert, is daerop naegesien de 11.resolutie van eergisteren, ende daerbij gepersisteert tot d uutschrijvinge toe. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag.195 v Dinxdag den 13en februarii 1649 Present alle, except Schaghen G.Kemp ende D.Wijborg 14.Op de requeste van Johan de Bont, schilder, versoeckende alhier een loterije te mogen uutdeylen. 16.Is geappoincteert. De regierders der stede Wijck accorderen den suppliant sijn versoeck, 18.mits dat alvorens voorgemelte regierders worde geëxhibeert de forme van de lotinge, 20.ende het op te volgene van dien, ende dat alles vorder met haer Edele goetvinden 22.ende overstaen worde voltrocken, ende dat den armen daervan geniete een 24.redelicke recognitie. Actum ut supra. Maendag den!9en februarii 1649 Present alle 25.Is tot dinaer van justitie aengenomen Willem. ( Niets hierna ) Pag.196 Maendag den 5en martii 1649 Present Schaghen borgermeester, B.Kemp, Vermuer, Rijswijck, G.Kemp, Zuylen van der Haer ende Wijborg, schepenen. 1.Is geproponeert bij den here officier ende schepen B.Kemp, hoe dat den here van 3.Broeckhuysen aen haer Edele versocht heeft aen t collegie voor te stellen, dat sijn Edele van 5.meninge was bij de Heren Staten te solliciteren, om te hebben, bij affsterven van 7.den ritmeestere of andere gelegentheyt, sijn compaegnie gebracht op de repartitie deser 9.provincie, dat de saecke ter Beschrijvinge voorcomende, alsdan de stadt Wijck sulx soude 11.willen toestaen. Is verstaen ende geresolveert dat de borgermeester tot Beschrijvinge gaende sulx sall advoyeren. 142

143 14.Op de requeste van de oudermans ende gemene Gilde Broeders van Sint Nicolaes Gilde. 16.Is geappointeert, de magistraet der stede Wijck verstaet dat de supplianten sullen 18.hebben te betalen de 15 stuyvers vergadering als van outs gebruyckelick, ende dat bij 20.naelaticheyt van dien t geëxecuteerde goet sall worden vercocht. Actum ut supra 22.Op t voorstell van den officier te interdiceren Hendrick van der Lith dat hij 24.de visserije tuschen Cothen ende Wijck sall laten varen, mitsgaders sijn schuytgen uut de gracht 26.brengen op poene van cassatie. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 196 v Den 21en martii 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Sijn binnen gestaen domini doctor Essenius, Jacobus Bergmannus, Vincentius Bargeius 3.ende D.Vordenius respective predicanten van de classe Rhenen ende Wijck, ende hebben door last 5.van deselve verthoont ende gedoleert over de grote stoutigheyt van de papisten, soo binnen als 7.omtrent Wijck ende bijsonder van heer Dirck van Rede sijn exorbitante ende openbare exercitie 9.die hij pleegde tot groot naedeel niet alleen van Godts kercke, maer mede streckt 11.tot naedeel van de policie ende gerustige regeringe van dien, versochten derhalven dat eenmael 13.haer veelvoudige clachten ende verthoningen an de heren van de magistraet diensaengaende gedaen 15.verbeteringe daervan mochten sien ende speuren. Waerop geantwoort====== bij de 17.burgemeester Schaghen uut den naem van t collegie, dat het haer leet was te moeten 19.horen soo veel clachten, en dat sijluyden wel wenschten dat de placcaten vande heren Staten 21.beter werden gemaintineert ende geëxecuteert maer sij lieden waren geen exploicteurs ofte 23.executeurs, dat het was het werck van den officier daer present, die dickwils 25.tot sijn debvoir bij haer was vermaent, ende bij aldien hij daerin was negligent 27.ende versuymich, dat sij daerinne niet meer conden doen, ende hem daerover niet 29.mochten of conden licentieren, of casseren, maer niettemin liep op sijn pericule, daer 31.op bij den schout wierde geseyt hij soude hem wel wachten voor t casseren maer men Pag soude pater Rede dwingen tot den eedt... deser geconcipieert, also men die tijdt wel 4.hadde gesien hoe vreesachtig hij was, daer op werde gerepliceert, hij hadde eens 6.eedt gedaen, men coste hem niet beswaren boven andere die met hem stonden in eenen 8.graet. Ende de broeders gevraegt sijnde, of sij yts meer daer hadden bij te doen, seyde 10.den predicant Bargeius, dat sij niet laten en souden te seggen ter plaetse daer t behoorde, 12.haer veelvoudige verthooningen, aenmaninge ende eernstige vruntlicke versoecken diensaengaende 14.gedaen, daerop geantwoort werde, dat hij dat conde doen, ende dat alsdan de heren 16.hadden haer defensie. Hierop is bij den schout voorgeslagen dat men den diefleyer soude 18.authoriseren, om de vergaderingen te storen, daerop hij bij de magistraet is 20.gerepulseert, t was sijn werck, ende geen dief leyers, ende bij aldien hij daertoe van 22.noden hadde meer authoriteyt, dat de magistraet haer noch,,daer,,wel omtrent 24.souden laten vinden. Aldus gepasseert datum ut supra 26.Geresumeert den 1en aprill voor noens sonnendaegs nae de predicatie present 28. t volle collegie, ende verclaerden also geschiet te sijn, verstonden t selve 30.also in t register gestelt te worden. Also ter relatie ende ordre van de heren hier gebracht. Pag. 197 v Den 29en martii Is binnen gestaen de here meester Gerrardt van der Nijpoort raedt ordinaris in de 3.Edele Hove Provinciael van Utrecht ende proponeerde uutte naem van de eedele heren 5.van den Hove, dat haer edele van meninge waren om op d aenstaende Beschrijvinge 7.te versoecken == augmentatie van gagie, om verscheyde redenen daerbij geallegeert 9.versoeckende het faveur van de heren van de magistraet daertoe op Beschrijvinge 11.te willen contribueren. Op welcke versoeck nae gedane 13.omvraeg, hebben de heren regierders met eenparige stemmen geaccordeert 15. t selve versoeck, ende gelast hare gecommitteerde gaende ter Beschrijvinge, de voornoemde 143

144 17.saecke te helpen avanceren. Maendag den 16en aprill 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 18.Is geresolveert de geërfdens die met hare huysen van de Peperstraet uutcomen 20.op t kerckhof, de uuttstreckende geuten ende gaten, daerdoor sij haer water lossen, 21.in te trecken ende te stoppen binnen 24 uren naer insinuatie, op poene van drie gulden te verbeuren. Pag. 198 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 3.Is Jan van Groll geauthoriseert om de luyden te beboeten, die eenige asch of onreynigheyt 5.te brengen voor het rondeel van de Waterpoort op een outschilt te verbeuren. 7.Is geresolveert dat de watergang gaende van de Peperstraet door de huysing van Cornelis 9.Otten ende soo voort nae de Wall sal worden geruymt, is behoirlick 11.gewijt ende geschiet ten laste van degene, die daertoe gehouden sijn. 13.Tegen Pinxteren te beschouwen de geuten ende straten etc. Maendag den 7en maii 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, D.Wijborg ende Zuylen van der Haer, schepenen. 15.Opte requeste van Jan Hendricksoon van Groll portier van de Waterpoort, Vrouwenpoort ende 17.Leuterpoortgen, versoeckende dat sijn soon David Jansoon van Groll hem tot een adjunct, om het 19.voors. portierampt neffens hem te mogen bedienen, gelieven toe te voegen, ende dat deselve 21.sijnen soon ( die beswaert is met een huys voll kinderen, ende daer beneffens niet in bonis 23.hebbende ) naer sijn suppliants doot met het voors. portierampt ( in sijn vaders plaetse Pag. 198 v 2.moge worden gebenefitieert. Is daerop geappoincteert aldus De regierders der stadt 4.Wijck bij Duerstede lettende op de redenen bij dien geallegeert, consenteren de adjunctie 6.van des suppliants soon tot de bedininge van de portierampte in desen gemelt, ende dat den 8.selven sijn soon naer des suppliants doot daermede sal worden gebeneficeert, 10.mits doedende den eedt, ende sich gedragende naer de ordre ende instructie algereets gemaeckt, 12.ende noch te maecken. Actum ut supra Maendag den 21en maii 1649 Present Schaghen borgermeester, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, D.Wijborg ende Zuylen van der Haer, schepenen. 13.De geërfdens in de Peperstraet comende te kerckhof uut alsnoch aen te doen seggen 15.haer geutjens in te trecken binnen acht dagen op poene van drie gulden 17.De Wijckerwech te visiteren ende doen repareren. 18.Te doen sanden van de Stenebrugh tot an de hofstede domini Vincentii Bargei Pag Is geresolveert bij provisie voor dese lopende somer op t exempel van andere plaetsen 4.te verbieden de voorcopers op de merckten bij de straten, voor de poorten, ofte buyten in de 6.jurisdictie enige waren ter merckt gaende op te copen voor dat de clocke 8.elff uren sall hebben geslagen, op poene van verbeurtnaeckinge derselver waren 10.ende een boete van 42 stuvers te verbeuren, latende de boden ende dinaer van de justitie hierop 12.scherpelick te letten. Maendag den 28en maii 1649 Present Schaghen borgermeester, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 13.Is bij de borgermeester Schaghen overgelevert copye autenticq van een insinuatie door joncker 15.Daniel de Ridder van Groenesteyn aen sijn edele binnen Utrecht doen doen over t verbot door de 17.magistraet aen Hendrick van der Lith gedaen, van de huyr sijner vischerije van de Ameronger 144

145 19.Weteringe tot an de sandtboom tot Cothen, ende dat hij daerop begeerde categoricque antwoort 21.van de redenen die de heren van Wijck daertoe ende van de pretensie die sij opte voors. 23.visserije sustineerden. Heeft den officier daerop versocht copye van Pag. 199 v 1. t gene joncker de Ridder voor desen overgelevert heeft om hem voor sijn particulier daer= 3.op te adviseren tot sijne costen, t welck geconsenteert is. 5.Is geresolveert twee gaten in de Wijckerweg te doen maecken bij daghue ren om staet 7.te comen maecken. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Maendagh den 4en junii 1649 Present Schaghen borgermeester, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, D.Wijborg ende Zuylen van der Haer, schepenen. 8.Is geresolveert aen Dirck Willemsoon aen te bestaden t maecken van de schoeding 10.an de Wijckerwegh, tot de minste costen. 11.Opte grote doleantiën van de arme luyden over Willem van Dam, potmeester. Is geresolveert 13.denselven te ordonneren dat hij de arme luyden haer achterstall dese lopende weeck 15.te betalen op poene van opsegging van sijn borgerrecht ende burgerlicke neringe. 17/Is geresolveert de cleppers te licentieren ende andere in haer plaets te stellen. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 200 Maendag den11en junii 1649 Present Schaghen borgermeester, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Langelaer D.Wijborg ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Is gelesen een copye van requeste van oppositie van Sophia Staets, weduwe van Daniel van Beughem, 3.moeder ende momberse van Cornelis van Beughem, opposerende tegens den appointe van executie 5.geobtineert ten laste van Cornelis Willemsoon Vermeer, bruycker derselver vicariije landen over de 7.contributie totten predicanten ontfanck, ende dat deselve requeste inhout veel onware 9.middelen, ende den dag daervan sall dienen op Vrijdag eerstcomende van de Heren Staten. 11.Ís daertoe om denselven dag waer te nemen ende t recht van de stadt te defenderen gecommitteert 13.den secretaris neffens den advocaet Eewijck. 15.Sijn binnen gestaen de predicant Bergeius, ouderlingh Cornelis de Kemp 16.ende Christoffel Stochius dolerende alsnoch over Willem van Dam, potmeester, 17.ten aensien van de arme luyden, is geresolveert daerop voort te voorsien op morgen. Pag. 200 v Dinxdagh Den 12en junii 1649 Present Schaghen borgermeester, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, ende Zuylen van der Haer, schepenen. nae D.Wijborg 19.Alsoo Willem van Dam in mora blijft te betalen den armen, ende onwillig is te 21.pareren de resolutie van de magistraet in date den 4en junii deses jaers, mitsgaders gelet 23.op sijn inobediëntie van over te brengen sijn staet, is daerop genomen dese resolutie : 25.De regierders der stede Wijck gelet hebbende dat Willem van Dam, potmeester, in mora blijft te 27.voldoen de arme luyden haer weeckgelden ende de grote doleantiën van die van de kercken= 2. rade uutten name ende voor de arme luyden iterativelick in collegio gedaen 4.mitsgaders op huyden ontboden sijnde om sijn staet te openen ende deselve in te 6.leveren, t welck hij met grote inobediëntie ende opiniatriteyt is 8.weygerende, decreteren daeromme voorgemelte regierders == in gevolge van de geinsinueerde 10.resolutie van den 4en deser de poen daerbij gemelt, dienvolgende den voors. Willem 12.van Dam opseggen sijn borgerrecht, hem interdicerende eenige borgerlicke nering 14.nae insinuatie deser te plegen op poene van vijftigh gulden ten behoeve van de 16.Armen te verbeuren, ordonnerende denselven van Dam sijn staet van de Pot mitsgaders 18.reeckening van sijn ontfanck ende uutgift in te leveren binnen drie dagen 20.op poene van gijselinge. 145

146 Pag. 201 Maendagh den 18en junii 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, D.Wijborg ende Zuylen van der Haer, schepenen. 21.Om te weren de bedelaers ende vagabonden, is geresolveert te doen insinueren May Nachtegael, 23.May de With, Eelis Coelewijn ende May Tymens ende alle andere sich eers generende 25.ende bekent sijnde dat sij sich wachten eenige bedelaers of vagabonden te logeren of aen te 2.houden nae insinuatie deser op poene van bannissement, tensij dat een passagier hebbe 4.billiet van consent van de heren borgermeesteren. 5.Is gelesen copye van een requeste te Hoof overgegeven bij Gerrit Isbrandtsoon, ende Gijsbert Willemsoon van 7.Bemmel, borgers alhier in cas van van spolie tegens de borgermeester Hollandt cameraer Langelaer, als 9.mede tegen de magistraet soo sij haer parthije willen maecken, ende dat over het uuthalen van t 11.sandt uutten Clooster Rhijn, ende dat daervan op huyden acht dagen sall dienen de pleydoye 13.Is geresolveert dat men om te proberen de oude possessie van t selve sandt te halen sall 15.horen eenige van de outste borgers. Ende dat men deselve hebbende, daerop sall adviseren 17.mette advocaten Moll ende Eewijck, wat tot dienst van de stadt daerin gedaen behoort te worden, 19.waertoe om naer Utrecht te gaen wort gecommitteert de secretaris. Pag. 201 Pag. 201 v 21.Om te doen vergaderen de buerten die haer water exonereren door t erff van den borgermeester Hollandt 23.nae de Wall, ende deselve te horen op t reynigen ende schoeden van de watergang, worden gecommitteert 25.de borgermeester Hollandt, G.Kemp ende D.Wijborg, schepenen. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 27.Op de clachten over de ingesackte heull an de Rhijn is geresolveert de heemraden te 24.laten insinueren deselve heull bequaem ende goet te doen maecken, volgens den apostille 2.op de reeckeninge van t gemeen landt gestelt. 4.Is rapport gedaen bij den secretaris volgens sijn commissie van den 11en deser, hoe dat de 6.heren Staten hebben verstaen dat de executie ten laste van Cornelis Willemsoon Vermeer 8.op de overleveringe van de predicanten ontfanck sall hebben sijnen voortganck. volgt hiernae Maendagh den 25enjunii 1649 Present Schaghen borgermeester, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer,epenen. 10.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede gehoort de verscheydene clachten 12.hier voorgecomen over de ingesackte heull an de Rhijn ordonneren de heemraden deser 14.Wijcksen gerechts, ofte dengenen die daer over t bewint heeft gehadt deselve 16.heull te doen repareren ende goet maecken volgens den apostille opte posten raeckende 18.de voors. heull ende ter gemene lants reeckeninge gestelt, mitsgaders 20.voorgemelte ===== regierders clachtvrij houden, ofte dat andersints 22.daerinne sall moeten worden gedaen als vereyst. Actm ut supra Pag. 202 V A C A N T Pag. 202 v Saterdagh den 2sen junii 1649 Present Schaghen borgermeester B.Kemp, Vermuer, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Is rapport gedaen bij den secretaris van sijn gebesoigneerde mette advocaten 3.Moll ende Eewijck ende daerop volgens hare concepten geresolveert t naervolgende : 5.De regierders der stede Wijck gesien hebbende de requeste aen Edele Hove van Utrecht overgegeven 7.bij Gerrit Isbrandtsoon ende Gijsbert Willemsoon van Bemmel hare borgers ende 9.onderdanen, daerbij sij doleren over t openen van t heck, staende voor een stuck 11.weylants genaemt Den Clooster Rhijn, gelegen aen deser stadts grachte, voor 13.desen gecompeteert hebbende het convent van Marie Magdalene alhier, bij den 15.borgermeester Hollandt ende cameraer deser stede met assistentie van den deurwaerder 17.en smit gedaen, ten fine uut hetselve landt eenich sandt gehaelt soude worden 19.tot gerief van de stadt gelijck van alle oude ende immemoriale tijden is geschiet 146

147 Pag geweest, noemende t selve spolie ende gewelt, niettegenstaende sij wel wisten 23. t selve door ordre van de regierders geschiet te sijn, ende sij daeromme deselve regierders 25.mede in cas van spolie trachten te roepen voor denselven Hove, ende dat sijlieden over 27. t halen van sandt uyt den voors. Rhijn sedert den jare 1642, dat sij deselve gecoft 2.hebben, noch over t openen van t voors. heck all in november 1648 geschiet, aen de voors. 4.regierders noyt mondeling of schriftelick gedoleert, of eenige satisfactie of ordre 6.daervan of tegen versocht hebben, en sijlieden mitsdien niet seggen connen dat gemelte 8.regierders hemluyden eenig recht geweygert of ongelijck gedaen hebben. Verstaen ende 10.verclaren t praesenteren van t voors. requeste te wesen vilipendie, ionbediëntie en onbehoirlicke 12.oppositie tegen de wettige overheyt. Interdiceren den voors. Gerrit Isbrandtsoon ende 14.Gijsbert Willemsoon van Bemmel, eenige proceduren daerop voort te laten gaen, op poene 16.dat tegens hemluyden tot reparatie van dien sal worden geprocedeert, gelijck nae 18.rechten bevonden sal worden te behoiren, ende ordonneren voort de voors. personen 20.soodanig gravamen als sij bij t halen van sandt uut den voors. Rhijn tot gerief deser 22.stadt, borgers ende inwoonders van dien van outs gepleegt souden mogen hebben ten respecte 24.van de coop en stipulatiën daerbij vervat tuschen hemluyden ter eenre, ende de representanten van 26. t voors. convent van Marie Magdalene ter andere sijden, opgerecht, de voors. heren 28.regierders schriftelick sullen remonstreren, om geëxamineert, ende daerinne gedaen te 30.worden t gunt bevonden sal worden te behoiren. 31.Ende geresolveert te schrijven an de heren van den Hove een missive als volgt : Pag. 203 v Pag. 204 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 2.Eedele Eerentfeste, Hooggeleerde, Wijse Voorsienige seer discrete Heren, 4.Ons is bij een van de panders van den Hove geïnsinueert seeckere requeste bij Gerrit Isbrantsoon ende Gijsbert 6.Willemsoon van Bemmel onse borgers ende ingesetenen aen Uedele gepresenteert met 8.appoint van citatie in cas van spolie, ende provisionele interdictie, gedateert den 10en november daerop staende, in crachte van welck appoinct wij neffens de borgermeester Hollandt, Reyer van 12.Langelaer cameraer, Hendrick van der Lith deurwaerder ende Laurens Danielsoon smith onser stadt, 14.mitsgaders Gijsbert van Schaick voor Uedele sijn geciteert om te horen eysch doen, waerop wij 16.niet hebben connen naerlaten Uedele bij desen te notificeren, dat het landt daeruut het sandt 18.bij de requeste vervat is gehaelt leyt in de Vrijheyt ende jurisdictie van onse stadt 20.ende weleer geweest is Paes Fluminis gelijck alle landen die Rijntgens genoemt 22.werden dat soolange menschen memorie gedenckt uut t selve lant als originelicke 24.geweest sijnde publici juris, altijt gehaelt is alle t sant, t welck wij ende onse 26.borgerije tot t maecken van straten, sanden van wallen, wegen, ende andersints van noden 28.hebben gehadt, sonder eenig contradictie of belet, gelijck oock deselve Gerrit 30.Isbrandtsoon cum socio, t selve zedert haren coop van t voors. landt gedoogt hebben, tot 32.november voorleden toe, en ten respecte van dien t lant tot merckelicke minder 2.prijs hebben gecoft, dat de voornoemde Gerrit Isbrandtsoon cum socio t halen van t sandt 4.pogende te beletten, wij amptshalven daerinne met het doen openen van t heck soodanige ordre 6.hebben doen stellen, als wij vermeynden te behoiren. waerbij indien de voors. Gerrit 8.Isbrandtsoon cum socio vermeynden gegraveert te sijn, off dat soodanig halen van sandt niet 10.behoirde te geschieden, vermits de stipulatiën bij de representanten van t convent van 12.Marie Magdalene in de coopcedulle met hemluyden van t voors. landt opgerecht 14.geïnsereert, bij haer aen ons hadden behoiren te addresseren, ten eynde wij hare 16.redenen gehoort daerop soodanig regard hadden connen nemen, als wij bevonden souden 18.hebben te behoiren, insonderheyt dat t selve was een saecke van policie binnen onse 20.stadt of Vrijheyt, ende dat haer pretense gravamen met vergoeding van de minder waerde 22.bij de vercopers te doen, of telckens met estimatie van t gehaelde sant, indien wij 24.hadden connen bevinden sulx te behoiren, soude connen worden wechgenomen, en sijluyden mitsdien 26.sich eerst hadden behoiren te addresseren aen ons haer wettige magistraet, t welck sij sich 28.niet eens en hebben geweerdigt te doen ende oversulx te praesenteren van soodanige requeste 30.ende daerbij ons van spolie te sugilleren, sonder ons haer praetense beswaernisse te kennen te 32.geven, smaeckt de hoogste inobediëntie vilipendie ende disrespect ende van soodanig gevolge 147

148 Pag. 204 v 34.was, dat ingevalle t selve exempel wierde toegestaen de voors. Gerrit Isbrandtsoon 2.cum socio ende andere onse borgers en ingesetenen daerdoor in de versmadinge van lans,?? ende 4.onse authoriteyt soude worden gestijft ende tot meerder licentie gebracht, t welck 6.notoirlick soude strecken tot grote confusie ende disordre. Waeromme wij nodig geacht 8.hebben tegen t praesenteren van t voors. requeste ende de sub- ende obreptie daerbij gepleegt 10.te nemen de resolutie daervan van hier nevens een dobbel gaet, die wij oordelen dat Uedele 12.bevinden sullen niet alleen in goede consideratiën van politie, maer oock in billickheyt 14.gefundeert te sijn, ende dat Uedele van ons nu bericht sijnde in soodanige temeraire ende 16.weerwaerdige proceduren tegen de magistraet geen behagen hebben maer liever om de 18.authoriteyt van de respective magistraten te helpen conserveren ende defenderen de voors. 20.Gerrit Isbrandtsoon cum socio van de hant sullen wijsen ende aen ons renvoyeren, sonder 22.toe te laten dat tegen ons eenige vordere proceduren voor Uedele desenthalven gehouden 24.worden. t Welck van Uwer Eedele hoge wijsheyt ende discretie verwachtende. Etc. 27.Ende is mede goetgevonden aen de procureur de Wijs te senden dese volgende acte, om onder de 29.notule te hoof te doen stellen : Pag.204 v Pag. 205 Pag. 205 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 30.De regierders der stede Wijck authorisen ende lasten mitsdeser Johan de Wijs hare procureur 2.voor den Edele Hove van Utrecht op de notule ter rolle aldaer gepraesenteert of noch te 4.praesenteren bij Gerrit Isbrandtsoon ende Gijsbert Willemsoon van Bemmel, hare borgers ende 6.ingesetenen praetense impositiën jegens joncker Berndt van Hollandt, borgermeester, Reyer van Langelaer, 8.cameraer, Hendrick van der Lith, deurwaerder, Laurens Danielsoon smit, ende Gijsbert van Schaick, 10.mitsgaders haren regierders gedaechdens in cas van pretens spolie en provisionele interdictie 12.poenael te doen aenteyckenen, dat het openen van t heck, daerover de pretense impositiën is geschiet 14.door ordre van hunne regierders, gegeven bij forme van regeringe ende policie volgens t immemoriale 16.gebruyck, ende in cas d impositiën sich laten beduncken t selve immemoriale gebruyck te cesseren met 18.de coop tuschen hem ende representanten van de convente van Marie Magdalene opgerecht, 20. t welck nochtans haer edele en hare ingestenen als wesen een derde niet en can praejudicieren 22.in sulcke gevalle haer debvoir was t selve de regierders voornoemt met behoirlick respect 24.te verthonen, opdat bij deselve soude mogen worden geëxamineert, hoe verre bij de voors. 26.repraesentanten daerinne gegaen was, ende dan bij hunnen regierders daerinne genomen 28.soodanige resolutie als d aequiteyt ande gelegentheyt van saecken hadde vereyst. 30.Ende dat het verdachfaerde van de regierders op den betijdinge van spolium, om de voors. saecke 32.daervan haer noyt openinge was gedaen, was mere inobediëntie, vilipendie van de regeringe 34.ende wederspannigheyt jegens deselve, die in een landt daer ordre en justitie vigeert 2.niet en kan worden geleden, ende dat daeromme de praetense impositiën sich sullen hebben te reguleren 4.nae de resolutie diesaengaende bij deselve regierders genomen en hunnen t huys gesonden 6.op poene als in deselve, protesterende in cas deselve praetense impositiën met hare begonste 8.onfatsoenlicke proceduren voortvaren, van nullité van alle deselve proceduren, met 10. alle gevolge ende aencleven van dien, ende dat sij regierders jegens de voors. praesente 12.impositiën alsdan sullen moeten bij de handt nemen soodanige middelen, als sij tot maintenu 14.van hare authoriteyt over hare borgers en ingesetenen sullen bevinden, te behoiren. Den 25en junii 1649 Present Schaghen, borgermeester, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 16.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede gehoort de verscheydene clachten haer 18.voorgecomen over de ingesackte heull an de Rhijn, ordonneren de heemraden deses 20.Wijcksen gerechts, ofte dengenen die daerover t bewint heeft gehadt, deselve 22.heull te doen repareren ende goet maecken volgens den apostille opte poste, raeckende de 24.voors. heull ende ter gemene lants reeckeninge gestelt. mitsgaders voorgemelte regierders 26.clacht vrij houden, ofte dat andersints daerinne sall moeten worden gedaen als vereyst. Actum ut supra Pag. 206 Woensdag den 27en junii 1649 Present Schaghen borgermeester, 148

149 B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Aen Maes Dircksoon besteedt het leveren ende maecken met het stellen van de palen om het 3.geplaveysel ende een rib tot de openingh van t vishuys ter somme van vier ende dertigh gulden. 6.Op de clachten over May Nachtegael Suelewijn May Tymens ende alle andere die 8.vagabonden ende bedelaers ophouden, is geresolveert deselve te interdiceren 10.gene te logeren, dan bij billiet van consent van de heren,,schout ofte,, borgermeesteren op poene van 12.bannissement. Maendagh den 16en julii 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, Vermuer, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 13.Is geresolveert de schout van Doorn aen te manen het besanden van de Wijckerwegh. 15.Jan Aelbersoon van Bemmel sijn reeckeninge te leveren. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag Op de requeste van de principaelste opgesetenen van Leutervelt ende Melckwech, is Pag. 206 v 2.geappoincteert de regierders der stadt Wijck bij Duerstede gelet hebben dat dese 4.stadt ende Vrijheyt in t betalen der quotesatie niet vrij en sijn ende dat haren ontfanger 6.de contributie daerover de supplianten t onrecht doleren te worden gemaent, 8.all ter dele in sijn reeckeninge verantwoort ende op s lants comptoir tot betalinge 10.van de quotesatie heeft overgebracht, dat mede die van t Wijckse gerecht 12.gelegen an de zuytsijde des Crommen Rhijns haer quote all hebben betaelt, verstaen 14.daerom dat de supplianten geen redenen en hebben in desen te doleren, ende ontseggen 16.haer versoeck. Actum ut supra Donredagh den 26en julii 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, ende Zuylen van der Haer, schepenen. 17.Is binnen gestaen Berndt Schaghen, verthonende sijn commissie van de heren Gedeputeerde 19.Staten s lants van Utrecht, waerbij haer Eedelmogende hem neffens sijn 21.broeder Gerbrandt Schaghen tot secretaris deser stede hadden gecommitteert 23.vertrouwende dat de heren regierders sulx aengenaem ende in gevolge van de voors. 25.commissie ende eedt gestelt mochte worden, is daerop hem geluck gewenst Pag ende geresolveert hem opten aenstaende policiedaghen ende eedt te brengen, verclarende haer edele in allen 4.delen sulx aengenaem te wesen. Maendagh den 30en julii 1649 Present schout, Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.de Kemp, Vermuer, G. Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 5.Is bij Berndt Schaghen als secretaris deses stede Wijck eedt gedaen ende den 7.selven afgenomen bij den here scholtus. Maendach den 6en augusti 1649 Present Schaghe ende Hollandt borgermeesteren, B.de Kemp, Vermuer, G.de Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 8.De regierders deser stede hebben geresolveert, dat die 10.haere gebooden alhier in de kerck laten affroepen,,ende,, buyten trouwen, 12.ende beyde woonachtich in dese stadt ofte jurisdictie, sullen 14.betalen ten behoeve van de diaconie ses gulden. 16.De regierders deser stede hebben geordonneert alle buermeesteren 18.schriftelijck aen te brengen een pertinente lijst, van alle de personen mans, 20.vrouwen ende kinderen die eenige jaeren voor desen van buyten in haere 149

150 22.buerten sijn comen wonen. Pag.207 v 1.De regierders deser stede hebben geordonneert Jan Aelbertsoon van 3.Bemmel als kerckmeester ========= binen veerthien dagen te doen de 5.kercken reeckeninge op poene van vijff en twintich gulden. 7.Op t versoeck van Huybert Jansoon is geconsenteert acte : 9.De regierders der stede Wijck gelet hebbende op t versoeck van Huybert Jansoon, ende dat 11.de huysinge ende erff staende alhier an de merckt, daerin den Armen Pot is gevestigt 13.meer dan suffisant sij, verclaren in regarde van de voors. Armen Pott het erff van de 15.voors. huysinge bij hem vercocht aen Willem van Dam, van t hypoteecq te 17.ontslaen, ende daerom te consenteren in de transporte algereets gedaen. Actum ut supra inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Maendagh den 13en augusti 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 19.Is binnen gestaen de predicant van Swarte Sluys, genaempt Johannes 21.Costerus, narrerende hoe dat aldaer de kercke was vergroot, ende daertoe 23.geen middelen bij de handt, seyde hem te hebben geaddresseert in de respective 25.provintien om te hebbe haere subsidien gelijck hij alhier mede dede 27.versochte de heeren van de magistraet daertoe haer milde handt belieffde 29.te openen, is geaccordeert ses gulden Pag Op t voorstel van de huysmeester van t gasthuys, es geaccordeert dat het 3.melatenhuys met approbatie van de magistraet sal worden vercocht ende gelevert. Maendache den 20en augusti 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgemeesteren, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 6.Alsnoch de buermeesters te ordonneeren de lijste geresolveert den 6en deser 8.onder de heeren van de magistraet te leveren binnen acht dagen op poene van drie gulden te verbeuren. Maendagh den 27en augusti 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgemeesteren, B.Kemp, Vermuer, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 11.Is verstaen ende geresolveert dat het opcopen van Aert Daeckelen onder 13. t verbot van t voorcopen niet en is begrepen ende volgens dien verclaert sulx te wesen admissibel. 16.Is verstaen Jan Beerndtsoon van Doorn voor sijn eygen mesnage sall mogen copen hoender ende duyven 18.tensij worde bewesen hij hem is behelpende mette hoender ende duyven wederom te vercopen Pag. 208 v Maendache den 3en september 1649 Present Schaghen, Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, Rijswijck, ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Is gelesen een requeste gepresenteert bij Gijsbert Willemsoon van === Bemmel, 3.ende Gerrit Isbrantsoon narrerende hoe dat sij van de gecommitteerde van de heeren Staten 5.deser provincie als representanten van de convente van Maria Magdalena alhier 7.ten overstaen van de heeren schout ende schepenen deser stede hebben gecocht 9.het weylandt gelegen aen deser stadts grachte ende genaempt het Cloosters Rijn 11.alleenlijck op de oude servituten ende gerechticheden van bleyckerijen ende doorgangen als 13.van oudts, in gevolge van welcke cooping door den rentmeester van deselven convente 15.aen de supplianten behoirlijck transport is gedaen, dat hij daeromme wel rustelijck ende vredelijck 17.hadde behoort, den voors. Rijn te gebruycken, dat des onaengesien des cameraer deser 19.stede met assistentie van de smithe ende deurwaerder hem heeft goet gedacht 21.den voors. Rijn te openen, ende aldaer te halen soodanigen sandt, als dese stadt tot 150

151 23.reparatie van haer cingels en sandtpadt nodich hadde, dat oock particuliren dat 25.hebben getracht te doen, dat sulcx soude wesen contrarie de voors. coop, die niet 27.en soude contineren dan de voors. twee servituten, die in specie sijn uytgedruct, 29.daerdoor moet worden verstaen alle andere dienstbaerheden uytgesloten te sijn, versoeckende 31.daerom appoint, daerbij verclaert wort den voors. Rijn de servitut van t sandt 33.te halen niet subject te wesen, op welcke requeste is geappointeert, ten eynde om de supplianten 35.hier op te horen, ende alsdan rapport te doen, worden gecommitteert de heeren Schaghen ende 37.Hollandt borgemeesteren, Vermuer ende Langelaer, schepenen. Actum ut supra Pag. 209 Pag Is gelesen de copie van requeste gepresenteert bij Maria Staels als moeder van Cornelis 3.van Beughem vicaris alhier, gepresenteert aen de Heeren Staten, waerbij sij es 5.ontfangen in appèl op beschrijvinge tegen de sententie bij de Heeren Gedeputeerden gegeven 7.over de contributie van de Vicarije is geresolveert deselve requeste metten advocaet 9.Ewijck te leggen in communicatie. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 10.Is geresolveert bij de Heeren Staten te versoecken brieven van recommandatie aen 12.sijn hoocheyt, om te hebben verbeteringh van guarnisoen, met eenen addres den goede 14.handt biedinghe van de Heeren Gecommitteerden ter Staten Generael van dese provincie. Maendach den 10en september 1649 Present Schaghen, Hollandt borgemeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 16.Is gelesen een missive van de pander Baerle doende interdictie 18.uytten naem van den ontfanger Wede ende de Heeren Staten van niet te staen 20.over den transporte alienatie ofte beswaernis van de huysinge van Jacob van Bijller 22.ende dat den ontfanger van de gedane pachtinge sal voldaen sijn. 24.Opte requeste van de gemene crediteuren van Jan Cortoir is geappointeert. t Gerecht 26.commiteert Johan van Sandick tot Curateur over den boedel bij desen geroert, omme 28.de huysinge daerin gemelt, ten overstaen van de heere borgemeester Hollandt, schepenen 30.G.Kemp ende D.Wijborch naer stijll te vercopen, om daerover nae behooren 32.bij de crediteuren voort te worden geprocedeert. Pag. 209 v Woensdach den 19en september Is rapport gedaen bij de borgemeester Schaghen, schepenen Vermuer ende Langelaer over 3.haer edele commissie van den 3en deser staende opte requeste gepresenteert bij Gijsbert Willemsoon 5.van Bemmel, ende Gerrit Isbrantsoon hoe dat deselve blijven staen, op haer 7.recht, ende geen ander servituten cunnen lijden, dan daer den Rhijn haer op is vercocht,,,, 9.doch voor,,den tijdt van,, vijff off ses jaren te willen toestaen, dat de stadt tot besanden van 11.haer cingel van de Veltpoort off tot aen de hoffstede van de out borgemeester Wijborch 13.aldaer haer sandt sullen mogen halen is alvoorens daerop te resolveeren verstaen 15.op de voors. requeste ende conditie van vercopinge te halen advis van twee advocaten, om 17. t selve gesien, alsdan gedaen te worden nae behoiren, pleno collegio except Hollandt. Maendach den 24en september 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgemeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Langelaer, Rijswijck, ende Zuylen van der Haer, schepenen. 19.Is rapport gedaen bij de borgemeester Schaghen van t gepasseerde op donderdach 21.ende vrijdach lestleden ter beschrijvinge Pag Is gelesen t advis gegeven bij de advocaten Moll ende Ewijck in de saecke van 24.Gijsbert van Bemmel, cum socio luydende als volcht : 26.Gesien bij de onderscreven de conditiën ende voorwaerden, waerop joncker Rudolph 2.Ketel als rentmeester van de convente van Maria Magdalena tot Wijck ten overstaen 4.van gecommitteerden der Eedelmogende Heeren Staten s landts van Utrecht, mitsgaders 6.van schout, borgemeesteren ende twee schepenen van Wijck openbaerlick binnen de voors. stadt 151

152 8.Wijck vercoft heeft eenige parcelen specterende aen de voors. convente in date 9.den 18en augusti Ende gelet onder anderen daerbij vercoft is aen Gijsbert Willemsoon van Bemmel, 12.ende Gerrit Isbrandtsoon het Cloosters Rhijn, wesende vier mergen weylandts 14.gelegen aen de stadts gracht op soodaene oude servituyten ende gerechticheden 16.nolanter van bleyckerijen ende doorgangen als van oudts. Pag. 210 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 18.Souden op de geproponerde vrage verstaen dat de copers niet en sijn gehouden eenige 20.andere servituyten als de voors. twee op haer gecochte landt te gedoogen 22.dewijle inclusio unius is exclusio alterius ende de vercoper twee servituten genoempt 24.hebbende, daermede verstaen wort voor de rest vrijheyt te hebben belooft qinc quid astringende, ff. de verb obl, ende omdat mitsdien de stadt Wijck en inwoonders 28.vandien, jegens d voors. vercopinge souden pecceren, t sij tot publicq ofte particulier 30.gebruyck souden willen halen ende sulcx niet en mogen doen omdat de vercopinge 32.publicquelijck binnen Wijck ten overstaen als voorens is geschiet, ende de voors. 34.stipulatie in de voors. conditiën gedoocht. Pag. 210 Pag. 210 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 35.Ende dewijle de voors. coopers request hebben gepresenteert aen de heeren regierders 37.van Wijck om te hebben t effect van de voors. coop, ende eenige accommodatie 30.presenteren. Dat tot voorstandt van de authoriteyt en reputatie van de voors. 2.regierders best, jae nodich is met gemelte copers te accorderen,,opten,, beste 4.fatsoen dat men sal connen, Aldus onder correctie geadviseert 6.den 20en september 1649, en waeren onderteyckent A.Moll ende 8.J. van Ewijck. Maendach den 1en october 1649 Present alle except Wijborch obiit. 9.Is rapport gedaen bij de borgemeester Schaghen van t gene in de vergaderinge 11.van de Heeren Ordinaris Gedeputeerden is gepasseert over het verleggen van de toll 13.van Ravesway, ende alsoo de stadt Wijck daeraen is gelegen, is 15.geresolveert daerop een memorie te stellen ende die in te leveren, ten 17.eynde deselve alhier voor de stadt ten minsten aen de Noort in de 19.Vrijheyt deser stede mocht worden geleyt. 21.Sijn binnen gestaen domine Bergeus ende Heurnius voorstellende hoe 23.dat ten huyse van Cornelis Vernoy wort gehouden een paepsche schole 25.daerin de jonge jeucht wort geëxerceert in de paepse religie 27.versoeckende dat sulcx mocht worden geweert. Pag Item, dat haeren diaken heeft gecocht een groote parthije torff, om tegen 3.d aenstaende winter ten dienst van de armen te gebruycken, versoeckende 5.dat uyt de Poth daertoe yet mocht worden gecontribueert. 7.Versoeckende mede eenigh subsidie voor de kercke van Roveen. Saterdach den 6en october 1649 Present alle except Langelaer schepen ende Wijborg. 9.Is voorgestelt bij de borgemeester Schaghen de versoecken op maendach voorleden door 11.de predicanten gedaen. Victoris avont den 9en october 1649 Present van de magistraet Schaghen ende Hollandt borgemeesteren, 152

153 B.de Kemp, Vermuer, G.de Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. Van de ouden raet Bemmel, Achterhout, Bastiaen de Kemp ende Romare oudt schepenen. 12.Alsnoch bij de voorige gecommitteerdens te maecken den staet der 14.contribuanten, tot de brugh over de stadts gracht 16.door den toorn tegenover den Rijn. Pag. 211 v 18.Is geproponeert bij Achterhout oudt schepen, off niet geraedsaem en waer 1.aff te sluyten den Affwech aen de stadt buyten de Leuterpoort met een slach= 3.boom, om de voerluyden comende van Aernhem ende derwaerts, door dat 5.middel te trecken door de stadt. 6.Om te openen de Leutertoorn, ende die te appropriëren tot een poort, tot het vinden 8.van de middelen worden gecommitteert de borgemeesteren,,ende G. de Kemp, schepen,, uyt de magistraet, uyt den, 10.ouden raet, Cornelis Caerlen van Achterhout ende Sebastiaen de Kemp, 12.oudt schepenen. 13.Worden opgeciert de vercken-schooten aen de stadts vesten op de 15.stadts gracht. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 211 v 16.Is voort bij de magistraet geprocedeert tot de nominatie : Regerende 18.Als volcht Borgemeesteren Niuw genomineerden 20.Johan Gerbrantsoon Schaghen Tot Borgemeesteren 21.Joncker Berndt van Hollandt 21.Berndt de Kemp Schepenen 22.Jacob Vermuer 23.Berndt de Kemp Tot Schepenen 24.Jacob Vermuer 24.Jan Aelbertsoon van Bemmel 25.Gerrit de Kemp 25.Cornelis Caerlen van Achterhout 26.Geurt Otten van Rijswyck 26.Pontiaen van Hattem 27.Dirck van Langelaer 27.Sebastiaen de Kemp Pag. 212 obiit Dirck Wijborch 1.Reynier van Langelaer 2.Joncker Gijsbert van Zuylen van der Haer 2.Willem Wijborch Cameraer 3.Jan Jacobsoon van Leerdam 4.Reynier van Langelaer 4.Dirck Heyndricksoon Kerckmeesters Tot Cameraer 6.Johan Schaghen den jongen 6.Cornelis Vosch 7.Cornelis van Bemmel, 7.Arien van Bosch Potmeesters Tot kerckmeester 9.Willem van Dam 9.Maes Dircksoon 10.Jan Helberch 10.Goosen Erckelens Heemraden Tot potmeester 12.Gerardt Wijborch 12.Maties Tonissoon 13.Hermen Jacobsoon Vernoy 13.Jacob van Noort Molemeester Tot Heemraden 15.Jan Antonissoon van Velpen 15.Hermen Sammelen Vernoy 16.Goyert Willemsoon 17.Gerrit Jansoon de With 18.Jan van Spithoven Tot Molemeester 20.Jan Petersoon Craypoel 21.Heyndrick Heyndricksoon 22.Aldus genomineert den 9en october

154 Pag.212 v Maendach den 15en october 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgemeesteren, B.Kemp, Vermuer, Langelaer, Rijswijck ende Zuylen van der Haer, schepenen. 24.Op woonsdach te verpachten den Deuvicxweert ende de last van 1.twe hondert thien gulden van t erffpacht op versuym te stipuleren bij de conditie 3.ten laste van de pachter. 4.Is ===== mede noch geresumeert t advis gegeven in der saecke van t sandt te halen uytten 6.Rijn, ende t voorgaende gebesoigneerde, ende dienvolgende geappointeert opte requeste van 8.Gerrit Issbrantsoon cum sociis, Aldus De regierders der stede Wijck gesien 10.den advise gegeven bij de heeren advocaten over dese saecke metten aencleve vandien 12.accepteren dat de stadt voor den tijdt van ses jaren uytten Rijn het sandt tottet 14.besanden van t Cingel tusschen de Veltpoort ende den oudt borgemeester 16.Wijborchs hoffstede sal mogen halen, ende sulcx doende verstaen ende verclaren 18.den voors. Rijn van t vorder halen van de gepraetenderde servitut van 20.sandt te wesen niet subject, maer daervan vrij te sijn. 22.Op welck appoinct den voors. Bemmel, is voorgelesen, die sulcx aennam ende 24.de heeren bedancte. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 213 Woensdag den 17en october 1649 Present Hollandt borgermeester, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Is naegesien het contract met Gerrit Kelderman over de bancq van 3.lenonge gemaeckt, ende bevonden dat sijn jaren sullen expireren, is geresolveert 5.dat men sall nemen informatie van de gelegentheyt van de bancq van leninge tot 7.Amersfoort met alle sijn conditiën, ende om tot dien eynde naer Amersfoort te reysen 9.wort gecommitteert den secretaris Gerbrandt Schaghen. Maendach den 29en october 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgermeesteren, B.Kemp, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 11.Geconsenteert om Cornelis de Kemp te 13.mogen stellen een oostal op de wech buyten de Velt= 15.poort voor sijn boomgaert ofte nieuw gesette huysinge. 17.Geproponeert bij de borgermeester Schaghen off men niet en behoorden 19.te royeren ende nyt doen die acten ende proceduren tegens domini Bergeo 21.ende joncker van Zuylen van der Haer voor desen gehouden,.is daerop verstaen 23.jae, ende is geresolveert dat Gerbrandt Schaghen secretaris 25. t resolutie boeck souden mede nemen naer Utrecht, om bij een boecke= 27.binder te doen uytnemen. Pag. 213 v 1.Mevrouw Alardt gegost een plaets tot een gestoelte te setten die bij haer 3,Eedele sal worden gestelt naest het gestoelte van de borgemeester Hollandt. 5.Op t requeste gepresenteert bij Peter Braem is geappointeert de regierders 7.der stadt Wijck bij Duyrstede admitteren den suppliant tot Franse 9.schoolmeester mits hem gedragende nae de kercken ordere deser provincie. 12.De magistraet der stadt Wijck authoriseren den borgemeester Schagen, 14.tot t redres van t convent bij de heeren Staten voort te 154

155 16.stellen off niet beter en waer dat men de goederen onder de drie 18.leden deelde om daermede te doen het voordeel van de stadt mits 20.dat den rentmeester sal behouden sijn behoorlick salaris. 22.Op t requeste van de tappers is geappointeert. De regierders der stadt Wijck 24.ordonneren de respective tappers geen tapper-neringe te doen sonder in den 26.gilde te wesen, ende vast te staen voor twaelff vat in t 28.halff jaer interdiceren mede deselve haer bier minder uyt 30.te slijten de vaem dan voor seven == stuyver alles in conformite 32.ende op poene als in denselven gilde-brieff. Pag Mede geresolveert acte te doen insinueren aen alle de tappers 3.in forma als volcht : De regierders dar stadt Wijck 5.ordonneren de respective tappers alhier niet te tappen voor dat sij alvoorens 7.sullen hebben gestelt borge voor den tap van twaelff vath in t halff 9.jaer, dat mede sij sijn getreden in t saisoen nimant sijn tap sal verlaten 11.ten sij evenwel voldoet den vollen impost van twaelff vat. Maendach den == 5en november 1649 Present Schaghen ende Hollandt borgemeesteren, Vermuer, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. Van den ouden raedt Cornelis Caerlen van Achterhout, Sebastiaen de Kemp ende Romare oudt schepenen. Pag. 214 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 13.Is gelesen de requeste gepresenteert bij Cornelis 15.Reyerssoon versoeckende tot ciraet van dese stadt 17.op t pleyn buyten de Veltpoort daer de houtplaets 19.is, te mogen stellen een huysinge ende dat hem in erffpacht 21.deselve plaets mocht worden gegost, is hem sulcx geaccordeert 23.de plaets tot vier ende dertich voet, mits betalende tot jaerliijckse 25.erffpacht drie gulden thien stuyver ende tot huysgelt eene gulden thien 27.stuyver ingegaen Victoris deses jaers. Pag. 214 v Den 8en november Heeft den scholtus overgelevert in collegio d electie van sijn 3.hoogheyt als volcht : Borgemeesteren Cameraer 5.Joncker Berndt van Hollandt 16.Dirck van Langelaer 6.Berndt de Kemp Kerckmeesters Schepenen 18.Cornelis van Bemmel 8.Johan Gerbrandtssoon Schaghen 19.Reynier van Langelaer 9.Jacob Vermuer Potmeesters 10.Gerrit de Kemp 21.Johan Helberch 11.Dirck van Langelaer 22.Mathijs Antonissoon 12.Geurt Otten van Rijswijck Heemraden 13.Joncker Gijsbert van Zuylen van der Haer 24.Jacob Vermuer 14.Cornelis Caerlen van Achterhout 25.Gerrit Janssoon de With Molemeester 27.Jan Amtonissoon van Velpen Pag. 215 Den 19en november 1649 Present B.Kemp, borgemeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer,G.Kemp, Rijswijck ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Is overgegeven bij de oudt borgemeester Schaghen de sleutelen ende segelen de stadt 3.aengaende aen den borgemeester Hollandt. 155

156 Maendach den 3en december 1649 Present Hollandt, B.Kemp, borgemeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 4.Opte requeste van Cornelis Vernoy is geappointeert. 6.De regierders etc. admitteren Cornelis 8.Vernoy tot schoolmeester mits hij hem stricktelijck 10.regulere nae de kerckelijcke ordere daervan sijnde. 12.Op de requeste gepresenteert bij Jurrien Plaet is geappointeert. De regierders 14.gunnen Jurrien Plaet te mogen voeren alle sacken packen ende 16.coffers naer gelegenheyt van sijn schuytgen. 18.Worden geadmitteert tot het veer door den Crommen Rhijn als schippers, 20.Jan Londt ende Frans Roeloffssoon mits dat de supplianten accorderen met 22.de weduwe ende de vrouwe van Berndt van Coothen geaufugerde, ende worden 24.geauthoriseert tot het accoort Hollandt ende Berndt de Kemp scriptoren?? 26.op de insructie daervan sijnde ende noch te maken. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 215 v 1.Sijn binnen gestaen dominus Bergeus, predicant ende Christoffel Stochius, 3.oudt borgemeester, vertoonde een brieff van credentie van de kerckenraedt 5.stellende in handen van t gerecht de saecke van Lubbertus van 7.Pallaes ende Jacomina van Bemmel, 9.Is geappointeert op de requeste van de voors. Lubbertus van Pallaes ende 11.Jacomina van Bemmel, t Gerecht der stede Wijck gelet,,,, 13.op het mondelingh rapport van de gecommitteerde,,van de kerckenraed alhier,, ende de lecture 15.van dese requeste consenteren de supplianten versoeck, ende ordonneren de 17.respective predicanten de versochte proclamatiën te doen, soo haest haer 19.sal sijn gebleken door wettelijcke bethoon dat de proclamatiën, ende geboden 21.tot Utrecht sijn geaccordeert te sullen worden gedaen. Pag. 216 Den 17en december 1649 Present Hollandt ende B.Kemp, borgemeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 23.Is rapport gedaen bij de oudt borgemeester Schaghen, 25.volgens sijn commissie om in te huyren den Hogenweert 27.hoe dat de heren gecommitteerden van de Staten hadden geëyst voor de 29.gehele weert dusent gulden jaerlijx in pacht, ende nae buyten standt 31.eyntelijck op den ouden pacht aengeboden mits de pachters aennamen ten haeren 2.laste de reparatie van t waersmans huys ende de heul, is daerop 4.geresolveert te stellen een pertinente memorie van de gelegenheyt van de voorss. weert. 7.Op de requeste van Dirck Admirael naegesien de tegen redenen ende antwoort 9.geappointeert. Die van de gerechte der stede Wijck gesien hebbende de 11.redenen bij parthijen op dese requeste overgeleyt, als antwoort van den requirant 13.opte selve redenen, ordonneren die van de kerckenrade de versochte proclamatiën 15.ende solemnisatie te laten doen. Maendach den 31en december 1649 Present alle 16.De deurwaerders te ordonneren alle dinxdach ende andere rechtdagen opte rolle 18.over te leveren een memorie van de citatiën bij haer aen de gedaechdens gedaen 20.continerende den dach ure ende aen wie sij de weten hebben gedaen op poene van suspensie. 156

157 23.Alle drie s maendaechs haer sullen laten vinden voor de raedt- 25.camer op poene als boven. Pag. 216 v 1.de respective deurwaerders gecondamneert binnen den tijdt van acht dagen de overgeleverde 3.restanten onder haer sijn te executeren ende innen op poene van cassatie. 5.Willem Claessoon van Velthuysen alsnoch sijn verckenschot staende op de grachts 7.kant aen de stadts muer te amoveren binnen acht dagen op poene van twe oudtschilt te verbeuren. 10.Op de requeste van Johannes de Viete geappointeert, den suppliant sal sich 12.metterwoon connen begeven in de huysinge die hij voor desen heeft bewoont. Maendach den 17en januarii 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgemeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 15.Wort geauthoriseert de secretaris Gerbrandt Schaghen in te huyren den 17.Hogenweert op het naeste, ende nemen aen die van de magistraet d oude soudinge 19.van de sluys ende van t waersmans huys geen indutie te maken. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 216 v Lunae den 4en februarii 1650 Present Hollandt borgemeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer en Zuylen van der Haer, schepenen. 21.Opte requeste gepresenteert bij de gemene geërffdens van de Arckgracht ofte Pag Maseyck is geappointeert fiat ut petitur ende wort de schouwe geleydt als men 4.gewoon is stadts straten te schouwen. 5.Wort den cameraer Dirck van Langelaer gelast den tuyn bij Willem van Wely 7.achter t casteel over stadts cingel geleyt, wegh te nemen. 9.Ende den boom over de sloot aen de Wiltcamp recht te leggen. Den 21en februarii 1650 Present B.Kemp, borgemeester, Achterhout, Vermuer, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 11.Is geproponeert bij de borgemeester Kemp, hoe dat Joost van Maurick op de 13.Nieuwstraet voor sijn erffken met de aengevangen heyn muer de straet 15.te nae quaem, is daerop geresolveert te gaen in loco om te nemen oculaire inspectie. 18.Ende is naer genomen inspectie desselven van Maurick door den 20.deurwaerder belast met het aengevangen werck te supercederen 22.tot aenstaende maenendach tot dat naerder ende naer behoiren 24.soude wesen gedisponeert. Pag. 217 v Den 26en februarii 1650 Present B.Kemp, borgemeester Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede gehoort t rapport 3.van de heeren die in loco sijn geweest, verstaen eenpaerlijck ende ordonneren 5.Joost van Maurick de heynmuer bij hem aengeleyt besijde sijn huysinge 7.op de Nieuwstraet in te trecken ende te brengen op sijn oude fondamenten 9.conform de oude ende goede policie. 10.De restanten in te vorderen van de Armen Pott. 157

158 12.De reeckeningen van de Armen Pott te doen bij borgemeester Kemp ende Dirck 14.de Bie, Sebastiaen de Kemp van de kercken. 16.Jan Aelbertssoon van Bemmel, gewesen kerckmeester aen te seggen den 18.slote van sijn reeckeninge te suyveren ende op te brengen of anders de kerck genoch te doen. Pag. 218 Lunae den 4en martii 1650 Present alle 21.Opte requeste van Heyndrick Versteech is geappointeert : 23.De regierders der stede Wijck den suppliante stellende een huysingh in sijn 25.boomgaert ende Wijckerweert, consenteren tot hetselve sal betalen acht ende dertich stuvers 27.jaerlijcx tot huysgelt ende dat sijn gront aen de Noort alwaer alsnu geen huys 29.en staet, alsdan sal wesen ontlast, ter tijdt ende wijlen aldaer een ander huysinge gebout 31.mochte worden waernae den ontfanger van t huysgelt sich sal connen reguleren 1.is geresolveert nimant te trouwen dan op t stadthuys, tensij dat se betalen 3.tot leges vijff ende twintich gulden. 4.Mayken Aerts geconsenteert uut de Pott thien gulden op G.Kemp. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 218 Lunae Den 11en martii 1650 Present Hollandt, B.Kemp, borgemeesteren, Schaghen, Achterhout, G.Kemp, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 6.Sijn geauthoriseert de kerckmeesters om het toorentgen op het 8.choor van de kerck te doen helpen ende repareren tot de minste costen van de kerck. 11.Is rapport gedaen door de borgemeester Kemp, ende cameraer, hoe dat sij mette mede 13.participanten van de Hogenweert hebben aenbestaet aen Maes Dirckssoon 15.de sluys uytgesondert het ijserwerck ende voorts dat bij de conditiën is geëximeert 17.voor de somme van vijff ende tseventich gulden, is t selve geapprobeert. 19.Aen Mayken Aerts, weduwe van Jacob Gijsbertssoon van Emmenes haren 21.renthebrieff spreeckende op Cornelis Jacobssoon van Oy gerestitueert 23.is voor apostill in mergine gestelt aldus : 25.Sij desen aen Mayken Aerts gerestitueert reserverende de stadt aen den 27.selven brieff twe hondert vijftich gulden die van impositiën wegen Herman 29.Aertssoon ten achteren sijn. Pag. 218 v 30.Is gelesen een requeste bij Gerard Kelderman, taeffelhouder van de 32.bancq van lenong alhier narrerende dat sijn jaren van de bancq bijnae waeren 2.geëxpireert, ende nodich was dat het octroy met eenige pointen mocht 4.worden geamplieert, versoeckende commissie om naer communicatie ende op rapport 6.van deselve prolongatie te hebben. Waerop is geappointeert om den suppliant 8.te hooren spreken, worden op rapport ten eynde als in desen gecommitteert neffens 10.de heeren borgemeesteren de schepenen Vermuer ende Langelaer Nota Is t octroy geregistreert in t cameraers boeck Dinxdach den 12en martii 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgemeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 12.Is rapport gedaen bij de bovenstaende gecommitteerdens over de handelinge 14.ende besoigne gehouden met Gerard Kelderman, ende is der= 16.selver concept, soo als t gestelt sij geapprobeert, ende dienvolgende 18.hem, Kelderman, gegost prolongatie voor den tijdt van twaelff jaren nae 158

159 ende het dubbelt 20.de expiratie van de jaren die sullen expireren den 1en junii 1651, ende daer over hangt an de 22.depescheren brieven van octroy. t Octroy van Kelderman geapprobeert. liasch van de huyr cedullen 24.De schippers alsnoch binnen drie dagen over te leveren een pertinente 26.lijste van alle de schipperen sijnde van haer gilt, ende off deselve 28.in eygen gehuerde huysen off camers sijn woonende, dat mede Pag deselve schippers nimant uutgesondert, worden gelast ende geordonneert hare 3.tolteyckens die sij niet gelicht en hebben, alsnoch lichten === ende vervolgende tuschen 5.Victoris ende Kersmisse in yder jaer op poene dat deselve daernae gene 7.tolteyckens sullen volgen. Woensdag den 13en martii 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgemeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen schepenen. 8.Is binnen gestaen de pander Baerle renoverende an de stadt de gedane overlevering 10.van de gewesene ontfanger Lubbert van Westrhenen binnen veerthien dagen op poene van 12.executie. Is daerop verstaen te bevorderen de comparitie ende bijeencompst van de Heren 14.Gecommitteerden van de Heren Staten tot redres van de stadt Wijck gecommitteert, t welck den secretaris 16.sall gaen recommanderen, ende comparitie ende besoigne sullende vallen, datelick notificatie doen. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 219 Maendag den 18en martii 1650 Present B.Kemp, borgemeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 18.Is geresolveert de borgermeester Hollandt aen te schrijven als 20.super-intendent, dat sijn edele de andere heren super-intendenten remonstrere Pag. 219 v 1.het incomen van t Cloosterkerckien ende dat hetselve mocht worden gerepareert. 3.Op de doleantiën van de tappers gilde is geresolveert. 5.Die van de gerechte der stede Wijck ordonneren Claes van Kelpen de gerechtigheyt 7.van sijn inganck als tapper aen die van t tappergilde te voldoen op 9.poene als bij den Gildenbrieff, mits dat hij sall mogen tappen neffens andere 11.tappers ende het bier niet min geven dan seven stuyvers de vaen. Actum ut supra Lunae den 1en april 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgemeesteren, Schaghen, Vermuer, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 13.== Gecommitteert den borgemeester Hollandt ende den oudt borgemeester Schaghen, == 15.mitsgaders den secretaris Schaghen, om toecomende woonsdach als wesen sal 17.den 3en april 1650 te compareren in de Heeren Staten camer, om te besoingeren op t 19.redres van t verval van de stadt Wijck volgens inthimatie van de Heeren Gecommitteerden 21.van de Staten, alse Bor van Amerongen, Permentier ende den borgemeester Deuverden 23.van date den... martii Op de clachten van Jannichien Londt endede huysvrouw van Berndt van Cooten Pag van het onordentelijck binnenvaeren, es geresolveert, dat de respective binnen= 3.schippers sullen vaeren op haer beurten ende anders niet, volgens d instructie 5.daervan sijnde, op poene van cassatie. Woonsdach den 10en april 1650 Present alle. 6.Die van de gerechte der stede Wijck gelet op t versoeck van die van de crijsrade 159

160 8.deser provincie bij missive gedaen en ordonneren den officier het doen trecken 10.van Marten Wins te senden tot Utrecht, om aldaer tegen La Motthe 12.gehoort te worden. Maendagh den 22en aprill 1650 Present B.Kemp, borgemeester, Schaghen, Vermuer, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 13.Den kerckmeester Cornelis van Bemmel, geordonneert de kercke te repareren nae behoiren. 16.Sijn geauthoriseert de heren borgermeesteren om op de voorvallende doleantiën over de disordre 18.onder de binnen schippers op Utrecht te stellen prompte ordre, ende dat de beurten preciselick 20.worden geobserveert. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 220 v Maerndagh den 29en aprill 1650 Present B.Kemp, borgermeester, Schepenen Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Door de borgermeester ende cameraer te besichtigen de vloer ende keucken ten 3.huyse domini Vincentii Bergei, ende nae gelegentheyt te doen repareren. 5.Te visiteren t muerwerck van de stadt, ende Jan Cornelissoon metselaer die te 7.doen repareren aenstont conform t accoort van den 21en september Is voorgestelt bij de kerckmeester hoe dat in t cruyswerck een balck begint te 11.vergaen, Is daerop geresolveert dat de borgermeesteren mette kerckeeester ende den 13.timmerman t selve sullen besien ende alsdan rapport te doen. 15.Is verstaen dat ymant van de Heren Gecommitteerden deser stadt, dese weeck sullen gaen weg 17.ende weder t Utrecht om te vervolgen de saecke van de stadt. 19.All de restanten van de Pot te brengen op een restant cedulle, ende te doen executeren. Pag.221 Maendagh den 6en maii 1650 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede gelet hebbende op de oncosten die de stadt heeft 3.geleden over het decreteren van de huysingen van Hendrickien heeckelster ende Hendrickien Kuypers 5.tot voldoeninge van t huysgelt, == verstaen dat den ontfanger van t huysgelt, Gerrit de 7.Kemp, hem sall hebben te reguleren nae de uutschrijving van t huysgelt, ende nimant 9.langer crediteren als de jaren daerbij gemelt op poene dat anders doende sall wesen tot sijnen laste. Donredagh den 6en junii 1650 Present schout, borgermeester B.Kemp, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck ende Langelaer schepenen. 11.Is binnengestaen den exploicteur van de Leckendijck versoeckende assistentie om temogen executeren die 13.van Leutervelt ende Melckwegh over de restanten van de Hynderdamsgelde, ende daerover 15.sijnde gedelibereert, ende gelet dat die van Leutervelt ende Melckwegh noyt anders dan een 17.vierdepart in t Hynderdams gelt van t Wijckse gerecht, ende dat aen de Heemraedt 19.in der tijdt hebben betaelt. Soo hebben voorgemelte exploicteur aengeseyt dat over dese saecke 21.proces is hangende ongedecideert voor de Heren Staten van Utrecht, ende dat hem geen assistentie sal 23.worden gegost, met waerschouwing van geen executie te doen, ende voorts geresolveert 160

161 25.dat den secretaris sall gaen naer Utrecht ende opsoecken de stucken, deselve metten advocaet 27.Eewijck resumeren, ende voort decisie te versoecken. 29.Ende voort geresolveert de huysluyden te convoceren. Pag. 221 v 1.Op de requeste van Willemken Gerrits,,weduwe van Gijsbert Dircksoon,, is geconsenteert een brief van recom= 3.mandatie aen de Edelmogende Heren Staten van Utrecht dienende om te hebben affslach ende remissie 5.van t gene sij noch van impositiën aen de Heren Staten comptoiren ten achteren sijn, ende 7.te vertonen ende aen te wijsen haer onvermogen, is haer sulx geaccordeert. 9.Is geresolveert dat de pachters sullen worden gewaerschout deses lopende 11.weeck te betalen haer restant van de imposten, op poene van executie. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Sondach den 19en meii 1650 Nota Dese resolutie vergeten als gebleven onder commissie ende nae het boeck stellen van de voors. datum overgebracht. Pag. 221 v 13.Bij den scholtus Issendoorn sijnde gestoort de misse ofte vergaderinge 15.der papisten ten huyse van Gerrit Isbrantssoon, heeft voornoemde scholtus 17.eodem die nae gedane predicatie den magistraet doen versoecken op den 19.stadthuyse, ende voorgestelt off niet tot meerder vrese ende 21.schrick in toecomende goet soude sijn dat men presente collegio naerder 23.ondersoeck soude doen op de gelegenheyt ende plaetse van de gehoudene 25.vergaderinge ende meteenen soo se gevonden mochten worden 27.ciboiriën, kelcken ende andere ornamenten ende versierselen 29.oock kisten ende kassen te doen openen nae hem te nemen soo 31.het van noode waere waerover eenige discoursen sijn Pag gevallen, is eyntelijck geresolveert jae. Ende hebben de samentelijcke 4.magistraet except Hollandt borgermeester, daer ter plaetse haer getranspor= 6.teert, ende niet gevonden dan stoelen, taeffel ende bancken op een 8.solder daer de vergaderinge was gehouden voorts de kassen geopent 10.maer geen ornamenten gevonden, edoch verclaerden Dirck de Bie 12.laeckencoper alhier deselve te wesen tot sijnen huyse bewaert 14.ende opgeslooten, protesterende van vorder ondersoeck seggende dat de 16.luyden t haer niet en verstonden ende verclaerdes hij Dirck de 18.Bie ende Gerrit Isbrantssoon voor veertich personen haer,,,, 20.sterck te maecken, t welck oock bij acte met haerluyden respective,,handen,, onderteeckent 22.geschiet is. Lunae den 20en meii 1650 Present alle, except Hollant borgermeester, 23.Is binnen gestaen Dirck de Bie laeckencoper alhier ende versochte 25.aen die van den gerechte eer voorder soude worden geprocedeert over 27.de paepsche vergaderinge, tusschen hem ende den officier, dat soude 29.mogen worden gecommitteert uyt haer edele collegie om de 31.saecke waer t doenlijck t accorderen. Pag. 222 v 32.Die van den gerechte committeren ren eynde als boven op rapport 2.de heeren Schaghen, G.Kemp ende Zuylen van der Haer, 4.schepenen. Actum ut supra 5.Is binnen gestaen Adam Wijnantsoon van Sond ende doleerde, dat den 7.dinaer van de justitie, neffens den dinaer van den heer van Rocheers 9.hem qualijck hebben bejegent des s avonts op de Vuyle Sloot ontrent 11.de clocke thien, dat den dinaer van de justitie met een bloot 161

162 13.rappier is op den voornoemde Adam aengevallen dat hij genootsaeckt 15.was t ontvluchten. 16.Die van den gerechte der stede Wijck ordonneren Johan van 18/Issendoorn, schout, nomine officii den dinaer van de justitie 20.ende den dinaer vanden heer van Rocheers aenstont 22.proces te maken, over de moetwillicheyt ende quade 24.bejegeningen op gisteren avont sijnde geweest den 19en meii aen de persoon van Adam Wijnantsoon van Sond gepleecht. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 223 Den 31en meii 1650 Present alle, except Hollandt borgermeester, 1.Ingevolge van commissie van date den 20en meii 1650 door 3.intercessie van de voornoemde commissie geaccordeert sijnde Jan van Issendoorn, 5.schout aen d een sijde ende Dirck de Bie cum sociis aen de ander sijde, 7.over de gehoudene vergaderinge van de papisten ten huyse van 9.Gerrit Issbrantssoon voor de somme van vier hondert gulden te weten 11.drie hondert gulden voor den schout aenbrenger etc. volgens placcat 13.vijftich gulden voor den Armen ende vijftich gulden voor de costen 15.voor sooveel die mogen strecken. Gehoort welck accoort 17.ende rapport hebben de heeren van de magistraet t selve 19.accoort geapprobeert. Actum ut supra Saterdag den 8en junii 1650 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Vermuer, Achterhout ende G.Kemp schepenen. 21.Is gelesen een requeste gepraesenteert bij de molenaers alhier, tegen de 23.backers etc., ende is geappoincteert. Sij getoont parthijen om hierop te 25.seggen, stadthouder de versochte interdictie totdat anders sall wesen gedisponeert. Actum ut supra Pag. 223 v Maendagh den 10en junii 1650 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Opte requeste van Jan Jansoon van Doesburgh, bode van de Heren Staten, is denselven 3.toegestaen ende vereert een glas van de stadt tot twaelff gulden. 5.Aen Hendrick van der Lith deurwaerder belast de schuyten varende opten Crommen Rhijn 7.op haere beurten te doen varen, ende den onwilligen te sluyten. 9.Ende dat hij van yder beurtschipper sall hebben twe stuvers. 11.Ende also de schippers opten Crommen Rhijn te dele geen borgen hebben bestelt, 13.worden deselve geordonneert alsnoch borge te stellen binnen acht dagen. 15.Peter Aertsoon gelast joncker Ketell als rentmeester van den convente alhier binnen 17.acht dagen te executeren voor de restant van de predicanten ontfanck 19.op poene van cassatie. Pag. 224 Woensdagh den 12en junii 1650 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Op t verthoon van de cameraer Langelaer is geresolveert als volgt : 3.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede bericht sijnde ende bij oculaire 162

163 5.inspectie bevonden hebbende dat Michiel Vet wonende opte hoffstede domini Vincentii 7.Bargei sich onderstaen heeft door hem ende den sijnen op haer eygen houtien te graven 9.de sloot langs de Wijckerwegh, ende de weg grotelix aff te graven, ende de 11.affgegravene aerde te werpen op t landt t welck voorgemelte dominum Bargeius is hebbende 13.van Sint Margareta Gasthuys tot Utrecht tot nadeel ende prejudicie van de wegh 15.voors., Soo hebben voorgemelte heren regierders ( nae gehoudene deliberatie ) 17.gelast, als haer edele lasten bij desen den cameraer Dirck van Langelaer 19.te maecken den voors. Michiel Vet proces over de schade ende interesse van de stadt. Pag. 224 Pag. 224 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 22.Opte requeste van die van Rhetorica, is haer toegestaen voor dese reys twintigh gulden, 24.ende voort jaerlix thien gulden, soo lange sij op kermis publicq ageren 2.sullen, mits dat sij haer tonneel op haer eygen costen maecken, ende 4.uut gene oorsaecke yt meer praetenderen sullen. Maendagh den 24en junii 1650 Present de borgermeester Kemp, schepenen Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 6.Is geresolveert ende de out borgermeester Schaghen, die sall gaen opte reeckeninge van t 8.convent, versocht ende in last gegeven volgens de instructie van den convente te doen schrijven een 10.reeckeninge voor de stadt, om ter secretarije alhier bewaert te worden, ende daer 12.uut te mogen nemen kennisse van saecken ende === te pouseren dat daerbij eenmael 14.redres van t verval van den convente mocht worden gemaeckt. 16.te interdiceren Jurrien Plaet karsen of andere waren te voeren op poene van cassatie. 18.Is geresolveert te ordonneren Jacob Jansoon Knijff merckt schipper op Amsterdam 20.over te leveren een pertinente lijste van het loon dat hij van vracht is ontfangende, 22.om deselve gesien hem alsdan een == gereguleerde ordre ende lijste gelevert te worden. Pag. 225 Sondagh den 30en junii 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Sijn binnen gestaen Cornelis Caerlen van Achterhout, schepen, ende Johan Bosch, 3.notaris alhier, == voorstellende de beswaerlicke constitutie van de 5.wonden van Lubbertus van Pallaes, ende het pericul van leven daerin denselven 7.althans is gestelt, overleverende concept van de missive bij die van de kerckenrade an de 9.Edele Hove van Utrecht gesonden, mitsgaders verclaring van de chirurgiers alhier binnen Wijck 11.over de periculeuse gestalte van de voors. wonden gegeven, ===== 13.versoeckende daeromme in de name van de voors. Lubbertus van Pallaes ende Jacomina van Bemmell, 15.dat de kerckenraedt mocht worden geauthoriseert deselve Pallaes ende Jacomina 17.van Bemmel, sonder eenig vertreck te trouwen ende daerbij gesien t advis over de voors. saeck van 19.trouw gegeven bij de heren advocaten de raedt Matthisius ende kerckraadt, hebben de heren 21.van de magistraet gesonden haer Edele Gecommitteerden bij den voornoemde Pallaes, die haer verclaerde sijn 23.sobere conditie, versoeckende t gene bij de voornoemde Achterhout ende Bosch was versocht, bij de 25.heren geconsenteert mochte worden. Soo is conform ende in gevolge van t voors. advis 27.geresolveert als volgt : 28.De magistraet der stede Wijck bij Duerstede autoriseert de kerckenraedt ofte der 30.selver gecommitteerde haer te vervoegen bij Lubbertus van Pallaes, sone van de here Johan van Pallaes Pag. 225 v 1.raedt ordinaris in de Edele Hove van Utrecht, ende denselven Lubbertus van Pallaes in echten 3.staet te bevestigen ende te trouwen met Jacomina van Bemmel sonder eenig 5.vertreck op approbatie van de Eedelmogende Heren Staten s Landts van Utrecht 163

164 7.in regart van de proclamatiën ende t consent van de vader. Actum ut supra 9.Rapport sijnde gedaen bij de borgermeester Schaghen, hoe dat heeft bevonden dat opte 11.lest gedane reeckeninge de vijf ende t seventig gulden, die jaerlix === het convent 13.heeft betaelt tot betaling van de quotesatie van t landt, is geroyeert, 15.is geauthoriseert de borgermeester Schaghen bij de reeckeninge die nu sullen worden 17.gedaen te insisteren dat sulcx worde gedresseert, ende alsnoch geleden, soo 19.niet dat requeste an de Heren Staten daerover sullen praesenteren. Pag. 225 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 21.Opt t versoeck van de borgermeester Hollandt voor eenige dagen in pleno collegio gedaen Van dese acht hondert 23.ende alsdoen all aengenomen, is alsnu voor resolutie verstaen, dat de acht hondert gulden opten 24en 25.gulden, affgelost bij die van den capittule ende specterende tot de Vicarije daervan julii 1650 gelost 27.tegenwoordig possesseur is Fredrick van Issendoorn, sone van de here schout an de secretaris vier 29.Issendoorn, sullen worden aengenomen bij de stadt Wijck, ende dat men daermede hondert gulden 31.voor soo === bequamelickst sall connen geschieden sall lossen andere capitalen ten Pag. 226 ende an jonckvrou 2.laste van de stadt staende, ende dat hier van sal worden Petronella van Oestrum 3.gepasseert een rentenbrief tegen vijff per cento, opdat also bij aenteeckeninge van 4.dit corpus mocht blijven in sijn geheel, ende bij nimant gedistraheert den 15en augusti dewijle den deecken van den capittule ===== de eerste borgermeester ende kerckmeester === oock vier hondert gulden 6.alle alhier sijn collatores van de voornoemde Vicaerije. Den 5en julii 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, ende Langelaer schepenen. 7.Sijn binnen gestaen de gecommitteerden van de kerckenraedt alse dominus 9.Bargeius predicant Christoffel Stochius ende caplaen Rhee ende 11.versochten dat die van Rhetorica op sondagh niet souden ageren 13.also daerdoor den sabbath soude worden geprophaneert. 15.Is geresolveert, dat die van Rhetorica opten sondagh niet sullen ageren. Den 19en julii 1650 Present den officier, B.Kemp borgermeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer Rijswijck ende Zuylen van der Haer, schepenen. Nota Dese resolutie 17.Die van den gerechte elx ordonneren Joham van Issendoorn ende acten op deser 19.schout nomine officii, den here van Rochiers, over de moetwilligheyt datum in mijn 21.an den borgermeester Schaghen ( die van de borgermeester Kemp was geladen om te absentie genomen 23.helpen beramen ordre op t patent van sijn hoogheyt tot een wagen voor de ende door last van de 25.compagnie alhier in guarnisoen ) gepleegt publicq ende in t gesicht van all de heren also te 27.werelt met sijn knecht den outsten over dese ende voorgaende moetwilligheden Pag. 226 v boeck gebracht 2.an den officier gedaen/ Soo is t dat die van den gerechte alsvoren den officier 4.hebben belast den voorgemelten here ende sijn dinaer aenstont in verseeckering 6.te nemen met adsistentie van de gesworens deser stede, of met soodanige adsistentie 8.als sijn edele sall geraden vinden, ende in cas van resistentie, soo eenige swarigheyt 10.over de verseeckeringe quame te vallen, dat den officier niet sall worden geïmputeert. 13.Is mede verstaen ende belast an de gesworens in alle occasiën haer gereet te houden, 15.soo sij eenig rumoer of gewach connen te horen, op poene, die alsdan aen t 17.stadthuys niet sall worden bevonden sall sijn gecasseert. 19.Is binnen gestaen de lieutenant van de compagnie van monsieur d Alone op t versoeck 21.van de magistraet, ende gevraegt of hij de heer van Rocheers, die hij seyde 23.sijn soldaet ende aengenomen van de vendrig wilde mede nemen naer de 25.post, antwoorde daerop dat eer hij t selve soude naelaten, hem liver 27.aen stucken wilde laten cappen, schoon-genomen hem van de voorgescreven wierde 164

165 Pag verhaelt de moetwilligheyt van de heer van Rocheers. 2.Ende sijn door de heren schout, B.Kemp, borgermeester, Gerrit Kemp ende Rijswijck schepenen, 4.gehoort den here N.van Dalen hoofmeester van de heren gedeputeerde te velde, die verclaerde mette 6.borgermeester Schaghen, alhier op de merckt te hebben staen praten, dat tot haer aen is gecomen de 8.heer van Rocheers, die eerst versocht aen hem, deponent, een glas alssenwijn met hem te 10.willen drincken, dat hij, Rocheers, aenstont woorden maeckte tegen den voornoemde Schaghen, seggende 12. Ghij hebt mijn schoonvader voor desen met proces moeten gamaeckt, als ick bij U woonde 14.voort toevallende ende slaende nae den voornoemde borgermeester. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 227 Maendag den 22en julii 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 16.Is gelesen de == minute van de requeste bij de borgermeester Hollandt 18.uutte naem van de stadt aen de Heren Staten van Utrecht gepresenteert 20.tegen het roieren van de vijff ende t seventig gulden opte reeckeninge van t 22.convent, daerover den out borgermeester Stochius heeft geseten, 24.daerbij rapporterende de borgermeester Hollandt ende den out borgermeester Schaghen, dat de heren Berck 26.ende van Amerongen haer hadden aengeseyt dat hierover requeste an de Heren Staten conden Pag. 227 v 1.praesenteren dat haer edele opte reeckeninge was gerapporteert dat de voors. vijff ende 3.t seventig gulden bij dese stadt wierde geëmploieert tot onderhout van een schoolmeester 5.dat onwaerheyt sijnde. Is verstaen afdoening van de voors. saecke bij de borgermeester Hollandt te versoecken. 8.Also den rector Goens heeft aengenomen den dienst des Heyligen Evangeliums op de schants de 10.Voorn, wort denselven == van sijn dienst bedanckt, ende sall sijn tractement lopen tot 12.den 1en augusti eerstcomende, ende alsdan cesseren. 13.Sijn binnen gestaen de predicanten domini Bargeus ende Heurnius, voorstellende de swackheyt 15.domini Leonini, versoeckende nae verscheyde redenen dat de heren van de magistraet geliefden op 17.middelen te gedencken, waerdoor den selven Leoninus == als emeritus mocht 19.worden getracteert. Is geresolveert dat de gecommitteerde van de stadt tot Utrecht 21.wesende dit versoeck bij de Eedelmogende Heren Staten sall seconderen ende vervolgen, ten eynde 23.haer Eedelmogende voornoemde dominum Leoninem geliefde te tracteren. 25.Is verstaen dat den kerckmeester Sebastiaen de Kemp ende de potmeester Dirck de Bie 27.sullen doen hare reeckeninge binnen acht dagen. Pag Over de moetwilligheyt op saterdsag voorleden gepleegt bij monsieur Rocheers, ende de impertinente 3.proceduren van de lieutenant de Ricourt, is geresolveert daerop te horen het advis van de 5.advocaten Moll ende Eewijck, ende deselve te laten comen alhier in de stadt, om te weten 7.hoe men sich in dese ende in toe comende tot conservatie van de stadts jurisdictie, ende 9.autoriteyt van t gerecht sall hebben te dragen. 11.Opte requeste van Bartell Jansoon ===inwoonder alhier is geappoincteert. De regierders 13.der stede Wijck consenteren den suppliant op t erff in desen te mogen timmeren, mits dat sulx 15.geschiede sonder eenigh naedeel van de heull ende dat deselve bij hem ende sijne successeurs, 17.sall worden onderhouden, voor sooveel betimmert sal worden, ende dat de reste 19.van de heull sall blijven tot laste van degene die daertoe gehouden sijn. 21.Is mede verstaen, dat men geen rector alhier wederom sall aennemen, voor dat de 23.saecken van de stadt sullen wesen geredresseert. Woensdagh den 24en julii 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 24.In minderinge van de acht hondert gulden, gelicht van de borgermeester Hollandt wegen de Vicarije 165

166 Pag. 228 v 26.daervan possesseur is Fredrick van Issendoorn heeft den secretaris Gerbrandt Schaghen, 2.voorgestelt daervan te sullen aennemen vier hondert gulden in cassatie van een 4.renth-obligatie, die hij op dese stadt volgens resolutie van ouden ende nieuwen 6.raedt tot de lichting de date den 1en maii 1600 acht ende dertigh ende geëmploieert 8.tot ontlasting van s cameraers comptoir ) spreeckende heeft, blijckens den voors. 10.rentenbrieff in date den 11en maii 1600 acht ende dertigh beteeckent bij Johan van 12.Issendoorn ende Johan van Hattem. Is sulx aengenomen ende den brieff ingetrocken. Pag. 228 v Pag. 229 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 14. Op de doleantiën van de predicanten over de quade betalinge, heeft den ontfanger Gerbrandt 16.Schaghen vertoont sijn staet, ende bevonden te hebben omtrent twee dusent drie hondert 18.gulden aen restanten, waeronder den rentmeester van den convente alhier een notabelen debiteur 20.is, ende geëxamineert de redenen waerom denselven sijn betaling dilaieert, bevint men hem 22.te behelpen mette surcheantie bij de heren Gedeputeerde Staten s Landts van Utrecht hem 24.verleent, ende gelet de stadt daerbij is geïnteresseert, Soo wort den 26.secretaris Gerbrandt Schaghen geauthoriseert, om desen aengaende requeste 28.an de Heren Staten te presenteren, narrerende uutte naem van de stadt de gelegentheyt van de 30.quade betalinge, ende de doleantie van de predicanten, dat daerom haer Eedelmogende beliven te verclaren 32.dat de surcheantie bij haer eedele verleent ende noch te verlenen hem niet en sal extenderen 34.over de schult die den voors. rentmeester ten behoeve van t comptoir der gebeneficieerde 2.goederen alhier moet betalen, ende dat hem voort gelast sij deselve promtelick te 4.voldoen op sodane poene als haer Eedelmogende sullen goetvinden. Vrijdagh den 26en julii 1650 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 6.Is geresolveert dat men de ruyteren van de compagnie van de heer van Broeckhuysen sall 8.verschaffen in t doorgaen een halff vat bier. Maendag den 29. julii 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 9.Op t versoeck van Truyken Valcken is haer geconsenteert bij provisie ende 11.tot wederseggens te bewonen de huysing van de rector, mits sij voor haer tijdt 13.deselve huysing sall onderhouden in behoirlicke reparatie. 15.In gevolge van voorgaende toesegging is Jan Helberg, potmeester, acte geconsenteert 17.om tot de lichting van twee hondert gulden, waervan ( vermits de gans quade betalinge ) 19.hem bij sijn reeckeninge de renthen sullen worden geleden. Pag. 229 v 21.Is geresolveert de pannen ende de steen van t vervallen wachthuys van Costverloren aff te 1.breecken, ende te gebruycken ten dienst van de stadt. Hierna 19 regels onleesnaar gemaakt In de marge staet : Sijn dese notulen bij resolutie van de magistraet illegibel gemaeckt Actum den 28en october 1650 Johan Hollandt 1650, Berndt de Kemp 1650 Maendagh den 12en augusti 1650 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 2.Is gelesen den concepte van missive bij den advocaet Eewijck ingestelt te senden an de 4.Edelmogende Heren Gedeputeerde Staten, tot onderricht in de quaestie vann Leutervelt contra die van den gerechte 6.van Amerongen, breder als bij denselven concepte, is verstaen ende geresolveert denselven alsoo af te senden. Pag. 230 Donredagh den 15en augusti 1650 Present B.Kemp, borgermeester, 166

167 Schaghen, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 2.Is geresolveert dat men uutte gelichte penningen van de Vicarije van van Garderen aengenomen bij 4.resolutie van den 30en junii lestleden, sall lossen vier hondert gulden aen joffrouw Haesgen,,,, 6.van Oestrum,,staende ten laste van t comptoir der gebenficieerde goederen alhier,, mits Nota vertoonende ende daerbij overleverende den renthenbrieff, ende die vermist sijnde, dat Opten 15en 8.voor de naminge van dien sall worden gestelt suffisante cautie, also de voors. joffrouwe Haesgen deser october werelt is overleden. heeft desen secretaris overgelevert quitantie van jonckvrouwe Petronella van Oestrum van vier hondert gulden in afflossing van t capitael in dese resolutie gemelt, wesende de voors. quitantie gedateert den 19en september 1650 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 230 Maendag den 26en augusti Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 11.Is rapport gedaen bij den secretaris Schaghen van sijn commissie van de 24en julii 13.lestleden, ende daerbij overgelevert appoinctement van de Eedelmogende Heren Gedeputeerde Staten s landts 15.van Utrecht, waerbij joncker Rudolff Ketell rentmeester van den convente alhier wort belast 17.het reste van de contributie tot den predicanten ontfanck te betalen op poene van reale executie. 19.Is daerop geresolveert den voors. rentmeester de voors. appoincte te laten insinueren, ende 21.voort te vervolgen. Pag. 230 v 1.Is mede overgelevert bij den secretaris etc. de sententie bij de Heren Staten van den lande 3.van Utrecht gegeven over de questie van de stadt === tegens Sophia Stael 5.weduwe van Daniel van Beughem, moeder ende momberse van Cornelis van 7.Beughem, over de contributie van de Vicarije van haer soon tot subsidie van de 9.predicanten ontfanck gaende uutte landen die Cornelis Willemsoon Vermeer 11.wonende tot Cothen gebruyckende is, luydende den voors. sententie als volgt : 13.De Staten van den Lande van Utrecht, gesien het different tuschen Sophia Staels 15.weduwe van Daniel van Beughem, moeder ende momberse van Cornelis van Beughem, 17.appellante van haer Eedelmogende Heeren Gedeputeerden etc. ter eenre, ende de heren regierders der stede 19.Wijck geappelleerdens ter andere zijden, doende recht, verclaren de appellante bij 21.den appoincte in quaestie niet beswaert te sijn, ende compenserende de costen om redenen 23.daerinne begrepen seven gulden vier stuvers voor de leges van de consulenten te restitueren 25.an de eersten clercq Johan van Haesten voor ende alleer desen met de stucken te lichten den 27.16en julii 1650 Pag. 230 v Pag. 231 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 28.De Beschrijving alsnoch continuerende. Is verstaen ende geresolveert dat men de saeck 30.van de stadt dese weeck sall pousseren, ende tot dien eynde naer Utrecht gaen de 32.borgermeester Hollandt, den out borgermeester Schaghen ende den secretaris 2.Is binnen gestaen Peter van Maseyck, alias van Noort, overleverende ten versoecke van de volgende briven, om bij den selven daervan te mogen nemen visie. 6.Een obligatie slaende op Oudewijn Anthonissoon ende Anneken Cornelis van Schel van capitael in date den 22en october Noch een obligatie slaende op Cornelis Vermuersoon wonende tot Buermalsen van in date 11.den lesten september Noch een obligatie obligatie slaende op Gijsbert Loduwijcksoon wonende tot Buermalsen tot capitaels in date den 26en november Noch een obligatie slaende op Dirck Geurtsoon Smith tot in date den 27en november Den 9en september

168 Pag. 231 v Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck ende Zuylen van der Haer, schepenen. 19.Is gelesen concept van een missive bij den advocaet Eewijck 21.geconcipieert, ende voort hierbij gevoegt t gene wierde geoordeelt 1.nodigh te wesen, ende geresolveert deselve an de Heren Gedeputeerde Staten over te senden. 3.Is geresolveert dat den secretaris metten eersten sall maecken register van alle de 5.voor dese genomene resolutiën, in yder resolutie boeck apart en daervoor te tracteren Den 2en october 1650 Present alle except Langelaer schepen. 7.Is toegeleyt Heyndrick Van der Lith voor t sluyten ende ontsluyten 9.van de binnen schuyten 4 Waelser stuyver. 11.De maeltijdt over de keur Victoris wort uytgestelt ter tijdt anders 13.sal sijn geresolveert. Den 7en october 1650 Present Hollandt, B.Kemp, borgermeesteren, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 14.Die van de magistraet lasten Gerbrandt Schaghen secretaris 16.met requeste aen haer Eedelmogende Moogende te versoecken brieven van recommandatie 18.om te hebben een compagnie in guarnisoen alhier, item aen de van dese provintie ter generaliteyt. Den 8en october 1650 Present alle except Schaghen ende Langelaer schepenen. 21.Is geordonneert schepen Vermuer als heemraet des Wijcksen gerichte 23.te leggen een nieuwe heul door den dijck tusschen de stadts gracht 25.ende den Crommen Rijn. Pag. 232 Victoris avont den 9en october 1650 Present van de magistraet alle except schepen Schaghen, Van den ouden raet oudt schepen Romare. 1.Is geresolveert de resolutiën van den voorleden jaere 3.onvoltrocken alsnoch te voltrecken. 4.Is voort === geordonneert de kerckmeesters den rooster aen t 6.huys van de borgemeester Kemp op te nemen ende de Plaets wederom te plavayen 8.ende gelijck te maecken. Pag. 232 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 9.Is voort bij de regeerende magistraet geprocedeert tot 11.de nominatie : Nominatie Victoris avont 1650 Regeerenden Nieuw genomineerdens Borgemeesteren Borgemeesteren 14.Joncker Berndt van Hollandt Jacob Vermuer 15.Berndt de Kemp 14.Cornelis Caerlen van Achterhout Schepenen. 15.Jacob Vermuer 17.Jan Gerbrandtsoon Schaghen, Schepenen 18.Cornelis Caerlen van Achterhout 17.Pontiaen van Hattem 19.Jacob Vermuer 18.Jan Aelbertssoon van Bemmel 20.Gerrit de Kemp 19.Reynier van Langelaer 21.Geurt Ottenssoon van Rijswijck 20.Willem Wijborch 22.Dirck van Langelaer 21.Jacob van Grol 168

169 23.Joncker Gijsbert van Zuylen van der Haer 22.Jan Willemssoon van der Smacht Cameraer Cameraers 26.Dirck van Langelaer 24.Gerrit de Kemp Kerckmeesters 25.Sebastiaen de Kemp 28.Cornelis van Bemmel, Kerckmeesters 29.Reynier van Langelaer 27.Johan Schaghen den jongen Potmeesters 28.Joncker Hugo van Hollandt 31.Jan Helberch Potmeesters 32.Mathijs Antonissoon 30.Heyndrick Versteech 32.Jacob van Noort Pag. 232 v Heemraeden Heemraden 2.Jacob Vermuer binnen 3.Gerrit Jansssoon de With 3.Geurt Ottenssoon van Rijswijck 4.Gijsbert van Bemmel buyten 6.Adriaen Samuelen Vernoy 7.Heyndrick Heyndrickssoon Moolemeester Molemeesters 5.Jan Anthonissoon van Velpen 9.Hermen Jacobssoon Vernoy 10.Jan Janssoon Craijpoel Den 15en october 1650 Present B.Kemp, borgermeester, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 11.Sijn binnen gestaen de gecommitteerden van de kerckenraedt ende andere 13.borgeren deser stede dolerende dat de kinderen eenigen tijdt 15.wesende geoeffent in de Latijnse tale bij het vertreck van de rector 17.ende het niet aennemen van een ander groot praejudicie sijn lijdende, dat 19.de borgerije deser stede die haer kinderen laten latijn leren, tot onderhout 21.van den rector praesenteren een goede somme te betalen. Is daerop geresolveert alvorens 23.tot === beroepen van een ander rector te comen, dat een staet van de contributie 25.worde gemaeckt ende gelevert Pag. 233 Donredagh den 17en october Niet geresolveert Maendagh den 21en october 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 2.Te ordonneren de binnenschippers op Utrecht die in gebreecke sijn 4.borgen te stellen, alsnoch sulcx te doen binnen acht dagen op poene van cassatie. Pag. 233 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 6.Is geordonneert de borgermeester Kemp te betalen als gewesen potmeester aen Jan Petersoon schipper 8.thien gulden voor het brengen van eenige soldaten bagagie etc. met hare wijven tot Gorinchem Heusden. 11.Opte doleantie van de backers over de molenaers wort geordonneert de keurmeesters de 13.selve te doen naercomen haer contract. Pag. 233 v Donredag den 24en october 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 14.Is bij den secretaris overgelevert quitantie ende acquit van jonckvrouwe Petronella van 16.Oestrum van de lossing van vier hondert gulden staende opten uutgift van de predicanten ontfanck 18.opte naem van Haesgen van Oestrum, houdende de belofte dat de Eedele here van Moersbergen 2.hem voor alle namaning sall borge stellen wesende de voors. quittantie gedateert den 4.21en september 1650 Van Hollant 1650 Beernt de Kemp

170 Maendagh den 28en october 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck,Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 6.Heeft den secretaris Gerbrandt Schaghen voorgestelt, hoe dat bij de 8.leste verdelinge in touren over de praebenden in den convente alhier bij de 10.heren regerende magistraet gedaen ende gemaeckt den 8en october 1638, hem 12.mede is toegevoegt de gifte van een praebende, die soude comen volgens de 14.gemaeckte ordre te vaceren, dat hij daervan voor eenigen tijdt geresolveert sij 16.geweest te doen affstandt. Verclarende alsnu uut goede redenen van de voors. sijnen tour 18.te desisteren ende deselve te verlaten aen ende ten behoeve van dese stadt. Versoeckende dat de 20.heren regierders deser stede desen also te willen aennemen, ende dat daervan ten 22.registre notule gehouden, ende hem daervan acte ofte extract gelevert mach worden, 24. t welck also aengenomen ende geconsenteert is. Van Hollant 1650 Beernt de Kemp 1650 Pag Opte doleantiën van verscheyde ledematen van de gereformeerde Religie over de swackheyt 1.van de predicanten deser stede, ende dat selden of noyt andere, dan den proponent in plaets van dominus de Leeuw 3.ende dominus Bargeius op stoel wort gebracht, waerin de gemeente niet soodanig contentement als t wel 5. behoorde, sijn hebbende. Ende dat vele geerne souden sien dat dominus Cornelius Leoninus junior in plaets 7.van sijn vader,,nu ende dan,, om desselfs beurt te bewaren, mocht predicken, dat de heren van de magistraet 9.oock geerne sagen. Soo is verstaen daerop te versoecken in dese vergadering dominum Heurnium ende 11.sijn Edele dit voor te houden, ende den kerckenraedt daerop te doen vergaderen ende == voor te stellen == ten eynde 13.die van den kerckenrade daerop resolveren, ende contsnt dragen wilden. Donredagh den 31en october 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 15.Is binnen gestaen dominus Heurnius leverende een schriftelicke acte van den kerckenraedt 17.daerbij seggende dat die van den voors. kerckenrade versochten schriftelick t gene 19.de heren van de magistraet hem voorleden maendag hadden voorgestelt. Pag. 234 v 21.Is bij den here scholtus voorgestelt, hoe dat sijn Edele is geweest in Den Hage om sijn hoogheyt 23.over te leveren de nominatie van de magistraet ende dat aldaer comende sijn hoogheyt in soodane 25.sieckte is bevonden dat opte voors. nominatie niet heeft connen disponeren, ende 27.daerom onverrichter saecken heeft moeten terug gaen, in handen van de heren van de magistraet 2.leverende de missive ende nominatie aen sijn hoogheyt gesonden. 4.Ende is daerop geresolveert de voors. nominatie === still te laten leggen 6.tot nader resolutie ende bij occurentie der saecken. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 234 v Maendag den 4en november 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, ==== Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 8.Is gelesen de acte bij dominus Heurnius op donredag lestleden overgelevert uut den 10.naem van den kerckenraedt, ende bevonden dat dominus Heurnius het aendienen van de magistraet 12.niet wel hadde gevat, ende daerop geresolveert die van den kerckenrade aen te schrijven 14.dese naervolgende missive : Godtsalige Welle Geleerde Eerwaerdige, 16.Wij hebben op huyden in onse vergaderinge gelesen U Waerde genotuleerde ende resolutie van donredag 18.den 31en october lestleden, ende daerop naegesien onse resolutie van den 28en desselver maendt 20.vinden het rapport van U Waerde notule van onse resolutie te discreperen, ende daerom 22.goetgevonden U Waerde tegemoet te voeren, dat ons dickwils met leetwesen ter ooren sijn 24.gecomen doleantiën van verscheyde ledematen der gereformeerde Religie alhier, die haer beclagen dat 26.den predickstoel door de indispositie van dominus Cornelio de Leeuw den outsten, ende sieckte dominum Bargio 28.dickwils of bijnae gestadigh met een proponent wort becleet, dat daerom in regard van 170

171 Pag dominus de Leeuw, wij ende oock vele van de gemeente geerne souden sien, dat in desselfs plaetse nu 3.ende dan soude mogen predicken sijn soon Cornelius Leoninus junior, waer beneffens wij oock U Waerde 5.in bedencken geven, of niet bij indispositie dominis Bargei onse kercke toegevoegt behoorde 7.te worden de bequaemste van de Classe van Rhene-Wijck, dat mede de dinaren des Heyligen Evangeliums 9.des sondaegs d eene voor ende d ander naer de middag behoorden te predicken. Dat wij 11.niet twijffelen oock de meninge van U Waerde te wesen, ende neffens ons sullen 13.oordelen tot merckelicken dienst van onse kercke ende bevordering van de Heyligen Goodtsdienst 15.te strecken, ende daerom verplicht volgens ons Ampt ende eedt, U Waerde aenbevolen 17.ende toevertroude debvoir sulx te recommanderen daerop wij metten eersten een vruchtbare 19.resolutie sullen verwachten, waermede etc. Maendag den 11en november 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck ende Langelaer schepenen. 20.Is Judith huysvrouwe van Ruth Hermansoon Knoop aengenomen tot torffvulster, mits 22.regulerende naer d instructie, ende doende den eedt daertoe staende. Pag. 235 v 24.Sijn binnen gestaen gecommitteerden van den gerechte ende kercke van Overlangbroeck, voorstellende uutte 26.naem van deselve dat sij nu eenige jaren hebben gemist een ordinaris predicant 28.vermits hare kercke met dese kercke was gecombineert, dat sij daerom bij het 1.bij het indringen van de papen als bij sieckte van die van hare Gemeente groot naedeel 3.sijn lijdende. Versoeckende dat de heren regierders deser stede tot wechneminge van die onheylen 5.van de voors. combinatie wierden desisteren, ende die van Overlangbroeck also een ordinaris residerende 7.predicant becomen mogen, dat haer mede gegost mochte worden copye autenticq van de 9.requeste ende appointe, waerbij de voors. combinatie versocht ende gegost is bij de Eedelmogende Heeren 11.Staten, waerover gedelibereert sijnde, consenteren de regierders deser stede de voors. copye 13.outenticq. Verclarende nopende t vorder wel tevreden te sijn, ende voor sooveel haer Edele 15.aengaet, te mogen lijden dat de voors. combinatie cessere ( ende die van Overlangbroeck 17.hebben haer eygen residerende predicant, soo wanneer dominus Cornelius de Leeuw mochte 19.worden gehouden voor emeritus, ende bij de Eedelmogende Heren Staten getracteert, ofte 21.dat een van de drie predicanten quamen te overlijden, ofte andersints beroepen te worden. 23.Sijn binnen gestaen domini Bergeius ende Heurnius predicanten ende Christoffel Stochius out borgermeester 25.als ouderling deser kercke doende mondeling bericht ende antwoort opte missive van date 27.den 4en deser, daernevens leverende een schriftelicke acte. Pag. 236 Pag Opte grote doleantiën van de borgerije over het misten van een rector, ende op t bericht dat tot Rhenen 3.twee rectoren sijnde, wel een souden laten vertrecken. Soo is gecommitteert den secretaris Gerbrandt 5.Schaghen om te reysen naer Rhenen, ende te informeren op de gelegentheyt van de eersten rector aldaer 7.ende sijn tractement, ende vernemen of denselven wel lof gemaeckt soude connen worden, ende alhier 9.willen volgen, ende op wat tractement, ende daervan rapport te doen. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 11.Is geconsenteert aen Cornelis Ghijsbertsoon een ordonnantie tot dertigh gulden, in regarde van t verlos dat 13.denselven an de pachting des stadts impositie lest heeft gehadt. 15.Is geresolveert dat men het Bolleken an de Vrouwpoort sall aenbestaden voor den tijdt van ses jaren. Maendag den 18en november 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 18.Is geresolveert de weduwe van Bremaet te laten insinueren, dat sij het padt langs 20.haren boomgaerdt nae behoiren sande, op peene dat het Cingel of padt door 22.haren boomgaerdt sal worden geopent. 13.Is geresolveert dat de vulsters op morgen de novo sullen worden beëdigt. 171

172 Pag. 236 v Woensdag den 20en november 1650 Present Hollandt endeb.kemp, borgermeesteren, Schaghen, ====== Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Sijn binnen gestaen de gecommitteerden van de Classe dolerende over de stoutigheyt van pater Rede 3.is den schout sulx aengeseyt. Maendag den 25en november 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 4.Is geresolveert te insinueren alle de officianten deser stede, die Victoris sijn affgegaen te doen hare reeckeninge ende te leveren onder den secretaris 9.Is geresolveert ende verboden eenige rollen van het stadthuys te brengen op peene 11.van drie gulden, waertegen bij nimant consent sal mogen worden verleent. 13.Item dat de procureurs hare presentatiën des somers voor acht ende des winters 15.voor negen uren opte Rolle sullen moeten hebben gestelt op poene van 10 stuvers Pag Item, dat nimant van de procureurs hem van Rolle opten rechtdag sal mogen absenteren 19.sonder consent ende dat nootsaecke op pene van thien stuvers te verbeuren, 2.onvermindert parthijen interest, ende bij toegelatene absentie door een van sijn 4.confraters sijn Roll laten waernemen. Dinxdag den 26en november 1650 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 5.Sijn door Hendrick van der Lith binnen gebracht twaelff op 7.francijn gedructe exemplaren gemaeckt door dominus Bargeius over 9.de doot sijn hoogheyt == ende aengenomen. Maendag den 9en december 1650 Present alle. 11.Aengenomen tot rector van de Latijnse schole Guilielmus Iperborn op het 13.tractement van twee hondert gulden jaerlicx de woning in t clooster, mitsgaders dat 15.hij sall geniten tot...voll van de kinderen die syntaxis worden gedoceert 17.drie gulden, etymologiam twee gulden 10 stuvers ende daeronder twee gulden tot alle drie maenden. Pag. 237 v 20.De school te houden van Paeschen tot Victoris, van Victoris tot Paeschen 2.van negen tot elff uren. naer noens 4.gestadig van een tot vier uren. Pag. 237 v 5.Het eyckenhout stande op de Wijckerweg te vercopen. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Den 22en december 1650 except de borgermeester Hollandt Present alle, ende verscheyde geërfdens. 7.Is geresolveert als volgt : De magistraet der stadt Wijck 9.ende de geconvoceerde praesente geërfdens ende lantgenoten, hebben gecommitteert ende 11.versocht als haer Eedele doen bij desen uutte magistraet Johan Schaghen, 13.out borgermeester ende Herman Samuelsoon Vernoy uutte geërfdens, omme op 15.morgen volgens aenschrijvens van de heren Praelaten ende Capittulen van de 17.vijff Ecclesiën t Utrecht haer te begeven naer Utrecht, ende te compareren 19.in de Capittel huyse ten Dom, te helpen besoigneren ende resolveren met 172

173 21.de meeste stemmen ten meesten dienste van de geërfdens resorterende 23.onder den Crommen Rhijn, Langbroeckerweteringe etc. belovende etc. Pag. 238 Den 27en december Rapport gedaen bij de voorgescreven gecommitteerdens van hare verrichtinge. Den 30en december 1650 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 3.Is geresolveert dat nae desen geen furnissement van eenich 5.different aengenomen sal worden tensij den procureur daerinne hebben 7.gedient hem hebbe gequalificeert met een gerechtelijcke procuratie conform 9.deses stadts ordonnantie. 10.Dat mede de procureurs van de eysers bij t doen van de eysch ende die van de geërfdens?? bij haer 12.antwoort of ander susternu tegen den eysch sullen moeten exhiberen hare respective 14.procuratiën als boven gepasseert, ende daervan bij de notule mentie te maecken op t 16.exempel van den Hove ende de stadt Utrecht opdat also selfs tot decharge van de 18.procureurs goede stijll gehouden mach worden, op pene dat bij gebreecke van de 20.voors. procuratiën de praesentatiën door den secretaris doorgehaelt sullen 22.worden, die daertoe bij desen wort gelast. Pag. 238 v 24.Is binnen gestaen den rector versoeckende eenig subsidie tot transport van sijn mobiliën, 2.is hem daerop toegeleyt thien gulden. 3.Is mede geresolveert dat van procuratiën worden gepasseert voor deser gerechte 5.des naer noens geen hoger leges sullen worden betaelt dan voormiddag. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 238 v Maendag den 6en januarii 1651 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, Rijswijck ende Langelaer schepenen. 7.Is gelesen een requeste van de procureurs Bosch, Sandick ende Romare mede notarisen 9.narrerende dat sij supplianten voor desen een requeste hadden gepraesenteert, daerop de 11.heren regierders deser stede hadden verstaen dat de procureurs souden versterven tot drie 13.in t getal, ende dat het voors. appoint was vermist, ende dat sij waren bericht dat 15.ymant soude versoecken acte van expectantie ofte bij resignatie procureur te worden, ende 17.het notariaetschap te exerceren, versoeckende daerom, dat wanneer als een van de vier 19.procureurs sall sijn overleden, of comen te vertrecken, maer het getal van drie sal mogen 21.worden vastgestelt ende behouden, ende dat bij overlijden of vertreck van een derden alsdan in 23.desselffs plaets een ander sal mogen worden gestelt ende anders niet, ende daer benevens 25.oock mede geliven te verstaen, dat van nu voortaen geen meer notarisen als de Pag tegenwoordige ====== het notariaetschap alhier binnen Wijck sullen mogen excerceren, 3.Op welcke requeste ia geappointeert : De regierders der stede Wijck opten 5.inhouden deses gelet, verstaen ( onvermindert ende sonder praejudicie van de acte tot het procureurschap 7.aen Carel van Achterhout verleent ) dat de vier tegenwoordige procureurs bij ymants vertreck 9.of verlating tot drie in t getall sullen versterven ende daerin worden behouden. Dat mede 11.geen andere notarisen sullen worden geleden, maer dat de sijnde mede sullen versterven 13.tot een, also de gemeente gelijck voor henen daermede genoch kan worden gedient. Woensdagh den 8en januarii 1651 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 16.Is bij het doen van de gemene Landts reeckeninge bij de regierders 18.deser stede ende verscheyde praesente geërfdens geresolveert dat boven de hondert ende 20.twintig gulden in de voors. reeckeninge uutgeset tot subsidie in de oncosten, die 173

174 Pag. 239 v 22.sullen vallen in t maecken van een verlaet an de Crommen Rhijn omtrent dese stadt, 24.mede daertoe worden geaccordeert de overschitende mergentalen, alsmede de 26.overhoeven boven het getall van de twaelff hondert vier ende tachtig 2.mergen in de aenstaende betalinge van de lasten des Crommen Rhijns, mits dat 4. t gemene Landt voor den tijdt van vijff ende twintig jaren van de contributie tot ende 6.van een sluys an de Crommen Rhijn sullen wesen ontlast. Den 7en januarii 1651 Present alle 8.Opte reeckeninge van den rentmeester Sandick is geappointeert. 10.Den rendant sij gewaerschout, dat in gevolge van de resolutie van de 2en 12.junii 1645 opte reeckeninge van sijn praedecesseurs aengeteeckent, hij 14.sijne opvolgende reeckeningen qualificere met speciale ordonnantiën ende quitantiën, op 16.poene van royering. Maendag den 20en januarii 1651 Present alle 17.Nicolaes Paquet is geconsenteert hier te mogen wonen, ende dat Herbert 19.de Kemp sijn huys in de Strostraet an hem sall mogen verhuren. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 240 Maendag den 27en januarii 1651 N. Den 29en januarii 1651 Present B.Kemp, borgermeester, Achterhout, Vermuer, Rijswijck ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Is gelesen een requeste van meester Willem Verhouwel 3.chirurgin, dolerende over eenige sware arme patiënten alhier, ende 5.dat hij de besorginge van die niet over hem dorste nemen 7.versochte daerom adjunctie van een medicine doctor, is geappointeert. 9.Sij hiertoe versocht doctor Schaghen ten dienst van de Armen, behoudens de 11.costen van de medicamenten. Actum ut supra Pag. 240 v Sondag den 16en februarii Sijn in de vergadering van de heren van de magistraet binnen gestaen de geërfdens van de Vrijheyt van 14.Wijck, ende haer voorgehouden de projecte ende overgesondene acte van de heren van Dom opte 16.betalinge van de lasten des Cromme Rhijns, ende geresolveert dese naerbescreven acte : 18.De geërffdens van de Vrijheyt van Wijck op desen nae gedane convocatie in den 1.stadthuyse tot Wijck vergadert sijnde, hebbende verstaen de projecten voorgestelt soo tot 3.betalinge van de gelichte capitalen als renthen van dien ende andere oncosten gedaen in t 5.verdipen van de Crommen Rhijn, Langbroecker, Ameronge, Kalver ende andere wateringen 7.mitsgaders het graven van griften, t leggen van sluysen, bruggen, heulen etc. die de 9.Edelmogende Heren Staten s Landts van Utrecht haer mede hebben laten gevallen, ende dat 11.eenige Geërfdens daer aenschrijven geen genoegen te nemen, verstaen dat deselve 13.projecten haren voortganck sullen hebben mits dat onder de gemene lasten mede 15.gebracht of haer affgescreven sal worden deses hondert gulden, die de verdiping 17.van de uutweteringe van t Wijckse gerecht waerdoor sij haer water lossen in den 19.Crommen Rhijn gecost heeft, in de jaren 1634, 1635 geschiet ende haer toegeseyt 21.als soo wel als de voors. andere weteringen in t gemeen moet worden 23.gelast, consenterende alsdan dat de uuttsettingen in conformite van deselve 25.projecten sullen worden gevordert ende geïnt, eens sij oock mede over het 27.horen van de reeckeningen, ende t gene anders deses volgen sall, sullen 29.worden geroupen. Actum ut supra 30.Ende wort den secretaris gelast dese acte also te depescheren ende teeckenen. 174

175 Pag. 241 Den 17en februarii 1651 Present alle 1.Is geresolveert tot Utrecht, Thiell ende Aernhem doen informeren op de opstallen van 3.visch, ooft etc., of dienthalven op de tollen eenige toll of meten worden betaelt. 5.Item te leveren in handen van de heren borgermeesteren van Utrecht de copyen van de deductie deser 7.stede alsmede van parthij ende gevolge van dien nopende de saecke van de Crommen Rhijn. 9.Ende alsnoch te versoecken expeditie van justitie in der saecke van Leutervelt contra Amerongen 11.tot all t voorgaende den secretaris wort gecommitteert te gaen naer Utrecht. 13.Is geresolveert dat van port van een brieff tot of van Utrecht niet meer 15.sal worden betaelt dan een stuver 16.Is Gerrit Petersoon Benier in plaets van sijn vader aengenomen voor schipper op Rotterdam. 19.Lacoste bij lening uut de Pots penningen onder Dirck de Bie toegestaen 25 gulden 21.mits restituerende over vier maenden. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag Is aengenomen tot stadts doctor Wouter Schaghen ende geëxpedieert acte als volgt : 24.De regierders der stadt Wijck eenstemmelick regardt nemende op de diensten die op haer pag, 241 v 2.Eedele versoeck den edele Wouter Schaghen medicine doctor der stede Rhenen aen sommige 4.arme met sware accidenten geaffligeerde personen heeft gedaen, hebben den= 6.selven daervoor bedanckt, ende verclaren hem oock aen te nemen tot harer stadts 8.doctor, mits nu ende dan sich alhier transporterende, ende dat haer Eedele bij 10.gelegentheyt sijn gedane ende noch te doene diensten sullen recognosceren, 12.Des t oirconde etc. Actum ut supra Maendag den 3en martii 1651 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 13.Is aengenomen tot dinaer van de justitie Laurens Romkers op de leste instructie. 16.Op t cameraers comptoir jaerlijcks De arme beursen ordinaris ende extraordinaris De wallen schoon te houden Nieuw jaer De rest van den officier Pag Ende is ten voors. dage geresolveert dat in het toecomende geen deurwaerders, dinaer 2.van de justitie noch andere eenige almanacken praesenteren of nieu jaren sullen eyschen. 4.De eygenaers van de schuyt sijnde gesoncken beneden het bolleken een schriftelicke insinuatie 6.van de schuyt ende steen te ruymen op poene dat de stadt sulx sall laten doen t haren costen. Den 10en martii 1651 Present alle except borgermeester Hollandt 9.De kerckmeester geordonneert het kerckhof te besanden. 11.De vulnisman langs sijn vaelt buyten de Veltpoort ende wel te onderhouden/. 13.Op de requeste van Jacob Petersoon van Sandt is geappoincteert. 15.De regierders der stadt Wijck bij Duerstede consenteren den suppliant opte huysing stande 17.in de Peperstraet te mogen lichten ende vestigen vijff hondert gulden, mits stellende suffisante 19. gerechtelicke cautie, om de voors. vijff hondert gulden t eynden de termijnen van de 175

176 Pag. 242 v Pag cooppenningen van de schuyt bij desen gemelt te sullen afflossen, ende de voors. huysinge 2.daervan te vrijen, ende dat den coopbrieff van de schuyt sall blijven onder de 4.gecommitteerdens over den uutcoop, om den coper preciselick te houden totte betalinge 6.van de termijnen aldaer gemelt, ende deselve aen te leggen neffens de voors. 8.borgtogt tot mere verseeckering van de aflossing der voors. vijff hondert gulden. Maendag den 21en martii 1651 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 11.Is verstaen dat den scholtus in stilligheyt aen de gewesene weduwe ende kinderen van zaliger 13.de borgermeester Otto van Leuwen sall doen restitueren hare geëxecuteerde mobilen. 15.Ende voorts geresolveert om de mombers toe te schicken dit naevolgende : 17.In nader deliberatie sijnde geleyt de requeste bij de mombers van de kinderen van zaliger de 19.borgermeester Leuwen overgelevert, is verstaen ende dienvolgende de voorgemelte 21.mombers geordonneert de gemeenschap tuschen de gewesene weduwe van de voorgemelte 23.borgermeester Leuwen ende desselfs kinderen binnen den tijdt van vijff weecken te 25.dissolveren, op poene dat bij naaerlatigheyt van dien, ==== d executie wegen Cornelis 2.Rijcken jegen ende aen de gemene goederen sall hebben sijn effect. Pag. 243 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 4.Aen meester Francois Uuttenbogardt ontfanger van t schiltgelt gegost een glas met 6.stadts wapen tot twaelff gulden. 7.Aen... Steenbergh rentmeester van Oostbroeck ut supra. Maendag den 7en aprill 1651 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, G.Kemp, Rijswijck ende Langelaer schepenen. 9.Gecommitteert de heren borgermeesteren ende out borgermeester Schaghen, om metten eersten te maecken 11.instructie ende ordre voor de vrachtwagens ende binnenschuyten van hier op Utrecht. 13.Nae te sien de conditiën van de pacht van de stadts Rijsweert, daer over te gaen in loco ende t 15.besichtigen de schade die de stadt heeft geleden bij het niet observeren van deselve conditiën. 17.De Arme-cedullen te resumeren. 18.De portiers binnen acht dagen te doen ruymen ende reynigen de mesvaelten leggende binnen de poorten 20.op poene van cassatie, ende sich te wachten van gelijcken te doen in het toecomende, op poene als boven. Pag. 243 v 1.De vaelten allomme van de straten te amoveren op poene ==== van verbeurte. 3.Te procederen ten effecte van t verlaet. 4.De huysluyden opte ontbieden tot reparatie van de Wijckerwegh. 6.Is verstaen ende eenparelick geresolveert dat alle commissies die sullen vallen in t 8.point van de justitie 7 weecken sullen omgaen 10.Te ordonneren Cornelis Reyersoon rademaecker sijn gestelde staecketsel op te nemen 12.binnen 24 uren ende te blijven in sijn bepaling. 14.Anna Bontemps geordonneert haer mestvaelt an de straet wech te nemen 16.binnen 14 dagen op poene van verbeurte ende dat sij haer in het toecomende sall 18.wachten sulx meer te doen op poene als boven. 176

177 Pag Reeckeninge te doen binnen 14 dagen de vulnisman te doen houden een sandtpadt 2.besijden sijn vaelt langs buyten de Veltpoort. Maendag den 21en aprill 1651 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 3.Is geconsenteert aen Floris Claessoon het schoe-lappers huysgen in de Waterpoort 5.te mogen gebruycken, sonder dienthalven yt te betalen. 7.Ende geresolveert dat Jan van Groll gedurende sijn impotentie, door een bequaem persoon de heren 9.regierders aengenaem, de sleutelen van de poorten halen deselve op te doen op sijn behoirlijcke ure. 11.Ie eenparelick verstaen om op Victoris avont aenstande voor te stellen, dat men de expectativen ende touren in t 13.convent bij de regierders in der tijdt voor desen gemaeckt ende genomen sall casseren, ende eenige praebendens 15.opten tour van de stadt nae desen vacerende sall emploieren ten behoeve van de stadt. 17.Is verstaen ende geresolveert in het toecomende niet te sullen verlenen eenige expectantiën noch adjunctiën 19.van eenige ampten ofte beneficiën, die de heren regierders deser stede nogen vergeven, maer dat 21.bij de vacature de regierders in der tijdt Pag. 244 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 1.Op t voorstell van de pachters van de Deuvixweert ten eynde mocht worden geleyt een kade 3.ende heulken aldaer, worden gecommitteert om te gaen in locum ende rapport te doen de 5.de heren borgermeester Kemp ende Achterhout schepen, mette cameraer. 7.Is het houtgewas staende op de Wijckerwegh gegost an de cameraer, om te houden de 9,de possessie van de stadt, mits lav... Maendag den 5en maii 1651 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, Rijswijck. 10.In de plaets van Gerrit Helmersoon tot clepper aengenomen Cornelis Jansoon 12.de Roy, mits doende den eedt ende regulerende de instructie daervan sijnde. 14.Om te adviseren op de acte van de cleyne Roll verleent ten versoecke van de exploicteur van de 16.Leckendijck ten laste van de schout ende gerechte van Wijck, ende mede om te praesenteren 18.requeste an de Edelmogende Heren Gedeputeerde Staten, om te hebben consent tot affneming van de 20.Hogenweg an de Dwersdijck langs de uutwetering, wort gecommitteert om te 22.gaen naer Utrecht den secretaris Gerbrandt Schaghen, Pag Het portier-ampt van de Vroupoort elx vacerende door dode van Jan Hendricksoon van 3.Groll gegeven aen Hendrick Jansoon dinaer van den scholtus Issendoorn, mits 5.doende den eedt ende hem regulerende nae de instructie mits dat de weduwe van 7.David Jansoon van Groll het lopende jaer tot Victoris eerstcomende incluys geniten sal. 9.Is verstaen dat men achter het hooft aen t veer voor het hoeffslag van de stadt sal 11.halen sandt als men van outs gewoon is, ende daerin een ygelick defenderen tegen Willem van Wely. 14.Op het te kennen geven van den schilt-pander Niclaes van Baerle, is == den selven 16.aengewesen de goederen van den rentmeester van den convente alhier, om aldaer te 18.dirigeren sijn executie tot voldoeninge van de stadts overlevering. Den 13en maii 1651 Present alle, except Hollandt borgermeester 20.Opte missive van den borgermeester Hollandt schrijvende de heren gecommitteerden der stadt Utrecht 22.op overmorgen sullende wesen donredag van mening sijn te besichtigen den Crommen Rhijn tot 177

178 24.ordinering van een lijnpadt, ende dat haer edelen deser stede gecommitteert tot Utrecht sullen inwachten, 26.soe sijluyden tot dien eynde gecommitteert de borgermeester Hollandt, out borgermeester Schaghen, schepen 28.Vermuer ende den secretaris. Pag. 245 v Dinxdag den 20en maii 1651 Present Hollandt borgermeester, ende alle d andere except B.Kemp ende Achterhout. 1.Opte requeste van Herman Aertsoon van Leuven, pachter van de stadts impositiën opte biren, 3.is geappoincteert. t Gerecht hebbende gelet op de notoire malitieuse defraudatiën 5.in desen gemelt, permitteren den suppliant te mogen gaen peylen in alle de tappers 7.huysen, kelders, schuren ende andere suspicieuse plaetsen, ende dat deselve tappers des vermaent 9.sijnde den eedt in conformite van de ordonnantie sullen hebben te doen, interdicerende den tapper 11.eenig bier in half vaten in te slaen, op poene als bij de voors. ordonnantie. 13.Is rapport gedaen bij de voorgemelte heren gecommitteerden tot de visite van de Crommen 15.Rhijn, ende daerbij overgelevert het verbael bij haer edelen mette heren gecommitteerden der 17.stadt Utrecht gehouden. 18.Ende is gecommitteert den secretaris, om hetselve verbael tot Utrecht over te 20.leveren, ende an haer Edelmogende de Heren Gedeputeerde Staten te praesenteren requeste tot 22.hoefslaging van de Nieuwe Grift tuschen Cothen ende Nederlangbroeck. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 246 Maendag den 26en maii 1651 Present Hollandt borgermeester, Schaghen, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.In plaets van Aert Ooloffsoon ijckmeester aengenomen Gerrit Jansoon 3.de Leech op het tractement van ses gulden jaerlix 5.Is geresolveert dat de binnen schippers mette grote schuyten geen menschen sullen 7.mogen voeren maer alleenlick sacken ende packen ooft etc. ende de cleyne schuyten 9.niet anders dan menschen, briven ende cleyne packetjens. Maendagh den 16en junii 1651 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 11.Is geresumeert de lijste van t salaris van de procureur, ende die yt 13.geamplieert ende gerestringeert, ende verstaen an de procureurs yder te senden een dubbelt 15.ende dat sij in t eyschen van haer salaris deselve niet sullen hebben te excederen. Pag. 246 v N 17.Is geresolveert dat men bij daghuyre sall doen maecken de vervalle stuck muers 2.an de wall omtrent de Veltpoort ende dat men daertoe sal gebruycken 4.de steen van de vervalle muer an de Oude Doelen. 6.Dat men op Victoris avont sall resolveren op t stuck van t geboomt 8.ende hoofgens langs de stadts muer. 9.Ende bij provisie geordonneert de pachters van de hoofgens de stadts 11.muren te suyveren ende reynigen van gras ende besse boomgens. 13.De kerckmester belast te doen repareren het cleyn toornken op de kerck, 15.ende de muer aen t rooster te amoveren ende stellen langs de huysinge van de borgermeester Kemp. 18.Is geresolveert an de Heren Staten te versoecken de reparatie van t clooster kerckien. 21.Is den secretaris bij provisie toegeleyt den somme van vijftig gulden voor het indiceren van de alle de stadts 23.resolutiën === gevallen voor den 10en januarii

179 Pag. 247 Woensdagh den 18en junii 1651 Present alle 1.Sijn binnen gestaen domini Bargeius, Essenius ende Bossius predicanten tot Wijck, 3.Nederlangbroeck ende Hagesteyn gecommitteerden des Classis voorstellende van hare principalen 5.te sijn gelast, om te vernemen wat de heren van de magistraet hadden gedaen in t becomen van 7.een tractement voor domino Cornelio de Leeuw den ouden bij de Heren Staten, 9.also hare principalen bijsonder in de winter gansch beswaerlick valt des 11.voors. Leonini plaets te bedinen, ende dat hetselve oock lang soude connen 13.continueren. 14.Is daerop geresolveert dat den secretaris sall concipiëren een remonstrantie tot 15.dien eynde aen haer Eedel mogende te preasenteren. 17.Dolerende mede over de exorbitantie van paep Rede, is den officier daer= 19.over aengemaent sijn debvoir. 20.Dat men op Victoris avont sall resolveren over het verminderen van de 22.dag van de peerde-merckt. Pag. 247 v Maendag den 23en junii 1651 Present alle, except Langelaer 1.Te maecken alsnoch instructie op t binnen veer. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 3.Sijn binnen gestaen de predicanten Bargeius ende Heurnius dolerende 5.over den overlast van de passagiers bedelaers ende vagabonden, daer 7.middelen van de Diaconye daermede genochsaem worden geabsorbeert 9.tot groot interest van onse eygen armen, is geresolveert daertegen te voorsien. Pag. 248 Maendag den 30en junii 1651 Present alle. 12.Is de geconcipieerde instructie op t binnen veer gearresteert. ( later weggegaen?? ) Hollandt, B.Kemp, Schaghen, 14.Is geresolveert dat geen commissarisen sullen staen over de vercopinge van 1.verstane goederen in de lombart, tensij sijn boeck alvorens worde 3.gevisiteert ende reeckeninge van yder pandt gemaeckt, om de luyden het hare te doen hebben. 6.Verstande dat onder druck is een nieuwen Atlas, is geresolveert een descriptie daer 8.toe te doen instellen, om onder de plaet deser stede gevoegt te worden, om welck 9.te doen den secretaris wort galast. Maendagh den 21en julii 1651 Present alle, except Schaghen ende G.Kemp. 10.Die van den gerechte der stede Wijck gelet op de doleantiën van dese ende die 12.over het stelen van t coorn op t velt, lasten ende authoriseren den officier om voor 14.den tijdt van drie dagen sijn diligentie te doen tot becoming van deselve diven. Woensdagh den 23en julii 1651 Present van de magistraet Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. van den ouden raet Hattem out borgermeester ende Sebastiaen Kemp, out schepen. 16.Is gelesen een requeste van joncker Berndt van Oestrum here tot 18.Broeckhuysen ritmeester etc., narrerende hoe dat de regierders deser 20.stede oude ende nieuwe gelieft hebben hem vertoonder op sijn versoeck te favoriseren, 179

180 Pag. 248 v 2.daermede dat haer edele hem gegost hebbem de survivance van de ontfang van t 4.outschilt- ende schellingelt met de verhoginge vandien, vallende over de Vrijheyt deser 6.stede, ende dat hij vertoonder of den sijnen naer overlijden van de here Johan van Issendoorn, 8.schout deser stadt, ymant daertoe nominerende deselve daertoe soude hebben 10.behoirlicke commissie, dat naderhandt den ontfangh met haer edele consent 12.bij den here Issendoorn geresigneert sijnde op de out borgermeester Stochius, bij haer 14.edele de voors. survivance aen hem vertoonder ende den sijnen verleent is bij overlijden van den 16.voornoemde Stochius, ende also hij verthoonder uut vele goede redenen sijn recht van 18.survivance geerne soude overdoen aen de voors. out borgermeester Stochius, die 20.algereets met haer eedele consent is in bedininge van t voors. ampt, ende sulx 22.sonder Uedele aggreatie niet geschieden kan, versochte hij verthoonder dat Uedele geliven 24.bij apostille in mergine te verclaren dat bij overlijden van den out borgemeester 26.Stochius de === commissie totten voors. ontfanck voor nu alsdan 28.ende dan alsnu verleent wort op diegene, die de weduwe ende erffgenamen van de gemelten Stochiuss daer= Pag toe sullen insinueren, ende was onderteyckent Berndt van Oestrum tot Broeckhuysen inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag Op welcke requeste is nae deliberatie geresolveert ende geappointeert als volgt : 6.De regierders nieuwen ende oude der stede Wijck laten haer edele gevallen ende mogen 8.lijden dat den,,here van Broeckhuysen,, den vertoonder cedere ende renuntiere van de acte van survivance bij 10.desen gemelt, ende dat ten behoeve van Christoffel Stochius out borgermeester 12.deser stede, mits dat denselven Stochius blijft geobligeert dese stadt aff te 14.houden ende indemneren alle soodane actiën als ymant ten opsicht van de voors. 16.acte van survivance soude willen praetenderen, ende dat de nominatie tot 18.de bedining van de ontfanck binnen acht dagen nae de vacature in t,,,, 20.geheel aen een bequaem ende suffisant persoon sall moeten geschieden,, door de weduwe of erffgenamen van de voorgemelten Stochius, ende dat d extinctie ende verniting van de voors. acte van survivance,, Actum den 23en julii 1651 Dinxdag den 29en julii Is gecommitteert de borgermeester Hollandt om op morgen te gaen naer Utrecht ende 26.onderstaen hoe de stadt sall connen becomen een compagnie in guarnisoen ende de beschrijvinge 28.waer te nemen. Pag. 249 v Vrijdag den 1en augusti 1651 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.In deliberatie sijnde geleyt t point van de guarnisoenen ende dat bij de 3.gemaeckte lijste de stadt Wijck is ===== gecommitteert, soo 5.is daerover gecommitteert den out borgermeester Schaghen, om hem te begeven 7.naer s Gravenhage ende aldaer te solliciteren dat de stadt Wijck mede een compagnie 9.toegevoegt mochte worden, daertoe nemende ende houdende het advis van de 11.edele heren deser provincie 12.Te notificeren de heren d Gallart ende van Moersbergen dese sollicitatie. Sondagh den 10en augusti 1651 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 14.Is rapport gedaen bij de out borgermeester Schaghen, van t gene sijn edele in Den Hage heeft verricht. Maendag den 11en augusti 1651 Present Achterhout, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 17.Is noch verstaen de here schepen Blauw tot Amsterdam toe te senden de teeckening Pag van dese stadt ende casteel, die den here scholtus tot liefde van de stadt sall afsetten. 180

181 4.Ende dat den secretaris tot liefde van de stadt de descriptie sall instellen daer onder 6.voegende de privilegie ende gerechtigheden van de stadt, om also in desen atlas te 8.voegen, ende dat men den voornoemde here Blauw sulx eerlick sal recognosceren. 10.Den mand niet goet sijnde gebracht door Jacob de schipper ten huyse van Jacob 12.Cleyn, daerop gisteren wesende gedaen arrest ende suspect weesende over de 14.seeckerheyt van dien. Is ten versoecke van den officier verstaen dat door commisaris?? de 16.voors. manden sullen worden gecachetteert. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 250 Saterdagh den 16en augusti 1651 Present Schaghen, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 17.Op de requeste van den officier Johan van Issendoorn narrerende dat Jacob de schipper twee manden 19.alhier hadde gebracht ( met goederen, sonder te weten wie die toe quamen, dat deselve 21.bij een onbekent persoon waren vervolgt ende door den notaris Sandick ende getuygen Pag. 250 v 1.doen inventariseren, dat onbehoirlijck ende dat de voors. goederen ende procedure 3.waren suspect. Is daerop conform des officiers versoeck geappointeert : 5.Omme de inventarisatie bij desen geroert tot haer edele overstaen te doen worden 7.gecommitteert de heren Hollandt borgermeester, Achterhout ende Rijswijck schepenen, ende 9.alsdan gecachetteert ende gesegelt voorts an den suppliant in bewaerder 11.handt gelaten sullen worden ten behoeve van dengenen die bij nader ordre daer= 13.toe gerechtigt soude mogen worden bevonden. Actum ut supra Maendagh den 18en augusti 1651 Present B.Kemp, borgermeester, Schaghen, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck,Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 15.Dirck de Bie geordonneert de debite van sijn reeckeninge van de Pott te 17.suyveren, ende alsnoch ordonnantiën te versoecken. 19.Aen d out borgermeester Schaghen gegeven ordonnantie van twee ende veertich gulden voor sijn B.Kemp etc. 21.va...nde reyscosten in Den Haegh volgens de commissie van den 1en augusti 1651 Pag.251 Maendagh den 25en augusti 1651 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Langelaer, Rijswijck ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Is aen meester Willem Verhouwel toegeleyt voor de cure aen Labroche ende t onderhouden 3.van Gijsbert opten Burgwal tot Victoris deses jaers, vijff ende t seventich gulden Maendagh den 1en september 1651 Present alle except Vermuer. 6.Is geresolveert die van Derthuysen te spreecken van de Legeweg t eynden de 8.Snell ende de reparatie van dien. Pag. 251 Pag. 251 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 9.Is gelesen de descriptie van de stadt ende verstaen also te senden neffens de schets van de 11.officier ende het vers?? van de Echo aen schepen Blauw tot Amsterdam, ende geresolveert de 13.voors. descriptie alhier te boeck te brengen luydende als volgt : 15.De stadt Wijck bij Duerstede een der steden des Gestichts van Utrecht, van 1.allen ouden tijden in t Latijn genaemt Durostatum ende nu Batavodurum, is 3.gelegen op de westzijde van de rivire de Lecke, heeft aen de zuytsijde neven 5.de stadt een seer schoon casteel ten delen sijnde geruïneert, daerin 7.sich onthout een voortreffelicken ende onvergelijckelicken echo. 9.Dese stadt wesende gelegen in Batavia, is ten tijde van de oorlogen der 11.Bataviren tegen de Romainen genaemt geweest der Batavieren stadt. 181

182 Pag. 252 Pag. 252 v Pag. 253 Pag. 253 v Pag Ende heeft gehadt vijff ende vijftigh parochiale kercken, ende is voor Ons 15.Heren ende Salichmaeckers Jhesu Christi geboorte geweest de hoofstadt der 17.Duringers, alwaer daernae de coningen der Francen haer hoff 19.hebben gehouden, moetende alle schepen aldaer passerende vertollen 1.de voorgemelte vermaerde stadt is tot verscheyde malen van de Denen ende Noormannen 2.beoorloogt, ende eyntlick gedevasteert ende t eenemael in de asche geleyt. 5.Soo dat here Gijselbert van Apcoude here van voorgemelte geruïneerde stadt 7.in t jaer 1300 de selve heeft doen herbouwen, met graften ende wallen 9.omcingelen, soo ende gelijck de voirs. stadt nu ter tijdt gelegen is, aldaer hij ende 11.sijne successeurs hebben gestift een capittel, clooster ende gasthuys, die sij 13.grote goederen hebben gedoteert, beneficierende de borgerije met verscheyde 15.privilegien ende gerechtigheden. 16.Ende is Jacob prince van Gaesbeeck erffmaerschalck van Henegouwen den 18.voirs. here van Apcoude ende sijne naevolgers als erffgenaem 20.gesuccedeert, welcken here Jacob wesende een heer sonder kinderen seer 2.religieus ende godtsdienstig heeft op Sinte Mathius avont 1449 de 4.voorgemelte stadt neffens andere sijne heerlickheden ende dominiën in 6.den Gestichte van Utrecht gelegen geschoncken ende getransporteert 8.( om nae sijn doot beseten te worden ) ten behoeve van de bisscoppelicken 10.stoel van Utrecht die alsdoen beseten ende becleet wierde door 12.Rodolff van Diepholt, welcke gifte ende transporte voorgemelten 14.Bisscop Rodolff ontfangen hebbende heeft hij, Rodolff, opten 10en martii 16.een dusent vierhondert negen ende veertigh met advis ende consent 18.der vijff ecclesiën binnen Utrecht ( tot oirboir ende nu des Gestickts 20.de voirs. stadt Wijck aengenomen tot een mede litt des Gestights 1.van Utrecht in mate sijner andere steden. Ende dat aldaer geen schout ofte 3.richter sal worden gestelt, dan alleen een ingeseten geboiren poirter, ofte die 5.aldaer ten minsten tien jaren lang poirter is geweest, mitsgaders dat alle 7.der voirs. stede poirters ende ondersaten vrij verbij alle tollen te water ende te 9.lande mogen comen ende varen met hare goederen, ende dat boven de confirmatie 11.der privilegiën die sij van hare heren ende mede van heer Johan van Nassouw 13.welleer bisscop t Utrecht hadden vercregen. Ende hebben de volgende 15.bisscoppen voorgeroerde privilegiën successive geapprobeert, ende bij Keyser 17.Carel den vijffden bij translatie ende ontfangen van de temporaliteyt des 19.Gestichts geconfirmeert, sonder dat de stadt Wijck off d ingesetenen den 21.officiael van Utrecht oyt subject geweest sijn, Sijnde bij de naeburige 1.heren ende princen om hare goede diensten soo aensienlick, dat Reynaldt 3.hertoge van Gelre ende grave van Zutphen, ende Aelbert ende Willem 5.palsgraven van den Rhijn als graven van Hollandt ende Zeelandt 7.de poirters ende inwoonders binnen Wijck hebben begiftigt metten 9.vrijdom van de tollen in hare respective hertogdommen ende graeffschappen 11.gelegen, waervan noch huyden ten dage de voirs. poirters ende 13.inwoonders gauderen ende geniten het effect. Ende bestaet de 15.bedininge van de policie aldaer bij borgermeesteren schepenen ende 17.raden. Ende de justitie an twee borgermeesteren ende seven schepenen, 19.die voor het tegenwoordige tot haren officier ende schout hebbende 1.sijn den edele Johan van Issendoorn ( die de voirs. stadt ende casteel geschetst 3..ende in sijn behoirlicken omtreck gebracht heeft ) ende tot secretaris Gerbrandt Schaghen, 182

183 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 254 Maendagh den 15en september 1651 Present alle, except de borgermeester Hollandt. 6.Sijn binnen gestaen de geërffden van de Eng, dolerende over de verlanding van de 8.Rietsloot, versoeckende dat de heren ordre willen stellen tot uutgravinge 10.vandien ende voorcominge van de doleanten. Is daerop verstaen ende geresolveert dat 12.schout ende heemraden daertoe sullen stellen ordre. 14.Den eygenaer van de schuyt gesoncken in de rivire voor of omtrent de sluys 16.verclaert deselve te abandonneren. Pag. 254 v 17.Is binnen ontboden Dirck Willemsoon van Vijffhuysen, ende hem aengeseyt, dat hij 19.ten aensien van sijn moeyten ende arbeyt als andere costen te plegen in t 21.affbreecken === ende uuthalen van de schuyt voors. alleenlijck sal worden 2.geloont van de materialen daervan sullende comen, sonder dat hij dese 4.stadt of ymant anders dienthalven sal moeyen, t welck hij accepteert. 6.Tot elucidatie van de resolutie van den 6en augusti 1649 is verstaen dat 8.de trouwende luyden sullen betalen de ses gulden ten behoeve van de Armen, in soo= 10.verre haer trouw niet en solemniseren op een van beyde de plaetsen daer 12.hare geboden sijn gegaen. 13.Is doctor Schaghen toegeleyt vijff ende twintig gulden voor sijn geleverde medicamenten 15.ten behoeve van Labroche ende Gijsbert opten Burgwall. Pag. 255 Maendagh den 22en september 1651 Present alle 17.Is binnen gestaen Dirck de Romare procureur, voorstellende dat 19.hij van meninge is metter woon van hier te vertrecken naer Amersfoort 21.ende dat hij de heren bedanckte van sijn bedining ende van de gunste van haer 23.edelen genoten, versoeckende dat de saecken die algereets op sijn naem sijn gelopen, voort 2.mogen continueren, ofte bij een van de sijnde procureurs waergenomen. t Welck is geconsenteert. 5.Op de overleveringe van den here borgermeester Wede, is geresolveert ende dienvolgende 7.gecommitteert de heren borgermeesteren Hollandt ende out borgermeester Schaghen, om te 9.pousseren de affdoeninige van de stadts saecken, ende dat de heren commissarisen 11.willen doen rapport van haer edele besoigne ende eenmael te hebben resolutie. 13.Item te vorderen de sollicitatie van t guarnisoen voor dese stadt. 15.Als mede de saecke van de Crommen Rhijn ende de Grift, ende mede te compareren ter 17.Beschrijvinge soo der vergaderinge valt. 18.Is verstaen dat alvorens aen Hendrick van der Lith sijn acte van borgtogt worde 20.gerestitueert ten aensien van t exploicteurschap, hij sall moeten suyveren 22.de restanten onder hem gelevert. 23.Is geresolveert dat men alle de muerwercken sal publicquelick aenbestaden tegen maii aenstaende. Pag.255 v 3.Het toornken op t stadthuys van de leyen te bloten ende alsdan tot de 5.reparatie te resolveren. Maendagh den 29en september 1651 Present alle except Zuylen 6.Wort geordonneert de kerckmeester de geut boven door de kerck 8.gaende aen de zuytsijde te repareren. 183

184 Pag. 255 v Pag. 256 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 9.Is geresolveert bij provisie het toornken aff te breecken ende toe te leggen. 12.Is gerapporteert bij de heren borgermeesteren Hollandt ende out borgermeester Schaghen, 14.van haer edele verrichtinge in gevolge van haer commissie van den 16.22en september lestleden, hoe dat apparentie sij van een compagnie te 18.becomen in quarnisoen, ende dat het oog soude wesen op de compagnie van de 2.graeff van Cuylenburgh Zolms, ende dat den here van Herdenbroeck 4.soude hebben verclaert, daervan voorslag in de vergaderinge van de 6.heren Staten Generaell ende Raden van Staten was voorgevallen. 8.Dat de heren gecommitteerden in de stadts saecken niet conden vaceren tot resumtie 10.van de stadts stucken, maer sulx hadden aengenomen metten eersten te doen als 12.mede van de vaart des Crommen Rhijns. 13.Is geresolveert te schrijven an de heren van de provincie ter Generaliteyt tot becoming van guarnisoen. 16.Willem van Dam te doen sijn reeckeninge van de Pott. 18.De cameraer te laten aenseggen de sandtpaden van de stadt te maecken alsmede den out borgermeester Wijborgh. Pag. 256 v Maendagh den 6en october 1651 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Sijn gelesen de pointen van beschrijvinge ende 3.dagvaert jegens morgen den 7en deses. 5.Is oock gelesen een missive van de heer van Sandenburgh meldende van de saecke des 7.Crommen Rhijns, ende dat in den capittelhuyse op morgen sal vallen vergaderinge van de geërfdens. 10.Op beyde welcke saecken worden gecommitteert om op morgen naer Utrecht te gaen beyde 12.de borgermeesteren ende out borgermeester Schaghen, om ten besten te helpen resolveren met de heren van de Dom 14.ende Neerlangbroeck. Pag. 257 Pag. 257 v 15.Ende gelet dat Victoris avont als de gewoonlicke tijdt van veranderinge 17.is aenstaende, ende dat de heren van de Vroetschappe der stadt Utrecht algereets 19.tot electie van een borgermeester ende eenige schepenen hebben geprocedeert, ende 21.dat het recht deser stede eedt ende amptshalven oock moet worden waergenomen 2.Soo worden voorgemelte heren gecommitteerden gelast het recht deses stede te communiceren 4.aen de gecommitteerden van de stadt ende steden, oock dese of die ledematen van de voorstemmende 6.leden sulx te communiceren, ende te horen het advis ( soo haer edele dat goetvinden ) van 8.rechtsgeleerden, ende van alles rapport te doen om de saecke op Victoris avont te brengen 10.in de vergaderinge van den ouden ende nieuwen raedt. Woensdagh naer noen den 8en october 1651 Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. 12.Is rapport gedaen bij voorgemelte heren gecommitteerden van haer edele verrichting binnen 14.Utrecht volgens commissie van maendag voorleden. Ende is daerop 16.geproponeert bij den here eerste brgermeester Hollandt, dat dewijle op morgen is 18.Victoris Avont wesende den ouden ordinaris dagh van de verandering der 20.magistraet, ende dat des provinciee tegenwoordig geen stadthouder is hebbende 22.hoe ende wat forme men tegenwoordig ende in t toecomende sal houden over de voors. 24.veranderinge ende de eeden die gedaen sullen worden, Soo is daerop eenparelick 1.geresolveert te bewaren het recht van dese stadt, ende tot dien eynde 3.ingestelt seecker concept, om op morgen in de vergaderinge van de heren 5.van den ouden ende nieuwen raedt in te brengen ende aldaer te... resolveren, ende worden 7.gecommitteert de heren borgermeesteren, om met den secretaris te concipiëren de eeden, ende die morgen inbrengen 184

185 Pag. 257 v Pag. 258 Pag. 258 v Pag.259 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Donredag Victoris avont den 9en october 1651 Van de magistraet Present Hollandt ende B.Kemp, borgermeesteren, Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen van der Haer, schepenen. Ende van den ouden raet Stochius ende Hattem out borgermeesteren, Joncker Ketel, Sebastiaen Kemp ende Romare out schepenen. 9.Is bij de borgermeester Hollandt voorgestelt het point van de veranderinge van de 11.magistraet ende gelesen het concept op gisteren ingestelt, waerover 13.nae verscheyde communicatiën de vergaderinge sonder resolutie te nemen is gescheyden 15.ende verstaen dat men op naer noen ten een uer op dit subject wederom vergaderen sal. Eodem die naer noen Present alle ut supra except de borgermeester Hollandt sijnde op de schouw van t landtpadt. 17.Is wederom gelesen het voors. concept ende nae gehoudene iterative 19.communicatiën ende deliberatiën eenparelick verstaen ende geresolveert 1.dat ingevolge van t exempel van de heren van de vroetschappe der stadt Utrecht ende het 3.recht ende privilegiën deser stede, het recht van te stellen burgermeesteren, schepenen ende 5.andere officianten deser stede is ende blijven sal aen de regerende burgermeesteren ende 7.schepenen in der tijdt, ende dat men hetselve recht aen nimant anders sal mogen toestaen. 9.Ende is dienvolgende voort verstaen dat conform het oude gebruyck jaerlix op Victoris 11.avont sullen offgaen een borgermeester ende het eene jaer drie ende het ander jaer 13.vier schepenen, soodat geen borgermeester of schepen oock geen andere officianten 15.langer in sijn bedininge sall mogen blijven dan twee jaren. Ende dat men alsnu, vermits 17.alle de schepenen boven den voors. tijdt hebben geseten, nae uutval van de meeste 19.stemmen drie sal verlaten. 20.Is oock mede verstaen dat men de stemmen sal inbrengen met toegevoude brieffgens. 22.Ende eenstemmelick gearresteert de naevolgende eeden bij ampliatie : Eedt van den borgermeester 24.Dat sweer ick als burgermeester der stede Wijck, dat ick nae mijn beste vermogen 26.t allen tijden ende alleenlick sal handthaven de ware Christelicke Gereformeerde Religie 28.ende Leere, gelijck deselve in de Nationale Synode binnen Dordrecht in den jare gehouden is bevestigt, sonder nymmermeer voor sooveel in mij is 4.te sullen gedogen, dat bij ymant daerinne eenige indracht ofte veranderinge 6.worde gedaen, ende dat ick goede toesicht sal hebben tot den regimente, incomen 8.ende policie deser stede Wijck, ende t proufijt ende welvaren van de stadt ende de borgers 10.ende inwoonders van dien, mitsgaders de verseeckertheyt ende bewaernis der voors. 12.stadt aengaende trouwelick sal raden, ende t selve vorderen nae mijn beste 14.weten ende vermogen. Alsmede maintineren stadts ende magistraets recht van t stellen 16.van de burgermeesteren, schepenen ende andere officianten deser stadt, sonder te gedogen 18.dat hetselve recht in eenige wijse aen ymant anders werde toegestaen. 20.Dat ick oock de saecken in den raedt getracteert, secreet houden ende niet 22.reveleren sal. Dat ick mede in t verkisen van burgermeesteren, schepenen 24.ende andere officianten deser stede geen faveur ofte affectie sal gebruycken, 26.maer alleenlick insien ende letten, dat sij tot de regeringe ende ampten, daertoe 28.sij gecoren sullen worden, nut ende bequaem sijn, ende dat ick neffens andere 2.van de wett goede ende rechtveerdige justitie eenen ygelicken helpen doen ende administreren 4.ende voort alles doen dat een getrouw borgermeester schuldig is ende behoort te doen. Dat en sal 6.ick niet laten om lieff noch om leet, om maegschap, om swagerschap, om giften, 8.noch om geenrehande saecken, Soo waerlick helpe mijn Godt. 185

186 Pag. 259 Pag. 259 v Pag. 260 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Eedt bij schepenen te doen in den raedt van de policie in handen van den outsten borgermeester 10.Dat sweer ick als schepen ende raedt der stadt Wijck, dat ick nae mijn beste vermogen t allen 12.tijden ende alleenlick sal handthaven de ware Christelicke Gereformeerfe Religie ende Lere, 14.gelijck deselve in de Nationale Synode binnen Dordrecht in den jare 1619 gehouden, 16.is bevestigt, ende in dier voegen allomme in de publicque kercken deser Landen wort 18.gepredickt ende geleert. Sonder immermeer voor sooveel in mij is te sullen gedogen, dat bij 20.ymant daerinne eenige indracht ofte veranderinge werde gedaen, ende dat ick een 22.ygelick recht ende justitie sal helpen administreren nae de statuten ofte ordonnantiën geordonneert 24.ofte noch te ordonneren, rechtveerdige vonnissen tuschen alle parthijen wijsen nae mijn beste 26.wetenschap, sonder eenige gunst ofte simulatie ende dat ick goede toesicht sal hebben tot 2.den regimente incomen ende policie deser stede Wijck, ende t proufijt ende welvaren van de stadt 4.ende de borgeren ende inwoonders van dien, mitsgaders de verseeckertheyt ende 6.bewaernis der voors. stede aengaende, trouwelick sal raden ende t selve vorderen 8.nae mijn beste weten ende vermogen. Alsmede maintineren stadts ende magistraets 10.recht van t stellen van burgermeesteren, schepenen ende andere officianten deser stede, 12.sonder te gedogen dat hetselve recht in eeniger wijse aen ymant anders werde 14.toegestaen, dat ick oock de saecken in den raedt getracteert secreet houden ende 16.niet reveleren sal, dat ick mede in t verkisen van burgermeesteren, schepenen ende 18.andere officianten deser stede geen faveur ofte affectie sal gebruycken, maer 20.alleenlick insien ende letten, dat sij tot de regering ende ampten daertoe sij gecoren 22.sullen worden nut ende bequaem sijn, ende voorts alles doen dat een goet ende getrouw 24.schepen ende raedt der stadt Wijck schuldig is ende behoort te doen. Eedt van de schepenen an den schout te doen. 26.Dat sweer ick als schepen der stadt Wijck dat ick mede in den naem van de 1.Staten van de Lande van Utrecht een ygelick recht ende justitie sal helpen administreren, nae 3.de statuten ofte ordonnantiën geordonneert ofte noch te ordonneren, rechtveerdige 5.vonnissen tuschen alle parthijen wijsen nae mijn beste wetenschap, sonder eenige gunst 7.ofte simulatie, ende voorts generalick alles doen, dat een goet ende gertrouw schepen 9.der stadt Wijck schuldig is ende behoort te doen, dat en sall ick niet laten om lieff 11.off leet, om maegschap, swagerschap, om giften om geenrehande saecken 13.soo waerlick helpe mijn Godt. 14.Is mede eenparig gearresteert dat den aencomende borgermeester den eedt sall doen in handen 16.van den eersten borgermeester, ende den eersten in handen van den aengecomene ==, ende dat de schepenen 18.blijvende ende aencomende, den eedt te doen in t collegie van de raedt ende policie, haer sal 20.worden affgenomen bij den eersten borgermeester, alsmede de resterende van de policie. Pag Ende is oock mede voor een wet eenstemmelick geresolveert dat de policie ende regeringe 24.van s landts ende stadts saecken sal wesen ende blijven an de regerende borgermeesteren ende schepenen 26.out borgermeesteren ende out schepenen wesende ouden ende nieuwen raedt deser stadt 28.van outs ende alsnoch representerende het corpus van dese stadt, die daerinne 2.capitatim sullen voteren, om met de meeste opiniën geconcludeert te worden 4.sullen alle deselve tot dien eynde alle maendag in de raedt camer 6.compareren op soodane weden van comparitie als de heren van den gerechte 8.genitende sijn, ende versochten de heren van de ouden raedt specialick van dese 10.resolutie acte, die verleent is. 11.Nae alle t welcke de heren van de ouden raedt vertreckende, hebben de heren 13.borgermeesteren ende schepenen (except de borgermeester Hollandt die was 15.gegaen op de schouw van t sandtpadt doch sijn brieffgen ende handt gelaten 17.onder sijn confrater ) geprocedeert conform de voors. resolutiën tot verkisinge. 20.Doch alvorens verstaen, dat alsnu souden worden verlaten de here borgermeester 22.Hollandt, Schaghen, Rijswijck, ende Langelaer schepenen. 186

187 Pag. 260 v Pag Soo is tot borgermeester gestelt ende gecoren met eenstemmende 26.brieffgens Johan Gerbrandtsoon Schaghen ende tot schepenen 2..Joncker Berndt van Hollandt 3.Christoffel Stochius 4.Joncker Rudolff Ketel 5.Tot cameraer Dirck van Langelaer inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 6.Tot kerckmeester 7.in plaets van Cornelis van Bemmel 8.Tot Potmeester 9.in plaets van Jan Helberg 10.Tot heemraet 11.in plaets van Jacob Vermuer Joost Cornelissoon van Mourick Samuel de Romare Geurt Ottensoon van Rijswijck 12.Tot molenmeester 13.Adriaen Samuelsoon Vernoy 14.Ende daerop geresolveert de nieuw gecorene neffens de blijvende borgermeester 16.ende schepenen te vijff uren te doen vergaderen ende volgens voors. resolutie te brengen in den eedt. Pag. 261 v 19.Ende op vijff uren wederom tesamen wesende gecomen, soo heeft de borgermeester Schaghen, 1.den eedt als borgermeester hier voor gestelt gedaen an den eersten borgermeester. 3.Ende heeft doen wederom den eersten borgermeester Berndt de Kemp == 5.den eedt gedaen in handen van den voors. borgermeester Schaghen. 7.Ende hebben de continuerende schepenen ende Christoffel Stochius met joncker 9.Rudolf Ketel als nieu gecorene tesamen den eedt,,in den raedt,, van de policie 11.gedaen soo hier voor gearresteert aen den eersten borgermeester. 13.Die mede beëdigt heeft den cameraer, kerckmeester ende heemraedt. 15.Ende is den here scholtus voorgehouden of sijn edele de schepenen den eedt beliefden 17.off te nemen, soo die mede hier voor gestelt sij, die hem daer van excuseerde. Pag. 262 Maendagh den 13en october 1651 Present B.Kemp, ende Schaghen borgermeesteren Hollandt, Achterhout, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer Bastiaen de Kemp, Romare ende Zuylen van der Haer. 1.Ís eenparelick verstaen ende geresolveert dat de heren van de policie sullen 3.neffens de heren regerende burgemeesteren nemen hare sessie naer de jaren 5.die haer edelen in de regering van dese stadt sijn geweest. 7.Ende sijn nae genomene sessie gelesen alle de notulen ende resolutiën op Victoris avont 9.gestelt ende genomen, daermede den here oudt borgermeester Hollandt verclaerde sijn 11.edele te conformeren, ende heeft den eedt van de policie als schepen in handen van den 13.eersten borgermeester gedaen. 14.Ende heeft den out borgermeester Hollandt aen den borgermeester Kemp overgelevert het segel 16.van de stadt met tol-segelken, de sleutels van de stadts kist ende magasijn, ende van de sluysen. 19.Ende heeft de borgermeester Kemp an den borgermeester Schaghen overgelevert 21.oock sleutels van de stadts kist. 187

188 Pag. 262 Pag. 262 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 22.Worden gecommitteert om met de armen bus om te gaen in de oude stadt 2.Dirck de Bie, Cornelis van Bemmel, Stoffel van de Wetering, Jan Crauwel. 6.In de nieuwe stadt 7.Jan van Becum, Jelis Middelcoop, Jan Noest, meester Peter van Eewijck 11.Ende tot distributie van de penningen volgens de lijste schepen Achterhout. 13.OP het voorstel van de reparatie van de stadts schoeding, worden 15.gecommitteert de heren borgermeester Kemp, out borgermeester Hollandt, ende 17.Stochius metten out schepen Rijswijck om met Aelbert Schaghen te. handelen 19.van de coop van de schuyt leggende aen t veer tot employ van de voors. schoeding 21.ende van alles te doen concipieren een besteck ende rapport te doen. Pag Is geresolveert dat men de vergadering van de policie sal houden des winters 3.ten negen ende des somers ten acht uren precies op pene dat die comt 5.nae het verloop van een quartier over de gesette ure, sal verbeuren twee stuvers. 7.Ende die gansch niet en comt sal verbeuren sijn presentie gelt. 9.Omme aen de rechtsgeleerde te communiceren de privilegiën deses stadt ende de heren 11.gecommitteerden gaende ter Beschrijvinge buyten de vergaderinge te assisteren wort 13.gecommitteert den secretaris Gerbrandt Schaghen, Donredag den 16en october 1651 Present B.Kemp ende Schaghen, borgemeesteren Achterhout, Ketell, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Bast. Kemp, Romare ende Zuylen van der Haer. 15.Is rapport gedaen als in t resolutie boeck van s Landts saecken. Pag. 263 v Maendag den 20en october 1651 Present B.Kemp ende Schaghen, borgemeesteren Hollandt, Achterhout, Ketell, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer,. Sebastiaen de Kemp, Romare ende Zuylen van der Haer 1.Ís andermael rapport gedaen bij de voors. here gecommitteerde 3.van t gene op de vergaderinge van de heren Staten is gepasseert, ende 5.daerop geresolveert eenstemmelick als volgt : Pag. 263 v Pag. 264 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 7.De regierders oude ende nieuwe der stede Wijck bij Duerstede gehoort hebbende 9.het rapport van de heren borgermeesteren Berndt de Kemp ende Johan Schaghen, 11.ende joncker Berndt van Hollandt, out borgermeester gecommitteert ter vergadering 13.van de Eedelmogende Heeren Staten s lants van Utrecht ende dat deselve vergadering 15.op woensdag den 15en deser lopende maendt october gehouden, sonder yts te doen was 17.gescheyden, nae dat den here praesiderende van t eerste litt hadde voorgestelt 19.datter waren comparanten niet nae behoiren gequalificeert om mede te 21.besoigneren ende den here presiderende van t,,twede,, litt mede omtrent diergelijcke 23.voorgestelt hadde, siende beyde op de voorgemelte gecommitteerden, ende dat 1.stadt ende steden daerop hadden genomen reces om t selve hare principalen te 3.communiceren, lasten ende committeren eenstemmelick de voors. heren gecommitteerden wederom 5.te compareren in welgemelte vergaderinge ende aldaer te verclaren,,dat,, die van den ouden ende 7.nieuwen raedt tot Wijck repraesenterende het corpus van deselve stadt eenparelick 9.hebben geresolveert, dat volgens het oude gebruyck aldaer jaerlix op Victoris 11.avont souden ofgaen een borgermeester, ende t eene jaer drie ende t ander jaer vier 13.schepenen ende dat desselver plaetsen bij de magistraet wederom souden worden vervult, ende dat 15.dienvolgende borgermeesteren ende schepenen in plaetse van de voors. joncker Berndt van Hollandt, 188

189 17.voor desen outste ende nu affgegane borgermeester hadden eenstemmelick vercoren tot borgermeester 19.den voors. Johan Schaghen, ende in plaetse van denselven Johan Schaghen, Geurt Ottensoon van 21.Rijswijck ende Dirck van Langelaer affgegane schepenen gestelt gemelte 23.here Hollandt, Christoffel Stochius ende joncker Rudolff Ketell, vertrouwende daermede 25.de qualificatie van de voors. heren gecommitteerden genochsaem vertoont te hebben. Actum ut supra Pag. 264v Pag Is mede,,eenparelick,, gelast ende gecommitteert den secretaris Gerbrandt Schaghen, om met de voors. 1.te reysen naer Utrecht, ende hem te laten vinden in de conferentiën die 3.de voors. gecommitteerden mette stadt of steden off haer edele gecommitteerden 5.souden mogen houden ende daerinne deselve gecommitteerden assisteren, ende dat 7.hij vorders sall gebruycken twee of drie rechtsgeleerden om in te stellen 9.een deductie tot justificatie van t recht dsere stede over de keur van de magistraet. Maendag den 27en october 1651 Present B.Kemp, ende Schaghen borgemeesteren, Hollandt, Achterhout, Ketel, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, Sebastiaen Kemp ende Romare ende Zuylen van der Haer, 12.Is rapport gedaen bij de voors. gecommitteerden 14.van verrichtinge ende conferentie mette heren 16.borgermeesteren der stadt Utrecht gehouden, mitsgaders van 18.het besoigne mette advocaten Moll ende Matthisius gepleegt. 20.Ende is daerop geresolveert voor de heren gecommitteerden deser stede naervolgende instructie : 3.Instructie bij de heren regierders op de nieuwen raedt der stede 5.Wijck eenparelick gearresteert voor haer edele gecommitteerden 7.gaende ter Beschrijvinge off ordinaris comparitie : 9.Dat de gecommitteerden sullen blijven ende niet opstaen. 11.Dat in cas de heren gedeligeerden Eedelen ende Ridderschappe tesamen off 13.bijsonder yt obyciëren tegen de qualificatie van de gecommitteerdens deser stede op 15.Beschrijvinge of ordinaris comparitie, de gecommitteerde daerop sullen of sal vragen 17.of haer Eedele sulx voorstellen uutte naem van de Heren Staten, off vanwegen de respective laden. 20.Dat daerop worden geseyt uut de naem van de Heren Staten men daervan sal eyschen de resolutie. Pag. 265 v 23.Ende soo geseyt wort uut de naem van de voorstemmende leden, niet sal vereyschen 2.het recht dat deselve heren leden op het stellen ende verkisen van de 4.magistraet tot Wijck sijn hebbende om hare principalen over te brengen ende communiceren. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 7.Dat men sal lichten copye van de commissie ende instructie van den schout om de.advocaten toe te voegen.. Pag. 265 v Pag Dat een van de gecommitteerden dese weeck sal gaen naer Utrecht om te vernemen 12.ende informeren watter passeert, ende adviseren wat dienlick voor de stadt behoort gedaen te worden. 15.Sijn binnen gestaen de gecommitteerden van de kerckenraedt alhier, ende is op haer 17.Edele propositie verstaen dat bij dominus Cornelius Leoninus requeste sal worden 19.gepraesenteert aen de Edelmogende Heren Staten deser provincie ten eynde haer Eedel 21.Mogende geliefden te verclaren hem voor emeritum ende tracteren, ende dat den 23.eerwaerde kerckenraedt eenige connen met hem senden om t selve versoeck te seconderen. 3.Is rapport gedaen bij de heren gecommitteerden van de handelinge met Aelbert Schaghen, 5.van de twee schepen, hoe dat haer hem die schuyten hadden gecocht om twee hondert 7.ende twintigh gulden mits dat hij deselve schuyten sal leveren aen t Wed off 9.Weertgen an de stadt op sijne costen, te betalen bij de leverantie..ende is deselve handeling geapprobeert. 12.Te sanden alle de paden. 189

190 13.Op de requeste van Hermen Aertsoon van Leuven is geappointeert, de regierders ouden ende 15.nieuwen raedt der stede Wijck verstaen dat het meel t welcke de 17.backers van buyten inslaen. door deselve sal worden gelevert in stadts 19.waeg, om aldaer gewogen te worden, ende dat het waegloon tuschen den 21.suppliant ende den backer elx voor den helfte sal worden betaelt, ende dit bij provisie. Pag. 266 v Saterdagh den 1en november 1651 Present B.Kemp ende Schaghen, borgermeesteren Achterhout, Ketel, Stochius, G.Kemp, Rijswijck, Sebastiaen de Kemp, Romare ende Zuylen van der Haer, schepenen. 1.Sijn gelesen de proceduren dese weeck ter Beschrijvinge gepasseert over de 3.saecke van t stellen van de magistraet ende eenparelick gecommitteert om in de 5.aenstaende weeck ter Beschrijvinge te compareren, aldaer deser stede= 7.wege te helpen besoigneren ende resolveren de heren borgermeesteren 9.Kemp ende Schaghen, mitsgaders in plaets van den out borgermeester Hollandt, sieckelick 11.sijnde, schepen Achterhout ende aldaer in t noot sij mede te exhiberen de qualificatie deser 13.stede gecommitteerden geïnsereert in de commissie van den 20en october lestleden 15.ende mede te volgen de instructie van den 27en des selver maendt. 17.Ende wort den secretaris gelast ende gecommitteert om de voors. heren gecommitteerden 19.buyten de vergaderinge in particuliere bijeencomsten te assisteren ende helpen adviseren. Pag Sullen mede voorgemelte heren gecommitteerden de heren === borgermeesteren der stadt 2.Utrecht in de name van de heren van de vroetschap bedancken over haer Edele genomene resolutie Maendag den 3en november 1651 Present B.Kemp, ende Schaghen borgemeesteren, Achterhout, Ketell, Stochius, G.Kemp, Rijswijck, Sebastiaen de Kemp, Romare ende Zuylen van der Haer, schepenen. 5.Op de resolutie van den 26en februarii 1644 ende het nonpareren van deselve 7.wort jegens Gerrit Kelderman gedecreteert de mulcte van een 9.dubbelden rijder, ende denselven geordonneert alsnoch het huysken genaemt Leutersteyn 11.staende in de Leuterstraet ende bij hem affgebroocken weder op te metselen ende 13.herstellen als hetselve voor date van de demolitie is geweest ende dat.==== voor prima maii Pag. 267 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 16.Sijn binnen gestaen gecommitteerden van de kerckenraedt, voorstellende dat in gevolge 18.van de resolutie van den 27en october lestleden de eerwaerdige kerckenraedt hadden 20.gecommitteert dominum Bargeium met den ouderling capitain Willem van Ashe?? om 22.met dominum Leoninum te verreysen naer Utrecht ende an de Eedelmogende Heren Staten 24.te versoecken dat dominus Leoninus mocht worden verclaert voor emeritus 2.ende bij haer Eedelmogende getracteert dat de voors. gecommitteerden daerop de 4.requeste Leonini hadden gepraesenteert ende dat deselve requeste op donredag 6.voorleden in de vergaderinge sijnde gelesen bij de heren gecommitteerden van de stadt ende 8.steden was overgenomen, om haere principalen te communiceren. Ende 10.dat haer in t particulier buyten de vergaderinge was geobycieert 12.dat de voors. sollicitatie was de saecke van de heren regierders deser 14.stede, versoeckende daerom de kerckenraedt dat haer Edelmogende de voors. requeste 16.geliefden te recommanderen, t welck de gecommitteerden deser 18.stede in laste wort gegeven. Maendagh den 10en november 1651 Present Schaghen borgemeester, Achterhout, Ketell, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Romare ende Zuylen 19.Op de requeste van de samentlicke backers is geappointeert de borgermeesteren 190

191 Pag ende regierders ouden ende nieuwen raedt der stadt Wijck doen ofte de verleende 23.provisie, totdat den pachter de practijcq... der stadt Utrecht 25.desen aengaende sall hebben gedoceert tot die bij t gerechte. 2.Op t aengeven van Jacob van Bijller procureur, voorstellende het vechteling tuschen de 4.vrouw van Pool Crepe ende haer suster gehoort het advis van den officier, 6.worden gecommitteert om parthijen te horen ende accorderen de heren borgermeester 8.Kemp, Ketell ende Vermuer schepenen. Maendagh den 17en november 1651 Present B.Kemp, ende Schaghen borgemeesteren, Hollandt, Achterhout, Ketell, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, S.Kemp, Langelaer ende Zuylen 9.Opte missive van de heren dijckgraeff ende heemraden verschrijvende gecommitteerden 11.deser stede op de reeckeninge van den cameraer Hogenhoeck, wort 13.gecommitteert den here Johan Schaghen, sijnde in de voors. jare geweest regerende borgermeester deser stadt. 16.Aen vicaris van Garderens Vicarije geaccordeert rentobligatie van acht 18.hondert gulden capitaels voor desen ontfangen, ende te insereren de lossinge daermede gedaen. Pag. 268 v 21.Op het voorstel van de presiderende huysmeester van t gasthuys Cornelis Caerlen van 1.Achterhout is geconsenteert in de vercopinge van de vaste goederen van 3.Mayken van Schaffelaer sijnde gegaen in den voors. gasthuyse, mits dat 5.hetselve geschiede publicquelijck ten overstaen van gecommitteerden deser 7.stadt, waertoe worden versocht ende gecommitteert de heren borgermeester Kemp, 9.out borgermeester Hattem ende schepen Kemp. Bij t gerecht 11.Is gelesen een missive van de heren commissaris van de insolvente bordelen der stadt 13.Amsterdam, versoeckende dat de manden met mobilen berustende ten huyse van den officier 15.deser stede ende toebehoirt hebbende Jacob de Bruyn gefallgeerde haer mochten 17.volgen. Is daerop verstaen Jae, mits betalende de costen. Pag.269 Den 20en november 1651 Present B.Kemp, ende Schaghen borgemeesteren, Achterhout, Ketell, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, S.Kemp, Romare ende Zuylen 19.Heeft Adriaen Samuelsoon Vernoy den eed gedaen als molenmeester in handen van den eersten borgermeester. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 22.Sijn binnen gestaen domini Dieverbroeck Ambrosius ende Bergman gecommitteerden van de Classe 1.tegenwoordige alhier vergadert, voorstellende den dienst dominum Leonini, ende hoe dat de Classis 3.wederom hadden geresolveert de plaetse Leonini voor eenigen tijdt waer te nemen 5.ende becleden, versoeckende dat de heren van dese stadt geliefden daertoe te 7.verschaffen middelen tot vervall van de oncosten van de wagenvrachten is verstaen : 9.De borgermeesteren ende regierders ouden ende nieuwen raedt, gehoort hebbende de 11. de propositie van de gecommitteerden des eerwaerdige kerckenraadts raeckende de becleding 13.des onmachtigen dienst dominus Leonini ende de costen daerover te vallen, verstaen dat 15.dewijle dominus Leoninus is treckende sijn voll tractement, dat denselven voor sijn 17.dienst ende plaetse moet sorge dragen, ende de costen daertoe lasten. 19.Item verstaen ende dienvolgende last gegeven aen de heren scholarchen tegen de paepse 21.boeckiens die alhier vercocht ende geleert worden ordre te stellen. Pag/ 269 v 23.Is gelesen seecker accoort gemaeckt tuschen Mayken Aerts ende Berndt 25.Schaghen, mede secretaris deser stadt over de verbeteringe plantagie van seecker halff hoofgen gelegen an de stadts muer, ten overstaen van de heren 29.schepenen ende raden jonckeren Berndt van Hollandt, ende Rudolff Ketell 2.gemaeckt, ende is hetselve geapprobeert. 191

192 Pag. 269 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Maendag den 24en november 1651 Present B.Kemp, borgemeester, Hollandt, Achterhout, Ketel, Stochius, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, S.Kemp, Romare ende Zuylen van der Haer. 4.Op t aengeven van den kerckmeester Reynier van Langelaer over 6.eenige reparatiën van de kerck is verstaen dat de heren borgermeesteren 8.metten secretaris, neffens de kerckmeesters sullen gaen op den toorn 10.ende kerck, ende visiteren de nootsaeckelickheden, daervan memorie te maecken ende rapport te doen. 13.Wort geordonneert den out borgermeester Wijborg het padt langs de Kalverwey nae 15.behoiren te sanden. Item langs den Hogendijck. 17.Om te resumeren de lijste van de procureurs salaris ende de grote doleantiën door 19.een redres voor te comen worden op rapport gecommitteert de heren borgermeesteren 21.Kemp ende Schaghen, out borgermeester Stochius ende Romare raedt. Pag Op t voorstel van de presiderende huysmeester Achterhout is verstaen dat men het landt van 3.Mayken van Schaffelaer gelegen tot Doorn sall onder de handt vercopen an den schout 5.van Doorn, also volgens genomene informatie op die voet het gasthuys den meesten penninck sal erlangen. 8.Is mede geconsenteert de veertig roeden lants gelegen t eynden de Hoogstraet 10.ende gansch niet vordelick voor het gasthuys, onder de handt ten meesten 12.oirboir te vercopen an den rentmeester van t voors. gasthuys Johan van Sandick, ende 14.dat ten overstaen van voorgemelte heren gecommitteerden daerbij voegende den 16.here out borgermeester Stochius. 17.Ende is oock geconsenteert dat men de conditiën van de vercopinge van t huysgen van 19.Mayken van Schaffelaer gelegen an de Wall sall stellen, dat den coper sal 21.mogen demolieren hetselve huysken ende dat behoudens den last van t huysgelt 23.ende dat den coper in sodane vall het ganse erff sal moeten omleggen met een muer. 26.De weduwe van Bremaet geordonneert het padt gaende langs haren boomgaerdt, Pag. 270 v 2.naer den Eng nae behoiren te sanden binnen acht dagen op poene van drie 4.outschilt te verbeuren. 5.De inwoonster van t huys van Anna Martens besijden de Musijck binnen 7.acht dagen alsnoch haer geut gaet gaende in de Musijck te stoppen, op 9.poene dat den officier bij naelatigheyt wort gelast sulx te doen op sijn gewin. Pag.270 v Bij t gerecht inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Den 27en november 1651 Present alle except Hollandt, 12.Op de requeste van Johanna van Bijller huysvrouw van Ferdinandt Lameer 14.is geconsenteert dat haer man bij provisie in de gijselcamer sal worden 16.verseeckert, ende vervolgens in haer huys tot nader ordre van den gerechte. Den 28en november 1651 Present ut supra 18.Over het begane exces van Hendrick van der Litt als cypier toelatende de Pag persoon van Ferdinandt Lemeer te gaen door sijn huysinge, is denselven daerover 3.scherpelick gereprimendeert, ende denselven voort belast hem niet te laten gaen buyten 192

193 5.de gijselcamer, noch ymant acces tot denselven te geven dan bij consent van de 7.heren van den gerechte, op pene van contrarie doende dat denselven datelick sal wesen 9.gepriveert van sijn cypierschap, ende voorts nae gelegentheyt van saecken arbitralick 11.te sullen worden gestraft. Maendag den 8en december 1651 Present B.Kemp ende Schaghen borgemeesteren, Bemmel, Hollandt, Achterhout, Ketel, Vermuer, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, Langelaer S.Kemp, Romare. 12.Op de requeste van Jacob Loduwijcksoon Knijff ende Jacob Mom is 14.geappoincteert op elx requeste 15.De borgermeesteren ende regierders ouden ende nieuwen raedt der stadt Wijck 17.admitteert den suppliant tot buyten-merckt schipper neffens een van 19.haer tweën, om met eene schuyt de rivire van de Leck te 14 dagen om te 21.bevaren op ende van Utrecht tot commoditeyt van de gemeente, ende dat men haer beyde mede 23.toelaet tot binnen-schippers, mits dat sij de twee weduwen sullen doen contentement 25.ende haer regulerende nae de ordre algereets beraemt ende noch te maecken. Pag. 271 v 2.Aen cameraer Dirck van Langelaer, is geconsenteert tot ontlasting van 4.sijn comptoir op t comptoir van t huysgelt alhier ene ordonnantie 6.van twee hondert gulden. 7.Over de actie van de kinderen van Buys Berndt van Leeuwen wonende tot 9.Utrecht aen te schrijven dat hij de stadt sal moeten garanderen. Maendag den 15en december 1651 Presentibus Kemp, Schaghen,, borgemeesteren, Hollandt, Achterhout, Ketell, Vermuer, Hattem, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer S.Kemp, Romare ende Zuylen. 11.Is verstaen in gevolge van de resolutie van den 3en martii 1651, dat in t 13.toecomende nae dese aenstaende reys geen almanacken sullen worden 15.gedeylt bij boden, dinaer van de justitie noch ymant anders 17. t welck de booden alsnu ende den dinaer bij sijn instructie is voorgehouden. Bij t gerecht 20.Om te accorderen de questie over de boete tuschen den officier ende Cornelis Jansoon in Den Engh Pag met Egbert de Ridder worden op rapport gecommitteert de heren Achterhout ende Ketell, schepenen. Maendagh den 9en februarii 1652 Present B.Kemp, Schaghen,borgemeesteren, Hollandt, Achterhout, Ketel, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Romare, ende Zuylen. 4.Op de requeste van de kerckenraedt alhier raeckende het jaer van gratie 6.voor de weduwe domini Leonini is geappoincteert : 193

194 Pag. 272 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 8.De borgermeesteren ende regierders ouden ende nieuwen raadt der stadt Wijck 10.accorderen ende gunnen de suppliante boven het vierendeel jaers, daer in 12.haer man is overleden een jaer tractement van gratie, mits de vacerende plaetse 14.tot hare costen volgens d ordre voor den voors. tijdt doende waernemen. 16.Op de requeste van de laeckencopers, versoeckende dat de laeckenen tot Utrecht gemaeckt 18.ende alhier ingebracht, mochten worden verclaert vrij ende exemt in de stadts excys 20.is geappoincteert. Dat de supplianten haer sullen hebben te reguleren nae de ordonnantie. Pag. 272 v 23.Op noch eene requeste versoeckende appoinct daerbij verclaert wort de wolle die de supplianten 25.in grosso comen te vercopen ende voorts alhier doen verwercken ende drapeniren vrij sijn 2.in een kijff excijs, is geappoincteert dat de supplianten haer sullen reguleren 4.nae de ordonnantie, ten sij bij haeren appoinct contrarie. 6.Is verstaen dat geen potmeester sall reeckenen met restanten, maer dat 8.deselve binnen vier maenden nae expiratie van hare bedininge sullen moeten deselve 10.overleveren, ende also haest doenlick door een deurwaerder innen op pene dat 12.bij naerlaticheyt vandien deselve restanten sullen wesen ten laste van de negligerende potmeester. Pag Is gelesen een requeste van den secretaris Gerbrandt Schaghen, narrerende hoe dat 17.den suppliant met den gasthuyse alhier in t gemeen ongescheyden ende onverdeylt 19.heeft leggende op de Noorderweert seven hondt lants in een parthije 21.daervan denselven gasthuyse vermeynt te hebben elff hondt, in welcke 23.gemeenschap te continueren den suppliant gansch ongelegen is, ende 1.daerom geerne soude comen tot separatie off andere middelen van scheydinge, die 3.niet validelick en connen geschieden sonder Uedele voorgaende toestandt ende 5.praesentie, deshalve den suppliant versochte commisie uut het collegie, ten 7.overstaen van dewelcke hij met de huysmeesteren van den voors. gasthuyse 9.tot de voors. handeling mach geraecken ende dat op ====== onse 11.approbatie. Ende is daerop geappoincteert ten eynde als in desen 13.worden gecommitteert Kemp, borgermeester, Stochius ende Kemp, schepenen. Vrijdagh den 20en februarii 1652 Presentibus B.Kemp, ende Schaghen borgemeesteren, Achterhout, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, Langelaer. S.de Kemp, Romare ende Zuylen. 15.Is gelesen een missive van den here van Hardenbroeck spreeckende van t 17.guarnisoen, ende dat hij daer over geerne in gespreck soude comen 19.met de heren gecommitteerden deser stadt, die hij op morgen tot 21.Utrecht soude verwachten. Soo is gecommitteert den here borgermeester Schaghen, 23.om vandaeg te reysen naer Utrecht ende met voorgemelte here van Hardenbroeck 25.te houden communicatie, ende voorts recommanderen elders daer sulx vereyschen sal. Pag. 273 v Maendagh den 23en februarii 1652 Presentibus B.Kemp, ende Schaghen borgemeesteren, Hollandt, Vermuer, G.Kemp, Langelaer S.Kemp ende Zuylen. 1,Is rapport gedaen bij den heer borgermeester Schaghen van sijn verrichting tot Utrecht 3.bij den here van Hardenbroeck ende gravin van Zolms. 5.Is verstaen dat Jacob Loduwijcksoon Knijff ende Jacob Mom sullen betalen aen de 7.weduwen van Berndt van Cothen ende Jan Florissoon Deys == voor den tijdt van 9.drie jaren twee gulden ter weeck te weten elx van de voors. weduwen eene 11.gulden, ende dat voor de verlating van t veer van de binnen schuyten met hare schuyten. 194

195 Pag. 273 v Pag. 274 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Maendagh den 8en martii 1652 Presentibus B.Kemp, Schaghen borgemeesteren, Hollandt, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, Romare ende Zuylen. 14.Te resumeren het besoigne voor desen genomen ende gemaeckt over de 16.reparatie van de vervallen mueren ende suyveren van de hoofgens, worden op rapport 18.gecommitteert de heren borgermeesteren, Hollandt, Vermuer, Rijswijck ende 20.Romare tesamen off merendeel van dien. 22.Alsnoch te handelen mette pachters van de Deuvixweert over t leggen 24.van een kade aldaer worden op rapport gecommitteert de heren borgermeesteren, 2.Hollandt ende Vermuer, schepenen. 3.Is geresolveert dat den secretaris sall ontfangen vier hondert gulden uuttet 5.comptoir van t huysgelt tot soulagement van sijn comptoir, ten regarde 7.van de extraordinaris lasten, die alsnu promtelick moeten worden betaelt 9.ende anders vermits de tegenwoordige quade betalinge bij hem niet wel connen worden uutgevonden. 12.De bruyckers van den Hoogenweert te insinueren dat sij de kade volgens de conditiën opmaecken. 15.De cameraer, kerckmeesters ende potmeesters te doen hare reeckeningen. 17.Tegen het stelen ende affhouwen van de willige boomen opte Wijckerwegh ende het stelen van de 19.stadts stenen aen de wallen ende muren, Is geresolveert te stellen een praemium van 21.vijftigh gulden voor den aenbrenger. Pag. 274 v 22.Is verstaen ende geresolveert dat de deurwaerders deser stadt alle restanten ende condemnatiën 24.die haer ter handen sullen worden gestelt ter executie sullen brengen binnen 1.ses weecken nae dat haer de selve sullen wesen gestelt ter handen op pene van cassatie. 4.Om te verreysen naer Utrecht ende te versoecken convocatie van de heren gecommitteerden 6.der Edelmogende Heren Staten tottet redres van de stadts saecken gecommitteert, mitsgaders 8.de lijste van t salaris van de procureurs, deurwaerders etc. alhier tot nochtoe gebruyckt 10.ende de abusen daerin worden gepleegt te communiceren een practisijn van de 12.stadt Utrecht, ende daer over tot wechneming van alle excessen te 14.doen stellen een net reglement ende ordre wort gecommitteert den secretaris. 16.Tegen het inspringen op de heren wegen van verscheyde geërffdens bijsonder 18.in de Hoogstraet te doen verbot bij publicatie van alles te herstellen op 20.den ouden voet op poene van s heren hoogste boete. Pag. 275 Maendagh den 15en marii 1652 Presentibus B.Kemp, borgemeester, Vermuer, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, Romare ende Zuylen. 1.Tot het maecken van t besteck aengaende de schoeding buyten de 3.Waterpoort wort gecommitteert Rijswijck. 5.Ende tot het voltrecken van t werck de heren borgermeesteren mette cameraer. Maendagh den 29en martii 1652 Present Schaghen borgemeester, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Zuylen ende Romare. 7.Is rapport gedaen bij de heren gecommitteerden tot het accoort met de pachters van de ==== 9.Deuvixweert over het leggen van een kade aldaer, hoe dat haer edelen op behagen van haere 11.principalen dit naervolgende accoort heben aengegaen : 195

196 Pag. 275 Pag. 275 v Pag. 276 Pag, 276 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 13.Dat de tegenwoordige huerders van de voors. Weert aldaer sullen leggen ende maecken op haere costen 15.een somerkade ter plaetse daertoe aengewesen dat deselve kade sal hoog wesen nae 17.den eysch.... breet op de cruyn ten minsten twee voeten, 19.ende de voet van deselve kade breet nae den eysch van t werck lopender aerde, sulx 1.dat se bestendig genog sal wesen om het,,somer,,water te keren. 3.Ende lanck omtrent hondert vijftig roeden min off meer nae de aenwijsing 5.daervan gedaen. Ende dat se de aerde daertoe nodig 7.sullen halen daer het best gevalt. Des sullen de voors. huerders t eynde 9.de volgende jaren nae behoirlick onderhout de voors. kade nae behoren opleveren. 11.Waervoor de voors. huerders op haere pachtpenningen tot affslach sullen hebben 13.voor den tijdt van seven jaren, jaerlix veerthien gulden, waervan het eerste 15.sal wesen over den jare 1600 een ende vijftigh. 17.Ende sullen de voors. huerders de pacht worden verlengt ende gecontinueert 19.nae expiratie vanhaer lopende pacht-jaren noch vier jaren daenae, waervan het 21.leste pacht jaer sall expireren Kersmisse 1600 seven ende vijftigh 23.mits betalende tot vermaning de leges van rantsoenen pachtcedulle ende anders als bij de leste huer. 26.Welcke voors. articulen van accoort nae lecture sijn geapprobeert 1.Is geresolveert nae te sien de privilegiën deser stadt van de peerdemerckt, ende alsdan 3.te delibereren ende resolveren op het veranderen ende verleggen van den dagh. 5.Mitsgaders middelen te beramen tot invoering van een ooftmerckt. 7.Ende te vorderen dat dese stadt bij defect van den stadthouder mochte becomen haer gedeelte 9.in het vergeven van de praebendens, die in de kercke ende capittele van Sint Jan alhier in het 11.toecomende mochten vaceren. 12.Ende om alle de voors. saecken voor sooveel het te doen bij mijn Heren de Staten 14.van Utrecht aldaer te sonderen ende het beste voor dese stadt te plegen worden op 16.rapport gecommitteert de borgermeester Schaghen off den secretaris. 18.Is bij den secretaris voorgestelt, hoe dat hij gereet sij te doen reeckeninge van de stadts 20.impositiën etc. over de jaren 1650 ende 1651 ende dat uuttet incomen ende restanten 22.van deselve wel yt an de Heren Staten comptoiren soude connen worden betaelt, vragende 24.an wat comptoir hij hetselve soude brengen. Is daerop voor alsnoch 2.verstaen sulx te houden in state, totdat men siet hoe de besoignes van de heren 4.gecommitteerden over het redres van de stadts saecken willen afflopen. 6.Is verstaen ende dienvolgende aen de weduwe van domino de Leuw geconsenteert 8.dat sij van t openen van de grafstede, mitsgaders van t luyden in t doen 10.van de begraeffenis van haer man niet sall betalen, waernae den kerckmeester 12.hem sall hebben te reguleren. 13,Is gelesen den erffpachtbrieff van date den 18en januarii daerbij de regenten van den gasthuyse alhier hadden uutgeslagen an de eedele 17.gestrengen joncker Maurice d Hollart coronnel van een regiment Franse 19.natie vier mergen lants gelegen in t Wijckerbroeck genaemt Paessens 21.Camp, daer boven Dirck de Cruyffs erffgenamen ende beneden de edele heren van den 23.Dom t Utrecht naestgelandt ende gelegen sijn, streckende van de Wetering 25.tot d ander Weteringe toe jaerlix voor vijfthien gulden op meydach in yder jaer 27.sonder versuym, waerop wesende versocht approbatie. Soo is hetselve bij desen geapprobeert. Pag.277 Extraordinaris vergaderingh den 2en aprill 1652 Presentibus Kemp, Schaghen borgemeesteren, Hollandt, Achterhout, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Romare, Zuylen van der Haer, schepenen. 3.Is geresolveert van Amsterdam te ontbiden sestigh eycke barckoenen.tot de schoeding. 196

197 Pag. 277 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 6.Ende den arbeyt aen te bestaden op conditiën ende daertoe van de aennemers 8.te ontfangen brieffgens, die gesien sijnde men het den minst aennemende sal gunnen. 10.Van gelijcke te procederen mettet muerwerck..ende alle de materialen selfs te copen. 13.Is verstaen ende geresolveert dat langs de stadtsmuren in de hooffgens niet meer sal mogen 15.wesen dan een tijll bomen, ende worden daerom opgechiert alle het vorder geboomte 17.om all deselve uut te royen ende amoveren tegen Martini eerstcomende. Pag. 277 v 19.Dat in het toecomende gene hoofgens verpacht sullen worden als op conditiën 1.dat de huerders de voet van de muer sullen onderhouden, ende deselve van nu 3.aff suyveren ende claer houden van alle gras, brandtnetelen == besseboomgens 5.etc. waerop jaerlix een visite sal worden gedaen. 7.De trap aen de muer bij de waterpoort aff te doen breecken, ende te maecken een smalder. 10.Is geconsenteert aen de here scholtus Issendoorn, dat hij de sloot langs 12.de Wijckerwegh van de Stenebrugh of tot aen de Goyerdijck sal mogen graven 14.tot sijne costen, ende geniten de aerde die daeruyt gegraven sal worden. Maendagh den 12en aprill 1652 Presentibus Kemp, ende Schaghen borgemeesteren, Achterhout, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, Romare. 16.Is geresolveert tegen den 1 e maii 1652 te doen vertrecken de naevolgende personen : 19.Marri Platvoet 23.Dicke Mari 20.Magdaleen Platvoet 24.Jean Reynacq 21.Anna Walon 25.Trijntgen uut Langbroeck 22.Lavigne 26.De sammoureus mans vrouw 27.Jacob Evertsoon Pag. 278 Maendagh den 27en aprill 1652 Present Kemp, ende Schaghen borgemeesteren, Achterhout, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Hattem, Langelaer, S.Kemp, Romare ende Zuylen 1.Volgens de conditiën aenbestaet aen Maes Dircksoon de schoeding 3.om vier ende sestich gulden. 4.Aen Jan Cornelissoon metselaer het muerwerck om vijftigh gulden. 6.Op de requeste van Nicolaes van Ossenbergh is geappoincteert. De borgermeesteren ende 8.regierders ouden ende nieuwen raedt der stadt Wijck bij Duerstede ontseggen den 10.suppliant sijn versoeck, hem niettemin accorderende, dat hij de gementioneerde 12.pacht sal mogen verlaten prima maii, waervan hij sijn verclaringe voor date van dien 14.sall hebben te doen. 15.Opte requeste van het brouwers gilde is geappoincteert. De borgermeesteren ende regierders 17.ouden ende nieuwen raedt der stadt Wijck bij Duerstede verstaen dat de brouwers 19.haer specialick sullen hebben te reguleren naer t 10 e articule van de ordonnantie van de 21.stadt, waernae Nicolaes van Ossenbergh hem van den 1en maii aenstaende 23.sall hebben te gedragen. 197

198 Pag. 278 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 1.Reglement bij provisie gearresteert over 3.de binnenschippers op den Crommen Rhijn. 5.Dat de vrachtschuyten sullen varen bij beurten, waervan een sal moeten gereet 7.leggen op t veer die het sijn beurt is, om in te laden dat gebracht sal worden om te vervoeren. 10.Dat sij sullen varen twemael des weecks te weten des maendaegs 12.ende vrijdaegs precis, all waren der geen vrachten, als sij mede gehouden 14.sullen sijn tuschen tijden soo dickwils te varen alsser vrachten sijn, die 16.connen bedragen drie gulden. 17.De voors. vrachtschuyten sullen laden alrehande coopmanschappen ende waren, 19.ende mede mogen voeren die personen die de coopmanschappen aengaen ende vrachten in 21.de schuyt hebben, sonder dat sij eenige andere passerende luyden sullen mogen 23.voeren, maer die moeten laten aen de passagie-schuytgens, op pene van te 25.verbeuren dubbelde vracht ten behoeve van de schippers van de voors. cleyne schuytgens. 27.Dat gene vremde schipper alhier op t veer van den Crommen Rhijn sal mogen laden Pag eenige vrachten, tensij dat denselven alhier eenige vracht gebracht heeft, 3.waeronder men verstaet niet te begrijpen die schipperen die van hier 5.eenige waren voor particuliren sullen comen te halen. 7.Dat de respective schipperen van de voors. vrachtschuyten sullen moeten borge stellen 9.ter somme van drie hondert gulden, om daeraen alle versuym ende schade te verhalen. 11.Dat de voors. schippers om alle misverstanden voor te comen sullen varen 13.in eene beurs, ende den anderen tot vermaninge gehouden sijn te doen reeckeninge 15.ende deylinge, ende soo ymant van haer wort bevonden daerinne ter quader 17.trouwen gegaen te hebben, dat denselven datelick van sijn veer sal wesen gepriveert 19.om een ander daermede te voorsien. 20.Dat de passagie-schuytgens geene coopmanschappen off waren sullen mogen voeren, dan 22.alleenlick menschen die met haer mogen nemen een packien, valise, curffien off 24.coffer, om haer clederen off lijffgerey in te bergen. Pag Dat deselve passagie-schuytiens van yder mensch tot vracht sullen geniten ses stuyvers 28.kinderen beneden de acht jaren halff gelt. Ende soo deselve passagie-schipperen 2.eenige andere vrachten ofte coopmanschappen quamen te voeren sullen verbeuren 4.dubbelde vracht tot proufijt van de vracht-schippers. 6.Dat de voors. passagie-schuytiens mede sullen moeten varen twemael ter 8.weeck, hetsij daer vracht is off geen, ende van Wijck ofvaren des avonts,,,, 10.ten thien uren, ende van Utrecht des middags ten twaelf uren,,van de trap an de plaets daer sij 12.ordinaris leggen,, ende sullen die personen die haer vracht hebben besproocken ende op de gesette 14.uer niet en comen, evenwel de vracht moeten betalen. 16.Ende sullen oock gehouden wesen tot allen tijden aff te varen tuschen beyden, 18.soo wanneer sij hebben een rijxdaelder aen vracht, waervoor men een schuyt sall connen huren. 21.==Sullen de voors. passagie-schippers mede moeten stellen borge ter somme van 23.drie hondert gulden, alle welcke voors. borgtogten sullen moeten worden gepresteert 25.binnen veerthien dagen. 26.Houdende de buytenschuyt voor alsnoch in state. 198

199 Pag. 280 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 1.Aen Otto Sluysker als getrout hebbende de weduwe van zaliger de borgermeester Otto 3.van Leuwen geconsenteert ordonnantie opten cameraer Dirck van Langelaer tot 5.ses gulden 17 stuvers 8 penningen uut saecke van t abus op de reeckeninge van de cameraers 7.met haer gegevene quitantiën over een jaer renthen van t huys in de Leuterstraet 9.als een jaer uutgancks door de Musijck ende === van vijff roeden landts aldaer. Woensdagh den 28en aprill 1652 Presemtibus Schaghen, borgermeester, Hollandt, Achterhout, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, Sebastiaen Kemp, Romare ende Zuylen. 11.Eenparelick geresolveert dat men bij provisie voor het aenstaende saisoen 13.den tapper op t comptoir van den secretaris sall remitteren 15 stuvers 15.op de ton, mits dat de brouwers ende tappers ende die van hare familie van 17.maendt tot maendt sullen moeten doen den eedt van te sullen nochte hebben gefraudeert 19.specialick dat de brouwers tot vermaninge van de pachter ofte collecteur gehouden 21.sullen sijn haere boecken te openen voor commissie van de gerechte ende die bij eede sterckende. Saterdagh den 1en maii 1652 Presentibus Kemp ende Schaghen, borgermeesteren, Hollandt, Stochius, Vermuer, G.Kemp,, ende Zuylen. 23.Is geresolveert dat de wijnvercopers ende wijntappers Pag. 280 Saterdagh den 1en maii 1652 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentibus Kemp ende Schaghen, borgermeesteren, Hollandt, Stochius, Vermuer, G.Kemp,, ende Zuylen. 23.Is geresolveert dat de wijnvercopers ende wijntappers Pag. 280 v 3.mitsgaders brouwers ende biertappers op maendagh eerstcomende ten thien uren sullen 5.comen doen den eedt, dat sij den impost van de stadt niet sullen frauderen, maer 7.aenbrengen haren uutslagh bij billjet onder haer handt ten huyse van den 9.collecteur van de stadt op pene van ses gulden bij den nova comparant te verbeuren. 12.Door de deurwaerders aenstonts te doen de afpeylinge in de tappers kelders. 14.De portiers ende gesworens te citeren tegen maendag aenstaende, om te worden beëdigt. Pag. 281 Maendagh den 3en maii De gesworens eedt gedaen. 18.De portiers hebben gedaen den volgende eedt : 19.Ick swere dat ick directelijck noch indirectelijck niet sal helpen plegen noch de handt 21.bieden dat de stadts impost opte wijnen of biren worden gefraudeert, 23.maer dat ick sulx bevindende bij dag, avont of ontijden te geschiden, ick sulx 25.aen de heren sal bekent maecken, oock niet door de poort wijn of bier laten 27.passeren, tensij mijn blijckt bij billjet dat den pachter ofte stadts 2.collecteur van sijn impost is voldaen. 3.Tot collecteur van de stadts impost opten tapper ende van de wijnen wordt 5.gecommitteert bij provisie Berndt Polter ende Hermen Aertsoon, waervan den aenbreng 7.ten huyse van Polter sall geschieden. Maendagh den == 17en maii 1652 Presentibus B.Kemp, ende Schaghen, borgermeesteren, Hollandt, Achterhout, Stochius, Vermuer, Langelaer ende Zuylen van der Haer, 8.Op t veranderen van de peerdemerckt is geresolveert : 199

200 Pag. 281 v 10.De borgermeesteren ende regierders ouden ende nieuwen raedt der stadt 12.Wijck bij Duerstede bevindende dat de peerdemerckt ofte vrije Jaermerckt 14.van den vierden dagh voor Sint Johan Baptisten haer gegost bij David van Bourgogne 16.biscop t Utrecht tenemael is comen te vervallen, ende bij verloop van tijdt 18.is getransporteert tot Beusichem, tot merckelicke schade niet alleen van 20.dese stadt ende ingestenen, maer oock tot groot nadeel van de middelen ende 22.impositiën van dese provincie, ende alsulx nodig dat hetselve vervalt 2.niet alleen opgegeven, maer oock den dag, om den tijdt ende gelegentheyt 4.van de Beusecommer merckt dienen verandert te worden, hebben daeromme 6.geresolveert de voors. merckt die placht te wesen vier dagen voor 8.Sint Johan Baptisten te veranderen ende te stellen opten 16en junii, ende dit op 10.approbatie van de Edelmogende Heren Staten s landts van Utrecht, die op desen 12.sal worden versocht. Actum den == 17en maii Maendagh den 23en maii1652 Presentibus Schaghen, borgermeester Hollandt, Achterhout, Stochius, Vermuer, G.Kemp, ende Zuylen van der Haer. 14.Is binnen gestaen dominus Cornelius Leoninus junior, verhalende de 16.overlevering van de renthe ten behoeve van de Armen Pot, ende,,dat,, ten laste van 18.de erffgenamen van Fredrick van Issendoorn, daervan het capitael is hondert gulden, 20.Verclaerde dat hij het capitael aen=nam tot sijne lasten, ende dat hij de 22.renthen bij de eerste gelegentheyt soude betalen, t welck is geaccepteert Pag. 282 Vrijdagh den 4en junii 1652 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentibus Kemp ende Schaghen, borgermeesteren, Achterhout, Ketel, Stochius,Vermuer, S.Kemp, Langelaer, Romare ende Zuylen 1.Is rapport gedaen bij de heren burgemeesteren van t gehandelde 3.ter beschrijvinge, ende daerbij overgelevert dit naervolgende 5.staende opte resolutie van dese stadt van den 17 maii 1652 : 7.De staten van den lande van Utrecht hebben naer iterative deliberatie om 9.redenen als in desen goetgevonden te consenteren, dat de peerdemerckt 11.ofte vrije Jaermerckt daerbij verhaelt die binnen der stede Wijck plach te 13.wesen vier dagen voor Sint Johan Baptisten verandert ende gestelt sal worden 15.op den 16en junii. Gedaen t Utrecht den 1en junii Onder stont ter 17.ordonnantie als boven geteyckent Ant. van Hilten. 18.Is geresolveert in de courante te doen drucken de voors. verandering. 20.Aen Aelbert Schaghen, geconsenteert ordonnantie op Gerrit de Kemp ontfanger van t 22.huysgelt tot 220 gulden, van de coop van de twee schuyten volgens === accoort Pag. 282 v 1.ende resolutie van den 27en october Opten selven gegeven ordonnantie aen Jan Cornelissoon metselaer van verdient loon 5.tot vijftigh gulden, behalven de geleverde calck. Maendagh den 7en junii 1652 Presentibus Kemp ende Schaghen, borgermeesteren Achterhout, Ketel, Stochius, Hattem, Langelaer, Rijswick, S.Kemp, Zuylen.. 7.Is nae gedane versoeck binnen gestaen joncker Godert Coninck tot Royesteyn, 9.versoeckende de stem van dese stadt tot de eerste compagnie die vacerende 11.in het toecomende bij het derde litt van dese provincie ende op derselver 13.naem sall worden vergeven, dat sijn Edele in gevolge van de stadt Utrecht is geconsenteert. Maendagh den 14en junii

201 Presentibus B.Kemp ende Schaghen, borgermeesteren Hollandt, Achterhout, Stochius, G.Kemp, Hattem, Romare ende Zuylen 16.Doute te doen vertrecken binnen 14 dagen. Pag Willem van Dam sijn reeckeninge binnen acht dagen te leveren. 1.onder den secretaris. 2.De trap an de Waterpoort ende andere nootlicke reparatiën te doen door ordre 4.van de heren borgermeesteren. 5.Op t voorstel van de gecommitteerden des kerckenraadts gecommitteert de heren borgermeesteren, 7.Item om met dominum Bargio te spreecken. 8.Gijsbert Jansoon Keyser te ordonneren het geutgat aen de Musijck te reynigen ende 10.toe te doen metselen binnen acht dagen op pene dat den officier sulx bij 12.nalating sall doen op sijn gewin. Bij t gerecht. 14.Op de requeste van Cornelis Ottensoon jegens Hermen Aertsoon van Leuven is geappointeert. 16. t Gerecht verstaet dat den suppliant in regarde van de stadts chijs, over de boete 18.daertoe staende mede executabel is. Pag. 283 Dinxdagh den 15en junii 1652 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentibus B.Kemp ende Schaghen, borgermeesteren, Hollandt, Achterhout, Stochius, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, S.Kemp, Romare, Zuylen 19.Op t voorstel van de kerckenraadt door hare gecommitteerden gedaen, is 21.verstaen dat dominus Vincentius Bargeius comende te vervallen in soodanen sieckte Pag. 283 v 2. ( dat Godt verhoede ) dat hij de kercke ende de gemeente onmachtig soude 4.wesen te dinen, hij sal continueren in t hebben van sijn tractement 6.mits dat hij sijn beurt van het predicken tot sijne lasten sall 8.moeten doen waernemen, ende dat van de sijde van de stadt ende domini 10.Bargei alle debvoiren sullen worden aengewent, om uut het comptoir 12.van haer Eedelmogende Heren Staten deser provincie sijn waerde te 14.hebben getracteert, dat in soodanen gevall dese stadt sal == te goede te comen. Pag Rapporteerden de heren borgermeester Kemp out borgermeester Stochius ende,,schepen,, G.Kemp 19.hoe dat haer Edele volgens commisse van den 9en februarii lestleden mette 21.regenten van den gasthuyse hebben gehouden besoigne met Gerbrandt Schaghen, 23.secretaris deser stadt, ende op t goetvinden van hare principalen ten 25.behoeve van de kinderen van den gemelten secretaris hebben vercocht elff 27.hondt,,bou,,landts of soo groot ende cleyn gemeen is leggende met anderhalff 29.mergen de voors. kinderen competerende ende gelegen op de Noorderweert, daer boven 2.Gijsbert Willemsoon van Bemmel, ende beneden joncker van Beudighem naestgelandt 4.sijn, ende dat voor de som van acht hondert gulden, te betalen d een helft alsnu 6.Paeschen voorleden, ende d ander helft op Victoris daeraen volgende vrijs gelts. 8.Doch dat men liver soude sien dat de leste vier hondert gulden tegen den penninck 10.twintig van == Victoris voors. of onder de copers blijven mochte 12.Aenstonts het voors. landt aen te vangen mits de copers ofhouden 14.de praetensie van Joost Aertsoon pachter van t voors. landt, oordelende de voors. 16.gecommitteerden met die van den gasthuyse naer genome informatie van de waerdije 18.ende gelegentheyt van t voors. landt dattet voors. landt niet bequamelick 20.tot dienst van t gasthuys conde worden gesepareert, noch bij publique vercoping 22.sooveel soude gelden, daerom de voors. handelinge best hebben geacht 24.daerop versoeckende approbatie. All t welck gehoort hebbende is 26.eenstemmelick geapprobeert. van Hollandt, Cornelis Caerlen 1652 van Achterhout 201

202 Pag. 284 v Maendagh den 12en julii 1652 Presentibus B.Kemp ende Schaghen, Borgermeesteren Hollandt, Achterhout, Ketell, Stochius, Vermuer, G.Kemp, S..Kemp, Langelaer, Romare ende Zuylen 1.Soo Gijsbert Jansoon Keyser niet en heeft voldaen de resolutie 3.van den 24en november 1651 binnen acht dagen, wort denselven gelast 5.sulx alsnoch te doen binnen acht dagen, op pene dat bij versuym 7.den officier hetselve sall doen op sijn gewin. 9.Pauls de schoelapper met de bij hem hebbende vrouw datelick te doen vertrecken. Den 19en julii 1652 Presentibus B. Kemp ende Schaghen, borgermeesteren Achterhout, Ketel, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Langelaer, Romare ende Zuylen 11.Gerrit Willemsoon betecker aenstondt te doen vertrecken. 13.Pauls de schoelapper alsnoch de vrouw te doen verlaten, op pene 15.van door den dinaer van de justitie de stadt uutgeseyt te sullen worden. Pag Willem van Dam gewesen potmeester sijn reeckeninge alsnoch te leveren onder den 2.secretaris binnen 14 dagen op pene van 25 gulden te verbeuren. Pag. 285 Maendagh den 9en augusti 1652 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentibus B.Kemp ende Schaghen, borgermeesteren ====== Achterhout, Stochius, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Romare ende Zuylen. 4.Is geconsenteert aen Hendrick van Outenssoon schepen der 6.stadt Amersfoort een glas mett stadtswapen in sijn Edele 8.huys tot Amersfoort tot twaelff gulden, mits stellende digno suo loco. Maendagh den 23en augusti 1652 Presentibus B.Kemp ende Schaghen, borgermeesteren Hollandt, Achterhout, Ketell, ==== Stochius, Rijswijck, S.de Kemp, Romare ende Zuylen. 11.Nae te sien de resolutiën over de gemaeckte praebendens 13.Is versocht bij den schout Issendoorn een gedeelte van t erff van de predicants 15.wooning in t clooster, ende worden om hetselve te visiteren ende rapport te doen 17.gecommitteert beyde de borgermeesteren, Ketell ende Romare. Pag. 285 v Dinxdagh den 24en augusti 1652 Presentibus Schaghen, borgermeester Bemmel, Hollandt, Achterhout, Ketell, Stochius, G.Kemp, Rijswijck, S.Kemp, Romare ende Zuylen. 1.Is rapport gedaen bij de heren gecommitteerden van de visite op gisteren genomen 3.over het erff van de predicants woning ende bij den schout versocht, waer= 5.op geresolveert is collegialiter in locum te gaen. de lijndt te doen trecken, ende 7.alsdan voort te handelen. Pag. 286 Bij t gerecht. 8.Is gelesen een requeste van Johanna van Bijller huysvrouw van Ferdinandt 10.La Meer canonick van Sint Jan alhier narrerende dat haren man hem eenigen langen 12.tijdt aen malcanderen soo ongeregelt heeft gedragen, soo onnuttelick ende 14.verquistende sijn incomen ende middelen doorgebracht, dat noch tijdt maer noch eynde van 16.onbehoirlicke dilapidatie van hem schijnt te worden verwacht, sulx dat denselven 18.niet anders voor den helft dan sijn selven haer suppliante ende kinderen ruïneren etc. 20.Is geappointeert, die van den gerechte der stadt Wijck bij Duerstede stelt Ferdinandt La 22.Meer in curatele, interdicerende denselven de administratie ende alienatie sijner goederen 1.ende specialick sijner praebende, mitsgaders eenige schulde te maecken. 202

203 Maendagh den 6en september 1652 Presentibus B.Kemp ende Schaghen, borgermeesteren Achterhout, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck ende Zuylen. 3.Te besichtigen de nieuw gemaeckte schoeding ende op het aenvullen 5.van deselve ordre te stellen. 6.De here borgermeester Kemp heeft gerapporteert dat de heren Staten hebben geresolveert 8.dat men de landen van t convent gelegen tot Beest onder de handt 10.ten meesten oirboir van den convente sall vercopen. Is daerop verstaen dat 12.voorgemelten here borgermeester sall hebben te exhiberen de acte van dien. 14.Te besichtigen de gelegentheyt aen de Crommen Rhijn ende hoe bequaemst te beschoeden. Pag. 286 v 16.Sijn gelesen de billjetten van uutschrijving van de Crommen Rhijn over de uuttsetting 18.van de renthen, ende gesproocken van de ontfang derselver. Soo is verstaen 2.in gevolge van t oude gebruyck de heemraden sullen hebben den ontfang 4.doch dat men de geërfdens sal convoceren om te resolveren op t salaris van de ontfangh. Pag. 286 v Maendagh den 13en september 1652 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentibus B.Kemp ende Schaghen, borgermeesteren Hollandt, Achterhout, Stochius, Vermuer, G.Kemp, Langelaer, S.Kemp, Romare ende Zuylen. 7.Is geresolveert de schoeding van achteren te vullen met peyn ende sandt. 10.Is geresolveert dat de heren keurmeesters weeckelick sullen maecken de rij van t 12.koor conform de lijste van de stadt Utrecht. Pag. 287 Pag. 287 v 14.Is gelesen t advis van schout, heemraden ende molenmeester des Wijcksen gerechts 16.consenterende conform de naervolgende resolutie in t versoeck van de here Borre 18.van Amerongen, ende dienvolgende geresolveert : 20.De borgermeesteren ende regierders der stadt Wijck bij Duerstede gesien ende gelesen 22.hebbende het advis van het collegie van schout ende heemraden des Wijcksen 1gerechts die hadden gehoort eenige geërfdens, hebben verstaen ende geaccordeert 3.dat den weledel gestrenge joncker Justus Borre van Amerongen geëligeerde raedt ter 5.vergaderinge van de Edelmogende Heren Staten s landts van Utrecht sall mogen 7.leyden het hemelswater, vallende in de sloot voor sijn well Eedele ==== hofstede 9.an de Wijckersloot langs den weg aldaer in de lengte van omtrent 11.derthien roeden, beginnende van den inganck van de hofstede tot boven het backhuys 13.ende dat door den Wijckerslootsen wegh in t Wijckerbroeck, mits dat de heull 15.aldaer te leggen sall wesen van een halven voet viercandt,,ende niet ruymen,, ende om sijn well 17.Eedele alleenlick te dinende tot bevrijding van t water, waermede de kelder van sijn 19.well Edele huysing wort geïnundeert ende ingequelt, des dat gene ander 21.water daerdoor gesonden sall mogen worden in welcken gevalle alsdan de voors. 23.heule geamoveert, ende de openinge in de weg, soo als de weg tegenwoordig is 25.leggende bij sijn well Eedele gesloten ende toegemaeckt sall moeten worden. Actum ut supra 28.Maria Isbrand de Vredes dochter te doen insinueren dat sij haer als praebendate 2.van den convente alhier in t stuck van de gereformeerde religie ende frequentatie 4.van de publicque kercke sall gedragen nae haer verleende acte op poene van 6.te carerende vruchten van de praebende. 7.Is verstaen dat van de vracht van hier op Utrecht an de schippers van den Crommen 9.Rhijn sall worden betaelt van een sack appelen of peeren seven duyten. 11.Van een ben kerssen seven oortgens. Van drie bennen pruymen een stuyver. 13.Dat nimant sal vrij varen, tensij hij in de schuyt heeft twaelff bennen kersen. 203

204 15.Van peren of appelen twintig sacken dat oock de eygenaers niet sullen mogen corten. Pag Dat de schippers sullen moeten blijven leggen an de Vismerckt tot Utrecht 20.tot 12 uren toe, om aldaer de ledige sacken te ontfangen, die de 1.schippers oock gehouden sullen sijn, sonder loon, thuys te brengen. 3.Dat de schippers sullen moeten staet maecken des s morgens tijdtlick voor den boom te 5.sijn, sonder dat sij ymants goet sullen mogen laten staen. 7.Dat sij oock moeten houden bequame plaetsen voor de luyden die haer goet 9.mede gevoert wort. 10.Op de requeste van Jan Aelbertsoon van Bemmel, is geappointeert, ende gegost 12. het jaer van gratie conform voorgaende resolutie == voor ==== ende van wegen sijn 14.nichte Hilleken van Bemmel, Pag. 288 Pag. 288 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 15.Op de requeste van Godert van Issendoorn als volgt : De borgermeesteren ende regierders 17.ouden ende nieuwen raadt der stadt Wijck gunnen ende accorderen den suppliant voor sijn 19.===== innocente dochter genaemt Gheertruyt praebendante in de convente 21.alhier de augmentatie van vijftigh,,gulden,, volgens d ordre van den 14en maii 1632, ende dat op die 23.praebendens die vacant mogen sijn, ende,,d ordre die,, noch vervolgens gemaeckt sall worden, inganck 25.nemende bij expiratie van den jare van gratievan de vacerende praebende van Hilliken van Bemmel, 1.De kerck te verhogen ende te doen verleggen ende daertoe sandt te halen. 3.Joncker van Eyck te ontbiden om de clock te verstellen. Den 20en september 1652 Presentibus B.Kemp ende Schaghen, borgermeesteren Hollandt, Achterhout, Ketell, Stochius, Vermuer, Hattem, Rijswijck, Romare ende Zuylen 5.Op de requeste van Aelbert Schaghen, is bij eenparige stemmen 7.geresolveert ende geappointeert als volgt : De borgermeesteren ende regierders ouden 9.ende nieuwen raedt der stadt Wijck bij Duerstede accorderen == gunnen ende 11.beneficieren den suppliant mettet privilegie dat sijn molen alleen 13.sonder andere meer alhier sall mogen grutten ende gort maecken, ende 15.dat voor den tijdt van twaelff jaren. Actum ut supra 17.Den biddag sonder bepaling van tijdt gecontinueert. 19.Op te nemen de schoeding ten versoecke van Maes Dircksoon. Pag. 289 Maendagh den 4en october 1652 Present borgermeester Schaghen, Achterhout, Vermuer, G.Kemp, Rijswijck, B.Kemp, Romare ende Zuylen. 1.Op de requeste van Peter Aertsoon geadjungeerde deurwaerder is geappointeert : 3.De borgermeesteren ende regierders ouden ende nieuwen raedt der stadt Wijck 5.bij Duerstede admitteren den suppliant in plaets van Hendrick van der Lith tot 7.deurwaerder deser stadt met de emolumenten daertoe specterende, mits hem gedragende nae 9.de instructie algereets gemaeckt ende noch te maecken, ende dat sall cesseren het 11.tractement van adjunctie den suppliant bij provisie gegost. Actum ut supra Saterdagh den 8en october 1652 Presentibus B.Kemp ende Schaghen, borgermeesteren Hollandt, Achterhout, Stochius, Vermuer, Hattem, G.Kemp, Rijswijck, Romare ende Suylen van der Haer 204

205 13.Is eenparelick an den schout Johan van Issendoorn gegost 15.van het erff daer dominus Cornelius Leoninus predicant heeft 17.gewoont de brete van achthien voet van de wall off langs de 19.muer van t convent, soo voort ofdalende op t begin van de muer van de 21.reventer, ende dit gedurende het leven van den voorgemelten here schout. Pag. 289 v Saterdagh inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Victoris Avont den 9en october 1652 Presentibus de heren borgermeesteren Kemp ende Schaghen, Schepenen Hollandt, Achterhout, Stochius, Vermuer, G.Kemp, ende Zuylen van der Haer, 1.Is gelesen een missive van den here schepen joncker Rudolff 3.Ketell, daerin besloten een toegecachetteert pampier, 5.versoeckende dat de heren wilden toestaen, dat voor sijn 7.electie mochte worden aengenomen, daerover wesende gedelibereert 9.ende geconsidereert dat in t doen van de electie de stemmen elders mochten 11.staecken, soo is verstaen, dat de praesente heren eerst sullen hare briefgens 13.inleveren, ende wordende alsdan bevonden elders te steecken men het voors. 15.billjet van joncker Ketell sall admitteren tot een scheydingh, sonder dat men in het 17.toecomende de electie van een absent of cranck heer sall toelaten, maer 19.dat de verkissinge door de praesente heren sall geschiden. 21.Ende is voort bij de heren gegaen tot de electie, ende sijn vercoren : Tot borgermeester Tot Cameraer 23.Cornelis Caerlen van Achterhout 7.Jacob Vermuer Pag. 290 Tot schepenen Tot kerckmester 2.Berndt de Kemp 9.Johan Bosch 3.Pontiaen van Hattem Tot potmeester 4.Dirck van Langelaer 11.Willem van Rhee 5.Samuel de Romare Heemraedt 13.Hendrick Hendricksoon 14.Ende is verstaen dat nieuwe gecorene te naer-noen in den eedt volgens vorige resolutie 16.sullen worden gebracht. ====== Naer noen 18,heeft de borgermeester Achterhout in handen van den eersten borgermeester den eedt volgens 20.de policie gedaen, mitsgaders schepenen ======= Berndt 22.de Kemp, Pontiaen van Hattem, Dirck van Langelaer ende Romare mede den eedt in 24.policie ende bij den ouden eedt tesamen gepersisteert. Johan Bosch heeft den eedt als kerckmeester 26.gedaen Willen van Rhee heeft sijn eedt als potmeester gedaen. Pag. 290 v De 11en october 1652 Presentibus Schaghen ende Achterhout, borgermeesteren Hattem, Rijswijck, Langelaer, Romare ende Zuylen 1.geordonneert all degene die gebreeckig sijn bevonden de dellen 3.in hare straten op te halen alsnoch sulx te pareren, op poene dat bij de 5.naeschouw opterdaet de aenbestading daervan ten laste van de gebreeckigen sall geschiden. 8.Is verstaen ende geresolveert dat om te onderhouden goede policie, de heren van de 10.justitie als policie elcke vergadering sullen moeten compareren binnen het 12.halff uer nae het verloop van het uer der comparitie, op pene van twe stuvers 14.te verbeuren, die bij den geabsenteerden heer sall moeten worden betaelt voor 16.dat sessie sall nemen, ende die sonder redenen van sieckte ofte nootsaeckelijcke 18.absentie absent== blijft sall verbeuren sijn praesentie recht, ende dat den 20.praesiderende borgermeester met vier praesente heren sall mogen beginnen te besoigneren. 22.Op de requeste van Laurens Romkers, versoeckende den toorn besijden de brug nae Duersteden, 205

206 Pag. 291 Pag ende het onderste te mogen openen tot een schoenlappers huysken, is geappointeert, om in 2.desen ten meesten dienst van de stadt ende ten costen van den suppliant te disponeren voor 4.sooveel het onderste van de toorn aengaet, worden gecommitteert de heren borgermeesteren. Maendag den 18en october 1652 Presentibus Schaghen ende Achterhout, borgermeesteren B.Kemp, Hollandt, Hattem,Rijswijck, Romare ende Zuylen inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 6.Om te accellereren de ordinaris proceduren op de rolle, ende weg te 8.nemen de doleantiën van parthijen, is verstaen ende geresolveert, dat in t 10.toecomende gene vacantiën sullen worden gehouden, als die voor de ordinaris 12.tijden te Hoof in treyn sijn. 13.De portier van de waterpoort aengeseyt dat hij sall beletten het brengen van asch, 15.peyn etc. voor de Waterpoort, maer dat hij de peyn sall verspreyen over de schoeding. 18.Is geresolveert het sandtpadt naer het veer te beglinten, ende om daertoe palen te 20.copen, worden gecommitteert de heren borgermeester Achterhout, Hollandt, ende Kemp out 21.borgermeester met Rijswijck out schepen. Pag. 291 v 1.Is voorgestelt de occasie voorgevallen in de leste verkisinge van de heren borgermeesteren, 3. schepenen etc. over het staecken van de stemmen ende de decisie van dien. Soo 5.is naer deliberatie daerop eenparelijck verstaen ende geresolveert dat in cas 7.van staecken in dese ende andere politicque saecken het lott sal worden getrocken. 9.Is mede eenstemmelick geresolveert dat in toecomende de heren in t particulier 11.noch in collegio voor date dat nominatie sal wesen gedaen of de casus van t 13.vergeven eeniger staten, beneficiën ofte officiën sal wesen gevallen, haer Edele 15.niet sullen verobligeren ofte aen ymant engageren, maer dat men de saecken 17.alsvoren wesende geboren, men bij onderlinge communicatie deser stadts stem sall aenleggen. 20.Also de heren dijckgraeff ende heemraden hebben affgeschaft het ontbijten van de 22.schouw. Soo is verstaen dat men in t toecomende het defroyeren van t haer 24.Eedele stilswijgende sall verbij gaen Hendrick Hendricksoon heeft sijn eedt als heemraedt gedaen. Pag Jacob Vermuer heeft sijn eedt als cameraer gedaen. Maendagh den 25en october 1652 Presentibus Schaghen ende Achterhout, borgermeesteren Hollandt, Stochius, Vermuer, Hattem, G.Kemp, Rijswijck Romare ende Zuylen, 5.Sijn gelesen de resolutiën op de twee lestledene maendagh genomen. 8. Is geresolveert dat in het toecomende de heren van de raedt sullen worden geladen 10.soo op de reeckeningen als verpachtingen, mits dat de leges sullen blijven an de heren van t gerecht. 13.Nopende het sanden ende verleggen ==== van de kerck worden geauthoriseert de 15.kerckmeesteren om met advis van de heren borgermeesteren daerin te doen dat behoort. Pag. 292 v 1.Op t voorstel dat sommige personen alhier soecken in te voeren een gebruyck, 3.dat bij het vercopen van slachtbeesten de copers bij de betaling corten twee 5.gulden twee stuvers, ende dewijle sulx is tegen recht ende billickheyt soo hout men 7.hetselve voo een corruptele, ende dat men tot weringe vandien sall doen een publicatie. Maendagh den 8en november 1652 Presentibus Schaghen ende Achterhout, borgermeesteren B.Kemp, Stochius, Vermuer, Hattem, G.Kemp, Rijswijck, Romare ende Zuylen. 206

207 10.De chijs van gulden op t tappen voor den tijdt 12.van drie maenden gegost an de pachter van den impost 14.nae advenant van de penningen daervoor belooft. 16.Is geresolveert dat men dese weeck sall pousseren het rapport van de heren 18.gecommitteerden tot redres van de stadts saecken ende daertoe gecommitteert de heer 20.borgermeester Schaghen. Pag. 293 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 1.Is geconsenteert an de out borgermeester Wijborgh dat hij de slib omtrent de sluys sall mogen 3.uuthalen, ende hem aen te seggen dat hij sijn sandtpaden mae behoiren sall hebben te sanden. 5.Is geconsenteert dat schepen Romare als potmeester van de voorgaende potmeester 7.sall mogen lichten 200 gulden, die Helbergen sijn toegestaen. Maendagh den 15en november 1652 Presentibus Schaghen ende Achterhout, borgermeesteren B.Kemp, Hollandt, Vermuer, Hattem, Rijswijck, Sebastiaen Kemp, Romare ende Zuylen. 9.Bij occasie dat den here borgermeester Schaghen gaet 11.ter Beschrijvinge, soo wort mede gecommitteert den secretaris 13.om te helpen bevorderen de comparitie van de eedele heren gecommitteerden tot 15.redres van de stadts saecken, ende te pousseren de affdoeninge van dien. Pag. 293 v 18.Van t brugsken over de stadts gracht te maecken conditiën van hout, verseeckert 2.arbeytsloon etc., sonder eenig buytenwerck te lijden, ende dat de aennemers 4.haer te bedingen gelt bij memorie sullen leveren onder den secretaris, om alsdan 6.te gunnen an die het de heren belieft. 8.Is de portier van de Waterpoort geauthoriseert om te beletten het mheren van de schepen 10.aen de gordingen op pene van 42 stuvers bij den mherende schipper te verbeuren. 12.Sall den secretaris binnen Utrecht convocerende gevestigde crediteuren 14.opten ====== boomgaert van joncker La Mere, ende te resolveren in regarde 16.van de Armen Pott tot het stellen van een curateur ende vercoping. Pag. 294 Maendagh den 22en november 1652 Presentibus Schaghen, Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hollandt,Vermuer, Hattem, Rijswijck, S.Kemp, Romare ende Zuylen 1.Is rapport gedaen bij den here borgermeester Schaghen, van de requeste 3.gepresenteert aen de Edelmogende Heren Staten om te hebben briven van 5.voorschrijvens an de Eedele Heren Gedeputeerden ter Generaliteyt ende 7.Raden van Staten, dat de heren van de voorstemmende leden die briven hadden 9.belieft, maer dat de stadt Utrecht sulx had(d)en overgenomen, die 11.op huyden daerop resolveren ende morgen sulx inbrengen sullen. 13.Ende die briven hebbende geobtineert nootsaeckelijck is dat ymant dient 15.te reysen naer === Den Hage, om deselve briven over te brengen, te recommanderen 17.ende aenhouden op den effecte vandien, soo wort gecommitteert den here 19.borgermeester Schaghen of den secretaris om alsdan derwaerts te gaen. Pag. 294 v 21.Is mede geresolveert dat de heren voor desen gecommitteert noch sullen bevorderen 1.de affdoening van de stadt saecken, ende bijsonder mede te besoigneren met 3.de gecommitteerden van de andere steden, om in aller delen te helpen maintineren 5.het recht van de steden in de repartitie over de officiën ende beneficiën, die 7.den stadthouder van de provincie op nominatie van de leden placht te vergeven. 10.Den kerckmeester te laten repareren de glasen van t school. 207

208 12.Herbert de Kemp heeft aengenomen voor den tijdt van twintig jaren de 14.Wijckerwegh te bepoten met willige bomen, begin nemende van de Landtscheyding 16.tot aen de Steenebrugh, langs de westsijde, in manieren naevolgende : 18.Dat hij aennemer voor dese reyse sall mogen houwen sooveel poten uut de oude 20.willigen ( die tegenwoordig op de wegh staende ) als hij tot de bepoting 22.bequaem sal vinden. Pag. 294 v Pag. 295 Pag. 295 v Pag. 296 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 23.Des dat voor dese reys het haer ofte rijs sall comen ten proufijt van de stadt. 1.De stadt sall an de aennemer geven twee rijxdaelders tot vervall van de poten die hem 3.souden mogen gebreecken ende dat eens voor all. 5.Dat de bomen sullen worden geknoot alle vier jaren ende sall den aennemer de poten, die 7.nodig mochten sijn te worden gestoocken ende die daeruut conden vallen daer uut 9.mogen houwen, ende sall het overschot haer ende rijs voor d een helft worden 11.genoten bij de stadt ende d ander helfte bij den aennemer, des dat de 13.stadt een arbeyder nevens den aennemer sall stellen. 15.Dat den aennemer de huerjaren gedurende sall alle jaer moeten opleveren becleven 17.ende wasbare poten tot sijne costen. 18.Ende is mede overcomen, dat den aennemer sall moeten poten tuschen de willigen in 20.een elsen hegge welcken els bij de stadt sal worden gecocht, doch bij den 22.aennemer tot sijne costen gepoot worden ende daervan het hout houbaer sijnde, 24.sall elx geniten voor de helft gelijck mede den arbeyt gedragen sal worden. 26.des dat den aennemer de voors. jaren gedurende sall geniten de weyde van de 2.Wijckerwegh. Aldus gedaen ut supra Den 6en december 1652 Present Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hollandt, Rijswijck, ende Zuylen van der Haer. 4.Is gepresenteert requeste bij dominus Bergeus predicant 6.alhier narrerende hoe dat hij over reparatie van de huysinge 8.die hij bewoont, op het goetvinden van Uedele ende Achtbare Commissarissen 10.ende daernae van Uedelen ende Achtbaren verschoten heeft de somme van vijff 12.en tseventich gulden, die sonder interesse aen hem, suppliant, souden werden gerestitueert 14.soo wanneer hij quam te vertrecken, ofte aen sijnen erven, in cas sijns affstervens 16.alhier ende dewijle den suppliant op verscheyden sollicitatiën van andere 18.gemeynten hadde connen vertrecken ende selffs op het aenhouden van U 20.Eedelen ende Achtbaren alhier is verbleven ende aensienelijcke beroepingen heeft laten 22.varen, ende dienvolgende sijne uytgeschotene penningen die hij, suppliant, 24.nu haest achthien jaren te buyten staet, wederom machtich hadde 26.connen werden soo versoeckt den suppliant dat Ueedele ende Achtbaerheden uyt 28.consideratie van de geallegeerde redenen gelieven goet te vinden dat hij 30.de voors. somme wederom mochte genieten, ende daertoe ordonnantie te 32.verleenen t welck doende etc. Op welcke requeste de suppliants versoeck is toegestaen 2.e nde de ordonnantie verleent op den ontfanger van de gebeneficeerde goederen alhier. Maendagh den 13en december 1652 Presentibus Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Stochius, G.Kemp, Rijswijck, Romare ende Zuylen 4.Heeft den secretaris gedaen rapport van sijn verrichtingh in Den Haeg. Maendagh den 3en januarii 1653 Presentibus Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hollandt,Hattem, Rijswijck, G.Kemp, Romare ende Zuylen 7.Is geaccordeert aen Jacob Evertsoon boombasijnwercker 9.voor den tijdt van vier jaren yder vijfthien gulden, in voldoening 208

209 11.van de rest hem toegeleyt voor sijn huyshuer. 13.Geresolveert te citeren de geërfdens van t Wijckse Gerecht jegens woensdagh 15.eerstcomende ten thien uren. Pag. 296 v Maendagh den 10en januarii 1653 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentibus Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hollandt, Stochius, Hattem, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, Romare ende Zuylen 1.De geconcipieerde requeste tot afdoening van de 3.stadts sollicitatie te presenteren aen haer Eedelmogende, 5.Om te beramen middelen tot wering in t verloop van de stadts 7.imposten, worden gecommitteert de heren borgermeesteren Schaghen ende 9.Achterhout, out borgermeesteren Hollandt ende Stochius. 11.Is geconsenteert aen Herman Aertsoon van Leuven ordonnantie tot twintigh 13.gulden, in recompense van eenige diensten, die hij ten aensien van de 15.stadts imposten voor desen gedaen heeft. 17.Alsnoch te doen royeren de bomen langs de stadts muren conform de 19.resolutie voor henen genomen. 20.Om met Jasper Jansoon te handelen over de pacht van den Hogenweert, worden 22.op rapport gecommitteert de heren borgermeesteren. Pag. 297 Maendagh den 17en januarii 1653 Presentibus Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hollandt, Hattem, Langelaer, Sebastiaen.Kemp ende Zuylen. 1.Heeft Jasper Jansoon van de stadt in huer overgenomen den Hogenweert, 3.onder conditiën dat de tegenwoordige bruyckers van dit jaer 1653 sullen 5.blijven in de pacht. 6.Dat de voors. Jasper Jansoon de voors. weert aenneemt in sulcker huer 8.alse dese stadt heeft in conformite van de huercedulle, dat naer expiratie van de 10.huerjaren de voors. weert bij de heren van de magistraet wederom sal worden 12.ingehuert op haer Edele naem, edoch sall Jasper voors. dragen de costen 14.sonder yt ten laste van de stadt te laten. 16.Ende hem in alle lasten ende onderhouden van dien gedragen in conformite van de voors. 18.huercedulle 19.Dat den voors. Jasper alle jaer omtrent Sint Jan sall exhiberen quitantie loss?? van de 21.pacht als ongelden, die Corsnisse tevoren sijn verschenen. 23.Ende sall hij bovendien aen den cameraer deser stadt in der tijdt betalen een 25.recognitie van vijftigh gulden jaerlix. 26.Ende stellen borgen voor de voldoening deser. Pag. 297 v Saterdagh den 5en februarii 1653 Presentibus Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hollandt, Hattem, Langelaer, ende Romare. 1.Om te houden conferentie met de heren van Rhenen tot Amerongen 3.worden gecommitteert de heren borgermeesteren ende den secretaris. Maendagh den 7en februarii 1653 Presentibus Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Stochius, Hattem, G.Kemp, Langelaer, Rijswijck, Romare ende Zuylen 5.Is geresolveert an de mondt van den Crommen Rhijn te beschoeden ende 7.te beglinten, authorisende een van de heren borgermeesteren het best comende 9.vacerende metten cameraer ende heemraedt. 209

210 11.Is aenbestaet aen Aelbert Petersoon het brugsken over de stadtsgracht 13.om twee hondert ende t negentich gulden. Pag.297 v Pag. 298 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 14.Is rapport gedaen bij de heren borgermeesteren ende secretaris van de 16.conferentie op gisteren tot Amerongen mette heren gecommitteerden van Rhenen 18.gehouden, ende is dese vergaderinge sulx wel bevallen. 2.Om tot Utrecht dese weecke haer Edele te transporteren ende pouseren 4.de afdoening deser stadts saecken worden gecommitteert neffens den here 6.borgermeester Schaghen, de heren borgermeester Achterhout ende out=borgermeester Stochius 8.metten secretaris, die tot dien eynde ende alle andere voorvallende 10.saecken mede sullen compareren ter vergadering van de Heren Staten. Maendagh den 14en februarii 1653 Presentibus Schaghen ende Achterhout borgermeesteren Stochius, Hattem, Rijswijck, S.Kemp. 12.Is rapport bij de heren gecommitteerden over de verrichting van de stadts saecken 14.tot Utrecht in de voorlede weeck. Maendagh den 28en februarii 1653 Presentibus Schaghen, Achterhout B.Kemp, Ketell, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, Langelaer. S.Kemp, Romare ende Zuylen 15.Is rapport gedaen bij de heren gecommitteerden ter beschrijving van 17. t gene aldaer gepasseert, ende oock in stadts saecken verricht was. Pag. 298 v 1.Alsnoch binnen 14 dagen === conform voorgaende resolutie te 3.amoveren de bomen langs de stadts muer, op pene van omgehouwen te sullen worden. 6.Op de requeste van Abigel Valck, weuwe van Hendrick van der Litt 8.is hare soon geadmitteert ende aengenomen tot deurweerder 10.deser stadt op soodane,,ordre ende,, gagie als sal worden geordonneert. Pag Is gehoort nader hetrapport van den schout ende heemraden over t versoeck 14.van de Edeele here Justus Borre van Amerongen, ende dienvolgende bij 16.ampliatie toegestaen dat achter de resolutie van den 13en september 1652 aldus : 19.Is bij nader visitatie ende rapport toegestaen == dat de heull sal 21.worden geleyt tuschen den dam van de inganck van de hofstede ende den dam 23.gelegen t eynden den boomgaerdt == naest dese stadt, sijnde lanck 25.omtrent.. roeden, des dat de gruppel, leggende?? in de voors. 2.boomgaerdt van t eynde sullen moeten worden omringt ende met dammen 4.belett dat van t boulandt daerin geen water en come te lopen. Den 6en martii 1653 Presentibus Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hollandt, Bemmel, Ketell, Stochius, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, Langelaer, Romare ende Zuylen 6.Is geresolveert te doen publicatie van waerschouwing 8.over de quade betaling van t huysgelt, dat alle schuldige 10.het huysgelt vervallen Paeschen 1650 comen betalen aen den 12.ontfanger alhier binnen een maendt, op pene van stricte 14.executie, die mettet afhalen van hare deuren sall geschieden. 16.Dirck van Bavell mede geadmitteert ende aengenomen tot deurwaerder deser stadt. 210

211 19.Ende is geresolveert dat de respective deurwaerders sullen stellen voor 21.hare bedining borge tot drie hondert gulden. Pag. 299 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 23.ende dat Peter Aertsoon sall hebben tot sijn tractement jaerlix 25 gulden Pag. 299 v 2.Peter van der Litt gulden 3.Dirck van Bavel gulden 4.ingaende de twee laeste naer expiratie van t jaer van gratie. 6.ende dat de profijten van de erff huysen onder haer driën sullen wesen gemeen. 8.Is geresolveert binnen acht dagen alsnoch de bomen te ruymen. Maendagh den 14en martii 1653 Presentibus 10.Is geresolveert te doen drucken billjetten van de peerdemerckt. 12.Op de requeste van Berndt Aertsoon veerman is denselven toegestaen, dat hij sall 14.mogen affbreecken het huys hebbende toebehoort Cornelis Wortell ende gelegen 16.naest sijn huys. Pag. 300 Maendach den 21en martii 1653 Present Schaghen ende Achterhout, borgemeesteren, B.Kemp, Hollandt, Stochius, G.Kemp, Bemmel, Rijswijck, Langelaer ende Zuylen. 1.Het versoeck gedaen mondelingh bij de oudt borgermeester Kemp omme te hebben 3.== een doorgangh door den toorn op de gracht aen sijn brouwerije 5.is bij provisie geconsenteert. 6.Is noch geresolveert de boomen te ruymen langhs de stadts grachten 8.voor donderdach eerstcomende over acht dagen. Maendach den 4en aprill 1653 Present Schaghen ende Achterhout borgermeesteren Hollandt, Stochius, == Ketel, Hattem, Rijswick, S.de.Kemp, Langelaer, Romare. 9.Alsoo men bij experiëntie bevindt dat de practijcquen ende listicheden om 11.te frauderen meer ende meer incruypt tot groot naedeel van dese stadt 13.ende gemeente ende dat borgermeesteren oudt ende nieuwen raet daerin 15.sooveel doenlijck is willen voorsien wert dese articule geamplieert tot de 17.voorgaende ordonnantie op de imposten van de bieren voor desen geëmaneert 19.die in alle haere poincten blijven in haer geheel, ende cracht sonder yet 21.daervan te derogeeren. Pag. 300 v 22.Is geresolveert ofte het gebeurde datter bier mochte gevaet worden in 2.vuyle vaetse tonnen off vaten daer door het bier mochte aencomen een vunse, 4.vise off laffe smaeck, off dat eenich bier bij ongeluck off versuym quam uyt 6.te lecken sal den brouwer ofte brouwers sulcx denuntiëren ende bekendt maecken 8.den pachter ofte collecteurs ende sal soodanigen vaethen bier niet wederom mogen 10.herbrouwem worden off door den draft gejaecht dan met kennisse als boven 12.oock geen uytleckinge geloost sal werden tensij het bewesen werde met twee 14.gelooffweerdige getuygen die het bij eede sullen stercken sullen anders soodanige 16.vermiste bieren gehouden werden als gedefraudeert ende de contraventeurs 18.gemulcteert in conformite van het 3 e articule van stadts ordonnantie. 211

212 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 300 v Den 25en aprill 1653 Present Schaghen ende Achterhout, Hollandt, Borgermeesteren Stochius, Hattem, G.Kemp, Rijswijck, S.Kemp, Langelaer ende Zuylen. 20.Is geresolveert die van t collegie van Rhetorica aen te seggen te willen 22.ageeren den 16en junii 1653 des naernoen als wesen sal vrije 24.peerdemerckt alhier. 25.is geordonneert Reynier van Langelaer ende Cornelis van Bemmel, gewesene 27.kerckmeesters te betalen yder aen handen van Jan Cornelissoon metselaer de somme 29.van vijff ent seventich gulden. 30.Worden gelast de gecommitteerdens tot het openen van de Leutertoorn haer commissie 32.van date den 9en october 1640 metten aldereersten te voltrecken. Pag. 301 Den 29en aptill 1653 Present Schaghen ende Achterhout, borgemeesteren, Bemmel, Hollandt, Stochius, Hattem, Rijswijck, G.Kemp, S.Kemp, Romare ende Zuylen 1.Is geresolveert te interdiceeren alle diegeene die haere biert= 3.tappers neeringe hebben verlaten geen bier ofte wijn in haere 5.huysen te vercopen onder wat pretext t selve soude mogen wesen op de 7.boete van tsestich gulden tegens den officier die de executie doen sal te 9.verbeuren, boven de boete in de ordonnantie daertoe gestatueert. 11.Noch geresolveert de pachters van de torff t gemael van t mout vremde 13.bieren ende het bestiael, aen te seggen, dat sij haere pacht penningen ingegaen 1 e maii promptelijck te comptoir brengen binnen den tijdt van veerthien dagen 17.op poene van executie. Den 13en maii 1653 Presentibus Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hollandt, Stochius, Langelaer, Romare, S.Kemp, G.Kemp, ende Zuylen. 18.Is door de gecommitteerden tot het openen van de Leutertoorn overgelevert besteck 20.van dien ende gemaeckt bij Maes Dircksoon, timmerman, ende met hem geaccordeert 22.op hondert ende t seventich gulden. Pag. 301 v 23.Den secretaris door missive bekent te maecken de sommatie tot het opbrengen van de 25.quotisatie van den jare 1649, ende 1650, ende dat hij het werck tot de remissie bij de 2.heren van de vroetschap soodanigh praeparere als ten besten sall dienen, ende 4.hierop te hebben antwoort op morgen avont. Den 6en junii 1653 Presentes Schaghen ende Achterhout borgermeesteren Bemmell, B.Kemp, Hollandt, Hattem, G.Kemp, Rijswijck, S.Kemp, Romare ende Zuylen 7.Te doen publicatie van de peerdemerckt ende alle de huysluyden te citeren 9.om daertoe met hare peerden te compareren, de principale met vier 11.peerden ende de mindere met twee peerden ende dat opten 16en ende 17en 13.junii toecomende, des s morgens van negen uren tot naernoens ten driie 15.uren op poene van een outschilt op op yder defectueus peert te verbeuren. 17.Jan Hey besiender van de toll geconsenteert certificatie van sijn comportement. 19.Sijn Cornelis Jansoon Londt ende Claes van Wijck beyde geadmitteert tot 21.mercktschippers binnendoor van hier op Amsterdam, op soodane ordre ende 23.reglement als beraemt ende gearresteert sall worden. 212

213 Pag. 302 Den 28en junii 1653 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presenes B.Kemp, Hollandt, Hattem, Langelaer, Rijswijck, S.Kemp ende Romare. 1.Op t aenschrijvens van den here borgermeester Schaghen, narrerende 2.dat de heren gecommitteerden in deser stadtssaecken op morgen 3.vroegh souden vergaderen, versoeckende daerom gecommitteerten 4.deser stadt, waerop neffens voorgemelte 5.borgermeester sijn gecommitteert den heer out borgermeester 6.Stochius ende den secretaris tesamen, ofte die 7.het beste sullen connen vaceren. Pag. 302 v Den 1en julii 1653 Presentes Schaghen borgermeester, B.Kemp, Hollandt, Stochius, Hattem, Langelaer, Romare ende Zuylen 8.Is gedaen rapport bij den heer borgermeester Schaghen ende den secretaris van t besoigne op gisteren 10. mette heren gecommitteerden van de Eedelmogende Heren Staten over deser stadts saecken gehouden, ende 12.daerbij gelesen de memorie over de last ende quote deser stadt mette betalinge daertegens gedaen 14.van den jare 1639 tot den jare 1652 incluys, waeruut blijckt dese stadt schuldig soude 16.wesen omtrent twintigh dusent gulden, ende is geresolveert als volgt : 18.De borgermeesteren ende regierders ouden ende nieuwen raedt der stadt Wijck bij Duerstede 20.gehoort het rapport van hare gecommitteerders die op gisteren met de,,edele,, heren gecommitteerde van de 22.Edelmogende Heren Staten deser provincie hebben gebesoigneert over de liquidatie van de contributie 24.van dese stadt ende de betalinge === daerop gedaen tot den jare 1652 incluys, hebben 1.geresolveert tot quyting ===== van t gene dese stadt noch schuldig is, te 3.sullen betalen ende furneren de somme van vier dusent gulden, mits dat in t toecomende de 5.geprojecteerde remissie van den 20en julii 1638 sal volgen, ende bij haer Edelmogende 7.geapprobeert worden, versoeckende ende authoriseren den here borgermeester Schaghen desen 9.in te leveren met dienstelijck versoeck, dat haer Edelmogende insiende de gans ongelegene 11.haerer staet, die oock genootsaeckt sullen wesen de voors. penningen over 13.de landerijen van haer district om te staen ende uyt te vinden, beliven te accepteren. 16.Is verstaen dat die van Retorica niet sullen spelen voor dese mael. 18.De schutterije te doen trecken. 19.De borgerije wederom te brengen in de wapenen, ende daerop nae de kermise te resolveren. 22.Op de requeste van Mayken Leyten, weduwe van zaliger dominus Cornelio Leonino, in sijn leven 24.predicant alhier, is geappoincteert de borgermeesteren ende regierders ouden ende nieuwen 26.raedt der stadt Wijck bij Duerstede accorderen de suppliante tot een weduwes 28.tractement de somme van sestigh gulden jaerlix ingaende bij expiratie van t 30.jaer van gratie sijnde geweest den eersten martii 1600 drie ende vijftigh. Pag. 303 Maendagh den 11en julii 1653 Presentes Schaghen borgermeesteren Hollandt, Hattem, Rijswijck, Langelaer, Romare, Zuylen 1.Is rapport gedaen bij de borgermeester Schaghen van tgene tuschen sijn Edele ende de heren 3.gecommitteerders van haer Edelmogende nopende het redres deser stede middelen voorgevallen, 5.in de voorleden weeck. 6.Is de vrouw van Pool Crepi geadmitteert ende aengenomen voor vulster, mits haer 8.gedragende nae d instructie. 9.Merrichien van Broeckhuysen verleent ordonnantie op haer specificatie van acht ende dertigh 11.gulden verdient in t sterffhuys van Jan Jansoon van Broeckhuysen ende het

214 Pag. 303 Pag. 303 v Pag. 304 Maendagh den 18en julii 1653inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentes Schaghen borgermeester B.Kemp, Langelaer, Rijswijck, S.Kemp, Romare ende Zuylen 13.De coster gevallen in t different over het verstellen van de magistraet 15.bij specificatie overgenomen bedragende vier hondert een gulden 14 stuvers 17.8 penningen, doch gevallen sijnde in den jaren 1651 ende 1652, soo is de 19.ordonnantie gedepescheert op date van den 19en julii Is van wegen Dirck Jansoon wonende op t goet van t convent van Maria Magdalena 1. alhier ende gelegen aen de Noort voorgestelt, hoe dat Edele Heren super indenten 3.de drie mergem landts, daerop sijn getimmer staet hebben verhuert aen Gerecht brandt 5.Schaghen, secretaris deser stede, ende dat de conditiën van de huer medebrengt, 7.dat den huerder in cas van non=continuatie van huer, het getimmer sal moeten 9.affbreecken ende sijn oirboir daermede doen, ende dat hij als een man van geringe 11.middelen sijnde, daerbij grote schade soude lijden, niet hopende dat de edele heren 13.Super Intendenten sulcke meninge soude hebben, versochte daerom dat de heren 15.beliefden toe te staen, dat hem eenigh verstoor ten aensien van t voors. getimmer 17.mocht worden gedaen. Is geresolveert : De borgermeesteren ende regierders ouden ende 19.nieuwen raedt der stadt Wijck bij Duerstede voor een derde part gerechtigt 21.tot de goederen van den convente van Maria Magdalena alhier, gehoort het 23.aengeven ende de doleantiën van Dirck Jansoon voors. ende regardt nemende 25.op de geringe middelen van den selven,. souden verstaen onder correctie dat 27.eenigsints den voors. Dirck Jansoon sijn,,getimmer,, behoort te worden afgegolden 29.doch om den convente dienthalven van costen ende lasten te vrijen, souden voor 31.best oordelen, dat de voors. drie mergen lants wierden gegeven in 2.erffpacht aen de tegenwoordigen bruycker Gerbrandt Schaghen voornoemt 4.mits denselven an de voors. Dirck Jansoon doende verstoringe. Versoecken ende 6.authoriseren den here borgermeester Schaghen desen aen de Edele Heren super untendenten 8.van de Eedelmogende Heren geëligeerden ende Eedelen ende Ridderschappe deser 10.provincie te communiceren, ende bij haer Eedele sulx voor goet wordende 12.gevonden, metten voornoemden secretaris te handelen. 14.is geresolveert dat men =====sall publiceren, dat de voornoens bede= 16.predicatie wort verandert in den avont predicatie. 18.De borgermeester Schaghen tot Utrecht gaende versocht ende geauthoriseert te helpen 20.vorderen het redres van den convente in gevolge van voorgaende commissie, 22.alsmede dat middelen bij de heren Staten sall voorstaen waerdoor de 24.impositiën mogen worden geconserveert ende de fraudes geweert. 26.Dat de borgermeester Schaghen sall sonderen bij de heren Staten of niet haer Edelmogende aen dese 28.stadt souden willen geven voor eenige jaren in pacht haer Edelmogende middelen. Pag. 304 v Maendagh den 8en augusti 1653 Presenes Schaghen ende Achterhout borgermeesteren Stochius, Hattem, Rijswijck ende Langelaer. 1.Ís gelesen een contract van maechgescheyjt opgerecht tuschen den Eedele here van Moersbergen 3.ter eenre ende den here George Halkert als vader ende voogt van sijn onmundige kinderen 5.ter andere sijden, ende daerop wesende versocht approbatie. Is hetselve ten regarde van de 7.onmundigen geapprobeert. 8.Is geresolveert dat gene personen die voor desen hebben gedaen tapperneringe 10.eenig bier van den brouwer ofte van tappers mette kan of ander maet sullen 11.halen, ende dat aen luyden an haer huys sijnde te behandigen ende te laten drincken op 13.poene van vijftigh gulden te verbeuren, also men verstaet, dat nimant die voor hem tappers 15.sijn geweest, eenigh geselschap in haer huys ten fine als boven sullen mogen ontfangen ofte setten. 214

215 Pag. 304 v Maendagh den 15en augusti 1653 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentes Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Langelaer, Romare, S.Kemp, Zuylen. 18.Is rapport gedaen bij de borgemeester Schaghen van de besoignes mette heren gecommitteerden 20.van haer Eedelmogende gehouden de gepasseerde weeck, hoe dat is 22.ondervonden dat de praetensie deser stadt nopende de 15 stuvers in plaets Pag van 8 stuvers 8 penningen opten borger in soo se leyt ongefundeert, also men op andere stoelen 3.min heeft gegeven, ende versocht daer de borgermeester Schaghen dit point wat naeder sall inquireren. 6.Is verstaen dat kinderen die gedragen worden op een baer, sullen betalen heel \gelt van t openen van de grafsteden Maendagh den 22en augusti 1653 Presentes Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hattem, Langelaer, Rijswijck, Romare, S.Kemp, Zuylen. 9.Sijn binnen gestaen gecommitteerden van de tegenwoordige kerckenraadt 11.voorstellende dat alsnu de kercke t enemael was 13.ontbloot van de herder ende leraer, versoeckende daerom consent 15.tot beroep van een predicant. Soo is hetselve geconsenteert ende voorts 17.gecommitteert om de correspondentie ende assistentie in de kerckenraadt 19.ten effecte van beroep waer te nemen ende daertoe te,,helpen,, procederen, de heren borgermeesteren 21.Achterhout ende schepen B.de Kemp alles op rapport, die tot haer assistentie 23.sullen mogen assumeren den secretaris Schaghen Pag. 305 v Maendagh den 29en augusti 1653 Presentes Schaghen ende Achterhout borgemeesteren B.Kemp, Ketell here van Vuylecop, Stochius, Langelaer, Rijswijck, Romare ende Zuylen 1.Is openinge gedaen bij de borgemeester Schaghen ende de 3.gecommitteerdens deser vergadering, die in de 5.kerckenraedt sijn geweest van de proceduren die aldaer 7.tot noch toe sijn gehouden tottet beroep van een predicant. 9.Is geconsidereert de prophanatie van de sabbat des Heren in t houden van de 11.mercktdagh voor ende omtrent de kercke alhier, soo is deselve 13.mercktdagh afgeschaft, ende dat nimant eenige waren opten 15.sondagh sall mogen ter merckt voor te stellen, op poene dat deselve 17.waren sullen wesen verbeurt, ende daerenboven een boete van een outschilt. Pag. 306 Saterdagh den 3en september 1653 Presentes Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hollandt, S.Kemp,Romare ende Zuylen 20.Is rapport gedaen bij den borgemeester Schaghen van t gene de kerckenraadt 22.op desen naer noen hebben geresolveert om op morgen voor gecommitteerdens 1.te horen dominus Teckmannum predicant tot Jutphaes, versoeckende dat de heren van de 3.magistraet haer Edele Gecommitteerden daer nevens geliven te voegen, soo sijn tot diem 5.eynde gecommitteert de heren borgermeester Achterhout, out borgermeester Kemp ende den secretaris 7.Gerbrandt Schaghen. Maendach den 5en september 1653 Present Schaghen borgemeester B.Kemp, Hollandt, Hattem, Langelaer, Rijswijck, Romare ende Zuylen 8.Is rapport gedaen bij de out borgemeester Kemp ende den secretaris Schaghen 10.hoe dat op gisteren sij haer Edele hebben getransporteert tot Jutfaes ende 12.gehoort dominum Teckmannum predicant aldaer die haer ende de gecommitteerden van de 14.kerckraedt hebben gedaen contantement waeraen sij hebben gehadt een volcomen 16.genoegen ende welgevalle. Welck rapport verclaerden de heeren van de magistraet 18.aen te nemen ende de gemelte gecommitteerde te bedancken. 215

216 Pag. 306 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 20.Ende is bij de borgemeester Schaghen gerapporteert dat die van de kerckenraed hadden geresolveert 22.te doen sondeeren dominum professorem votium, off men door sijn Edele soude connen 24.machtich worden dominum Eyndhoven predicant tot Nieuveen waer toe 26.omme naer Utrecht te reysen wort gecommitteert de borgemeester Schaghen. 28.Is aen den secretaris Gerbrandt Schaghen toegeleyt sestich gulden voor het registreeren 30.van de stadts previlegiën ende andere diensten ende moeyten bij hem gedaen. Pag. 306 v Den 12en september 1653 Present Schaghen ende Achterhout borgemeesteren, B.Kemp, Hollandt, Hattem, G.Kemp, Rijswijck, S.Kemp, Langelaer, Romare ende Zuylen 1.Rapport gedaen bij de borgemeester Schaghen van 3. t geene ontrent het bevorderen bij de professoren om domine 5.Eyndhoven is geschiet tot Utrecht. 7.Sijn binnen gestaen de gecommitteerde van de kerckenraed alsse Mathijs 9.van Santbrenck ende Jacob van Groll ende hebben vertoont, hoe dat de kercken= 11.raedt alhier hebben met eenpaerige stemmen beroepen domine Eyndhoven predicant 13.tot Nieuveen in Hollandt, == versoeckende approbatie van heeren van de magistraet 15. t welck bij de heeren van de magistraet eenpaerich is geapprobeert. 17.Gecommitteert den secretaris Schaghen omme hem te vervoegen naer Nieuveen omme 19.=== == === te beroepen == dominum Eyndhoven predicant aldaer. 21.Geresolveert de gebreeckige aen den ontfangh van t huysgelt aen te doen 23.seggen te voldoen tot den jare 1650 incluys op poene van executie. Pag. 307 Den 20en september 1653 Present Schaghen ende Achterhout borgemeesteren, Stochius, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, Romare, S.Kemp, ende Zuylen van der Haer, 25.Is gelesen een missive van bericht van den secretaris 27.Gerbrandt Schaghen over de bejegeningen van domine Eyndhoven 2.tot Nieuveen, die sich metten eersten soude t Utrecht transporteeren.. 4.Ten eynde als boven omme te handelen over het tractement met dominum Eynd= 6.hoven sijn gecommitteert de heeren borgermeesteren Schaghen ende Achterhout. ===== Den 21en september 1653 Present Schaghen ende Achterhout borgemeesteren, G.Kemp, Stochius, Langelaer, ende Romare schepenen. 8.Bij de heeren van den gerechte toegestaen ende geadmitteert ten versoecke van Jan 10.van Isendoorn schout deser stadt, Johan van Sandick tot substituyt 12.schout deser stede op alsoodanigen ordere ende instructie als de voors. 14.heeren van den gerechte sullen beramen mits doende den behoorlijcke eedt.. 16.Eedt gedaen bij Johan van Sandick. Maendach den 29en september 1653 Present alle except Hollandt, G.Kemp. 17.Gecommitteert de heeren Schaghen, Hollandt, ende Hattem omme te spreken 19.met Cornelis Otten aengaende d onverpachte wolle ende sijde lakenen op rapport. 216

217 Pag. 307 Den 3en october 1653 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Present Schaghen ende Achterhout borgermeesteren Hollandt, Ketel, Stochius, Langelaer, Romare ende Rijswijck. 22.Omme te hooren dominum Steenwinckel tot Utrecht aenstaende donderdach 24.worden gecommitteert de heeren Johan van Issendoorn schout, Hollandr ende Vuylcop 26,ende den secretaris Bernardt Schaghen. Pag. 307 v 1.Aen te seggen de oudt borgemeester Wijborch dat hij maecke het sandtpadt langens sijn boomgaert. 4.Hans Plaet soone van Jurrien Plaet aengenomen tot schipper 6.In den Crommen Rijn in plaetse van sijn vader met een schuytgen om 8.menschen te vueren mits dat de proufijten sullen comen tot 10.sijn vaders familie ende hem voorts stricktelijck te dragen volgens 12.het reglement. Den 7en october 1653 Present Schaghen ende Achterhout Hollandt, Vuylcop, Stochius, S.Kemp ende Romare.,,,, 13.Rapport gedaen bij de gecommitteerden over het hooren van dominus Steenwinckel 15.tot Utrecht mitsgaders het rapport wegen de kerckenraedt gedaen bij de 17.borgermeester Schaghen die de eerwaerde dominum Steenwinckel eenpaerich hebben 19.beroepen waermede de heeren van de magistraet haer Edele eenparich hebben geconfirmeert. 21Voorgestelt bij de borgemeester Schaghen alsoo het op aenstaende sondach soude 23.sijn Victoris avondt den dach van electie ende vermits den Sabbat 25.sulcx behoorde te worden uytgestelt, is geresolveert de electie 27.te doen op maendach sijnde Victoris dach. Victoris den 10en october 1653 Present Schaghen ende Achterhout borgermeesteren B.Kemp, Hollandt, Vuylcop, Stochius, Langelaer, Rijswiijck, Romare ende Zuylen 28.Is geresolveert de sandtpaden om de stadt te schouwen 30.als men stadts straten ende Maseijck gewoon is te schouwen. 32.Is oock geresolveert de manier van procedeeren voor dese stadt ende het 34.salaris van de procureurs bij een te doen drucken ende binden, ende de lijste van salaris gearresteert. Pag. 308 Pag.308 v 1.Is bij de oudt borgemeester Stochius aen de heeren van den gerechte het 3.recht hebbende van de electie in bedencken gegeven off niet 5.en hoorde beraempt hoe nae men persoonen in maeghschap 7.off swagerschap in regeeringe soude trecken. 9,Ende is voorts bij de heeren borgemeesteren ende schepenen gegaen 11.tot d electie ende sijn gecooren : Tot borgermeester Tot kerckmeester 13.Joncker Rudolph Ketel heer tot Vuylcop 21.Daniel van Achterhout Tot schepenen \ Tot Potmeester 15.De oudt borgemeester Schaghen 23.Nicolaes van Ossenberch 16.Gerrit Wijborch Tot heymraedt 17.Geurt Ottensoon van Rijswijck 25.Joncker Berndt van Hollandt Tot Cameraer Tot Moolenmeester 19.Johan Schaghen den jongen 27.Jan Petersoon Craypoel 1.Ende is verstaen dat de nieuw gecoornen te naer noen in den eedt volgens 3.voorige resolutie sullen worden gebracht. 217

218 Pag. 308 v Naer noen inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 5.Heeft de borgemeester Vuylcop in handen van den eersten borgemeester volgens 7.policie gedaen den eedt. 8.Mitsgaders schepenen Johan Schaghen ende Rijswijck mede 10.den eedt in policie ende in handen van den officier bij den eedt 12.in justitie gepasseert. 13.Johan Schaghen,,als cameraer,, heeft sijn eedt in handen van den eersten borgemeester 15.gedaen Daniel van Achterhout als kerckmeester ende Nicolaes van 17.Ossenberch als potmeester. Den heymraed in handen van den officier. Pag.309 Den 14en october 1653 Present Achterhout ende Ketel borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, Rijswijck, Hattem, Langeraer, ende Romare schepenen. 20.Alsoo den oudt borgemeester Wijborch hem vermits sijn 22.hoogen ouderdom de electie tot schepen heeft geëxcuseert, 24.is geresolveert te procedeeren tot d electie van een ander 2.schepen in plaetse van den voornoemden Wijborch. 4.Hebben oversulcx vercooren tot schepen Willem Wijborch 6.die sijn eedt in handen van den eersten borgemeester heeft gedaen 8.ende in handen van den officier Issendoorn in justitie. 10.Is toegestaen bij de magistraet dat den gewesenen potmeester Samuel de Romare 12.op sijn versoeck sal avanceeren den aencomenden potmeester Willem van Rhee 14.met vijftich gulden. Den 12en november 1653 Present Achterhout borgermeester B.Kemp, Schaghen, Rijswijck, Romare ende Wijborch. 15.Den dinaer van de justitie belast in gevolge van voorgaende resolutie 17.alsnoch aen te seggen den Amorsforder naest de camelaer Johan Schaghen 19.den jongen te vertrecken binnen acht dagen op poene daer anders sall 21.worden in voorsien. 22.Den deurwaerder Peter Aertsoon === is geordonneert de restanten van het Lecken= 24.dijcx gelt te innen binnen den tijdt van veerthien dagen op poene van daer= 26.voor selffs te sullen worden geëxecuteert. Pag.309 v Den 14en november 1653 Presentes Achterhout, Ketell, borgermeesteren Schaghen, Hollandt, Stochius, Rijswijck, Hattem, Langelaer, Romare ende Zuylen 1.Is geresolveert te doen publicatie tegen het stelen van t 3.hout omtrent de tabacks=hove. 4.Op de requeste van meester Lieftinck substituyt schout der stadt Utrecht is hem 6.geaccordeert een glas tot twaelff gulden, mits stellende digno suo loco. 8.Aen Hendrick de portier toegestaen een bedstede in den toorn. 10.Sijn gecommitteert de heren Achterhout, Schaghen ende Hollandt, om met de 12.here van Vuylcop te spreecken over de huer van sijn Edele woninge 14.voor dominus Steenwinckel. 218

219 Pag. 309 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 15.Huyden den 19en december 1653 compareerde Nicolaes de Vaell ende verclaerde 17.hem leet te sijn, dat hij tot naedeel van den heren van de 19.magistraet yt soude hebben gesproocken, coram Achterhout borgermeester 21.B.Kemp, Schaghen, Rijswijck, Hattem, Langelaer ende Romare. Pag. 310 Den 10en december 1653 Presentes Achterhout ende Ketell borgermeesteren Schaghen, Rijswijck, Kemp, Hattem ende Romare ende Zuylen 1.Op de requeste van de vulnisman wort geordonneert een yder 3.van de ingesetenen te betalen sijn contributie, dat oock nimant 5.eenige vulnis sall halen dan van sijn eygen erff. 7.Is geresolveert toecomende sondagh om te gaen met de bus, om also de arme van de deur te houden. 10.Ende tot den omganck gecommitteert uyt de oude stadt Adriaen van Achterhout, 12.Cornelis Evertsoon, Adam Cool ende Persijn, ende uyt de nieuwe stadt Jan van Hattem, 14.Jan Petersoon Benier, Cornelius Jansoon in Den Engh, Jan van Wijck. 16.Ende tot de bewaring joncker Gijsbert van Suylen. 18.Is geresolveert dat de doden voor de clocke twaelff uren in de kercke 20.gebracht sullen moeten wesen op pene van drie gulden te verbeuren. Pag. 310 v 22.Den chirurgin Verhouwel aen te seggen dat hij nae desen geen patiënten aen 24.en nemen om te cureren tot laste van de Armen ofte de stadt, sonder 2.hem alvorens aengegeven, ende daertoe te hebben gehadt speciale last. 5.Is joncker Nicolaes de Meyer geconsenteert lichting uut de cooppenning van den 7.boomgaert van joncker La Meer onder cautie. Den 2en januarii 1654 Presentes Achterhout en de heer van Vuylcop, borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, Stochius, Rijswijck, Hattem, Langelaer, S.Kemp, Romare, Zuylen ende Wijborg. 8.Op de propositie gedaen bij den here borgermeester 10.joncker Rudolff Ketell here van Vuylcop, ende 12.omvrage door den heer Achterhout eerste 14.borgermeester daerop wesende gedaen. Soo is met eenparige 16.stemmen tot Syndicum ende Raedt deser stadt aengenomen 18.ende gecommitteert meester Gerbrandt Schaghen der 20.beyden rechten doctor == ende secretaris deser stadt Pag. 311 Maendag den 9en januarii 1654 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentes Achterhout ende de heer van Vuylcop borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, Hattem, G.Kemp, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Romare, Suylen ende Wijborch 1.Is bij de heren borgermeesteren voorgestelt ende gelesen concept 3.van commissie voor meester Gerbrandt Schaghen als syndicus deser stadt 5.ende eenparelick verstaen also in forma te sullen worden gedepescheert 7.luydende als volgt : 8.De borgermeesteren ende regierders ouden ende nieuwen raedt der stadt Wijck bij Duerstadt 10.considererende de goede diensten die haer Eedele hebben ontfangen van de persoon van meester 12.Gerbrandt Schaghen der beyden rechten doctor haer Edele secretaris ende onlangs den voors. 14.graedt hebbende becomen om haer Edele ende hare stadt met meerder dienst te bejegenen 219

220 16.soo hebben deselve met eenparige stemmen aengenomen ende gecommitteert als haer 18.Edele aennemen ende committeren bij desen tot syndicum ende Raedt van hare stadt den 20.gemelten meester Gerbrandt Schaghen om den dienst van t gemene best te helpen beraedtslagen 22.ende adviseren, ende tot dien eynde in haere vergaderinge hem te laten vinden, sessie 24.te nemen, ende aldaer ende vorder daer buyten te plegen ende hem te gedragen als een 26.goet ende getrouw syndicus schuldig is ende behoort te doen, willende dat een yegelick hem 28.daervoor sal erkennen des t oirconde etc. Cornelis Caerlen van Achterhout inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 311 v 1Óp de requeste van Christoffel Stochius, out borgermeester deser stadt, === 3.verhalende dat de heren belieft hadden bij acte van date den 23en julii 1651, den suppliant 5.gratieuselick toe te staen ende cessie == van survivancie van den ontfanck van t 7.outschilt ende schelingelt gedaen bij de here van Broeckhuysen, dat de 9.voors. acte onder anderen is continuerende dat de nominatie tot de bedininge van de 11.voors. ontfanck binnen acht dagen nae de vacature in t geheel aen een 13.beqaem ende suffisant persoon sal moeten geschiden door de weduwe ofte erffgenamen 15.van den suppliant ende dolerende over de cortheyt van de voors. tijdt, versochte 17.daerom dat de voors. acht dagen mochte worden geprolongeert tot 19.een jaer in plaets van een jaer van gratie. Waerop is geappoincteert : 21.De borgermeesteren ende regierders van ouden ende nieuwen raedt der stadt Wijck bij 23.Duerstede hebben geaccordeert ende toegestaen an den suppliant als haer Edelen 25.doen bij desen in plaets van acht dagen tot de nominatie van een nieuwen Nota bij 27.ontfanger nae des suppliants doot den tijdt van drie maenden ===== Pluraliteyt 29.========== an den suppliants te vallende weduwe mede toestaende een 31,jaer van gratie van de bedininge van den voors. ontfanck. Pag Is verstaen dat Oolof Aertsoon portier des avonts ten thien uren sall openen 3.het cleyn poortjen, om in- ende uutganck te hebben voor die luyden, die van ende 5.naer Utrecht met de passagie schuytgens varen, des hij sall hebben van yder 7.in- ende uutgaende mensch een halven duit.?? 8.Is verstaen dat de heren scholarchen alle weeck ofte maendt sullen visiteren 10.de school waertoe neffens haer Edelen worden gecommitteert den Syndicus Schaghen ende 12.dominum Steenwinckel. Maendagh den 6en februarii 1654 Presentibus Achterhout borgermeester B.Kemp, Schaghen, Rijswijck, Langelaer, S.de Kemp, Romare ende Zuylen 13.Is verstaen dat men den Syndicus Schaghen in sessie instructie, 15.eedt, als anders sall tracteren op die wijse als ==,,in,, andere 17.steden geschiet, ende dat men tot dien eynde van Bommell, sall 19.ontbieden copye van de qualificatie van doctor Ommeren onlangs aldaer 21.tot Syndicus van de stadt aengenomen. Cornelis Caerlen van Achterhout. Pag. 312 v Den 27en februarii 1654 Present Kemp, Schaghen, Hattem, Rijswijck, Langelaer, Wijborch. 220

221 1.Is gelast den Syndicus Gerbrandt Schaghen te maecken een 3.scherpe memorie voor de borgemeester Achterhout omme te dienen tot verthoon 5.aen de Heeren gedeputeerden Staten s Landts van Utrecht over het recht van de 7.vijff en tseventich gulden die uytten convente alhier voor lange totte stadts quotisatie 9.sijn betaelt ende omme te hebben de continuatie vandien. Den 6en martii 1654 Present Achterhout, B.Kemp, Schaghen, Hattem, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Romare, Zuylen ende Wijborch. 11.Is gerapporteert bij den heere borgrmeester Achterhout, hoe dat hij ter vergaderinge 13.van de heeren gedeputeerden d ingestelde memorie hadde ingelevert ende dat 15.op deselve alsmede op de requeste van den rentmeester Ketel was geappoincteert advis 17.van de Heeren Superintendenten. All t welck in naeder deliberatie sijnde 19.geleyt ende dat den heere van Amerongen daerover wel diende te wesen begroet 21.om te hebben favorabel advis soo worden gecommitteert de borgemeester Achterhout metten 23.Syndicus omme haer tot dien eynde naer Amerongen te transporteeren. Pag. 312 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 25.Is gerapporteert dat Anna Adriaens weduwe van Dirck Willemsoon ende woonachtich in 27.desen gerechte aen de Noort bij den Hove van Utrecht hadde geobtineert mandament 29.van cessie, ende dat daerop den pander ter Stal eenige heeren van den gerechte 31.ende verscheyden ingestenen hadde geciteert jegens den 14en deser ten Hove te compareren 33.ende aldaer de voors. brieven van cessie te sien presenteeren ende ten interinemente vandien te 35.hooren concluderen. Daerop wesende gedelibereert ende bevonden Pag dat de voors. procedueren sijn strijdich mette ordonnantie van de voors. Hove die articule 23 raeckende??. 3.van president ende Raden expresselijck dicteeren dat de voors. saecken geobtineert bij 5.in- ende opgesetenen moet worden gecommitteert aen de respective gerechten daer onder de 7.cessionanten resorteerende sijn. 8.Soo is tot conservatie deser stadts jurisdictie geresolveert de voors. weduwe te interdiceren 10.de prosecutie van t voors. interinement ende de geciteerdee peroonen de citatie te pareeren 12.alles op s heeren hooghste boete ende voort verstaen dat den Syndicus sal concipieeren een 14.missive nae merite van de saeck te addresseren aen de heeren van den Hove om te hebben aff= 16.doeninge van soodanige proceduren. 17.Op de requeste van Maiken Leyten weduwe van zaliger dominus Cornelius de Leuw gewesen 19.predicant alhier, is geappoincteert : De borgemeesteren ende regierders ouden ende nieuwen Raet der 21.stadt Wijck bij Duersteden gelet hebbende op de redenen bij dese requeste geallegeert 23.ende t advis van den ontfanger, accordeeren de suppliante als predicants weduwe een jaerlijcks tractement 25.van hondert gulden, in te gaen met d expiratie van t jaer van gratie. Pag. 313 v 27.Op de requeste van Willem Holl ende Jan Herbertsoon eygenaers van de meulens ende het gemael 29.alhier verhalende het different tusschen haer ende Godert Willemsoon ontstaen alwaer gesustineert 31 wierde dat een borger met sijn wagen ende peerden coorn ter moolen brengende buyten 33.deser stadts jurisdictie deselve wagen ende peerden niet souden wesen verbeurt daer 35.nochtans het...e lidt van t 20 e articule van t accoort van t gemael opgericht den 27 e 37.november 1566 versoeckende elecidatie?? ende interpretatie van t selve articule soo is naer 39.deliberatie daerop geappoincteert : De borgemeesteren ende regierders ouden ende nieuwen Raedt der 41.stadt Wijck bij Duersteden, gelet hebbende op de geallegeerde redenen, vertaen dat 2.het woort nimant noch borger noch ingestenen excipieert moch uytsluyt, 4.maer dat die pecceerende tegen hetselve articule soowel als buytenluyden de 6.poenen daerbij gestatueert sijn subject. Actum ut supra Den 20en martii 1654 Presentibus Achterhout ende de heer van Vuylcop, borgemeesteren 221

222 Kemp, Schaghen, Rijswijck, Romare ende Hollandt, 8.De borgemeester Achterhout op sijn versoeck geconsenteert de heyninge 10.aen t hoffken aen het nieuwe poorten aen de stadts gracht sijn Edele gegost 12.wat verder bij provisie?? nae het pootgen uyt te setten. 14.Het jaergelt van de stadt-metselaer Jan Cornelissoon van Victoris 1653 affgeschatt 16.jaerlijckx tot achthien gulden. 17.Op de requeste van de weduwe van Claes van Wijck omme?? te succedeeren in het 19.veer op Ansterdam in plaetse van haer man is haer toegestaen mits 21.stellende een bequaem persoon ofte cnecht ende haer voorts te gedragen 23.== naer ==,,het,, reglement daerop te maecken strictelijck. 25.Is overgeleydt bij meester Gerbrandt Schaghen, Syndicus == secretaris ende,,,, 27.presiderende huysmeester,,van t gasthuys,, de nomiatie tot twee huysmeesteren toegesesegelt?? 29.in handen van den eersten schepen Berndt de Kemp. Pag. 314 Pag. 314 v 1.Den appoincte naerbescreven bij den out borgermeester Schaghen voor desen overgbracht ende niet 3.te boeck gestelt, == staende op de requeste deser stadt, luydt als volcht : 5.De Staten van de lande van Utrecht naer iteratie, deliberatie op den inhouden deser 7.genomen, dienaengaende mede gehoort de lecture van het rapport ende advis van de 9.heren haere Edelmogende Gecommitteerden in date den 16en deser maendt november vermogens desselver commissie van den 31en maii 1653, hebben tot redres van den 13.Remonstranten tegenwoordigen soberen staet bij desen gededuceert, haer Remonstranten 15.geremitteert, gelijck haer Edelmogende de selve remitteren bij desen een derdepart 17.van de quotisatie tot seven hondert acht ende dertigh gulden in te gaen met den jare , mitsgaders de helfte van de repartitie tot drie hondert t setsich gulden in te gaen 21.met den jare Ende het derde part van het huysgelt tot seven hondert ende 23.t seventich gulden in te gaen met den jare 1651, monterende t samen de somme van 25.achtien hondert acht ende t sestich gulden jaerlix, mits dat voorts sij, Remonstranten, 27.alle hare achterwesen binnen den tijdt van ses maenden aen de respective ontfangers 29.van haer Edelmogende comptoiren, sullen heben te voldoen op pene van 2.te vervallen van dese remissie, ende dit bij provisie, ende voorbehoudens 4.dat sij, Remonstranten, comende tot beter staet, gestelt sullen worden op haer 6.oude quote. Gedaen te Utrecht den 29en november Leger stont : 8.Ter ordonnantie van mijn voornoemde Heren Staten ende was onderteyckent Ant. van Hilten. Den 21en martii 1654 Present B.Kemp, Hattem, Rijswijck, Langelaer, Romare ende Wijborch, schepenen. 10.Gesien ende gelesen sijnde de nominatie van den huysmeesteren 12.ende dat onder die twee schepenen sijn genomineert, soo is verstaen 14.Berndt de Kemp te stellen tegen Stochius ende Gerrit de Kemp 16.tegen Rijswijck, om over die electie die haer persoonen niet aen 18.gaet haer mede stem te geven ende dienvolgende geëligeert ende 20.geresolveert als volcht : 21.Schepenen der stadt Wijck bij Duersteden vermits de heeren borgemeesteren 23.hebben geweest over de naerbenoemde nominatie ende alsulcx ende alleenlijck 25.ende sonder anderen t recht hebbende tot het plegen deser acte hebben uytte 27.nominatie van dubbelt getall haer bij de regenten van den gasthuyse toegesonden 29.tot huysmeesteren geëligeert Berndt de Kemp, oudt borgemeester ende schepen, 31.ende Geurt Ottensoon van Rijswijck, schepen, omme in plaets van Jacob Vermuer 33.ende Jan Aelbertsoon van Bemmel, overleden huysmeester totte regeeringe van de voors. 35.gasthuyse gebruyckt te worden. Ende hebben dienvolgende den behoorlijcke eedt gedaen. Pag Is rapport gedaen bij den out borgemeester Schaghen van t gene sijn Edele binnen Utrecht 222

223 3.nopende de quotesatie van den convente had verricht ende t advis bij de Edele here van Amerongen 5.gansch favorabel gestelt ende onderteeckent ende verstaen dat den borgemeester Achterhout het 7.selve ter vergaderinge van de heren ordinaris gedeputeerden sall inleveren om te hebben ofdoening. Maendagh den 3en april 1654 Presentibus borgemeester Achterhout Schaghen, Langelaer, Rijswijck, S.Kemp ende Romare 9.Is geleyt in deliberatie de vacature van de Vicarije lest beseten bij joncker Johan van Reede, ende daer= 11.bij gelet dat die Vicarije voor henen is vergeven geweest bij den here stadthouder 13.deser provincie, ende dat bij de verdeling den ampten ende staten de voors. ende andere Vicarijen 15.aen dese stadt tot soulagement van hare lasten behoorden geconcedeert te 17.worden, Soo is bij den here borgemeester Achterhout versocht niet te helpen procederen tot 19.vergeving van de voors. vicarije, maer te versoecken ende insteren bij de vergadering van de heren ordinaris 21.Gedeputeerden, dat sulx == tot de naeste beschrijvinge worde gediffereert. Pag. 315 Pag. 315 v inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 23.Ende om daerop te houden conferentie, alsmede over de ofdoening van de,,oppositie van de,, quotesatie van t 25.convent liquideren van stadts achterstall aen haer Edelmogende comptoiren ende te 1.te versoecken sooveel gelts te mogen negotiëren uutte cooppenningen van de 3.vercochte landen van den convente, wort neffens de borgemeester Achterhout gaende 5.ter vergaderinge van de heren ordinaris gedeputeerden gecommitteert den out borgermeester Schaghen. Den 25en aprill 1654 Present Achterhout, Schaghen, Stochius, Langeraer, Rijswijck, Zuylen ende Wijborch. 7.Geproponeert bij de borgemeester Achterhout off men als voor 9.desen de schouwe op het sandt-padt niet soude voeren dewijle 11.tot sijn kennisse was gecomen ende dat de heeren gecommitteerden tot de schouwe 13...t waeren van Utrecht op Wijck heel door te schouwen. 15.Is daerop geresolveert dat de borgemeester Achterhout sich met 17.een wagen soude begeven naer Werckhoven ende te schouwen 19.tot daertoe het sandtpadt als van outs. 21.Ende sijn gecommitteert omme de heeren te congratuleeren alhier de 23.heere scholtus Issendoorn, Schaghen, Stochius, Syndicus ende secretaris. Pag. 316 Den 1en maii 1654 Present Achterhout, borgermeester, Schaghen, Hollandt, Hattem, Rijswijck, Langelaer, Romare ende Zuylen. 25.Is bij de borgemeester Achterhout overgelevert den volgenden appoincte 27.van de Eedelmogende Heeren Staten s Landts van Utrecht : 29.De Gedeputeerden van de Staten s Landts van Utrecht op den inhouden deses 1.mitsgaders van het nevenstaende advis der boven gemelte heeren Superintendenten 3.des convents van Maria Magdalena tot Wijck gelet ende gedelibereert hebbende, 5.ontseggen den suppliant sijn versoeck ordonneren hem niet alleen de gedane overleveringe 7.te voldoen aen de weduwe ende erffgenaem van wijlen den ontfanger Pauw nemaer 9.jaerlijcks te continueren in de betalinge der vijff en tseventich gulden hierinne 11.geroert. Gedaen t Utrecht den 14en aprill 1654 Onder stont ter ordonnantie 13.als boven ende was onderteyckent Ant. van Hilten 15.De Gedeputeerden van de Staten s Landts van Utrecht, gelet op den inhoude deser, 17.mitsgaders gesien der bovengemelten heeren Superintendenten nevenstaende 19.advis : Gunnen ende accordeeren de Remonstranten bij desen op interest een 21.somme van acht dusent gulden tegens den penningh twintich, uyt de cooppenningen 23.der lest vercochte landen behoort hebbende aen den convente van Maria Magdalena 223

224 25.tot Wijck hierinne geroert mits dat sij, Remonstranten, daervoor eerst 27.sullen verbinden in de beste forme de portie die de stede Wijck in den 29.gemelten convente aldaer is competeerende ende dat den rentmeester van denselven 31.convente in der tijdt sal mogen compenseeren de renthen aen hem qualitate qua verschenen 33.tegen t geene de voors. stadt Wijck uyt het meergemelte convent bevonden 35.sal worden te comperteeren. Gedaen t Utrecht den 19en aprill Onder stont : Ter ordonnantie van deselve ende was onderteyckent Ant. van Hilten. 39.Is geresolveert aen de heere van Vuylcop toe te senden copye van de voors. appoincte. Pag. 316 v 42.De Syndicus Schaghen gecommitteert om te reysen naer s GravenHage 2.ende te pousseeren het becomen van guarnisoen. 4.Is aen de borgemeester Achterhout ende Syndicus Schaghen geconsenteert 6.ordonnantie tot een en twintich gulden ter saecke van gedane vacatiën 8.over het affdoen van versochte surcheantie van den rentmeester van den convente nopende 10.de vijff en tseventich gulden jaerlijcks tot soulagement van de stadts quotisatie Pag. 316 v Den 21en maii 1654 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentius borgermeester Achterhout, Schaghen, Stochius,Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Zuylen van der Haer, ende Wijborgh. 13.Is geresolveert de Wijckerwegh te besanden 15.ende tot die eynde de huysluyden op te ontbiden 17.jegens maendag eerstcomende. 18.De brugh t eynden de Snelt te rapareren ende daertoe te emploieren stadts hout 20.staende in t gasthuys off, ende daertoe den cameraer geauthoriseert. Pag Op de pretensie van de tappers die sustineren afslach te moeten hebben van haer verdingen, 24.is verstaen volgens de resolutie haer sulx te accorderen, mits bij solemnelen eede 26.verclarende oprechtelick aengebracht te hebben, sonder door haer ofte andere te 1.hebben gedefraudeert, ende daertoe gecommitteert de heren borgermeester Achterhout, schepen 3.Schaghen ende Langelaer. 4.Om te liquideren ter camere van haer Edelmogende over de stadts contributiën, die men ten 6.achteren is aen haer Edelmogende comptoiren, worden gecommitteert de borgermeester Achterhout 8.ende de Syndicus Schaghen. 9.Geordonneert Willem van Dam gewesen Potmeester uutt den slote sijner reeckeninge 11.== tebetalen aen Jan Cornelissoon metselaer sestigh gulden in voldoeninge van sijn rest 13.aen de kerck verdient. 14.De vaelten van de straten te amoveren binnen 14 dagen op pene van verbeurte. Den 2en junii 1654 Present Achterhout, borgemeester B.Kemp, Schaghen, Rijswijck ende Romare 16.Is geresolveert dat die gene die minder hebben getapt als de brief hout, geen 18.afslach sullen hebben. 19.Ende daerop de volgende ontboden beëdigt ende geremitteert als volgt : 21.Hermen Aertsoon van Leuven heeft aengebracht 25 vat ende alsulx een derde part geremotteert. 24.Abigael van der Lith aengebracht dertien vat, ende geremitteert een derde part. Pag. 317 v 4.Aertie Jans aengebracht sestien vat ende geremitteert ut supra 224

225 6.Anna Bontemps dertien ende een halff vat aengebracht endeut supra 8.Anna Polter 8 ½ vat ende geremitteert ut supra 9.Gerrit de Kemp ontfanger van t huysgelt geordonneert te vertonen sijn 11.staet ende restanten tegen eerstcomende maendagh, ende dat tot Paeschen verschenen, om also te procederen tot executie ende haer Edelmogende compoiren te voldoen. Den 6en junii 1654 Presentibus Achterhout borgermeester B.Kemp, Schaghen, G.Kemp, Langelaer, Rijswijck, Romare, S.Kemp, ende Zuylen. 16.De deurwaerder belast de gebreeckige van t huysgelt 18.aen te seggen alsnoch te voldoen binnen den tijdt van 14 dagen 20.op pene van sittens gerechts te sullen worden geëxecuteert 22.ende dat tot den jare 1651 incluys. Pag. 318 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 1.Den cameraer aen te seggen de poort aen t dijckpoortjen te verwen in de Leutertoorn. 3.Te visiteren de mueren langs de stadts wallen. Maendagh den 12en junii 1654 Present Achterhout borgemeester, Schaghen, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp ende Zuylen van der Haer, 5.In deliberatie wesende geleyt dat men het achterstal deser stadt aen de comptoiren 7.niet sal connen betalen van t landt mette acht dusent gulden van t 9.convent te lichten, ende niettemin eenmael behoorden te worden gestelt een effen staet 11.soo is verstaen ende geresolveert de liquidatie t Utrecht gedaen,sooveel penningen vorder ten 13.lasten van de stadt te lichten,als men nodich hebbensal, waaertoe wort 15.gecommitteert den Syndicus Schaghen. Den 19en junii 1654 Present Achterhout borgermeest B.Kemp, Schaghen, Hollandt, Hattem, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Zuylen ende Wijborch 16.Is geresumeert de resolutie van den 12en deser aengaende 18.het lichten van penningen ende is daerbij alsnoch gepersisteert. 20.Den lombard te doen insinueren het observeeren van sijn instructie. 22.Den heere van Vuylcop borgemeester aen te schrijven == serieuselijck dat 24.bij sijn Eedele ordere werde == gestelt tot betalinge van t geene sijn Eedele 26.aen de stadt ten achteren is. Pag. 318 v 1.Is geresolveert de restanten van de stadts comptoiren dese weeck met 3.adsistentie van den officier ofte sijn substituyt te executeeren. 5.Volgens resolutie van den 2en aprill 1652 de bomen langes de stadts mueren 7.opgeciert ende te pareeren voor Victoris eerstcomende op poene van twee oudtschilt te verbeuren. 10.Ende worden geordonneert de huerders van de hooffgens langes de stadts gracht 12.de mueren te repareeren ende claer te maecken binnen van een maent op poene als boven. 15.Willem van Dam te doen conta... aen Jan Cornelissoon metselaer voor 17.eerstcomende donderdach op poene van executie. 225

226 19.Gerrit de Kemp ontfanger van t huysgelt geordonneert alsnoch sijn restanten 21.te leveren in handen van den deurwaerders omme de gebreeckigen te doen executeeren 23.ende door dat middel het comptoir van t huysgelt te voldoen binnen 25.den tijdt van 14 dagen op poene dat het hem sal wordem geïmputeert. Pag De heeren gecommitteerden deser stadt die den === Eedel gebooren heere van 29.Amerongen hebben wesen salueeren ende bedancken op t rapport... bij den 2.Syndicus Schaghen uyt Den Hage comende gedaen verhaelden dat in t discoureeren met 4.sijn Eedel geboorene over de saecken van staet sijn Eedele liberalijck hadde gepresenteert 6.de heeren regierders deser stadt den tijdt tot tijdt te willen communiceeren dat 8.communicabel was, soo hebben gemelte regierders == als in vore deelen geen 10.kennis hebende sulcx hoogelijck voor aengenaem ontfangen ende gecommitteert === 12.de heeren borgemeesteren, oudt borgemeester Schaghen, Hollandt, ende Kemp, mette 14.Syndicus Schaghen die geene die het best sullen vaceeren omme wel 16.gemelte heere van Amerongen tot het geven van de voors. communicatiën 18.te versoecken. Pag Ende is mede geresolveert de clerck van hoog gemelte heere 21.van Amerongen === sijn dienst van schrijven te recognosceern. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Pag. 319 v Den 24en junii 1654 Presentibus Achterhout borgermeester schepenen B.Kemp, Schaghen, Rijswijck, Langelaer, Romare ende Wijborgh schepenen. 23.Also Peter van de Lith deurwaerder deser stadt ende Laurens Ronckens dinaer 25.van de justitie aldaer maer hebben onderstaen sonder acte van desen gerechte te gaen ten 27.huyse van Francois Martijn, inwoonder deser stadt ende aldaer in weerwil. van sijn 29.vrouw los te snijden een hondt die aen een bandt lagh, aen den officier alhier eerst 1.overgelevert ende voort verbracht hebben, ende also de justitie misbruyckt. Soo 3.ordonneren die van den gerechte den voors. deurwaerder ende dinaer van de justitie binnen 5.acht dagen den voors. hondt aen den voors. == Martijn te restitueren ende te brengen ter 7.plaetse daer die vandaen is gehaelt op pene van cassatie. Den 6en julii 1654 bij t gerecht Present alle, exept Langelaer. 9. t Gerecht gelet hebbende dat Peter van der Lith, deurwaerder deser stadt ende 11.Laurens Ronckens dinaer van de justite niet en hebben gepareert de resolutie van den 13.24en junii 1654, hebben deselve gecasseert ende verlaten van haren dienst 15.gelijck sij haer verlaten bij desen. Den 10en julii 1654 Present Achterhout ende de heer van Vuylecop borgemeesteren, B.Kemp, Schaghen, Stochius, Rijswijck, Romare S.de Kemp, Zuylen ende Wijborgh schepenen ende raden. 16.Te maken reglement van t veer op Amsterdam, ende worden 18.daertoe gecommitteert de heren Achterhout ende Vuylecop borgemeester, B.Kemp, Schaghen, 20.ende Stochius, oudt borgemeester. Pag. 320 Maendagh den 17en julii 1654 Presentibus borgermeester Achterhout Schaghen, B.Kemp, Rijswijck, Hattem, Langelaer, Romare ende Wijborgh 1.Den rector Yppenboom sijn dimissie hebbende versocht, is sulx geaccordeert. 3.Peter Braem sonder te hebben consent school houdende, is verstaen hem sulx te 5.interdiceren ter tijdt ende wijlen sall hebben geobtineert behoorlick consent. 226

227 7.Worden de heren borgermeester Achterhout ende out borgermeester Schaghen ter beschrijvinge gaende 9.versocht ende gecommitteert om ter vergadering van de heren ordinaris Gedeputeerden voor te stellen de 11.procedueren door den schout Issendoorn in t executeren van de hondt van Lacroy gepleegt 13.ende daerbij versoecken sloteling van de procedueren van haer Edelmogende ter tijdt ende wijlen de 15.infractie deser stadts jurisdictie sal wesen gerepareert, ende daerop te nemen het 17.advis van de stadt ende steden. Den 24en julii 1654 Present Achterhout borgemeester B.Kemp, Schaghen, Hattem, Rijswijck, Langelaerr, Romare, S.Kemp, Zuylen ende Wijborgh. 18.Is Peter Braem tot schoolmeester geadmitteert, mits hem gedragende nae 20.d ordre ende instructie gemaeckt ende te maecken. 21.Is verstaen dat den syndicus Schaghen sall concipiëren de deductie van t recht van de 23.stadt tegen de proceduren van den schout over d executie van de hondt. Pag. 320 v Den 7en augusti 1654 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Present Achterhout, borgermeester, B.Kemp, Schaghen, Stochius, Rijswijck, Langelaer, Romare, S.Kemp, Suylen ende Wijborgh 1.Sijn binnen gestaen de gecommitteerden van de kerckenraadt alse domini 3.Steenwinckel predicant, Antonis Mom ende Reynier van Langelaer ouderlingen, 5.proponerende dat het jaer van gratie bij het overlijden van dominum Bargeius binnen drie 7.weecken soude expireren, ende alsulx de last van de === kercke alleen lag op den hals 9.van den voornoemde precicant, versochten oversulx dat mochten hebben consent tottet 11.beroep van een tweede predicant. 12.Waerop is geresolveert met die van de kerckenraadt te comen in conferentie 14.waertoe worden gecommitteert de heren Achterhout, B.Kemp, Schaghen ende Stochius, 16.ofte het meerendeel vandien. 17.Is geresolveert dat de respective portiers haer sleutels sullen hebben des avonts 19.te brengen aen den oudtsen borgermeester, bij sijn absentie aen den tweden borgermeester ende 21.vervolgens aen den outsten schepen in der tijdt. 22.Wort geordonneert den eersten borgermeester tegen den schout IJssendoorn te bewaren 24.het recht van den heer over het executeren van de hondt. Pag. 321 Den 25en augusti 1654 Presentibus Achterhout borgermeester B.Kemp, Schaghen, Stochius, Langelaer, S.Kemp, Romare, Zuylen ende Wijborgh. 1.Op t rapport van den borgermeester Achterhout van dat de heren 3.Gedeputeerden op t afstaen van den here van Vuylecop van de rentmeesterschappe 5.van den convente alhier, tselve Ampt hadden gegeven aen Peter 7.van Eewijck, chirugien alhier, daer nochtans bij speciael contract 9.opgerecht tuschen de heren Geëligeerden Edelen ende Ridderschappe, mitsgaders 11.de stadt Wijck in date den 7en februarii 1626 tselve Ampt niet bij de 13.heren Gedeputeerden, maer bij de voors. leden staet te vergeven, dat oock den voornoemde 15.Eewijck geen borger is, regelrecht strijdig mettet voors. contract. 17.Soo is verstaen ende geresolveert nae meriten van de saeck hierover de heren Gedeputeerden 19.te bejegenen, ende te tonen haer de ongelijck. Den 28en augusti Om te comen met de heren superintendenten van den convente, mitsgaders de heren van het capittule 22.in conferentie over het redres van t comptoir der gebeneficieerde goederen alhier ende een nader?? 227

228 24.contributie om door middel van dien tot beroep van een twede predicant geprocedeert te worden, worden 26.op rapport gecommitteert de heren borgermeesteren in der tijdt out borgermeester Schaghen ende de syndicus Pag. 321 v Den 4en september 1654 Presentibus Achterhout ende Vuylecop, borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, Hollandt, Stochius, Rijswijck, Hattem, Langelaer, S.Kemp, Romare, Zuylen ende Wiijborgh 1.Op het rapport van de heren borgemeesteren ende oudt borgemeester is dominum Steenwinckel 3.geaccordeert nae advenant den tijdt als sijn edele de kerck alleen sall 5.bedinen twee hondert ende vijftigh gulden jaerlix ende hiervan geconsenteert acte. 7.Is den Syndicus Schaghen tot het vaceerende rentmeesterschap van den convente van Maria 9.Magdalena ahier geaccordeert de stemme van de stadt, daer neffens een brieff 11.van recommandatie aen de heeren van de voorstemmende leden alsse de heren 13.geëligeerden ende Riddeschappe. 14.Braem geaccordeert de plaets van de Latijnse school op het kerckhof ende dat bij provisie. Pag. 321 v Den... october 1654 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. bij het gerecht Presentibus Achterhout borgermeester B.Kemp, Schaghen, Hattem, Rijswijck, Langelaer, ende Wijborg schepenen. 16.Het different ontstaen over de execuie van de hondt van Lacroy, is door intercessie 18.van de heren coronnel d Hallart ende van Moersbergen geaccommodeert. Pag. 322 Presentibus Achterhout ende deheer van Vuylecop borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, Hattem, Rijswijck, Langelaer ende Wijborgh. 1.Peter van Lith wederom aengenomen tot deurwaerder 3.Ende is voort geprocedeert tot electie van de regerende magistraet : 5.ende geëligeert Tot borgermeester Kerckmeester 7.Joncker Beerndt van Hollandt, 15.Dirck van Langelaer. Tot schepenen Potmeester 9.Cornelis Caerlen van Achterhout 17.Hendrick Versteegh 10.Sebastiaen de Kemp Heemraden 11.Joncker Gijsbert van Suylen 19.Beerndt de Kemp voor den tijdt van een jaer 12.Reynier van Langelaer. 20.Balthasar de With Cameraer gecontinueert Molenmeester 21.Jan Petersoon gecontinueert Pag. 322 v 1.Ende is bij de borgermeester Achterhout an de here van Vuylecop alsnu eerste borgermeester 3.overgelevert de sleutelen van de secrete kist neffens het grote ende cleyn segel, ende 5.de sleutelen van de sluysen, aen de twede borgermeester den sleutel van de secrete kist 7.ende van de kruyt-camer Den 20en october 1654 Presentibus Hollandt, borgermeester Rijswijck, B.Kemp, Zuylen ende Langelaer, 8.Is gelesen een requeste gepresenteert bij Antonis Aertsoon Mom. versoeckende approbatie opten uutcoop 10.mette ===== mombers van de kinderen bij hem verweckt aen Neeltgen Cornelis sijn 12.overleden huysvrou opgerecht den 19en september Mitsgaders daerbij gesien ende gelesen de voors. uutcoop ende inventaris mitsgaders summieren # vide folio 16. staet des boedels voors., hebben den voors. uutcoop in regard van de onmundigen geapprobeert 228

229 2 e verso 18.als haer Edele doen bij desen. # den 23en october 1654 Den 30en october 1654 Presentibus Vuylecop, borgermeester, B.Kemp, Schaghen, Stochius, Achterhout, Rijswijck, Hattem, D. van Langelaer S.Kemp, Zuylen ende R.van Langelaer, 19.Op de requeste van de justitie dinaer is hem toegestaen het weeckelijks tractement bij 21.tijden van sijn cassatie vervallen. 22.Is geresolveert dat Jasper de voerman op Utrecht hem preciselick ende strict sall 24.hebben te reguleren naer de instructie, ende van nimant in t pleysteren voor sijn peerden 26.yt te laten eyschen, ende daer in plaets van deboete van 42 stuvers in cas van contraventie 28.tegen de instructie ende dese resolutie het veer bij een ander sall wesen impetrabel. Pag. 323 Den 6en november 1654 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentibus Vuylecop, borgermeester Schaghen, Achterhout, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Romare ende Suylen 2.Is geresolveert te insinueren Cornelis Splintersoon ende Herman Tonissoon 4.aennemers van t bolleken, dat sij hetselve bolleken althans sullen hebben te 6.repareren en op te leveren in conformite van de conditiën, op pene van nader daer 8.tegen te voorsien. 9.Is binnen gestaen dominus Steenwinckel, predicant alhier, dolerende over de licentie 11.van de Maenschutten, schiiten in de Doelen, ende drincken van de schutterijen in de herberge ende 13.alsmede het scheren van de chirurchiers alles opten sondagh, versoeckende afschaffing van dien. 15.Is daerop geresolveert de voors. saecken in volgende vergaderinge te leggen in naerder 17.communicatie en het drincken in de herbergen door den officier te beletten. 19.Den vulnisman geordonneert de straten nae behoiren schoon te maecken op pene van cassatie. 21.Ende den dinaer belast het kerckhof schoon te maecken. Pag. 323 v Den 13en november 1654 Presentibus Vuylecop ende Hollandt, borgermeesteren Achterhout, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Romare, Suylen, R.van Langelaer. 1.Is op t voorstel van den heer van Vuylecop, eerste borgermeester, 3.ende in sijn edele plaetse gecommitteert ter vergadering van de heren ordinaris Bij provisie 5.Gedeputeerden jocker Berndt van Hollandt, twede borgermeester. 7.Ende is mede noch op sijn eygen costen ter beschrijvinge gecommitteert gemelten borgermeester. Den 20en november 1654 Presentibus Hollandt, borgermeester Schaghen, Stochius, Rijswijck, D. van Langelaer, Romare, Suylen ende R.van Langelaer. 10.Sijn binnen gestaen dominus Steenwinckel ende Hendrick Versteeg diacon 12.dolerende over de vuyicheyt van pater Rede, versoeckende dat daer 14.tegen mocht worden voorsien, waerop is geresolveert den officier 16.aenstonts aen te seggen dat hij passe op sijn debvoir, gelijck hem aengeseyt is. 18.Versoeckende mede reparatie van sijn woning ende aenbestede, waertoe op rapport 20.worden gecommitteert de heren borgemeesteren ende syndicus Schaghen. 229

230 22.Is verstaen in gevolge van voorgescreven resolutie dat een bruydt alhier woonachtig en trouwen 24.op een ander ten behoeve van de Armen sall betalen ses gulden. Den 21en november 1654 Presentibus Vuylecop ende Hollandt, borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, Achterhout, Stochius, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Romare ende Suylen. 1.Sijn binnen gestaen gecommitteerden van de Classis, dolerende alsnoch 3.hooglick over de extreme exorbitantie van pater Reede, 5.versoeckende tot weringe van dien promte ordre, ofte dat andersints 7.souden genootsaeckt sijn aen de Heren Staten deser provincie te doleren. 9.Is de voors. gecommitteerden daerop gecommuniceert de resolutie van 11.gisteren op t voorstel van de kerckenraadt alhier genomen, ende de last die den 13.officier is gegeven, ende daerom gepasseert bij deselve resolutie, ende dat den officier 15.conform de placcaten van de heren van den lande alsnoch sall hebben te doen sijn debvoir, Pag. 324 Den 23en october 1654 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentiibus Hollandt, borgermeester B.Kemp, Schaghen, Achterhout, Rijswijck, R. van Langelaer, Romare ende Suylen. 17.Op de requeste van de weduwe domini Vincentii Bargei 19.nopende de pretensie op de reparatie van de predicants 21.wooninge is geappoincteert. Alvorens hierop te disponeren 23.wort verstaen dat de suppliante sal hebben te exhiberen soodane eysch, 25.schijn ende bescheyt, als tot de justificatie van dese praetensie soude mogen 27.dinen, om deseve gesien ende geëxamineert nae behoiren gedisponeert te worden. Pag. 324 v 2.Wederom levendig te maecken het uutsteecken van t bolleken aen de Vrouwpoort. 3.Is mede verstaen dat de weduwe domini Bargei sall aenstonts overleveren de sleutels van de 5.predicants huysing ende dat dominum Steenwinckel daerin sall trecken metterwoon. 7.Op de requeste van Peter Braem wort denselven als maelmeester toegeleyt tot 9.een jaerlix tractement vijftigh gulden van nu of ingaende, mitsgaders wort 11.hem bij provisie toegestaen de woning van den rector in te gaen Paeschen eerstcomende, mits 13.hem te sullen (ge)dragen nae de ordre ende instructie van schoolgelt die hem sal voorgeschreven == worden. Pag Op de requeste van Peter Oevre man ende voogt van sijn huysvrouw in dier qualité momber 18.over Magdalena Jans dochter dochter van Mayken Tymens overleverende acten van 20.borgtogte van Jan van Beeck ende Jan Jelissoon Schoet schuyt schipper beyde t Utrecht 22.voor den suppliant ende het onderhout van t voors. kindt. Is geappoincteert : 24.De borgermeesteren ende regierders ouden ende nieuwen raadt der stadt Wijck bij Duerstede 26.gelet op de geannexeerde borgtogten permitteren den suppliant de penningen bij 1.desen gemelt te mogen nae hem nemen mits betalende de schulden van de onmundigen 3.haer voorts remitterende de vijftigh gulden van de Pott ende t verloop van dien. Actum ut supra Maendagh den 11en december 1654 Presentiibus B.Kemp, Schaghen, Achterhout, S.Kemp, Wijborgh, Zuylen ende R. van Langelaer. 5.Is geresolveert de bus te laten omgaen 7.Ende daertoe gecommitteert d oude stadt 9.Ott Jansoon Lambert Spithoven 10.Cornelis Evertsoon Hendrick Cornelissoon Nieuwe stadt 12.Adriaen Hendricksoon Bogart Wouter van Soest 230

231 13.Gerrit Petersoon Jan Jacobsoon van Leerdam 14.Ende tot de bewaring ende distributie volgens de ordre van t 16.gelt gecommitteert voor den tijdt van drie maenden 18.schepen Reynier van Langelaer. 19.Te doen publicatie tegen het v... van t bedelen bij de straet op voortaen penen?? Pag. 325 v 1.De heer van Vuylecop aen te schrijven de betaling van de contributie totte quotisatie. 3.Is vertoont bij den syndicus Schaghen dat op de nominatie over verkising van de heren geëligeerden 5.Edelen ende Ridderschappe ende de regierders deser stadt, de heren Gedeputeerden Staten s landts 7.van Utrecht aen hem hebben verleent commissie tot het Rentmeesterschap van den 9.convente van Maria Magdalena alhier door vrijwillig afstandt van de here 11.van Vuylecop sijnde vacant gevallen, gedateert den.... Pag. 325 v Den 18en december 1654 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentiibus heer van Vuylecop borgermeester B.Kemp, Schaghen, Achterhout, Rijswijck, Hattem, Langelaer, Zuylen ende R. van Langelaer 13.Is geresolveert dat de vrouwen gestoelten in de kerck, 15.sooverre sullen worden ingetrocken ende geëngt, datter 17.maer een enckelde tijll sal connen insitten, ende dat de 19.banckjens haere voetplaetsen niet ruymer sullen hebben, dan 21.datter een stoof kan staen, daertoe de kerckmeesteren worden geauthoriseert. 24.Aen dominus Steenwinckel verleent ordonnantie tot sijn extraordinaris toegeleyde ende sede 26.vacante van verdiende tractement. 27.Dat schepen Romare alsnoch sal verstrecken aen Potmeester Ossenbergh vijftich gulden. Pag Op de requeste van Wijn Petersoon geappoincteert nopende?? te mogen hebben een schuyt op den 3.Crommen Rhijn, In desen kan niet getreden worden. 5.Alsnoch te maecken een ordonnantie van t vracht loon der schipperen tot 7.Amsterdam te maecken. Den 29en december 1654 Presentiibus de heer van Vuylecop borgermeester B.Kemp, Schaghen, Achterhout, G.Kemp, Rijswijck, Hattem, D. Langelaer, Romare, Suylen, R. Langelaer ende Wijborgh 9.Is gelesen een missive van de Edelmogende Heeren Staten van contenu 11.dat het achterstall deser stadt ten comptoire van haer Edelmogende 13.binnen 14 dagen moet worden betaelt metten intereste a tempore 15.more op pene als bij den appoincte van remissie. 17.Waerop is naergesien de staet van het ganse achterstall deser stadt ende dat men 19.boven de acht dusent gulden van den convente noch van noden heeft === over de negen dusent 21.gulden, waertoe in aller ijll ende diligentie tot negotiatie van deselve penningen om all 23.vordere swarigheden ende oncosten voor te comen, dient geprocedeert soo wort 25.gecommitteert de syndicum Schaghen, om hem tot dien eynde te begeven naer Utrecht ofte Amsterdam. Pag. 326 v 1.Is verstaen aen den here borgermeester Wijck te leveren een dubbelt van de verbale opten 3.Crommen Rhijn voor desen gehouden, ende deselve alsnoch te recommanderen. Maendagh den 8en januarii 1655 Presentiibus de heer van Vuylecop borgermeester 231

232 B.Kemp, Schaghen, Rijswijck, Hattem, D.Langelaer S.Kemp, Romare, Suylen, ende R.van Langelaer 5.Is verstaen dat Jasper de voerman hem strictelick sal hebben te reguleren 7.nae sijn instructie in t rijden van de uren ende dagen, ende dat hij hem ende sijn 9.knechts sullen wachten yt van vertering van haer of peerden onderwegen te lasten 11.van de mede rijdende luyden te eyschen, of op haere reeckeninge in de herberge te 13.laten brengen op pene van cassatie. 14.Item niet meer of te nemen dan de tax van de vracht. 16.Om te maecken een ordre op t schoolgelt worden gecommitteert de heren scholarchen 18.De ordonnantie conform het poortboeck als anders, dat nodig sij te redigeren bij 20.geschrifte wort gecommitteert de syndicus Schaghen, om daerop bij den raedt 22.deliberatie gehouden ende arrest genomen sijnde deselve neffens het reglement van de 24.proceduren ende salaris van de procureurs etc. te doen drucken. Pag. 327 Den 15en januarii 1655 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentiibus Vuylcop ende Hollandt, borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, Achterhout, Hattem, Rijswijck, Langelaer, S.Kemp, Zuylen, Wijborg ende R.van Langelaer 2.Op het versoeck van meester Peter Braem schoolmeester, 4.om te hebben een galeriije in de schole worden op 6.rapport gecommitteert de heren scholarchen. 8.Aen het maecken van t bolleken verleent ordonnantie opten cameraer. 10.Op t versoeck van wegen capiteyn Willem van Rhee nopende Trijntgen Wieten wordt 12.versocht advis van de heren hooft-aelmoesseniers. 13.Te doen publicatie tegen het duyve-schiten op een peen van tien gulden, boven de boeten 15.van de placcaten, lastende den officier de roers aenstont of te nemen. 17.Is verstaen en dienvolgende geordonneert Doute met vrouw ende kinderen te 19.vertrecken binnen 14 dagen nae sijn guarnisoen op pene van daerinne nader te voorsien. 22.Te renoveren bij publicatie de lijste van t veergelt over de Leck, en die 24.mede te affigeren. Pag.327 v Den 5en februarii 1655 Present Vuylcop ende Hollandt, borgemeesteren Schaghen, Stochius, G.Kemp, Rijswijck, D. Langelaer, Achterhout, Romare, S.Kemp, Wijborch, Zuylen, ende R.Langelaer 1.Geresolveert in toecomende het uytgaende coorn te brengen 3.ende om te slaen over de landerijen. 5.De borgemeesteren geauthoriseert omme met de kerckmeesters ende metselaers 7.te overleggen wat de paden over het kerckhoff tot de kerck van 9.plavayen souden costen. 10.In gevolge van voorgaende resolutiën belast het geboomte aen de stadts 12.grachten op te nemen binnen 14 dagen bij die geene die alsnoch 14.in gebreecke sijn gebleven op poene dat bij den officier t selve sal worden gedaen. 17.De portier van de Waterpoort Heyndrick Gerritsoon bij provisie 19.toegestaen het gebruyck van de Leutertoorn mits hij deselve claer houde. 232

233 Den 12en februarii 1655 Present Vuylcop, borgermeester B.Kemp, Achterhout, Stochius, Hattem, G.Kemp, Rijswijck, D.Langelaer, S.Kemp, Zuylen, Romare,Wijborch, R.Langelaer 22.De kerckmeesters geauthoriseert de paden tot de keck 24.over het kerckhoff met steenen te doen 26.beleggen op sijn plat, aen de sijden op sijn kant. Pag. 328 Pag Hebben de hooft-aelmoeseniers volgens authorisatie het huys in de Peperstraet 3.bewoont bij Mayken Leyten, weduwe domini Leonini verhuert aen Willem 5.Vermeerten voor vier en twintich gulden, voor den tijdt van een jaer 7.inganck nemende Paesschen 1655 het huysgelt tot lastevan de verhuerders. 10.Worden geordonneert alle diegeene die hooffkens hebben langhs de stadts 12.===== wallen ende mueren, alsnoch het opgecierde geboomte te ruymen 14.binnen acht dagen, op poene dat den officier sulcx sal doen op sijn gewin. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 16.Mede geresolveert dat de,,saecke van,, policie sullen worden verhandelt op maendach 18.alleen, van justitie des vrijdaegs. Den 19en februarii 1655 Present Vuylcop, Hollandt, borgermeesteren Schaghen, Achterhout, Stochius, G.Kemp, Hattem, Rijswijck, D.Langelaer, S.Kemp, Romare, Zuylen, Wijborch, R.Langelaer, B.Kemp 19.Sijn binnen gestaen de gecommitteerde van de kerckenraed alhier alsse dominus 21.Theodorus Steenwinckel, predicant, Antonis Mom, ouderling ende Persijn diacon, ende is 23.op haerluyden voorstell verstaen advis van den syndicus als ontfanger van t comptoir der 25.gebenficieerde goederen. Pag. 328 v 26.Alsnoch gecommitteert de syndicus Schaghen om hem te begeven tot Utrecht ende te lichten de som 2.van thien dusent gulden, ende daervoor te opignoreeren de goederen die bij de stadt 4.in erffpacht worden gehouden, speciael den Deuvixweert stadts impositiën ende andere middelen. 7.Is van den syndicus Schaghen gecocht eem nieuwe eycken bedstede omme gestelt 9.te worden in het huys van de predicant Steenwinckel aen t 11.kerckhoff voor de somme van dertich gulden. Den 5en martii 1655 Presentiibus Vuylcop ende Hollandt, borgermeesteren Schaghen, Achterhout, Stochius, G.Kemp, Hattem, D.Langelaer. S.Kemp, Zuylen Romare ende Wijborgh. 13.Sijn de hooft-aelmoesseniers geauthoriseert om op te soecken wat p... en 15.Armen soude wesen gemaeckt bij de naevolgende persoonen : 17.Aeffge van Coddenoort 20.joffrou Gherarda van Braem van Schonouwen 18.Secretaris Booth 21.Durckge Thon 19.Vrouw van Oestrum 22.Peter Aert Pauwels 23.Nopende het legaet gemaeckt bij Jan Aertsoon Bremaet aen de kerck ende gasthuys alhier 25.amplecteert?? met den voorslach daer over gedaen ende te maecken twee distincte obligatiën. Pag De contributie van Catharine Broederschap nader te examineren. 3.Te leveren staet tegens eerstcomende maendagh om alsdan te beramen nader redres in t comptoir van de stadt. 6.Is op t versoeck van de eerwaerde kerckeraadt verstaen ende dienvolgende haerluyden geconsenteert 8.mett gerequireerde correspondentie te treden tot beroep van een twede predicant. 233

234 Den 20en martii 1655 Presentiibus Hollandt, borgermeester. Schaghen, B.Kemp, Achterhout, Stochius, G.Kemp, D.Langelaer, S.Kemp, Romare, Suylen, Wijborg ende R.Langelaer. 10.Is verstaen dat de heren keurmeesters sullen nemen een proeff van de 12.wetenschap die Gerrit Jansoon kuyper is hebbende, om te tonnen ende 14.andere maten te ijcken. 15.Aen Hendrick Jansoon portier gegost continuelijck off prolongatie van seven jaren huer van t 17.hoofgen aen de stadtsmuer nae expiratie van de lopende huer jaren. Pag. 329 Pag. 329 v 19.Op de requeste van meester Peter van Eewijck is geappoincteert : 21.Ten eynde om haer Edele te informeren op de lasten successive, die den suppliant tot het doen van de kuren 23.bij de annexe speciael gemelt, heeft gehadt ende daervan te doen rapport worden gecommitteert 25.de heren hooft-aelmoesseniers. inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. 26.De seven aengetrockene personen te doen vertrecken binnen acht dagen nae insinuatie 2.op pene van bij naerlatigheyt de facto te sullen worden uutgeset, waertoe voor 4.nu alsdan den officier wort gelast. 5.Op de requeste van den impostmeesters van de Croon opten tapper is geappoincteert : 7.De regierders?? etc. verstaen dat nimant sal mogen tappen als vast staende voor 12 vat in t halff 9.jaer, volgens voorgaende resolutie, haer accorderende op de suspicie de visitatie 11.metten officier te mogen doen, interdicerende alle gewesene tappers eenige biren bij de 13.kan tot den tapper te halen, ende dat in haer huys aen anderen om gelt te consumeren, op 15.pene van daerover als tappers ende fraudateurs aengesien te sullen worden, mits dat desen 17.datelick worde geïnsinueert. 18.Op de requeste van de pachters van de middelen geappoincteert : 20. De requeste deser stadt verstaen dat de supplianten alle suspecte plaetsen volgens 22,d ordonnantie metten officier sullen mogen visiteren. 24.De peyn van t wachthuys te brengen in de Nypoort. Pag. 330 Den 26en martii 1655 Presentiibus Vuylecop borgermeester B.Kemp, Schaghen, Achterhout, Hattem, G.Kemp, Rijswijck, D.Langelaer, S.Kemp, Romare, Suylen, Wijborgh ende R.van Langelaer 26.Om te weren alle onordentlickheyt in het toecomende, over het stellen 28.van de vrouwebancken in de kerck, ende om te geven contentement 1.aen andere van de gemeente, is verstaen ende geresolveert dat nae desen geen bancken aldaer 3.sullen worden gestelt dan nae voorgaende advis van de kerckmeesters in der tijdt, ende 5.resolutie van de heren van de magistraet. 6.Ende dat van nu off tot behoeff van de kerck op yder gestoelte ende banck van 8.yder sitplaets in ende op deselve \, de vastgehegte stoelen daeronder begrepen, sal 10.worden betaelt thien stuyvers jaerlix, waervan Victoris avont eerstcomende 12.ten comptoir van den tegenwoordige kerckmeester het 1 e jaer sal werden veschenen, 14.met waerschouwing dat die de voors. contributie is onaengenaem, sijn stoel ofte 16.banck sal hebben te dimoveren, ende uuttekerck te brengen. 18.Is verstaen dat men van daeg sal houden de conferentie met die van t capittel nopende de geëyste 20.bijslag van contributie. 21.Om net de weduwen van domini de Leeuw ende Bargius te accorderen over hare pretensiën 234

235 23.van houtwerck etc. in de predicants wooningen worden op rapport gecommitteert 25.de heren borgermeester ende syndicus. Los blad tussen 329 v en 330 in Den 5en martii 1655 Present Vuylcop ende Hollandt, borgermeesteren Schaghen, Achterhout, Stochius, G.Kemp, Hattem, D.Langelaer, S.Kemp, Zuylen, Romare, Wijborch. 1.Geauthoriseert de hooft-aelmoesseniers omme op te soecken wat penen den 3.ermen van Wijck soude mogen sijn gemaeckt bij de ondergeschreven : 5.Aeffge van Cordenoort 8.Peter Aert Pauelsoon 6.secretaris Booth 9.vrouwe van Oostrum 7.Gerarda van Baren van Schoonauwen 10.Dirckgen Thoen 11.Het legaet van Bremaet aen de kercke als gasthuys gemaeckt is men tevreden dat volgte 13.voorslacg, daervan worden gemaeckt twee distincte obligattën. 15.De contributie van t Catharinen Broederschap naeder te examineren. Pag. 330 v Maendagh den 2en aprill 1655 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentes de heer van Vuylecop ende Hollandt, borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, Achterhout, Stochius, G.Kemp, Rijswijck, Hattem, D.Langelaer, S.Kemp, Romare, Suylen van de Haer ende Wijborgh 1.De heren borgermeester ende regierders bevinden dat Berndt Arissoon veermen niet wetende uutte voeren 3.sijn gewoonlijcke frauderen ende loeren ende hem met geen redelicke remissie willende laten 5.gevougen, sich onderstaen heeft te stellen een hut op de kandt van de rivire an de oversijde 7.ende alsulx in prejudicie van de imposten van de Heren Staten deser provincie ende dese stadt 9.aldaer te tappen tot groten ondienst van deselve, interdiceren daerom de voors. Berndt nae 11.date deser insinuatie eenig bier te vercopen off tappen == op pene van 25 gulden over 13,yder dag dat hij contrarie coomt te doen te verbeuren. 15.En denselven noch geordonneert het padt van Vrouwen-kerckhoff te ruymen ende openen op 17.sijn behoirlicke ende oude brete binnen 24 uren, op pene dat de officier sulx sal doen op sijn gewin. 20.Is geresolveert wederom huer te maecken van den Hogenweert, ende om op vrijdagh 22.eestcomende tot dien eynde ende ten laste van Jasper Jansoon gecommitteert de borgermeester Hollandt, 25.Is verstaen dat Hendrick Jansoon portier van de Vrouwe-poort sal trecken volgens het oude 27.gebri\uyck van yder bij- ende torff-wagen een oortjen tot wechgelt mit den weg 29.nae behoiren onderhoudende ende de peyn slechtende. Pag. los achter 330 v en vòòr 331 Den 9en april 1655 Present Vuylcop borgermeester, B.Kemp, Schaghen, Achterhout, G.Kemp, Rijswijck, S.Kemp, Stochius, Zuylen. 1Op de requeste van Gijsbert Gerritsoon de Bie ut petitur nisi causam binnen 8 dagen. 3.Op de requeste van de kinderen van Cornelis Vernoy ut petitur voor sooveel. 5. de magistraet deser stadt aengaet.. Omme hierop 6.Op de remonstrantie van Berndt de veerman in handen van de pachters, stathoudende middeler te seggen 8.wijle de interdictie penael sonder bij hem directe ofte indirecte aen de binnen 8 dagen 10.andere sijde getapt te worden, ende == ==== in cas == ende sulcx bij hem 12.wort voorgenomen ordonnantie denselven,, de hutten aen de Geldersse sijde,,,, alvoorens gestelt te amoveeren op poene van hondert gulden.,, Hierna een twaelftal regels over t voorgaende item doorgehaalt. 235

236 ,,,, 13.De heeren regierders etc.,,interdiceeren,, der stadt Wijck === Berndt de veerman tapperneeringe,,,, 15.door hemselven ofte ymant anders,,directe ofte indirecte,, in de == hutte aen de Geldersse sijde bij hem 17.gestelt te exerceeren ofte doen exerceeren == op poene van == hondert gulden, te,,,, 19.ende amoticatio,,verbeuren ofte wegneminge,, van deselve hutte. Actum den 27en aprill Present Vuylcop, borgermeester, Schaghen, Achterhout, Rijswijck, S.Kemp, Zuylen, Wijborgh, ende R.Langelaer. Pag Sijn gelesen de pointen ende resolutiën bij den syndicus Schaghen geprojecteert tot 3.beneficie van het stadts comptoir ende redres van de verdien. Soo worden gecommitteert de 5.here van Vuylecop borgermeester, B.Kemp, Schaghen ende Stochius out borgermeesteren, om den 7.staet van de satdt == achterwesen ende de voors. projecten te examineren, ende rapport te doen van 9.alsdan voort geresolveert te worden. 10.Geordonneert Joost van Mourick gewesen kerckmeester alsnoch te betalen de dolerende 12.arbeytsluyden ende leveranciers binnen drie dagen == nae insinuatie op pene van executie 14.ofte anders binnen te leveren staet van sijn comptoir van ontfanck ende uutgift, om te 16.sien hoe verre gechargeert sij. Pag. 331 Maendagh den 30en aprill 1655 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentes de heer van Vuylecop borgermeester Schaghen, Achterhout, Rijswijck, G.Kemp, D.Langelaer, S.Kemp, Romare, Suylen, Wijborgh ende R.van Langelaer. 17.Joost Cornelissoon van Mourick gewesen kerckmeester wort geordonneert 19.alsnoch sijn staet ende documenten te leveren onder den secretaris binnen 21.acht dagen, op poene van op de gedepescheerde ordonnantie executoriael verleent te worden. 24.Jan Stam, sone van Jacob Jacobsoon Stam borger deser stadt hebbende gevaren uytte 26.Roer, sonder elders sijn vrijheyt te hebben genoten ende alhier hebbende gecocht een 28.eygen huysing alwaer vrouw ende kinderen met hare mobilen sijn ingetrocken, ende daerom Pag. 331 v 1.gequalificeert de Vrijheyt deser stadt op de tollen te geniten. Soo is denselven op sijn 3.versoeck geconsenteert sijn toll-teyckens ende attestatie in forma. 5.Rapport gedaen bij eenige heren gecommitteerden versocht om te examineren de staet van de stadt 7.ende de memorie ende remonstrantie ingestelt, om tot volle descharge van de stadt an de Edelmogende 9.Heren Staten deser provincie overgelevert te worden. Soo is haer Edele besoigne nae lecture 11.======= geapprobeert, ende geresolveert dese lopende weeck de voors. staet ende 13.remonstrantie haer Edelmogende vergadering in te leveren ende recommanderen, waertot op 15.rapport wort gecommitteert den syndicum Schaghen. 17.Is de overgeleverde specificatie van den borgermeester Achterhout aengenomen, ende daerop ordonnantie 19.verleent mits dat in het toecomende gene defroyementen sullen worden gedaen, noch van andere verteringen 21.boeck te houden, maer soo yt mocht worden verstaen te sullen worden bij voorgaende resolutie 23.van de heren regierders verteert, dat sulx promtelick sal worden betaelt. 25.Alsnoch te exploicteren de commissie tottet reglement op de veeren te houden, ende op 27.te soecken de voorgaende resolutiën op t houden van de schapen. Pag. 332 Den 21en maii 1655 Presentes Vuylecop ende Hollandt, borgermeesteren B.Kemp, Achterhout, G.Kemp, Rijswijck, D.Langelaer, S.Kemp, Romare ende Suylen van der Haer. 29.Is verstaen dat de weduwe van dominus Cornelius de Leeuw sal hebben 31. volgens de gedane estimatie de som van acht ende vijftigh gulden 1.en dat in voldoeninge van t ledekandt, kas ende bedtstede in de huysinge van den predicant. 3.Alsnoch promtelick ende metten eersten uutt te vorderen de legaten van de Armen ende anders wat 236

237 5.den Armen concerneert. 6.De heren hooft-aelmoesseniers geautoriseert om met vrouw de Leeuw te liquideren van de huer 8.van de huysinge daer sij is wonende, ende het overschot van dien te emplojeren ten behoeve off 10.betalinge van t costgelt van t kindt van Anna Cole. 12.Om te besichtigen het padt achter ende besijden de vaermans wooning aen t veer, sijn de commisarisen van de 14.weeck versocht, die bevinden hetselve padt niet te hebben sijn oude brete, alsdan den officier 16.te doen naecomen de resolutie van den 2en aprill Is voorgestelt bij den here borgermeester Hollandt, dat die van den capittule alhier hebben geresolveert 20.te willen contribueren hondert gulden s jaers boven de contributie die t selve capittel tot noch toe 22.tot onderhout van de predicanten heeft gecontribueert, doch niet anders dan dat het convent alhier 24.van gelijcken sal contribueren. Waerop is geresolveert op desen nader 26.vergaderinge te hebben ende alsdan te resolveren. 27.Ende dat men ondertuschen bij de heren superintendenten van den convente sall tenteren ende versoecken dat 29.haer Edele mede souden willen consenteren tot een nader ende meerder contributie tot 31.welcken eynde worden gecommitteert de borgermeester Hollandt, ende syndicus Schaghen. Pag. 332 v Den 28en maii 1655 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentes de heer van Vuylecop, borgermeester B.Kemp, Schaghen, Achterhout, Stochius, Hattem, Rijswijck, G.Kemp, D.Langelaer, S.Kemp, Romare, Suylen, Wijburg ende R.van Langelaer, schepenen. 1.Also Joost van Mourick als gewesen kerckmeester niet 3.en pareert de appointe van den 5en februarii 1655, en dienvolgende 5.onbetaelt blijven de arbeytsluyden van de kerck, is 7.verstaen soo den selven binnen drie dagen niet en voldoet op 9.de respective verleende ordonnantie sal worden gedepescheert executoriael. 12.Om den voorslag te concipiëren ende de schippers van den Crommen Rhijn 14.over het vervallen veer bij Jacob Leendertsoon Cloot te accomoderen, ten 16.aensien van de kinderen van denselven Jacob Leendertsoon, worden op rapport gecommitteert 18.de heren borgermeesteren ende d out borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, ende Stochius, om t selve 20.gehoort alsdan op een nieuw veerman geresolveert te worden. Pag Sijn binnen gestaen dominus Steenwinckel, predicant, ouderlingen de out borgermeesteren Stochius ende Antonis 24.Mom gecommitteerden van de kerckenraadt, voorstellende haer eerwaerde op voorlede donredagh volgens consent 26.van dese vergaderinge hadden geprocedeert tot een beroep van een tweden predicant, ende daertoe 28.eenparelick hadden vercoren de persoon van dominus Winandus Notelman predicant in Overlangbueren, 30.versoeckende daertoe approbatie, welck beroep met eenparige stemmen is geapprobeert.broeck 32.Voorstellende mede dat nodig soude sijn een ander bequame ruyme plaets in de kerck, om te 1.mogen catechiseren, daerop is verstaen een plaets te despiciëren. 3.Ende is mede verstaen dat in het toecomende een predicant stervende off elders wordende beroepen, ende alvorens 5.comende tot verkising van een ander, de kerckenraadt sal hebben te nomineren drie ofte meer personen, om 7.met correspondentie van de heren van de magistraet te worden gehoort. ende alsdan voort tot electie te procederen. 10.Is mede voorgestelt bij dominus Steenwinckel ende versocht, dat het huys in t convent van den 12.tween predicant sijnde gerepareert, hij soude mogen hebben de keur van beyde de huysen, 14.Is sijn edele sulx toegestaen. 15.Ende is mede geresolveert, dat in het toecomende een predicant stervende off elders wordende beroepen 17.en alvorens te procederen tot een nieuw beroep, de kerckenraadt sal hebben te nomineren 19.drie ofte meer personen, om met correspondentie van de heren van de magistraet te worden gehoort 21.ende alsdan te procederen tot electie. 237

238 Den 18en junii 1655 Presentes Hollandt, borgermeester B.Kemp, Stochius, Rijswijck, G.Kemp, D.Langelaer, S.Kemp, Suylen ende Wijborgh. 22.Sijn binnen gestaen dominus Steenwinckel, ouderlingen den oudt borgermeester 24.Stochius ende Antonis Mom, voorstellende dat haer Edelen conform het 26.gedane beroep van de kerckenraadt ende approbatie van de heren van de magistraet 28.dominus Wijnando Notelman hadde gepraesenteert het gedane beroep, ende dat sijn weerde 30.in name des Heren aengenomen hadde. 31.Waerop de heren van de magistraet hebben gecommitteert den syndicus Schaghen, om met Pag.333 v 2.de gecommitteerden van de kerckenraadt te reysen naer Rhenen ende ter vergadering van de eerwaerde 4.classis te versoecken approbatie, ende dienvolgende dimissie van de persoon dominus Notelman. 6.In plaets van Jacob Leendertsoon Cloot tot veerschipper op den Crommen Rhijn geadmitteert 8.ende aengenomen Loduwijck Jansoon Knijff, mits dat hij hem sall gedragen nae de 10.beraemde ende de te beramene instructie, ende d order van contributie, die hem sal worden voorgestelt. Pag. 333 v Maendagh den 25en junii 1655 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentes B.Kemp, Schaghen, Rijswijck, D.Langelaer, S.Kemp, Romare ende R.van Langelaer. 13.Is geconsenteert an Nicolaes van Ossenbergh tegenwoordige 15.potmeester een ordonnantie van hondert vijftig gulden op Willem 17.van Dam gewesen potmeester tot ontlasting van sijn comptoir. 19.Is verstaen en geresolveert dat de potmeesters sullen hebben te arresteren ende becommeren 21.de penningen, die naergelaten heeft Peter Aertsoon jongman van de Dwersdijck 23.om daeraen te verhalen vier hondert gulden, bij denselven an de Armen alhier gelageteert. Pag. 334 Den 27en junii 1655 Presentes Hollandt, borgermeester Schaghen, B.Kemp, G.Kemp, S.Kemp, D.Langelaer, Rijswijck, Zuylen, Wijborg, ende R.van Langelaer. 25.De heren van de magistraet bericht sijnde soo voor als nae de leste gehoudene classe 27.van Rhenen ende Wijck, dat deselve classe souden hebben geresolveert de comparerende personen 2.aldaer aen een eedt van niet te reveleren dat in hare vergaderinge passeert, te astringeren, hebben goet 4.gevonden daerop te horen de out schepen Gerrit de Kemp, die in de voorlede weeck op de classe 6.als ouderling van dese kercke is geweest dat gedaen sijnde, heeft verclaert dat in de voors. 8.vergaderinge dominus Noortdijck predicant tot Odijck hem heeft voorgehouden, dat hij moste 10.doen den eedt van niet te reveleren, doch dat hij dat heeft geweygert, en sijn misnoegen 12.daerbij hebbende getoont, hij niet wijder gevordert is, maer heeft met haer voort gebesoigneert. 14.Is rapport gedaen bij den syndicus Schaghen van de dimissie domini Notelman op de classis tot Rhenen. 17.De magistraet der stadt Wijck bij Duerstede hebben gedecreteert bij provisie, als haer Edele 19.decreteren bij desen jegens Berndt Arissoon veerman een poene van hondert gulden, ten 21.aensien hij heeft gecontravenieert de resolutiën van den 2en ende 27en aprill lestleden 23.nisi causam, daervan binnen drie dagen te adverteren ordonnneren denselven alsnoch de 25.voors. resolutiën te pareren op poene van daerin soo te versien als de policie vereyschen sal. Den 30en junii 1655 Presentes Hollandt, borgermeester Schaghen, G.Kemp, Rijswijck,S.Kemp, Romare, Zuylen, Wijborg ende Langelaer. 27.Op de requeste van Berndt Arissoon veerman gesien bij de heren regierders ouden ende 29.nieuwen raadt etc. de requeste op huyden bij Beerndt Arissoon gepresenteert, persisteerde bij 31.haer Edele bovenstaende genomen resolutiën, ende decreteren alsnoch de voors. poene. 238

239 Pag. 334 v Den 6en julii 1655 Presentes Schaghen, Rijswijck, D.Langelaer, S.Kemp, Romare, Wijborgh ende R.van Langelaer. 1.Uuttet magasijn voor de schutterij te lichten het boscruyt. 3.De oude schutten toegestaen sestien pondt cruyt. Bij t gerecht Den 7en julii Te compareren alle donredag op d executie op poene van een rijxdaelder bij den 7.non-comparant te verbeuren. Den 16en julii 1655 Presentes Vuylecop ende Hollandt, borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, Rijswijck, S.Kemp, Romare, Zuylen, Wijborg ende R.van Langelaer. 8.Den syndicus Schaghen bij sijn leste reeckeninge hebbende verantwoort 10.twemael vier hondert gulden als ontfangen van Gerrit de Kemp ontfanger 12.van t huysgelt. Daer hij nochtans ( vermits den voors. Kemp van de jaren van 14.reductie geen penningen had ontfangen ) van hem die niet ontfangen hadde, ende dat den gemelten 16.syndicus Schaghen van de kinderen van zaliger dominus Daniel Schaghen in sijn leven predicant tot Lopick had 18.geligt acht hondert gulden op den 23en october 1652 ende hem de voors. penningen mosten worden goet gedaen, 20.Soo is geresolveert hem daervan te ontlasten, ende van de voors. acht hondert gulden ten behoeve van de voors. 22.kinderen te passeren obligatie mits te lossen uuttet huysgelt. Pag. 334 v Den 30en julii 1655 inv.nr.51 E Stadsbest W.b.D. Presentes de borgermeester Hollandt, B.Kemp, Schaghen, Achterhout, Stochius, Rijswijck, D.Langelaer, S.Kemp, E.Romare ende Suylen, 23.Is rapport gedaen bij den here borgermeester Hollandt, dat de stadt 25.off de particuliere ingesetenen voor het rest van de stadt aen de heren Staten 27.comptoiren sullen worden geëxecuteert sonder dilay, waerop wesende in Pag deliberatie geleyt de ongelegentheyt van de stadt ende dat onaengesien alle debvoiren men geen penningen 3.heeft weten te negotiëren. Soo is voorgeslagen, off den Deuvixweert uutt 5.slaen in pandtschap. of te vercopen, doch middelretijdt den syndicum gelast 7.naer Utrecht te reysen, ende te halen met van Solingen over het lichten van penningen. Den 6en augusti 1655 Presentes de heer van Vuylecop ende Hollandt, borgermeesteren Schaghen, Achterhout, Rijswijck, ende Wijborgh. 9.Aen den boeckenbinder van Eede geconsenteert ordonnantie 11.tot hondert vijff ende veertigh gulden, in betalinge van 13.het opus farinacii van hem bij de stadt gehadt ende vereert. 15.In conformite van de voorgaende resolutie over de negotiatie van penningen, die de stadt 17.tot ontlastinge van s landts comptoiren schuldig is. 19.Is verstaen en geresolveert dat men sall presenteren requeste an de Edelmogende Heren Staten, om te hebben 21.consent tot de lichtinge van negen dusent gulden op den Deuvixweert, ofte anders consent 23.om denselven weert te geven in pandtschap of te vercopen, ende om sulx te doen ende besolliciteren 25.worden gecommitteert de borgermeester Hollandt, ende de syndicus Schaghen. Den 13en augusti 1655 Presentes de heer van Vuylecop ende Hollandt, borgermeesteren Schaghen, Achterhout, Rijswijck, S.Kemp, Suylen, Romare ende R.van Langelaer. 27.Is geresolveert ende dienvolgende aengenomen de penningen van jonckvrou Anna van 29.Hollandt, weduwe Suylen of haer soon joncker Gijsbert van Suylen van der Haer, om op de Deuvixweert Pag. 335 v 2.te vestigen ==,,ende,,.dat men an hem sall betalen d intereste op soodanen voet als men met van 4.Solingen sall handelen, ende dat de renten van de voors. drie dusent gulden van nu of sullen ingaen. 239

240 7.Om te redresseren deser stadts comptoiren ende daertoe middelen op papier ende op rapport 9.te brengen, worden gecommitteert de heren borgermeesteren, out borgermeester B.Kemp, Schaghen ende Stochius, 11.schepen Wijborgh mette syndicus, of t meerendeel van dien. 13.Om te examineren het overgeleverde concept van gildenbrieff bij de knoopmaeckers overgelevert 15.en daervan te doen rapport worden gecommitteert de heren borgermeesteren, Schaghen out borgermeester, S.Kemp, 17.Romare ende de syndicus, of die het beste sullen connen vaceren. 19.Is verstaen dat men de alimentatie van t kindt van Anna Cole sal doen cesseren, ende haer tot 21.devrunden renvoieren. Den 27en augusti 1655 Presentes Hollandt, borgermeester Schaghen, Achterhout, Rijswijck, S.Kemp, Suylen, Wijborg, R.van Langelaer.. 22.Is geresolveert het kindt van Anna Cole te senden tot joncker van Ensse Crom ende momber 24.van de kinderen van joncker Justus de l Espire, vader van t voors. kindt om redenen dat de 26.goederen van t selve kindt sijn subject fideicomis ende daerom bij deselve nae 28.haer goetvinden opgetrocken kan worden, haer gevende tot reysgelt van de diaconye twee gulden stuvers ende van deandere beurse yder 25 stuvers Pag. 335 v Pag Is rapport gedaen bij de borgermeester Hollandt, ende de syndicus Schaghen, als dat de heren van de voorstemmende 33.leden het versoeck van de stadt ( soo als t lag ) hebben toegestaen, maer dat de stadt Utrecht het versoeck 2.overgenomen ende daernae in specie de oppignoratie geweygert hadde. 4.Waerom is geresolveert op morgen op den eedt te vergaderen 5.ende soo op de vercoping van de Weert als de drie dusent 6.gulden van joncker van Suylen te nemen resolutie ende tot 7.de comparitie geresolveert dese volgende insinuatie : 8.De regierders der stadt Wijck tot haer leetwesen bevindende dat verscheyde van hare college tegen hare 10.pligt gans negligent sijn in t waernemen van de vergaderingen ende besoignes tot dienst van de stadt 12.soo ordinaris gehouden als extraordinaris aengeleyt sijnde, ende dat daerdoor geen vruchtbare resolutiën 14.tot ontlastinge van de swarigheden ende schulden van de stadt connen worden genomen, streckende tot despect 16.ende disreputatie van de regeringe, dat in t toecomende geweert behoort te worden. Soo hebben 18.voorgemelte heren regierders eenparelick geresolveert ende goetgevonden alle de leden van deser stadts regeringe 20.op den eedt te doen citeren jegens morgen te acht uren op den stadthuyse, om te plegen den dienst 22.ven t Gemene Best, soo anders bij vorder non comparitie ende continuacie de gemelte heren 24.regierders soodane resolutie sullen nemen als haer Edelen nae dwang van de eedt den dienst van de 26.stadt ende reputatie van hare regeringe nodig sullen bevinden. Den 28en augusti 1655 Presentes Vuylecop ende Hollandt, borgermeesteren B.Kemp, Schaghen, Stochius, Achterhout, G.Kemp, Rijswijck, S.Kemp, Romare, Suylen, Wijborg ende R.van Langelaer. Hattem ende D.van Langelaer buyten. 28.Nae deliberatie van stadts ongelegentheyt, ende om sich 30.eenmael te ontlasten, is geresolveert het utile dominium van de Deuvixweert 32.publiquelijck aen meestbidende te vercopen tot dien eynde billjetten te laten drucken 34.ende laten allomme affigeren jegens den 19en september 1655 de insetting ende den 3en 36.october 1655 de slag, Ende is verstaen dat men ondertuschen een veyling tot 38.pandtschap publicq sall doen, ende middelretijdt supersederen mettet doen drucken van de biljetten. Pag. 336 v 1.Ende is ten voors. dage gegost an de knoopmaeckers een gildebrieff soo ende gelijck 3.het concept is besnoeyt. 240

241 Nota dat de out borgermeester Stochius van dese commisie noyt rapport gedaen ende alsulx gerevanesceert is Den 10en september 1655 Presentes Hollandt, borgermeester Schaghen, Stochius, G.Kemp, Rijswijck, S.Kemp, D.Langelaer, Romare, Suylen ende R. van Langelaer. 4.Is bij den here,,out,, borgermeester Stochius voorgestelt, hoe dat sijn Edele 6.ymant had uytgevonden, die dese stadt op intereste sall doen de som 8.van ses dusent gulden, te verrenten jegens den penninck sestien, doch 10.soo men binen s jaers nae de verschijndag betaelt tegen den penninck ende dat men sall verbinden voor de betaling van de jaerlixe renten het incomen 14.van de Deuvixweert ende voorts generalijck voor den capitale als renten etc. op welcke 16.condtitën de penningen los te maecken worden gecommitteert den gemelten Stochius. 18.Is geresolveert an jonckvrou Anna van Hollandt, weduwe van joncker Adriaen van Suylen van der Haer 20.ende joncker Gijsbert van Suylen van der Haer haren soon tesamen te depescheren een rentenbrief 22.van drie dusent gulden, van haer ten behoeve van de stadt geligt ende dat tegen den penning 24.twintig, ende te dateren op den ==== datum van de resolutie van de lichting voor desen den 13en 26.augusti 1655 genomen. 241

242 Stadsbestuur Wijk bij Duurstede (1) inv.nr. 51 E (22 mei september 1655) NB. Fo niet overgenomen A Armen ijt sijnde gedoteert te inquereren 6 Appelmerckt in te willigen 9 Anna Noesten voor haar dochter Anna van Bijler gegost acte van collatie tot 9v een prebende alhier Adriaen Stevenss. Suijrmont sijn padt te beglinten ende begroepen op poene 18 van een rijder Appelmerckt 22 Anthoni Middelcoop ontseijt sijn versoeck van sijn muer te mogen uuttsetten 28v int Cloosterstraetgen Arnout Arnoutss. belast een smith te bestellen tot maecken vant ijserwerck 38 vande molen Jonkvrouwe Anna La Mer doleert over t ongelijck van die van Gelderlandt 39 ende gerenvoijeert aende heren dijckgraef ende heemraden t Gevolg 39v,40 Anthonis van Schuijlenborg tot mercktschipper op Utrecht aengenomen 62 Anthoni Middelcoop geordonneert de pooten gestelt op de weij nae den 62 Hogendijck uutte roijen Adriaen Danielss. vande vulmolen 63v Ameronger weterings water opstouwing 77 Aende tottet maecken vant Lieve Vrouwen hooff te halen uutten Deuvixweert 82 De heer Anthoni Chaerles parmentier geeligeert int 1 e lith 105,106 Arme torff te copen uutte middelen vande extraordinaris bus 115 Arme pots penningen te vorderen uutte huijsing van Herbert Hendrickss. 121 Aelbert Schaghens voorstel om vulmolens te leggen op de Leck ende eenige 126 artikelen daer op geconsenteert Appellenten gerenvoijeert bij de Staten aen hare magistraeten 132 Adriaen Stevenss. van Zijls proceduren contra een schout 140 Het gevolg 141v Acoort tuschen de regenten vant gasthuijs ende Cornelis Cool geapprobeert 155 Adriaen Danielss. af te vorderen de 150 gulden 157v Anthoni van Bijllevelt verhuert den doorganck door de Wall ende het erff langs 158 de gracht Accoort tuschen den officier en Jacob Peterss. van Sandt over Jacob Mom 158 Amersfoorts heren versoeck nopende het vergeven van haer secretaris ampt met 160,161, sijn gevolg 161v Aert Peterss. verboden geen vis aff te slaen onder de predicatie 162 Adriaen Provo gestelt tot meter vande appelen 189v Arme luijden uutte huijsingen te doen gaen op peen van ses gulden 190v Aerdaeckelen niet begrepen onder de waren den tijdt van voorcoop subject 208 Acte van cautie voor de schipper Jacob Cloot 208 Anna Bontemps verboden vaelt te leggen aende straet op poene van verbeurte 122v Almanacken niet meer te distribueren 271v Arme luiden te doen vertrecken 277v Aelbert Schaghen gegost alleen de grutterije 288v Approbatie verleent op het maeckgescheijt opgerecht tuschen de here van 304v Moersbergen en jonkheer George Halkeer Antonis Aertss. Mom versoeckt approbatie op den uutcoop van sijn kinderen 322v Arme luijden van buijten ingecomen sijnde uutgeset 329 Arme legaten nijt te vorderen 332 Anna Colens kindt te versenden 335v B Booden niet opt stadthuijs te comen sonder mantel op pene van drie stuijvers 7 Begraeffenis vande heer Vande Natewisch toegesonden den schout 9v borgermeesters ende secretaris Blaffaert vant mergentalen te informeren 9v Borstbandt van Sint Nicolaas gilt bij de stadt betalen 14v 242

243 Brouwers geen biren te leveren aen sotelaers dan nae gesine billiet vande pacht 15v Begraeffenis vande vrouw Van Moersbergen gecommitteerdens gesonden nae 20 ouden gewoonten De brouwers bij den inslach het vaten te betalen 29v Borgermeesters leveren weder sijts over de sleutels 45v Jonker Beerndt van Oestrum heer Van Broeckhuijsen geaccordeert acte van 50,51v suivivante vande ontfanck etc. Gevolg in regard vande schout Issendoorn 52 Approbatie vande ouden raedt 157 Bastiaen de Kemp potmeester geordonneert het overluijden van jonkheer Van 55 Broeckhuijsen te betalen aende kerck Boeten inde vergadering vande schutterij vallende den officier niet te eijschen 61 Boom door den cameraer te leggen int weijgen van Willem van Welij over de 61v sloot Brouwers eedt te laten doen 67v Borgerhopluijden alle gecontinueert 68 Boete van hondert gulden gestelt op te stadts gulden 69v Boomen opten Crommen Rhijn op te chieren 74 Berndt de Kemp de sleutel over te doen geven vande boom aende Wall 82v Beschrijving gedaen vande steden door die van Amersfoort 93,102v, 103,122 Bernt Toniss. van Winckel sijn borgerschap vereert 96 Blaffaert vande jare 1599 bij Cornelis Vos overgelevert 95v Bollekens reparatie te accorderen met dijckgraef ende heemraden 96 Borgermeesters op beschrijving niet langer te compareren dan 14 dagen 97 Borgerhopluijden verteringen afgeschaft 97v Buertmeesters vande Leuterstraet geordonneert de heull teijnden hare straet te 99 repareren Boomen bij de heren Staten opgechiert langs den Crommen Rhijn 99v Buerten gelast stadts grachten te bijten elck op sijn vack 111v Balthasar Vosch vande Deuvixweert 120v Brugge bij Adriaen van Noorts te repareren 125v Bedelaers niet langer dan een nacht te logeren 150v Berndt de Kemp bij provisie geaccordeert een doorganck vande gevangen toorn 156v Borgemeester als surintendenten vant convente gelast jaerlix een rekeninge over 156,224v te bren[g]en Borgermeester Van Dam tot Amerfoort een glas gegost 158 Backers geen hoorn te blasen onder de predicatie 162 Barbara Huijberts die haer man negen jaren was absent geweest sonder van hem 167 tael of teijcken te horen is geconsenteert te trouwen met Robbert Paets Brugge voorgeslagen te maecken over de gracht teijnden den Rhijn 169v Bieren niet uutte slaen dan bij brouwers 173 Berndt de Kemp schepen gecommitteert op beschrijving 174 Bedelaers niet langer dan een nacht te logeren 183v Berndt Polter geadmitteert tot contre rolleur vande afslach vande vis 193 Bedelaers niet te logeren dan op consent van borgermeesters 200v,206 Berndt Schaghen vertoont sijn commissie als adjunct secretaris ende eedt gedaen 206v,207 Buermeesters respective belast te leveren lijste vande vremde luijden die in hare 207 buerten sijn comen wonen Brugge te leggen over de stadts gracht daer toe als noch staet te maecken 211 Bancq van leninge aen Gerrit Kelderman in huijr geconditioneert 218 Bartel Janss. geconsenteert te mogen timmeren op de heull teijnden de Strostraet 228 Borgerij versoeckt een rector 232v Bolleken aen te bestaden voor ses jaren 236 Bremaerts weduwe geordonneert het padt langs haren boomgaert te sanden op 236 poene dat het Cingels padt sal worden geopent Brieff loop op Utrecht een stuver 241 Berndt van Oestrum heer tot Broeckhuijsen renuntieert de suivivantie vande 248,249 ontfanck aen Christoffel Stochius Borgermeester Schaghen gecommitteert nae Den Haeg om guarnisoen 249v Berndt Schaghen coopt een hoofken van Maijken Arts 269 Bremaerts weduwe geordonneert het padt langs haren boomgaert te sanden 270 Berndt van Leeuwen tot Utrecht de stadt te doen aff houden de actie van Buijs 271v Brugsken te maecken over stadts gragt 293,297v, 301 Bomen te ruijmen langs de stadts muer 296v,298v Berndt Adriaenss. veerman toegestaen het huijs van Cornelis Wortell af te 299v breecken Berndt de Kemp borgemeester bij provisie geconsenteert een doorganck door

244 den toorn ende sijn hoff Bomen langs de stadts mueren omgeciert 318v Borgemeester gelast het regt van de heer te bewaren tegen den schout over 320v d executie van een hondt Borgermeester die den outsten is niet comende compareren ter vergadering 323v vande heren Staten Gedeputeerden is den tweden gecommitteert Bancken in de kerck niet te stellen dan bij advis vande kerckmeesters ende 330 resolutie vande magistraet ende taxatie op deselve Barendt Ariss. veerman geinterdiceert te tappen in de hut aende oversijde 330v Den selven het padt achter sijn huijs te ruijmen 330v Den selven geconditioneert in een boot van 100 gulden 334 Boeckenbinder van Lede geconsenteert ordonnantie van 150 gulden 335 C Clepper toegeleijt een rock voor de wijnter mits restituerende bij sijn verlating 10 Jonkvrouwe Catarina van Broeckhuijsen gelegateerde dusent gulden aende armen 12v gelicht bijde stadt Commissarissen geordonneert te informeren op uijtsmijten van glasen 13 Cornelis Carlen van Achterhout sijn padt te gelinten ende begroepen op poen 18 van een rijder Cameraer Berndt de Kemp geaccordeert 900 gulden uut de penningen van arme 21v pot Cornelis Thoniss. van Drielt aengenomen tot gesworen 29v Clooster kerckien te repareren 37 Cameraers comptoir te dresseren 46v Cornelis Verschuir desisteert vande grafstede 48v Comptoir vande secretaris gebeneficieert 59v Correspondentie tuschen Rhenen ende Wijck 64 Crommen Rhijn een treckpadt 76 Cnecht vande admiraliteijt alhier door de magistraet opt versoeck vande here 86v,88v,89 Staten doen vertrecken Dominee Cornelis de Leeuw toegeleijt vijftig gulden uutte rantsoenen vant 99v vercochte landt vande vicarije vande stadt Christoffel Stochius cameraer geaccordeert vijff hondert gulden 111 Cameraers boven haer ordinaris werden niet toe te leggen 111v Crommen Rhijns lijntpadt te bewonderen 123v Verdiepinge 124 Navigatie 124v Chijshuijs in te voeren 128 Costerin gegost acte van suivivance vant costerampt nae dode van haer man 141 Cornelis Gijsbertss. vant groefbidderschap 141 Christoffel Stochius wijst aen dat den ontfanck vant outschilt ende schellingelt 145 geen gemeenschap met de predicanten ontfanck is hebbende Convents reeckeningen met sijn justificatie ende verificatien wel te letten de 156 borgermeester versocht Den dubbelt vande reeckeninge voor de stadt te lichten 156 Gevolg 156,3v, 186v,213v Christoffel Stochius out borgermeester doleert over Jan Corneliss. van Breugel 168v Dominee Cornelis de Leeuw toegeleijt vijftig gulden 178 Idem versoeckt augmentatie van gagie 180 Cornelis Janss. de Roij als omroeper Thieleman geadiungeert 181 Commissaris vande weeck gecommitteert tot suijvering vande sestienden 185v reckeningen Christoffel Stochius momber over de kinderen van Dirck van Luttelgeest 194v versoeck adiunctie van een momber Cleppers te licentieren ende ander te stellen 199v Contributie oppostitie tot den predicanten ontfanck bij Maria Stael wesende haer 200,209, soon van een vicarije 230v Clooster Rhijn sandt uutgaende valt oppositie 201,202v, Ende sijn gevolg 202v,203, 204, v,209v, 210,212v Cornelis de Kemp geconsenteert te mogen stellen een oostall buijten de 213 Veltpoort 244

245 Cornelis Reijerss. uutgeslagen een plaets buijten de Veltpoort om een huijs te 214 stellen Cornelis Vernoij geadmitteert tot schoolmeester 215 Crommen Rhijns schippers wesende in disordre de heren borgermeesters daer toe 220 gecommitteert Crommen Rhijns schuijten op haer beurten te doen varen Hendrick vande Lith 223v belast Ende borgt te staen 233 Convents reckeningen te doen dubbelen 224v Op convents reeckening geroijeert 75 gulden die te doen passeren 225v,227 Cornelis Leoninius junior wort versocht in plaets van sijn vader te predicken 234,235 Combinatie van Overlangbroeck wort ontslagen 235 Cornelis Gijsbertss. ordonnantie van 30 gulden vant verlos vande pachtingen 236 [Gecommitteerden] gestelt tot redres vande stadts comptoiren 331 Christoffel Stochius tot de nominatie vande bediening vande ontfanck gegost een 311v tijdt van drie maenden nae sijn doot Vant convent penningen te lichten 318 Convents quotesatie gecontinueert 316 Capittels contributie 332 Commissie om bij slach te hebben vande convente 332 Christoffel Stochius imagineuse gelt lichting voor de stadt 336v Comparitie vande Crommen Rhijn 236v,290 Commissaris in justitie 7 weken om te gaen 293v Cornelis Janss. de Roij aengenomen tot clepper 244v Crommen Rhijn gevisiteert om te ordonneren een lijndtpadt 245v Comparitien vande magistraet hoe waer te nemen 263,290v Crommen Rhijn schippers regliment 278v Dominee Cornelis de Leeuw neemt tot sijne lasten hondert gulden van Frederick 281v Hermanss. van Issendoorn Crommen Rhijns penningen hoe te ontfangen 286v Crommen Rhijns veergelt 287v Comparitien vande heren vande raadt op reeckeningen en verpachting van 292 imposten doch de wedden voor het gerecht Corruptele int vercopen van slachbeesten geweert 292v Crommen Rhijn mondt te beschoeden 297v Convents landt 303 Chirurgeijn geen arme luijden sonder last te cureren ten laste vande beursen 310 Commissie van meester Gerbrandt Schagen als sijndicus 311 D De weduwe van Nicolaes Wijborgh aff te handelen de blaffarden vande 7v ontfanck De gehoefslaegden voor de Waterpoort aen te manen de reparatie van haer 9 schoeding De deurwaerders belast actie van justitie te institueren tegen Jan Corneliss. op 38v cassatie Dinaren vande justitie 39 Dinar vande justitie de vulnis kar gegost 52v Different contra Welij vande aerde te halen 84 Defroijementen aen nimant dan aen dijckgraef ende heemraeden te doen 97v Dirck de Bie presenteert een calumnieuse requeste aende heren Staten 103v David van Groll sijn vader als portier geadiungeert 198 Dirck Admirael gegost houlix proclamatien 216 Deurwaerders belast alle dinxdag te leveren een memorie vande citatie 216 Ende haer des maendaegs te laten vinden aent stadthuijs 216 Dinaer vande justitie belast de bedelaers vande straet te houden ende daer 5v voor te genieten te 14 dagen 10 stuijvers elcke weeck op twee beursen Daniel de Loge vande courante te brengen jaerlix bij provisie toegeleijt 15 31v gulden Different vande steden contra de stadt Utrecht 64 Daer over den out borgermeester Schaghen gesonden naer Den Hage 64v Eerst communicatie gehouden tot Amersfoort 64v Rapport vant verricht in Den Hage gedaen 67 Dijckgraef ende heemraden verstaen dat de aerde tot Lieve Vrouwen 132v, 133 hooff nodig sal worden gehaelt uutten Deuvixweert ende t voorlandt 134, 134v van Balthasar Vosch 135v,136v 245

246 137 Deselvenen statueten een peen tegen de molenaers 133v,136, 137 Dinaer van justitie Laurens Romkens sijn instructie 241v Descriptie vande stadt te maecken om onder de datlas te stellen 248,250, 251 Doctor Schaghen toegeleijt 25 gulden van geleverde medicamenten aen arme 254v luijden Dirck van Langelaer cameraer geconsenteert tot ontlasting van sijn comptoir 271v opt huijsgelt 200 gulden Deurwaerder alle restanten ende acte van conditie ter executie te stellen binnen 274 ses weecken Deuvixweerts pachters accorderen over een kade te leggen 275 Dijckgraef ende heemraeden niet mee te defroieren 291v Dirck van Baal aengenomen tot deurwaerder 299 Deurwaerder borg te stellen 299 Ende haer verdeling 299 De doden voor de clocke twaelff uren in de kerck te brengen op poene van gulden Deurwaerder ende dinaer van justitie eijgenaer autoriteijt een hondt uutten huijs 319v van Martijn haer [ge...] te restitueren op poene van cassatie Duiven schieten verboden 327 Doute gelast te vertrecken 327 Deuvixweert te belasten ofte in pandtschap uijt te slaen 335 Denselven weert te vercopen 336 E Expectantie van een prebende ofte vicarije tot onderhout van een rector te 63v versoecken Elisabet Tijnagels versoeckt mombers voer hare kinderen 128 Eelgis Coelewijn tot clepper geadmitteert 145 Egbert de Ridder revoceert de iniurie aende heren gedaen 164v Expectantien noch ter adiunctie te geven 244v Electie van huijsmeesteren 314v Eedts voorstell in vergadering vande classe 334 Eedt vande brouwers ende tappers 69v Eedt bij schepenen te doen 259 F Ferdinant La Meer bij continuatie te adduceren voor t gerecht 139v Idem 158v,159 Furnissement niet aen te nemen dan bij procuratie 238 Meester Frans Uuttenbogardt gegost een glas 243 Floris Claess. gegost het gebruijck vant huijsken in de Waterpoort 244 Ferdinant La Meer in sijn huijs verseeckert 270v,285v Tegen de fraudes in de impost vande biren resolutie 329 G Geuten te openen inde Achter ende Vorderstraet 4v Gijsbert Janss. leijdecker toegeleijt vijfthien gulden voor sijn vall vant stadthuijs 14 Gosen de Bie bier gefraudeert 16 Gerrit Kelderman redenen te doen geven waerom Leutersteijn heeft afgebroocken 18,20v ende weder op te maecken Grafstede vercocht aen Johan Pembroeck 21v Inde grachte vande stadt geen krengen te werpen op peene van drie gulden 31v Inde gracht niet te vissen op peene van 25 gulden 31v Gelt te lichten tot betalen van Reijnier Bouwers 36v Gerbrandt Schaghen secretaris gegost neffens sijn hoofgien toorn 38 Gelt a 5 of 6000 gulden te lichten door G. van Hengst 41 Grafstedes prententie vande raedts heer Ploos te nemen advis 46,57,75v Tot geltlichting te laden den ouden raedt 46v Gevolg 47 Gevolg 48v Gerrit Wijborg borgermeester versoeckt het padt langs de gracht te leggen opten 61v 246

247 dijck Denselven sulx geaccordeert onder seeckere conditien ende een doorganck int 62v rondeel Gesworens van haren eedt ontslagen 67v Goude ende silvere specien door gecommitteerdens te visiteren aent comptoir 68 vande secretaris Gesworens instructie gealtereert 69 Gesworens eedt te doen 70v Gelt vande armen niet uut te setten dan op hijpoteecq ofte twee suffisante 75v borgers Geerfdens aende stadtswall aende westsijde de muer op te maecken 77 Grafstede van Gerrit van Leuwen 86v Geuten vande Vorder ende Achterstraet opt versoeck vande schout Issendoorn 93 verleijt ende bij hem ten dele te onderhouden Gildebriven te resumeren 96 Gijsbert Corneliss. Weel vercocht een erffgen achter sijn huijs 120 Geuten alle maendt te schouwen 129 Gerbrandt Schaghen secretaris levert over twee plechten in cassatie van een 131 plecht van 150 gulden die de kerck had spreckende op sijn huijs inde Muntstraet Gerrardt Wijborg borgermeester geconsenteert een tenen horde te stellen inde 137v stadts gracht Gerbrandt Schaghen secretaris geconsenteert een tijdt van een maendt t Utrecht 139 te gaen tot bevordering van sijn studie Gerbrandt Schaghen gecommitteert de bedining vande predicanten ontfanck 152 Inde grachten vande stadt nimant te hebben schouw of schuijt 156v Gijsbert Janss. leijdecker aenbestaet het stadthuijs te decken voor de jaren v ende 1649 Godert van Issendoorn belast nimant ijt vercopen voor het Hof te beletten 190 Jonker Gerardt van Rhede here tot Nederhorst geeligeert inde plaets vande grave 192 Van Zolms Jonker Gijsbert van Suijlen aengaende genotuleert is geresolveert te roijeren 193v Gesworens gilde gereduceert tot 14 int getal 194 Geerfdens inde Peperstraet die uutsteeckende geuten hebben opt kerckhof de 197v selve in te trecken Garnisoen te versoecken 209 Gerbrandt Schaghen desisteert ten behoeve vande stadt vande tour inde 233v prebendens alhier hem toegedeelt Gerrit Janss. de Leeg ijckmeester vande vaten 246 Gerrit Kelderman geordonneert een afgebroocken huijsken weder op te maecken 267 Goederen van Maijken van Schaffelaer te vercopen 268v,270 Gerardt Wijborg geordonneert het padt langs de Kalverweij ende de Hogendijck 269v te sanden Gerbrandt Schaghen secretaris versoeck te handelen vande gasthuijse elff hondt 272v,284 landts die met hem gemeen leggen Jonker Godert de Conick tot Roijesteijn gegost een stem vande stadt tot een 282v comparitie die bij het derde lit sal worden vergeven Geertruijdt van Issendoorn prebendate gegost augmentatie 288 Meester Gerbrandt Schaghen aengenomen tot sijndicus vande stadt 310v,311, 312 Gelt te lichten uutte cooppenningen vande landen vande convente 315v Gelt te lichten geresolveert 318,326 Meester Gerbrandt Schaghen vertoont dat de heren Gedeputeerden op de 328v nominatie vande heren geeligeerden [....] ridderschappe en de stadt Wijck hem hadden verleent commissie tottet rentmeesterschap vant convent Geboomte langs de stadts gragt op te nemen 327v,328 Gelt tot 3000 gulden te lichten van jonkvrouw Anna van Hollandt weduwe Suijlen 335 Brief geconsenteert 336v H Hendrick vande Lith geconsenteert den toorn teijnden Paterstraetgen op de pacht 6 van 10 stuijvers jaerlix Heuls reparatie door den Leckendijck te vertonen dijckgraef ende heemraden 16v Herbert Hendrickss. van Meurs gegost in erfpacht te nemen den toorn aende muer 37,69v om daerop een molen te stellen Huijbert de voerman gepecceert 42v,43v, 247

248 47v Heemraden geordonneert een boom te leggen over de sloot tuschen het landt vant 55v capittel ende convent aent santpadt nae Cothen Hoogtijdt wijnen de kas betaelt tot 14 stuijvers 77 De heer Van Amerongen een glas geaccordert 82v t Hof heeft geen arrest op goederen in dese stadt of jurisdictie gelegen 101 Huisgelt niet te remitteren dan solemneel 115 De heer Van Broeckhuijsen vereert een glas 121 Herbergiers geen gelag te setten onder de predicatie 162v Huijsluijden opposseren tegen het wachtgelt 164 De heer Van Amerongen versoeckt de stem vande stadt tot de electie uutt de 194v heren Schade ende Both voor de gene die sijn Edele sal voorstellen De heer van Rijnesteijn versoeckt t selvige voor de heer Van Renswoude 195 De heer Van Broeckhuijsen versoeckt de stem vande stadt op beschrijving om te 196 hebben de repartitie deser provincie Hendrick vande Lith geinterdiceert de vischerij tuschen Wijck ende Cothen niet 196 te hueren ende geen schuijtgen inde stadts gracht te houden Heull aen Clooster Rhijn sijnde ingesackt de heemraden geordonneert opte 201v,205v maecken Huijbert Janss. gegost acte dat het erf bij hem vercocht aen Willem van Dam 207v vande hypotecatie des pots penningen wort ontslagen Hendrick Versteeg ger[..]eert een boomgaert huijsgen int huijsgelt 217v Huijsing bij dominee Borgeo wonende bewoont sijn vloer ende keucken te repareren 220v Hendrick vande Lith voor t sluijten ende ontsluijten vande binnenschuijten 231v toegeleijt 12 stuijvers Heemraedt belast te leggen een nieuwe heul 231v Heijndrick Janss. portier vande Waterpoort 245 s Herewegen met heijningen niet te be[b]ouwen 274v Hoofgens langs de stadts gragt niet meer te houden dan een tijll bomen 277 De voet vande muer bijde huerders te onderhouden 277v Hendrick van [J]uter[ss] schepen tot Amersfoort een glas gegost 285 Hilleken van Bemmel gegost een jaer van gratie vande prebende 288 Herbert de Kemp neemt aen het bepoten vande Wijckerwegh 294v Herman Aertss. van Leuven gegost 20 gulden 296v Hogenweerts verpachting aen Jasper Janss. 296v,297 Hans Plaet in plaets van sijn vader tot schipper vande Crommen Rhijn 307v aengenomen Hoff Provinciael tracht aen haer te trecken het inter[..]ement [...] cesionant wonende aende Noort Huerders vande hoofgens geordonneert de mueren te repareren 318v Heer Van Amerongen versogt de stadt te willen geven communicatie van t gene 319 passeert in Den Hage Hendrick Janss. portier gegost prolongatie van huer van een hoofken 329 Huer te macken vande Hogenweert ten laste van Jasper de voerman 330v Hooft aelmoeseniers liquidatie over de goederen vant kindt van Anna Colen 332 J Interdictie aen verscheijde personen gedaen om verclaringen te geven 3 Johan Pembroeck blaffarde te leveren 5 Joost Corneliss. van Maurick vande manslach begaen aen Jan van Soelen 5v Johan Schaghen ontfanger vande stadts quotesatie belast aen de here van 6 Broeckhuijsen niet verder te betalen voor gesiene liquidatie Jacob Vermuer schepen geconsenteert ordonnantie tot acht gulden over een 6 onbetaelde post inde reeckeninge vande borgermeester Huijbert Gerritss. van Eijndhoven Idem over de lichting vande vijff hondert gulden voor Pembroek 7v Johan Pembroeck borge te stellen voor den ontfanck 7v Den selven vande schepen te laten varen sonder kennis vande andere ampt[h]eren 8 vande toll Den selven stelt borgen voor den ontfanck 8 Ontfanck vijf hondert gulden voor het ontberen vande ontfanck 8 Isbrandt Isbrandtss. de Vrede de straet ende vishuijs te reijnigen 12 Isbrandt Isbrandtss. de Vrede den jongen geordonneert met sijn ondertroude 13 huijsfrou te trouwen 248

249 Johan Pembroeck vande ontfanck 14v Johan van Issendoorn schout 15 Idem 16,17,17v Jacob Gijsbertss. van Emmenes weduwe op haer requeste toegeleijt voor haer 18v mans diensten 20 gulden Johan van Issendoorn schout acte vande ontfanck 21v Joannes van Raetsius tot rector aengenomen 25v Isbrandt de Vredes dochter genaemt Maria tot een prebende bij zaliger de 28v secretaris Booth genomineert mits haer gedragende naer d ordre opt stuck van religie Jacob Evertss. boombasijnwercker 48 Johan Pembroecks weduwe geaccordeert het jaer van gratie vande ontfanck 54v Jasper de voerman beijde de vrachtwagens toegestaen 60 Jonker Johan van Oestrum here tot Moersbergen geconsenteert acte dat de 60v magistraet voor soo veel haer aengaet verclaert te mogen lijden dat sijn Edele in de ridderschap compareert met behoudenis van sijn militaire charge Imposten te cumuleren 69v Jan Matthijss. drapier 71v Jan de metselaer geordonneert de geuten te repareren inde Achterstraet 100 Instructie voor de officianten deser stede te macken 102 Jacob Vermuer een [wl.ga..] afgelost 111 Johan Schaghen borgermeester de slote van sijn cameraers reeckeninge te betalen 111 Voor Jacob Leendertss. Cloot borger Jan Joostenss. den ouden ende den jonge 122v Jan Floriss. Deijs geadmitteert tot mercktschipper 123 Borger vande selven Dirck van Langelaer ende Jacob van Bijller 123 Jan van Vreeswijcks briven van voorschrijvens 128 Johan van Issendoorn schout maeckt difficulteijt den predicanten ontfanck aen te 141 nemen Jan van Groll portier belast de weg buijten de Waterpoort effen te houden op pene 141 van suspensie Jan Corneliss. metselaer aenbestaet voor de tijdt van ses jaren de ordinaris 143v reparatien van de stadt Jan Alertss. betaelt 13 mudden weijt jaerlix aende kerck 154v Jan Hendrickss. wonende int huis van Reijnier van Langelaer gegost noch een 159 jaer te blijven Johan van Issendoorn aengeseid dat hij moet stellen twee suffisante borgen voor 159v den ontfanck Idem vant dack van sijn huijs 159v Idem vant verwoeckeren des stadts grachten 159v Idem vande geut langs de muer bij sijn hof 160 Jan Cornelis van Breugel boven ontboden 164v,184, 289 Johan Schaghen borgermeester geobtineert bij de heren Staten twee tonnen 166 buspulver ende veertig gulden tot vervall vande oncosten gedaen int defroijeren vande suite van sijn hoogheijt Idem heeft geobtineert bij de heren Staten affdoening vande acht rekesten op 166v te bieren Jacob Janss. Knijff schipper op Amsterdam belast alle 14 dagen af ende aen te 173v varen Johan van Issendoorn schout resigneert den ontfanck op Christoffel Stochius 179 Jan Meuss. aengenomen tot gesworene 184 Jacob Corneliss. van Utrecht dolerende over het sandtpadt aende landtscheijding 186 aende Noort Jannichgen Jacobs Knijff uutcoop met hare kinderen gemaeckt geapprobeert 187 Jannecken van der Grift weduwe 189,189v, 191v Jan Janss. aengenomen tot de vulniskar 189v Johan Muller ende Isabella vande Toorn gepermitteert te trouwen 190 Johan de Bondt toegestaen een lotterij 195v Jan van Groll belast de luijden te beboeten die asch etc. brengen voor het rondeel 198 vande Waterpoort Johan van Sandick geconsenteert tot curateur over den boedel van Jan Matijss. 209 Jurrien Plaet geconsenteert te mogen vaeren packen etc. 215 Jan Londt aengenomen tot schipper 215 Joannes de Vidt te [..legen] uutter huijs vande rector 216v Joost van Mourick belast sijn muer niet uutte setten aende Nieustraet 217 Jan Janss. van Doesburg vereert een glas tot 12 gulden 223v Jurrien Plaet verboden te voeren kerssen of andere waren 224v Jan Helberg als potmeester geconsenteert 200 gulden te lichten

250 Judit Knoop aengenomen tot torfvulster 235 Jan Peterss. Benier aengenomen voor schipper op Rotterdam 241 Jacob Peterss. van Sandt geconsenteert gelt op sijn huijs te lichten 242 Jacob Lodewijckss. Knijff ende Jacob Mom geadmitteert tot buijtenschippers 271 Deselve geordonneert te betalen aende weduwe van Berndt van Cothen ende 273v Jan Floriss. Deijs twee gulden ter weeck etc. voor t verlaten vant veer vande Crommen Rhijn Jonker Justus Borre van Amerongen gegost waterlosing door den 286,287 Wijckerslootsewegh Jacob Evertss. boombasijnwercker toe gestaen 15 gulden jaerlix voor vier jaren 296 etc. Johan van Sandick geadmitteert tot subsitut schout 307 Jan Stam tolteijckens gegost 331 K Kerckmeester geordonneert het kerckhof te sanden ende den dootgraver de 13v graven te slechten Kerckhoff achter haer huijsen te repareren bij eenige geerfdens vande Peperstraet 14v Kercks middelen gebeneficieert 22 VANAF HIER CONTROLEREN, RVDE, Kerckmeesters instructie 22 Kercke te doen repareren door die vande capittule alhier 22v Kade vande Hogenweert te repareren bijde achtergelande 105v Kercks middelen redres 129 Kegelspel verboden 189v Kercke van Swartesluijs toegestaen ses gulden 207v Keurmeesters te letten op de molenaers 233 Kerckenraedts [begroetingen] 234v Kerck te visiteren door gecomen vande magistraet 269v Kerck te verleggen ende hogen 288v Kerckmeester geordonneert te betalen aen Jan Corneliss. 300v Aende kerck te betalen heregelt voort openen vande grafstede van kinderen die 305 op een baer worden gedragen Kerckenraedt versoeckt consent tot beroep van een predicant 320v,329 Knoopmaeckers gildenbrieff te examineren 335v Haer geconsenteert 336v L Leprosen gilde versoeckt restitutie vande kist berustende onder den schout 5 Dominee Laurentij Moder erffgenaemen aen te manen tot betalen vande kercks 18 achterwese Leutervelts doleantien over de overlevering vant Hijnderdams gelt 20v,23, 23v,35, 154,221, 229 Opten Leckendick die van Wijck mochte vande vrijheijt van dien niet te 82,85 compareren Landen aenbreng te doen 96 Landen des Wijcks gerechts aende secretaris aen te brengen 130v Luijdu ende Emmerentia Schaghen geconsenteert continuatie van haer tractement 138 opten predicanten ontfanck Lieutenant L Estronierens moetwill 152v,153, 153v,154v, 166,166v 206v Leutervelt ende Melckweg dolerende over betaleningen uutte overhoeven haer versoeck ontseijt Leutertoorn tot een poort te openen 211v Lubbertus van Pallaes met Jacomina van Bemmel geconsenteert te trouwen 215v onder restrictie Gevolg 225 Lacoste toegestaen 25 gulden uutt de pots penningen onder Dirck de Bie mits 241 restituerende Laeckencopers versoecken exemtie in den impost vande laeckenen tot Utrecht 272 gemaeckt wort ontseijt Laurens [Romkens] versoeckt schoelappers huijsken aende Casteelpoort v,163v, 250

251 Lieftinck substituut schout van Utrecht gegost een glas 309v Lombart geaccordeert sijn instructie te observeren 318 Leutertoorns gebruijck bij provisie gegost aen Hendrick Gerritss. portier 327 Loduwijck Janss. Knijff aengenomen tot schipper op de Crommen Rhijn 333v Legaet van Peter Aertss. voor den armen uijt te vorderen 333v M Magistraet niet te laden dan 24 uren te voren ten minsten bij sonneschijn op 7 peene van nulle resolutie decept den dienst vande lande ende stadt geen uutstel connen lijden Niet op stadthuijs te comen sonder mantell op peene van drie stuijvers te 7 verbeuren Memorialen vande ontfanck vant schilt ende schellingelt gecocht vande weduwe 8v van Nicolaes Wijborg Molenaer gelast de rosmolen binnen ganckbaer te maecken 16v IJemant in Morco blijvende hoe te procederen 18,20v,22, 23v Molen int Wijckerbroeck te vercopen 31v Marten Wernarts drapier 37,40v Magistraets vergadering precis te houden 46v Marten Wernarts aenbiedt noch een getouw te stellen 53v Maerschalck van Montfoort geaccordeert een glas tot 60 Manuael vande jaere 1642 over gegeven bij Cornelis Vosch 95v Magistraet te compareren binnen het uutt lopen vande sandtloper op poene van 107 drie stuijvers Jonker Maurice D Hallart geaccordeert 19 gulden jaerlix ten aensin vande 115 beswaernis vant huijsgelt Marten Wernarts wollewever versoeckt ontslaging van sijn accoort 180v Maes Dirckss. aende stadt de palen te stellen om t plaveijsel 206 Melaten huijs geconsenteert te vercoopen 208 Madame D Hallart gegost een plaets tot gestoelte inde kerck 213v Masijck te schouwen alsmee de straten [schou] 217 Maijken Aerts geconsenteert 10 gulden uut de pot 218 Denselve haer brieff gerestitueert 218 Maeltijdt van Victoris uutgestelt 231v Muerwercken aen te bestaden tegen maij 255 Magistraets veranderingen ende rede van dien 257v Oppositie daer tegen 263v, 264,266 Meel van buijten incomende in de waeg te wegen 266 Maijken Leijten weduwe dominee De Leeuw gegost behalve het ¼ jaer daer in 272 haer man is gestorven noch een jaer van gratie Jonker Maurice D Hallart uijtgeslagen vier mergen landts vande gasthuijse in 276v erffpacht Maria Isbrants de Vrede te frequenteren de publicqs kerck op poene van verbode 287 vande prebende Maijken Leijten predicants weduwe gegost 60 gulden jaerlix 302v gulden 313 Mercktdag op den sondag afgeschaft 305v Molenaers versogte [interpretatie] 213 Metselaers vande stadt geordonneert jaergelt te trecken 313v Meester Gerbrandt Schaghen een stem vande stadt gegeven tot het 321v rentmeesterschap Magistraets veranderingen 322 Maijken Leijten weduwe dominee De Leeuw toegestaen 58 gulden in voldoening 332 vant ledekandt kas ende bedtstede int huijs vande predikant N Nicolaes Wijborgs weduwe vande boecken vande ontfanck 15v Nimant te nomineren tot borgermeester of schepen dan borger ende hoelang 41v,97 Noorderwaertse sloot te beschouwen 43v Nicolaes van Merkerck tot procureur geconsenteert voor de heren dijckgraef 146v ende heemraeden Nicolaes gilde geconsenteert te betalen 15 stuijvers op ijder ton bier etc

252 Notarissen niet meer te admitteren ende die te laten versterven [toe...] 239 Nicolaes Pacquet geconsenteert alhier te mogen wonen 239v Nieuw jaer te eijschen verboden 242 Nicolaes de Vaels revocatie 309v Nicolaes van Ossenberg geaccordeert hondert vijftig gulden te ontfangen van 333v Willem van Dam Negligente heren geciteert te compareren over [minavoir] 336 O Ordonnatie vande stadt te resumeren 16v Orlogie te repareren 43 Ordonnantie opte biren te reformeren 57v Ontfanck den gebeneficieerde goederen te beneficieren 58,63 Landt daervan spreckende te vercopen 63v,78v Otto Sluijsken doleert over Jacob Corneliss. van Utrecht 65 Ordonnantie tegen de fraudes inde biren 65, et seq. Ordonnantie vande Leckendijck preindiciabel voor de stadt 71 Ordonnantie op specificatien niet uutte geven dan geregistreert ende bij de 98 reeckeningen het register te confereren Oude ende nieuwen raedt [capitatien] te stemmen ende met de meeste stemmen te 100v concluderen Overlevering uutte wachten vande heren Staten comptoiren 111v Officier mach niet present sijn in collegie in sijn eijgen saeck 130 Ordonnantie opte proceduren niet te drincken maer uut te schrijven laten 150 Officiers vande borgerij gelicentieert ende bedanckt 184 Ontfanger vande generaele middelen [verbiet] te staen over de [alienatie] vande 209 goederen van Jacob van Bijller Ontfanger vant huijsgelt belast met nimant langer te patienteren dan 221 [d ordonnantie] [presciheert] [...] prepareren etc. Overlangbroeck versoeckt afdoening vande combinatie 235 Otto van Leeuwens kinderen haer geexecuteerde goederen geregistreert 242v Ende Wouter contra Cornelis [Sijcken] geen fo.nr. Ordre op de binnenschippers 246 Officier belast sijn debvoir te doen tegen de exorbitante van paep Rede 247 Ordre tegen de potmeesters 272v Ordonnantie tegen de fraudes op de biren 300,301 Ordre tegen de tappers die haer neringh verlaten ende alsdan bij andere bier halen 304v ende uutdelen Ordonnantie te maecken conform het poortboeck 326v Obligatie van 800 gulden gepasseert ter behoeve vande kinderen van dominee 334v Daniel Schaghen P Procureurs niet opt stadthuijs te comen sonder mantel op pene van drie stuijvers 7 Poll [Paull] Crepi aengenomen tot clepper 7v Pastorije goederen op te soecken 9 Protest tegen jonker Berndt van Hollandt borgermeester ende sijn schoonsoon 11 jonker Nicolaes Ploos van Amstel Putting inde Veltpoort te repareren 14 Pool Crepi als clepper gelicentieert 38v Pool Crepi wederom tot gesworene aengenomen 48 Peter [Heijester] wollewever 55 Poortboeck nimant te laten volgen aende secretaris belast 57v Putten door de buerten te laten verdiepen 90v Processen vande stadt niet aen te nemen dan bij advis vande ouden raedt 98v Pater Rede eedt te doen versocht 119 Protest tegen de gecommandeerders proceduren vande Crommen Rhijn 119v Proces hangende voorde heren Staten in cas d appel tuschen de pachter vande 132 laeckenen ende Vosch met de Bie aende stadt gerenvoieert Proces vande stadt contra Balthasar Vosch voor de heren dijckgraef ende 139v heemraden Peter van Dael geaccordeert een glas met stadts wapen 144v Predicanten mede gecommitteert tot [scholaicken] 154 Portiers verboden geen wagens des sondags onder de predicatie in of uijt te laten

253 Peijn wordende gehaelt vande borgers te betalen de vrachten halff ende halff 185 [Pieckgens] geresolveert voor de stadt te copen 194 Paep Rede beschuldigt 196v Peter Braem geadmitteert tot Franse schoolmeester 213v Peter van Noort levert over eenige briven 231 Procureurs haer presentatie op te stellen voor de [uer] op poene van 10 stuijvers 236v Procureurs niet te absenteren op poene van 10 stuijvers 236v Procureurs procurerende te exhiberen bij eijsch ende antwoort 238 Procuratien te passeren voor ende nae [noen] op den [leges] 238 Procureurs te versterven ende blijven int getal van dien 238v Portiers verboden geen vaelten in de poort te leggen 243 Prebendes expectantie te casseren 244 Pachte vande biren geconsenteert alle tappers huijsen etc. te peijlen 245v Premium van 50 gulden gestelt tegen het omhouwen vande willige op de 274 Wijckerweg ende [stelen] vande stadts stenen Predicant De Leeuws weduwe geconsenteert vant luijen noch openen vande 276v grafstede over haer man niet te betalen Portiers eedt tot wering van fraudes 280v Peerdemerckts veranderingh 281,282 Pauwels de schoelapper met sijn vrouw te vertrecken 284v Peter Aertss. tot deurwaerder geadmitteert 289 Portier vande Waterpoort belast te beletten het aen brengen en dat hij de pein sal 291 verdelen Peter vande Lith deurwaerder aengenomen 298v Predicant te beroepen 305,305v, 306,307, 307v Portier vande Veltpoort het cleijne poortie te openen op seeckere [som] vande 312 [luijden] Peter Braem tot schoolmeester aengenomen 320,324v Predicant Steenwinckel geaccordeert 250 gulden jaerlix soo lang de kerck alleen 321v sall bedinen Peter [Oevre] momber over Magdalena Jans dochter gepermitteert [der] 324v [onmondige] [penningen] te mogen lichten Portier vande Vroupoort sall trecken van ijder 7 ton turf [wagen om corting] 330v Predicant beroepen eerst eenige personen te nomineren bij haer 333 R Remissie vant huijsgelt te versoecken 9 Remissie vande stadts lasten te solliciteren 10 Rollen vermist vande stadthuijse hoe te procederen 13 Reeckeningen voor het doen te leveren eenige dagen onder de secretaris om te 14 worden gevisiteert Reijnier Bouwers Rademaeckers ende houtcopers voor haer huijsen de straten met hout niet te lengen op peene van een outschilt Retorica toegeleijt 20 gulden jaerlix 32 Raetsheer Zas toegeleijt 25 gulden 33v Rector toegeleijt 25 gulden tot overbrenging van sijn bagagie 35 Register sijnde gemaeckt bij den secretaris van den pots ende kerckbrieven 50 Rantsoenen bij den cameraer te verantwoorden bij de pachtpenningen 54v Reeckeningen vant gasthuijs gene posten te passeren dan bij speciale ordonnantie 75v ende quitantie Reeckeninge vande stads comptoiren niet anders als boven op te nemen 97v Remonstrantie vande stadt Wijck aende heren Staten van Utrecht 107v Reeckeninge vant gemenen landt niet te doen ten sij acht dagen te vooren opt 117v stadthuijs gelevert Robbert Dirckss. schoelapper gegost het huijsgen inde Waterpoort 143 Opte reeckeningen vande Leckendijck gecommitteert de borgermeesters die inde 154 jare vande administratie outste regerende borgermeester is geweest Reijnier Bouwers revoceert [inurien] v,26,27, 40v,47,49, 60,69,70v, 74,83, 114v,116, 4v 31v

254 Revensters deur te versorgen met twee sloten daer van eene sleutel sal bezitten onder de coninck vande oude schutten ende een andere de capiteijn vande jongeschutten Reijnier Bouwers conditien over eenige [inurien] opt stadthuijs Remonstrants gesinde een huijsgen willende approprieren tot haer goodtsdienst 168 versoecken de predicanten [...] van dien Gevolg 162v 165v,171, 172 Reijnier Bouwers huijsfrou over haer geschrevene [insunierise] woorden 171 Revocatie van dien 172 Rittesinius Rodolphi Goens tot rector aengenomen 185 Raetsheren vant Hof versoecken augmentatie van gagie 197v Te roijeren het genotuleerde tegen [O. Vi.] [Burgeus/Burgeius] ende jonker G. van 213 Suijlen Rhetorica eens toegeleijt 20 gulden ende daer nae jaren 10 gulden 224 Rhetorica opte sondag niet te ageren 226 Rochius moetwill 226v,228 Rector Goens gelicentieert 227v Register te maecken van alle genomen resolutien secretaris belast 231v Rollen niet vant stadhuijs te halen op poene van 3 gulden sonder te letten op 236v ijmants consent Rector vande Latijnse school G. [Iperborn] op conditie 237 Rector toegeleijt tien gulden tot transport van sijn mobilia 238v Reeckening vande rentmeester vant gasthuijs hoe te verifieren 239v Reglement op de schippers vande Crommen Rhijn 278 Remissie vande impost aende tappers gedaen mits eedt doen 280 Rij vant broot te maecken conform die vande stadt Utrecht 286v Remissie vande stadts contributien 314 Rentmeesterschap vant convent vacant v,170v, 171,171v, 172v,173v, 174,178v S Schout Issendoorn contra de procureur generael den secretaris neffens andere 1,2,3,3v, heren gecommitteert 4,15,17 Idem 4 Schutterije trecken opte kermis het [laegt] bij de [classis] 5,119 Schout Issendoorn een glas vande stadt in sijn huijsing tot 15 gulden 6 Secretaris Schaghen een glas tot twaelff gulden 6 Schout Issendoorn vande ontfanck 6v Schepenen vande weeck twee uren voor de te passeren acte te laten opt stadthuijs 7 Staten te berichten over de saecke vande schout contra Pembroeck 8v Sluijs versocht om te laten repareren 9 Schapen ordentelick te houden 10v Secretaris Schaghen verhuert een hoofgen aende stadts muer 11 Sleutels overlevering van afgaende aen continuderende borgermeester 12 Stochius ende Schaghen borgermeester ende out borgermeester [requeste] te gaen 13v naer Utrecht ende [commissie] bij den anderen te doen comen ende de remissie te bevorderen Secretaris gecomitteert nae Utrecht v,21,23, 29,31 Soltelaers smockelen bij publicatie verboden 19,20 Schutterije te marcheren soude voor de jonge nae 26 Schutterije op sondag niet te trecken versocht door gecommandeerders vande 31,161,161 classe 163 Sleutels vande sluijs te blijven onder den outsten borgermeester ende niet te 33 openen dan bij advis vande magistraet Secertaris gecommitteert om te gaen naer Utrecht ende Amsterdam ende aldaer 43 5 of 6000 gulden te lichten Daer rapport 44 Springhengsts gevallene oncosten gerepartieert 53 Schippers hare schepen bij de handt te houden om het guarnisoen te verbrengen 68 Schuldige inde impositien alle eedt te doen 69 Smockelhuijsen door den officier bier uut te halen 71v Straten ende geul van Achterstraet waterpas ten laste vande geerfdens geordineert 72

255 Secretaris gecommitteert 33,34,36, 36v,37, 40v,43, 48v,49v, 51,55v,56, 63,63v,64, 79v,81v, 82,85v,87, 93v,95, 96v,99v, 102v,103v, 105v,109v, 119,121, 122,129v, 131,132v, 133v,140, 141 Van sententie interlocutoir geen appel te leijden 89 Stemmen vande heren niet te engageren inde te doene electie vande heren int 92v eerste lith Sententie interlocutoir vande stede Wijck bij het Hof verclaert niet [apprellabel] 99,110v, 127v Secretaris comptoir gebeneficieert met vier hondert gulden jaerlix uutten huijsgelt 97v Specificatien vande stadts reparatien in ijder jaer te leveren tuschen Victoris ende 98 den [eersten] november Sleutels bij borgermeesters overgelevert [vicisum] 104v Sententien bijde stadt gegeven over de fraudes van hare impostitien geen appel 107v aende heren Staten te lijden Sleutels vant magasijn te blijven in handen vande outste borgermeester 112v Secretaris toegestaen 12 gulden jaerlix voor de extraordinaris [index] 114 Soldaten hebbende gelegen tot Thiel voor eenige dagen de [sonaen gesien] de 117,121, servitie rollen opten ouden voet over te leveren 179v Samuel Romare protesteert tegens resolutie vande magistraet 117v Van sententie provisioneel wesende geapprobeert de sonaen gesien te verleenen 118 executoriael Secretaris geordonneert serviciegelt te betalen 121 Schout belast te informeren op de acte van Hendrick vande Lith contra Claes de 133 Wael Schout versoeckt examen van een delinquant is verstaen te moeten opstaen ter 144 tijdt dat op sij gedisponeert Stijntgen Loijen hebbende hare kinderen uut gecocht is het selve geapprobeert 145 Schout appelleert van een crimineel [appoinct] 147 t Gevolg van revocatie 148 Schout belast tegen de vergaderingen vande papisten hem te reguleren nae 151,161v t placcaet vande heren Staten Sloten van reeckeningen te doen suijveren ende daer toe gecommitteert 152 Sollicitatie vande stadt versocht remissie 157 Stadts doleantien van meer te betalen in de generale middelen dan die van 163v Utrecht Secretaris bij provisie toe geleijt voor het cort indiceren vande stadts resolutien 246v 50 gulden Secretaris gecommiteert om te lichten van stadts schulden bijde secretaris 165 ontfangers t Utrecht ende bij de heren Staten gecommandeerders hem te laten vinden Secretaris gecommitteert naer Utrecht over verscheijde stadtssaecken 175v Servitiegelden vande tijdt daer de comparanten hebben gelegen opte Bortange 179v ende Langeackerschans door de secretaris als servitiemeester te versoecken Secretaris gecommitteert naer Utrecht als serviciemeester 179 Schippers doleantien over de tollenaers tot Lobede ende borgermeester Schaghen 182v daer over naer Den Hage gesonden Idem vande toll tot Schoonhoven 183 Secretaris van Hilten voor extra ordinaris [depeschers] vereert een dobbelden rijder 186v Schippers opten Crommen Rhijn reglement voor te schrijven 190v Schout belast hem te informeren op de commotie voorgevallen inde Sint 193v Nicolaesgilde Secretaris gecommitteert na Utrecht 200 Den secretaris doet rapport van sijn commissie 201v v,58,61, 64v,77v, 89,90v, 114v,118v,

256 Sluijs opten Hogenweert aenbestaet 218 Schippers belast lijste vande schipperen te leveren ende tolteijckens op 219 behoirlicke tijdt te lichten Schout stoort de misse 222 Schout belast proces te maecken ende dinaer vande justitie ende dinaer van 222v [monsieur Rochtis] Schout brengt de nominatie bij dode van sijn hoogheijt terug 239 Sandt te halen achter het hooft aent veer ende een ijder daer in te [defenderen] 245 Salaris vande procureurs gearresteert 246 Schuijt gesoncken voor de sluijs hoe te amoveren 259 Schuijt te copen van Aelbert Schaghen 262v,266, 282 Stadts comptoir ontfanght 400 gulden uuttet comptoir vant huijsgelt 274 Secretaris belast geen penningen ten comptoir te brengen voor dat de saeck sall 276 wesen bij de heren Staten afgedaen Schoeding te maecken met plancken ende balcken 277 Scholtius Issendoorn geconsenteert een sloot langs de Wijckerweg te graven en de 277v aerde te geniten Schoeding aen Maes Dirckss. aenbestaedt 278 Schout Issendoorn versoeckt een gedeelte van het erff vande predicants wooning 285,285v, 289 Stemmen van absente niet toe te laten 289v Sandtpadt naer t veer te glinten 291 Stemmen staeckende het lott te trecken 291v Slachtbeestens coop ende de [corruptele] van twee gulden [ten leste] geweert 292v Samuel de Romare potmeester toegestaen te lichten 200 gulden 293 Scheeps aenmheren verboden 293v Stadtsrecht te bewaren int verdelen vande ampten 294v Schippers binnen door op Amsterdam gemaeckt Claes van Wijck ende Cornelis 301v Londt Wijckse weduwe 313v Stadt wort geconsenteert vant convent op renten te lichten 8000 gulden 302,316 Sleutels door de portiers te brengen aende borgemeester etc. 320v Schout belast te doen sijn debvoir tegen pater Rede 323v,324 Vande Sijndicus Schaghen bedstede om int huijs vande predicant Steenwinckel 328v gestelt worden Specificatien van verteringen niet te passeren 330v Sijndicus Schaghen gecommitteert om de dimissie dominee Notelmans bij de 333v [classis] Rhenen uijtte wercken T Tollenaers ampt door gecommandeerders versocht aende heren Staten 21 Touren hebbende vande prebendes inde convente daer van nominatie te doen 22 Testamente vande secretaris Booth saliger te eijschen copije autenticq in 24v regard vande armen Tappers gildebrieff te doen maintineren 58 Tappers eedt te doen 68,70 Tappers toegestaen remissie vant vierde vat inde stadts impositien 69 Torff bij jonker Ketel ende borgemeester Stochius vant stadthuijs 75 Tols vrijheijt belet aent tolhuijs 125 Tappers inde impost te accorderen 159 Niet min te tappen dan 12 vat int saisoen 159,213v, 214 Torf comende den Crommen Rhijn op soo wel impost te betalen als die van 190 buijten Trouwende ingesettenen buijten de stadt te betalen voor den armen ses gulden 207 Trouwen niet te plegen dan opt stadthuijs 218 Tolbrieven te lichten tusschen Victoris en Kersmisse 219 Truijken Valcken bij provisie geconsenteert te bewonen het huijs vande rector 229 Trouwende luijden buijten de stadt te betalen ses gulden 259v Tappers vande impost geremitteert mits haer bij ere [expri...] 316v Deselve eedt 317 Dominee [Godvroo] Steenwinckel gegost de optie vande predicants wooning

257 V Dominee Vincentius Bargerus vande Wijckerweg 2v,3 Idem gegost acte van collatie 5 Een tot een prebende alhier voor sijn dochter 9v Voerluijden op Utrecht hoe te varen 12v Vincentij Bargeri dimissie 25 De voerman de luijden datelick over te halen 29,78 De voerluijden haer packen ende briven te bestellen des avonts bij haer aencomst 29 Vulmolen 30,30v Verlaet te leggen besijden de vulmolen 30v Vulmolen te leggen 32,33 Ende sijn gevolg 33v,34v, 35,35v,36, 36v,37v, 38v,39,40, 43,46,47v, 48v,49, 49v,52,53, 54v,57,58, Uerwerck te repareren gecost 80 gulden 51 Voorslagen van middelen tot beneficie vande stadt inde wechneming vande 58v vulmolen Vicarije landen aende predicanten ontfanck secretaris te vercopen 87,90,156 Vaert van Thiel op Raveswaij voorgeslagen 92 Op Victoris maeltijdt niet meer te verteren dan vijftigh gulden 98v Vicarije landen vercocht sijnde is geresolveert daer mede andere te lossen 101,113 Gevolg 119v Over t salaris vande secretaris vande ontfangens ende de vercochte landen te 101,101v accorderen [commissie] gecommitteert Vaelten op de Nijstraet verboden 157v Veerschippers vande Crommen Rhijn te varen bij beurten 165v Vishuijs ende pleijn te laten plaveijen 169v Voorcoop van waren niet te doen voor elff uren 199 Vishuijs tuschen Coten ende Wijck door jonker De Ridder etc. 199 Verckenschotten aende stadtsgrachten op geschiert 211v Vande vicarije van Fredrick van Issendoorn gelost sijnde 800 gulden bij de stadt 225v aengenomen En daer mede gelost 73,73v, 77v,79, 81v,86,87, 88,90,91, 95v,111, v,230, 233 Vulnis man te doen houden een sandtpadt langs sijn vaelt 244 Vercopinghen in de lombart niet toe te staen voor dat de reeckening van ijder 248 pandt sij geexamineert Vande vicaris Van Garderens vicarije geligt 800 gulden 268 Vacante plaetse dominee Leonini op de costen vande weduwe waer te nemen also 269 sij treckt het volle tractement Vacantie niet te houden dan die ordinaris te hoof in [treijn] sijn 291 Vincentio Bargrio toegestaen ordonnantie tot 75 gulden over reparatie bij hem in 295v de predicants wooningh gedaen Vacatie van vicarije 315 Vaelten vande straten te amoveren op verbeurt 325v Vrouwen gestoelte in de karck in te trecken 325v Voermans ordre op Utrecht 326v Veergelt over de Leck te renoveren 327 W Wijckerweg te repareren 4 Wijnbergen raedt van Amersfoort sijn versoeck voor een glas ontseijt 13 Opte wallen posten te stellen tot belet vant overrijden 14,61 Willem van Welij nopende t padt door den boomgaert ende achter t casteel 14,18,20v, 22,23,24, 32v,44,56 Willem van Seijst aengenomen tot clepper 44v 257

258 Wallen van mestvaelten te ontledigen 61v Wercken vande stadt publicq aen te bestaden 98 Item vant [ge...] landt ad idem 98 Wachtgelts staet 102 Uutcoop vande kinderen van jonker [L Espine] 121v Willem van Welij besterckende het landt achter het hooff voor t hoefslag vande 133v,137, stadt door een officier geruijmt 143v Jonker Willem Ploos van Amstel versoeckt [interdictie] tegen Clara van Bommel 169 vande prebende inde convente Wachtgelts oppositie 181v,182, 184v Willem Vermeerts gegost expectantie van een plaets int veer vande Crommen 188v Rhijn Willem N. aengenomen tot dinaer vande justitie 195v Watergang gaende vande Peperstraet nae de Wall op te ruijmen ende schoeien 198 Willem van Dam potmeester belast de arme luijden te betalen etc. 199v,200 Willem van Welij een tuijn hebbende gestelt op sijn landt achter t casteel 217 geordonneert den selven te amoveren Wijckerweg sijnde affgegraven bij Michiel Vet een cameraer belast daer over 224 proces te maecken Wouter Schaghen aengenomen tot stadts doctor 241 Wijckerwegs houtgewas was gegost aende cameraer 244v Meester WillemVerhouwel geaccordeert 75 gulden vande gedane [cur...] 251 Wijckerweg te besanden ende daer toe de huijsluijden te ontbiden 316v Willem van Dam als potmeester geordonneert te betalen aen Jan Corneliss. 332v t sestigh gulden Dominee Wijnandus Notelman tot predicant aengenomen 332v 258