M O B I E L POWERBOOK

Transcriptie

1 M O B I E L POWERBOOK POWER ON THE ROAD SYSTEMEN SINUS OMVORMERS & COMBI S D IE SE LGE NE R ATO R E N AC & DC DISTRIBUTIESYSTEMEN AUTO MATISC HE AC CULAD E R S ONDERHOUDSVRIJE ACCU S RONDOM DE ACCU - ACCESSOIRES SYSTEEM MONITORING AC HTE R GR O ND INF O R MATIE

2 I N H O U D S O P G A V E power voor communicatie power voor koude dranken power voor intensive care power voor complete reportages power voor recreatie power voor pech onderweg power voor warme snacks power voor show en demo power voor de bouw power voor klus en hobby power voor calamiteiten power voor een veldhospitaal power voor langs de weg power voor acute hulp power voor rampbestrijding Mastervolt Power Solutions waar u alle kanten mee op kunt... Introductie De wereld van Mastervolt Complete systemen voor Power on the Road Comfortabel op weg met Mastervolt Waarom Mastervolt Systeemvoorbeelden 230 V uit de accu Sinusomvormers voor losse opstelling: AC Master Sinusomvormers voor vaste opstelling: Mass Sine Combinatie met accu s laden: Mass Combi Onafhankelijke 230 V stroomverzorging 230 & 380 V dieselgeneratoren: Whisper serie Mobiele installatiekits Stroomdistributie: AC & DC distributiesystemen Masterswitch & Systemswitch Analoge DC verdeelsystemen Digitale DC verdeelsystemen Snel en duurzaam accu's laden Automatische acculaders voor kleine accu s (waterdicht) Automatische acculaders voor kleine accu s (geventileerde uitvoeringen) Automatische acculaders voor grote accu s (geventileerd, vaste installatie) Energie-opslag Onderhoudsvrije, gesloten accu s: AGM Onderhoudsvrije, gesloten accu s: 12 V gel Onderhoudsvrije, gesloten accu s: 2 V gel Accugebruiksmeters Rondom de accu DC-DC converters voor 24 V en 12 V Accuschakelaars Laadstroomverdelers Spanningsregelaars voor zonnepanelen Bediening en monitoring Analoge en digitale bediening en monitoring: afstandspanelen, meters, etc. Elektrotechniek Algemene informatie Verkoop- en servicepunten wereldwijd Leveringsvoorwaarden

3 The power to be independent De zekerheidvan eenwereldwijda-merk Als het om mobiele power gaat heeft Mastervolt een heldere missie. Waar u ook bent, wat u ook doet, u moet overal en altijd verzekerd kunnen zijn van een betrouwbare stroomvoorziening. Bij het werk langs de weg of midden in de bush. Bij het aanbod van vitale zorg. Als u lekker geniet van het leven. Midden op zee of in de woestijn. Mastervolt biedt overal en altijd graag the power to be independent. Daarmee hebben we als A-merk naam gemaakt, zowel in de maritieme wereld als de industriële markt, en zeker ook op het brede terrein van mobiel inzetbare apparatuur. Overal en altijd betrouwbare stroomvoorziening In dit Powerbook presenteren wij ons breed inzetbare aanbod voor mobiel inzetbare apparatuur. U kunt er stroomvoorziening op maat mee creëren. Rondom de filmset, op brandweerwagens, in ambulances en campers... Onze systemen en producten zijn op elke denkbare plek inzetbaar. Wat voor hobbels er - vaak ook letterlijk - in de Wereldwijd netwerk Mastervolt werkt met een uitgebreid dealernetwerk en biedt wereldwijd service in meer dan 60 landen, u kunt dus wereldwijd op ons rekenen. We beschikken over een netwerk van Energy Shop dealers en installateurs. U vindt de actuele lijst op onze website, Uitgebreide service en garantie Mastervolt vestigingen Systemen zonder zwakke schakels Elk Mastervolt product is prima inpasbaar in bestaande systemen. Maar met een compleet Mastervolt systeem kiest u voor optimale zekerheid. Een elektrisch systeem zonder zwakke schakels. Dat is onze heldere filosofie. Al de onderdelen zijn perfect op elkaar afgestemd en voldoen aan de hoogste kwaliteitseisen. U krijgt bovendien een zeer uitgebreide garantie. In dit Power- 2 weg zitten! book vindt u een viertal suggesties voor Ook als het op service aankomt levert Mastervolt 3 systemen (pag ). u topkwaliteit, zowel voor als ná de Zekerheid van onbezorgd genieten aanschaf van onze producten (pag. 159). Mastervolt staat voor vakmanschap en expertise. Keuze uit een compleet aanbod We leggen de lat zo hoog mogelijk Het productaanbod van Mastervolt is zeer bij het ontwikkelen en produceren van compleet. We bieden u elke denkbare apparatuur en componenten. Met efficiënte schakel van een elektrisch systeem. Van inzet van nieuwe technologie. Design dat accu s tot generatoren, van laders en aansluit op de praktijk. Service waar u op omvormers tot informatiepanelen, van kunt vertrouwen. Dat biedt u de zekerheid bekabeling tot verdeelsystemen. Zowel dat u onbezorgd kunt genieten van elektrisch voor 12 V, 24 V, 230 V als de Amerikaanse comfort. The power to be independent. 120 V standaard. Ondersteuning door getrainde en geautoriseerde specialisten, o.a. voor technisch advies, installatie, systeemaanpassingen, revisie of reparatie. Uitgebreid Mastervolt Garantie Plan. Distributeurs On Site service tijdens en na de garantieperiode. Snelle reparatie door o.a. Rapid Switch omwisselprogramma. Uitgebreide garantievoorwaarden. Daarom Mastervolt Systeemgerichte oplossingen Extreem betrouwbare apparatuur Schokbestendig Compact en licht van gewicht Stille werking Makkelijk in te bouwen Maximaal vermogen Afgeschermde elektronica Aansluitingen onder handbereik Goed afgestemd op andere componenten Eenvoudig te bedienen Veel automatische functies Uitgebreide monitoring Getest op extreme omstandigheden Heldere meertalige documentatie Mastervolt Garantieplan Alle veiligheidskeuren zoals E4 certificering Servicenetwerk in 60 landen Up-to-date website: mastervolt.nl Door permanente educatie en training zijn dealers en hun medewerkers voortdurend op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. System Check bij ingebruikstelling verzekert u vooraf dat uw systeem goed en veilig functioneert. De geautoriseerde Mastervolt vertegenwoordiger hanteert de System Checklist voor elk vitaal systeemonderdeel. 2 jaar volledige productgarantie op alle Mastervolt producten en componenten.

4 Overal en altijd een passende en energiezuinige Power Solution Een generator aansluiten lijkt de makkelijkste oplossing om overal en altijd te beschikken over onafhankelijke stroom. Maar wellicht is er een systeem denkbaar dat veel beter en efficiënter past bij het doel en het gewenste comfort. Een combinatie met accu s bijvoorbeeld. Met daarop aangesloten een omvormer die 12 Volt omzet in 230 Volt. Of de toevoeging van een voorziening voor zonnestroom, voor het laden van de accu. Dat is wel zo stil en minder belastend voor het milieu, omdat er niet altijd een dieselmotor hoeft te draaien.

5 Comfortabel onderweg met Mastervolt sinusomvormers pag Mass acculaders pag schakelpanelen pag MasterAdjust software pag onderhoudsvrije DC-DC converters pag gel accu s 2 V cellen pag diesel generatoren pag scheidingstrafo s ChargeMaster monitoring panelen acculaders pag pag IVO acculaders onderhoudsvrije pag AGM accu s pag zonnepanelen scheidingstransformators & laadregelaars pag. 98 in behuizing generatoraccessoires pag gel accu s pag inbouwsuggestie voor generatoren pag

6 Mastervolt helpt u op weg met voorbeelden en systeemsuggesties Als het aan Mastervolt ligt zijn er geen standaard oplossingen. In dit Powerbook wijzen wij u graag de weg naar een systeem zonder zwakke schakels voor een betrouwbare en stille stroomvoorziening. Met een minimum aan brandstofverbuik en CO 2 uitstoot. Factoren om rekening mee te houden U kunt bijvoorbeeld een extra accu aansluiten op de dynamo van de voertuigmotor. Op de pagina hiernaast zijn de vier meest voorkomende systeemvariaties weergege- Basic Power, Watt, pag Ruimte. Is er veel of weinig plek voor En ook de keuze voor zonnecollectoren in ven. Zie ook pag. 114 voor meer systeem- systeemcomponenten? combinatie met accu s wordt steeds vaker voorbeelden. Gewenste 230 V apparaten en de 12 of 24 V verbruikers: wat gaat er gebruikt worden aan apparatuur en voor hoe lang? gemaakt. Zeker omdat u het milieu daarmee extra ontziet. Een Mastervolt sinusomvormer of Combi zorgt voor een stabiele On line rekenhulp bij uw systeemkeuze: MCalc Mobile Benodigde capaciteit. Hoeveel vermogen 230 V stroomverzorging. is nodig - het totaal verbruik in Watt? Piekbelasting. Moet alles wel eens tege- Systemen mét generator lijk werken? Gebruikt u apparatuur met Voor de zwaardere systemen levert Master- extra belasting bij inschakeling, zoals een volt dieselgeneratoren die gecombineerd Medium Power, Watt, pag koelkast en airco? worden met andere stroombronnen, zoals Noodzakelijk spanning. 12, 24 of 48 V accu, omvormer of Combi. Tijdens periodes DC en/of 230 V AC? Of misschien 120 V met beperkt stroomverbruik werken de / 60 Hz? accu s en de omvormer/combi als stroom- 8 Beschikbaarheid van de reguliere net- bron. De generator wordt ingezet tijdens Met de online rekenmodule MCalc Mobile 9 spanning: is er regelmatig een mogelijk- de periodes met hoog stroomverbruik, met kunt u zelf een goed beeld krijgen van de heid om het systeem in te pluggen of de omvormer en accu als extra buffer. Dit nodige voorziening voor uw powersysteem. juist helemaal niet. Zijn er verbruikers die Mastervolt hybride systeem heeft doorslag- Het rekenwerk begint met vraag en ant- een onderbrekingsvrije stroombron nodig gevende voordelen: woord. Welke apparatuur sluit u aan? Wat hebben? Tot wel 30% minder brandstofverbruik. zijn de wensen en eisen? Kan de motor Kleine systemen: géén generator nodig! Langere levensduur van de generator door minder draaitijd en een optimale belasting. veel of weinig bijdragen? Bent u vaak in de buurt van het vaste netwerk? Een klein systeem kan ook volstaan zonder Minder CO 2 uitstoot. De antwoorden leiden tot componenten en Advanced Power, Watt + generator, pag generator. Door de juiste keuze van com- Drastische geluidsreductie. specificaties. Accucapaciteit, capaciteit van ponenten heeft u stille stroom op maat. acculader of omvormer, de noodzaak voor een generator, bedrading, etc... Uiteraard helpt de Mastervolt leverancier u graag verder bij de realisatie. stroomverbruik / uur liter / uur Stroomverbruik aangesloten apparaten. tijd Brandstofverbruik van een systeem met 230 V generator, zonder omvormer voor de stroomvoorziening tijdens daluren. Brandstofverbruik van een systeem met 230 V generator én Mastervolt sinusomvormer of Combi geïntegreerd. De grafiek geeft het verschil weer in brandstofverbruik bij een systeem met continu generator en een Mastervolt hybride systeem. De stroomlevering van de generator wordt in dit systeem afgestemd op de energiebehoefte. Hierdoor wordt alleen de stroom geproduceerd die ook echt nodig is en is er geen verspilling. Extended Power, 4000 Watt plus + generator, pag

7 Systeemsuggestie 1: Basic Power Toepassingen uit de praktijk Het Basic Power systeem is opgezet voor caravans, campers en voertuigen met beperkte elektrische luxe of apparatuur. Het systeem voorziet in de basisbehoefte aan stroom. Voor de 12 V verlichting, radio/tv/dvd, een satellietschotel, de koelkast en enkele 230 V apparaten, zoals de laptop. In het hart van het systeem zit een stevige onderhoudsvrije gel accu. Bij normaal verbruik levert de accu genoeg stroom voor een hele dag - onafhankelijk van de motordynamo of netspanning. Hoe vaak komt het immers niet voor dat u op plaatsen stilstaat zonder netaansluiting? Ziekenwagen Stroom voor alarmverlichting en medische apparatuur. 12 V DC. 230 V/50 Hz. Data. Politiewagen Stroom voor meet-, regelen communicatieapparatuur Camper Stroom voor verlichting, AV-apparatuur, PC en magnetron. Grote caravan Stroom voor verlichting, TV, laptop en huishoudelijke apparaten. 12 V zonnepaneel, 160 Wp. Service-accu, onderhoudsvrije gel accu, 12 V / 200 Ah. 230 V/50 Hz distributiepaneel, 5 groepen met schakelaar/zekeringcombinaties. Netaansluiting. Dynamo voertuigmotor, levert tijdens het rijden laadstroom voor de voertuig- en service-accu. Solar ChargeMaster 20: intelligente, automatische spanningsregelaar voor zonnepaneel. MasterShunt, levert meetgegevens van de service-accu. IVO Compact automatische acculader, laadt de accu s bij beschikbaarheid netspanning. Charge Mate accu-combiner, maakt gelijktijdig laden van twee accu s mogelijk. Accugebruiksmeter, aangesloten op de MasterShunt. 12 V distributiepaneel, 5 uitgaande groepen met schakelaar/zekeringcombinaties. AC Master omvormer, levert 230 V uit de service-accu als er geen netaansluiting is. Aardlekschakelaar voor veilige netaansluiting. Startaccu voor het voertuig. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

8 Systeemsuggestie 2: Medium Power Toepassingen uit de praktijk Medium Power systemen zijn ontwikkeld voor de grotere energiebehoefte, met name van de professionele sector. Door hun robuustheid en betrouwbaarheid worden ze ook dankbaar ingezet voor recreatief gebruik. Elk systeem wordt op maat aangeboden. U beschikt daarmee over alles wat nodig is voor het feilloos voeden van zowel de 230 V als de 12 V en 24 V apparatuur. Stroombronnen zijn - naast de motor - zowel de accu s als het netwerk en eventueel ook zonnecellen. Een Mass Sine sinusomvormer of Mass Combi garandeert de zuivere sinusspanning voor de 230 V apparatuur. Daardoor storingsvrij gebruik en een lange levensduur voor de aangesloten apparaten. Pechhulp Stroom voor de compressor en een lasapparaat. 12 V DC. 230 V/50 Hz. Data. Noodhulp Stroom voor de alarmverlichting en de medische apparatuur Winkelwagen Stroom voor de koeling, weegschaal en kasregister. Klussenbus Stroom voor de boormachine, decoupeerzaag en betonmolen. Mass Combi omvormer/acculader, 12 V / 2000 W. 230 V/50 Hz distributiepaneel, schakelaars zijn tevens zekering. Deep cycle service-accu, levert 12 V én 230 V door omvormfunctie Mass Combi. MasterShunt, levert meetgegevens van de service-accu. Netaansluiting. Charge Mate accu-combiner, zorgt voor het laden van beide accu s tijdens het rijden. Dynamo voertuigmotor, levert tijdens het rijden laadstroom voor de voertuig- en service-accu. MasterView Easy, accugebruiksmeter en afstandsbediening voor de Mass Combi (MasterBus interface nodig). Kraan Stroom voor de 230 V halogeenverlichting. 12 V distributiepaneel, 5 groepen met schakelaar/zekeringcombinaties. Aardlekschakelaar voor veilige netaansluiting. Startaccu, aangesloten aan de tweede accuuitgang van de Mass Combi. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

9 Systeemsuggestie 3: Advanced Power Toepassingen uit de praktijk Voor mobiele onafhankelijkheid is een betrouwbare stroombron een must. Een op maat samengesteld Advanced Power systeem biedt u daarvoor een compleet systeem met als hart de Whisper dieselgenerator. Mastervolt heeft een complete range zeer compacte 1500 of 3000 toeren generatorsets. Met vermogens van 6 tot wel 25 kva. En geen probleem als 230 V apparatuur tijdelijk extra een hoge piekstroom vraagt bij het opstarten. Door parallelkoppeling van de Whisper met de Mass Combi omvormer springen de accu s bij als tijdelijk méér vermogen nodig is. Zeker weten dat uw ingeschakelde apparatuur voldoende vermogen heeft en zonder problemen functioneert. Paardentrailer Stroom voor de airco, de föhn en hogedrukreiniger. 12 V DC. 24 V DC. 230 V/50 Hz. Data. Brandweerwagen Stroom voor de hydraulische schaar, de slijpmachine en het communicatiesysteem Demowagen Stroom voor het entertainmentsysteem, de airco installatie en computers. Mobiele werkplaats Stroom voor het lasapparaat, slijpgereedschap en de PC. Radiatorkoeling voor dieselgenerator. Stekker en snoer voor aansluiting op het lichtnet. 24 V distributiepaneel, 5 groepen met schakelaar/zekeringcombinaties. DDC Digital Diesel Control paneel, voor monitoring Whisper generator. Whisper 6 kva generator (3000 of 1500 rpm). Masterswitch 0, automatische schakeling tussen generator of netaansluiting en Combi. Mass Combi omvormer/acculader, 24 V / 4000 W. Service-accuset, onderhoudsvrije deep cycle gel accu s, 24 V / 200 Ah. 12 V distributiepaneel voor de 12 V DC stroomvoorziening. Mac 24/12-20, DC-DC converter zet 24 V uit de service-accuset om in 12 V. Masterlink MICC, accugebruiksmeter en afstandsbediening voor de Mass Combi. Dynamo voertuigmotor, levert tijdens het rijden laadstroom voor de voertuig- en service-accu. Blusauto vliegveld Stroom voor de boordcomputer, het communicatiesysteem en de blusinstallatie. Aardlekschakelaar voor veilige netaansluiting. 230 V/50 Hz distributiepaneel, 5 groepen met schakelaar/zekeringcombinaties. Battery Mate, maakt gelijktijdig laden van twee accu s mogelijk. 24 V startaccuset voor het voertuig. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

10 Systeemsuggestie 4: Extended Power Toepassingen uit de praktijk Welk doel het ook dient - leger of politie, omroep, bedrijfspresentatie - met Extended Power kunt u letterlijk alle kanten op. Mastervolt garandeert u, los van het netwerk, de complete stroomvoorziening voor al uw professionele installaties. Ook als deze veel stroom gebruiken, of absoluut ongestoord moeten werken. Airco, gevoelige elektronische apparatuur, flitsende presentatievoertuigen met slide-out wanden... zegt u het maar! Het Mastervolt Extended Power systeem is speciaal ontwikkeld voor feilloze en geruisloze stroomvoorziening. De stevige 16 of 25 kva Whisper Ultra generator vormt het betrouwbare hart. Demonstratievoertuig Stroom voor entertainment systemen, video wall en PA. 12 V DC. 24 V DC. 230 V/50 Hz. Data. Reportagewagen Stroom voor opnamestudio, computers en airco Commandovoertuig Stroom voor communicatieen hulpapparatuur. Dynamo voertuigmotor, laadt de voertuigen service-accu tijdens het rijden. 24 V startaccu voor de aandrijfmotor. Seriegeschakelde 2 V cellen, onderhoudsvrije tractieaccu s met hoge capaciteit voor veelvuldige energieopslag, voorbeeld 24 V/1000 Ah. Mass Sine 24/ kva omvormer, voor de stille 230 V stroomvoorziening. Aardlekschakelaar voor veilige netaansluiting. Stekker en snoer voor aansluiting op het lichtnet. Radiatorkoelingen, één voor motorgedeelte en één voor dynamokoeling. DC-DC converter, MAC 24/12-20 voor de omzetting van 24 V naar 12 V. Voor eventuele 12 V verbruikers. Autobussen Stroom voor frisdrankautomaat, koffiemachine en 230 V stopcontact. Mass 24/100 automatische acculaders, voor het snel laden van de serviceset. Drie laders leveren samen 300 Ampère laadstroom. Systemswitch, schakelt automatisch tussen het 230 V aanbod van generator, omvormer of netwerk. Whisper Ultra dieselgenerator, 230 V stroombron, keuze uit vermogens van 6 tot 25 kva. Schakelpaneel (optioneel) met alle bedienings- en monitoringfuncties voor het 12, 24 en 230 V systeem. Inpasbaar: watertankmeter, diverse alarmen. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

11 Stroom is net zo belangrijk als water

12 Simpel van accu naar 230 V stopcontact: AC Master omvormers Onderweg of op locatie een normaal stopcontact nodig waar 230 V/50 Hz spanning op 20 staat? Zonder al te ingewikkeld gedoe? Met de AC Master omvormer biedt Mastervolt u een zeer simpele oplossing. Koppeling aan de accu van uw voertuig zorgt ervoor dat de 12 of Volt accuspanning probleemloos wordt omgezet in 230 V/50 Hz. Het kleine apparaat biedt stroom op maat, naar keuze met vermogens van 200 en 350 W. Plug & Play: u kunt voortaan in principe elk apparaat met een stekker overal gebruiken. Net als thuis. Modellen voor 12 en 24 V accu s Uitgang 230 V/50 of 60 Hz. Ook leverbaar met uitgang 120 V/60 of 50 Hz. Vermogens van 200 W tot 1200 W. Goed inpasbaar Ongestoord en zuiver beeld Prima geschikt voor hoogwaardige TFT schermen. Ongestoorde geluidsweergave, lange levensduur van de schermvoeding dankzij de zuivere sinusspanning. DVD power DVD spelers werken uitstekend op de AC Master omvormer (pag ). S I N U S O M V O R M E R S V O O R V Instant inpasbaar in bestaande systemen. Voor het laden van de accu zorgt de motor van uw voertuig. De accu kan in een groter systeem geladen worden door koppeling aan het netwerk of zonnestroom. Vraag ernaar bij de Mastervolt vertegenwoordiger. 230 V/50 Hz versies: Verbind enkel de DC aansluitkabels met Europese 2-pin stekker. Laden van draadloze apparatuur de accu. Computer stekker IEC320. Altijd stroom beschikbaar voor het aansluitblok. laden van draadloos gereedschap. 120 V/60 Hz versies: De AC Master is dé oplossing. US/NEMA 5-15 stekker. Ons bedrijf Borco Höhns is internationaal een begrip als het gaat om speciaal uitgeruste verkoopwagens. Van frituur tot visverkoop, van demotruck tot ijswagen. In bijna elke wagen zit een koelsysteem voor voedingswaren en dat moet - ook los van het stroomnet - dag en nacht door kunnen werken. De stroomverzor- Langer stroom in de accu De geavanceerde hoogfrequente techniek zorgt dat de AC Master extra lang met de accu doet. Uw voordelen: minder vaak laden, langer stroom. ging daarvoor moet aan strenge eisen voldoen. De keuze voor Mastervolt laders, omvormers en combi s is voor ons vanzelfsprekend, dat zijn de betrouwbare bouwstenen voor deze systemen. We hebben er al duizenden ingebouwd. Ideaal voor meetapparatuur Geen utility-aansluiting nodig voor voertuigen uitgerust met monitoring- en meetapparatuur. De heer Kontag (service manager Borco Höhns GmbH, Rotenburg Duitsland) Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

13 Overzicht AC Master sinusomvormers 22 12/200 12/350 24/200 24/350 AC Master AC Master AC Master AC Master 23 Artikelnr. 230 V (Euro stekker) Artikelnr. 230 V (IEC stekker) Artikelnr. 120 V (NEMA 5) n.v.t n.v.t. n.v.t. ALGEMENE SPECIFICATIES Nominale accuspanning 12 V 12 V 24 V 24 V P30 vemogen T amb = 25 C, cos phi VA 350 VA 200 VA 350 VA Piekvermogen 400 VA 700 VA 400 VA 700 VA Spanningsvorm zuivere sinus zuivere sinus zuivere sinus zuivere sinus Max. rendement 90% 86% 93% 89% Uitgangsspanning* 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% Frequentie 50 Hz, ±0,03 Hz 50 Hz, ±0,03 Hz 50 Hz, ±0,03 Hz 50 Hz, ±0,03 Hz Afmetingen (hxbxd in mm) 73x151x239 73x151x239 73x151x239 73x151x239 Gewicht 1,65 kg 1,85 kg 1,65 kg 1,85 kg Minimale accucapaciteit >50 Ah >80 Ah >25 Ah >40 Ah TECHNISCHE SPECIFICATIES Technologie HF switch mode HF switch mode HF switch mode HF switch mode Lage accuspanning, schakelt uit bij 10,3 V, ±0,5 V 10,3 V, ±0,5 V 20,6 V, ±0,5 V 20,6 V, ±0,5 V Lage accuspanning, schakelt aan bij 12,3 V, ±0,5 V 12,3 V, ±0,5 V 24,6 V, ±0,5 V 24,6 V, ±0,5 V Hoge accuspanning, schakelt uit bij 15,3 V, ±0,5 V 15,3 V, ±0,5 V 30,6 V, ±0,5 V 30,6 V, ±0,5 V Hoge accuspanning, schakelt aan bij 14,6 V, ±0,5 V 14,6 V, ±0,5 V 29,2 V, ±0,5 V 29,2 V, ±0,5 V Max. rimpel op DC 5% RMS 5% RMS 5% RMS 5% RMS Ingangsstroom (nominale belasting) 23 A 38 A 15 A 25 A Nullast gebruik: uit stand 0 ma 0 ma 0 ma 0 ma aan Unom. 0,8 A/9,6 W 0,8 A/9,6 W 0,5 A/12 W 0,5 A/12 W Aanbevolen DC zekering 30 A traag 40 A traag 20 A traag 30 A traag DC kabel voor accubevestiging inclusief inclusief inclusief inclusief Harmonische vervorming typical 3% 3% 3% 3% Koeling conventioneel/geforceerd conventioneel/geforceerd conventioneel/geforceerd conventioneel/geforceerd AC aansluiting (enkelfase, 3-aderig)** CEE-7/7 CEE-7/7 CEE-7/7 CEE-7/7 Cos Phi alle soorten belasting toegestaan Gespecificeerde bedrijfstemperatuur volledige specificaties bij omgevingstemperatuur 0 C tot 40 C, afnemend met 5%/ C van 40 tot 60 C (voldoet aan toleranties) schakelt uit bij te hoge temperatuur, schakelt automatisch aan na afkoelen Toegelaten bedrijfstemperatuur omgevingstemperatuur -25 C tot 40 C, afnemend met 5%/ C van 40 C tot 60 C (voldoet mogelijk niet aan toleranties) schakelt uit bij te hoge temperatuur, schakelt automatisch aan na afkoelen Normen en richtlijnen CE, E-mark CE, E-mark CE, E-mark CE, E-mark S I N U S O M V O R M E R S V O O R V * 120 V modellen: 120 Volt, ±5% / 60 Hz, ±0,03 Hz. ** 120 V modellen worden geleverd met US/NEMA 5-15 AC aansluiting. Schroefaansluiting leverbaar als optie. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service sinus uitgangsspanning galvanische scheiding

14 Accupower voor een vaste 230 V installatie: Mass sinusomvormers Een vaste 230 V installatie in een mobiele omgeving heeft grote voordelen. U kunt elk 24 apparaat aansluiten. Van magnetron tot föhn, van DVD speler tot elektrisch gereedschap. Met de Mass Sine biedt Mastervolt de oplossing. Een sinusomvormer die 12 of 24 V accu- 25 spanning probleemloos omzet in 230 V/50 Hz wisselstroom. Net als thuis of op het werk is dat de basis voor comfort, en het gebruik van standaard apparaten. En dat bespaart u de kosten voor heel wat aangepaste apparatuur. Complete range Modellen voor 12 V of 24 V accuspanning, ook leverbaar voor 48V accu. Uitgang 230 V/50 Hz, ook leverbaar met 120 V/60 Hz. Vermogens van 500 W tot 10 kw. Gemak bij controle en monitoring De Masterlink/MICC geeft u via een helder paneel volledige controle over het DC systeem. Alle 12 of 24 V verbruikers Behoud van uw dure apparatuur Het grote plasmascherm van uw TV of monitor kan makkelijk kapot gaan door foutieve stroomvoorziening. De Mass Sine levert constant een zuivere sinusvormige 230 Volt. Dat voorkomt storingen, bromgeluid of strepen op TV-scherm. Inpasbaar in elk boordsysteem Prima in te passen in een bestaand systeem, of systemen met diverse stroombronnen. S I N U S O M V O R M E R S V O O R V Goed inpasbaar in elk systeem worden gemonitored: accuspanning, stroomverbruik, Inzetbaar in combinatie met voertuig- verbruik in Ampère-uur (in Ah s), accu-inhoud in % accu, voor het laden zorgen motor en en tijd nog te gaan in uren en minuten (pag. 104). dynamo van uw voertuig. Te combineren met generator: stille stroom vanuit de accu, de generator Veilige vaste aansluitingen neemt na verloop van tijd voeding over Robuuste aansluitstrips met gecertificeerde en laadt de accu. industriële aansluittechniek die geschikt zijn Te combineren met Masterswitch om- voor hoge ampèrages. Ze zijn volledig schok- schakelsysteem als verkeersagent voor bestendig, door staal-op-staal aansluiting is alle (230 V) stroombronnen (pag. 48- er geen gevaar voor sluiting door corrosie. 49). Mogelijke stroombronnen: motor met dynamo, generator, eventueel Stil, licht en compact door zonnestroom. geavanceerde techniek Voor de inzet van additionele accu s biedt De hoogfrequent technologie zorgt Langer stroom uit de accu Mastervolt diverse systeemoplossingen er ook voor dat de Mass Sine Het omvormen van 12 of 24 V accu- o.a. een complete accurange (pag. 78- omvormers absoluut geluidloos, spanning naar een zuivere 230 V 79) en een gecombineerde acculader/ compact en licht van gewicht zijn. sinusspanning vindt plaats met een omvormer: de Mass Combi (pag ). minimum aan energieverlies. Het rendement is meer dan 90%. De standby schakelaar zorgt voor een extra zuinige spaarstand. Handig knooppunt Moderne communicatie werkt met uiterst gevoelige apparatuur. In de communicatiewagens die we hier uitrusten is stabiele stroomvoorziening De Mass Sine is op een eenvoudige wijze te koppelen aan een bestaand stroomsysteem met net- en/of Meer apparaten tegelijk aansluiten Zolang het totale verbruiksvermogen dan ook absoluut essentieel. Om dat te garanderen kiezen we tegenwoordig voor Mastervolt omvormers in de systemen die we uitleveren. We hebben uiteraard ook met andere merken gewerkt. Maar met Mastervolt Voorbereid op extra hoge startstroom De Mass Sine omvormer kan gedurende een korte periode 200% van het nominale vermogen leveren: ideaal voor het op- generatoraansluiting. Mastervolt Masterswitch of Systemswitch schakelautomaten (pag ) vormen het koppelpunt. binnen de grenzen van de Mass Sine output blijft, kunt u een onbeperkt aantal apparaten aansluiten. weet je zeker dat er zich op locatie praktisch geen problemen voordoen. starten van apparatuur die een aanloopstroom vraagt, zoals deze airco unit. Peter Corderey, direkteur System Edström, Corby (Engeland) Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

15 Overzicht Mass Sine sinusomvormers 26 12/500* 12/800 12/ / /800 24/ /2500* 24/ /10kVA Mass Sine Mass Sine Mass Sine Mass Sine Mass Sine Mass Sine Mass Sine Mass Sine Mass Sine Artikelnummer 230 V Artikelnummer 120 V** n.v.t n.v.t n.v.t. ALGEMENE SPECIFICATIES Nominale accuspanning 12 V 12 V 12 V 12 V 24 V 24 V 24 V 24 V 24 V P30 vemogen T amb = 25 C, cos phi VA 800 VA 1200 VA 2000 VA 800 VA 1500 VA 2500 VA 5000 VA 10 kva Nom. vermogen T amb = 40 C, cos phi VA 650 VA 1000 VA 1800 VA 650 VA 1200 VA 2000 VA 4000 VA 8 kva Piekvermogen 1000 VA 1600 VA 2400 VA 4000 VA 1600 VA 2900 VA 5000 VA VA 20 kva Spanningsvorm pure sinus pure sinus pure sinus pure sinus pure sinus pure sinus pure sinus pure sinus pure sinus Max. rendement 91% 92% 92% 92% 92% 92% 92% 90% 92% Uitgangsspanning 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% Frequentie 50 Hz, ±0.05 Hz 50 Hz, ±0.05 Hz 50 Hz, ±0.05 Hz 50 Hz, ±0.05 Hz 50 Hz, ±0.05 Hz 50 Hz, ±0.05 Hz Hz, ±0.05 Hz (instelbaar) Afmeting (hxbxd in mm) 313x187x82 325x220x x261x x318x x220x x261x x318x ,5x318x254 2x C4 + C5 Gewicht 3,4 kg 3,9 kg 6 kg 9,4 kg 3,9 kg 6 kg 9,7 kg 19 kg 44 kg Minimale accucapaciteit >100 Ah >100 Ah >150 Ah >200 Ah >50 Ah >150 Ah >200 Ah >400 Ah >500 Ah TECHNISCHE SPECIFICATIES Technologie HF HF HF HF HF HF HF HF HF Lage accuspanning, schakelt uit bij 10.5 V, ±0.5 V 10.5 V, ±0.5 V 10 V, ±0.5 V 10 V, ±0.5 V 19 V, ±0.5 V 19 V, ±0.5 V 19 V, ±0.5 V 19 V, ±0.5 V 19 V, ±0.5 V Lage accuspanning, schakelt aan bij 11 V, ±0.5 V 11 V, ±0.5 V 11 V, ±0.5 V 11 V, ±0.5 V 22 V, ±0.5 V 22 V, ±0.5 V 22 V, ±0.5 V 22 V, ±0.5 V 22 V, ±0.5 V Hoge accuspanning, schakelt uit bij 16 V, ±1 V 16 V, ±1 V 15.5 V, ±0.5 V 15.5 V, ±0.5 V 31 V, ±0.5 V 33 V, ±0.5 V 33 V, ±0.5 V 33 V, ±0.5 V 32 V, ±0.5 V Hoge accuspanning, schakelt aan bij 14.5 V, ±0.5 V 14.5 V, ±0.5 V 14.5 V, ±0.5 V 14.5 V, ±0.5 V 30 V, ±0.5 V 31 V, ±0.5 V 31 V, ±0.5 V 31 V, ±0.5 V 31 V, ±0.5 V Max. rimpel op DC 5% RMS 5% RMS 5% RMS 5% RMS 5% RMS 5% RMS 5% RMS 5% RMS 5% RMS Ingangsstroom (nominale belasting) 23 A 38 A 42 A 68 A 34 A 70 A 120 A 240 A 4x 120 A Nullast gebruik: uit stand 0 ma 0 ma 0 ma 0 ma 0 ma 0 ma 0 ma 0 ma 0 ma stand-by 43 ma/0.5 W 65 ma/0.8 W 43 ma/0.5 W 50 ma/0.6 W 35 ma/0.8 W 25 ma/0.6 W 25 ma/0.6 W n.v.t. < 10 W, 412 ma low energy stand (208 V) 300 ma/3.6 W 410mA/4.9 W 420 ma/4.5 W 420 ma/5 W 200 ma/4.9 W 180 ma/4.5 W 225 ma/5.4 W n.v.t. n.v.t. high power stand (230 V) 325 ma/3.9 W 470 ma/5.6 W 450 ma/5 W 480 ma/6 W 240 ma/5.6 W 200 ma/5 W 250 ma/6 W 250 ma/6 W 150 W Noodzakelijke DC zekering 100 A traag 100 A traag 120 A traag 240 A traag 63 A traag 100 A traag 160 A traag 2x160 A traag 4x 160 A traag Min. kabeldiameter inclusief inclusief 16 mm 2 25 mm 2 16 mm 2 25 mm 2 50 mm 2 2x 50 mm 2 4x 50 mm 2 Harmonische vervorming typical 3% 3% 3% 3% 3% 3% 3% 3% 2,5% AC aansluiting (enkelfase, 3-aderig) IEC320 intern intern intern intern intern intern intern intern Cos Phi alle soorten belasting toegestaan alle soorten belasting toegestaan OPTIES Model C4-RI afstandsbediening aan/uit voor de Mass sinusomvormer afstandsbediening aan/uit voor de Mass sinusomvormer (art.nr ) Masterlink/MICC accu-inhoudsmeter voor twee accu s, 12/24 V DC met LCD uitlezing plus afstandsbediening voor Mass Sine omvormer en acculader of Mass Combi (art.nr ) System Manager MICC accu-inhoudsmeter voor twee accu s, 12/24 V DC met LCD uitlezing en LED balk. Uitgebreide afstandsbediening voor Mass Sine omvormer en Mass acculader (art.nr ) 27 S I N U S O M V O R M E R S V O O R V Universele aansluitkabel voor de afstandspanelen (opgeven bij bestelling): 6 meter - art.nr / 10 meter - art.nr / 15 meter - art.nr Omschakelautomaat (pag ) de Masterswitch en Systemswitch kunnen op alle omvormers aangesloten worden de Masterswitch en Systemswitch kunnen op alle omvormers aangesloten worden * Ook leverbaar voor 48 V, art.nr. 48/500: / art.nr. 48/2500: ** 15% vermogensreductie bij de 120 V/60 Hz modellen. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service sinus uitgangsspanning galvanische scheiding

16 Omvormer en acculader in één: Mastervolt Mass Combi Steeds vaker speelt de Mastervolt Mass Combi de hoofdrol in een met zorg ontworpen 28 elektrisch systeem. U krijgt dan ook absoluut waar voor uw geld. In één compacte kast beschikt u tegelijk over een professionele sinusomvormer en een geavanceerde acculader. Infosysteem voor de energiehuishouding (DC) Uitgebreid ICC paneel wordt standaard meegeleverd (behalve voor 1200 W modellen). Optioneel: keuze uit 29 Hoogfrequent techniek zorgt efficiënt voor de meest vitale functies. Accu s worden voor 100% geladen en gaan langer mee. De 230 V stroomvoorziening is op en top betrouwbaar. En als er een netaansluiting in de buurt is, kunt u zo inpluggen. Het komt altijd goed met de Mass Combi. Gecombineerde functionaliteit Automatisch 3-traps acculaden. 230 V sinusspanning uit de 12 of 24 V start- of service-accu. Ingebouwd knoopunt voor automatisch omschakelen van net- of generatorspanning naar omvormer. De bijleverfunctie zorgt voor voldoende een groot aantal panelen met direct uitleesbaar en op te vragen gegevens of historische informatie (pag. 105). Omvormen naar zuivere 230 V spanning Apparatuur kunt u veilig aansluiten, ook die van thuis. Elektronisch geregelde apparaten zoals wasmachine, vaatwasser en magnetron werken storingsvrij. A C C U L A D E R / O M V O R M E R C O M B I N A T I E S vermogen in het voertuig: de Power Support functie compenseert beperkt net- of generatorvermogen. Door parallelschakeling van twee units Netwerk: inpluggen en u heeft stroom extra vermogen - 2 kw wordt 4 kw Waar netstroom voorhanden is kunt u zonder ingewikkelde (alleen 2 kva modellen). omschakelingen overschakelen op netwerkstroom voor het Uitgebreide selectie van bedienings- en laden van accu s en het voeden van uw installatie. Veel stroom nodig: combinatie met generator controlepanelen voor de Mass Combi en Onderweg eten koken terwijl bijvoorbeeld de airco het hele 12 of 24 V systeem. aanblijft? Gelijktijdige inzet van generator en accu s voor het 230 V systeem kan dan geboden zijn. De Mass Combi zorgt voor een ongestoord stroom- Licht, compact en makkelijk te installeren aanbod en leidt het vermogen in goede banen. Het lichtste model weegt slechts 7,8 kg. Kast van aluminium gecombineerd met kunststof. Aansluitpunten onder handbereik, met externe sleutelgaten voor snellere montage. Voor hun rondreis door Australië huren toeristen steeds vaker een camper. We bieden daarvoor onze comfortabel uitgeruste Winnebago Recreational Vehicles aan. Basis voor het comfort is de Mastervolt Mass Combi. De combinatie van omvormen en laden zorgt zonder problemen voor de stroom. En de paneelbediening op afstand is geen enkel probleem. Daarmee is de Mass Combi het ideale energiesysteem voor onze wagens. Acculaden: korte laadtijd, langere levensduur De Mastervolt 3-traps laadmethode staat garant voor méér accu-energie en langere levensduur. Laadt accu s altijd voor de volle 100%. Infosysteem voor de energiehuishouding (AC) APC paneel als optie leverbaar. Hoofdfunctie is het afstemmen van de installatie op de beschikbare netspanning (Power Sharing, pag. 145). Vijf verschillende niveaus mogelijk, van 4 tot 25 Ampère. Bruce A. Binn, general manager Knott-Winnebago Freeway RVs (Australië) Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

17 Mass Combi: pasklare techniek voor kleinere systemen Heldere informatie basisfuncties LED indicatie voor laadfase en laadstroom, belasting 230 V systeem en 12/24 V In de Mass Combi heeft Mastervolt de meest geavanceerde techniek systeem, 230 V aanwezig ja/nee en failure. Aan/uitschakelaar met alleen 30 compact gebundeld. Zonder veel ruimte te vragen biedt de apparatuur een hoogwaardige basisvoorziening voor kleinere systemen. laden stand voor de winterperiode. 31 Elke schakel is ontworpen voor een bedrijfszekere en duurzame werking. Van elektronica tot aansluittechniek en van koelsysteem tot vormgeving en design. Uitgangspunten voor de juiste keuze Voltage van het gelijkstroomsysteem (12/24 V). Benodigde laadstroomsterkte (Ampère). Benodigd uitgangsvermogen voor de 230 V apparatuur (totaal Watt). Keuze uit zes modellen Mass Combi 12 V/1200 W - 60 A Duurzaam door slimme koeling Aluminium kast met koelprofielen. Onderhoudsvrije en geluidsarme vario-fan. Circulatiesysteem met vuiltunnel waardoor vitale delen schoon blijven. Bedrijfstemperatuur blijft ook onder extreme omstandigheden laag. Multi programmeerbaar, ook via laptop of PC Dipswitch instellingen voor o.a. accutype, spanning en frequentie landstroom/ generator en Power Sharing. Mastervolt MasterAdjust software voor programmeren via laptop of PC, gratis te downloaden op (pag. 148). Masterswitch voor power op maat A C C U L A D E R / O M V O R M E R C O M B I N A T I E S Mass Combi 12 V/2000 W A Ingebouwd omschakelsysteem met Mass Combi 12 V/4000 W A 230 V ingang, high power 230 V/ Mass Combi 24 V/1200 W - 35 A 50 A uitgang en short break/ Mass Combi 24 V/2000 W - 60 A Tegelijk laden meerdere accu s omvormer 230 V/25 A uitgang. Mass Combi 24 V/4000 W A Start- en opslagaccu( s) kunnen gescheiden worden geladen. Corrosiebestendige Parallel schakelen van twee units verdub- kopervernikkelde aansluitstrips met zware belt het aantal Watt s en het aantal boutaansluitingen voor de hoofdaccu. Ampères voor laden. Uiteraard vraagt dit om meer accucapaciteit. Parallelfunctie landaansluiting/generator Monitoring en bediening Om een eventueel tekort aan stroom Standaard met temperatuursensor en 6 (door beperkte afzekering of gene- meter aansluitkabel. Prima geschikt voor inbouw ratorcapaciteit) op te vangen zijn alle 2000 W en 4000 W modellen standaard Plug and play aansluitingen om alle functies op Mass Combi modellen voorzien van met ICC remote paneel. afstand te monitoren en te bedienen. Van accu- een bijleverfunctie. Dit kan door Ruime keuze uit digitale afstands- en laden tot Power Sharing bij minimale netstroom. middel van het parallel koppelen van bedieningspanelen (pag ), Standaard meegeleverd ICC remote paneel heeft de AC uitgang of door het gebruik van MasterView touch screen paneel dezelfde functionaliteit als frontpaneel op de de tweede uitgang van de omvormer. leverbaar vanaf september systeemkast. Optionele panelen zie pag Zie schema's op pagina 33. Professionele aansluittechniek Beveiligd laden Robuuste aansluitklemmen voor 230 V Aansluiting voor standaard meegeleverde en accu s. Kabeldoorvoer op maat met temperatuursensor. Laadspanning wordt wartels voor borging en trekontlasting. automatisch aangepast aan de omgevings- Hoogwaardige aansluitingen voor remote temperatuur. Dit voorkomt gasvorming. control, o.a. MasterBus 2005 en QRS232.

18 De Mass Combi : de vier meest voorkomende gebruikssituaties 1. Verbonden met netspanning - geen stroombeperking. 3. Los van netspanning - zonder generator. 32 De accu s worden geladen De installatie is aangesloten Stroom uit de accu Los van het net schakelt de Mass 33 op het net. De zekering is Combi automatisch en onderbre- 8 Ampère. Alle apparaten die wisselstroom verbruiken zijn afgeschakeld. De Mass Combi 12/2000 laadt de twee aangesloten gel en/of AGM accu s. Er is 100 Ampère laadstroom beschikbaar. 8 A AC 0 A AC 100 A DC 0 A AC 0 A AC 0 A AC 0 A AC 166 A DC 0 A AC 2 kw 9 A AC kingsvrij om naar omvormermodus. De accu s voorzien nu de verschillende DC verbruikers en een aantal 230 V apparaten van stroom. Aangesloten vermogen: 2 kw. De Masterlink/MICC monitoring geeft exact de status van de accu aan, o.a. verbruik per minuut/uur, tijd te gaan voordat er weer geladen moet worden en accu-inhoud in %. Onderweg worden de accu s geladen met de dynamo van de hoofdmotor. A C C U L A D E R / O M V O R M E R C O M B I N A T I E S I 2. Verbonden met netspanning - beperkte stroom. 4. Los van netspanning - met generator. Hoger verbruik dan Stroom uit generator en accu s beschikbaar uit het net De Whisper generator is nu de Zelfde zekering als in boven- stroombron en maakt het systeem staand schema: 230 V/8 A. volledig onafhankelijk. De gene- Er zijn een aantal 230 V appa- rator kan zowel de accu s laden als raten ingeschakeld, benodigd vermogen 3,5 kw. In totaal is 0 A AC 8 A AC 25 A AC 22 2 A AC stroom aan de aangesloten verbruikers leveren. De Mass Combi daarvoor 16 Ampère nodig. Het benodigde extra 230 V vermogen (8 A) wordt bijge- 8 A AC 3,5 kw 7 A AC 0 A AC 7.2 kw 9 A AC regelt vraag en aanbod en zorgt automatisch voor het starten van de Whisper generator. Bij een leverd via de service-accu, en hoog aangesloten verbruik - in het de Mass Combi. Automatische schema 6,9 kw - zorgt de Mass afschakeling voorkomt te diepe ontlading van de accu s. 134 A DC 115 A DC Combi voor parallel stroomaanbod door bij te leveren vanuit de servi- Instelling via Power Sharing in ce-accu. Zo biedt dit systeem met de Mass Combi of op afstand Whisper 6 generator toch 7,2 kw met het APC paneel. vermogen! P P 1 2 Mass Combi omvormer/acculader combinatie. Masterlink/MICC, bedieningspaneel aan/uit monitoring (of ICC paneel). 3 4 DDC paneel, afstandsbedieningspaneel voor de Whisper generator. Whisper generator. 5 6 Masterswitch 0 omschakelsysteem. Service-accu, gel. 7 8 Startaccu, AGM. Omvormeruitgang. 9 High Power uitgang.

19 Overzicht Mass Combi s 34 12/ / / / / / / / / / V / 50 Hz 230 V / 50 Hz 230 V / 50 Hz 230 V / 50 Hz 120 V /60 Hz 120 V /60 Hz 35 Artikelnummer 230 V / / / / SINUSOMVORMER - SPECIFICATIES DC spanning (nominaal) 12 V (10-15 V) 24 V (20-31 V) 12 V (10-15 V) / 24 V (20-31 V) 12 V (10-15 V) / 24 V (20-31 V) 12 V (10-15 V) / 24 V (20-31 V) 12 V (10-15 V) / 24 V (20-31 V) Continu 25 C 1200 VA - 5,3 A 1200 VA - 5,3 A 2000 VA - 8,7 A 3750 VA - 16,5 A 2000 VA - 16,7 A 3750 VA - 16,5 A Piekbelasting (5 sec., zonder vervorming) 2400 VA - 10,5 A 2400 VA - 10,5 A 4000 VA - 17,5 A 7500 VA - 32 A 4000 VA - 34 A 7500 VA - 62 A Parallel schakelbaar (voor verdubbeling van vermogen) nee nee ja nee ja nee Parallel met net/generator (voor meer vermogen) ja ja ja ja ja ja Uitgangsspanning, instelbaar via MasterAdjust software 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% 230 V, ±5% 120 V, ±5% 120 V, ±5% Frequentie (nominaal ±0,05% kristalgestuurd) Hz instelbaar Hz instelbaar Hz instelbaar Hz instelbaar Hz instelbaar Hz instelbaar Spanningsvorm zuivere sinus zuivere sinus zuivere sinus zuivere sinus zuivere sinus zuivere sinus Max. rendement 92% 92% 92% 92% 92% 92% Nullast opname bij 230 V < 9 W < 9 W < 9 W < 18 W < 9 W < 18 W Stand-by opname (wacht-stand) + instelbereik 0,5 W - 40/150 VA 0,5 W - 40/150 VA 0,5 W - 40/150 VA 1 W - 40/150 VA 0,5 W - 40/150 VA 1 W - 40/150 VA Kastmodel en afmetingen (hxbxd in mm) C3A, 371x318x143 C3A, 371x318x143 C4, 460,5x318x143 C5, 460,5x318x266 C4, 18.1x12.5x5.6 inch C5, 18.7x12.5x10 inch Gewicht 7,8 kg 7,8 kg 11 kg 21 kg 24.3 lbs 46.3 lbs AUTOMATISCHE ACCULADER - SPECIFICATIES Ingangsspanning nominaal 230 V ( V) 230 V ( V) 230 V ( V) 230 V ( V) 120 V ( V) 120 V ( V) Frequentie Hz Hz Hz Hz Hz Hz Max. laadstroom (instelbaar) 60 14,25 V DC 35 28,5 V DC ,25 V DC / 60 28,5 V DC ,25 V DC / ,5 V DC ,25 V DC / 60 28,5 V DC ,25 V DC / ,5 V DC Max. vermogensopname AC ingang 1000 VA - 4,4 A 1170 VA - 5,1 A 1635 VA - 7,2 A / 1965 VA - 8,5 A 3270 VA - 14,4 A / 3900 VA - 17 A 1635 VA - 14,5 A / 1955 VA - 17 A 3270 VA - 29 A / 5270 VA - 29 A 25 C (Bulk/Float) 14,25/13,25 V 28,5/26,5 V 14,25/13,25 V / 28,5/26,5 V 14,25/13,25 V / 28,5/26,5 V 14,25/13,25 V / 28,5/26,5 V 14,25/13,25 V / 28,5/26,5 V Instelmogelijkheid accusoort open lood / gel / tractie / AGM / spiraal open lood / gel / tractie / AGM / spiraal open lood / gel / tractie / AGM / spiraal open lood / gel / tractie / AGM / spiraal Tweede laaduitgang, 3-traps 5 A 5 A 5 A 2x 5 A 5 A 2x 5 A Temperatuursensor accu standaard geleverd met 6 meter (20 ft) kabel en telejack plug standaard geleverd met 6 meter (20 ft) kabel en telejack plug DUBBELPOLIG OMSCHAKELSYSTEEM/DISTRIBUTIESYSTEEM Max. stroom eerste uitgang 50 A 50 A 50 A 50 A 50 A 50 A Max. stroom shortbreak / omvormeruitgang 25 A 25 A 25 A 25 A 35 A 35 A Omschakelsnelheid 10 ms 10 ms 10 ms 10 ms 10 ms 10 ms ALGEMENE SPECIFICATIES Harmonische vervorming (typisch) < 5% < 5% < 5% < 5% < 5% < 5% Temperatuurbereik volledig volgens specificaties: 0-25 C, anders -25 C tot 60 C volledig volgens specificaties: 0-25 C, anders -25 C tot 60 C Aardrelais ja, instelbaar met DIP switch - alle units zijn met een programmeerbaar alarmcontact uitgerust ja, instelbaar met DIP switch - alle units zijn met een programmeerbaar alarmcontact uitgerust Geforceerde luchtkoeling onderhoudsvrije vario-ventilatoren onderhoudsvrije vario-ventilatoren onderhoudsvrije vario-ventilatoren onderhoudsvrije vario-ventilatoren Richtlijnen volledige CE en E-marking volgens Automotive Directive 95/54/EG (12/ en 24/ E-mark is in behandeling) AFSTANDSBEDIENING EN MONITORING Remote ICC optie optie Indicatie DC verbruik, laadfase indicatie, AC present, foutmelding. Met aan/uit/ alleen lader schakelaar. Standaard geleverd met 6 meter kabel, voor alle 2 en 4 kva modellen (art.nr ) Remote APC optie optie optie optie optie optie (art.nr ) Masterlink/MICC optie optie optie optie optie optie (art.nr ) A C C U L A D E R / O M V O R M E R C O M B I N A T I E S Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service Mastervolt 3-traps laadmethode sinus uitgangsspanning galvanische scheiding

20 Watt alleen al aan lampen.

21 Helemaal onafhankelijk: Mastervolt Whisper generatorsets Met de Whisper dieselgenerator beschikt u over een uiterst geavanceerde energiecentrale. Een betrouwbare basis voor een systeem zonder zwakke schakels. Mastervolt heeft de technologie volledig in eigen huis ontwikkeld om u met optimaal rendement stroom te leveren. Compact, zuinig, fluisterstil en makkelijk te bedienen. Vermogens op maat, van 6 kva tot maar liefst 25 kva. En standaard voorzien van eersteklas advies en service. Standaard met displaybediening Digitale afstandsbediening voor monitoring en permanente controle. Inclusief onderhoudswaarschuwing en automatische start/stop, werkend op accusignaal. Alle service aan één kant Efficiency bij onderhoud en service door makkelijk af te nemen metalen kap. Belangrijkste kenmerken 38 Voldoet aan zwaarste milieunormen: 39 dieselmotoren met lage NOx-emmissie volgens o.a. Amerikaanse EPA norm. Geschikt voor continu gebruik: 230 V of 380 V stroom wordt opgewekt door synchroon dynamo van industriële kwaliteit Volledige waterkoeling (zie pag. 131 voor meer informatie). Ook het dynamogedeelte is watergekoeld. Het water houdt het Standaard voorzien van robuuste geluiddempende omkasting. binnenwerk van de dynamo via een Het dynamogedeelte is watergekoeld, koelspiraal op de juiste temperatuur. daardoor nauwelijks geluid. G E N E R A T O R E N Beschikbare modellen Whisper Ultra 1500 toeren serie, heavy duty generatoren, vijf uitvoeringen met vermogens van 6 tot 25 kva (pag. 41). Whisper 3000 toeren serie, compacte generatoren met relatief laag gewicht omdat de motor en dynamo een dubbel aantal omwentelingen maakt, vermogens van 6 kva en 10 kva (pag. 40). Constante performance Synchroon dynamo zorgt voor het beste opstartvermogen en een zuivere sinusspanning met een altijd constante 230 V. Efficiënte dieseltechniek met lage emissie Moderne dieselmotoren met indirecte injectie, emissie voldoet aan strenge milieunormen. De basisblokken komen van Mitsubishi of Kubota. Effectieve geluiddemping Optimale demping van het motorgeluid door toepassing van metalen kappen met effectieve dempingslaag Vrijwel trillingsvrij Dempers tussen motor en geluidskap plus vier extra trillingsdempers. Een mobiele tandartsenpraktijk vraagt om een stevige 230 Volt voorziening. Ook als er maar weinig ruimte is. Voor zo n speciaal uitgeruste praktijkwagen kozen we de Mastervolt Whisper 10 Ultra. Vooral ook omdat deze generator zo ongeveer de allerstilste is die je kunt krijgen. Dit met name ook tot groot genoegen van de klant die de Dental Clinic besteld had. Ik ben dan ook vast van plan om in de toekomst vaker voor Mastervolt te kiezen. Alles op één adres Mastervolt levert complete inbouwpakketten waaronder radiateurs voor de koeling, uitlaatsystemen met isolatie slangen, etc. (pag ). Snel te installeren Alle aansluitingen pre-fab aan buitenzijde: vloeistof in/uit, dieselolie in/uit, accu voor startmotor, dynamo. Andrew Scott, Scott Medical Ltd. Mobile Health Clinics, Scarborough, North Yorkshire (Engeland) Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

22 Overzicht Whisper generatoren Whisper 6* Whisper 10* Whisper 6 Ultra Whisper 8 Ultra Whisper 12 Ultra Whisper 16 Ultra Whisper 25 Ultra 3000 toeren 1500 toeren Artikelnummer ALGEMENE GENERATORINFORMATIE Nominal generatorvermogen** 5 kw 9 kw 5 kw 8 kw 12 kw 16 kw 25 kw 40 Nominale spanning 230 V - 22 A 230 V - 42 A 230 V enkelfase 230 V enkelfase V enkelfase of 400V 3-fase** Uitgangsfrequentie 50 Hz 50 Hz 50 Hz 50 Hz 50 Hz 50 Hz 50 Hz Arbeidsfactor / cos phi Spanningstolerantie (V) ± 5% ± 5% ± 5% ± 5% ± 5% ± 5% ± 2% Frequentie tolerantie (Hz) ± 1% ± 1% ± 1% ± 1% ± 1% ± 3% ± 3% Spanningsregeling condensator condensator condensator condensator condensator condensator AVR Startaccu, AGM type (optie) 12 V, 70 Ah 12 V, 70 Ah 12 V, 70 Ah 12 V, 70 Ah 12 V, 70 Ah 12 V, 160 Ah 12 V, 160 Ah Acculaadstroom dynamo 40 A dynamo 40 A dynamo 40A dynamo 50 A dynamo 50 A dynamo 50 A dynamo 50 A Afmetingen met geluidskap (lxbxh in mm) 690x525x x525x x525x x575x x575x x680x x680x800 Drooggewicht 178 kg 240 kg 240 kg 334 kg 380 kg 454 kg 580 kg Aansluitgegevens droge uitlaat 1 BSP BSP BSP BSP BSP BSP 2 BSP Lokatie olievuldop top + voorzijde top + voorzijde top + voorzijde top + voorzijde top+voorzijde top top Max. helling (continu) in alle richtingen in alle richtingen Generatorgedeelte watergekoeld, borstelloos, synchroon watergekoeld***, borstelloos, synchroon luchtgekoeld, borstelloos, synchroon Geluidsniveau zie pag. 128 voor uitgebreide informatie over het geluidsniveau zie pag. 128 voor uitgebreide informatie over het geluidsniveau SPECIFICATIES DIESELMOTOR Motormodel L2E L3E L3E S3L2 S4L2 S4Q2 S4S Aantal cilinders Cilindercapaciteit 635 cc 952 cc 952 cc 1318 cc 1758 cc 2505 cc 3331 cc Boring & slag 2x 76 x 70 mm 3x 76 x 70 mm 3x 76x70 mm 3x 78x92 mm 4x 78x92 mm 4x 88x103 mm 4x 94x120 mm Luchtverbruik 0,95 m 3 /min 1,43 m 3 /min 0,8 m 3 /min 1,1 m 3 /min 1,5 m 3 /min 2,1 m 3 /min 2,8 m 3 /min Motorkoeling watergekoeld watergekoeld watergekoeld watergekoeld watergekoeld watergekoeld watergekoeld Brandstofverbruik (onbelast - vollast) 1-2,5 l/uur 1-4 l/uur 1-3 l/uur 1-3 l/uur 1-4 l/uur 1-5 l/uur 1-8 l/uur TOEBEHOREN Bedieningspaneel Digital Diesel Control het Digital Diesel Control bedieningspaneel garandeert optimaal bedienings- gemak, voorgloeien/starten/stoppen met één druk op de knop. De belangrijkste functies zijn zichtbaar op het LCD display (standaard) Tweede afstandbedieningspaneel (art.nr ) optie optie optie optie optie optie optie Systeempaneel diverse opties (pag. 106) diverse opties (pag. 106) diverse opties (pag. 106) diverse opties (pag. 106) diverse opties (pag. 106) diverse opties (pag. 106) diverse opties (pag. 106) Driefase uitvoering nee nee nee optie optie optie optie Massavrije versie optie optie optie optie optie optie optie G E N E R A T O R E N * Tot medio 2007 worden de 3000 toerensets in de bestaande uitvoering met polyester geluidskap geleverd. ** Dit is het netto beschikbaar vermogen exclusief de energie nodig voor de koelventilatoren van de radiateurs. De opgegeven vermogens zijn gebaseerd op een motorvermogen overeenkomstig ISO 3046; 100 kpa barometrische luchtdruk, 30 % relatieve vochtigheid en een omgevingstemperatuur van 25 C. Vermogen en toleranties andere elektrische parameters bij een belasting met een arbeidsfactor met een cos phi = 1. *** 3-Fase generatoren zijn luchtgekoeld en uitgevoerd met een AVR spanningsregeling met een tolerantie van 2%. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

23 Sterke schakels voor installatie: Mastervolt inbouwkits Bij de installatie van de Whisper generator mag u niets aan het toeval overlaten. Alle aansluitingen en componenten moeten van topkwaliteit zijn. Trillingsarme bevestiging. De voorzieningen voor brandstoftoevoer, koeling en filtering. Aansluiting voor monitoring en afstandsbediening. En uiteraard de aansluiting op het stroomcircuit waar alles om te doen is. Mastervolt heeft al de benodigde installatiedelen in eigen huis ontwikkeld volgens de strengste kwaliteitsnormen. We bieden u daarbij het gemak van kant-en-klare installatiekits. Plus natuurlijk de expertise van de Mastervolt wederverkoper Racksysteem Bij afname van meerdere inbouwkits - bijvoorbeeld voor een serie vrachtwagens - is een optioneel sledesysteem leverbaar. G E N E R A T O R E N Whisper generator. DDC bedieningspaneel. Radiator voor de koeling van de dieselmotor. Dieseloliefilter. Expansietank. Radiator voor de koeling van de dynamo. Absorptiedemper (na installatie te bekleden). Resonantiedemper (na installatie te bekleden). Accuschakelaar. AGM startaccu 12 V. Volautomatische 3-traps acculader, IVO 12/10 of 12/15.

24 Overzicht installatiekits omschrijving artikelnr. omschrijving artikelnr. INSTALLATIEKITS - MOBIEL KITS MET RESERVE-ONDERDELEN Whisper toeren mobiel Zie generatorhandleiding voor een specificatie van de inhoud. Kit radiateurkoeling generator A-kit Whisper 6/ toeren Kit radiateurkoeling motor B-kit Whisper toeren Aansturing twee ventilatorsnelheden (optie) B-kit Whisper toeren Extra grote expansietank 7 ltr. incl. niveauschakelaar (optie) A-kit Whisper 6 Ultra toeren Radiateurkoelingkit bestaande uit: Droge uitlaatkit B-kit Whisper 6 Ultra toeren Kit met reserve-onderdelen, B-kit. radiateur voor de motorkoeling en radiateur Brandstoftoevoerkit (universeel) A-kit Whisper 8/12 Ultra toeren voor de generatorkoeling, slangen, Accu-installatiekit 70 Ah AGM B-kit Whisper 8 Ultra toeren montagemateriaal en expansietankjes. Whisper toeren mobiel B-kit Whisper 12 Ultra toeren Kit radiateurkoeling generator A-kit Whisper 16 Ultra toeren Kit radiateurkoeling motor B-kit Whisper 16 Ultra toeren Aansturing twee ventilatorsnelheden (optie) A-kit Whisper 25 Ultra toeren Extra grote expansietank 7 ltr. incl. niveauschakelaar (optie) B-kit Whisper 25 Ultra toeren Droge uitlaatkit Brandstoftoevoerkit Uitgebreide selectie onderdelen. Accu-installatiekit 70 Ah AGM Whisper 6 Ultra toeren mobiel Meer informatie gewenst? Kit radiateurkoeling generator Via onze website zijn verschillende handleidingen verkrijgbaar die nog Droge uitlaatkit bestaande uit: expansiedemper en resonantiedemper, RVS flexibele slang, isolatiematras voor dempers en expansiestuk, pijpen, bocht, koppelstukken en montagemateriaal. Kit radiateurkoeling motor Aansturing twee ventilatorsnelheden (optie) Extra grote expansietank 7 ltr. incl. niveauschakelaar (optie) Droge uitlaatkit Brandstoftoevoerkit meer informatie geven over een mobiele generatorinstallatie. Vraag vooraf systeemadvies bij de Mastervolt vakleverancier die, indien gewenst, een compleet systeem turn-key kan installeren. Kijk op pag. 114 en verder voor systeemvoorbeelden. Accu-installatiekit 70 Ah AGM Whisper 8 Ultra toeren mobiel Kit radiateurkoeling generator Kit radiateurkoeling motor Aansluit/controlbox t.b.v. ventilator Extra grote expansietank 7 ltr. incl. niveauschakelaar Droge uitlaatkit Brandstoftoevoerkit Accu-installatiekit 70 Ah AGM Whisper 12 Ultra & 16 Ultra toeren mobiel Accu-installatiekit bestaande uit: AGM accu, acculader, accuschakelaar en aansluitmateriaal. Kit radiateurkoeling generator (Whisper 12 Ultra)* Kit radiateurkoeling generator (Whisper 16 Ultra)* Kit radiateurkoeling motor Aansluit/controlbox t.b.v. ventilator (optie) Extra groot expansievat 7 ltr. incl. niveauschakelaar (optie) Droge uitlaatkit Brandstoftoevoerkit Accu-installatiekit 70 Ah AGM (Whisper 12 Ultra) Accu-installatiekit 160 Ah AGM (Whisper 16 Ultra) Whisper 25 Ultra toeren mobiel Kit radiateurkoeling motor Brandstoftoevoerkit bestaande uit: brandstoffilter/waterafscheider, slangklemmen en aansluitkoppelingen. Droge uitlaatkit 2 Brandstoftoevoerkit Accu-installatiekit 160 Ah AGM G E N E R A T O R E N * Alleen voor enkelfase 230 V generatoren.

25 Knooppunt voor 230 V stroombronnen: Mastervolt omschakelsystemen Een belangrijk onderdeel van het energiesysteem is het distributie knooppunt. 230V stroom kan immers uit diverse bronnen komen en de doorgifte moet perfect verdeeld en geregeld worden. Mastervolt levert daarvoor diverse omschakel- en distributiesystemen. In een handomdraai is uw systeem op maat op de meest veilige manier geïnstalleerd. Centraal energiemanagement Power System Control Panel voor uitlezing AC spanning, stroomsterkte en frequentie inclusief load on inverter mode. 12/24 V uitlezing: spanning, stroom (laden/ ontladen), accumonitoring inclusief start/stop generator (pag. 106). Masterswitch: de eenvoudige oplossing LED weergave op systeemkast Twee 230 V ingangen: omvormer, Uitlezing basisfuncties op display netspanning of generator. Systemswitch. Indicatie werking stroombron: Eén uitgang naar 230 V stroomgroep generator, net of omvormer en signalering (Masterswitch model). load on inverter bijleverfunctie. Handmatig of als automaatmodel. Stroomdoorgifte tot 10 kw, ingang/ uitgang van 20 tot 60 Ampère. 46 Eventueel te combineren met zekeringautomaat 47 (Masterswitch Fuses). Probleemloze koppeling netspanning Functionele installatiekast. Instelbaar op stroomsterkte netspanning, bijvoorbeeld 6 Ampère. Systemswitch: complete systeemoplossing Drie 230 V ingangen: omvormer, netspanning en generator. Drie of vier uitgangen naar 230 V Elektronica voor slimme stroomregeling stroomgroepen. Moderne elektronica regelt het schakelen zodat Automatisch schakelsysteem. de apparatuur zelf niet veel stroom verbruikt. Stroomdoorgifte van 4,5 kw tot 16 kw, Toegepaste industriële techniek met o.a. ingang/uitgang van 25 tot 63A. dubbelpolige relais is duurzaam en op en top veilig. Informatiebron voor centraal energiemanagement (Power System Control Panel). Eventueel met automatische zekeringen, Load on inverter: bijschakelen omvormer bij stroomtekort voor grotere systemen is meestal een Systemswitch en automaatversies Masterswitch herkennen aanbod netspanning of generatorspanning. Met load on inverter functie wordt aparte kast wenselijk. Luxe C-kast of installatiekast een deel van de belasting automatisch omgeschakeld naar de omvormer. (model System Manager) V S C H A K E L - E N V E R D E E L S Y S T E M E N Als voertuigbouwer leveren we maatwerk voor zowel recreatief gebruik als professionele inzet. Van campers tot promotiewagens, van motorhomes tot bijvoorbeeld een mobiele praktijkruimte. Bij de stroomvoorziening moet je vaak slimme oplossingen vinden. Mede daarom werken we graag met Mastervolt. Zo kiezen we vaak voor de compacte Mass Combi omvormer/laders. Die werken perfect samen met de accu s en de 3 kw benzinegeneratoren die we installeren. De ideale basis voor een goed werkende airco. Bewaking stroomaanbod generator Alleen doorgifte stroom bij juiste spanning en frequentie, niet tijdens opstarten of afschakelen. Eenvoudig aan te sluiten Robuuste, industriële aansluitingen voor de 230 V in- en uitgaande groepen en aansluitkabel bedieningspaneel. Doorvoerwartels met trekontlasting. Eenvoudige installatie met uitgebreide instructies en schematuur. René van Venrooy, bouwer Van Venrooy Utility Vehicles, Oss (Nederland) Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

26 Overzicht 230 V omschakelsystemen Masterswitch Masterswitch Masterswitch Masterswitch Masterswitch Systemswitch Systemswitch Systemswitch System Manager System Manager 5 kw 10 kw 3 kw 7 kw / 9 kw* Fuses 5 kw 6 kw 10 kw 16 kw AC transfer 4.5 kw AC transfer 6 kw Artikelnummer INGANG Nominale ingangsspanning 230 V (50/60 Hz) 230 V (50/60 Hz) 120 V (50/60 Hz) 120 V (50/60 Hz) 230 V (50/60 Hz) 230 V (50/60 Hz) 230 V (50/60 Hz) 230 V (50/60 Hz) 230 V (50/60 Hz) 230 V (50/60 Hz) Ingangsspanningsbereik V AC V AC V AC V AC V AC V AC V AC V AC V AC V AC Aantal ingangen Aantal uitgangen Afmetingen (hxbxd in mm) 200x110x x110x x110x x162x x255x x261x x261x x261x x285x x285x140 Gewicht 1,2 kg 1,3 kg 1,2 kg 2,5 kg 2,1 kg 4,4 kg 4,9 kg 5 kg 6 kg 6 kg UITVOERING Voorzien van automatische zekeringen nee nee nee nee ja nee nee nee ja ja Aansluiting voor Mastervolt afstandsbedieningspaneel nee nee nee nee nee ja (pag. 106) ja (pag. 106) ja (pag. 106) ja (pag. 106) ja (pag. 106) 48 LED signalering op de kast nee nee nee nee nee indicatie voor aanwezigheid spanningsbronnen en load on inverter modus nee nee 49 Nominale ingangsstroom generator 20 A 40 A 25 A 60 A 16 A 25 A 40 A 63 A 16 A 25 A Nominale ingangsstroom wal 20 A 40 A 25 A 60 A 16 A 25 A 25 A 40 A 16 A 16 A Nominale ingangsstroom omvormer 20 A 40 A 25 A 60 A 20 A 25 A 25 A 25 A 20 A 25 A Aardlekschakelaar n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. ja (1x) nee nee nee ja (2x) ja (2x) Generator ingang doorschakelen vertraagd doorschakelen vertraagd doorschakelen vertraagd doorschakelen vertraagd doorschakelen vertraagd doorschakelen continu monitoring van spanning en frequentie vertraagd doorschakelen vertraagd doorschakelen Vertragingstijd generator ingang 0-10 sec. (instelbaar) 0-10 sec. (instelbaar) 0-10 sec. (instelbaar) 0-10 sec. (instelbaar) 0-10 sec. (instelbaar) 0-10 sec. (instelbaar) 0-10 sec. (instelbaar) 0-10 sec. (instelbaar) 0-10 sec. (instelbaar) 0-10 sec. (instelbaar) UITGANG Nominale stroom omvormeruitgang A 25 A 25 A 6 A 6 A Nominale stroom short break uitgang A + 6 A + 6 A 25 A 25 A 25 A 10 A + 16 A 10 A + 16 A Nominale stroom power uitgang 20 A 40 A 25 A 60 A 6 A + 10 A 25A 25 A 40 A 16 A + 16 A 16 A + 16 A Nominale stroom generatoruitgang n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 40 A 63 A n.v.t. n.v.t. Automatische zekeringen nee, systeemafhankelijk ja nee, systeemafhankelijk ja ja TECHNISCHE SPECIFICATIES MasterBus compatible nee nee nee nee nee ja ja ja nee nee Vermogensverbruik (AC alle ingangen) 7 VA 7 VA 7 VA 7 VA 7 VA 27 VA 33 VA 33 VA 14 VA 14 VA Vermogensverbruik (alleen omvormer vermogen) geen nullast verbruik geen nullast verbruik geen nullast verbruik geen nullast verbruik geen nullast verbruik <1 VA <1 VA <1 VA <1 VA <1 VA Temperatuurbereik (gespecificeerd) -5 C tot +60 C -5 C tot +60 C -5 C tot +60 C -5 C tot +60 C -5 C tot +60 C -5 C tot +60 C -5 C tot +60 C -5 C tot +60 C -5 C tot +60 C -5 C tot +60 C Temperatuurbereik (toegestaan) C tot +70 C (voldoet mogelijk niet aan de gespecificeerde toleranties) C tot +70 C (voldoet mogelijk niet aan de gespecificeerde toleranties) Temperatuurbereik (niet werkend/opslag) -60 C tot +80 C -60 C tot +80 C -60 C tot +80 C -60 C tot +80 C -60 C tot +80 C -60 C tot +80 C -60 C tot +80 C -60 C tot +80 C -60 C tot +80 C -60 C tot +80 C Relatieve luchtvochtigheid maximaal 95%, niet condenserend maximaal 95%, niet condenserend Schakeltijd inschakelen ms / uitschakelen 4-19 ms inschakelen ms / uitschakelen 4-19 ms MECHANISCH Kabel diameter mm 2 / AWG mm 2 / AWG mm 2 / AWG 20-7, afstandsbediening: mm 2 / AWG Beschermingsgraad IP55 IP55 IP55 IP55 IP55 IP44 IP44 IP44 IP55 IP V S C H A K E L - E N V E R D E E L S Y S T E M E N Ook leverbaar in 9 kw, art.nr Specificaties identiek aan 7 kw, behalve stroom is 80 A. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

27 Knooppunt voor 12 of 24 V: DC verdeelsystemen Voor de aanleg van een goed beveiligd 12 of 24 V systeem is geen universitaire opleiding nodig. Mastervolt prefab DC verdeelsystemen leiden de stroom eenvoudig in de gewenste banen. Met zeer duidelijke aansluitpunten en zekeringen die voorkomen dat er iets mis gaat bij de soms zeer sterke accustroom. Het systeem is makkelijk te monteren tussen accu en de diverse aangesloten 12 of 24 V verbruikersgroepen. Monitoring en bediening is geen enkel probleem, want elke verdeler is plug & play voorbereid voor meetshunt en paneelaansluiting. Klaar voor Masterlink of Power System Control Panel Plug & play aansluitingen voor de digitale Masterlink of Power System Control accumonitorpanelen zorgen dat installatie bijna niet fout kan gaan. Aansluitpunt meetshunt Zo kiest u de juiste DC verdeling Meetshunt wordt standaard geleverd bij Aantal af te zekeren hoofdgroepen. de Masterlink en System Manager panelen. Benodigde zekeringwaarden (maximale Het volledig voorbereide installatiepunt is belasting in Ampères). perfect geïsoleerd. Zie pag. 56 voor een Mogelijke montageplek: liefst zo dicht beschrijving van de MasterShunt. mogelijk bij de accu s voor minimale 50 kabelverliezen en optimale veiligheid. 51 Montageplek bepaalt mede keuze voor open of gesloten uitvoering. Kies voor analoog systeem met Master- Vision of digitaal Master Connect systeem (pag. 54). Analoog DC verdeelsysteem Open chassis uitvoering voor grotere installatiekast (pag ). Beveiligd aansluiten van de accu Bij ontlading kunnen accu s veel stroom leveren, kabelaansluitingen zijn daarop afgestemd. Om de kabels te beveiligen in geval van kortsluiting is er een Géén risico voor brand door kortsluiting Alle bekabeling is solide afgezekerd. Ook de monitorkabels en het meetgedeelte met shunt, voor een goede werking is immers een kleine spanning noodzakelijk. Gesloten kunststof kast uitvoering bijpassend aanbod van zekeringen. (pag ). De minpool van de accu wordt aangesloten Losse meszekeringen. op de centrale aansluitstrip. MasterVision schakelpaneel voor in het zicht monitoring (pag. 100). D C V E R D E E L S Y S T E M E N Digitaal MasterConnect systeem Optimaal instelbaar met CANbus technologie (pag ). Enkeldraads SmartShunt met compacte DC koppelunit en digitale schakel/ zekeringunit. Ampèrage zekeringen digitaal instelbaar. Keuze uit drie geavanceerde monitorpanelen (pag. 56). Makkelijk te installeren Aansluitpunten voor alle componenten Op afstand instelbare 12 of 24 V DC zekeringhouders Stroombronnen zoals acculader en dynamo worden direct output. De standaard industriële zekering- aangesloten op één van de zekeringen. Elk apparaat dat Monitoring en bediening via laptop houder is robuust en makkelijk 12 V of 24 V verbruikt krijgt een overzichtelijke plaats in mogelijk. te plaatsen. Zekeringwaarden Meszekeringen in alle gangbare waarden het systeem. Ofwel via eigen zekering, of groepsgewijs volgens DIN norm verkrijgbaar. Bedrijfszekere meszekeringen zijn leverbaar voor elk ampèrage, met een eigen schakelpaneel aan één van de zekeringen. wereldwijd makkelijk verkrijgbaar. Kleine uitvoering DIN00 van 6 A tot 160 A, grote uitvoering DIN1 van 100 A tot 250 A. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

28 Overzicht DC verdeelsystemen Open uitvoering Open uitvoering Open uitvoering Open uitvoering Open uitvoering Artikelnummer Aantal zekeringen DIN00 63 A, 63 A 2x 63 A, 80 A, 160 A 3x 160 A 2x 63 A, 80 A, 100 A 8x 160 A DIN A -- 2x 250 A 200 A, 250 A -- Aantal aansluitingen min kabels systeemzijde Aantal aansluitingen min kabels accuzijde Afmetingen (lxbxh in mm) 310 x 220 x x 220 x x 220 x x 220 x x 220 x 125 Gewicht 3 kg 3 kg 5,6 kg 5,6 kg 5,6 kg Shunt type voorbereid* 500 A/50 mv 500 A/50 mv 500 A/50 mv 500 A/50 mv 500 A/50 mv Afzekering spanningsmeting 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A Afzekering voedingsspanning monitor paneel 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 52 Afzekering spanningsmeting monitor paneel 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 53 Afzekering stroommeting monitor paneel 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A Afzekering spanningssense acculader of dynamo 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A * Shunt wordt met instrument geleverd. D C V E R D E E L S Y S T E M E N Dichte uitvoering Dichte uitvoering Dichte uitvoering Dichte uitvoering Dichte uitvoering Artikelnummer Aantal zekeringen DIN00 63 A, 63 A 2x 63 A, 80 A, 160 A 3x 160 A 2x 63 A, 80 A, 100 A 8x 160 A DIN A -- 2x 250 A 200 A, 250 A -- Aantal aansluitingen min kabels systeemzijde Aantal aansluitingen min kabels accuzijde Afmetingen (lxbxh in mm) 360 x 270 x x 270 x x 270 x x 270 x x 270 x 170 Gewicht 4,8 kg 4,8 kg 8,4 kg 8,4 kg 8,4 kg Shunt type voorbereid* 500 A/50 mv 500 A/50 mv 500 A/50 mv 500 A/50 mv 500 A/50 mv Afzekering spanningsmeting 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A Afzekering voedingsspanning monitor paneel 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A Afzekering spanningsmeting monitor paneel 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A Afzekering stroommeting monitor paneel 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A Afzekering spanningssense acculader of dynamo 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A 2-voudig 5 A Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

29 MasterConnect: de nieuwe generatie digitale distributiesystemen Met een MasterConnect distributiesysteem worden de verschillende onderdelen van een 12 of 24 Volt systeem op een slimme manier aan elkaar gekoppeld. De componenten sluiten naadloos op elkaar aan. Toepassing van CANbus technologie zorgt voor een sterke reductie van de bekabeling. Én bovendien voor een aanzienlijke tijdwinst bij de eenvoudige plug & play installatie. MasterView monitoring panelen Keuze uit drie fraaie afstandspanelen. Aan te sluiten op MasterShunt middels enkeldraadssysteem. Afbeelding: MasterView Easy touch screen paneel, voor alle elektrische informatie over het Mastervolt DC systeem en het 230 V systeem. Tegelijk geschikt vooor monitoring en bediening Whisper generator (pag. 56). Geschikt voor elk DC systeem Voor 12 en 24 Volt systemen. Robuuste aan/uit schakelaar Voor elk gewenst ampèrage. Alle units van de MasterConnect sluiten Digitale zekeringen: uitbreidbaar van 10 tot een veelvoud naadloos op elkaar aan. De robuuste van 10. enkelpolige 300 A schakelaar is in het Zekeringwaarden instelbaar via laptop of systeempaneel. ontwerp geïntegreerd. Ook de zware MasterShunt als intelligente systeembewaker met systeemzekering is ingebouwd: belasting tweedraads aansluiting voor permanente monitoring. 300 A continu en 500 A maximaal. 54 Keuze uit diverse panelen voor monitoring en bediening. 55 Makkelijke connectie met laptop mogelijk. Intelligente systeemhart De MasterShunt is het intelligente hart van het MasterConnect systeem. De microprocessor berekent alle relevante systeemwaarden. Data worden on-line doorgegeven aan het systeempaneel of opgeslagen. M A S T E R C O N N E C T Instelbare schakel/zekering unit De solide schakel/zekering unit is standaard Je wordt niet zo maar één van de grootste autobusbouwers van de Benelux. Je moet de vraag naar speciale bussen en touringcars letterlijk goed af kunnen stemmen op het aanbod. In onze branche gaat het regelmatig om specials. De klant stelt daaraan specifieke eisen, voor extra luxe aan boord of praktische voorzieningen. Die eisen werken uiteraard door in de stroomverzorging. Daarvoor komt bij ons Mastervolt in beeld. Daarmee kunnen wij voor elke stroomwens een betrouwbaar systeem leveren, inclusief het juiste advies en de nodige service. Geert Kluitmans, inkoper bus- en touringcardisie VDL Berkhof/BOVA, Valkenswaard (Nederland) voorbereid op 10 digitale zekeringen van maximaal 10 A elk. Wilt u hogere ampèrages? Of meer groepen? Door digitale aansturing breidt u het aantal simpel uit, of schakelt u zekeringen parallel voor meer vermogen (pag. 56). Solide knooppunt 12, 24 of 48 V bronnen Via solide plug and play aansluitingen worden de dynamo, acculader, Combi of andere 12, 24 of 48 V stroombronnen aan het accusysteem gekoppeld (pag. 56). MasterBus USB Interface MasterBus producten kunnen worden aangesloten op een PC via deze MasterBus USB interface. Het is mogelijk om met MasterAdjust software een geheel MasterBus netwerk te configureren en te monitoren. Artikelnr bestaat uit deze interface inclusief alle benodigde kabels. Windows 2000, XP en Vista herkennen het MasterBus netwerk automatisch.

30 Hoofdcomponenten MasterConnect Installatievoorbeeld MasterShunt 500 Uitgebreide accumonitor en DC switching 100 Digitale schakel/zekeringunit. Tien afgaande MasterView Easy bedieningspaneel hoofdzekering in één product. groepen, instelbaar via MasterView, van 2 tot Artikelnr.: Ampère. Uitgangen kunnen parallel ge- Afm. (hxbxd): 150x150x64 mm. Gewicht: 1 kg. Accuspanning: 12, 24, 48 V DC schakeld worden ter verhoging ampèrage. Uitbreidbaar systeem. Artikelnr.: optie: Whisper generator MasterBus MasterBus Ingebouwde zekering: 300 A cont. Afm. (hxbxd): 150x200x64 mm. (500 A max.) Gewicht: 0,8 kg. Dichtheidsklasse: IP23 Nullast: 21 ma bij 12 V, 11 ma bij 24 V Temperatuursensor voor acculader/ Combi/laadregelaar, via MasterBus. Accuspanning: 12 of 24 V DC Aansluitingen: 10x 10 A Dichtheidsklasse: IP23 Leverbaar vanaf MasterView Easy paneel 230 V/50 Hz Masterswitch power (net/generator) short break (net/generator/omvormer) - boiler - wasmachine - verlichting - huishoudelijke apparaten Compatible met MasterView panelen. Touch screen user interface met audio feedback. Systeemmonitoring, apparaat scheidingstransformator Mass Combi 12/ A Hogere amperages op aanvraag. monitoring. Configuratiefunctie. 56 Leverbaar vanaf oktober Artikelnr.: Afm. (hxbxd): 110x110x25 mm. 57 DC distribution 500 Buitenmaat scherm: 71x56 mm. Aansluitunit voor acculader, Combi, omvormer, dynamo( s), zonnepaneel, windmolen, etc. Artikelnr.: Afm. (hxbxd): 150x200x64 mm. Gewicht: 1,2 kg. Accuspanning: 12, 24, 48 V DC Dichtheidsklasse: IP21 Stroomverbruik: standby 1 ma, aan 25 ma, aan + backlight 60 ma Compatible met alle MasterBus produkten Leverbaar vanaf december MasterView System paneel M A S T E R C O N N E C T Controle van zekeringen via Uitgebreid monitoring & control kleuren- MasterView panelen. Aansluitingen: 4x positief via ANL scherm. Touch Screen, t.b.v. systeemmonitoring, apparaatmonitoring, configuratie. Incl. DC verbruikers zekeringen, 4x negatief, 1x aarde. mimic graphics met afbeelding voertuig. Dichtheidsklasse: IP23 Nullast: 6 ma bij 12 V, Artikelnr.: Afm. (hxbxd): 250x200x60 mm. MasterShunt. 4 ma bij 24 V Schermafmeting: 10 kleur DC distributie-unit. Leverbaar vanaf oktober Dichtheidsklasse: IP21 Compatible met alle MasterBus produkten DC schakelaar. DC switch 500 Kunststof met heavy duty Leverbaar vanaf Digitale schakel/zekering unit. enkelpolige schakelaar. Schakelsleutel MasterView Classic remote paneel uitneembaar, compatible met Hella. Menu level Esc Up Basispaneel, in te bouwen in het MasterVision Artikelnr.: Afm. (hxbxd): 150x150x80 mm. Enter Down MASTERVIEW CLASSIC moduulsysteem. Systeemmonitoring, apparaat monitoring. Incl. generatorbewaking. inclusief sleutel Artikelnr.: Gewicht: 1 kg. Afm. (hxbxd): 120x65 mm. Accuspanning: 12, 24 of 48 V DC Vermogen: 300 A continu, 500 A maximaal. Inbouwdiepte: 30 mm. Stroomverbruik: standby 0,5 ma, aan 12 ma, aan + backlight 33 ma dynamo hoofdmotor startaccu 12 V (AGM) service-accu 12 V (gel) Ingebouwde zekering: 250 A Dichtheidsklasse: IP21 (500 A max.) Compatible met alle MasterBus produkten Dichtheidsklasse: IP23 Leverbaar vanaf noodschakelaar

31 Je hebt niet altijd een stopcontact in de buurt

32 Lang zal uw accu leven: Mastervolt acculaders Mastervolt acculaders bieden u de zekerheid dat uw accu s altijd volledig en zo snel mogelijk geladen worden. U kunt er daardoor optimaal gebruik van maken. Ook bij een afwijkend of beperkt stroomaanbod. De Mastervolt 3-traps laadmethode garandeert het optimale rendement. De voordelen zijn evident. Uw accu s presteren beter en gaan veel langer mee. Netstroom: plug & charge! Netstroom wordt optimaal benut, ook bij minimale capaciteit. Onderweg is een aanbod van slechts 4 Ampère immers geen uitzondering. Door power sharing is de stroomopname aan te passen aan het aanbod. Combinatie vitale functies 230 V AC van net of generator omvormen naar 12 of 24 Volt DC. Snel en volledig laden accu s. Doorgifte 12 of 24 Volt aan mobiel systeem. Eenvoudig van accuspanning naar 230 V Zo simpel kan het zijn: met de Mass sinusomvormer gekoppeld aan uw 12 of 24 V accu beschikt u overal en altijd over een aansluitpunt voor uw 230 V apparatuur. Voor kleinere systemen: IVO acculaders (pag ) Hoogfrequent acculaders. Compact en licht van gewicht. 6 tot 50 Ampère laadstroom. Voor uitgebreide systemen: Mass acculaders (pag ) Grote en industriële systemen. Voor accu s die vaak geladen en ontladen worden (cyclische systemen). Eén accu, meerdere voltages: de DC-DC converter Mastervolt DC-DC converters zorgen ervoor dat één en hetzelfde 12 of 24 V accusysteem stroom kan leveren voor verschillende voltages. Zo brandt de 24 V halogeenverlichting terwijl ook het 12 V AV systeem ongestoord werkt. 15 tot 100 Ampère laadstroom. 60 Plug&Play: ChargeMaster acculaders (pag ) Toprendement uit generator 61 Nieuwe generatie plug & play. Bij stroomlevering door een generator bespaart Ideaal voor mobiele toepassingen. u tot wel 40% generatorvermogen door Standaard met bedieningspaneel. Mastervolt s cos phi 1 technologie (pag. 142). 40 tot 100 Ampère laadstroom. Dat bespaart heel wat brandstof. Voor Automatisch meerdere accu s laden Mastervolt generatoren zie pag De Zo kiest u de juiste acculader Automatisch laden van twee of drie gescheiden acculaders werken ook met benzinegeneratoren Aantal accu s (systeem met eventueel startaccu s accu s. Om warmteontwikkeling die een mindere kwaliteit sinusspanning bieden. en accu s voor opslag). te beperken en langer stroom te leveren Capaciteit accu s: aantal Ampère-uren (Ah). zit de laadstroomverdeler bij hogere Stroomverbruik van het 12 of 24 V systeem. vermogens buiten de kast (Mass serie). Passend bij Hoeveelheid ruimte voor inbouw. elk systeem Gewenste laadtijd. Keuze uit twee complete series, van 6 tot Bij Böckmann bouwen we speciale voertuigen voor paarden. Van 100 Ampère laadstroom. kleine paardentrailers tot compleet uitgeruste trucks voor paard en Voor elke eigenaar. Vooral zo n truck vraagt om stroomvoorziening op maat. denkbare toepassing In samenwerking met Mastervolt specialisten ontwerpen we daarvoor en laadprotocol. Elke acculader kan perfect een passend systeem. Het wordt vervolgens voor ons samengesteld en ingebouwd worden. Korte laadtijd, langere levensduur turn-key aangeleverd en geïnstalleerd. Compleet met accu s, laders, De Mastervolt 3-traps laadmethode Veilig laden zonder gasvorming een overzichtelijk schakelpaneel en een Whisper dieselgenerator voor garandeert meer energie en een Op de hoofdaccu te bevestigen temperatuursensor efficiënte stroomproductie. Met name het automatische start/stop langere levensduur van uw accu s. wordt standaard meegeleverd. Regelt systeem wordt door onze afnemers bijzonder gewaardeerd. Laden gaat met maximale snelheid de optimale laadspanning bij iedere accutemperatuur. en steeds weer voor de volle 100%. Voorkomt knalgasvorming De heer Roger, Böckman Fahrzeugwerke GmbH, Lastrup (Duitsland) en verlengt de levensduur van de accu s. A C C U L A D E R S

33 Compact en compleet: IVO acculaders De IVO acculader is compact, licht en klein van omvang door de toepassing van hoogfrequent schakeltechniek. Zelfs bij weinig netspanning kunt u praktisch elke soort accu laden. U kunt de IVO inzetten voor accu s tot circa 600 Ah (12 V). High power: Mass acculaders De Mass acculader levert hoge capaciteit accu s altijd de optimale lading. Hoogfrequente elektronica maakt zware brommende trafo s overbodig. Zelfs de zwaarste Mass weegt slechts 7,7 kilo. Slimme koeling zorgt ook bij hoge temperaturen voor het volle uitgangsvermogen. Complete range Voor elk systeem Modellen van 6 tot 50 Ampère Voor 12, 24 of 48 V accuspanning. laadstroom. Modellen van 15 tot 100 Ampère voor Kan twee of drie accu s gelijktijdig laden. uitgebreide systemen. Overal inpluggen: ingangsspanningen Twee of meer acculaders parallel te van 90 tot 260 V. plaatsen voor hogere vermogens. Compleet geleverd met netsnoer, Geschikt voor elke soort accu. accukabelset en temperatuursensor. Diverse panelen voor afstandsbediening Laadcapaciteit: 80 tot 1000 Ah of meer. Mastervolt accu s, pag Informatie over laadfase en hoeveelheid laad- Stabiele 12/24/48 V voeding, ook Diverse panelen voor afstandsbediening stroom. Tiptoets voor afstemming op beschik- zonder aangesloten accu. Onder meer voor informatie over laadfase bare net- of generatorstroom (Power Sharing). Optimale controle, vele instelfuncties en en hoeveelheid geladen elektrische energie. alarmopties. Tevens koppelbaar aan de overall boordmonitor. Voor elke soort accu Betrouwbare lader/voeding voor Mastervolt acculaders zijn noodsystemen. standaard ingesteld voor natte Mastervolt accu s, pag accu s. Maar ze kunnen overweg met elk soort accu: startaccu, natte accu, gel accu, AGM accu. Laden kan zowel via de 3-traps methode, als via een 2-traps forced float laadproces 62 (stationaire toepassingen). Slimme LED indicatie Laadfase. 63 Ook voor buiten Diagnose bij storing. Mastervolt biedt volledig waterdichte IVO Smart uitvoeringen (12/10A en 24/6A). Signalering netspanning/generator. A C C U L A D E R S Snel en voor 100% laden Mastervolt 3-traps laadmethode. In korte tijd wordt een accu volledig Installatiegemak geladen. De memory functie zorgt Makkelijk te bevestigen onder alle omstandigheden voor aan de wand of op de laden tot 100%. Met hoog vloer, maar ook inzetbaar rendement wordt een maximale als portable. Door de hoeveelheid energie geladen. Extra controle over Makkelijke inbouw, snelle montage externe aansluitingen laden en voeden De kast van de Mass is ontworpen voor hoeft de apparatuur niet Met gemak drie accu s aansluiten Optioneel LCD frontpaneel met eenvoudige inbouw in een systeem. geopend te worden. Extern aan te sluiten: rode kabels voor de digitale uitlezing diverse functies pluspolen van drie accu s, zwarte kabel voor de en alarmen. DC uitgang hoog/ gemeenschappelijke min. LED indicatie voor de laag, AC ingang hoog/laag, Degelijke interne aansluitingen laadfase. Communicatiepoort voor tempera- laad/ontlaadinformatie. Telejacks voor afstandsbedieningspanelen en tempera- tuursensor en afstandsbedieningspaneel. tuursensor. Metaal op metaal accu-aansluitingen. Aansluitingen voldoen aan hoogste eisen. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

34 Overzicht IVO acculaders IVO Smart IVO Smart IVO Compact IVO Smart IVO Smart IVO Smart IVO Compact IVO Smart IVO Smart IVO Smart 12/10 - IP65 12/ / / / /6 - IP65 24/ / / / Artikelnr ALGEMENE SPECIFICATIES Nominale ingangsspanning 230 V ( V) 230 V ( V) 120/230 V (auto*) 120/230 V (auto*) 120/230 V (auto*) 230 V ( V) 120/230 V (auto*) 120/230 V (auto*) 120 V (90-160V) 120 V (90-160V) Nominale uitgangsspanning 12 V 12 V 12 V 12 V 12 V 24 V 24 V 24 V 12 V 12 V Totale laadstroom 10 A 15 A 25 A 35 A 50 A 6 A 10 A 15 A 30 A 50 A Aantal accu-aansluitingen Laadstroom tweede + derde uitgang n.v.t. 15 A 25 A + 3 A 35 A + 3 A 50 A + 3A n.v.t. 3 A 15 A + 3 A 3 A 3 A Laadkarakteristiek IUoUo, automatisch / 3-traps IUoUo, automatisch / 3-traps IUoUo IUoUo Laadspanning Bulk (25 C) 14,40 V 14,40 V 14,40 V 14,40 V 14,40 V 28,80 V 28,80 V 28,80 V 14,40 V 14,40 V Laadspanning Absorption (25 C) 14,25 V 14,25 V 14,25 V 14,25 V 14,25 V 28,50 V 28,50 V 28,50 V 14,25 V 14,25 V Laadspanning Float - nat (25 C) 13,25 V 13,25 V 13,25 V 13,25 V 13,25 V 26,50 V 26,50 V 26,50 V 13,25 V 13,25 V Laadspanning Float - gel/agm (25 C) 13,80 V 13,80 V 13,80 V 13,80 V 13,80 V 27,60 V 27,60 V 27,60 V 13,80 V 13,80 V Max. absorption tijd 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur Min. absorption tijd 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min Afmetingen (hxbxd in mm) 180x121x50 206x121x50 228x153x82 313x187x82 313x187x82 180x121x50 228x153x82 313x187x82 313x187x82 313x187x82 Gewicht 1 kg 1 kg 1,8 kg 3,4 kg 3,4 kg 1 kg 1,8 kg 3,4 kg 3,4 kg 3,4 kg Accucapaciteit (aanbevolen) Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah TECHNISCHE SPECIFICATIES Arbeidsfactor (cos phi) >0,95 >0,95 0,99 0,99 0,99 >0,95 0,99 0,99 >0,95 >0,95 Verbruik bij vollast (230 V AC) 170 W 250 W 440 W 600 W 860 W 210 W 350 W 530 W 550 W 880 W Temperatuurcompensatie d.m.v. sensor n.v.t. n.v.t. -30mV/ C -30mV/ C -30mV/ C n.v.t. -60mV/ C -60mV/ C -30mV/ C -30mV/ C Temperatuurbereik C tot +60 C, volledig beveiligd tegen te hoge temperatuur en kortsluiting C tot +60 C, volledig beveiligd tegen te hoge temperatuur en kortsluiting Koeling natuurlijke koeling vario fan vario fan vario fan vario fan natuurlijke koeling vario fan vario fan vario fan vario fan Beschermingsklasse IP65 IP21 IP21 IP21 IP21 IP65 IP21 IP21 IP21 IP21 Behuizing (pag. 154) B1 B2 B6 S1 S1 B1 B6 S1 S1 S1 Geharmoniseerde standaards generic emission and disturbances standard: EN :1993, generic harmonic current emissions: EN :1995, generic & safety accreditations immunity standard: EN :1997, electrostatic discharge: EN :1995, electrical fast transients: EN :1995, surge transient: EN :1995, conducted radio frequency disturbances: EN :1996, voltage dips: EN :1994 OPTIES Remote CC** n.v.t. n.v.t. ja ja ja n.v.t. ja ja ja ja (art.nr ) Zie pag. 105 voor een gedetailleerde beschrijving Zie pag. 105 voor een gedetailleerde beschrijving Model C4-RB n.v.t. n.v.t. n.v.t. ja ja n.v.t. n.v.t. ja ja ja (art.nr ) Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving Model C3-RS n.v.t. n.v.t. ja ja ja n.v.t. ja ja ja ja (art.nr ) Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving Masterlink/MICC n.v.t. n.v.t. ja ja ja n.v.t. ja ja ja ja (art.nr ) Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving System Manager MICC n.v.t. n.v.t. n.v.t. ja ja n.v.t. n.v.t. ja ja ja (art.nr ) Zie pag. 107 voor een gedetailleerde beschrijving Zie pag. 107 voor een gedetailleerde beschrijving A C C U L A D E R S MasterAdjust communicatie-aansluiting QRS232 QRS232 QRS232 QRS232 QRS232 QRS232 QRS232 QRS232 QRS232 QRS232 * Autoranging: werkt op 120 V en 230 V, laadstroomreductie bij 120 V: 20 tot 30%. ** T-verbinding nodig voor aansluiting temperatuursensor plus remote CC, art.nr Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service Mastervolt 3-traps laadmethode galvanische scheiding

35 Overzicht Mass acculaders Mass Mass Mass Mass Mass Mass Mass Mass Mass Mass** Mass Mass Mass 12/ / / / /25-2* 24/ /75-C 24/100-C 24/100-3ph 48/50 12/ / / Artikelnr ALGEMENE SPECIFICATIES Nominale ingangsspanning 230 V ( V) 230 V ( V) 230 V ( V) 230 V ( V) 230 V ( V) 230 V ( V) 230 V ( V) 230 V ( V) 3x400 V ( V) 230 V ( V) 120 V ( V) 120 V ( V) 120 V ( V) Nominale uitgangsspanning 12 V 12 V 12 V 24 V 24 V 24 V 24 V 24 V 24 V 48 V 12 V 24 V 24 V Totale laadstroom 30 A 60 A 80 A 15 A 25 A 50 A 75A 100A 100 A 50 A 80 A 50 A 100 A Aantal accu-aansluitingen Laadstroom tweede uitgang 3 A 3 A 3 A 3 A 3 A 3 A n.v.t.*** n.v.t.*** n.v.t.*** n.v.t. 3A 3A n.v.t.*** Laadkarakteristiek IUoUo, automatisch / 3-traps IUoUo, automatisch / 3-traps Laadspanning Bulk (25 C) 14,40 V 14,25 V 14,25 V 28,80 V 28,80 V 28,50 V 28,50 V 28,50 V 28,50 V 57,0 V 14,25 V 28,50 V 28,50 V Laadspanning Absorption (25 C) 14,25 V 14,25 V 14,25 V 28,50 V 28,50 V 28,50 V 28,50 V 28,50 V 28,50 V 57,0 V 14,25 V 28,50 V 28,50 V Laadspanning Float - nat (25 C) 13,25 V 13,25 V 13,25 V 26,50 V 26,50 V 26,50 V 26,50 V 26,50 V 26,50 V 53,0 V 13,25 V 26,50 V 26,50 V Laadspanning Float - gel/agm (25 C) 13,80 V 13,80 V 13,80 V 27,60 V 27,60 V 27,60 V 27,60 V 27,60 V 27,60 V 55,2 V 13,80 V 27,60 V 27,60 V Max. absorptie tijd 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur 6 uur Min. absorptie tijd 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min Afmetingen (hxbxd in mm) 325x220x x261x x261x x220x x220x x261x x318x x318x x318x x318x x261x x261x x318x130 Gewicht 3,3 kg 4,6 kg 4,6 kg 3,3 kg 3,3 kg 4,6 kg 7,7 kg 7,7 kg 7,7 kg 7,7 kg 4,6 kg 4,6 kg 7,7 kg Accucapaciteit (aanbevolen) Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah Ah TECHNISCHE SPECIFICATIES Arbeidsfactor (cos phi) >0,95 >0,95 >0,95 >0,95 >0,95 >0,95 >0,95 >0,95 >0,95 >0,95 >0,95 >0,95 >0,95 Belasting bij vollast (230 V AC) 550 W 1100 W 1400 W 550 W 880 W 1800 W 2600 W 3500 W 3500 W 3500 W 1400 W 1800 W 3500 W Temperatuurcompensatie d.m.v. sensor -30mV/ C -30mV/ C -30mV/ C -60mV/ C -60mV/ C -60mV/ C -60mV/ C -60mV/ C -60mV/ C -120mV/ C -30mV/ C -60mV/ C -60mV/ C Temperatuurbereik C tot +60 C, volledig beveiligd tegen te hoge temperatuur en kortsluiting C tot +60 C, volledig beveiligd tegen te hoge temperatuur en kortsluiting Koeling vario fan vario fan vario fan vario fan vario fan vario fan vario fan vario fan vario fan vario fan vario fan vario fan vario fan Beschermingsgraad IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 Behuizing (pag. 154) C1 C2 C2 C1 C1 C2 C3 C3 C3 C3 C2 C2 C3 Geharmonizeerde standaards generic emission and disturbances standard: EN :1993, generic harmonic current emissions: EN :1995, generic & safety accreditations immunity standard: EN :1997, electrostatic discharge: EN :1995, electrical fast transients: EN :1995, surge transient: EN :1995, conducted radio frequency disturbances: EN :1996, voltage dips: EN :1994 DNV/GL/Lloyds/RS/UL/Bureau Veritas keuren nee nee nee nee ja* nee ja ja nee nee nee nee ja OPTIES Remote CC ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja (art.nr ) Zie pag. 105 voor een gedetailleerde beschrijving Zie pag. 105 voor een gedetailleerde beschrijving Model C4-RB ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja (art.nr ) Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving Model C3-RS ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja (art.nr ) Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving Masterlink MICC ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja (art.nr ) Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving Zie pag. 104 voor een gedetailleerde beschrijving System Manager MICC ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja (art.nr ) Zie pag. 107 voor een gedetailleerde beschrijving Zie pag. 107 voor een gedetailleerde beschrijving A C C U L A D E R S MasterAdjust communicatie-aansluiting**** QRS232 QRS232 QRS232 QRS232 QRS232 QRS232 QRS232+RS485 QRS232+RS485 QRS232 QRS232+RS485 QRS232 QRS232 QRS232+RS485 Digitaal LCD paneel (Charger Interface) voor Mass 12/60, 12/80 en 24/50 - art.nr / voor Mass 24/75 en 24/100 - art.nr voor Mass 12/60, 12/80 en 24/50 - art.nr / voor Mass 24/75 en 24/100 - art.nr * Af voorraad leverbaar met DNV certificaat (type approval), art.nr ** Ook leverbaar als Mass 48/25, art.nr , totale laadstroom 25 A C2 behuizing. *** Als optie leverbaar: tweede uitgang 3 A. **** Galvanisch gescheiden RS485 communicatiepoort. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service Mastervolt 3-traps laadmethode galvanische scheiding

36 Overal en altijd klaar om te laden: de nieuwe Mastervolt ChargeMaster Met de ChargeMaster introduceert Mastervolt een nieuwe generatie volautomatische acculaders voor grotere of professionele systemen. Met deze multifunctionele lader kunt u zo nodig drie gescheiden accu s tegelijk laden. De spanning die geboden wordt door elektrici- Touchscreen afstandspaneel MasterView Easy paneel voor monitoring op afstand. Indicatie laadfase, teitsnet of generator mag daarbij varieren van 90 V tot 265 V AC. Omdat de apparatuur nog compacter en lichter is dan de Mass acculader, kunt u de ChargeMaster zélfs gebruiken als portable lader. U weet altijd exact waar u aan toe bent, want het overzichtelijke LCD accuspanning, laadstroom, percentage geladen. Keuzemenu: uitlezing per accuset. ChargeMaster informatie: tijdregistratie, diverse alarmen, aanduiding communicatie-aansluiting MasterBus on or off. Met backlight. Met dit paneel kan ook de stroomopname van de netspanning gereduceerd LCD uitleespaneel standaard display biedt alle basisinformatie over de laadcyclus en de acculader. worden. Te combineren met Whisper generator en Mass Sine omvormer. Duidelijk uitleesbaar, van backlight voorzien LCD display met uitlezing laadstroom, laadspanning, laadfuse (bulk/ absorptie/ Complete range 12 en 24 V Geen reductie laadstroom bij lage float). Informatie over ChargeMaster: diverse modellen ingangsspanning en minimale reductie bij alarmen waaronder te hoge temperatuur, De Mastervolt ChargeMaster is vanaf hoge omgevingstemperatuur. urenteller, indicatie MasterBus on of off. september 2007 leverbaar als: Standaard temperatuursensor en span- ChargeMaster 12/70 A ningssensor voor veilig en volledig laden. ChargeMaster 12/100 A 3-Traps laadproces garandeert snel en ChargeMaster 24/40 A volledig laden, geheugenfunctie voor- ChargeMaster 24/60 A komt overlading bij onregelmatig ChargeMaster 24/80 A stroomaanbod. ChargeMaster 24/100 A Helder LCD display op het front voor het uitlezen van de drievoudige output. Werkt op elke spanning Unieke en professionele Bediening op afstand: MasterBus Degelijke aansluitingen Op elke netspanning in de wereld aan te 68 eigenschappen Overal ter wereld inpluggen en laden: aansluiting voor MasterView Classic, Easy en System remote panelen. Robuuste aansluitpunten voor de drie uitgaande DC kabels. Montage metaal op sluiten door autoranging ingangsspanning van 90 tot 265 V AC. Laadstroomreductie bij lagere 69 autoranging voor stroomaanbod van 90 4 DIP switches voor optimale metaal, daardoor altijd vaste verbinding spanning nihil. Werkt op 50 en 60 Hz. Cos phi tot 265 V AC, zowel bij 50 als 60 Hz. Bij generatorstroom van mindere kwaliteit toch volledige laadstroom. Geschikt voor eventueel tegelijk laden van drie accu s: 20 A hoofdaansluiting laadinstelling bij elk type accu. Makkelijke installatie aan wand of bodem, bevestigingsbeugel standaard meegeleverd. Ook te gebruiken als portable acculader. en geen corrosie of oververhitting van de contactvlakken. Extreem schokbestendig. Acculader setpoints makkelijk bereikbaar. Veilig afgescheiden AC aansluitgedeelte met degelijk aansluitblok. 1 regeling maakt dat er met minder generatorvermogen dezelfde laadstroom geleverd wordt. A C C U L A D E R S plus 2 aansluitingen van 10 A. Mobiele wegsignalering moet in weer en wind werken, ook op de meest onmogelijke plaatsen. Alleen al vanwege de veiligheid van verkeersgebruikers en wegwerkers. Dat vraagt om stroomvoorziening die niets te wensen overlaat. Al onze waarschuwingslichten worden gevoed door accu s. Voor een duurzame werking installeren wij al jaren Mastervolt acculaders, waaronder de waterdichte IVO range. Niet alleen de levensduur van de accu s wordt daardoor verlengd, ze leveren elke gebruikscyclus langer stroom. Zo blijven ze in topconditie. De heer van Tongeren, Brimos BV, Hattem (Nederland) Multi-functionele toepassingen ChargeMaster is programmeerbaar voor elke denkbare toepassing. Zoals voor elektrische voertuigen, elektrische stapelaars en accuaangedreven reinigingsapparatuur. Ook als draagbare lader te gebruiken De ChargeMaster is zo ontworpen dat het apparaat op de vloer of bodem geplaatst kan worden. Eventueel vast te zetten via de speciaal daarvoor ontwikkelde sokkel met schroefgat. De ChargeMaster wordt standaard geleverd met een ophangbeugel voor snelle montage aan wand of muur. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

37 Menu level Esc Enter Up Down MASTERVIEW CLASSIC Overzicht ChargeMaster acculaders ChargeMaster ChargeMaster ChargeMaster ChargeMaster ChargeMaster ChargeMaster 12/ / / / / / Artikelnr ALGEMENE SPECIFICATIES Nominale ingangsspanning 120/230 V ( V) 120/230 V ( V) 120/230 V ( V) 120/230 V ( V) 120/230 V ( V) 120/230 V ( V) Nominale ingangsfrequentie 50/60 Hz (45-65 Hz) 50/60 Hz (45-65 Hz) 50/60 Hz (45-65 Hz) 50/60 Hz (45-65 Hz) 50/60 Hz (45-65 Hz) 50/60 Hz (45-65 Hz) Nom. uitgangsspanning 12 V 12 V 24 V 24 V 24 V 24 V Totale laadstroom 70 14,4 V ,4 V 40 28,8V 60 28,8 V 80 28,8 V ,8 V Aantal accu-aansluitingen Laadstroom tweede uitgang 10 A 10 A 10 A 10 A 10 A 10 A Laadstroom derde uitgang 10 A, ± 1 A 10 A, ± 1 A 10 A, ± 1 A 10 A, ± 1 A 10 A, ± 1 A 10 A, ± 1 A Laadkarakteristiek IUoUo, automatisch / 3-traps IUoUo, automatisch / 3-traps IUoUo, automatisch / 3-traps IUoUo, automatisch / 3-traps IUoUo, automatisch / 3-traps IUoUo, automatisch / 3-traps Laadspanning Bulk (25 C) 14,40 V 14,40 V 28,8 V 28,8 V 28,8 V 28,8 V Laadspanning Absorption (25 C) 14,25 V 14,25 V 28,5 V 28,5 V 28,5 V 28,5 V Laadspanning Float (25 C) 13,25 V 13,25 V 26,5 V 26,5 V 26,5 V 26,5 V Max. Absorption tijd 4 uur 4 uur 4 uur 4 uur 4 uur 4 uur Max. Bulk tijd (start max. Bulk 13,25/26,5V) 8 uur 8 uur 8 uur 8 uur 8 uur 8 uur Min. Absorption tijd 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min 15 min Kastmodel en afmetingen (hxbxd in mm.) CM2, 360x277x150 CM2, 360x277x150 CM2, 360x277x150 CM2, 360x277x150 CM3, 430x277x150 CM3, 430x277x150 Gewicht 6,65 kg 6,65 kg 6,65 kg 6,65 kg 8,75 kg 8,75 kg Accucapaciteit (aanbevolen) Ah Ah Ah Ah Ah Ah TECHNISCHE SPECIFICATIES Arbeidsfactor (cos phi) 0,98 0,98 0,98 0,98 0,98 0,98 Verbruik bij vollast (230 V AC) 1200 VA 1700 VA 1400 VA 2000 VA 2700 VA 3375 VA Temperatuurcompensatie accutemperatuursensor en kabel standaard meegeleverd accutemperatuursensor en kabel standaard meegeleverd Spanningscompensatie automatisch automatisch automatisch automatisch automatisch automatisch DC verbruik < 10 ma < 10 ma < 5 ma < 5 ma < 5 ma < 5 ma Display apparaat heeft een display voor uitlezing van laadspanning/-stroom en indicatie van laad status apparaat heeft een display voor uitlezing van laadspanning/-stroom en indicatie van laad status Temperatuurbereik -25 C tot +60 C -25 C tot +60 C -25 C tot +60 C -25 C tot +60 C -25 C tot +60 C -25 C tot +60 C Koeling apparaat heeft een onderhoudsvrije vario-ventilator voor optimale koeling apparaat heeft een onderhoudsvrije vario-ventilator voor optimale koeling Geluidsniveau < 52 1m < 52 1m < 52 1m < 52 1m < 52 1m < 52 1m Beschermingsgraad IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 IP23 Richtlijnen volledige CE en E-marking volgens Automotive Directive 95/54/EG volledige CE en E-marking volgens Automotive Directive 95/54/EG OPTIES MasterBus intergratie systeemintegratie d.m.v. MasterBus (CAN) systeemintegratie d.m.v. MasterBus (CAN) MasterShunt MasterBus geïntegreerde shunt, inclusief Ah weergave en controle van de acculader voor een geoptimaliseerd laadproces MasterView Classic MasterVision integreerbaar display voor instellen en uitlezen van alle MasterBus compatible producten (leverbaar augustus 2007) MasterView Easy touchscreen voor instellen en uitlezen van alle MasterBus compatible producten touchscreen voor instellen en uitlezen van alle MasterBus compatible producten (leverbaar augustus 2007) MasterView System touchscreen voor instellen en uitlezen van uw gehele Mastervolt systeem touchscreen voor instellen en uitlezen van uw gehele Mastervolt systeem (leverbaar december 2007) USB interface werkt in combinatie met MasterAdjust software, gratis te downloaden van werkt in combinatie met MasterAdjust software, gratis te downloaden van 71 A C C U L A D E R S Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service Mastervolt 3-traps laadmethode galvanische scheiding

38 Power genoeg aan boord om in alle stilte te genieten.

39 Mastervolt 12 V accu s: duurzame bronnen van energie In veel mobiele systemen dienen één of meer accu s als stille, maar vooral ook betrouwbare stroombron. De opgeslagen energie kunt u immers voor veel doeleinden gebruiken. Starten, verlichting, voeding van gevoelige elektronische apparatuur voor communicatie en navigatie of zelfs verwarming. In feite kunt u met de juiste accusets alle 12 en 24 V apparatuur voeden en - in combinatie met een omvormer - ook de 230 V. Mastervolt biedt een compleet assortiment 12 V accu s, afgestemd op elk soort gebruik. Van AGM accu s met glasfibertechnologie tot uiterst robuuste gel accu s voor veelvuldige ontlading. U kiest daarbij in elk geval voor een optimum aan betrouwbaarheid en de beste prijs/prestatieverhouding. Topprestaties met Mastervolt laadapparatuur 3-Traps laadtechniek voor snel en volledig laden. Optimale laadspanning. Maximale capaciteit. Perfect afgestemde kabels en accessoires. Garantie voor de beste presetaties en de langste levensduur. AGM accu s (deep cycle semi-tractie) Startaccu voor kortstondig leveren van hoge stroom. Voedingsaccu voor o.a. verwarming, Gel accu s met pantser kwaliteit verlichting, koeling, omvormerinstallatie. Schokbestendig gemonteerde positieve Deep cycle accu die ontelbare keren en negatieve accuplaten met rubber ontladen/geladen kan worden. separatie. Het elektroliet is in gel of Capaciteit 70 tot 225 Ah. glasfiber (AGM) geabsorbeerd. Hoogwaardige lood/ calciumlegering Gel accu s (extra deep cycle semi-tractie) garandeert behoud van startcapaciteit en zorgt voor zeer beperkte zelfontlading. Startaccu voor kortstondig leveren van hoge stroom. Voedingsaccu voor kleine en middelgrote 12 V of 24 V systemen. In elke positie te plaatsen Voor intensief cyclisch gebruik met Praktisch overal in te bouwen, ook in ruimte zonder (bijna) oneindig veel laad/ontlaadcycli. Capaciteit 25 tot 200 Ah. Hulp bij de juiste accukeuze mechanische ventilatievoorzieningen. Vernuftig veiligheidsventiel voorkomt overdruk in de accu. Gesloten accusysteem maakt inbouw in elke stand mogelijk, horizontaal, verticaal, of onder extreme hellinghoeken. A C C U S 74 Toepassing: startaccu, energiebuffer, noodstroomvoorziening. 75 Benodigde capaciteit (Ah): de accu mag niet te licht zijn voor de aangesloten apparatuur. Berekening: Beschikbaarheid netspanning of generator, wilt u snel kunnen laden? Juiste afstemming Ah capaciteit op de aangesloten laadstroom. Ruimte voor inbouw, liefst op koele plaats. capaciteit in % Mastervolt accu gewone lichtaccu startaccu laad/ontlaadcycli Absoluut onderhoudsvrij Gesloten systeem maakt elke accu absoluut onderhoudsvrij. Gasvorming bij het laden wordt door recombinatie weer in water omgezet. U hoeft geen water bij te vullen of Ook s winters en na rust in prima conditie Presteren ook als het zeer warm of koud is en na een rustperiode zoals winterstalling. Geladen gel accu s Voor zeer hoge capaciteit 12 en 24 V Zeer lange levensduur bang te zijn voor corrosie van de accupolen. blijven minimaal 6 maanden op installaties, zie Mastervolt MVSV 2 V Ontworpen voor veelvuldig volledig laden en ontladen en om capaciteit, AGM accu s ca. 3 maanden. cellen, pag regelmatig voor langere tijd in stroom te voorzien. Selectie van het juiste accutype bij de juiste toepassing waarborgt extra lange levensduur. Zie overzichtstabel op pag Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

40 Mastervolt 2 Volt cellen: accucapaciteit voor grote systemen Airconditioning, een AV-installatie in de mobiele studio, een luxe keuken. Hoe meer power voor elektrische apparatuur nodig is, des te steviger de energiebuffer moet zijn. Zeker als u ook los van netwerk of generator wilt genieten. Mastervolt MVSV 2 Volt cellen zijn ideaal voor de opbouw van een passende 12 V of 24 V accuvoorziening. Door de zeer duurzame cellen in serie of parallel te schakelen kunt u een buffer vormen voor bijna onbegrensde capaciteit. En hoewel MVSV cellen duurder zijn dan 12 V gel accu s, bent u door de zeer lange levensduur toch een stuk voordeliger uit. Altijd voldoende spanning Bij zware belastingen toch slechts een beperkte spanningsdip. Daardoor beter functioneren van 12 of 24 V apparatuur. MVSV 2 Volt super tractie cellen Zeer duurzame volledig onderhoudsvrije gel accu s. Voor grote installaties met zeer intensief cyclisch gebruik. In serie te schakelen voor 12, 24 of 48 V. Snel laadbaar met hoge stroom. 10 tot 15% meer capaciteit bij dezelfde ontlaadtijd. Grote tot zeer grote capaciteit: van 250 tot 3000 Ah. Overal te installeren Met eenvoudige montage zowel horizontaal als verticaal te installeren. Makkelijk weg te bouwen, bijvoorbeeld onder het voertuig. Verbindingskabels worden meegeleverd. Functie in systeem Directe stroomvoorziening 12 V en 24 V installatie. Bron voor 230 V via sinusomvormer (pag ). Te laden met 3-traps laadmethode, bij voorkeur met Mastervolt acculader (pag ). Laden ook mogelijk met dynamo voorzien van Alpha Pro laadregelaar. Ook voor zwaar 230 V verbruik (5 kw) Via omvormer is 230 V onder handbereik. Modulaire opbouw met de juiste capaciteit levert stabiele spanning voor bijvoorbeeld airco, kookplaat, oven, diverse gereedschap. A C C U S Tevreden klanten, daar gaat het om als je zaken doet. En onze klanten zijn perfectionisten. Of ze nu bij ons aankloppen voor een Formule 1 event truck, of een demonteerbaar mobiel klaslokaal. Al hun wensen vragen om oplossingen die tot in het kleinste detail moeten kloppen. Bij de stroomvoorziening maken we daarom gebruik van Mastervolt systeemcomponenten, zoals accu s en laadapparatuur. Daarmee is een betrouwbare werking gegarandeerd. Wij eisen topkwaliteit voor onze klanten. En dat is precies wat Mastervolt ons biedt. Veilig en onderhoudsvrij MVSV accu s zijn veilig en onderhoudsvrij. Laden gaat zonder gasproductie. Afzuiginstallaties of vulsystemen - zoals bij natte tractie accu s - zijn overbodig. Gel technologie: korte laadtijd, lange levensduur Gel technologie maakt snel laden mogelijk met hoog ampèrage, tot wel 50% van de Ah capaciteit. Levensduur bij 1000 volledige ontladingen 10 jaar, bij beperkte ontlading zelfs 15 jaar en meer. Les James, JS Fraser Ltd., Oxford (United Kingdom) Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 7 jaar productgarantie wereldwijde service

41 Overzicht Mastervolt accu s AGM 12/70 AGM 12/90 AGM 12/160 AGM 12/225 MVG 12/25 MVG 12/55 MVG 12/85 MVG 12/120 MVG 12/140 MVG 12/ V 12 V 12 V 12 V 12 V gel 12 V gel 12 V gel 12 V gel 12 V gel 12 V gel Artikelnummer Nominale spanning 12 V 12 V 12 V 12 V 12 V 12 V 12 V 12 V 12 V 12 V Capaciteit C20* 70 Ah 90 Ah 160 Ah 225 Ah 25 Ah 55 Ah 85 Ah 120 Ah 140 Ah 200 Ah Afmetingen, lxbxh in mm (binnenmaat) 348x167x x173x x170x x240x x173x x133x x171x x178x x210x x265x216 Afmetingen, lxbxh in inches (binnenmaat) 13,7x6,6x7,0 13,0x6,8x8,3 19,1x6,7x9,5 20,6x9,4x8,6 6,46x6,81x4,96 9,96x5,24x8,19 12,99x6,73x8,43 18,70x7,01x7,68 18,70x8,27x7,68 18,70x10,43x8,50 Afmetingen, lxbxh in mm (buitenmaat) 348x167x x173x x177x x240x x176x x136x x171x x189x x223x x274x238 Afmetingen, lxbxh in inches (buitenmaat) 13,7x6,6x7,1 13,0x6,8x9,3 19,1x6,7x9,5 20,6x9,4x9,5 6,57x6,93x4,96 10,28x5,35x9,06 12,99x6,73x9,29 20,20x7,44x8,78 20,20x8,78x8,78 20,39x10,79x9,37 Gewicht in kg 22,2 kg 30 kg 43 kg 64 kg 9,6 kg 19 kg 32,6 kg 41 kg 49 kg 70 kg Gewicht in lbs 49 lbs 66 lbs 95 lbs 141 lbs 21,2 lbs 41,9 lbs 71,9 lbs 90,4 lbs 108 lbs 154,3 lbs Max. gebruikshoek Koude startstroom DIN 617 A 885 A 1518 A 1980 A 110 A 230 A 270 A 450 A 540 A 630 A Koude startstroom SAE 705 A 1012 A 1722 A 2261 A 175 A 380 A 450 A 760 A 920 A 1100 A Start in kw, diesel Start in kw, benzine Kortsluitstroom (IEC ) 1620 A 2000 A 3500 A 3650 A 583 A 1403 A 2018 A 2475 A 3132 A 3606 A Garantieduur 2 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar * C20 betekent capaciteit bij een ontladingsduur van 20 uur, bij een omgevingstemperatuur van 20 C voor gel en 25 C voor AGM. Dit is een gemiddelde situatie in een voertuig. Het komt veelvuldig voor dat accu s niet volgens een C20 specificatie aangegeven worden, maar met een C100 specificatie. Vergelijk vooral het accugewicht. Zie pagina voor uitgebreide accu-informatie. 78 MVSV 280 MVSV 420 MVSV 500 MVSV 580 MVSV 750 MVSV 1000 MVSV 1250 MVSV 1500 MVSV 1650 MVSV 2200 MVSV V gel cel 2 V gel cel 2 V gel cel 2 V gel cel 2 V gel cel 2 V gel cel 2 V gel cel 2 V gel cel 2 V gel cel 2 V gel cel 2 V gel cel Artikelnummer Nominale spanning 2 V 2 V 2 V 2 V 2 V 2 V 2 V 2 V 2 V 2 V 2 V Ah capaciteit / C10* 280 Ah 420 Ah 500 Ah 580 Ah 750 Ah 1000 Ah 1250 Ah 1500 Ah 1650 Ah 2200 Ah 2700 Ah Afmetingen, lxbxh (binnenmaat) in mm 125x207x x207x x207x x207x x207x x192x x234x x276x x276x x399x x488x775 Afmetingen, lxbxh in inches (binnenmaat) 4,9x8,1x14,1 4,9x8,1x18,6 5,7x8,1x18,6 6,6x8,1x18,6 5,7x8,1x25,5 8,3x7,6x25,5 8,3x9,2x25,5 8,3x10,9x25,5 8,3x10,9x31,4 8,4x15,7x30,5 8,4x19,2x30,5 Afmetingen, lxbxh (buitenmaat) in mm 125x207x x207x x207x x207x x207x x192x x234x x276x x276x x399x x488x819 Afmetingen, lxbxh in inches (buitenmaat) 4,9x8,1x15,8 4,9x8,1x20,4 5,7x8,1x20,4 6,6x8,1x20,4 5,7x8,1x27,3 8,3x7,6x27,3 8,3x9,2x27,3 8,3x10,9x27,3 8,3x10,9x33,2 8,4x15,7x32,2 8,4x19,2x32,2 Installatielengte 134 mm 134 mm 155 mm 176 mm 155 mm 210 mm 220 mm 220 mm 220 mm 223 mm 222 mm Aantal accupoolparen Gewicht in kg 22 kg 32 kg 37 kg 42 kg 50 kg 68 kg 82 kg 98 kg 112 kg 153 kg 196 kg Gewicht in lbs 49 lbs 71 lbs 82 lbs 93 lbs 110 lbs 150 lbs 181 lbs 216 lbs 247 lbs 337 lbs 432 lbs Garantieduur 7 jaar pro rata, vraag onze uitgebreide voorwaarden 7 jaar pro rata, vraag onze uitgebreide voorwaarden Een 12 V accuconfiguratie wordt met zes 2 V elementen samengesteld. Een 24 V configuratie wordt met twaalf elementen samengesteld. De sets worden compleet met onderlinge verbindingskabels geleverd voor lijnmontage. Alle modellen kunnen voor zowel horizontale als vertikale installatie geleverd worden, waarbij de accuplaten zowel horizontaal als vertikaal geplaatst kunnen worden. A C C U S 79 * C10 betekent capaciteit bij een ontladingsduur van 10 uur, bij een omgevingstemperatuur van 20 C. Zie pagina voor uitgebreide accu-informatie. Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie 7 jaar productgarantie (2 V cellen) wereldwijde service

42 Kijkvenster naar de accu s: Mastervolt monitoring Zicht op laadproces en compleet 12 of 24 V systeem System Manager MICC voor het Controle over de accu s voorkomt verrassingen. In een professionele omgeving kunt u complete 12 of 24 Volt systeem. Monitoring en bediening accu s, activiteiten waar stroom voor nodig is beter plannen. En bij recreatie zit u bijvoorbeeld niet onverwacht in het donker en kunt u rustig uw favoriete TV programma uit zien. Met acculader, omvormer, Combi en/of generator. Met o.a. laadfase-indicatie, afregeling beschikbare netspanning en Mastervolt accumonitoring weet u exact waar u aan toe bent. Een helder display biedt zicht schakelfuncties omvormer (pag. 107). op prestaties, verbruik en beschikbare capaciteit van de accu s. Uitgebreider management is ook mogelijk met daarbij monitoring en bediening van meerdere functies. Zoals het laden Handig inbouwbakje via generator, netstroom of hoofdmotor. Aan u de keuze. Voor snelle montage en afscherming van de elektronica tegen vocht en vuil. Kunststof inbouwbakje wordt standaard geleverd. Heldere informatie over de accu s Tegelijk monitoren van drie accu s, met gescheiden aanduiding. Aanduiding accuspanning (Volt) en stroomsterkte (Ampère). Registratie verbruik in Ampère-uren (Ah). Resterende accucapaciteit in procenten en minuten/uren te gaan. Instelbaar alarm voor tijdig laden en afschakelen verbruikers. Zicht op stroom en accuconditie: Panelen voor accumonitoring Weten hoeveel stroom er nog is: Masterlink DCV Masterlink BTM-III Masterlink DCV: meet spanning en geeft indicatie inhoud voor drie gescheiden accu s. Masterlink BTM-III: meet zeer nauwkeurig spanning, inhoud en conditie voor drie gescheiden accu s. Met boordcomputer voor historische informatie. Gecombineerde monitoring Masterlink MICC: combinatie accumonitor/afstandspaneel voor acculader en omvormer of Combi (pag. 104). Eenvoudige accumonitor voor uitlezing spanning en inhoudsindicatie van 0-100%. Instelbaar alarm per accuset. Werkt zonder shunt. Makkelijke montage DCV heeft schroefterminal voor aansluiting meetdraad, Conditie- en inhoudsmeter met uitgebreide informatieweergave. LED indicatie, zodat het accupeil op afstand in de gaten gehouden kan worden. Goed verlicht LCD display voor weergave directe online informatie of historische informatie. A C C U G E B R U I K S M E T E R S System Manager: combinatie LCD/LED paneel voor accu-alarm, buzzer of lampje 80 acculader, omvormer, Combi en generator (pag. 107). MasterVision: modulair op te bouwen centraal en accu-mindraad. 6-Aderige kabel op maat leverbaar. 81 schakelpaneel met diverse functies voor monitoring (pag ). In feite zijn onze robuuste woestijncampers de moderne schepen van de woestijn. Ze moeten volledig bestand zijn tegen de meest extreme omstandigheden. Met goed werkende airco en koeling, maar zeker ook communicatie. Dat zijn immers voorwaarden om te overleven. Aan alle componenten die wij toepassen stellen we dan ook dezelfde eis: het moet topkwaliteit zijn. Als het om stroom gaat, weten we uit ervaring dat Mastervolt systemen ons die kwaliteit kunnen bieden. Ze zijn tot in het extreme goed. De heer Rectz, Action Mobil, Saalfelden (Oostenrijk)) Shunt voor exact meten Vlak bij de accu te plaatsen meetweerstand, voor exact meten en uitlezen van stroomsysteem en accu s. Te koppelen aan BTM monitor, Masterlink panelen en System Manager. Getwiste aansluitkabel op maat leverbaar. Het compacte systeemvenster: Masterlink MICC Compacte accugebruiksmeter én afstandspaneel voor acculader en omvormer of Combi. Afgewerkt met kunststof front en behuizing voor bescherming elektronica (pag.104).

43 Overzicht accumonitoring panelen Masterlink DCV Masterlink BTM-III Masterlink MICC System Manager MICC 82 Artikelnummer Toepassing Accuconditiemeter voor Accu-inhoudsmeter voor Accu-inhoudsmeter voor twee Accu-inhoudsmeter voor twee accu s, drie onafhankelijke twee accu s, 12/24 V DC accu s, 12/24 V DC met LCD 12/24 V DC met LCD uitlezing en LED balk. accu s, 12/24 V DC. met LCD uitlezing en uitlezing. Afstandsbediening voor Uitgebreide afstandsbediening voor Mass Sine LED balk. Ook verkrijgbaar Mass Sine omvormer en acculader omvormer en Mass acculader. in 48 V versie. of Mass Combi. TECHNISCHE INFORMATIE Aantal aan te sluiten accusets 3 gescheiden accu s 3 gescheiden accu s 2 gescheiden accu s 2 gescheiden accu s Max. ampère-uur capaciteit 9999 Ah 9999 Ah 9999 Ah 9999 Ah Spanningsuitlezing ja ja ja ja Stroomuitlezing n.v.t. ja ja ja Ampère-uuruitlezing n.v.t. ja ja ja Tijd-nog-te-gaan n.v.t. ja ja ja Accucapaciteit in % ja ja ja ja Extra LED indicatie n.v.t. accucapaciteit in %, accucapaciteit in %, accucapaciteit in %, laadfase acculader laadfase acculader laadfase acculader foutindicatie Bediening omvormer n.v.t. n.v.t. ja ja Bediening acculader n.v.t. n.v.t. ja ja Instelling Power Sharing n.v.t. n.v.t. ja ja Inpasbaar in MasterVision ja ja ja ja Stroomverbruik (backlight off) 15 ma 14 ma/12 V - 11 ma/24 V 28 ma/12 V - 26 ma/24 V 28 ma/12 V - 26 ma/24 V Stroomverbruik (backlight on) 100 ma/12 V - 50 ma/24 V 100 ma/12 V - 50 ma/24 V 100 ma/12 V - 50 ma/24 V 100 ma/12 V - 50 ma/24 V Voedingsspanning 9-32 V DC 9-60 V DC 9-35 V DC 9-35 V DC Meetspanningsbereik 7-32 V DC 7-35 V DC 7-35 V DC 7-35 V DC Spanningsresolutie 0,1 V 0,01 V 0,05 V 0,05 V Spanningsafwijking ± 0,6% ± 1 cijfer ± 0,6% ± 1 cijfer ± 0,6% ± 1 cijfer ± 0,6% ± 1 cijfer Meetbereik Ampères n.v.t A A A Shunt specificatie n.v.t. 500 A / 50 mv (service set) 500 A / 50 mv (service set) 500 A / 50 mv (service set) Afmeting instrument, bxh. 120 x 65 mm 120 x 65 mm 120 x 65 mm 120 x 195 mm Inbouwdiepte incl./excl. bakje 55 mm / 40 mm 55 mm / 40 mm 55 mm / 40 mm 40 mm Gewicht instrument incl. shunt 0,25 kg 0,9 kg 0,9 kg 1,1 kg Afmeting shunt, hxbxd. n.v.t. 84x44x44 mm - M8 84x44x44 mm - M8 84x44x44 mm - M8 Accu alarm contact ja, open collector ja, open collector ja, potentiaal vrij ja, potentiaal vrij Aansluitkabel (6-aderig) nodig nee nee ja ja Art.nr Modulaire kabel nodig nee nee ja, 2 stuks ja, 2 stuks Uitlezing engels engels, nederlands, frans, engels engels duits, deens, fins, noors, spaans, italiaans en zweeds A C C U S 83 Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

44 Alleen al omdat je altijd en overal intensive care moet bieden. 85

45 Mastervolt DC-DC converters: probleemloos beschikken over 12 én 24 V Vrachtauto s en autobussen zijn standaard uitgerust met een 24 V basisinstallatie. Maar veel gangbare apparatuur voor onderweg vraagt om een voeding van 12 V. Zoals apparatuur voor communicatie en navigatie. Voor gelijkstroom op maat biedt Mastervolt u de keuze uit een serie compacte en pasklare DC-DC converters. De basis 8800 serie en de Mac en Magic modellen. Het 24 V stroomaanbod wordt daarmee probleemloos omgezet naar 12 V of een ander gewenst DC voltage. Andersom zijn er ook Magic converters die 12 V omzetten naar 24 V. Een aantal modellen heeft bovendien standaard een dimmerfunctie voor de halogeen verlichting. Méér dan 90% rendement Geavanceerde hoogfrequent techniek met moderne microprocessoren zorgt voor minimaal verlies bij het omzetten van 24 V naar 12 V of andersom. Door parallel schakelen van meerdere units realiseert u vermogens van 40 en 60 Ampère en meer. Mac en Magic serie Omvormen naar het juiste DC voltage. Nominaal vermogen 20 A, W. Acculader- en dimmerfunctie. Stabilisatie spanning beschermt uw apparatuur en verlengt levensduur halogeen verlichting. Magic uitvoering met standaard galvanische scheiding van in- en uitgang. Ideaal als 24 V 24 V filter/ stabilisator. 3-Traps acculader Aangesloten op de 24 V hoofdaccu ook te gebruiken als geavanceerde 3-traps acculader voor de 12/24 Volt gel/agm of natte accu. Programmeerbaar via PC of laptop MasterAdjust software maakt monitoring en instelling persoonlijke voorkeuren bijzonder makkelijk. Zie pag Basisuitvoeringen: 8800 serie 24 V omvormers naar 12 V en 13,6 V. Nominaal vermogen 8 A / 81 W. Geen dimmerfunctie. Waar moet u op letten Dimmer op afstand te bedienen Duurzaam en Beschikbare stroombronnen: accu s van Mac en Magic units hebben goed gekoeld 12 Volt en/of 24 Volt. aansluiting voor pulsschakelaar, Corrossiebestendige Maximaal benodigd vermogen: Ampère en Watt. Benodigd voltage apparatuur: 12 Volt en/of 24 Volt. daarmee kunt u de dimmerfunctie op afstand bedienen. aluminium behuizing. Deze zorgt samen met temperatuurgestuurde ventilator tevens voor de koeling. Elk mobiel systeem voor onafhankelijke stroomvoorziening vraagt om maat- D C - D C C O N V E R T E R S werk. Je moet weten wat een klant wil - en je moet weten wat je exact kunt Traploos dimmen tot 250 Watt 86 aanbieden. Met de benadering van Mastervolt kunnen we onze afnemers - waaronder de Koninklijke Landelijke Politie Dienst - volledig tegemoet komen. Zowel met systemen en producten als met gedegen vakkennis. Onze medewer- Voltage kan traploos gedimd worden. Bij installaties met een groot aantal halogeenlampen, kunnen meerdere Mac of Magic converters ingezet worden. 87 kers kennen de Mastervolt apparatuur op hun duimpje door gerichte trainingen. En het aanbod is tot in het detail compleet, en meestal direct uit voorraad leverbaar. Dat geeft onze handel in mobiele stroomvoorziening extra power. Solide aansluitingen Verchroomd messing aansluitblok met schroefcontacten voor DC in/uit. Marco de Jong, Boschdienst Energy Shop, Leiden (Nederland) Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

46 Overzicht DC-DC converters * Mac 24/12-20 Magic 24/12-20 Magic 24/24-20 Magic 12/12-20 Magic 12/ Artikelnummer INGANGSSPECIFICATIES Nominale ingangsspanning 24 V 24 V 24 V 24 V 24 V 12 V 12 V Ingangsspanningsbereik V DC V DC V DC V DC V DC V DC V DC Ingangsspanningsbereik bij 3-traps laadfunctie n.v.t. n.v.t V DC V DC V DC V DC V DC Ingangsspanningsbereik, zonder defecten 0-35 V DC 0-35 V DC 0-35 V DC 0-35 V DC 0-35 V DC 0-17,5 V DC 0-17,5 V DC Onderspanningsniveau 20 V DC vaste waarde 20 V DC vaste waarde 20 V DC** 20 V DC** 20 V DC** 10 V DC** 10 V DC** Vertragingstijd bij onderspanning n.v.t. n.v.t. 30 sec** 30 sec** 30 sec** 30 sec** 30 sec** UITGANGSSPECIFICATIES Fabrieksinstelling 12 V DC ongestabiliseerd 13,6 V DC** 13,6 V DC** 13,6 V DC** 27,2 V DC** 13,6 V DC** 27,2 V DC** Instelbereik** n.v.t. n.v.t V DC V DC 24-28,5 V DC V DC 24-28,5 V DC Uitgang dimmerfuntie** n.v.t. n.v.t V DC 4-13 V DC 8-26 V DC 4-13 V DC 8-26 V DC Stabilisatie stroom n.v.t. n.v.t. 2% over het hele bereik 2% over het hele bereik 2% over het hele bereik 2% over het hele bereik 2% over het hele bereik Rimpel 10 mv RMS 10 mv RMS max. 1% piek piek max. 1% piek piek max. 1% piek piek max. 1% piek piek max. 1% piek piek Maximaal vermogen 110 W 132 W 300 W 300 W 580 W 300 W 300 W Nominaal vermogen 81 W 81 W 270 W 270 W 540 W 270 W 270 W Stroom maximaal 8 A 8 A 20 A 20 A 20 A 20 A 10 A Laadstroom - 3-traps mode n.v.t. n.v.t. 16 A 16 A 16 A 16 A 8 A ALGEMENE SPECIFICATIES Omgevingstemperatuur C tot 60 C (afname boven 40 C, 5% per C); in de praktijk geschikt voor 20 C tot 60 C Opslagtemperatuur -25 C tot 85 C -25 C tot 85 C -25 C tot 85 C -25 C tot 85 C -25 C tot 85 C -25 C tot 85 C -25 C tot 85 C Vochtigheidsgraad % max., niet condenserend % max., niet condenserend Galvanische isolatie ja ja nee ja ja ja ja Spanninggeregeld nee ja ja ja ja ja ja 3-Traps laadoptie nee nee ja (DIP switch instelling) ja (DIP switch instelling) Rendement > 87% > 85% > 90% (vollast bij nom. ingangsspanning); 92% piek > 90% (vollast bij nominale ingangsspanning); 92% piek Nullast opname 100 ma 9 0mA <30 ma <115 ma <115 ma <115 ma <115 ma BEVEILIGING Overbelasting ja ja ja ja ja ja ja Overtemperatuur ja ja ja ja ja ja ja EXTRA'S Dimmer functie n.v.t. n.v.t ja, met externe drukschakelaar via faston aansluiting, in te schakelen met DIP switch Alarmcontact nee. nee nee ja (faston aansluiting) ja (faston aansluiting) ja (faston aansluiting) ja (faston aansluiting) PC aansluiting n.v.t. n.v.t quasi RS232, modulaire RJ12 aansluiting voor het wijzigen van instellingen en karakteristieken MECHANISCH Aansluitingen ingang/uitgang faston faston messing verchroomd aansluitblok/schroef messing verchroomd aansluitblok/schroef Afmetingen (hxbxd in mm) 46x119x135 46x119x x130x61 227x154x81 227x154x81 227x154x81 227x154x81 Gewicht 0,6 kg 0,6 kg 1,0 kg 1,8 kg 1,8 kg 1,8 kg 1,8 kg Materiaal geanodiseerd aluminium geanodiseerd aluminium en PC/ABS-blend geanodiseerd aluminium en PC/ABS-blend Normen EMC directive 89/336/EEC, amendments 92/31/EEC, 93/68/EEC Automotive directive 95/54/EC Safety: 73/23/EEC, amendment 93/68/EEC Electrostatic voltage protection: meets ISO 10605, 8kV contact, 15kV discharge Transient voltage protection: meets ISO * Ook leverbaar als 24/24-3A converter (art.nr ) als stabilisatie/filtering voor gevoelige 24 V verbruikers (model 8862). In de prijslijst vindt u meer varianten. ** Instelbaar met MasterAdjust software (pag. 150). Magic als power supply De Magic modellen zijn volledig inzetbaar als gestabiliseerde voeding: van 12 naar 24 V, van 24 naar 12 V of van 24 naar 24 V. Ingang en uitgang zijn volledig galvanisch gescheiden (pag. 143). Mac en Magic als acculader Een 12 V start- of noodstroomaccu kan door de Mac of Magic geladen en onderhouden worden. Laadmethode is identiek aan de Mass/IVO: 3-traps, spanningsniveau zijn instelbaar door middel van MasterBus PC Link/MasterAdjust software. Mac of Magic als dimmer Door middel van een drukschakelaar c.q. plusschakelaar kan de lichtsterkte gevarieerd worden. De Mac kan met maximaal 250 Watt belast worden. Zijn er meer lampen dan kan een tweede Mac geïnstalleerd worden. D C - D C C O N V E R T E R S 89 Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service Mastervolt 3-traps laadmethode galvanische scheiding

47 Rondom de accu, sterke schakels voor de installatie Bij de opzet van het accugedeelte voor uw 12 of 24 V installatie gaat het niet alleen om de benodigde capaciteit en het type accu. Minstens zo belangrijk zijn de vitale componenten rondom de accu. Voor de laadstroomvoorziening. Voor het bedieningsgemak. Voor extra veiligheid. Mastervolt biedt u al de nodige voorzieningen om de installatie perfect af te werken. U kiest daarmee voor louter sterke schakels met wereldwijd gegarandeerde topkwaliteit. Zekeringen voor optimale veiligheid Afzekering van kabels tussen de accu en verbruikers is een noodzaak voor de beveiliging van uw DC systeem. Mastervolt biedt meszekeringen in solide houders voor montage bij de accu of in een DC verdeelsysteem). Voorkomen van te diepe ontlading Installatiecomponenten Ook minimaal stroomverbruik - een klokje rondom de accu of een apparaat in de waakstand - kan bij Elektronische laadstroomverdelers langere rust een accu uitputten. Om alle (pag. 95). verbruikers in één keer af te schakelen is Conventionele laadstroomverdelers er keuze uit handmatige schakelaars, of (pag. 94). de Battery Watch automaat die u kunt aan- Schakelaars en accubeveiliging, o.a. Hoofdmotor als stroombron: dynamo met laadstroomverdeler sluiten op het centrale contactslot (pag. 97). Battery Watch (pag. 97). Twee of meer accu s laden via de dynamo op de hoofdmotor is DC verdeelsystemen en zekeringen simpel. De Mastervolt automatische laadstroomverdeler zorgt (pag ). automatisch voor de juiste laadstroom distributie. Type BI met conventionele diode of Battery Mate met elektronische Vitale systeemcomponenten verdeling zonder spanningsverlies (pag. 95). Stroombronnen voor het laden van de accu: Dynamo van de voertuigmotor of additionele dynamo. Generator (pag ). Netspanning. Corrosiebestendige accuklemmen Handmatig schakelen Laders met 3-traps laadmethode: Letterlijk zeer sterke schakels: Accuschakelaar voor het afschakelen Mastervolt acculader (pag ). aansluitingen met corrosie- van het boordnet of startcircuit, Mass Combi acculader/omvormer bestendige klemmen en zwaar voorkomt onnodige ontlading. (pag ). uitgevoerde schroefbouten. Het familiebedrijf Dlouhy is al vele jaren een toonaangeven- R O N D O M D E A C C U 90 de fabrikant van ziekenauto s en voertuigen voor rampenbestrijding. Elk voertuig moet absoluut voldoen aan de hoogste eisen voor veiligheid en betrouwbaarheid. Zeker als het gaat Van accu naar accu: Charge Mate 2502 Met behulp van de Charge Mate kan op eenvoudige wijze de hoofdaccu Solide isolatie en beveiliging 91 om de stroomvoorziening aan boord. Accu s spelen daarin een vitale rol. In al onze voertuigen installeren wij Mastervolt acculaders. Het degelijke laadproces is de duurzame garantie voor optimale werking van de stroomvoorziening. (veelal startaccu) afgetapt worden voor het laden van een tweede accuset. De Charge Mate beveiligt de hoofdaccu tegen ontlading (pag. 96). Mastervolt biedt isolatiemateriaal dat aan de strengste normen voldoet. Door afdekking en solide isolatie van de accupolen en klemmen is er geen risico meer voor vonken of kortsluiting. Ook niet onder de zwaarste omstandigheden. Wolfgang Spanny, Dlouhy Rettungswagen GmbH, Tullm (Oostenrijk) Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

48 Laadstroom optimaal verdelen over meerdere accu s Een uitgebreide mobiele elektrische installatie bestaat meestal uit twee of meer accu s. Ze voeden gescheiden van elkaar de 12 of 24 V verbruikers. Uiteraard moet daarbij ook het laadsysteem opgedeeld worden. Mastervolt levert een serie hoogwaardige verdelers voor een pasklaar aanbod van laadstroom aan meerdere accu s. Het verdelen van de laadstroom vindt plaats met een minimum aan energieverlies. Het design van de apparatuur en de toegepaste technologie garanderen u optimale veiligheid en een uiterst betrouwbare werking. Ook onder de zwaarste omstandigheden. Snel te installeren Kunststof eindstukken met aansluitlip. Solide boutaansluiting met moer en borgring. Eenvoudige montage op DIN-rail. Complete range voor elk soort systeem BI serie laadstroomverdelers voor een systeem met Mastervolt dynamo of accu- Robuust en duurzaam lader en twee of drie accu s. Conventionele Volledig corrosievast materiaal met diodetechnologie zorgt voor een spannings- aluminium koelprofiel. Elektronica val van maximaal 0,6 V, een waarborg voor ingegoten in kunststof. BI modellen de juiste laadspanning. hebben ingegoten scheidingsdiodes. Battery Mate laadstroomverdelers voor controle over de laadspanning bij stroomaanbod door bijvoorbeeld de voertuigdynamo of een acculader. De elektronica in de Battery Mate voorkomt schommelingen, zo weet u zeker dat de laadspanning op het gewenste niveau blijft. Handschakelaars voor het aan- en afscha- Heldere monitoring kelen van de verbruikers aan de accuset. De Battery Mate geeft aan of Battery Watch automatische accuschakelaar de ingang onder spanning staat. met bescherming tegen overspanning en te Uitlezing via LED op het apparaat. diepe ontlading. Specificaties en modellen, pag Voor het bouwen van speciale voertuigen en carrosserieën leveren wij in de hele Benelux systemen en producten. Van lieren en hulpmotoren tot zwaailichten en andere voertuigaccessoires. Mastervolt is voor ons al Met hoog vermogen twee of drie accu s laden L A A D S T R O O M V E R D E L E R S 92 vele jaren een betrouwbare partner als het gaat om stroomvoorziening. Uit voorraad kunnen we praktisch het complete assortiment direct leveren en bezorgen. Accu s, laders, omvormers en combi's, generatoren, alles tot en met de kleinste componenten. Mastervolt stelt ons in staat om Compact en licht van gewicht De compacte apparatuur is volledig solid state en zal dus geen slijtage vertonen. Het gewicht van de In combinatie met dynamo s tot 160 A maximaal uitgangsvermogen zorgt de Battery Mate voor een zeer hoge laadopbrengst. Zo kunnen tegelijk twee of drie accu s geladen worden. 93 voor elke klantenwens een passend mobiel energiesysteem te leveren. Met als extra plus de uiterst adequate Mastervolt service en support. Ze zijn automatische verdelers varieert van slechts 580 gram tot 1300 gram. immers tot in de verste uithoeken van de wereld vertegenwoordigd. Peter Paul Stokvis, directeur/eigenaar Wiegel Transport Equipment BV, Voorhout (Nederland) Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

49 BI laadstroomverdelers Mastervolt BI laadstroomverdelers zijn gebaseerd op conventionele diodetechniek. De spanningsval over de diode (ca. 0,6 V) behoort gecompenseerd te worden. Dat vraagt om afstemming van de uitgangsspanning die de aangesloten laadapparatuur aanbiedt. Bij Mastervolt acculaders of Alpha Pro dynamoregelaars gebeurt dit door aansluiting van sensedraden en/of jumper instelling. Ingang: Mastervolt acculader, Alpha dynamo of andere laadapparatuur. Uitgang: twee of drie aparte accusets (12 of 24 Volt). Gelijktijdig laden met 70 tot 120 Ampère per uitgang. Meer laadstroom: zie Battery Mate 160A. BI 702 BI 702-S* BI 703 BI 1202 BI 1202-S* BI 1203 BI 1203-S* Artikelnummer Max. uitgang acculader 25/50 A 25/50 A 25/50 A 80 A 80 A 80 A 80 A Max. uitgang dynamo 70 A 70 A 70 A 120 A 120 A 120 A 120 A Compensatiediode nee ja nee nee ja nee ja Afmetingen (hxbxd in mm) 157x140x80 157x140x80 207x140x80 207x140x80 207x140x80 207x140x80 207x140x80 Gewicht 560 gr 580 gr 1100 gr 1100 gr 1200 gr 1200 gr 1300 gr Aantal accu s * Inclusief compensatiediode. Battery Mate, elektronische laadstroomverdeler De Battery Mate is inzetbaar in bestaande of nieuwe systemen met dynamo en/of acculader. De prestaties zijn veel beter dan die van conventionele verdelers doordat er een verwaarloosbaar spanningsverlies optreedt tussen de laadstroombron en de accu( s). Aanpassing van dynamo of acculader is verder niet nodig: u bent altijd verzekerd van een snelle en volledige lading van de accu s. Ingang: acculader of dynamo. Uitgang: twee of drie aparte accusets (12 of 24 V). Gelijktijdig laden met maximaal 160 Ampère. Elektronica voorkomt spanningsval en zorgt voor volledige lading. Technologie: elektronisch met mosfets. Ook makkelijk te monteren op DIN rail. Uitgevoerd met aansluiting voor contactslot. Battery Mate IG Battery Mate IG Artikelnummer Max. uitgang acculader 120 A 120 A Max. uitgang dynamo 160 A 160 A Afmetingen (hxbxd in mm) 207x140x80 207x140x80 Gewicht 1000 gr 1000 gr Aantal accu s 2 3 Installatievoorbeeld BI laadstroomverdeler Installatievoorbeeld Battery Mate dynamo acculader / dynamo Battery Mate, laadstroomverdeler doorverbinding naar contactslot voor bekrachtiging van de sense-aansluiting L A A D S T R O O M V E R D E L E R S BI laadstroomverdeler aarde service-accu startaccu accu 1 accu 2 accu 3, alleen model 1603

50 Charge Mate voor koppeling accu s De Charge Mate is specifiek ontwikkeld voor 12 of 24 Volt systemen met twee accu s. Het apparaat zorgt voor een verbinding tussen de hoofd- of startaccu en de tweede accu, waarop bijvoorbeeld een omvormer is aangesloten. Zo kunt u met gemak en zonder moeilijke ingrepen een bestaand systeem aanpassen of uitbreiden. Battery Watch ontlaadbeveiliging De Battery Watch is onmisbaar in een goed uitgerust accusysteem. Het is een elektronische waakhond van 600 gram die ervoor zorgt dat uw accu s veel langer meegaan. Schadelijke overspanning en te diepe ontlading worden voorkomen. U kunt de Battery Watch bovendien gebruiken als hoofdschakelaar. Automatisch werkend high power relais. Verbinding tussen twee gescheiden accu s. Parallel schakeling bij laadspanning 13,6/27,2 V zodat beide sets geladen worden. Ontkoppeling van de accu s bij niet-laad toestand. Ook te gebruiken als accuschakelaar tussen twee accu s. Charge Mate 2505 Artikelnummer Accuspanning 12 / 24 V Amperage cont. 250 A Max. startstroom 500 A Max. belasting (250ms) 2000 A Omgevingstemperatuur -40 tot 65 C Afmetingen (hxbxd in mm) 90x80x85 Gewicht 0,65 kg Dichtheidsklasse IP21 Functie instelling aan, uit, auto, start assist Nullast open: < 1 ma bij 12 V DC dicht: 150 ma bij 12 V DC / 90 ma bij 24 V DC piek : 1 A bij 12 V DC / 0,8 A bij 24 V DC Bescherming tegen te diepe ontlading. Bescherming tegen overspanning. Monitoring Instelling grenzen onder- en bovenspanning. Duidelijke aflezing door middel Automatisch afschakelen bij te hoge belasting. van LED s. Onderspanningsniveau Schakelaar voor afstandsbediening op de switch ingang. is eenvoudig in te stellen met Makkelijk te monteren op DIN rail. behulp van DIP switch. Akoestisch alarm bij foutsituaties. LED indicatie op apparaat: aan/uit, onderspanning, overspanning, overbelasting. Battery Watch Artikelnummer Max. belastbaarheid 150 A Spanning 8-32 V DC Onderspanningsinstelling 12 V 9,0-12,0 V DC Onderspanningsinstelling 24 V 18, V DC Afmetingen (lxbxh in mm) 157x140x80 Gewicht 600 gr Installatievoorbeeld Charge Mate 12/24 V belasting Installatievoorbeeld Battery Watch acculader contactslot werkt als hoofdschakelaar/ massaschakelaar L A A D S T R O O M V E R D E L E R S 96 dynamo 12/24 V belasting 97 Charge Mate Battery Watch startaccu 2 e accu accu

51 Solar ChargeMaster Zonnepanelen zijn steeds vaker een prima stroombron in een onafhankelijk mobiel DC systeem. Accu s zijn daarbij van vitaal belang om duurzaam te kunnen blijven genieten als de zon weg is, of als de stroomvraag erg groot wordt. Om u te verzekeren van een optimaal laadproces met hoog rendement, heeft Mastervolt de Solar ChargeMaster serie ontwikkeld. De geavanceerde apparatuur zet de ongestabiliseerde stroom uit de zonnepanelen om in een accurate laadspanning. En de 3-traps laadmethode garandeert u daarbij dat de accu s onder alle omstandigheden veilig en zo snel mogelijk geladen worden. Zowel voor 12 als 24 V systemen. Geschikt voor elk model zonnepaneel. Automatische spanningsbewaking met low battery afschakeling. Indicatie van de DC belasting. 3-Traps laadmethode, in te stellen op gebruikssituatie en accutype. Automatische nachtdetectie. Interne temperatuurcompensatie voor optimale laadspanning onder alle omstandigheden. Automatische detectie 12/24 V DC. Makkelijke monitoring en bediening, LCD display met heldere info stroomaanbod/spanning/opbrengst. Inclusief systeem alarm. SCM 20 SCM 40 De zon als extra energiebron Artikelnummer Laadstroom 20 A 40 A Max. DC belasting 20 A 40 A Systeemspanning 12/24 V auto detect 12/24 V auto detect Nullast < 4 ma < 4 ma Functies LCD display accu-conditie/v/a/laad & ontlaad Aansluitingen schroefterminal schroefterminal Instellingen belasting/disconnect, 3-traps laad algoritme Afmetingen (hxbxd in mm) 140x105x41 140x105x41 Beschermingsgraad van de omhuizing IP20 IP20 Gewicht 189 gr 189 gr Installatievoorbeeld Solar ChargeMaster Solar ChargeMaster L A A D R E G E L A A R V O O R Z O N N E P A N E L E N 12/24 V 99 zonnepaneel accu Mastervolt GarantiePlan SystemCheck vooraf 2 jaar productgarantie wereldwijde service

52 Distributie & monitoring panelen Met het modulaire MasterVision paneelsysteem zet u de kroon op uw elektrische installatie. Op een overzichtelijk elektrisch paneel kunnen we u alle gewenste en noodzakelijke schakel-, monitoring- en bewakingsfuncties aanbieden. Er is een ruime keuze uit componenten, met zowel digitale als analoge meters. Een gedeelte daarvan ziet u in deze catalogus. Voor het complete overzicht verwijzen we u graag naar Probleemloze integratie panelen Mastervolt levert acculaders, Combi s, omvormers en generatoren met bijpassende panelen voor bediening, monitoring en controle. Ze zijn stand alone inzetbaar, maar kunnen ook moeiteloos ingevoegd worden in een MasterVision schakelpaneel. Wegwijzer bij dit hoofdstuk Het modulaire MasterVision concept biedt u naar wens al de nodige componenten voor bediening en monitoring onder handbereik. De opzet werkt als een bouwpakket dat door de vakspecialist - of door u zelf - samengesteld kan worden. Eerst brengt u alle nodige functies voor uw DC en AC systeem in kaart, zoals de gewenste uitleesfuncties, zekeringen en schakelaars. De daarbij behorende MasterVision panelen wijzen zich vanzelf. Verlichte aan/uit schakelaars Als het overzicht compleet is, voegt u deze als een Waterdichte schakelaars voor buiten- en legpuzzel samen tot één of meerdere grote over- Panelen voor elk systeem binnenmontage met keuze uit meer dan 60 zichtspanelen. De grotere moduleframes dienen MasterVision kan in vele varianten verschillende functiesymbolen. Fraai en hierbij als basisstructuur. samengesteld worden, exact voor functioneel verlicht voor avond en nacht. het doel van uw mobiele toepassing. Ontwerp uw eigen paneel Afgebeeld is het schakelpaneel voor Op vindt u onder elektrische een luxe paardentrailer. schakelpanelen een hulpprogramma waarmee u makkelijk een compleet paneel samen kunt stellen. Digitale of analoge uitlezing Keuze uit zeer uitgebreid programma aan precisiemeters voor het AC en DC boordnet. Eenvoudige montage met inbouwframe 100 Als Energy Shop partner van Mastervolt word ik regelmatig ingeschakeld om complete systemen te leveren, in te bouwen en in bedrijf te stellen. Mijn afnemers zijn ondermeer bouwers van luxe paardentrucks. Het MasterVision systeem biedt de perfecte flexibiliteit om snel een maatpak samen te stellen. Voordeel is dat alle afstandspanelen fraai geïntegreerd kunnen worden. Tijdens de montage van de paneelmodules kan er een aluminium rand omheen gezet worden. Dit geeft optimale stevigheid en maakt montage/demontage van het paneel een stuk eenvoudiger. Tekstlabels voor backlight systeem Labelprogramma met een beschrijving voor de belangrijkste functies. Bij inbouw wordt de tekst van achteren verlicht door een backlight Enkel- of dubbelpolige magnetische automaatzekeringen Door overzichtelijke montage in MasterVision paneel, ziet u in één oogopslag de juiste groepen voor de Vier basismaten MasterVision modulepanelen hebben vier standaard maatvoeringen: Serie 1, afmeting: 240 x 130 mm. Serie 2, afmeting: 120 x 130 mm. Serie 3, afmeting: 120 x 65 mm. Serie 4, afmeting: 60 x 65 mm. B E D I E N I N G E N M O N I T O R I N G 101 Mario Gräser, Energy Shop Partner in Duitsland systeem. Daardoor prima uitlezing in het donker. verdeling van spanning en stroom. Als opvulling zijn ook blinde panelen leverbaar.

53 Mastervolt levert een groot aantal variaties enkelpolige en dubbelpolige automaatzekeringen. Net als in huisinstallaties beveiligen ze het stroomcircuit tegen overbelasting of kortsluiting. Maar voor de direct erop aangesloten apparatuur - zoals de verlichting - kunnen ze ook fungeren als aan/uit schakelaar. Voor 230 V worden er meestal dubbelpolige automaten gebruikt die de stroom zowel in de fasedraad als de nuldraad onderbreken. De Mastervolt automaten voldoen aan alle eisen gesteld conform CE/UL/CSA en ABYC. Bij de automaten is de maximale belasting in stroom aangegeven. Elke waarde tussen 1A en het maximum kan opgegeven worden bij bestelling. De MD1 serie is leverbaar van 1 tot 25 Ampère voor DC en AC. Alleen enkelpolig (zie afbeelding rechts). De AD1 en de AD2 modellen zijn leverbaar van 2.5 tot 50 Ampère, zowel AC als DC. Enkel- en dubbelpolig (zie afbeelding rechts). De CD1 en de CD2 modellen zijn leverbaar van 60 tot 100 Ampère, zowel voor AC als DC. Enkel- en dubbelpolig. Automaatzekeringen Automaatzekeringen zijn de stoppen van het elektrische voertuigsysteem. Ze worden solide en goed bereikbaar gemonteerd in paneeldragers. Mastervolt levert deze compleet met backlight modules en koppelstukken voor de benodigde verbindingen. Zo maken we het voor u extra makkelijk en overzichtelijk. Enkelpolige automaatzekeringen (type AD1 en MD1) Geschikt voor twee zekeringen Type zekering AD1. AC verdeling. Model B-3-AA, art.nr DC verdeling. Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Model B-3-AD, art.nr Type zekering MD1. AC verdeling. Model B-3-MA, art.nr DC verdeling. Model B-3-MD, art.nr Geschikt voor vijf zekeringen Type zekering AD1. AC verdeling. Model B-2-AA, art.nr DC verdeling. Model B-2-AD, art.nr Type zekering MD1. Afm.: 120 x 130 mm. Materiaal: aluminium. AC verdeling. Model B-2-MA, art.nr DC verdeling. Model B-2-MD, art.nr en distributiepanelen Dubbelpolige automaatzekeringen (type AD2) Geschikt voor één zekering AC verdeling. Model B-3-AA2, art.nr DC verdeling. Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Model B-3-AD2, art.nr Geschikt voor twee zekeringen AC verdeling. Model B-2-AA2, art.nr DC verdeling. Model B-2-AD2, art.nr Afm.: 120 x 130 mm. Materiaal: aluminium. Geschikt voor zes zekeringen AC verdeling. Model B-0-AA2, art.nr DC verdeling. Model B-0-AD2, art.nr Paneel opvulplaatje Voor het geval er nog plaats voor een zekeringautomaat overblijft. AD en CD serie, art.nr MD1 serie, art.nr Afm.: 120 x 260 mm. Materiaal: aluminium. Zekeringautomaat met fingerguard beveiliging tegen onverhoedse aanraking. 10 Ampère, art.nr Ampère, art.nr Op deze pagina vindt u de verschillende versies van de automaatzekeringen. Kijk op Afm.: 130 x 240 mm. Materiaal: aluminium. Geschikt voor tien zekeringen Type zekering AD1. AC verdeling. Model B-1-AA, art.nr DC verdeling. Model B-1-AD, art.nr AC aardlekbeveiliging, 30 ma Geschikt voor één aardlekautomaat. Model B-2-SP, art.nr Losse aardlekschakelaar: 10 A/30 ma, art.nr A/30 ma, art.nr A/30 ma, art.nr B E D I E N I N G E N M O N I T O R I N G 102 onze website of raadpleeg de prijslijst voor de zekeringwaarde van uw keuze met bijbehorend artikelnummer. Afm.: 120 x 130 mm. Materiaal: aluminium. 103

54 Bedienings-, monitoring- en controlepanelen Afstandsbediening voor Controlepaneel voor de Deze panelen worden standaard Paneeldrager en ICC Mass lader, Mass omvormer Mass en IVO acculaders zonder frame geleverd. afstandsbedieningspaneel en Mass Combi Model C-4-RB, Het ICC paneel wordt standaard geleverd bij Model Masterlink MICC, art.nr de Mass Combi modellen, excl. paneeldrager. art.nr Indicatie DC verbruik, laadfase indicatie, AC present, failure. Met aan/uit/ alleen lader schakelaar. Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Afm.: 60 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Art.nr. paneeldrager Art.nr. ICC paneel Afstandsbediening voor Afstandsbediening Paneeldrager en APC Mass & IVO Smart aan/uit voor de Mass afstandsbedieningspaneel acculaders sinusomvormer Als optie leverbaar bij Mass Combi modellen. Met stroomregelaar t.b.v Model C-4-RI, Indicatie AC verbruik, AC spanning, zekering- reductie walstroom. art.nr waarde land/generatoraansluiting. Met Power Model C-3-RS, Sharing instelling. art.nr Art.nr. paneeldrager Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Afm.: 60 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Art.nr. APC paneel (230 V). Art.nr. APC paneel (120 V). Accuspanningsbewaking Enkelvoudige schakelaar Paneeldrager en CC Met akoestisch alarm, 20A, enkelpolig afstandsbedieningspaneel voor 12/24 V. Model S-4-K1, Als optie leverbaar bij Mass/IVO laders (zie Model C-3-BA, art.nr pag ). Indicatie laadfase, laadintensiteit art.nr Leeg paneel zonder en acculader operationeel. Met instel- schakelaar, mogelijkheid laadstroom (walopname). art.nr Art.nr. paneeldrager Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Afm.: 60 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Art.nr. CC paneel Menu level Esc Up Enter Down MASTERVIEW CLASSIC Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Systeemmonitoring en generatorbewaking, compatible met alle MasterBus produkten. Model MasterView Classic, art.nr Complete dimmer Elektronica achter het paneel gemonteerd. Model C-4-HL. 12 V/240W, art.nr V/480W, art.nr Afm.: 60 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Generator afstandsbedieningspaneel zoals standaard bij de Whisper geleverd (Als tweede paneel of slave paneel extra te bestellen). Model DDC, art. nr B E D I E N I N G E N M O N I T O R I N G

55 Bedienings-, monitoring- en controlepanelen Integrale bediening en controle voor Whisper generator, Mass lader en Mass Sine omvormer Inclusief accu-inhoudsmeter en afstandsbediening voor de Whisper generator en monitoring van het complete AC systeem. Model C-0-SC-4, art.nr Power System Control Panel (PSCP) met Whisper controle. Zeer eenvoudig te installeren met de bijbehorende inbouwdelen: Systemswitch en DC distributiekit. Te gebruiken in combinatie met Systemswitch. Gecombineerd afstandsbedieningspaneel voor Whisper generator, netspanning en omvormer Te gebruiken in combinatie met Systemswitch. AC uitlezing Volt/Amps/Hz, 0-100% AC belasting, urenteller, auto start/stop functie. Model System Manager/AC + Whisper Control, art.nr Afm.: 240 x 195 mm. Materiaal: 4 mm. aluminium, afgewerkt met kunststof toplaag. Model C-0-SC-3, art.nr Power System Control Panel zonder generator start/stop. Met accu-inhoudsmeter, zonder Whisper generator startfunctie. Te gebruiken in combinatie met Systemswitch. Afm.: 120 x 195 mm. Materiaal: aluminium. Gecombineerd afstandsbedieningspaneel met indicatie netspanning/ omvormer/boordnet Te gebruiken in combinatie met Systemswitch. AC uitlezing Volt/Amps/Hz, 0-100% AC belasting. Geschikt voor alle generatormodellen. Model System Manager/AC, art.nr Systeempaneel met uitgebreide functies, geschikt voor Mass omvormer en Mass acculader (niet geschikt voor Mass Combi) Inclusief terugregelknop voor stroomopname van de acculader. Model System Manager/MICC, art.nr Systeempaneel met uitgebreide functies, te gebruiken in combinatie met IVO acculader Aanduiding laadfase, acculader aan/uit plus volledige accu-inhoudsmeter. Model System Manager/Smart, art.nr B E D I E N I N G E N M O N I T O R I N G 106 Afm.: 120 x 195 mm. Materiaal: aluminium. Afm.: 120 x 195 mm. Materiaal: aluminium. 107

56 Panelen voor analoge meters Panelen ten behoeve van analoge meters, inbouwmodules voor losse meters met toebehoren zoals shunts en stroomspoelen. Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Afm.: 60 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Afm.: 60 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Met AC backlight module, exclusief meter. Met DC backlight module, exclusief meter. Voor VDO of ander Zonder backlight module, exclusief meter. Zonder backlight module, exclusief meter. Voor VDO of ander Voor één analoge meter van 48 x 48 mm. merk ø 48 mm. instrument. Geleverd met bevestigingsbeugel. Voor één analoge meter van 48 x 48 mm. merk ø 48 mm. instrument. Geleverd met bevestigingsbeugel. Model M-3-AA, art.nr Model M-3-V1, art.nr Model M-4-A1, art.nr Model M-4-VI, art.nr Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Met DC backlight module, exclusief meter. Voor één analoge meter van 48 x 48 mm. Model M-3-AD, art.nr Zonder backlight module, exclusief meters. Voor twee VDO of ander merk ø 48 mm. inbouwinstrumenten. Geleverd met bevestigingsbeugels. Model M-3-V2, art.nr Afm.: 120 x 65 mm. Materiaal: aluminium. Zonder backlight module, exclusief meters. Voor twee meters 230 V AC, 48 x 48 mm. Model M-3-A2, art.nr B E D I E N I N G E N M O N I T O R I N G

57 E L E K T R O T E C H N I E K Rekenhulp vooraf : hoeveel stroom heeft u nodig? 112 Systeemvoorbeelden 114 Vragen en antwoorden omvormers Vragen en antwoorden Combi s Vragen en antwoorden acculaders Vragen en antwoorden generatoren Technische begrippen generatoren De accu als energiebron Vragen en antwoorden accu s Accu-inhoudsmeters 141 Technische begrippenlijst MasterAdjust software Technische informatie kabeldiameters 153 Kastafmetingen & inbouwinformatie

58 Systeemdenken: bepaal eerst uw stroomverbruik Bestaande of gewenste apparatuur aantal (indien stroomvraag: aantal uren verbruik per dag: hoeveel kwh? van toepassing) kw of kva per apparaat per dag (aantal x Watt x uren/1000) Recreatieve markt laptop / PC TV kleinbeeld TV flatscreen hifi audio DVD koelkast* magnetron/ovencombinatie airconditioning* koffie waterkoker vruchtenpers föhn/krultang elektrisch gereedschap* Professionele markt laptop / PC meetapparatuur Hoe zat het ook alweer? Wat simpele basiskennis over stroom Een paar basistermen Onafhankelijk opwekken van stroom 112 boormachine* Stroombronnen: netwerk, generator, dynamo of geladen accu. Generator: 120 V/230 V wisselstroom. 113 slijptol* Volt: hoogteverschil tussen plus en min = spanning. Dynamo: 12 V/24 V gelijkstroom. lasapparaat* Ampère: hoeveelheid stroom = stroomsterkte. Zonnestroom: gelijkstroomvoltage hangt af van systeem. hydraulische schaar* 1800 Watt spot Watt of VA: vermogen = spanning x stroomsterkte. Vermogen: aantal Watt s verbruik aangesloten apparatuur. Stroom uit voorraad: accu s en acculaders koelvitrine* slagroommachine* Gangbare stroomcircuits Accu s zijn er om stroom op te slaan voor later gebruik. Opladen via: netwerk, generator, dynamo of zonnestroom. kompressor* 12 V of 24 V circuit voor gelijkspanning. Laadproces is chemisch en moet zorgvuldig worden aangestuurd. 230 V of 120 V circuit voor wisselsspanning. Mastervolt biedt perfect afgestemde laadapparatuur. 380 V circuit voor krachtstroom (zware apparatuur). Circuits worden vaak in combinatie met elkaar geïnstalleerd. Zo is Stroom omvormen: hoge eisen TOTAAL VERBRUIK PER 24 UUR kwh alle denkbare elektrische apparatuur inzetbaar. Van huishoudelijke apparaten tot volledig professionele units voor bijvoorbeeld AV Basis voor goede en duurzame werking apparaten. Het juiste voltage DC of AC. productie of bodembemonstering. Een zuivere frequentie. Exact de goede stroomsterkte. Van 100 W tot 1 kwh systeemsuggestie 1 Basic Power pag Gelijkstroom: DC - 12 V of 24 V Mastervolt biedt apparatuur voor het precies op maat omvormen Van 500 W tot 2 kwh systeemsuggestie 2 Medium Power pag of 24 Volt gelijkstroom - ook wel DC of Direct Current. van geleverde of opgewekte stroom (conversie/transformatie). Van 1 kw tot 12 kwh systeemsuggestie 3 Advanced Power pag Op te slaan in accu s en batterijen. Van 4 kw tot 25 kwh systeemsuggestie 4 Extended Power pag De stroom gaat één kant op van pluspool naar minpool. Lage spanning: dikke stroomdraden bij grote stroomsterkte. Let op: apparaten aangeduid met * vragen bij het opstarten zéér veel stroom. Lees hierover meer op pag. 129 (generatoren). Wisselstroom: AC V/50 Hz of 120 V/60 Hz 1 kva = 1000 Watt = 1 kw. 750 Watt staat dus voor 0,75 kva. 230 Volt/50 Hz wisselstroom, ook wel AC of Alternating Current. Voor inzicht in het totale verbruik telt u de kva waarden bij elkaar op. In Amerika: 120V/60 Hz. In de praktijk zult u niet alle apparatuur tegelijk gebruiken, maak een schatting van de tijd per apparaat. De stroom wisselt voortdurend van richting: plus wordt min en Bij de meeste apparatuur kunt u het verbruik vinden op het apparaat of in de bijgeleverde documentatie. andersom. U vindt de informatie vaak ook op het internet. Hoge spanning: relatief dunne stroomdraden. Alleen op te slaan in accu s via de acculader die er eerst gelijkstroom van maakt.

59 Systeemvoorbeeld Basic Power Systeemvoorbeeld Medium Power Masterlink BTM-III of DCV DDC bedieningspaneel Masterlink MICC optie: Whisper generator zonnepaneel 12 V Solar ChargeMaster laadregelaar power (net/generator) short break (net/generator/omvormer) - magnetron - airco - huishoudelijke apparaten - PC - verlichting - TV/AV - TV/AV - PC - spelcomputer netspanning 230 V/50 Hz Masterswitch + aardlekschakelaar Mass Combi 12/ A netaansluiting V/50 Hz aardlekschakelaar acculader AC Master sinusomvormer IVO 12/15 of 12/25 12 V 115 (2 uitgangen) DC verbruikers 12 V DC verbruikers 12 V dynamo hoofdmotor dynamo hoofdmotor DC hoofdverdeling: analoog of MasterConnect Charge Mate Charge Mate startaccu 12 V (AGM) service-accu 12 V (gel) startaccu 12 V (AGM) service-accu 12 V (gel)

60 Systeemvoorbeeld Advanced Power Systeemvoorbeeld Extended Power DDC bedieningspaneel (extra) Masterlink MICC DDC bedieningspaneel (extra) Power System Control Panel (met DDC functie) Whisper Ultra 6 kva 1500 toeren Whisper Ultra 16 kva 1500 toeren Systemswitch Combi 24/ A netspanning 230 V/50 Hz Masterswitch + aardlekschakelaar power (generator/net) short break (generator/net/omvormer) - magnetron - airco - huishoudelijke apparaten - PC - verlichting - TV/AV netspanning 230 V/50 Hz scheidingstrafo generator only (generator) power (generator/net) short break (generator/net/omvormer) inverter only (omvormer) - spots - audio visueel - acculader - boiler - airco - wasmachine - verlichting - huish. apparaten - computer - magnetron - kleine airco - koelkast/vriezer Mass Sine 24/5000 Mass 24/100 Mass 24/50 DC verbruikers 12 V standaard dynamo 24 V DC-DC converter Mac 24/12-20 DC verbruikers standaard dynamo 24 V DC-DC converter Mac 24/12-20 DC verdeling: analoog of MasterConnect Battery Mate DC verdeling: analoog of MasterConnect Battery Mate startaccu 24 V (AGM) service-accu 24 V (gel) startaccu 24 V (AGM) noodschakelaar service-accu 24 V (gel)

61 De meest gestelde vragen bij het gebruik van omvormers 4) Kan ik een computer op de omvormer aansluiten? Ja. Zonder problemen of gevaar kan elke Mastervolt sinusomvormer Voorbeeld: hoeveel stroom verbruikt de omvormer bij een aangesloten belasting van 400 Watt. Bij een 12 Volt omvormer, bijv. de Mass rendement versus vermogen een computer voeden. De uitgangsspanning van de omvormer is Sine 12/1200, is dit 400:10 = ± 40 Ampère. vaak beter dan die van het lichtnet. Mastervolt omvormers worden Bij een 24 Volt omvormer, zoals bijv. Mass Sine 24/1500, is dit dan ook regelmatig, in combinatie met een acculader en een set accu s, gebruikt als back-up systeem op locaties waar de netspanning vervuild of onbetrouwbaar is. 400:20 = ± 20 Ampère. Deze vuistregel is erg grof en geeft alleen een indicatie. Het werkelijke stroomverbruik zal 5-15% minder zijn, afhankelijk van het soort belasting. rendement 8) Hoe dik moeten de accukabels zijn? Eerst berekent u de opgenomen stroom van de omvormer bij het maximale vermogen die de omvormer kan leveren met de bovenstaande vuistregel (bijvoorbeeld 100 Ampère voor een Mass Sine 12/1200). Daarna rekent men 3 Ampère per mm 2. Voor de eerder 20% 40% 60% 80% 100% ingangsspanning: 12/24V vermogen 1) Hoe groot moet mijn accu zijn als ik een omvormer wil gaan genoemde Mass 12/1200 is dit 100:3 = 33 mm 2. RENDEMENTSGRAFIEK toepassen? De dichtstbijzijnde standaard kabeldikte is 35 mm 2. Deze vuistregel Als vuistregel kunt u aanhouden dat bij een 12 Volt installatie een geldt voor kabels tot 3 meter lengte. Indien de omvormer verder minimale accucapaciteit nodig is van ongeveer 20% van het omvor- van de accu geplaatst wordt, dan de kabels een diameter groter 13) Wat is een trapezium of blokgolf omvormer? mervermogen. Bij 24 Volt omvormers is dat ongeveer 10% aan. kiezen (bijv. 50 mm 2 ). Vandaag de dag hebben moderne omvormers een sinusvormige De minimale accucapaciteit voor bijvoorbeeld een 12 V Mass Sine uitgangsspanning die gelijk is aan het lichtnet en die ook gevoelige 12/1200 is 200 Ah. Voor een 24 V Mass Sine 24/1500 omvormer is 9) Heeft de omvormer veel ventilatie nodig? apparatuur zonder problemen kan voeden. dat 150 Ah. Niet veel, maar wel wat. Over het algemeen zijn twee ventilatie- Trapezium omvormers zijn de voorlopers van de moderne sinus Ook een laptop kan via een omvormer gevoed worden. Vaak is dit openingen van ± 60 cm 2 voldoende. Bij omvormers met een wat omvormers. Zoals de naam al aangeeft leveren deze een uitgangs- 2) Hoeveel stroom verbruikt een omvormer zelf? energiezuiniger in vergelijking met een goedkope DC-DC converter groter vermogen (vanaf 1500 Watt) moet de opening tweemaal zo spanning die trapeziumvormig is. Deze onregelmatige vorm van Het rendement van alle Mastervolt omvormers bedraagt 92%. waarmee de 12 Volt of 24 Volt omgezet wordt naar de accuspan- groot worden. Bij hoge omgevingstemperaturen of langdurig func- uitgangspanning is niet geschikt voor gevoelige apparatuur. Dit is met de huidige moderne techniek het maximaal haalbare. Het ning van de laptop. tioneren onder vollast condities moet men de ventilatie-opening De blokgolf omvormer is de voorloper van de trapezium omvormer verlies door het conversieproces is 8%. Wanneer een Mass sinus minimaal viermaal zo groot kiezen. en behoort eigenlijk tot de eerste generatie omvormers. Ook de omvormer belast wordt met een 850 Watt koffiezetapparaat dan 5) Kan een magnetron op een omvormer worden aangesloten? blokgolf omvormer is niet geschikt voor gevoelige apparatuur. 118 bedraagt het stroomverbruik (850W gedeeld door de accuspanning Ja. Elke magnetron kan probleemloos op een Mastervolt omvormer 10) Kan de omvormer parallel aan de generator of de 119 van 12 V) 70 Ampère. Bij dit stroomverbruik moet nog 8% (100%- worden aangesloten. Houdt er wel rekening mee dat een magne- netspanning gebruikt worden? 92% = 8%) opgeteld worden voor de omvormer zelf. Het totale tron van bijvoorbeeld 800 Watt een vermogen van 1200 à 1300 Nee. De stand-alone omvormers kunnen niet parallel met een gene- stroomverbruik wordt dan 70 Ampère + 6 Ampère is 76 Ampère. Watt uit het 230 V net opneemt. Het vermogen van de omvormer rator of de netspanning functioneren. Indien het nodig is om meer Natuurlijk wordt het koffiezetapparaat niet lang gebruikt (ongeveer moet hierop afgestemd worden. Overigens valt het totale verbruik energie te leveren dan dat er van net of generator beschikbaar is, 5 minuten) zodat het verbruik in Ah nogal meevalt (76 x 5 min. = van de magnetron/omvormer combinatie mee. Vijf minuten magne- kan een Mass Combi geïnstalleerd worden. Als er net- of generator- 6,5 Ah). Als ruwe vuistregel mag u het aangesloten vermogen delen trongebruik kost ongeveer 8 Ah bij een 12 V systeem en 4 Ah bij spanning in combinatie met een omvormer op het boordnet is door 11. Hiermee worden gelijk alle verliezen in de kabels en een 24 V systeem. aangesloten, is het raadzaam een Masterswitch of Systemswitch omvormer meegenomen. knooppunt te installeren. De hoofdfunctie van de Masterswitch is 6) Zijn er ook apparaten die niet geschikt zijn voor het het automatisch en veilig omschakelen tussen net, generator en Trapezium. 3) Zit er een stand-by of wachtschakeling op de omvormer? aansluiten op een omvormer? omvormer. In combinatie met een Power System Control Panel is de Jazeker, de Mastervolt omvormers en Combi s hebben zelfs twee Over het algemeen kan bijna elk apparaat op een omvormer wor- Systemswitch geschikt om bij stroomtekorten extra vermogen te energiebesparende voorzieningen. Door het activeren van de den aangesloten. In de praktijk moet u echter goed opletten met leveren vanuit de accu. economy mode wordt de energie-opname met een extra 10% stroomvretende apparatuur, zoals een kachel of airconditioning. De verminderd. Voor deze functie moet er een dipswitch of jumper omvormer heeft er geen probleem mee, maar meestal is de accu- 11) Wat is nullast? instelling veranderd worden. Deze spaarstand zorgt ervoor dat de capaciteit te beperkt voor langdurig gebruik. Apparaten die u maar Nullast is het verbruik van een omvormer als er geen belasting is uitgangsspanning iets zakt naar 208 Volt waarmee ook de stroom- korte tijd gebruikt, zoals een wasmachine/droger of kleine kook- ingeschakeld terwijl de omvormer aanstaat. Bij moderne omvormers opname uit de accu afneemt. Kleine belastingen zoals klokjes van plaat zijn prima geschikt, mits de accucapaciteit groot genoeg is. is dit ongeveer 4 Watt. De Mastervolt omvormers zijn uitgerust met magnetrons en videorecorders blijven bij deze verlaagde spanning Een stroombron zoals een dynamo die tegelijk de accu voedt is aan een zgn. spaarschakeling (zie vraag 3) zodat de nullast nog verder gewoon functioneren. Bij een aantal modellen is het zelfs mogelijk te bevelen. gereduceerd kan worden. Blok. een zgn. wachtstand of stand by mode te activeren. Hierbij wordt er door de omvormer een kleine puls op de 230 Volt installatie 7) Hoeveel stroom verbruikt een omvormer uit de accu's? 12) Wat is rendement? gezet om te controleren Het stroomverbruik hangt af van het aangesloten vermogen op de Een omvormer heeft een kleine hoeveelheid energie nodig voor het of er een belasting aangesloten is. Zodra de puls merkt dat er een omvormer. Er is een eenvoudige vuistregel om de opgenomen omzettingsproces. Het verschil tussen het opgenomen vermogen en belasting aangesloten wordt, zal de spanning weer naar normale stroom te berekenen. Deel bij 12 Volt omvormers het aangesloten het afgegeven vermogen wordt uitgedrukt in procenten (%). Het waarden terugkeren om de aangesloten apparatuur te voeden. De vermogen door 10 en bij 24 Volt omvormers het vermogen door rendement van moderne omvormers bedraagt 92%. Dit betekent spaarstand zorgt ervoor dat de stroomopname van de omvormer 20. dat er 8% van het vermogen nodig is om de accuspanning om te nagenoeg nihil is. zetten naar 230 Volt 50Hz. Bij een aangesloten belasting van bijvoorbeeld 250 Watt is er ongeveer 270 Watt uit de accu s nodig.

62 Er zijn ook omvormers die een pseudo-sinus spanningsvorm De meest gestelde vragen bij het gebruik van Combi s 4) Hoe dik moeten de accukabels zijn? leveren. Dit biedt echter geen garantie voor een probleemloze Voor een juiste berekening gaat u uit van de maximale stroom die werking van de aangesloten apparatuur. door de kabel loopt. Bij de Combi is dat de omvormerstroom. De omvormer trekt bij vollast ongeveer 200 Ampère uit de accu (100 Ampère voor een 24 Volt systeem). De vuistregel is simpel: voor elke 3 Ampère 1 mm 2 kabeldikte. Het advies is dan 70 mm 2 kabeldikte voor een Combi 12/2000, en 35 mm 2 voor een 24 Volt versie. 5) Maakt de Mass Combi veel geluid? Door de hoogfrequent techniek wordt er geen transformator meer toegepast. Van een hinderlijke bromtoon, zoals bij apparaten met een grote transformator, is dan ook geen sprake. Een ultrastille en Sinus. temperatuurgeregelde ventilator zorgt voor de koeling zodat het geluidsniveau erg laag is. Het enige dat hoorbaar is, is een zacht geruis van de koellucht. De Mass Combi kan dus vrijwel overal worden gemonteerd. 6) Heb ik een omschakelsysteem nodig? Nee, er is geen omschakelsysteem nodig, wanneer er één 230 V aansluiting is. De Mass Combi is standaard uitgevoerd met een Mass Combi 24/ omschakelsysteem tussen de inkomende spanning en de omvormerspanning. De inkomende 230 V spanning wordt automatisch door- Pseudo sinus. Voeden van een wasmachine/droger via een omvormer is 1) Wat voor accucapaciteit heb ik nodig voor een Mass Combi geschakeld naar de uitgang. Dan worden ook de accu s geladen. geen probleem, als de accu s genoeg capaciteit bieden. 12/2000 of 24/2000? Wanneer de 230 V aan de ingang wegvalt of uitgeschakeld wordt, Als vuistregel kunt u aanhouden dat bij een 12 Volt installatie een neemt de omvormer dit direct en bijna zonder onderbreking over. 14) Kan ik elektrisch koken met een omvormer? Ja dat kan, koken is op zich prima mogelijk mits de accuset van Omvormer selectietabel minimale accucapaciteit nodig is van ongeveer 20% van het omvormervermogen. Bij 24 Volt omvormers kan 10% aangehouden wor- Indien er weer 230 V aan de ingang van de Combi beschikbaar is wordt deze, na synchronisatie, weer doorgeschakeld. Beschikt u over 120 redelijk formaat is en de omvormer een vermogen heeft van minimaal 2 kw. Over het algemeen wordt voor het koken van een Mass Sine Mass Sine Mass Combi Mass Sine* AC apparatuur / / den. Hieruit volgt dat een accucapaciteit van 400 Ah voor een 12 Volt Mass Combi en een capaciteit van 200 Ah voor een 24 Volt een tweede 230 V spanningsbron (zoals een generator) dan heeft u een handschakelaar of Masterswitch omschakelsysteem nodig. 121 complete maaltijd de generator gestart of de landaansluiting TV/video Mass Combi. ingeplugd. Voor het opwarmen van een kop soep, het bakken van NiCad acculader 7) Kan ik de stroomopname vanaf de net reduceren bij een een biefstuk of een ei is het niet verstandig de generator te starten. PC/laptop 2) Hoeveel stroom verbruikt de Combi zelf? beperkt beschikbare netstroom? Deze loopt dan te kort om volledig warm te worden, wat niet goed kleine boormachine Het rendement van Mastervolt apparatuur is hoog door de toepas- Uiteraard is dit mogelijk. De Mass Combi is standaard uitgerust met is voor het milieu en de generator zelf. Het verdient aanbeveling TL verlichting sing van hoogfrequent techniek. Daardoor kan er meer energie uit een zogenaamde Power Sharing en Power Support functie. om één van de kookplaten via de omvormer te voeden. Een kleine klein keukengereedschap dezelfde accu gehaald worden. Wanneer de Mass Combi belast Power Sharing zorgt ervoor dat de acculader in de Combi auto- maaltijd kan dan toch bereid of opgewarmd worden zonder dat de koelkast (tafelmodel) wordt met bijvoorbeeld een Senseo (1450 Watt) koffie-apparaat, matisch teruggeregeld wordt wanneer een vooraf ingestelde waarde generator gestart hoeft te worden. Het is ook mogelijk om het magnetron dan is het stroomverbruik (1450 Watt gedeeld door de boordspan- overschreden wordt. Deze waarde komt meestal overeen met de volledige elektrische fornuis via de omvormer te voeden. In dit koffiezetapparaat (klein) ning van 12 V) 120 Ampère. Het zetten van een kopje koffie duurt beschikbare netzekering of het beschikbare generatorvermogen. geval is er een omvormer nodig van 5-10 kw en een accuset van haarföhn (1000 W) minder dan een minuut zodat het verbruik in Ah (120 x 1 min. = 2 Het gaat daarbij van de stroom die de acculader nodig heeft en de 24 Volt, met een minimale capaciteit van 600 Ah. Na gebruik dient stofzuiger Ah) beperkt te noemen is. Het verbruik door de omvormer zelf is te stroom die nodig is om de apparatuur aan de uitgang te voeden. Is u de accu weer goed op te laden via de dynamo of de acculader. koel/vriescombinatie verwaarlozen. de optelsom van deze stroom hoger dan de ingestelde waarde, dan haakse slijpmachine wordt de acculaderstroom zo ver teruggeregeld dat de stroomop- 15) Kan ik een kleine airco voeden via de omvormer? Nespresso name vanaf net of generator gelijk is aan de ingestelde waarde. Ja, het is goed mogelijk om een kleine airco (bijv BTU) zwaar gereedschap Indien nodig wordt de acculader zodanig teruggeregeld dat de via een omvormer te voeden. Wel is het zo dat de airco niet al te Combi magnetron laadstroom 0 Ampère bedraagt. Wanneer de belasting aan de uit- lang gebruikt kan worden. Het koelen van een hut voor het slapen gaan is geen probleem mits de accuset en de omvormer op het verbruik zijn afgestemd. Let ook op de startstroom, die meer dan 5x het nominale vermogen kan bedragen. wasautomaat 3 kg. boiler airco/elektrisch koken Vraag naar onze brochures over de Whisper generatoren. accucapaciteit 12 V/min. 80 Ah 100 Ah 200 Ah 300 Ah accucapaciteit 24 V/min. 40 Ah 50 Ah 120 Ah 200 Ah aangesloten apparaat kan non-stop op de omvormer werken, de accucapaciteit bepaalt de gebruiksduur. apparaat of werktuig kan gedurende redelijke tijd benut worden (niet continu). volgend model nemen. Standaard bij de Mass Combi 2kW & 4kW modellen: ICC afstandspaneel. 3) Heeft de omvormer veel ventilatie nodig? Niet veel, maar wel wat. Over het algemeen zijn twee ventilatieopeningen van ± 80 cm 2 (9 x 9 cm.) voldoende. Bij hoge omge- gang van de Combi hoger is dan de ingestelde waarde van bijv. de netzekering, dan wordt zeer snel naar de omvormer overgeschakeld. Op deze manier wordt voorkomen dat de netzekering springt of dat de generator overbelast wordt. Wanneer na enige tijd de stroom die nodig is om de aangesloten apparatuur te voeden lager wordt doordat er bijvoorbeeld een aantal apparaten afgeschakeld zijn, dan zal er weer overgeschakeld worden naar de inkomende spanning en zullen de accu s weer geladen worden. De waarde voor vingstemperaturen of langdurig functioneren onder vollast condities de maximale stroomopname kan ingesteld worden via de optionele moet de ventilatie-opening minimaal viermaal zo groot gekozen afstandsbedieningspanelen of door het instellen van dipswitches in worden. het apparaat. Zie ook Power Support.

63 8) Kan ik een computer op de Combi aansluiten? Het kan zijn dat twee Combi s toch nog onvoldoende omvormer- of De meest gestelde vragen over acculaders Ja. De Mass Combi kan zonder problemen of gevaar computers laadvermogen bieden - omdat er meer accu s zijn of omdat er IVO 12/25 1,9 Ampère voeden. De Combi kan zelfs fungeren als een noodstroomsysteem. meer apparatuur gevoed moet worden. Dan kan een tweede Combi IVO 12/50 3,8 Ampère Wanneer bijvoorbeeld de 230 Volt netspanning wegvalt, schakelt de parallel met de reeds aanwezige Combi s geschakeld worden. Mass 12/60 4,6 Ampère Combi automatisch om naar omvormer. Doordat de omschakeltijd Daarmee wordt het beschikbare omvormervermogen verdubbeld Mass 12/80 6,3 Ampère zeer kort is en de omvormer in de wachtstand al gelijk loopt met de naar 4 kw en neemt het laadvermogen toe naar 200 Ampère voor inkomende spanning, zal de computer in de meeste gevallen ge- de 12 V versie (of 120 Ampère voor de 24 V versie). Elke acculader boven de 15 Ampère laadstroom (12 Volt) kan voor- woon blijven functioneren. Wanneer de netspanning zich herstelt zien worden van een afstandsbedieningspaneel waarmee de uitgangs- wordt weer omgeschakeld naar acculader en wordt de computer Extra voorzieningen (behalve het aansluiten van wat kleine signaal- stroom gereduceerd kan worden. Daardoor vraagt de acculader nog gevoed door de inkomende net- of generatorspanning. Met de kabels) zijn niet nodig. Wel moet natuurlijk de draad en kabeldia- minder stroom van netwerk of generator en blijft de zekering in Mass Combi MasterAdjust software (pag. 148) kan de ondergrens meter in het systeem aan het grotere vermogen aangepast worden. tact. ingesteld worden waarop de omvormer ingeschakeld wordt als de De tweede Combi krijgt een eigen afstandbedieningspaneel (wordt Mastervolt acculader V aansluitkabel. net- of generatorspanning te laag wordt. standaard bij de Mass Combi geleverd) waarmee de Combi bewaakt 5) Kan ik de acculader in een afgesloten ruimte installeren? en aan/uit gezet kan worden. De 2 kw Mass Combi modellen kun- 1) Welke acculader is nodig bij een accucapaciteit van 200 Ah Ja. Elke Mastervolt acculader kan zonder meer in een afgesloten 9) Werkt de Mass Combi met een wasmachine? nen ook parallel aan een generator of netaansluiting aangesloten en een startaccu van 100 Ah? ruimte gemonteerd worden. Ook bij hogere temperaturen leveren Voor de Combi is het geen probleem om een wasmachine te worden. Echter, volgens de ISO norm CE wetgeving is dit Bij het berekenen van de acculadercapaciteit wordt de startaccu de Mastervolt acculaders nog steeds de volle laadstroom. Mocht de voeden. Gemiddeld is er Ah nodig bij een 12 Volt systeem vooralsnog niet toegestaan. over het algemeen niet meegerekend. De startaccu wordt alleen omgevingstemperatuur extreem hoog worden, dan wordt de (40-50 Ah bij een 24 Volt systeem) voor een complete was, waarbij gebruikt voor het starten van de motor en zal daarom niet of nau- uitgangsstroom automatisch gereduceerd zodat er geen schade de meeste energie opgaat aan het verwarmen van het water. Het welijks ontladen worden. Deze startaccu wordt over het algemeen optreedt aan de acculader. Wel moet er voldoende luchtcirculatie energieverbruik hangt sterk af van de watertemperatuur. Wel is het door de dynamo van de voertuigmotor geladen. Aangesloten aan zijn. Dit is in de gebruiksaanwijzing aangegeven. zo dat de accu hierbij voor korte tijd flink belast wordt. Het is dus de netspanning wordt de startaccu via de tweede of derde uitgang van belang dat de accucapaciteit ruim voldoende is, bijv. 600 Ah van de Mastervolt acculader geladen. Verder mag u als vuistregel 6) Kan ik accu s gescheiden laden? voor een 12 Volt systeem en 300 Ah voor een 24 Volt systeem. aanhouden dat 25% van de accucapaciteit als laadvermogen vol- De meeste Mastervolt acculaders hebben een extra uitgang voor de doende is om de accu snel en veilig te laden en tevens het boordnet startaccu. Met deze uitgang wordt de startaccu van een onder- 10) Kan een magnetron op de Mass Combi aangesloten worden? van energie te voorzien. Voor bijvoorbeeld een accu van 200 Ah is houdslading voorzien. Een aantal modellen is zelfs voorzien van drie Ja. Elke magnetron kan probleemloos op een Mastervolt Combi een acculader van 50 Ampère voldoende. uitgangen waarmee drie verschillende accusets onafhankelijk van aangesloten worden. Maar houdt er wel rekening mee dat een elkaar geladen kunnen worden. Uiteraard is het ook mogelijk om 122 magnetron met een vermogen van 800 Watt ongeveer 1200 à ) 10% van mijn accucapaciteit als laadvermogen, meerdere accusets te laden via een laadstroomverdeler, ook wel 123 Watt uit het 230 Volt net opneemt en dat de omvormer dit vermo- is dat voldoende? diodesplitter genoemd. Spanningsverlies dat ontstaat in de laad- gen kan leveren. Nee! U mag bij Mastervolt accu s uitgaan van 25 tot zelfs 50%. stroomverdeler wordt gecompenseerd door instelling van de lader De oude 10% regel dateert uit de tijd dat acculaders nog niet of door aansluiting van de plus en min spanningsense. Power support mode stroom- en spanninggeregeld waren. De stroom mocht niet te hoog De Mastervolt Mass Combi s zijn uitgerust met een zeer geavan- zijn omdat anders de accu s overladen werden. Mastervolt accula- 7) Kan de acculader op dezelfde laadstroomverdeler (BI) ceerd systeem om te voorkomen dat de netzekering overbelast ders hebben een perfecte stroom/spanningsregeling en zijn boven- worden aangesloten als de dynamo? wordt. Bij dreigende overbelasting wordt eerst de uitgangsstroom dien uitgerust met een temperatuursensor die zorgt dat de spanning Het kan wel, maar het is beter en overzichtelijker om twee aparte van de acculader teruggeregeld. Mocht dit niet voldoende zijn dan geregeld wordt aan de hand van de temperatuur van de accu. 25% laadstroomverdelers toe te passen. Mocht dit om één of andere wordt er zeer snel omgeschakeld naar omvormermodus. Een ge- accucapaciteit kan daarom rustig als vuistregel gehanteerd worden reden niet kunnen dan kan alsnog gekozen worden om de laad- deelte van de aangesloten belasting wordt dan tijdelijk vanuit de voor laadvermogen en bij gel accu s zelfs 50%. stroomverdeler te combineren. Zorg er dan wel voor dat de BI of accu gevoed. Omdat de omvormer gesynchroniseerd is en er heel Battery Mate verdeler zwaar genoeg is voor de acculader en de snel omgeschakeld wordt, blijft alles gewoon zonder storing door- 3) Kan een Mastervolt acculader gedurende langere periodes dynamostroom samen. draaien. Van de PC tot en met het klokje op bijvoorbeeld de mag- aangesloten blijven? netron. Zodra de belasting afneemt wordt weer teruggeschakeld Ja. De Mastervolt acculader kan zonder problemen de gehele winter 8) Welke diameter moeten de kabels tussen acculader Overigens valt het totale verbruik van een magnetron/omvormer naar netspanning en zal de acculader de accu s weer gaan laden. aangesloten blijven. Voor de accu s is dit zelfs beter omdat ze dan en accu hebben? combinatie mee. Vijf minuten magnetron gebruik kost ongeveer De Combi s kunnen dus ook uitstekend als noodstroomsysteem goed onderhouden worden en in optimale conditie blijven. De 3- Voor het berekenen van de benodigde kabeldiameter is de vuist- 8 Ah bij een 12 Volt systeem en 4 Ah bij een 24 Volt systeem. Ook functioneren. traps laadmethode zorgt voor een maandelijkse absorptiecyclus regel simpel: voor elke 3 Ampère is 1 mm 2 kabeldikte nodig. Bij een combi-magnetron met oven en grill kan probleemloos op de De Mastervolt Mass Combi 4 kva modellen zijn opgebouwd uit zodat de accu actief blijft. een acculader van bijvoorbeeld 50 Ampère is dan een kabel nodig Mass Combi aangesloten worden. Indien de oven en de magnetron twee 2 kva units. Deze serie heeft door de compacte bouwwijze van 50:3 = 16,6 mm 2. De dichtstbijzijnde standaard kabeldiameter gelijktijdig gebruikt worden is het stroomverbruik hoog en is een zeer weinig ruimte op de wand nodig. Ook deze serie wordt aan- 4) Ik heb een beperkte netaansluiting c.q. kleine generator. is 16 mm 2. redelijke accuset nodig van minimaal 400 Ah voor 12 Volt en 200 gesloten met één afstandbedieningspaneel waarmee de Combi be- Kan ik toch een grote acculader toepassen? Ah voor 24 Volt. waakt wordt en op afstand aan/uit gezet. Indien er een nog groter Ja. Doordat alle Mastervolt acculaders en Combi s uitgerust zijn met Overigens geldt dit voor een maximum kabelafstand tussen de lader omvormervermogen nodig is, kan er een systeem van acculaders en de modernste elektronica is de stroomopname ongeveer 40% min- en de omvormer van drie meter. Mocht de afstand groter zijn, dan Mass Combi s parallel schakelen omvormers toegepast worden. Mastervolt omvormers zijn verkrijg- der in vergelijking met conventionele acculaders. Hieronder is de is een kabel met een grotere diameter nodig, of het aansluiten van Twee Mastervolt Mass Combi s met ieder een vermogen van 2 kw baar tot een vermogen van 15 kw, voldoende om ook het grootste stroomopname van de Mastervolt 12 Volt acculaders weergegeven de spanningsense. kunnen zonder problemen parallel geschakeld worden. Dit betekent systeem van energie te voorzien. (230 V uitvoeringen). Het ampèrage geldt bij vollast, dus gemeten op dat zowel het omvormervermogen als het laadvermogen verdubbeld het moment dat de acculader zijn volle vermogen levert. wordt.

64 9) Wat mag de maximale afstand zijn tussen acculader en Om het spanningsverlies over de kabels te compenseren moeten de De lader blijft in deze fase tot de accuspanning gedaald is. Dit kan accu s? sensedraden aangesloten worden tussen de lader en de accu s. het gevolg zijn van een grote belasting of wanneer de acculader Over het algemeen is 3 meter kabellengte het maximum, als u de Deze (dunne) draden zorgen er voor dat de lader de spanning uitgeschakeld wordt - doordat de stekker eruit getrokken wordt. voorgaande berekening voor de kabeldiameter hanteert. direct op de plus en minpool van de accu meet in plaats van op de Zie Return Amps voor meer informatie. Een kabellengte tot 6 meter is ook mogelijk, maar dan moeten er uitgangsklemmen van de lader. Het spanningsverlies over de kabels dikkere kabels gebruikt worden. In het voorbeeld is het beter om kan zo gecompenseerd worden en de accu s worden optimaal en zo 3-Traps PLUS fase 25 mm 2 kabels toe te passen, indien de afstand tussen de lader en snel mogelijk geladen. Ook de spanningsval over bijvoorbeeld een De meeste Mastervolt acculaders kennen voor optimaal laden nog de accu s maximaal 10 meter is. diodebrug kan op deze manier eenvoudig gecompenseerd worden. een extra fase, de PLUS-fase. Wanneer de accu in rusttoestand is, vindt er elke 12 dagen voor de duur van één uur een absorption 10) Hoelang duurt het voordat mijn accu s weer geladen zijn? 12) Wat houdt de 3-traps laadtechnologie in? cyclus plaats zodat de accuplaten in perfecte conditie blijven. De laadtijd van een accu is sterk afhankelijk van de verhouding accu De 3-traps laadtechnologie van Mastervolt is de snelste en meest en lader. Ook het type accu en het stroomverbruik van de even- veilige manier om zowel gel, AGM en open accu s te laden. Return Amps tueel aangesloten verbruikers bepalen hoe lang het duurt voordat De Mastervolt laadkarakteristiek bestaat uit de volgende fases: Gedurende de Absorption fase zal de accu steeds minder stroom een lege accu weer geheel geladen is. Een vuistregel is dat men de accepteren. Wanneer de laadstroom gedurende een periode onder accucapaciteit deelt door het maximaal laadvermogen en hierbij vier een bepaald niveau blijft, kunnen we de accu als volledig geladen uur optelt. Deze vier uur is het zogenaamde naladen waarbij de accu bepaalt hoeveel stroom er nog opgenomen moet worden om spanningsverloop (V) beschouwen. Deze maximale laadstroom wordt aangeduid als de Return Amps, en de bijbehorende periode is de Return Amps tijd. Temperatuursensor op de accu. weer terug te gaan naar 100% ladingsgraad. Uiteraard is bij deze Het is voor de acculader het teken om over te schakelen naar de vuistregel niet het stroomverbruik van de overige aangesloten apparatuur meegenomen. Indien er aangesloten belastingen zijn, zoals <80% <100% 100% = vol volgende stap, de float fase. Net als vele andere parameters van de acculader kunnen ook de Return Amps en Return Amps tijd door de Bij aansluiting van de temperatuursensor op de lader zal de uit- bijvoorbeeld de koelkast en de verlichting, moet het stroomverbruik installateur ingesteld worden. De software daarvoor is gratis te gangsspanning variëren met 30 mv per C (voor een 12 V systeem) hiervan van het beschikbare laadvermogen worden afgetrokken. verloop van de laadstroom (A) downloaden op Zonodig kan de installateur hiermee de acculader volledig aanpassen aan de vereisten van de of 60 mv per C (voor een 24 V systeem). Dit is conform het advies van de meeste accufabrikanten. Voorbeeld: laadtijd elektrische installatie. Een lege accu van 200 Ah, een acculader van 50 Ampère en een Bij een temperatuur van 15 C is de maximale laadspanning voor stroomverbruik van 10 Ampère. De laadtijd is dan ongeveer 200/ Eerste trap: BULK fase 13) Wat doet een temperatuursensor? een 12 Volt systeem bijvoorbeeld 14,55 Volt en bij 30 C is dat 14,1 (50-10) = 5 uur + 4 uur naladen, is in totaal 9 uur. In de eerste trap - de bulk fase - levert de acculader zijn maximale Bij het laden van de accu is de exacte laadspanning van groot Volt (bij 24 V systeem is dat respectievelijk 29,1 en 28,2 V). 124 Indien de accu s maar voor 50% ontladen zijn bedraagt de laadtijd stroom (bijv. 50 Ampère bij een IVO 12/50). Gedurende deze fase belang. De laadspanning varieert met de temperatuur van de accu. Bij 12 C wordt de spanning niet verder verhoogd om het boord /(50-10) = 2,5 + 4 uur, is in totaal 6,5 uur. zal de accuspanning toenemen. De tijdsduur van deze fase hangt af Als de accu koud is moet de laadspanning iets hoger zijn om de systeem tegen een te hoge spanning te beschermen. Bij 50 C zal Bij gel en AGM accu s is de nalaadtijd korter, ongeveer 2 uur. Dit van de accucapaciteit, de capaciteit van de acculader en de even- accu vol te krijgen. Bij een warme omgevingstemperatuur is het de laadspanning gereduceerd worden naar 12 of 24 Volt om de type accu is dus sneller vol in vergelijking met conventionele accu s. tuele verbruikers die tijdens het laden op de accu aangesloten zijn. zaak de laadspanning te verlagen zodat de accu niet overladen accu bij deze zeer hoge temperatuur te beschermen tegen overla- Hoe groter de accu, hoe langer deze fase duurt. Hoe groter de la- wordt. Mastervolt acculaders staan afgeregeld voor een accutem- den. Het aansluiten van de temperatuursensor zorgt er voor dat de 11) Wat is spanningssense? der hoe korter deze fase duurt. Als er een verbruiker is aangesloten, peratuur van 25 C. accu met de juiste spanning veilig en snel geladen wordt. zoals een koelkast, dan zal deze ook van stroom worden voorzien. De stroom die hiervoor nodig is zal door de lader worden geleverd. Dit betekent dat de laadstroom in de accu s iets afneemt en de 24 V systeem 12 V systeem laadtijd iets langer wordt. Tweede trap: ABSORPTION fase 25 C referentie temperatuur 25 C referentie temperatuur De tweede trap - de absorption fase - start wanneer de accu zijn maximale spanning heeft bereikt. De laadstroom zal dan langzaam Groene klemmenblok: sense-aansluiting acculader. afnemen. De maximale spanning bedraagt bij 20 C 14,4 V (voor een 12 V accu) en 28,8 V (voor een 24 V) accu. De ladingsgraad van de accu bij het begin van deze fase zal ongeveer 80-90% bedragen. De accu wordt in deze fase tot de volle 100% geladen. De tijdsduur van deze fase is gemiddeld 3-4 uur, afhankelijk van laadspanning in V laadspanning in V Elke kabel, hoe dik dan ook, heeft een weerstand. Deze weerstand het soort accu en de ladingsgraad tijdens de start van de absorption zorgt er voor dat er spanningsverlies optreedt tussen de acculader fase. en de accu s. Het spanningsverlies is afhankelijk van de dikte van de kabel en de stroom uit de acculader. Derde trap: FLOAT fase accutemperatuur in C accutemperatuur in C Een acculader meet standaard de spanning op de uitgangsklemmen. Als de accu aan het einde van de absorption fase geheel geladen Deze spanning is hoger dan de accuspanning. De uitgangsspanning is volgt de derde trap van het laden - de FLOAT fase. De Mastervolt van de lader min het spanningsverlies over de kabels is immers de acculader schakelt nu om naar een onderhoudslading die garandeert accuspanning. Wanneer het spanningsverlies over de kabels erg dat de accu goed vol komt en in een optimale conditie blijft.tevens groot is dan is het mogelijk dat de lader te vroeg in absorption gaat worden tijdens deze fase eventuele verbruikers van stroom voor- en de laadtijd toeneemt. zien.

65 14) Kunnen er meerdere acculaders parallel geschakeld worden? Drie Mass 24/100 acculaders in parallelbedrijf. De Mastervolt acculaders zijn behalve laders ook voedingen voor de 12 of 24 Volt boordinstallatie. Om vermogen bij te schakelen kunnen de laders zonder meer parallel geschakeld worden. Dit is vaak de enige manier om de 12 of 24 Volt installatie te voeden uit de 230 Volt of 230/380 V landaansluiting. Als er dus een grotere laadstroom nodig is dan 100 Ampère bij een 24 Volt systeem of 80 Ampère bij een 12 Volt systeem, kunnen meerdere acculaders parallel geschakeld worden. Een systeem met meerdere acculaders is eenvoudig te installeren en er zijn geen speciale voorzieningen nodig. De installatie van een Laden van gescheiden accu s Vaak komt het voor dat bij de installatie van twee of meer parallel geschakelde acculaders ook nog een tweede accu geladen moet worden. Het is in dit geval mogelijk om één van de laders uit te rusten met een laadstroomverdeler. Parallel aan dynamo Het is mogelijk om een acculader parallel te schakelen met bijvoorbeeld de dynamo van de voertuigmotor. Dit geeft op zich geen problemen. Voor het geval er een toerenteller op de dynamo aangesloten is kan deze in het laatste stadium van het laadproces even wegvallen. Dit verschijnsel wordt veroorzaakt door het verschil in afregelspanning tussen de lader en de dynamo en heeft verder geen gevolgen voor de dynamo of het laadproces. Accu s laden bij beperkte netaansluiting Als er meerder acculaders parallel worden geschakeld is de beschikbare netaansluiting soms te klein. Om te voorkomen dat de netaansluiting overbelast wordt, kunt u beter één van de acculaders hierop aansluiten. De laadtijd neemt in dit geval wel toe maar dat is over het algemeen geen probleem als u dit doet als het voertuig s nachts in rust is. Indien de generator draait worden beide acculaders gevoed. De generator kan meestal meer vermogen leveren dan de netaansluiting. De twee acculaders zorgen dan niet voor een overbelasting van de netaansluiting. Vragen en antwoorden over mobiele dieselgeneratoren 1) Wat maakt Whisper dieselgeneratoren zo populair? Mastervolt Whisper dieselgeneratoren zijn een begrip in de maritieme markten. De dieselsets worden nu ook in toenemende mate toegepast in de mobiele sector. Hoofdredenen: de sets zijn zeer compact en voorzien van een volledig afgesloten geluidskap, het all-watercooled concept maakt de generator bovendien extreem stil. In deze catalogus zijn overigens geen dba waarden opgenomen, omdat de exacte waarden zeer moeilijk te meten zijn. Op pag. 128 vindt u een uitleg. 2) Waarom een water(vloeistof)gekoelde generator? Mastervolt generatoren zijn volledig omsloten door een geluiddempende kast, waardoor ze extreem stil zijn. Zowel de motor als de generator wordt gekoeld door vloeistof, zodat slechts een kleine opening nodig voor de verbrandingslucht. De openingen in de kast zijn dus geminimaliseerd. Een luchtgekoelde generator blaast per minuut vele kubieke meters lucht door de generator en met de lucht komt het geluid door alle openingen naar buiten. 3) Waarom heeft een Whisper twee radiateurs? De ideale motortemperatuur is 90 ºC. Maar een generator mag eigenlijk niet veel heter worden dan 50 ºC, anders verliest hij rendement. Een radiateur verlaagt ingaande en uitgaande temperatuur maximaal 10 tot 15 ºC. De koudere terugkomende vloeistof van 75 ºC is dus te heet om ook de generator goed te koelen. Daarom 1. Op het dak. Voordeel: optimale warmteafvoer. Geen last van geluid ventilator. Nadeel: verhoogt de wagen. Extra afscherming (spoiler) nodig voor weer en (rij)wind. Moeizame ontluchting radiateur. 2. Onder de wagen. Voordeel: optimale vloeistofcirculatie en ontluchting. Geluid redelijk. Nadeel: kwetsbaar voor steenslag en vuil. Minder optimale warmteafvoer. 126 parallel systeem is identiek aan die van één enkele lader. Elke lader heeft zijn eigen kabels naar de accu of de DC verdeling. Ook de bedrading voor de spanningscompensatie wordt voor elke lader apart aangesloten. Let er overigens wel op dat de sensedraden voor compensatie van de spanningsverliezen over de bekabeling, vóór de hoofdzekering en aan de systeemzijde worden aangesloten. Dit om te voorkomen dat de uitgangsspanning van de lader bij een defecte gebruikt Mastervolt twee aparte koelsystemen, voor motor en radiator. Installatiewijzer mobiele generatoren Wanneer men een generator in een voertuig wil plaatsen begint men met het zoeken van een geschikte plaats. Stevige bevestiging - zo mogelijk op het chassis - voorkomt trillingen. De plek moet wel 127 zekering te hoog oploopt. Ook de temperatuursensor dient voor elke lader apart te worden aangesloten op de accu waarvan verwacht wordt dat deze de hoogste temperatuur bereikt. Bij correcte aansluiting van laders en sensoren zal de benodigde laadstroom gelijkmatig over de aangesloten laders verdeeld worden. Het is echter mogelijk dat één van de laders wat eerder naar absorption fase schakelt dan de overige laders. Dit is normaal en wordt veroorzaakt door toleranties in de afregeling. Het heeft verder geen effect op de laadtijd en op de werking van de laders. Als er meerdere acculaders parallel worden geschakeld, is hetzelfde model, type en laadvermogen aanbevelenswaardig. Als er bijvoorbeeld een lader van 100 Ampère parallel aan een lader van 50 Ampère geschakeld wordt, zal de laadstroom niet gelijk over beide acculaders verdeeld worden. Dit heeft geen effect op het laadproces en is ook niet slecht voor de laders. Maar in dit geval is het efficiënter om twee laders van elk 75 Ampère te installeren. Energiecompartiment in een Concorde motorhome, de Mastervolt gel accu s fungeren als energiebuffer. goed toegankelijk zijn voor onderhoud, met name de servicezijde van de motor moet goed bereikbaar zijn. Verder is plek nodig om de uitlaatdempers te monteren. Er zijn twee mogelijkheden om de uitlaat te plaatsen: onder de wagen of door het dak. 1. Uitlaat door het dak. Voordeel: geen geluid en optimale rookgasafvoer. Nadeel: hete uitlaatleidingen moeten door de wagen (en dus geïsoleerd worden) en door het dak, waarbij de doorvoer lekdicht moet worden afgewerkt. 2. Onder de wagen. Voordeel: eenvoudige installatie dicht bij de generator. Nadeel: meer geluid en gassen verzamelen zich onder de wagen en kunnen bij windstil weer overlast veroorzaken. (Laat de uitlaat niet bij een deur uitkomen vanwege deze uitlaatgassen.) Zeer belangrijk is de keuze voor de plaats van de radiateurs. De drie aangegeven mogelijkheden hebben alle drie voor- en nadelen. 3. In de zij. Voordeel: redelijk goede circulatie en ontluchting. Goede warmteafvoer. Nadeel: meer geluid van de ventilatoren en een eventueel hinderlijke luchtstroom. Cruciaal bij elke installatie blijkt steeds weer de routing van de koelwaterslangen naar de radiateurs. Die moeten zo worden aangelegd, dat ze geen luchtbellen verzamelen in opgaande en neergaande bochten. Ook de afvoer van warme lucht van de radiateurs is kritisch; als de lucht gaat rondcirculeren ontstaan er direct koelproblemen.

66 Generatoren en geluid Het zijn vooral de lage frequenties die op deze manier tot het 5) Als laatste zijn er de uitlaatgeluiden die buiten hoorbaar kunnen De dieselmotor van een generatorset veroorzaakt geluid. gehoor kunnen doordringen. De hierboven genoemde decibel- zijn en vooral voor overlast bij de buren zorgen. Normaal ge- Verschillende voorzorgsmaatregelen kunnen voorkomen dat het meting betreft een breed spectrum waarvan het meeste geluid sproken zal de combinatie van een resonantiedemper en een geluidsoverlast wordt. niet buiten het motorcompartiment hoorbaar zal zijn. In de absorptiedemper, zoals geleverd in een Mastervolt installatiekit, regel zal men het geluid van een Mastervolt generator niet via voldoende geluidsdemping geven. Toch kan bij een bepaalde deze weg waarnemen. Dit komt door de effectiviteit van de combinatie van pijplengtes interferentie van geluidsgolven geluidskast. optreden, waardoor hinderlijke uitlaatgeluiden ontstaan. Deze kunnen bestreden worden door een extra demper in de uitgaan- 2) Veel belangrijker voor wat men uiteindelijk zal horen is het de gasleiding op te nemen. Afhankelijk van de ruimte die men contactgeluid dat zich aan decibelmetingen rond de generator heeft voor extra dempers is het altijd mogelijk om uitlaatgeluiden onttrekt. Dit geluid wordt via de fundering overgedragen en buiten het voertuig tot praktisch nul te reduceren. wordt elders door de wanden weer uitgestraald. Contactgeluid is de meest hardnekkige en storende bron van geluid. Het gaat 3) Welk onderhoud heeft een generatorset nodig? hierbij vooral om de bekende dieseltik die het gevolg is van de Mastervolt past een dubbelset trillingdempers toe. Het dynamogedeelte (230 Volt) van een Mastervolt Whisper ontbranding van de diesel onder compressie. De dieselmotoren generator heeft in het geheel geen onderhoud nodig. Controleer Geluidsmeting d.m.v. een decibelmeter. die Mastervolt toepast worden indirect ingespoten en hierdoor wel jaarlijks de elektrische aansluitingen. De dieselmotor heeft het is de compressie lager dan bij direct ingespoten motoren en ook Wanneer de fundering stijf genoeg is zal het contactgeluid niet, gebruikelijke onderhoud van elke verbrandingsmotor nodig, zoals 1) Wat is geluid en hoe wordt het gemeten? de dieseltik is minder heftig. Om de resterende dieselgeluiden of niet als hinderlijk, worden waargenomen. Als een stijve con- olie verversen, oliefilter en brandstoffilter vervangen en af en toe Hoorbaar geluid is in feite niets anders dan plaatselijke wisselingen te bestrijden past Mastervolt zeer efficiënte rubber trillingdem- structie niet mogelijk is dan kan het helpen resterende contact- de klepspeling controleren. Regelmatig leidingen en klemmen van de luchtdruk die zich in een golfpatroon voortplanten. Zoals bij pers toe. geluiden te absorberen door een zeer zware plaat onder de controleren voorkomt dat lekkages onopgemerkt blijven. Ook het alle golfverschijnselen kan men daarbij frequenties onderscheiden, Vervolgens is het van groot belang om het nog resterende generator op extra trillingdempers op de fundering te monteren. koelwatersysteem moet, net als bij de automotor, regelmatig nage- en de mate waarin de luchtdruk varieert. Dit laatste is de eenheid contactgeluid niet aan de fundering over te dragen. Cruciaal Deze plaat wordt als optie geleverd voor de één- en tweecilinder keken worden. U kunt deze werkzaamheden zelf uitvoeren of uw die wordt uitgedrukt in decibel. Het aantal decibel kan op diverse hierbij is een zeer stijve fundering. De fundering mag niet 3000 toeren generatoren. Als de fundering stijf genoeg is, is de Mastervolt Service Centre vragen om dit voor u te doen. afstanden van de geluidsbron worden gemeten. Door verschillende resoneren met de frequentie van de motor. Echt hinderlijk fundatieplaat niet nodig. fabrikanten van dieselgeneratoren wordt het geluidsniveau aange- worden de geluiden als de fundering verkeerd is geconstrueerd. 4) Hoe krachtig moet mijn generator zijn? duid in decibel. Dit is een meeteenheid voor geluidsdruk. Ronduit fout is het om de generator op een liggende balk te Het vermogen van de generator moet worden afgestemd op de De waarden die fabrikanten van motoren en dieselgeneratoren monteren die wordt afgesteund op een tussenschot. Deze aangesloten verbruikers. Daarvoor kan er een overzicht (ook wel 128 opgeven zijn nogal wisselend van aard. Men meet over een breed constructie versterkt het geluid. Hetzelfde geldt voor montage loadlist genoemd) gemaakt worden van alle geïnstalleerde 230 Volt 129 frequentiespectrum in een laboratoriumopstelling. Uitgangspunt is van de generator op een tank of op een vloerplaat. apparatuur en van apparatuur die eventueel via een stopcontact op zich het direct aan de lucht overgedragen geluid. Maar het Men heeft de neiging om een generator op een horizontaal door de generator gevoed gaat worden (zoals bijvoorbeeld water- uitgestraalde geluid door uitlaatleidingen en dempers wordt niet plateau te plaatsen. Een plaat is echter een membraan dat koker, föhn, koffiezetter, etc.). Op dit lijstje wordt het vermogen meegenomen. Evenmin als de geluidsweerkaatsing die men in de trillingen opneemt en versterkt. De generator moet daarom op van alle apparatuur genoteerd en opgeteld. Meestal worden niet praktijk zal meten. De ene keer meet men de waarden op 7 meter verticale steunen direct onder de trillingdempers worden ge- alle apparaten op hetzelfde moment gebruikt. Daarom wordt er een aan en de andere keer gelden weer andere afstanden. Meetresul- plaatst die op het chassis van het voertuig worden afgesteund. gelijktijdigheidfactor toegepast. Er moet gecontroleerd worden of taten zijn dan ook moeilijk vergelijkbaar, reproduceerbaar en de generator groot genoeg is om een aantal apparaten gelijktijdig controleerbaar. Ze geven u de eindgebruiker geen enkel of slechts te voeden, zoals bijvoorbeeld de airco, zwaar gereedschap, de een beperkt houvast. Om die reden wil Mastervolt u dan ook geen acculader, boiler en magnetron. Vraag eventueel deskundig advies decibelgegevens voorleggen. Verkeerde installatie: overhangende funderingsplaat veroorzaakt trillingen. aan uw Mastervolt leverancier. Belangrijk is ook dat de generator De funderingsplaat moet ondersteund worden onder de generatorvoeten. c.q. dieselmotor voldoende belast maar zeker niet overbelast wordt. 2) Hoe kan generatorgeluid tot een minimum beperkt worden? Laat kleine apparatuur op de omvormer werken en alleen de grote Het zal duidelijk zijn dat er rondom de generator meerdere factoren apparaten op de generator. zijn die het geluidsniveau bepalen: 3) Het geluid dat door de uitlaatleidingen en dempers wordt uitge- 1. Het door de motor aan de lucht overgedragen geluid. straald verdient ook alle aandacht. Indien de routing van de 5) Kan ik de 2,3 kw elektromotor van mijn compressor 2. Het door de motor aan de fundering overgedragen contactgeluid. uitlaatleidingen niet kan worden aangepast, kunnen de leidingen gebruiken op een 6 kw generator? 3. Het door de uitlaatleidingen en dempers aan de lucht overge- en dempers worden geïsoleerd met isolatiedekens. Elke elektromotor heeft een zogenaamde aanloopstroom. Deze dragen geluid. stroom is nodig om de motor vanuit stilstand op toeren te brengen. 4. Het door leidingen en dempers veroorzaakte contactgeluid. 4) Geluiddempers en leidingen kunnen ook via direct contact geluid Deze aanloopstroom is gemiddeld 5x de stroom die de motor ver- 5. Het buiten het voertuig waarneembare uitlaatgeluid. overbrengen. Deze zeer hinderlijke geluiden zullen elders weer bruikt tijdens normaal bedrijf. Bij compressormotoren kan deze hoorbaar zijn. In de metalen buizen kunnen resonanties optreden aanloopstroom nog hoger zijn als de zuiger van de compressor nog 1) Het geluid dat door de dieselmotor aan de lucht wordt overge- die extreem veel geluidsoverlast kunnen veroorzaken. Dit is af- onder druk staat en de compressor tegen de druk in moet opstarten. dragen, wordt eerst gedempt door de geluidsomkasting. Restan- hankelijk van de toegepaste lengtes van pijpsecties en niet te Een generator kan een behoorlijk piekvermogen leveren, ongeveer ten van dit geluid worden door de kast weer overgedragen aan voorspellen. Bestrijding van deze geluiden is mogelijk door pijpen 2x het nominale vermogen van de generator. de omgeving. Vervolgens wordt dit geluid door de wanden van in te korten, ophangpunten toe te voegen en flexibele ophang- De genoemde compressor heeft een opstartvermogen van 5x 2,3 = de ruimte waarin de generator staat geabsorbeerd en door de steunen aan te brengen. Het is vaak zeer effectief om de pijpen 11,5 kw. Het opstartvermogen van de generator is, 2x 6 = 12 kw. carrosserie voortgeplant en ergens anders weer aan de lucht Deze generator staat niet op de vloer maar op balken die door te bekleden met isolatiedekens. Dit betekent dat de generator de compressor kan opstarten. overgedragen. de vloer heen steken en op het chassis worden afgesteund.

67 Er mag dan géén andere apparatuur ingeschakeld zijn. Technische begrippen generatoren Er is apparatuur te koop die de inschakelpiek van motoren dempt. 130 Deze softstart of frequentieregelaars zijn verkrijgbaar bij de elektrotechnische groothandel. Als er grotere verbruikers zijn geïnstalleerd zoals airconditioning systemen, lasapparaten, grote ventilatoren, etc. neem dan contact op met uw Mastervolt leverancier voor de juiste keuze van uw generator. 6) Kan ik een koelkast of magnetron gebruiken op een generator? Technisch is het zonder meer mogelijk, maar het is niet efficiënt. Een koelkast gebruikt relatief weinig vermogen (50 tot 100 Watt), maar wel gedurende lange tijd. Als de generator voortdurend moet draaien om de koelkast van stroom te voorzien is dit niet rendabel. De generator vervuilt zelfs door de beperkte belasting. De koelkast kan beter via een omvormer gevoed worden. Een magnetron wordt maar een korte tijd gebruikt, bijvoorbeeld 3-5 minuten. Het is niet verstandig om een generator hiervoor te laten draaien. De motor wordt dan niet warm en kan op den duur vervuilen. Ook een magnetron kan beter via een omvormer of Combi gevoed worden. De energie die uit de accu is gehaald tijdens het voeden van deze apparaten kan via een acculader door de generator in korte tijd weer worden bijgeladen. 7) Wat is het verschil tussen synchrone en a-synchrone generatoren? Een a-synchrone generator heeft een rotor (draaiend gedeelte) van het type kortsluit- of kooianker. Deze bestaat uit massief metaal en is bestendig tegen hoge temperaturen. Een nadeel van dit systeem Laagtoerige en hoogtoerige generatoren Generatorsets draaien met een vast toerental, het aantal rpm of voluit rotaties per minuut. Mastervolt generatoren werken met laagtoerig 1500 rpm en hoogtoerig 3000 rpm. Elke keer als het magnetisch veld van de rotor door een spoel in de stator draait wordt een halve sinus opgewekt. De rotor van een 1500 toeren generator heeft 4 spoelen (vier polen). Hierdoor worden 1500 x 4 halve sinussen per minuut opgewekt. Dit is 50 hele sinussen per seconde en dat is dus 50 Hz wisselstroom. Door een generator met 2 spoelen 2x zo snel te laten draaien (3000 rpm) wordt hetzelfde resultaat bereikt. Het toerental van de motor (1500 of 3000 rpm) komt dus overeen met de 50Hz van de opgewekte wisselspanning. kva en kw Kilovoltampère of kva is de grootheid waarmee het vermogen van generatoren wordt aangegeven. Eén kva komt overeen met een kilowatt of kw, tenzij er sprake is van een elektrisch verschijnsel waarbij de stroom en de spanning als gevolg van de eigenschappen van de belasting niet meer parallel lopen. De sinussen van stroom en spanning zijn dan ten opzichte van elkaar verschoven. Deze verschuiving wordt de arbeidsfactor of cosinus phi genoemd. Als de arbeidsfactor (cos phi) lager is dan 1, dan kan een generator niet meer zijn volle vermogen leveren. Om het vermogen van een generator uit te rekenen moet men het aantal kva vermenigvuldigen met de arbeidsfactor van de belasting. Het aantal kw is dus gelijk aan het aantal kva x de cosinus phi van de belasting. Middels een adapter achter op de generator kan een hydropomp worden gemonteerd waarmee hydraulische pompen aangedreven kunnen worden. De aansluiting van de pomp op de adapter is gestandaardiseerd middels de Amerikaanse SAE standaard. Regulateur Om een stabiele 50Hz spanning te leveren wordt het toerental van de motor constant gehouden door een mechanische of elektronische regulateur die gas geeft als de motor zwaarder belast wordt. Een elektronische regulateur, oftewel electronic governor, is in de regel nauwkeuriger dan een mechanische. Rotor Het draaiende deel van de generator bestaat uit een spoel en een ijzeren kern. Door deze spoel loopt een gelijkstroom die een magnetisch veld opwekt. Stator Het niet draaiende samenstel van spoelenwikkeling van koperdraad rondom een ijzeren kern (blikpakket) waarin de wisselstroom wordt opgewekt. Spanningsregelaar (AVR = automatische voltage regelaar) Elektronische schakeling die de gelijkstroom in de rotor, en daarmee het magnetisch veld, regelt en zo de uitgangsspanning van de generator binnen de grenzen van aangegeven grenswaarden zal houden. 131 is dat de spanning lastig te regelen is. Een synchrone generator heeft een rotor met een spoel (ook wel veldwikkeling genoemd). Het grote voordeel hiervan is dat de spanning (230V) eenvoudiger geregeld kan worden door de stroom door de spoel te variëren. In combinatie met een modern koelsysteem is een synchroon generator dus de beste optie. Mastervolt past deze wereldstandaard dan ook toe op alle Whisper generatoren tot 30 kva. 8) Wat doe ik aan resonantie rondom de generator? Eventuele resonantie in de constructie van het voertuig is vaak belangrijker dan het geluid dat de generator zelf produceert. Deze constructie dient voldoende stijf te zijn zodat er geen resonanties kunnen optreden. Neem contact op met uw leverancier voor advies over de constructie van het frame of de basis waarop de generator gemonteerd wordt. Driefase generator Generator met spoel die zo is gewikkeld dat hij niet een enkelfase 230 Volt wisselstroom levert maar een driefase 400 Volt draaistroom; ook wel krachtstroom genoemd. Met behulp van draaistroom kunnen elektromotoren (bijvoorbeeld compressoren) beter worden opgestart. Van een 400 Volt draaistroom generator kan ook 230 Volt worden afgetapt verdeeld over drie groepen. Digital Diesel Control (DDC) Door Mastervolt ontwikkelde elektronica waarmee een generatorset kan worden bediend, parameters kunnen worden uitgelezen en waarmee de generator wordt beveiligd. Zowel op de generator als in het bedieningpaneel bevinden zich microprocessors die onderling communiceren. Uitlezing via een computer is mogelijk. Speeddrop Van nullast naar vollast zal het toerental van de motor, en daarmee de frequentie van de wisselstroom, iets zakken. Dit wordt de speeddrop genoemd. Om dit te compenseren wordt het toerental bij nullast wat hoger afgesteld, bijv. op 52 Hz. Gebruikers zoals elektronisch aangestuurde apparaten zijn gevoelig voor deze frequentieafwijking en kunnen niet op een generator worden gebruikt. Een speeddrop van 5% is voor de meeste toepassingen acceptabel. Een afwijking van 1% is alleen met een elektronische regulateur te bereiken. Watergekoelde generator Bij Mastervolt generatorsets is niet alleen de dieselmotor watergekoeld, maar ook het generatordeel. Borstelloos Vroeger werd de gelijkstroom in de rotor gebracht via koolborstels en sleepringen. Sleepringen slaan groen uit in een vochtige omgeving en koolborstels slijten. Daarom past Mastervolt alleen borstelloos uitgevoerde generatoren toe, die geen onderhoud nodig hebben. PTO Power take off. Engelse term waarmee de mogelijkheid wordt aangeduid om via een extra as vermogen aan een motor te onttrekken. Mastervolt biedt deze optie op de grote generatorsets, van 10 kva tot 25 kva. Afbeelding van de nieuwe geluidskap voor de Ultra serie.

68 De accu als energiebron Voor iedere toepassing wordt een specifieke accu toegepast waar- Vragen en antwoorden over accu s van de dikte en het aantal platen per cel variëren. De maximum te leveren stroom wordt bepaald door het totale plaatoppervlak. Het aantal keren dat de accu ontladen en geladen kan worden, oftewel het aantal cycli, wordt bepaald door de dikte van de platen. In een accubak van gelijke afmetingen en gelijk gewicht kunnen dus veel dunne platen gemonteerd worden of minder maar wel dikkere platen. ontlading in % MASTERVOLT GEL START ACCU 60% ontlading bij 800 cycli ) Wat is een gel accu? Bij een gel accu zit het accuzuur gevangen in een gel. Deze accu s zijn geheel onderhoudsvrij en gassen onder normale omstandigheden niet. Ze zijn uitstekend geschikt als boord- of lichtaccu. De 2 V uitvoering heeft een zeer lange levensduur van cycli (± 15 jaar). Mastervolt gel accu s. Er zijn verschillende soorten oplaadbare accu s. De meest bekende, en in voertuigen en op schepen meest toegepaste, is de lood/zwavelzuuraccu. Minder bekend is de nikkelcadmium (NiCad) accu, die nog vaak in oude noodstroomsystemen wordt toegepast. Vanwege de complexe laadmethode die deze NiCad accu bij het laden nodig heeft, en omdat ze schadelijk zijn voor het milieu, zijn deze accu s niet geschikt voor gebruik in voertuigen. Het principe van de lood-zuuraccu Een accu kan elektrische energie omzetten in chemische energie. Deze energie kan weer omgezet worden in elektrische energie voor DC verbruikers zoals verlichting en startmotoren. Een accu bestaat uit meerdere cellen met een spanning van 2 V. Voor een 12 V accu De startaccu Een startaccu heeft veel dunne platen per cel waarbij het totale oppervlak van de platen groot is. Deze accu s zijn hierdoor geschikt om binnen een kort tijdsbereik hoge stromen te leveren. Het aantal keren dat een startaccu ontladen kan worden is beperkt tot ongeveer 50 keer. Als bijv. bij het starten van een motor de accu maar nauwelijks ontladen wordt (ongeveer 0,01%) zal de accu een aantal jaren mee gaan. Als accu voor cyclische toepassing (boordaccu) zijn deze accu s ongeschikt. De semi-tractie accu Een semi-tractie accu heeft minder maar wel dikkere platen per cel. Deze accu s kunnen dus relatief minder startstroom leveren maar kunnen wel vaker en dieper ontladen worden (ca. 300 volledige cycli). Dit soort accu s zijn prima geschikt voor de gecombineerde functie start/service-accu. LAAD/ONTLAAD CYCLI VERSUS LEVENSDUUR Om het zuur weer te mengen is het noodzakelijk dat de accu bewust overladen wordt met een te hoge spanning. Tijdens deze overlading ontstaat er veel waterstofgas dat samen met het zuurstof in de lucht het gevaarlijke knalgas vormt. De spanning die nodig is om deze accu s weer te laden bedraagt ongeveer 2,7 Volt per cel ofwel 16,2 Volt voor een 12 Volt systeem en 32,4 Volt voor een 24 Volt systeem. Deze hoge spanningen zijn zeer gevaarlijk voor de aangesloten apparatuur. Door de grote gasproductie en de hoge laadspanning zijn deze accu s niet geschikt voor het gebruik in voertuigen. 2) Wat is een AGM accu? Bij de AGM accu zit het accuzuur geabsorbeerd in een glasfiber mat met een hele fijne structuur. Het gevormde waterstofgas en zuurstof worden getransporteerd door de capillaire haartjes van de glasfibermat. De accu s zijn compact en krachtig en zeer geschikt voor prestaties onder zware omstandigheden. De laadstroom kan wat minder hoog zijn in vergelijking met gel accu s (± 25%). 3) Hoe lang duurt het voordat mijn accu leeg is? Uiteraard is dit afhankelijk van de accucapaciteit en het verbruik van de aangesloten apparatuur. Wel is het zo dat hoe sneller de accu ontladen wordt, hoe minder energie hij kan leveren. Omgekeerd is dit ook zo: hoe langzamer de accu ontladen wordt hoe meer energie men er uit kan halen. Een 100 Ah accu levert gedurende 20 uur een stroom van 5 A. Hierbij zakt de spanning niet onder de 10,5 V. De accu heeft dan 100 Ah geleverd. Indien op dezelfde accu een verbruiker aangesloten wordt van 100 A dan kan de accu dit maar 45 minuten leveren. Na 45 minuten is de accuspanning gezakt naar 10,5 V en is de accu leeg. De accu heeft dan 75 Ah geleverd. Indien 132 worden er 6 cellen in serie geschakeld en in één bak gemonteerd. men op dezelfde accu een belasting aansluit van 1,2 A dan duurt 133 Voor 24 V worden er twee accu s in serie geschakeld. Iedere cel het 100 uur voordat de accuspanning 10,5 V is. De accu is dan leeg heeft positieve loodoxide platen en negatieve loodplaten. De cellen en heeft 120 Ah geleverd. zijn gevuld met een mengsel van water en zwavelzuur, het zgn. elektrolyt. Samen vormen ze zo een galvanisch element van 2 V. 4) Hoe lang gaat mijn accu mee? Tijdens het ontladen wordt de loodoxide op de loodplaten omgezet Hoe lang een accu mee gaat hangt mede af van hoe vaak en hoe in loodsulfaat. De zuurgraad daalt omdat voor het omzetten naar diep de accu ontladen wordt. Verder is het van belang dat de accu loodsulfaat zwavelzuur nodig is. goed en met de juiste lader geladen wordt. Bij normaal gebruik - Om de accu weer op te laden, moet er een externe spanningsbron vakantie, weekenden - is een gebruiksduur van 7 jaar voor de gel (acculader, dynamo, zonnepaneel) worden aangesloten met een en AGM accu s geen uitzondering. Indien de accu s vaak ontladen spanning van ongeveer 2,4 V. Het loodsulfaat wordt dan weer omgezet Open tractie accu. worden dient de capaciteit hierop afgestemd te worden. Ook is het naar lood en loodoxide. Tevens komt er weer zwavelzuur vrij. een optie om 2 Volt cellen toe te passen. Voor deze accu s is een Aan de laadspanning zijn grenzen verbonden om te voorkomen dat De tractie accu gebruiksduur, met de juiste capaciteit, van 15 jaar geen uitzondering. overmatig waterstof vrijkomt. Zo komt bij een laadspanning van meer Dit type accu heeft nog minder, maar wel zeer dikke, vlakke of dan 2,4 V per cel veel waterstofgas vrij dat in contact met de zuurstof buisjesplaten waardoor de accu veelvuldig en zeer diep ontladen 5) Wat is een serieschakeling? uit de lucht het gevaarlijke knalgas kan vormen (omdat het zeer kan worden (1000 volledige cycli). Natte tractie accu s worden veel Een serieschakeling wordt gebruikt om de spanning te verhogen. explosief is). Bij een 12 V accu is de bovengrens 14,4 V, bij 24 V is gebruikt in heftrucks en kleine elektrische machines zoals industriële De capaciteit bij een serieschakeling blijft gelijk. Twee accu s van 12 dat 28,8 V. Het verband tussen de ladingsgraad en het soortelijk schrob- en veegmachines. Bij natte tractie accu s is een afwijkende Volt 100 Ah in serie geschakeld maken een accuset van 24 Volt 100 gewicht van het water/zwavelzuur mengsel kan als volgt worden laadmethode vereist. Doordat deze accu s vaak hoog zijn kan er Ah. Bij een serieschakeling wordt de plus van de ene accu verbonden weergegeven: stratificatie optreden. Stratificatie is het uitzakken van het zwavelzuur. met de min van de andere accu. De overgebleven plus en min Doordat zwavelzuur zwaarder is dan water, zal het zwavelzuur worden met het systeem verbonden. Accu s met verschillende capaciteiten percentage accu- soortelijk percentage op den duur naar de bodem van de accubak zakken. De zuurconcentratie mogen nooit met elkaar in serie geschakeld worden. acculading spanning gewicht accu ontlading onder in de accubak wordt hierdoor hoger zodat er meer 0% 11,64 Volt 1, % plaatcorrosie ontstaat. Boven in de bak is er een lagere concentratie 6) Wat voor onderhoud hebben gel en AGM accu s nodig? 20% 11,88 Volt 1,140 80% van zwavelzuur zodat er minder capaciteit beschikbaar is en de accu Gel en AGM accu s hebben geen onderhoud nodig. Dit betekent dat 40% 12,09 Volt 1,175 60% lokaal te ver ontladen wordt. Dit heeft tot gevolg dat de levensduur de accu s op elke plaats gemonteerd kunnen worden. Wel adviseren 60% 12,30 Volt 1,210 40% van de accu sterk verkort wordt. we om 1x per jaar alle verbindingen te controleren of ze nog goed 80% 12,51 Volt 1,245 20% Gel en AGM accu s zijn stootvast en vastzitten en om de bovenzijde schoon te maken met een licht bevochtigde 100% 12,72 Volt 1,280 0% lekken niet in extreme omstandigheden. doek. De accu s moeten wel volledig geladen worden.

69 7) Kan ik de accu s ongebruikt laten? Voor gel en AGM accu s is dit geen enkel probleem. De accu s moeten wel volledig geladen zijn en er mogen absoluut geen verbruikers op de accu aangesloten zijn. Voltmeters, klokjes en het geheugen van de autoradio zijn beruchte verborgen verbruikers. Natte accu s dienen regelmatig bijgeladen te worden om bevriezing te voorkomen. <80% <100% 100% = vol Laadgrafiek. spanningsverloop (V) verloop van de laadstroom (A) laadtijd 3-Traps laadkarakteristiek Moderne laadtechniek waarbij de accu in drie fases (trappen) snel en veilig geladen worden. De eerste trap is de bulk fase. In deze fase wordt de accu snel geladen. De uitgangstroom van de acculader is tijdens deze fase maximaal (100%). De accuspanning is afhankelijk van de ladingsgraad van de accu. De tijdsduur van deze fase is afhankelijk Over het algemeen wordt de accu tijdens deze fase van 80 tot 100% geladen. Deze fase duurt bij een natte loodaccu ongeveer 4 uur. Bij gel en AGM accu s is de nalaadtijd korter, ongeveer 2-3 uur. De nalaadtijd bij de Mastervolt acculaders wordt automatisch ingesteld. Laadfactor De laadfactor geeft het rendement van een accu aan. Bij een gemiddelde natte accu is het rendement ongeveer 80%. Er moet dan 1,2x de ontladen Ah in de accu geladen worden om weer dezelfde capaciteit beschikbaar te hebben. De laadfactor is dan 1,2. Hoe lager de laadfactor, of hoe hoger het rendement van de accu, hoe hoger de kwaliteit is. De gel en AGM accu s van Mastervolt hebben een lage laadfactor van 1,1 tot 1,15 en hebben dus een hoge kwaliteit. Ontlaadfactor Ook wel Peukert exponent genoemd. Met de ontlaadfactor kan men berekenen hoelang een accu bij een bepaalde belasting nog gebruikt kan worden, voordat deze weer geladen moet worden. Zie ook Peukert exponent. Cyclus Een accu gaat maar een bepaald aantal cycli mee, afhankelijk van het soort accu en de kwaliteit. Eén laad- en ontlaadcyclus is het ontladen van de accu tot 20% capaciteit en het hierna weer laden tot 100%. Het twee keer ontladen tot 50% en weer laden is ook één cyclus evenals het vier keer ontladen tot 25%. Een start accu gaat ongeveer cycli mee. Dit lijkt weinig maar valt in de De AGM accu Een ander type onderhoudsvrije accu is de AGM (Absorption Glass Mat) accu. Bij dit type accu is het elektrolyt (water en zwavelzuur) geabsorbeerd in een glasfiber mat met een hele fijne structuur. Tijdens het laden ontstaat er, net als bij elke andere accu, waterstofgas en zuurstof. Door de capillaire haartjes van de glasfibermat vindt transport van het gas plaats. Indien de twee gassen samengevoegd worden ontstaat er weer water wat geabsorbeerd wordt door de glasfiber mat. Het recombinatie proces is dan compleet. Deze glasfiber mat dient tevens als isolatiemateriaal tussen de platen. Hierdoor is weinig afstand tussen de platen mogelijk waardoor de inwendige weerstand van de accu erg laag is. Hoge ontlaadstromen zijn dan ook geen probleem. De laadstroom kan wat minder hoog zijn in vergelijking met gel accu s (± 25%). De glasfiber mat is namelijk een goede warmte-isolator waardoor de warmte, die ontstaat tijdens het laden, langzaam afgevoerd Door de haarscheuren is er een transport van zuurstof en waterstof wat samen weer water vormt. De gel absorbeert het water zodat er geen water verbruikt wordt en er geen gassen geproduceerd worden. 134 van de verhouding acculader/accucapaciteit en natuurlijk van de praktijk enorm mee. Tijdens het starten is de stroom wel hoog maar wordt naar de buitenkant van de bak. Hierdoor moet de laadstroom verkrijgen. 135 ladingsgraad van de accu s voordat er met laden begonnen werd. de tijdsduur erg kort. Er wordt maar 0,001 cyclus gemaakt en dit beperkt worden met een wat langere laadtijd tot gevolg. Zeer belangrijke eigenschappen van gel accu s zijn: onder normale Na de bulk fase volgt de absorption fase, ook wel de nalaadfase betekent dat de motor keer gestart kan worden voordat de omstandigheden geen gasproductie, mogelijkheid voor een korte genoemd. De absorption fase start wanneer een accu 80% geladen accu versleten is. Een goede kwaliteit semi-tractie accu gaat ongeveer Conclusie laadtijd en zeer geringe zelfontlading. Daardoor zijn deze accu s is (90% voor gel en AGM accu s). Tijdens deze fase wordt de accu cycli mee. Als de accu maar tot 50% ontladen word AGM accu s zijn uitermate geschikt voor toepassingen waar een hoge uitermate geschikt voor de toepassing in voertuigen. tot de volle 100% opgeladen. De accuspanning is in deze fase constant kunnen er dus 600 cycli gebruikt worden. ontlaadstroom nodig is, zoals bij de voeding van krachtige elektri- en de laadstroom is afhankelijk van de ladingsgraad van de Tractie accu s gaan ongeveer 1000 cycli mee voordat ze versleten sche motoren. De AGM accu is geheel gesloten en dus onderhouds- Conclusies en aanbevelingen accu, het soort accu, de omgevingstemperatuur, etc. Bij een natte zijn. Bij een ontlading van 50% gaan deze accu s wel 2000 cycli vrij. Als de AGM accu zwaar overladen wordt, bijv. door het gebruik AGM accu s zijn door hun lage inwendige weerstand uitermate accu zal deze fase ongeveer 4 uur duren en bij gel en AGM accu s mee en is een levensduur van 12 jaar of meer niet uitzonderlijk. van een (goedkope) ongeregelde acculader, ontsnapt er een klein geschikt voor het voeden van belastingen die kortstondig ingeschakeld ongeveer 3 uur. beetje waterstofgas door het ventiel dat op de accu aangebracht is. worden, voor het starten van motoren en voor beperkt Indien de accu 100% geladen is, schakelt de Mastervolt acculader 8) Onderhoudsvrije accu s: wat zijn dat? Dit ventiel zorgt er ook voor dat er geen zuurstof in de accu kan cyclisch gebruik. automatisch om naar de float fase. Gedurende deze fase wordt de Er zijn meerdere onderhoudsvrije accu s die allemaal verschillende komen. Het gevolg van verkeerd laden is dat de levensduur van de Gel accu s zijn optimaal geschikt als service-accu doordat ze snel accu in een optimale conditie gehouden. Ook de aangesloten eigenschappen hebben. Hier volgt een inventarisatie: accu gereduceerd wordt, doordat de accu zal uitdrogen. geladen kunnen worden en een lange levensduur hebben, zelfs verbruikers worden tijdens deze fase van stroom voorzien. Indien bij veel laad/ontlaad cycli. het verbruik meer is als de acculader kan leveren, wordt de overige De lood-calcium accu Werkingsprincipe van een gel accu Als 12 of 24 V systeem kan er gekozen worden uit de 12 Volt stroom door de accu geleverd. De accu wordt dan (gedeeltelijk) De lood-calcium accu wordt vaak toegepast in de auto-industrie als Bij normale lood-zuur accu s, met een vloeibaar elektrolyt van water versie of de longlife 2 Volt uitvoering. ontladen en de lader schakelt automatisch weer terug naar de bulk startaccu. Deze accu s zijn normale loodzuur accu s met een vloeibaar en zwavelzuur, wordt water tijdens het laden gesplitst in waterstof Gel accu s zijn absoluut onderhoudsvrij en produceren onder fase. Indien het verbruik afneemt zal de lader de accu s weer met elektrolyt van zwavelzuur en water. Aan het lood is calcium en zuurstof, dit vindt vooral plaats aan het einde van de laadcyclus. normale omstandigheden tijdens het laden niet het gevaarlijke het 3-traps laadsysteem gaan laden. toegevoegd zodat de productie van waterstofgas, en zo het gebruik Deze gassen vervliegen door de vulopening. Er is dus water verbruikt knalgas. Er komt ook geen zuur vrij. Ze zijn eenvoudig te monteren Een acculader met een 3-traps laadsysteem kan ook in de winter van water, tot een minimum beperkt blijft. Ook wordt er een extra wat gecompenseerd moet worden door het regelmatig bijvullen met op elke plaats in het voertuig. Speciale accubakken of externe op de accu aangesloten blijven en zorgt voor een lange levensduur hoeveelheid elektrolyt toegevoegd zodat de natuurlijke verdamping gedistilleerd water (accuwater). Een gel accu is gevuld met een gel ventilatie is in de meeste gevallen niet nodig. Meestal is natuurlijke van de accu s. Eenmaal in de 12 dagen schakelt de lader automatisch van het water gecompenseerd wordt. Deze accu s zijn uitsluitend dat het water en het zuur bindt. Tijdens het vullen van de accu s ventilatie voldoende. De accu s zijn zéér schokbestendig en voor 1 uur naar absorption om de accu op peil te houden geschikt als startaccu. Door de constructie kunnen ze niet gebruikt wordt de gel verwarmd zodat het vloeibaar wordt. worden ook in het leger gebruikt. waardoor de levensduur van de accu verlengt wordt. Het 3-traps worden als licht- of service-accu. De loodcalcium accu is niet geheel Nadat de accu gevuld is met de vloeibare gel wordt deze gekoeld. laadsysteem is ook veilig voor de aangesloten apparatuur. gesloten. Tijdens het laden kan er waterstofgas vrij komen dat afgevoerd De gel weer hard en er ontstaan kleine haarscheurtjes in de gel tus- wordt door een kleine opening, meestal aan de zijkant van sen de platen. Tijdens het laadproces ontstaat er zuurstof O 2 aan de Nalaadtijd de accu. Hierna kan zuur lekken. positieve plaat, en aan de negatieve plaat ontstaat er waterstof H 2. De nalaadtijd is de tijdsduur van de laatste fase bij het laden van een accu (heet bij de Mastervolt acculaders de absorption fase). AGM accu 70 Ah. Gel accu 85 Ah. Gel accu s zijn niet nieuw, vanaf de vijftiger jaren wordt deze technologie toegepast. De belangrijkste toepassingen zijn: telecommunicatiesystemen, noodstroomsystemen, voedingen, en de laatste jaar als boordaccu in mobiele en maritieme systemen. Gel accu s zijn verkrijgbaar in twee uitvoeringen. De 12 Volt uitvoering is geschikt voor gemiddeld gebruik en zijn verkrijgbaar in capaciteiten tot 200 Ah. De tweede uitvoering is de 2 Volt tractie accu. Deze accu s zijn uitermate geschikt in systemen met veel en diepe ontladingen waarbij een lange levensduur gewenst is. Deze accu s zijn verkrijgbaar tot een capaciteit van 3000 Ah. Indien een accu nodig is van bijv. 12 Volt of 24 Volt, moeten er wel 6 of 12 gel accu s in serie geschakeld worden om de gevraagde spanning te

70 Punten van zorg bij met name gel en AGM accu s Het aantal cycli (laad en ontladingen) van een 12 Volt accu hangt Het laden van accu s Dit is ook de laadspanning voor een omgevingstemperatuur van Bepalend voor de levensduur van gel en AGM accu s: sterk af van de constructie en de kwaliteit. De 12 Volt gel of AGM 15ºC. Mastervolt levert DC-DC converters die de boordspanning De juiste laadspanning. Een te lage spanning zorgt ervoor dat de accu niet 100% vol geladen wordt waardoor het sulfaat op de platen verhardt en de accu zijn capaciteit verliest. Een te hoge spanning zorgt er voor accu s van Mastervolt kunnen ongeveer 300 cycli aan met een ontlading tot 20%. Eén cyclus is een ontlading tot 20% gevolgd door een lading tot 100%. Twee cycli tot 50% of vijf cycli tot 80% is gelijk aan één volledige naar een lager niveau regelen (13.3 of 26.6 Volt) zodat (halogeen) lampen tijdens het laden niet defect raken. De moderne acculaders van Mastervolt zijn standaard voorzien van een temperatuursensor die op de accu geplakt moet worden. dat de accu s iets gaan gassen en er dus waterverlies ontstaat, cyclus. De 12 Volt gel en AGM accu s kunnen dus 300 cycli aan tot De lader regelt dan automatisch de laadspanning in overeenstem- waardoor de accu s uitdrogen. 20% of 600 tot 50% of 1200 tot 75%. ming met de accutemperatuur. De juiste ontlading. Na het genoemde aantal cycli heeft de accu nog een rest capaciteit Een te diepe ontlading - dieper dan de capaciteit van de accu - zorgt ervoor dat de levensduur sterk bekort wordt. Betrouwbare laadapparatuur. van 80%. Bij 80% restcapaciteit nemen de meeste accufabrikanten aan dat de accu versleten is. Maar dat betekent niet dat de accu direct vervangen moet worden. Indien er bijvoorbeeld maar 50% min. bulk time MAX. BULK BULK TIME TOTAL CHARGE TIME CYCLE min. abs time ABS TIME return to bulk time FLOAT TIME NEW CYCLE C referentie reference temperatuur temperature Ouderwetse goedkope laders en dynamo s hebben vaak een grote rimpel (spanningsvariatie) op hun uitgangspanning. De juiste omstandigheden. Voorkom te groot aantal cycli. Gebruik een dynamo met 3-traps regelaar, voorkom een te hoge temperatuur, en laadt temperatuur gecompenseerd. van de accucapaciteit nodig is, is er nog geen enkel probleem en kan de accu gewoon gebruikt worden. Het is dus niet nodig om de accu te vervangen na 6 jaar of nadat er 300 volledige cycli hebben plaatsgevonden. Een gemiddelde gebruiksduur van 7 jaar is voor een gel of AGM accu heel normaal. Voor de 2 Volt tractie gel accu s geldt een levensduur van jaar. Het aantal volledige cycli die deze accu s aankunnen bedraagt 3-TRAPS LAADKARAKTERISTIEK (IUOUO) De laadspanning Gel (12 en 2 Volt) en AGM accu s moeten geladen worden met een spanning van 2,4 Volt per cel bij 20 ºC. Dit komt voor een 12 Volt accuset overeen met 14,4 Volt en voor een 24 Volt accuset 28,8 laadspanning in V charging voltage in float absorption Bepaling van de levensduur stuks. Bij een ontlading tot 50 of tot 75% bedraagt het Volt. De maximale tijd dat een accu met deze spanning geladen De levensduur van een 12 Volt gel of AGM accu is gemiddeld 6 jaar, indien de accu beperkt gebruikt wordt en onderhoudslading krijgt. Met een floatspanning heeft de accu na 5-6 jaar nog 80% aantal cycli 2000 respectievelijk Deze accu s zijn dan ook zeer geschikt voor de grotere systemen waarbij intensief gebruik en een zeer lange levensduur wenselijk zijn. wordt is 4 uur, hierna wordt de spanning verlaagd naar 2,2 Volt per cel, oftewel 13,25 resp. 26,5 Volt. Bij noodstroomsystemen, waarbij het mogelijk is dat de gel accu s voor een zeer lange tijd (jaren) battery accutemperatuur temperature in in C van zijn originele capaciteit over bij een gemiddelde omgevingstem- onder float condities staan, moet de floatspanning iets verhoogd peratuur van 25 ºC. Is deze temperatuur gemiddeld hoger dan zal worden naar 2,26 Volt per cel oftewel 13,6 resp. 27,2 Volt. de levensduur van de accu afnemen. Is de gemiddelde temperatuur De laadstroom 136 lager, dan neemt de levensduur zelfs toe. Stroom (I) Als een vuistregel voor de minimale laadstroom van een gel of AGM accu kan men 15-20% van de capaciteit aanhouden. 137 Tijdens het laden moet meestal ook de aangesloten apparatuur gevoed worden. Het stroomverbruik van deze apparatuur moet bij de genoemde 15-20% opgeteld worden. Dit betekent dat bij Accu vergelijkingstabel Spanning (U) Tijd (H) een accuset van 400 Ah en een aangesloten belasting van 10 Ampère de benodigde acculadercapaciteit tussen de 70 en 90 Ampère moet zijn om de accu in een redelijke tijd te laden. De maximale laadstroom bedraagt voor een gel accu 50% en voor een AGM accu AGM 12V MVG 12V MVSV traditionele open accu s 30%. semi-tractie semi-tractie 2V-tractie semi-tractie tractie Stroom (I) Vrij van onderhoud Het laadsysteem Gasvorming bij laden Voor een maximale levensduur van gel en AGM accu s is een Zelfontlading in rusttoestand moderne acculader nodig met een 3-traps laadkarakteristiek en een Levensduur bij diepe ontlading Levensduur bij beperkte ontlading Gevoeligheid te hoge laadspanning Hoge laadstroombestendigheid Spanning (U) Tijd (H) sensor voor het meten van de accutemperatuur. Deze acculaders regelen onophoudelijk de laadspanning en de laadstroom. Ook wordt de laadspanning aangepast aan de accutemperatuur. Om een voortijdig defect van de gel of AGM accu te voorkomen moet de Schokbestendigheid WEERSTANDSLAADKARAKTERISTIEK rimpelspanning van de acculader beneden 5% blijven. Aantal laad/ontlaad cycli zgn. WA-curve: laadmethode van goedkope acculaders. Als er ook navigatie- of communicatie-apparatuur op de accu is Temperatuurbestendigheid aangesloten (zoals bijv. GPS en VHF apparatuur) mag de rimpel- Montage/hellinghoek Wanneer de omgevingstemperatuur afwijkt van de genoemde 20 spanning maximaal 100 mv (0,1 Volt) bedragen omdat er anders Rendement op investering bij beperkt gebruik ºC, moet de laadspanning gecorrigeerd worden. Deze correctie is storing in de apparatuur kan optreden. Rendement op investering bij intensief gebruik voor een 12 Volt systeem -30 mv per ºC en bij een 24 Volt systeem Product garantie 2 jaar 2 jaar 7 jaar 1 jaar gem. 1 jaar gem. -60 mv per ºC. Omdat er in veel systemen altijd wel wat appara- Wereldwijde onboard service tuur op de accu aangesloten is tijdens het laden (zoals een koelkast) is er wel een maximum aan de laadspanning om de aangesloten ++++ = zeer goed +++ = goed ++ = redelijk + = minder goed - = onvoldoende -- = zeer onvoldoende apparatuur te beschermen. Deze maximale spanning is 14,55 Volt voor een 12 Volt systeem en 29,1 Volt voor een 24 Volt systeem.

71 Een ander voordeel van een lage rimpelspanning is dat er geen Als we uitgaan van een 50% ontladen accu en het eerder genoem- Ladingsgraad van de accu accuspanning Gaan we uit van het eerder genoemde voorbeeld van een 12 Volt schade aan het boordsysteem kan optreden als bijvoorbeeld de de voorbeeld van een 400 Ah gel accu en een Ampère (80 25% tussen 11,7 en 12,3 Volt 400 Ah accuset en een lader van 80 Ampère, dan bedraagt de accupool niet goed vastzit of gecorrodeerd is. De lader kan door de Ampère) lader dan is de laadtijd tot 100%: 50% tussen 12,0 en 12,6 Volt minimaal benodigde ventilatie: lage rimpelspanning zelfs het systeem voeden zonder dat er een accu is aangesloten. Uiteraard zijn de Mastervolt laders voorzien van een goede spanningsregeling en blijft de rimpelspanning onder de 100 mv. Lt = 200x1, h 7h 75% tussen 12,1 en 13,0 Volt 100% tussen 12,6 en 13,35 Volt De bovenstaande methode is erg onnauwkeurig. De nauwkeurig- Q = 0,05 x 80 x 0,5 x 0,5 x 6 = 6 m 3 /h Deze luchtstroom is zo beperkt dat natuurlijke ventilatie volstaat. Het controleren van de ladingsgraad van een gesloten heid (15-20%) geeft dus uitsluitend een indicatie van de ladings- Als de accu s in een gesloten bak zijn gemonteerd zijn er twee AGM of gel accu graad van de accu. openingen nodig. Eén aan de bovenzijde en één aan de onderzijde Voor het controleren van de ladingsgraad of de conditie van een van de bak. De afmetingen van de ventilatie-opening kan met de accu is het gebruik van een Ah meter de meest eenvoudige optie. volgende formule berekend worden: De Mastervolt BTM accugebruiksmeter is daarvoor bij uitstek geschikt. Deze monitor geeft buiten de laad- en ontlaadstroom ook A = 28 x Q de accuspanning weer, hoeveel Ampère-uren er verbruikt zijn en hoelang er nog met de accu gedaan kan worden alvorens deze A = de opening in cm 2 weer geladen moet worden. Verder zijn er ook gegevens beschik- Q = ventilatie in m 3 baar over hoe vaak de accu ontladen is en wat de diepste of gemiddelde ontlading geweest is. Voor het genoemde voorbeeld is dit 28 x 6 = 168 cm 2 (ongeveer 10 x 17 cm.) voor elke opening. Transport van gel en AGM accu s Omdat gel en AGM accu s compleet gesloten zijn kunnen ze eenvoudig met zee- of luchtvracht verstuurd worden. Voor zee- en railtransport worden de gel en AGM accu s beschouwd als niet Berekenen van de laadtijd gevaarlijke goederen. De IATA/DGR classificeren de accu s als on- Voor het berekenen van de laadtijd van een gel of AGM accu moet gevaarlijke goederen ( non hazardous ) voor luchttransport. Dit 138 u rekening houden met het rendement van de accu. Bij een betekent dat de accu s snel en relatief goedkoop (het zijn immers 139 standaard natte accu bedraagt het rendement ongeveer 80%. Dit ongevaarlijke goederen) op elke bestemming in de wereld geleverd betekent dat als er 100 Ah ontladen is uit de accu er 120 Ah kunnen worden. teruggeladen moet worden om weer 100 Ah uit de accu te halen. Bij gel en AGM accu s is het rendement hoger nl % (er zijn dus minder verliezen). Dit betekent dat AGM en gel accu s sneller geladen zijn in vergelijking met natte accu s. Parallelschakeling Nog iets om rekening mee te houden bij het berekenen van de 1200Ah/2V cel installatie. Parallelschakeling wordt toegepast om meer capaciteit te verkrijgen. laadtijd: de laatste 20% van het laadproces duurt 4 uur. In deze Een andere, maar erg onnauwkeurige methode, is het meten van de De plus aansluiting van de accu s wordt met elkaar verbonden, laatste fase, ook wel de absorption of nalaadfase genoemd, bepaalt accuspanning. Deze spanning kan pas gemeten worden als de accu Benodigde ventilatie evenals de min aansluiting van alle accu s. De bekabeling van de de accu hoeveel stroom er opgenomen wordt onafhankelijk van het minimaal 24 uur in rust is. De accu mag tijdens de rustperiode niet Onder normale omstandigheden produceren gel en AGM accu s accu naar het systeem dient kruislings te worden afgenomen, plus laadvermogen van de acculader. Hoeveel stroom de accu opneemt ontladen of geladen worden. Met het meten van de accuspanning niet of nauwelijks het gevaarlijke knalgas. Het beetje gas dat vrij- van accu 1 en de min van accu twee (of de laatste in de parallel- is afhankelijk van het soort accu (nat, AGM of gel), de temperatuur, krijgt men een ruwe schatting van de ladingsgraad van de accu. komt is dus te verwaarlozen. Wel wordt er tijdens het laadproces schakeling). de staat van lading voordat met laden begonnen werd, de levens- Gezien de kleine spanningsvariaties is er een nauwkeurige digitale net als bij elke andere accu warmte geproduceerd. Voor een lange duur van de accu, de omgevingstemperatuur, etc. Voor het bereke- voltmeter nodig. levensduur van de accu s is het zaak om deze warmte zo snel mo- nen van de laadtijd van een accu kan de volgende formule worden gelijk af te voeren. Om de benodigde ventilatie te berekenen kan gebruikt: de volgende formule worden toegepast. Deze formule geldt uitslui- Lt = Co x eff Al - Ab + 4h tend als er Mastervolt laders worden toegepast. Q = 0.05 x I x f1 x f2 x n Lt = laadtijd Q = benodigde ventilatie in m 3 /h Co = capaciteit uit de accu ontladen I = maximum laadstroom van de acculader eff = efficiency (rendement) f1 = 0,5 reductie voor gel accu s 1,1 voor een gel accu, 1,15 voor een AGM accu en f2 = 0,5 reductie voor gesloten accu s 1,2 voor een natte accu n = aantal cellen dat gebruikt wordt Al = acculaderstroom Een 12 Volt accu heeft 6 cellen van elk 2 Volt. Ab = stroomverbruik van de aangesloten apparatuur Parallelschakeling 12 Volt/400 Ah. gedurende het laadproces Zuurweger, bedoeld voor het doormeten van natte accu s.

72 Serieschakeling Voor het verkrijgen van een hogere spanning (bijv. 24 of zelfs 48 V) worden accu s seriegeschakeld. De plusaansluiting van accu 1 wordt verbonden aan de min van accu 2. De 24V spanning kan van de min van accu 1 en de plus van accu 2 afgenomen worden. Accu-inhoudsmeters Zie pagina voor de productbeschrijving. In de formule van Peukert wordt het effect van verschillende ontladingswaarden op het vermogen van een accu beschreven. Het effect is dat de capaciteit van een accu afneemt bij een hogere ontlaadstroom. De onderstaande tabel en de voorbeelden geven een idee van dit effect en hoe u in uw situatie een waarde voor de Peukertexponent voor uw accu kunt schatten en berekenen. De Peukertformule voor accucapaciteit bij een bepaalde ontlaadstroom luidt: Cp=1n t Cp = beschikbare accucapaciteit bij de gegeven ontlading, I = de ontlaadstroom log T2 - logt1 n = de Peukert exponent, = log I1 - log I2 T = de ontlaadtijd in uren Serieschakeling 24 Volt/200 Ah. Accu-inhoudsmeters: Masterlink familie. I1, I2 en T1, T2 kunnen gevonden worden door twee ontladingstests De Peukert-exponent uit te voeren. Bij deze test wordt de accu twee keer ontladen Het lijkt eenvoudig om de resterende tijdsperiode te berekenen met twee verschillende stromen. waarbinnen een accu nog voldoende stroom levert. Eén van de Eén test met een hoge ontlaadstroom (I1) bijv. 50% van de accucapaciteit manieren om dit te doen is de capaciteit van de accu te delen door en één met een lage ontlaadstroom (I2), bijv. 5% van de de ontlaadstroom. In de praktijk blijken deze berekeningen vaak accucapaciteit. Bij elk van de tests wordt de tijd T1 en T2 gemeten niet te kloppen. De meeste acculeveranciers vermelden de accucapaciteit totdat de accuspanning gedaald is tot 10,5 Volt. Het uitvoeren van bij een ontlaadtijd van 20 uur. Een accu van bijvoorbeeld twee ontladingstesten is niet altijd eenvoudig. Vaak is er geen grote 100 Ah levert 20 uur lang een stroom van 5 A en hierbij daalt de belasting voor handen of is er geen tijd beschikbaar voor een langzame 140 spanning niet onder 10,5 Volt (1,75 Volt/cel). ontlaadtest. 141 Helaas levert een accu van 100 Ah bij een ontlading van 100 A Het gebruik van de tabel zorgt ervoor dat er maar één ontlaadtest slechts 45 Ah en kan de accu dus voor minder dan 30 minuten gebruikt nodig is om de Peukert exponent te berekenen. De waarden in de worden. Dit verschijnsel wordt beschreven in een formule, de tabel zijn gebaseerd op een accu van 100 Ah, maar kunnen voor Serieschakeling 48 Volt/200 Ah. Peukert exponent, die ±100 jaar geleden werd ontdekt door de pioniers elke capaciteit worden gebruikt door de juiste verhouding capaciteit/ op accugebied: de heren Peukert (1897) en Schroder (1894). stroom toe te passen. Serie-/parallelschakeling Als er een 24 Volt accuset nodig is met meer vermogen wordt er een combinatie gemaakt van serie- en parallelschakelingen. De bekabeling van de accu naar het systeem dient kruislings te worden afgenomen: plus van accu 1 en de min van accu 2 (of de laatste in de parallel-schakeling). n Percentage beschikbaar vermogen van een accu van 100 Ah bij verschillende ontlaadstromen en verschillende waarden voor n (Peukert-exponent) I , , , , , , , Serie-/parallelschakeling 24 Volt/400 Ah. Voorbeeld 1: Stel u hebt een accu van 100 Ah. Laat deze accu nu ontladen op een waarde van 25 A totdat de accu 1,75 V per cel bereikt (10,5V voor een accu van 12 V). Wanneer de accu 67% (67 Ah) levert, bedraagt de bijbehorende Peukert-exponent 1,25. Met de eerder genoemde formule kan nu bij elke stroom uitgerekend worden hoeveel capaciteit de accu kan leveren en dus hoe lang de accu nog gebruikt kan worden. Een accu van 200 Ah en een ontlaadstroom van 50 A geeft dezelfde waarde. Voorbeeld 2: Een accu van 100 Ah met een Peukert exponent van 1,3 V levert slechts 41% van de capaciteit (41 Ah) bij een ontlading van 100 A. Een nog veel eenvoudigere methode is de installatie van de Mastervolt BTM accumonitor. Dankzij de nieuwste krachtige microcomputer in onze instrumenten kunt u berekenen hoelang een accu gebruikt kan worden bij de huidige ontlaadstroom of bij de gemiddelde belasting voor een door u te selecteren periode.

73 Technische begrippenlijst Ampère (Amp, A) Bij een verwarmingselement loopt de stroom in de pas met de Forced inverter De eenheid die de sterkte aangeeft van de elektronenstroom die spanning en is de cos phi 1. Bij een motor loopt de stroom uit de Functie op het Mastervolt systeempaneel 3 of 4. Met één druk op Aardlekschakelaar door een circuit loopt. We kunnen de stroom berekenen door de pas en is de cos phi over het algemeen 0,8 maar soms ook wel 0,6. de knop worden de meeste verbruikers aan boord vanuit de accu s Een aardlekschakelaar wordt gebruikt als bescherming bij het aanra- spanning te delen door de weerstand van de verbruiker. Door een Hoe lager de cos phi is hoe meer stroom er nodig is om hetzelfde via de omvormer gevoed. De acculader blijft echter op de netspan- ken van onderspanningstaande delen. Beveiligt het boordnet tegen weerstand van 6 ohm loopt bij 12 Volt een stroom van 2 Ampère. vermogen (arbeid) te leveren. ning aangesloten. Via het systeempaneel kan de opgenomen stroom lekstromen. Schakelt boordnet af als de lekstroom groter wordt dan van de acculader geregeld worden. De stroomopname van de accu- 30 milli-ampère. Ampère uur (Ampuur, Amphr, Ahr) Cyclus lader wordt zo geregeld dat de maximale stroom van de zekering De eenheid voor de elektrische capaciteit van een accu, die wordt Eén cyclus is het ontladen van een accu van 100% tot 20% en het niet overschreden wordt. Voordeel is dat een grote stroomverbrui- Absorption fase bepaald door stroomsterkte (Ampère) te vermenigvuldigen met de weer opladen van 20% tot 100%. Het tweemaal ontladen tot 50% ker (bijv. een föhn) via de omvormer gevoed wordt en de zekering Tweede fase in een modern 3-traps laadproces. Bij deze fase wor- tijd van ontlading in uren. Voorbeeld: als een accu gedurende 20 en weer laden tot 100% is ook een cyclus evenals het viermaal ont- dus niet kan overbelasten. Indien een grote verbruiker op de omvor- den de accu s van ongeveer 80% tot 100% geladen. De spanning is uur een stroom van 5 Ampère levert, dan is dat 20 x 5 =100 Ah. laden tot 75%. mer is aangesloten kan het verbruik uit de accu s hoger zijn als dat iets onder de gasspanning van de accu (nl. 2,4 Volt per cel oftewel Hierbij mag de spanning overigens niet onder de 10,5 Volt zakken. wat de acculader kan leveren. Dit is meestal geen probleem omdat 14,4 Volt voor een 12 V accu en 28,8 Volt voor een 24 V accu). De Dipswitch de grote verbruikers niet zo lang aan staan en het verbruik in Ah s absorption fase volgt op de bulk fase. Na de absorption fase komt Battery Monitor of accugebruiksmeter Klein schakelaartje dat zich over het algemeen op een printplaat gering is. Nadat de verbruiker is uitgeschakeld, worden de accu s de float fase. Apparaat voor het weergeven van de accustatus. De BTM geeft bevindt. Wordt gebruikt om de diverse functies bij een omvormer automatisch door de acculader weer geladen. bijvoorbeeld informatie over laad- en ontlaadstroom, de accuspan- of acculader in te stellen. AC voeding (netspanning) ning, het aantal verbruikte Ampère-uren en de tijd dat de accu nog Float fase AC is de afkorting van Alternating Current wat staat voor wissel- gebruikt kan worden voordat de accu weer geladen moet worden. 3-Traps laden Laatste fase in een modern 3-traps laadproces. De accu s zijn tij- spanning. Wisselspanning is de spanning die bij u thuis uit het stop- Kan ook historische waarden weergeven zoals diepste ontlading en Moderne laadtechnologie in de nieuwste apparaten van Mastervolt, dens deze fase vol maar krijgen een onderhoudslading en tevens contact komt. Voor wisselspanning worden andere termen gebruikt hoe vaak de accu ontladen is. die inmiddels is uitgebreid met vierde Plus trap. De klassieke drie wordt het boordsysteem van energie voorzien. De spanning is 2,25 zoals netspanning, netspanning, landaansluiting, generatorspanning trappen zijn: Volt per cel (oftewel 13,25 V voor een 12 V accu en 26,5 V voor of omvormerspanning. Bulk fase Bulk: de lader levert de maximale stroom. een 24 V accu). De plus staat voor een automatische bulk fase, De eerste fase in een modern 3-traps laadsysteem. De uitgangs- Absorption: de lader levert de maximale laadspanning. Tijdens voor de duur van één uur (één keer per 12 dagen) wanneer de accu Accu stroom van de acculader is tijdens deze fase 100%. De spanning is deze fase wordt de accu van ongeveer 80% tot de volle 100% niet gebruikt wordt. Een accu zet chemische energie om in elektrische energie en elek- afhankelijk van de ladingsgraad van de accu. Na de bulk fase volgt geladen. trische energie in chemische energie. De nominale spanning (cel- de absorption fase. Float: voor de onderhoudslading van de accu en het leveren van Frequentie spanning) van een accu bedraagt 2 Volt. Voor hogere spanningen energie aan de aangesloten apparatuur. Aantal malen per seconde dat de stroom van richting verandert bij 142 worden ze in seriegeschakeld. Bijv. 6 accu s in serie geeft een nomi- Calcium accu Plus trap: zie onder Float fase. wisselstroom, de eenheid daarvoor wordt uitgedrukt in Hertz (Hz). 143 nale spanning van 12 Volt. De capaciteit van de accu is hoofdzake- Onderhoudsvrije natte accu. Bij deze accu is er calcium aan het lijk afhankelijk van de hoeveelheid lood en accuzuur. lood toegevoegd om ervoor te zorgen dat de gasspanning verhoogd E-marking Galvanische scheiding (isolatie) wordt zodat er minder waterverbruik is. Tevens bevatten deze accu s Normering en keur die aangeeft dat de betreffende We spreken van galvanische scheiding wanneer twee circuits elek- Acculader een extra hoeveelheid elektrolyt om de natuurlijke verdamping te apparatuur toegepast mag worden op voertuigen zoals ambulances, trisch met elkaar verbonden zijn, zonder dat de massa van beide Apparaat om accu s te laden. Capaciteit ongeveer 20-25% van de compenseren. Over het algemeen zijn deze accu s alleen geschikt brandweerauto s, etc. Om in aanmerking te komen voor een E-mar- circuits met elkaar in contact staan. Galvanische scheiding kan ge- accucapaciteit bij een natte accu, 30% bij een AGM accu en tot voor het starten van motoren. Deze accu s zijn niet gesloten en kering moet de apparatuur aan strenge eisen voldoen met betrekking realiseerd worden door middel van een transformator. 50% bij een gel accu. extra afzuiging tijdens het laden is noodzakelijk. op veiligheid EMC en toepasbaarheid. De Mastervolt acculaders en omvormers voldoen ruimschoots aan deze strenge eisen en zijn Gasspanning Accuzuur CE allen voorzien van de E-makering. Spanning waarbij een accu gaat gassen. Bij 20ºC is de gasspanning Mengsel van water en zwavelzuur. Ook aangeduid als elektrolyt. Met CE-markering op een product laat de fabrikant of 2,4 Volt per cel (oftewel 14,4 Volt voor een 12 Volt accu en 28,8 Soortelijk gewicht bij een geladen accu 1,24 tot 1,30. importeur zien dat de essentiële eisen voor veiligheid, gezondheid Elektrolyt Volt voor een 24 Volt accu). en milieu in acht zijn genomen. Deze eisen zijn vastgelegd in Euro- De vloeistof in accu s en bestaat uit een mengsel van zwavelzuur en AGM accu pese productrichtlijnen, die de lidstaten van de Europese Gemeen- water. Het soortelijk gewicht is bij een geladen accu en bij Gel accu Accu waarbij het elektrolyt (mengsel van water en zwavelzuur) gro- schap in hun nationale wetgeving hebben overgenomen. De CE- een ontladen accu Accu waarbij het elektrolyt (mengsel van water en zwavelzuur) tendeels geabsorbeerd is in glasfiber. Deze accu s zijn geheel onder- markering is dus een wet en geen vrijblijvend advies. Het CE-teken geabsorbeerd is door een gel. Deze accu s zijn geheel onderhouds- houdsvrij en gassen onder normale omstandigheden niet. Kunnen moet op de buitenkant van het apparaat zichtbaar zijn en in de ge- EMC vrij en gassen onder normale omstandigheden niet en kunnen dus dus overal in en aan het voertuig gemonteerd worden want afzui- bruiksaanwijzing moet een verklaring van de leverancier bevinden Afkorting van Elektro-Magnetische compatibiliteit. EMC is vastge- overal gemonteerd worden. Extra afzuiging is over het algemeen ging is over het algemeen niet nodig. Deze accu s kunnen door hun waar instaat aan welke eisen van de CE-normering de apparatuur legd in een norm die aangeeft of en hoeveel elektromagnetische niet nodig. Gel accu s zijn uitermate geschikt voor verlichtingsdoel- constructie zeer snel ontladen worden met zeer hoge stromen en voldoet. Uiteraard voldoen alle Mastervolt apparatuur ruimschoots storing een apparaat mag veroorzaken en of het gevoelig is voor einden en als service-accu, en kunnen door hun constructie zeer zijn dus uitermate geschikt voor systemen waarbij hoge stromen aan deze strenge eisen. elektromagnetische storing van buitenaf. snel geladen worden. Levensduur voor een 12 Volt gel accu is bij nodig zijn (zoals starten van motoren, etc.). Levensduur is bij Een voorbeeld is een acculader en een magnetron. De magnetron normaal gebruik 6-7 jaar. Voor de 2 Volt tractie gel uitvoering is 10 normaal gebruik 6 tot 7 jaar. Combi mag niet meer storing veroorzaken dan in de norm is vastgelegd. tot 15 jaar niet abnormaal. Apparaat met een combinatie van een acculader, een omvormer en De acculader mag niet ontregeld worden door de storing die de Alarm contact een omschakelsysteem. magnetron veroorzaakt. Andersom is dit natuurlijk ook zo, de accu- Gelijkstroom Contact in een lader of omvormer dat sluit bij een externe of lader mag de magnetron niet ontregelen. De eisen die aan EMC Stroom die één kant oploopt - van plus naar min - zoals bij een interne fout. Cos phi worden gesteld zijn vastgelegd in de CE-normering. Uiteraard vol- accu, zonnepaneel, dynamo of acculader. Cos phi geeft de mate aan waarin de stroom uit de pas loopt met de doet alle Mastervolt apparatuur ruimschoots aan deze strenge eisen. spanning. Hoe kleiner dit getal hoe meer de stroom uit de pas loopt.

74 144 Hertz (Hz) De frequentie of aantal keren per seconde dat een wisselstroom (AC) van richting veranderd. 50 Hz is standaard in Europa, 60 Hz in de VS. Hoog frequent (HF) schakeltechniek Door de toepassing van deze moderne techniek is het gebruik van grote transformatoren overbodig geworden. Een inkomende wisselspanning wordt via een diodebrug gelijkgericht. Zo transformeert de wisselspanning in gelijkspanning. De ontstane gelijkspanning wordt met een hoge frequentie in stukjes gehakt door een elektronische schakelaar snel aan en uit te zetten. Er ontstaat dan een wisselspanning met een hoge frequentie van bijvoorbeeld 35 khz ( Hertz). Deze wisselspanning kan via een zeer kleine transformator naar een hogere of lagere spanning getransformeerd worden. Hoe hoger de frequentie hoe kleiner de transformator kan zijn. Mastervolt past in al haar apparatuur HF schakeltechnieken toe waardoor er geen grote transformatoren meer nodig zijn. Mastervolt apparatuur is dan ook zeer compact, licht van gewicht en heeft een extreem hoog rendement. Inductieve belasting Inductieve belasting komt bijvoorbeeld voor in motoren van airconditioningsystemen en compressoren. Deze belasting zorgt ervoor dat de stroom achter loopt op de spanning, ook wel het naijlen van de stroom genoemd. De mate waarin de stroom uit de pas loopt wordt aangegeven in een getal, de Cos phi. Hoe kleiner dit getal hoe meer de stroom achterloopt op de spanning. Bij een verwarmingselement (een zgn. ohmse belasting) loopt de stroom in de pas met de spanning en is de Cos phi 1. Bij een motor loopt de stroom uit de pas en is de Cos phi over het algemeen 0,8 maar soms ook wel 0,6. Hoe lager de Cos phi is hoe meer stroom er nodig is om hetzelfde vermogen (arbeid) te leveren. Kabelverliezen Een spanningsverlies dat veroorzaakt wordt door de weerstand van de kabel tijdens transport van elektrische stroom. Kilowatt (kw) 1000 Watt, aanduiding voor elektrisch vermogen. Tien 100 Watt gloeilampen vragen samen één kilowatt vermogen. Kilowatt uur (kwh) Een kw aan elektriciteit dat in een uur gebruikt is. De meest gebruikte maatstaf van stroomverbruik. Energiebedrijven rekenen de kw-uren af met de gebruiker. Knalgas Zeer gevaarlijk explosief gas. Ontstaat tijdens het laden van natte accu s met een ongeregelde lader. Bestaat uit een mengsel van waterstofgas en zuurstof. Extra ventilatie of afzuiging voorkomt dat de concentraties knalgas te hoog oplopen. Laadspanning Spanning waarbij accu s geladen worden. Over het algemeen is dit 14,4 Volt of 28,8 Volt tijdens de absorption fase en 13,25 Volt en 26,5 Volt tijdens de float fase. LED (light emitting diode) Een LED is een elektronisch lampje met een heel laag verbruik. De lampjes zijn over het algemeen rood, groen of geel en worden gebruikt als signaallampjes op acculaders en omvormers. Massa De massa is het elektrische nul potentiaal, ook wel referentiepotentiaal genoemd. Vaak wordt de min van een accu aan het stalen chassis van een voertuig of schip aangesloten. Het stalen chassis vormt dan de massa. mm 2 De eenheid waarmee de doorsnede (oppervlakte) van kabels wordt aangegeven. Bij het gelijkstroomsysteem van 12 of 24 Volt rekent men met 3 Ampère per mm 2. Bij 230 Volt systemen tot 6 kw rekent men met 8 Ampère per mm 2. NiCad accu Accu waarbij gebruikt wordt gemaakt van nikkel, cadmium en loog. Door de benodigde hoge laadspanning zijn deze accu s ongeschikt voor sommige systemen, zoals die aan boord van schepen. NiCad accu s worden binnenkort verboden vanwege het cadmium dat zich in de accu bevindt. N.B. Alle accu s worden beschouwd als chemisch afval. Nullast Is het verbruik van een omvormer als er niets op de uitgang is aangesloten. Bij de moderne Mastervolt omvormers en Combi s is dit een paar Watt. Hoe lager de nullast hoe minder stroom de omvormer gebruikt. Ohm Is de eenheid van elektrische weerstand. Wordt aangegeven met het symbool Ω. Ohm, de wet van Deze wet geeft de relatie aan tussen spanning (U= spanning), stroom (I= Ampèrage) en de weerstand (R= Ohm). De wet in formulevorm luidt als volgt: U= I x R. Als twee van de drie waarden bekend zijn, kan de derde uitgerekend worden. Omschakelsysteem Vaak een automatisch systeem om te schakelen tussen meerdere spanningsbronnen, zoals de net-, generator- en omvormerspanning. Omvormer Maakt van een accuspanning van 12 of 24 Volt een wisselspanning van 230 Volt 50 Hz (of 120 Volt 60 Hz). Hierdoor kunnen apparaten zoals computer, magnetron, televisie, etc. gevoed worden zonder dat er een netaansluiting of generator voorhanden is. Overbelasting Belangrijk begrip in relatie tot beveiliging van een omvormer, generator of netaansluiting. Een zekering is een beveiliging tegen overbelasting. Alle Mastervolt omvormers hebben een elektronische beveiliging tegen overbelasting. P30-vermogen Dit is het vermogen wat een omvormer kan leveren gedurende 30 minuten. Blijft de belasting langer op de omvormer aangesloten dan schakelt deze op overtemperatuur uit. In de praktijk komt dit weinig voor omdat er aan in mobiele systemen weinig grote belastingen zijn die langdurig gebruikt worden zonder netstroom of generatorstroom. Parallelschakeling In een parallelschakeling kan de stroom door meerdere circuits lopen. Door accu s parallel te schakelen (de plussen en minnen verbinden), wordt de capaciteit van de accuset vergroot, terwijl de spanning van de set niet verandert. Voorbeeld: bij twee 12 Volt accu s van 50 Ah parallel geschakeld blijft de accuspanning 12 Volt, maar de accucapaciteit wordt = 100 Ah (twee accu s die 50 Ah kunnen leveren). Peukert Wetenschapper die in 1897 het effect constateerde dat een accu minder capaciteit beschikbaar heeft naarmate de ontlaadstroom toeneemt. Peukert heeft dit in een formule genoteerd. Met deze formule kan men uitrekenen hoeveel Ah een accu kan leveren bij een bepaalde ontlaadstroom. De formule vindt u op pag Piekvermogen De hoeveelheid stroom die een omvormer kan leveren gedurende korte periodes. Elektrische motoren verbruiken tot zes maal meer dan hun nominale stroom tijdens het opstarten. Mastervolt omvormers leveren een hoge piekstroom, dat vaak 2 tot 3 maal zo groot is als hun nominale vermogen. Power Sharing Heeft te maken met het gedrag van het acculadergedeelte van een Combi bij aansluiting op net of generator. Automatische stroomopnameregeling van de acculader bij een lage netzekering. Wanneer de netzekering overbelast dreigt te worden wordt de acculader automatisch naar een lagere waarde teruggeregeld. Power Support Eigenschap van o.m. de Mass Combi. Zorgt er bij dreigende overbelasting van de zekering voor dat de verbruikers gevoed worden vanuit de accu s. Treedt in werking nadat de acculader via het Power Sharing systeem in de Combi geheel teruggeregeld is. Zie ook Power Sharing. Recombinatie techniek Techniek die gebruikt wordt bij AGM en gel accu s om zuurstof en waterstof gassen die ontstaan tijdens het laden weer om te zetten in water. Deze techniek zorgt ervoor dat de accu s geheel onderhoudsvrij en gesloten kunnen zijn. Rendement Het rendement van een apparaat wordt uitgedrukt in procenten (%). Bij een apparaat met een rendement van 90% blijft er van de 100% energie aan de ingang 90% aan de uitgang over. Het verlies wordt voornamelijk omgezet in warmte. Bij een omvormer geldt: hoe hoger het rendement, hoe langer er met de accu s gedaan kan worden. RMS Voltmeter Meetinstrument dat nodig is om de juiste spanning van een ouderwetse goedkope trapezium omvormers te meten (RMS = Root Mean Square). Een gewone digitale meter geeft bij een trapezium omvormer altijd een onjuiste waarde aan. De uitgangsspanning van sinusomvormers kan wel met een normale digitale meter gemeten worden. Semi-tractie accu Gel accu die vaak gebruikt wordt voor verlichtingsdoeleinden en bij grotere capaciteit ook voor het starten van motoren. Kan redelijk vaak - tot wel 300 maal - diep ontladen worden. Deze accu s hebben meer startvermogen in vergelijking met een natte accu. Serieschakeling Bij een serieschakeling van accu s wordt de plus van één van beide accu s verbonden met de min van de andere. Zo verhoogt men de spanning van de totale accuset. Voorbeeld: twee 12 Volt accu s met een capaciteit van 50 Ah worden in serie geschakeld, de totale spanning wordt dan de spanning van de twee accu s bij elkaar opgeteld: = 24 Volt. De capaciteit van de accu blijft echter 50 Ah (stroom/uur). Sinus Het wisselen van de spanning kan grafisch worden weergegeven door een sinusvorm. Dit is een golvende lijn die de spanning of stroom representeert en die zich met regelmaat beweegt om een horizontale lijn. Dit is de tijdsas die tevens aangeeft dat de spanning of stroom daar nul is. Nadat de golf éénmaal boven en éénmaal onder de nullijn is geweest en weer terug op nul, spreekt men van een hele sinus. De golf boven de lijn en de golf onder de lijn vormen een halve sinus. Soft Start Apparaat om de inschakelpiek van transformatoren te dempen. Spanningsrimpel Een spanningsrimpel is een kleine wisselspanning bovenop een gelijksspanning. De gelijkspanning is dan niet helemaal vlak maar rimpelt iets. Een accu levert een pure gelijkspanning zonder rimpel. Bij een acculader is dit niet altijd het geval. Een ouderwetse acculader kan wel een rimpelspanning hebben van 50% van de spanning. Dit is bij een 12 Volt systeem 6 Volt! Een grote spanningsrimpel zorgt voor een korte levensduur van de accu. Een accu moet immers geladen worden met een gelijkspanning en niet met een wisselspanning. Verder kan een spanningsrimpel storing veroorzaken in de audio-, navigatie- en communicatiesystemen aan boord. 145

75 De Mastervolt acculaders leveren een vlakke gelijkspanning met geen of nauwelijks rimpelspanning, de waarde ervan bedraagt minder dan 0,5%. Standby Bij een omvormer ook wel wachtstand genoemd. In deze stand geeft de omvormer een kleine puls af in plaats van de gewone 230 Volt uitgangsspanning. Hierdoor is een aanzienlijke energiebesparing mogelijk. Zodra een apparaat wordt aangeschakeld wordt dit via de puls gedetecteerd en wordt de omvormer automatisch ingeschakeld. De omvormer levert dan 230 Volt totdat de uitgangsstroom beneden een vooraf ingestelde waarde daalt. Bij geen of weinig uitgangsstroom is er dus geen belasting aangesloten en schakelt de omvormer weer terug naar de stand-by stand. Startaccu Accu gebruikt voor het starten van motoren. Dit type accu kan een hoge stroom leveren maar kan niet vaak en diep ontladen worden. Dit soort accu s zijn niet geschikt voor verlichtingsdoeleinden. AGM accu s zijn uitstekend geschikt als startaccu. Stroom Dit is de eenheid van de elektronenstroom door een circuit, te vergelijken met stromend water. De stroomsterkte bij water wordt uitgedrukt in liters per minuut. De sterkte van elektrische stroom wordt aangegeven in Ampères. Volt De eenheid van het elektrische potentiaal (spanning). Het symbool is V. Volt Ampère (VA) Eenheid van elektrisch vermogen. Watt Eenheid van elektrisch vermogen, Volt maal Ampère. Watt wordt berekend door Volt met Ampères te vermenigvuldigen. Watt uur (Wh) Maatstaf van elektrisch vermogen in een tijdseenheid. Één Watt uur elektriciteit staat gelijk aan één Watt vermogen die een uur lang wordt verbruikt. Een 10 Watt gloeilamp gebruikt 10 Watt uur aan elektriciteit in 1 uur (zie kwh). Wisselspanning (AC) Spanning die met een bepaalde frequentie wisselt van polariteit. In Europa wisselt de netspanning 50 keer per seconde. Het stopcontact thuis levert u deze wisselspanning, evenals een omvormer en een generator. Zelfontlading Afname in capaciteit bij een accu zonder dat er sprake is van belasting. Bij een natte accu is dit ongeveer 15% per maand, bij een AGM accu 3% en bij een gel accu 2% per maand. Hoe hoger Communicatie met de Mastervolt systeemcomponenten Mastervolt apparatuur kan op diverse manieren met elkaar en met de buitenwereld communiceren. Dat optimaliseert het gebruiksgemak van het Mastervolt energiesysteem en maakt onderling contact tussen de andere functies van een boordsysteem mogelijk. Hiervoor heeft Mastervolt de volgende protocollen ontwikkeld: MasterBus Systeem voor alle communicatie tussen de Mastervolt systeemcomponenten. Als gesloten MasterBus systeem is het niet toegankelijk voor communicatie met andere systemen. MassNet Open protocol voor communicatie met de buitenwereld én de Mastervolt systeemcomponenten, die onderling communiceren met MasterBus. MassNet maakt het mogelijk om de Mastervolt systeeminformatie en bediening te integreren in managementsystemen. MasterAdjust software Via de Mastervolt website is handige en up-to-date MasterAdjust software gratis te downloaden. Deze stelt de installateur in staat om de Mastervolt apparatuur nauwkeurig af te stemmen op het toepassingsgebied. De parameters kunnen uitgelezen en ingesteld worden naar de technische behoefte voor de toepassing. Parameters zoals spanning, stroom, uitschakelpunten, laadalgoritmen zijn slechts enkele van de vele mogelijkheden. MasterBus USB interface MasterBus is een interface die communicatie mogelijk maakt tussen PC/laptop en alle MasterBus producten. Het is mogelijk om specifieke instellingen of functies aan te passen aan de eisen van het energiesysteem. MasterBus PC-Link. MasterBus PC-Link Om de MasterAdjust software te kunnen gebruiken moet u in de 146. Switch-mode techniek Engelse uitdrukking voor hoog frequent schakeltechniek. Temperatuurcorrectie Als de accutemperatuur hoger of lager is dan 20 ºC dient de laadspanning bij een koude accu, naar boven of naar beneden voor een warme accu te worden bijgeregeld. Deze temperatuurcorrectie is -30 mv per ºC voor een 12 Volt accu en -60mV/ºC voor een 24 Volt accu. Deze correctie lijkt weinig, maar is van essentieel belang voor een optimale levensduur van de accu. Temperatuursensor Temperatuurvoeler die op de accu geplakt moet worden zodat de acculader de laadspanning kan optimaliseren. De laadspanning is afhankelijk van de accutemperatuur. Tractie-accu Accu gebruikt voor aandrijving, het voeden van installaties, het voeden van omvormers e.d. Tractie-accu s kunnen heel vaak en diep ontladen worden. In een gel uitvoering uitstekend geschikt voor het gebruik in voertuigen. Natte uitvoeringen zijn uitsluitend geschikt voor toepassingen in heftrucks e.d. de temperatuur hoe meer zelfontlading. Ook kruipstromen, door een sterke vervuiling of vocht tussen de polen, kunnen zorgen voor een hogere zelfontlading. Houdt de bovenkant van de accu dus schoon en droog. meeste gevallen gebruik maken van de MasterBus PC-Link als interface tussen de computer of laptop en het Mastervolt apparaat (artikelnr ). Deze MasterBus PC-Link kan direct worden aangesloten op de seriële poort van de computer. Kijk op de website voor up-to-date software Mastervolt streeft ernaar om steeds een zo compleet mogelijk pakket met besturingssoftware aan te bieden. Kijk regelmatig op voor een overzicht van het meest actuele aanbod. MasterAdjust software voor systeemcomponenten MasterAdjust software is in staat meerdere producten te configureren, te monitoren en te loggen. Het is hierdoor mogelijk de PC te gebruiken als bedieningspaneel voor uw Mastervolt systeem. MasterAdjust software in het kort: Eén software pakket voor 47 verschillende producten. Gemakkelijk in gebruik door Windows Explorer -achtige interface. Sluit één of meerdere producten tegelijk aan. Log gegevens van verschillende producten voor analyse achteraf. 147 Transformator Transformeert aangeboden spanning naar een hogere, lagere of gelijke spanning voor het systeem. Zorgt tevens voor een galvanische scheiding tussen de netaansluiting en het boordnet zodat galvanische corrosie voorkomen wordt.

76 Systeemcomponent via PC-Link via MasterBus art.nr USB interface of art.nr art.nr BTM-I X BTM-I 48V X BTM-III X MAC 24/12-20 X MAGIC 24/12-20 X MAGIC 24/24-20 X MAGIC 12/12-20 X MAGIC 12/24-10 X MasterShunt X DC distribution X DC switching X MasterView Classic X MasterView Easy X MasterView System X IVO Smart 12/10 - IP65 X IVO Smart 12/15-2 X IVO Smart 24/6 - IP65 X IVO Smart 12/35-3 X IVO Smart 12/50-3 X IVO Smart 24/15-3 X IVO Smart 12/30-2 X IVO Smart 12/50-2 X Mass 12/30-2 X Mass 12/60-2 X Verbindt de Mastervolt producten via: PC Link, artikelnr Dit is een interface tussen één Mastervolt product en één PC of laptop; of PC Link galvanisch gescheiden, artikelnr Dit is een interface tussen één Mastervolt product en één PC of laptop; MasterBus USB interface galvanisch gescheiden, artikelnr. U kunt alle denkbare variabelen uitlezen en wijzigen in het scherm Setpoints : Wijzigen van instellingen van de acculader Maximale spanning tijdens bulk laadfase. Maximale laadspanning van de absorptionfase. Uitgangsspanning van de floatfase. Onderspanningsniveau voor het starten van nieuwe laadcyclus. Delay time: vertragingstijd voor onderspanning om te voorkomen dat de alarmfunctie reageert op een kortdurende spanningsval. Alarm load level: uitgangsstroom van de omvormer waarboven de alarmfunctie geactiveerd zal worden. Programmeren van het alarmcontact. Generator start/stop signaal: als de opgenomen stroom te hoog is start de generator Dit is een interface tussen een MasterBus netwerk. Force to float voltage: constante uitgangsspanning in geval van Dit netwerk kan bestaan uit één of meerdere Mastervolt producten. tweetraps lader modus. Al deze producten moeten voorzien zijn van MasterBus Spanningscompensatie voor gebruik van gel of AGM accu s. compatibiliteit. Return amps: uitgangsstroom van de acculader waarbij de accu als vol beschouwd wordt. Maximale laadstroom. Functies voor Mass Combi Maximale tijdsduur van de bulkfase. Return to bulk time: vertragingstijd voor het starten van een nieuwe laadcyclus. Minimale tijdsduur van de absoption fase. Maximale tijdsduur van de absoption fase. Het scherm historical data geeft een overzicht van de werking van de Mass Combi in het verleden. De historische laadstroom en -spanning worden ook grafisch weergegeven. Aantal Ah dat is teruggeleverd aan de accu s. Totaal aantal kwh dat door de omvormer is geleverd. Totale bedrijfstijd van de omvormer. Totale bedrijfstijd van de acculader. 148 Mass 12/80-2 X Aantal keer dat de omvormer is uitgeschakeld als gevolg 149 Mass 24/15-2 X van overbelasting. Mass 24/25-2 X Aantal keer dat de omvormer is uitgeschakeld als gevolg Mass 24/50-2 X van te hoge bedrijfstemperatuur. Mass 24/75 - C X Mass Combi 12/2000. Laagste geconstateerde accuspanning. Mass 24/100 - C X Uitlezen van dipswitch instellingen: Aantal compleet doorlopen laadcycli. Mass 24/100-3ph X Met de MasterAdjust software kunt u de status van de lader, omvormer Parallel modus. Aantal tussentijds onderbroken laadcycli. Mass 48/25 X en omschakelsysteem van uw Mass Combi uitlezen en in- Uitgangsfrequentie van de omvormer. Hoogste gemeten spanning van de externe netspanningsbron. Mass 48/50-1 X stellen naar uw persoonlijke gebruiksomstandigheden. Uiteraard Energiespaarstand. Aantal keren dat de Combi is uitgeschakeld als gevolg van te Mass 24/50-2 X kan de Mass Combi zonder kalibratie direct geïnstalleerd en in Power Sharing modus. hoge of te lage accuspanning. Mass 24/100-1 X gebruik genomen worden. Maar de Mastervolt installateur kan - Power support modus. Mass Combi 12/ A X indien nodig - met behulp van een password via de Mastervolt Instelling voor accu type (open, gel, AGM). Functies voor BTM-III Mass Combi 12/ A X website toegang krijgen tot meer geavanceerde functies. Hiermee Vereffeningslading. Mass Combi 12/ A X kan de Mass Combi volgens specifieke technische eisen van de Mass Combi 24/ A X elektrische installatie ingesteld cq. gekalibreerd worden. Wijzigen van AC-systeem instellingen: Mass Combi 24/ A X Standaard zijn de hieronder beschreven functies beschikbaar. Onderspanningsgrens van de externe netvoeding. Mass Combi 24/ A X Uitgangsspanning van de omvormer. ChargeMaster 12/70-3 X Het beginscherm Status overview geeft u in één oogopslag een Vertragingstijd uitschakelfunctie bij onderspanning. ChargeMaster 12/100-3 X compleet beeld van de status van de Mass Combi. Op grafische en Vertragingstijd inschakelfunctie bij onderspanning. ChargeMaster 24/40-3 X numerieke wijze worden de meetwaarden en instellingen van de ChargeMaster 24/60-3 X Combi weergegeven: Programmeren van accu-alarmfuncties: ChargeMaster 24/80-3 X Alarm switch on high: overspanningsniveau waarboven de ChargeMaster 24/100-3 X AC-systeem: Spanning Stroom Belasting Bedrijfsmodus alarmfunctie zal inschakelen. Uitlezen en instellen Power sharing modus. Alarm switch off high: accuspanning waarbij de alarmfunctie Monitoren van: weer zal uitschakelen na een overspanningsalarm. Spanning accuset 1. DC-systeem: Spanning Stroom Belasting Foutdiagnose Alarm switch on low: onderspanningsniveau waaronder de State of Charge accuset 1. Laadstroom Status van de 3-traps laadkarakteristiek (bulk, alarmfunctie zal inschakelen. Stroomsterkte accuset 1. absoption en float). Alarm switch off low: accuspanning waarbij de alarmfunctie Tijd te gaan accuset 1. weer zal uitschakelen na een onderspanningsalarm. Spanning accuset 2.

77 Geschatte State of Charge accuset 2. Spanning accuset 3. Geschatte State of Charge accuset 3. Configureren van: Taal user interface. Naam accuset 1, 2 en accuset 3. Energy Save stand. Accuset 1, 2 en 3 spanning 12V of 24V. Accucapaciteit accuset 1, 2 en 3. Alarm instellingen voor de drie accusets: - Alarm aan/uit - Alarm onderspanning - Onderspanning alarmvertraging - Alarm overspanning - Alarm laag State of Charge - Alle geavanceerde instellingen. Functies voor BTM-I Alleen uitlezing. Een extra kabel is noodzakelijk voor het aansluiten van de BTM-I aan de PC-Link, artikelnr (deze kabel is geïntegreerd in de nieuwe BTM-III). Functies voor MAC/MAGIC serie Dimmerinstellingen zoals: - Dimmer maximum spanning. - Dimmer minimum spanning. - Dimmer percentage. Laderinstellingen zoals: - Absorptie spanning. - Absorptie tijd. - Float spanning. - Stroombegrenzing. Functies voor IVO Smart Software voor het uitlezen en programmeren van de IVO Smart acculader. IVO 24/6 acculader. Numerieke weergave van actuele meetwaarden van de acculader: Constante uitgangsspanning in geval van gelijkspanningsvoeding (forced float voltage). Factor voor spanningscompensatie van de accutemperatuur. Bij toename van de accutemperatuur wordt de uitgangsspanning van de acculader automatisch verlaagd. Uitlezen en programmeren alarmfuncties: Spanningsniveau voor onderspanning. Vertragingstijd voor onderspanning om te voorkomen dat de alarmfunctie ingeschakeld wordt als gevolg van een kortdurende spanningsval. Geavanceerde instellingen voor het continu op afstand bedienen en uitlezen van de acculader in geautomatiseerde systemen. MasterAdjust software voor IVO Compact Deze software kan gebruikt worden voor het weergeven van de Uitlezen en programmeren van alle mogelijke parameters van de acculader: Onderspanningsniveau voor het starten van nieuwe laadcyclus. Maximale tijd van de bulkfase. Maximale uitgangsstroom. Maximale uitgangsspanning van de absorptionfase. Minimale tijd van de absorption fase. Maximale tijd van de absorption fase. Spanningscompensatie voor gebruik van gel of AGM accu s. Uitgangsspanning van de float fase. Return amps: uitgangsstroom van de acculader waarbij de accu als vol beschouwd wordt. Constante uitgangsspanning in geval van gelijkspanningsvoeding (forced to float voltage). Factor voor spanningscompensatie van de accutemperatuur. Bij toename van de accutemperatuur wordt de uitgangsspanning van de acculader automatisch verlaagd. MasterAdjust software voor Whisper generator DDC control Deze sofware kan gebruikt worden als aanvulling op het standaard afstandbedieningspaneel van de Whisper generator - het Digital Diesel Control paneel. Diverse bedieningsfuncties van dit paneel zijn tevens aanwezig in de MasterAdjust Software. Hierdoor kan ook uw PC of laptop ingezet worden als tweede bedieningspaneel voor uw Whisper generator. Met één enkele muisklik kunt u uw generator laten starten en stoppen. 150 Uitgangsspanning. Uitgangsstroom. Interne temperatuur. Status van de 3-traps laadkarakteristiek (bulk, absorption, float). laadfuncties van de IVO Compact acculaders. Ook kunt u alle mogelijke instellingen van de 3-traps laadkarakteristiek wijzigen, zodat u de acculader geheel kunt afstemmen op de eisen die gesteld worden aan uw accu en het gelijkspanningsnet. De IVO Compact MasterAdjust software wordt geleverd inclusief uitgebreide Naast deze bedieningsfuncties beschikt de software over uitgebreide programmeermogelijkheden die uitsluitend toegankelijk zijn voor installateurs. De DDC MasterAdjust software is geschikt voor alle Mastervolt 151 Monitoren van: Uitgangsspanning. Uitgangsstroom. Maximale uitgangsstroom. Bedrijfsmodus. Aktief alarm. Aantal bedrijfsdagen. handleiding voor installatie en gebruik van deze software. MasterBus PC-Link vereist (artikelnr ). Overzicht van de mogelijkheden: Grafische en numerieke weergave van actuele meetwaarden van de acculader: Uitgangsspanning. Uitgangsstroom. Interne temperatuur. Status van de 3-traps laadkarakteristiek (bulk, absorption, float). Whisper generatoren. Gebruik van de MasterBus PC-Link QSRS485/RS232 (artikelnr ) of MasterBus PC-Link Industrial RS485/RS232 (artikelnr ) is vereist. De hieronder beschreven functies zijn standaard beschikbaar. Het eerste scherm Monitor toont overzichtelijk alle functies uit het monitormenu en het stand-by menu van de Digital Diesel Control: Configureren van: Aan/uit. Dipswitch instellingen. Onderspanning waarbij product uitschakelt. Onderspanning waarbij product inschakelt. Overspanning waarbij product uitschakelt. Overspanning waarbij product inschakelt. Uitlezen en programmeren van alle mogelijke parameters van de acculader: Onderspanningsniveau voor het starten van nieuwe laadcyclus. Maximale tijd van de bulkfase. Maximale uitgangsstroom. Maximale uitgangsspanning van de absorption fase. Minimale tijd van de absorption fase. Maximale tijd van de absorption fase. Spanningscompensatie voor gebruik van gel of AGM accu s. Diodecompensatie voor gebruik van een laadstroomverdeler. Uitgangsspanning van de float fase. Return amps: uitgangsstroom van de acculader waarbij de accu als vol beschouwd wordt.

78 Actuele grafische weergave van de display van de Digital Diesel Historische gegevens: Technische informatie kabeldiameters Control: Aantal geslaagde startpogingen. Uitgangsspanning. Aantal mislukte startpogingen. Vuistregel voor het bepalen van de kabeldoorsnede bij DC en AC: Omrekentabel centimeters - inches Vermogen. Aantal bedrijfsuren sinds laatste onderhoudsbeurt. bij 230 Volt AC : 6 tot 8 Ampère per mm 2 cm. inches cm. inches cm. inches Uitgangsstroom. Totaal aantal bedrijfsuren. bij 12 en 24 Volt DC : 3 tot 4 Ampère per mm Frequentie. Serienummer van de generator Grafische weergave van de LED-bar voor het actuele Software versie. Voorbeeld: uitgangsvermogen. In een 24 V installatie is een pomp met een stroomverbruik Spanning van de startaccu. van 40 A; deel 40 door 3 = 13,3 en neem de eerstvolgende Gegevens benodigd voor onderhoud aan de generator: kabeldoorsnede, dit is 16 mm Resterende tijd tot eerstvolgende onderhoudsbeurt Totaal aantal bedrijfsuren. Omrekentabel met kabelgegevens Status van de generator (running/stand-by/start-stop cyclus). Kies de kabel die bij Mastervolt leverbaar is en die deze Storingmeldingen. getallen het dichtst benaderen Het scherm Parameters toont de gegevens uit het monitormenu, het historical data menu, het energy menu en het engine menu: AC instellingen: Onderspanningsgrens. Overspanningsgrens. Actuele uitgangsspanning van de generator. Instelling voor de maximale uitgangsstroom. Actuele uitgangsstroom. Actueel uitgangsvermogen. Uitgangsfrequentie van de generator. Afmetingen van aansluitdraden volgens DIN Onder- en bovengrens van de uitgangsfrequentie. Actuele accuspanning. ader- stroom volgens stroom volgens kerndoorsnede aantal aders waaruit kerndoorsnede aantal aders waaruit American Wire Gauge AWG ader doorsnede vuistregel vuistregel soepele kabel de kern van de soepe- zeer soepele de kern van de zeer soe- Gaugenr. doorsnede doorsnede 153 mm 2 DC AC in mm. le kabel is opgebouwd kabel in mm. pele draad is opgebouwd AWG (cir. mills) mm 2 0,5 1,5-2A 3-4A 1,0 16 1, , ,65 0,75 2-3A 4-6A 1,2 24 1, , A 6-8A 1,4 32 1, , ,31 1,5 4,5-6A 9-12A 1,7 30 1, , ,08 2,5 7,5-10A 15-20A 2,2 50 2, , , A 24-32A 3,1 56 3, , ,26 Aard van een storingsmelding: A 36-48A 3,8 84 3, ,63 Temperatuur ,37 Oliedruk A 60-80A 5,0 80 5, ,55 Uitlaattemperatuur ,30 Over- en onderspanning A A 6, , ,77 Overbelasting ,15 Te hoge of te lage frequentie A - 8, , ,66 Te hoge of te lage spanning van de startaccu A - 9, , , ,41 Motorinstellingen voor weergave en instelling van: A - 11, , ,52 Inschakeltijd van de brandstofpomp A - 13, , / ,43 Voorgloeitijd / ,01 Maximale starttijd A - 15, , / ,21 Maximum aantal startpogingen. Onderdrukkingstijd van de foutmeldingen. Stoptijd.

79 Kastafmetingen & inbouwinformatie Kastafmetingen & inbouwinformatie Sinus omvormers & acculaders Gel accu s Afmetingen in mm. Afmetingen in mm. H B D A B B Afmeting (incl. polen) L B H MVG 12/ Footprint (excl. polen) l b h MVG 12/ B L B MVG 12/ MVG 12/ B MVG 12/ MVG 12/ B B C C C H D MVG 12/ MVG 12/ MVG 12/ AGM accu s MVG 12/ MVG 12/ MVG 12/ l H h b C3A Afmetingen in mm. C C Incl. polen L B H Footprint (excl. polen) l b h CM AGM 12/ AGM 12/ CM AGM 12/ AGM 12/ Zie voor digitale bestanden S AGM 12/ AGM 12/ van de behuizingen en gedetailleerde tekeningen AGM 12/ AGM 12/ van alle componenten. D H 2V cel gel accu s Afmetingen in mm. 154 C kast. A1 kast. aantal l b h1 h2 B poolparen MVSV MVSV _ + _ + _ b + _ + _ 155 MVSV l B + + MVSV MVSV MVSV 280, MVSV 420, MVSV 500, MVSV 580, MVSV 750. B B MVSV MVSV MVSV MVSV h1 b + _ b + _ B l MVSV MVSV h2 MVSV 1000, MVSV 1250, MVSV 1500, MVSV H H Whisper 3000 toeren generator Afmetingen in mm., inclusief geluidskap. Model 6 10 lengte breedte hoogte lengte Whisper Ultra 1500 toeren generator D D Afmetingen in mm., inclusief geluidskap. Model 6 Ultra 8 Ultra 12 Ultra 16 Ultra 25 Ultra hoogte S1 kast. B kast. lengte breedte hoogte breedte

80 Verkoop- en servicepunten wereldwijd Verkoop- en servicepunten wereldwijd Op onze website, vindt u altijd de meest actuele informatie. Hier vindt u ook de distributiepartners van de andere marktsectoren waarin Mastervolt actief is, zoals de markt voor zonne-energie, de maritieme sector en de industrie. Europa Europa Europa Noord- en Zuid-Amerika & Caribbean Groot-Brittannië Nederland Rusland Mastervolt UK Ltd. Wiegel Mastervolt International Verenigde Staten Romsey, Hampshire Voorhout Amsterdam Mastervolt, Inc. (hoofdkantoor) tel tel tel Hanover - Baltimore fax fax fax tel fax Ierland Noorwegen Slovenië/Kroatië/ CH Marine Ltd. Staubo Elektro Maskin A/S Bosnië-Herzegovina Mastervolt Florida, Inc. Skibbereen Oslo Mastervolt Adria D.O.O Ft. Lauderdale tel tel Šenčur tel fax fax tel fax fax IJsland Oekraïne Caribbean Haftækni Hf Mastervolt International Spanje Mastervolt Florida, Inc. Akureyri Amsterdam VideoAcustic S.L. Ft. Lauderdale tel tel Gandia tel fax fax tel fax fax Raför Ehf Oostenrijk Argentinië Reykjavik Hoeco Handels GmbH Turkije Baron Srl. tel Ebreichsdorf Arti Marin Elektrik San Fernando/Buenos Aires fax tel Tuzla - Istanbul tel fax tel fax Mastervolt vestigingen Distributeurs Italië fax Mastervolt Italia Srl. Polen Brazilië Piano di Mommio (LU) Mastervolt Polska Zweden Sailing Products tel Blizyn Mastervolt Sweden AB Rio de Janeiro fax tel./fax Billdal tel mobiel tel fax Europa Europa Europa Europa Malta [email protected] fax Strand Marine & Portugal Chili België Denemarken Finland Frankrijk Autosystems Ltd. Nautiradar Lda. Zwitserland Wireless Energy Chile Ltda Wiegel Transport Equipment Mastervolt Sweden AB Mastervolt Finland Westkust: David Foret Triq Is-Sebh Lisbon Tritec AG Puerto Montt Antwerpen Billdal Raisio/Turku tel./fax tel /7 tel Allschwil/Basel tel tel tel tel mobiel fax fax tel fax fax fax fax [email protected] fax Griekenland Monaco Roemenië Cyprus Duitsland Frankrijk Sakiotis S.A. Mega Electronic Mastervolt France Sarl. Mastervolt International Ocean Marine Equipment Ltd. Mastervolt Germany GmbH Mastervolt France Sarl. Athene Mandelieu Amsterdam Neem contact op met Limassol Hammersbach Mandelieu tel tel tel Mastervolt International tel tel tel fax fax fax Amsterdam voor landen die fax fax fax niet in deze lijst voorkomen of [email protected] kijk op

81 Verkoop- en servicepunten wereldwijd Leveringsvoorwaarden Noord- en Zuid-Amerika Azië & Oceanië Azië & Oceanië Afrika & Midden-Oosten Algemene verkoopvoorwaarden, service-informatie en garantiebepalingen & Caribbean Nederlandse Antillen Electec NV Sint Maarten tel fax Venezuela Madimport C.A. Maracaibo, Estado Zulia tel fax Australië Mastervolt Australia Kippa-Ring - Queensland tel fax Nieuw Zeeland Enertec Marine Systems Ltd. Albany - Auckland tel fax China Mastervolt China Shanghai Singapore Mastervolt China Shanghai tel fax Taiwan Mastervolt Asia Ltd. Wanchai, Hong Kong tel fax [email protected] Thailand Electrical Marine Co Ltd. Phuket Israël Interdan Ltd. Haifa tel fax Verenigde Arabische Emiraten Exalto Emirates Ltd. Sharjah tel (0) fax +971 (0) Zuid-Afrika C-Dynamics cc. Milnerton - Kaapstad Verkoop en service Mastervolt levert producten en componenten die voldoen aan de zwaarste eisen die een professionele gebruiker kan stellen. Onze kwaliteitsproducten worden uitsluitend via de vakspecialist geleverd: installateurs of wederverkopers. Zij zorgen voor deskundig advies, eventueel installatie en de juiste nazorg. Mocht er ondanks alle zorg voor product en installatie een storing of een defect optreden, dan staan deze specialisten klaar om u te helpen, waar u zich ook bevindt. Advies hierbij: Raadpleeg voor de meest actuele adressenlijst. Contacteer de Mastervolt landenorganisaties dan wel Mastervolt Amsterdam of het akkoord is dat het door u geselecteerde steunpunt het serviceprobleem kan/mag oplossen. Service in afgelegen gebieden Geen Mastervolt steunpunt in de buurt? Het kan zijn dat u ver van de bewoonde wereld bent, op plaatsen waar het voor Mastervolt niet mogelijk is om een permanent steunpunt te realiseren. Wij adviseren in dit geval: Neem contact op met de dichtstbijzijnde Mastervolt landenorganisatie. Indien dit niet lukt, neem dan contact op met Mastervolt Amsterdam (Europa/Afrika/Azië), Mastervolt USA (Noord- en Zuid-Amerika, incl. de Caribbean) of Mastervolt Australië (Oceanië). Garantiepolitiek, wij hanteren de volgende bepalingen: Wereldwijde service In aanvulling op de twee jaar productgarantie biedt Mastervolt service in alle relevante gebieden ter wereld. Deze service wordt aangeboden tegen de laagst mogelijke kosten, die verschillen per gebied. Voor systemen met Whisper generatoren behoort inspectie in geval van een storing die onder garantie valt tot de standaardcondities. Hiervoor worden, uitgaande van normale rijafstanden, geen kosten in rekening gebracht. Aanbevelingen bij service-melding In alle gevallen waarin melding gemaakt wordt van een technische storing of mankement is de volgende informatie noodzakelijk: Aankoopbewijs van het product of systeem. Bij inbouw in een voertuig: naam carrosseriebouwer, bouwjaar, chassisnummer en datum van oplevering. Serienummer van alle relevante apparaten. Verkoopvoorwaarden Onze uitgebreide verkoopvoorwaarden zijn gedeponeerd bij de kamer van Koophandel in Amsterdam onder nummer Prijzen Prijzen kunnen zonder aankondiging vooraf worden gewijzigd. Onze verkoopprijzen kunnen van land tot land verschillen door afwijkingen in de kosten van het lokale distributie-apparaat, transport en eventuele lokale heffingen. Normaliter worden de catalogusprijzen jaarlijks herzien door Mastervolt Amsterdam. Prijzen in de prijslijst zijn zowel exclusief als inclusief 19% BTW weergegeven. 158 tel fax Hong Kong Mastervolt Asia Ltd. Wanchai, Hong Kong tel fax [email protected] Royce Power Engineering Ltd. Yuen Long, Hong Kong tel fax [email protected] tel fax Zuid-Korea Mastervolt China Shanghai tel fax tel fax Neem contact op met Mastervolt International Amsterdam voor landen die niet in deze lijst voorkomen of kijk op Standaard garantie Mastervolt garandeert het functioneren van haar producten bij normaal gebruik (conform opgegeven specificaties) voor een periode van twee jaar na aankoop van het apparaat of component via de Mastervolt wederverkoper (tenzij in de handleiding of andere beschrijvingen anders is aangeven zoals bijv. de generatoren en de accu s). Deze garantie strekt zich uit tot de kosten van het repareren en/of vervangen van defecte onderdelen. De eventuele kosten van (de)montage, verzending en/of reis- en verblijfskosten van technici zijn niet gedekt door deze garantie. In geval van een storing of defect van een Whisper generator wordt er een substantieel deel van de reistijd cq. reparatie-uren van de monteur vergoedt (zie voor onze garantievoorwaarden). Deze garanties vervallen in situaties indien schade is ontstaan door: - Gebruik van Mastervolt producten onder omstandigheden waarvoor zij niet gespecificeerd zijn. - Onjuiste installatie of onderhoud. - Uitwisseling of modificaties door anderen dan door Mastervolt gecertificeerde steunpunten. Het snelle Rapid Switch reparatieconcept Storingen of defecten dienen zich op de meest ongelukkige momenten aan. U wilt dan ook zo snel mogelijk geholpen worden. Om u zowel binnen als buiten de garantieperiode weer snel te voorzien van een 100% functionerend apparaat heeft Mastervolt het Rapid Switch systeem ontwikkeld. Rapid Switch is een omruilsysteem voor gangbare modellen Mastervolt omvormers, acculaders en combinatie omvormer/acculaders. Rapid Switch regelt vervanging van uw defecte apparaat in één transactie, hetgeen (uitval) tijd en kosten bespaart. Rapid Switch voorwaarden: a. Alleen tegen inruil van een courante identieke defecte unit van maximaal 6 jaar oud (na productiedatum). Het defecte apparaat wordt automatisch eigendom van Mastervolt Amsterdam. b. Alleen geldig voor artikelen die vermeld staan op de Rapid Switch lijst, verkrijgbaar bij de Mastervolt wederverkopers. c. Afhandeling uitsluitend via aangewezen Mastervolt Service Centres en het Service Notificatie Systeem (RMA) zoals door Mastervolt wordt gehanteerd. d. Eén jaar volledige fabrieksgarantie op een Rapid switch unit in gevallen waar de normale twee jaar productgarantie niet meer van toepassing is e. Invoerrechten en lokale belastingen zijn nooit voor rekening van Mastervolt. Binnen de oorspronkelijke garantietermijn zijn de vrachtkosten en de kosten van uitwisseling voor rekening van Mastervolt, met een maximum aan de te vergoeden reis- en uitwisseltijd. f. Indien een product defect raakt buiten de garantietermijn, kan ook in dit geval een Rapid Switch apparaat gekocht worden (zie a en b). g. Binnen Nederland: levering binnen 24 uur af Amsterdam. h. Bij garantiegevallen: tot 6 maanden na ingebruikname wordt een defect apparaat altijd vervangen door een nieuwe unit, tussen 6 en 24 maanden door een Rapid Switch unit. Indien niet leverbaar wordt een nieuw apparaat beschikbaar gesteld. Productspecificaties Mastervolt streeft naar voortdurende verbetering van haar producten. Om deze reden kunnen de specificaties in de catalogus worden gewijzigd zonder notificatie vooraf. Verzending In Nederland volgen we de stelregel: voor uur besteld, dan de volgende dag in huis. Komt de bestelling later binnen, dan wordt er binnen 48 uur geleverd. Leveringen naar het buitenland duren over het algemeen 72 uur. Reserve-onderdelen en spoedzendingen kunnen op verzoek overnight besteld worden. Hoewel Mastervolt de levertijden en serviceniveau s van haar vervoerders nauwkeurig bewaakt, kan geen aansprakelijkheid worden aanvaard voor vertragingen in de aflevering. Speciaal vervoer (koeriers e.d.) kan in overleg met onze verkoopafdeling worden georganiseerd. Standaardverpakking is in onze verkoopprijzen inbegrepen, speciaalverpakkingen worden apart berekend. Retourzendingen voor reparatie of garantievervanging Wij adviseren alle retourzendingen te laten coördineren door de dichtstbijzijnde Mastervolt vestiging, tenzij uitdrukkelijk anders overeengekomen is met het hoofdkantoor in Amsterdam. Voor alle retourzendingen gelden de volgende condities: Een RMA (Return Materials Authorization) registratienummer is noodzakelijk voor alle retouren. Dit nummer dient te worden vermeld op alle verpakkingen en documentatie. RMA nummers kunnen worden verkregen bij onze Technische helpdesk of de Service-afdeling in Amsterdam, telefoon Alle retouren dienen franco naar Amsterdam te worden verzonden. Mastervolt accepteert geen kosten voor vracht, afhandeling of invoerrechten. Retouren dienen te worden voorzien van de juiste documentatie met inbegrip van telefoonnummers, contactpersonen, retouradressen en een duidelijke omschrijving van de reden voor retournering. Hier zijn we te bereiken Mastervolt Amsterdam Algemeen/centrale, tel Verkoop & customer support, tel , fax Custom service, tel of , fax Technische dienst (reparaties), tel of , fax Financiële afdeling, tel , fax Algemeen adres: [email protected] Mastervolt Drachten Productie van de Whisper generatoren, te bereiken via tel

82 Algemene verkoopvoorwaarden van Mastervolt International BV groepsmaatschappijen 160 Gedeponeerd ter griffie van de Arrondissementsrechtbank te Amsterdam, augustus TOEPASSELIJKHEID 1.1. Deze voorwaarden zijn van toepassing op al onze aanbiedingen en leveranties. Zij maken deel uit van alle door ons gesloten overeenkomsten van koop en of andere rechtsbetrekkingen, waarbij wij als leverancier optreden, behalve indien en voorzover wij ons schriftelijk akkoord hebben verklaard met gehele of gedeeltelijke buitenwerking stelling van deze voorwaarden Van deze voorwaarden kan slechts schriftelijk worden afgeweken. Mondelinge afspraken c.q. toezeggingen zijn niet bindend De toepasselijkheid van deze voorwaarden sluit de toepasselijkheid uit van eventuele eigen algemene voorwaarden van de wederpartij. 2. AANBIEDINGEN; TOTSTANDKOMING OVEREENKOMST 2.1. Al onze offertes en in onze prijscouranten, folders e.d. genoemde prijzen en ons verstrekte gegevens zijn vrijblijvend, tenzij wij uitdrukkelijk anders overeenkomen Overeenkomsten komen eerst tot stand door schriftelijke bevestiging onzerzijds. Als wij reeds een begin met de uitvoering hebben gemaakt zonder dat een schriftelijke overeenkomst tot stand is gekomen, zijn deze voorwaarden eveneens van toepassing krachtens artikel Wij zullen op schriftelijk verzoek van onze wederpartij alle door deze aangegeven veranderingen in de order uitvoeren, mits deze redelijkerwijze uitvoerbaar zijn met het recht de daaruit voortvloeiende meerprijs in rekening te brengen, en/of de levertijden dienovereenkomstig aan te passen. 3. PRIJZEN 3.1. Al onze verkoopprijzen zijn exclusief BTW, af magazijn, al dan niet verpakt en in Euro's Wijzigingen in kostenfactoren na het aangaan van de overeenkomst en betrekking hebbend op de te leveren zaken geven ons het recht deze wijzigingen door te berekenen Indien na totstandkoming van de overeenkomst wijzigingen optreden in invoerrechten, belastingen en heffingen van overheidswege, betrekking hebbende op de te leveren zaken, worden die wijzigingen doorberekend. 4. LEVERING; EMBALLAGE 4.1. Door ons opgegeven levertijden en leveringsschema's gelden, tenzij uitdrukkelijk schriftelijk anders is overeengekomen, als indicatie en niet als fatale termijnen. Overschrijding van enige termijn geeft onze wederpartij noch het recht om van ons schadevergoeding te vorderen noch de overeenkomst te ontbinden De levertijd gaat in zodra wij van de wederpartij alle voor de uitvoering noodzakelijke gegevens hebben ontvangen en na ontvangst van de afbetalingstermijn, indien deze is overeengekomen Levering van de goederen geschiedt af ons magazijn te Amsterdam en of Drachten. Indien voor de feitelijke aflevering een andere plaats is overeengekomen, reizen de goederen dus voor rekening en risico van de wederpartij, ook indien wij de wijze van vervoer bepalen. De aflevering geschiedt steeds tijdens de normale arbeidsuren Indien de wederpartij de bestelde goederen niet binnen de overeengekomen dan wel opgegeven termijn afneemt, zijn wij gerechtigd rente en opslagkosten in rekening te brengen Emballage, anders dan de standaardverpakking, wordt door ons aan de wederpartij in rekening gebracht. 5. BETALING, OPEISBAARHEID, RENTE EN INCASSOKOSTEN 5.1. Volledige betaling van de geleverde zaken dient te geschieden op de vroegste van de volgende momenten: (a) bij aflevering, (b) binnen de op de factuur vermelde termijn; indien zaken speciaal voor de wederpartij worden vervaardigd dient betaling te geschieden voordat wij tot vervaardiging overgaan Indien levering op rekening is overeengekomen dient de betaling te geschieden na ontvangst van de factuur overeenkomstig de op de orderbevestiging en de factuur aangegeven wijze en zonder korting en/of opschorting. Schuldvergelijking is niet toegestaan De aangegeven betalingstermijnen moeten ook worden aangehouden indien niet van wezenlijk belang zijnde gedeelten van de levering ontbreken, die het gebruik van het geleverde niet verhinderen Indien enige factuur niet tijdig wordt betaald is de wederpartij vanaf de dag van het verzuim de wettelijke rente ex artikel 6:119a BW (handelsrente) verschuldigd, dan wel, in geval van consumentkoop, de wettelijke rente ex artikel 6:119 BW. Indien de wederpartij in verzuim is worden al onze overige vorderingen op de wederpartij direct opeisbaar. Dit laatste geldt ook indien de wederpartij in staat van faillissement wordt verklaard, hem surséance van betaling wordt verleend, alsmede in geval van fusie of liquidatie dan wel van overlijden, indien de wederpartij een natuurlijk persoon is Buitengerechtelijke incassokosten worden aan de wederpartij in rekening gebracht conform het Rapport Voor-Werk II, zulks met een minimum van euro 115-,- per vordering Iedere betaling van de wederpartij strekt primair ter voldoening van de door hem verschuldigde buitengerechtelijke incassokosten, de gerechtelijke kosten en de door hem verschuldigde rente en wordt daarna in mindering gebracht op de oudste openstaande vorderingen, ongeacht andersluidende aanwijzing van de wederpartij De wederpartij kan slechts bezwaar maken tegen een factuur binnen de betalingstermijn Wij behouden ons het recht voor om uit hoofde van zakelijke overwegingen voor eerste of verdere leveringen vooruitbetaling of het stellen van zekerheid in de door ons gewenste vorm te verlangen en, indien de verlangde vooruitbetaling uitblijft en/of de verlangde zekerheid niet tot ons genoegen wordt verschaft, de uitvoering van de overeenkomst op te schorten of te weigeren c.q. de overeenkomst voor het nog niet uitgevoerde deel middels eenvoudige schriftelijke mededeling te annuleren, onverminderd ons recht op volledige schadevergoeding Wij zijn gerechtigd zonder nadere aanmaning de overeenkomst te ontbinden zodra koper in gebreke blijft met de stipte nakoming van zijn verplichtingen onder de overeenkomst. 6. KWALITEIT EN AANVAARDING; RECLAMES 6.1. Tenzij door ons nadrukkelijk naar een kwaliteitsnorm is verwezen bezitten de geleverde zaken geen bijzondere eigenschappen De wederpartij heeft de verplichting de afgeleverde goederen bij aflevering op compleetheid en zichtbare beschadigingen te onderzoeken Reclames worden door ons slechts in behandeling genomen indien zij terstond en in ieder geval binnen 14 dagen na ontvangst, althans in ieder geval binnen 14 dagen nadat de gebreken redelijkerwijs konden worden geconstateerd, aan ons worden gemeld. De betreffende zaken dienen vervolgens ten spoedigste op kosten van de wederpartij aan ons te worden geretourneerd, opdat wij de gelegenheid hebben de gegrondheid van de klachten te beoordelen Reclames worden door ons pas in behandeling genomen nadat de wederpartij aan al zijn verplichtingen jegens ons heeft voldaan. Zodanige reclames geven de wederpartij nimmer het recht om betaling achterwege te laten van andere of meer zaken dan waarop de reclames betrekking hebben Indien de wederpartij wenst dat wij elders dan in onze eigen bedrijfsgebouwen een onderzoek instellen naar (vermeende) klachten zullen de daaraan verbonden kosten door die wederpartij aan ons moeten worden voldaan Onverlet het bepaalde in artikel 6.3 verjaren vorderingen en verweren van de wederpartij, gegrond op de stelling dat de geleverde zaken niet aan de overeenkomst beantwoorden, in ieder geval door verloop van één jaar nadat de aflevering is geschied, tenzij schriftelijk anderszins is overeengekomen Zo de geleverde zaken niet voldoen aan de eisen die de overeenkomst stelt zijn wij slechts gehouden tot aflevering van het ontbrekende, herstel van de geleverde zaken of vervanging daarvan, zulks naar onze keuze. Iedere andere of verdergaande aansprakelijkheid is uitgesloten Wij verlenen aan de wederpartij uitsluitend die garantie die wij zelf van onze leverancier verkrijgen. 7. OVERMACHT 7.1. Als overmacht gelden al die omstandigheden buiten onze wil en ons toedoen die van dien aard zijn dat (verdere) naleving van de overeenkomst redelijkerwijze niet van ons kan worden verlangd Als overmacht zullen onder meer, doch niet uitsluitend, gelden: staat van oorlog of beleg en mobilisatieverklaring in Nederland of in het land van herkomst van de te leveren zaken, ingrijpen van overheden, requisitie van voorraden, ingrijpende wijzigingen in de valutaverhoudingen, werkstakingen, uitsluitingen, inkrimping van de productie ten gevolge van gebrek aan grond- en hulpstoffen, overstroming, brand, vervoersstremming en andere omstandigheden die een ernstig belemmerende invloed op productie en/of levering hebben In geval van overmacht hebben wij het recht - naar onze keuze - de overeenkomst, voorzover deze nog niet is uitgevoerd, zonder rechterlijke tussenkomst te ontbinden, dan wel de overeengekomen levertijd te verlengen met de duur van de overmacht. In geen van beide gevallen zullen wij tot enige schadevergoeding gehouden zijn. 8. AANSPRAKELIJKHEID; SCHADEVERGOEDING 8.1. Voor schade die niet aan onze opzet of grove schuld is toe te rekenen dan wel is ontstaan door omstandigheden, die niet voor ons risico komen, zijn wij niet aansprakelijk Niet voor ons risico komt schade als gevolg van opzet of grove schuld van personen dan wel van de ongeschiktheid van zaken van wie c.q. waarvan wij bij de uitvoering van de verbintenis gebruik maken, van uitoefening door een derde jegens de wederpartij van een of meer rechten terzake van een tekortkoming van de wederpartij in de nakoming van het tussen de wederpartij en derden met betrekking tot de geleverde zaken gesloten overeenkomst, van werkstaking, ziekte, in-, uit- en/of doorvoerverboden, transportproblemen, niet-nakoming van de verplichting door toeleveranciers, storingen in de productie, natuur- en/of kernrampen en oorlog of oorlogsdreiging Wij zijn nimmer gehouden tot schadevergoeding die de nominale factuurwaarde van de geleverde zaken, ten aanzien waarvan schadevergoeding wordt gevorderd, te boven gaat. Evenmin zijn wij aansprakelijk voor bedrijfs- of gevolgschade van welke aard dan ook De wederpartij vrijwaart ons van, respectievelijk stelt ons schadeloos voor, alle aanspraken van derden terzake van de verkochte zaken Het in dit artikel bepaalde laat onze wettelijke aansprakelijkheid ingevolge dwingendrechtelijke bepalingen onverlet Wij bedingen alle wettelijke en contractuele verweermiddelen, welke wij ter afwering van onze eigen aansprakelijkheid jegens de wederpartij kunnen inroepen, mede ten behoeve van onze ondergeschikten en niet-ondergeschikten voor wier gedragingen wij ingevolge de wet aansprakelijk zouden zijn. 9. EIGENDOMSVOORBEHOUD 9.1. Wij behouden ons het eigendom voor van de door ons afgeleverde zaken totdat aan ons zijn voldaan: de door de wederpartij verschuldigde prestatie voor alle krachtens de overeenkomst geleverde of te leveren zaken alsook krachtens zodanige overeenkomst verrichte of nog te verrichten werkzaamheden; alle vorderingen wegens tekortschieten van de wederpartij in de nakoming van zodanige overeenkomst(en) Het is de wederpartij niet geoorloofd zich op een retentierecht te beroepen voor wat betreft de bewaringskosten en deze kosten te compenseren met de door hem verschuldigde prestaties Indien de wederpartij in verzuim is ten aanzien van de prestaties als in lid 1 bedoeld zijn wij gerechtigd de zaken die aan ons toebehoren zelf terug te (doen) halen van de plaats waar zij zich bevinden In afwijking van het bepaalde in artikel 9.1 en 10.1 worden de goederenrechtelijke gevolgen van het eigendomsvoorbehoud beheerst door het recht van de staat van bestemming van de goederen indien dat recht terzake van het eigendomsvoorbehoud voor Mastervolt gunstiger bepalingen bevat dan het Nederlandse recht. Het eigendomsvoorbehoud geldt in dat geval voor alle zaken en alle vorderingen waarvoor onder het recht van de staat van bestemming rechtsgeldig een eigendomsvoorbehoud kan worden bedongen. 10. TOEPASSELIJK RECHT, BEVOEGDE RECHTER Op alle rechtsbetrekkingen tussen de wederpartij en ons is Nederlands recht van toepassing De toepasselijkheid van het Weens Koopverdrag is uitgesloten Alle geschillen die direct of indirect voortvloeien uit overeenkomsten waarop deze voorwaarden van toepassing zijn, worden beslecht door de bevoegde rechter te Amsterdam behoudens voorzover dwingendrechtelijke bepalingen anders voorschrijven of indien wij als eisende of verzoekende partij kiezen voor de bevoegde rechter van de woon- of vestigingsplaats van de wederpartij. 11. ALGEMEEN Wanneer een of meer bepalingen uit deze voorwaarden niet rechtsgeldig zouden blijken te zijn blijven de overige bepalingen volledig in stand. In plaats van de eventuele ongeldige bepalingen treden alsdan bepalingen, die de bedoeling van partijen en het door hen beoogde economische resultaat op juridisch effectieve wijze zo dicht mogelijk benaderen, daarvoor in de plaats. Versienummer NL Artikelnummer Dit Powerbook is door Mastervolt Publicity in nauwe samenwerking met de onderstaande bedrijven tot stand gekomen: Wim van Eeden: Concept & art direction Guus Vonk: Tekst Hollandia Printing Heerhugowaard: Druk Artificial Industry: Art impressions Oktober: Fotografie & lithografie Beeldschoon: Fotografie & lithografie Geek Zwetsloot: Fotografie Timo van Leeuwen: Fotografie Arenda Oomen: Fotografie Van Beek: Stock foto Getty Images: Stock foto Masterfile: Stock foto Technisch Atelier Buschman: 3D animaties Writewell: vertaling Engels Alexandra Bölles: vertaling Duits Quick Info Services: vertaling Frans Speciale dank zijn wij verschuldigd aan: Anemone Horse Trucks Philips Nederland Toshiba Information Systems Benelux Robert Bosch BV Ferm BV Pioneer Benelux Sony Nederland Fluke Nederland BV Jungheinrich Nederland BV Kärcher BV Metabo Nederland Borco Höhns Duitsland System Edström Engeland Knott-Winnebago Freeway RVs Australië United broadcast facilities Nederland Scott Medical UK Ltd. Engeland Van Venrooy Utility Vehicles Nederland VDL Berkhof/ BOVA Nederland Böckman Fahrzeugwerke Duitsland Teschner Motorhome Manufacture Duitsland Noyens België Brimos BV Nederland JS Fraser Ltd. Engeland Action Mobil Oostenrijk De Jong en Zn. Leiden Nederland Dlouhy Rettungswagen GmbH Oostenrijk Wiegel Transport Equipment BV Nederland Mario Gräser Duitsland Concorde Reisemobile Duitsland AP van den Berg BV Nederland en diverse anderen die beeldmateriaal ter beschikking gesteld hebben. Tekst, productbeschrijvingen, typografie, foto s en tekeningen kunnen incorrectheden bevatten. Er kunnen hieraan geen rechten ontleend worden. Correcties zullen in een volgende druk worden doorgevoerd. Mastervolt International

83 T H E P O W E R T O B E I N D E P E N D E N T W W W. M A S T E R V O LT. N L