Speekselklieroperatie

Transcriptie

1 Speekselklieroperatie Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2015 pavo 0331

2 Inleiding Uw arts heeft met u besproken dat een operatie aan uw speekselklier nodig is. In deze folder leest u meer over deze operatie, voorbereiding op de operatie, het verblijf in het ziekenhuis en de periode na de operatie. De speekselklieren Speeksel komt uit vele kleine speekselklieren in uw mondholte en uit vier grote speekselklieren buiten uw mond. Via dunne afvoerkanaaltjes wordt het speeksel uit deze klieren naar uw mondholte gevoerd. Speeksel maakt uw eten vochtig en door het kauwen worden de enzymen (stoffen nodig voor de spijsvertering) uit het speeksel door uw eten gemengd. 1 van 8

3 Onder uw onderkaak ligt de onderkaakspeekselklier (glandula submandibularis). Aan beide zijden voor het oor ligt de bijoorspeekselklier (glandula parotis). Deze bijoorspeekselklier bestaat uit twee delen: een oppervlakkig deel en een diep gelegen deel. Tussen deze twee delen in loopt een belangrijke zenuw, de aangezichtszenuw (nervus facialis). Deze zenuw zorgt onder andere voor het sluiten van de lippen, het optrekken van de mond (lachen) en voor het sluiten van de oogleden. Aandoeningen van de speekselklieren In de afvoerkanaaltjes naar uw mond kunnen stenen voorkomen die de afvoer van speeksel belemmeren. Dit veroorzaakt ontstekingen. Ook kunnen gezwellen in de speekselklieren ontstaan. De voorbereiding Pré-operatieve screening Om er zeker van te zijn dat u de operatie lichamelijk aan kunt, wordt u een aantal weken voor uw operatie onderzocht door de anesthesioloog. Dit is de zogenaamde pré-operatieve screening. De anesthesioloog bespreekt de mogelijkheden van anesthesie en pijnbestrijding met u. Verder krijgt u een beperkt lichamelijk onderzoek. Het onderzoek kan uitgebreid worden met aanvullend onderzoek zoals bloedonderzoek, ECG(hartfilmpje) en een longfoto. Soms kan het nodig zijn dat andere specialisten uw conditie beoordelen bijvoorbeeld een internist, cardioloog of longarts. Medicijngebruik Als u bloedverdunnende medicijnen gebruikt, bespreekt de anesthesioloog met u hoeveel dagen voor de operatie u tijdelijk moet stoppen met deze medicijnen. Soms is het nodig om tijdelijk andere medicijnen te gebruiken. Als de anesthesioloog dit niet met u heeft besproken, belt u dan met de pré-operatieve polikliniek om dit aan te geven. 2 van 8

4 Overgevoeligheid of allergie De chirurg, anesthesioloog en verpleegkundige vragen u of u overgevoelig bent voor bepaalde medicijnen, bijvoorbeeld antibiotica. Als u overgevoelig bent, probeert u dan te achterhalen om welk medicijn het gaat. Uw huisarts en apotheek kunnen u hier meestal over informeren. Voorbereiding op de operatie Nuchter zijn Voor deze operatie moet u nuchter zijn. De regels over nuchter zijn leest u in de folder Anesthesie en pré-operatieve screening. Douchen U kunt op de dag van de operatie nog douchen. U mag daarna geen bodylotion etc. gebruiken op uw bovenlichaam. Opname in het ziekenhuis U wordt meestal op de dag van de operatie opgenomen. Wilt u alle medicijnen die u gebruikt, in originele verpakking, meenemen naar het ziekenhuis? U heeft een opnamegesprek met een verpleegkundige. De verpleegkundige stelt u onder andere vragen over uw ziektevoorgeschiedenis, medicijngebruik en algemene conditie. De verpleegkundige informeert u over de gang van zaken op de afdeling en rondom de operatie. Tijdens de operatie mag u geen sieraden, piercings, make-up of nagellak dragen. Ook een gebitsprothese en contactlenzen moeten voor de operatie worden uitgenomen. 3 van 8

5 Ongeveer een uur voor de operatie krijgt u een operatiejasje aan en krijgt u een medicijn waar u rustig of slaperig van wordt. Soms wordt op de verpleegafdeling een infuusnaald in uw arm ingebracht. Als dit niet op de verpleegafdeling is gebeurd, wordt dit op de operatiekamer gedaan. De verpleegkundige brengt u naar de operatie-afdeling. De operatie Een operatie is nodig bij een gezwel, of als uit de ontsteking een abces is ontstaan. Als de onderkaakspeekselklier verwijderd wordt, maakt de chirurg een kleine snee (5 cm) onder de rand van de onderkaak in uw hals. Bij het verwijderen van de oorspeekselklier wordt een snee voor het oor langs tot ongeveer 5 cm onder de kaakrand gemaakt. Oppervlakkige speekselklierverwijdering Bij een goedaardig gezwel of een chronische ontsteking wordt meestal een deel van de klier verwijderd. Hierbij wordt het oppervlakkige deel van de klier vrijgemaakt van alle takken van de aangezichtszenuw en in zijn geheel verwijderd. Dit is zeer nauwkeurig werk, omdat de zenuwtakjes klein zijn en direct tegen het te verwijderen klierweefsel aan liggen. Er wordt vaak een drain (slangetje) achtergelaten, zodat er geen bloed onder de huid kan ophopen. Meestal wordt de drain de volgende dag verwijderd. Totale speekselklierverwijdering Hierbij wordt de hele klier verwijderd. Deze operatie is meestal nodig bij een kwaadaardig gezwel. 4 van 8

6 Na de operatie Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer. Op deze afdeling vinden regelmatige controles plaats van hartslag, bloeddruk, nabloeden etc. Zodra uw situatie stabiel is wordt u overgeplaatst naar de verpleegafdeling. Infuus U krijgt vocht via het infuus. Ook kunnen medicijnen tegen de misselijkheid en antibiotica worden toegediend. Zodra u voldoende drinkt, wordt het infuus verwijderd. Wonddrain Wanneer de drain wordt verwijderd, hangt af van de drainproductie. Meestal is dat op tweede dag na de operatie. Het kan zijn dat u geen wonddrain heeft, omdat niet altijd een drain in de wond wordt achtergelaten. Pijnbestrijding De anesthesioloog heeft pijnstilling voor u afgesproken. Als u nog pijn heeft, zegt u dat tegen de verpleegkundige. U krijgt dan extra of andere pijnstilling. De dag na de operatie mag u weer douchen. Als u naar huis gaat krijgt u een afspraak voor poliklinische controle bij de chirurg. Eten en drinken U krijgt koude vloeibare dranken en maaltijden. De dag na de operatie mag u alles weer eten en drinken zoals u gewend bent. De wond De wond is gesloten met hechtingen. Op de wond zit een dunne huidkleurige pleister. De hechtingen worden na één week verwijderd. De wond geneest snel. Het litteken vervaagt meestal na een aantal maanden. 5 van 8

7 Scheren Bij het scheren zorgt u ervoor dat u niet te dicht in de buurt van de wond komt. De zenuwen Als zenuwen niet volledig meer functioneren dan duurt het lang (soms zes maanden) voordat het herstel volledig is. Het gemis van één of twee grote speekselklieren blijkt geen problemen op te leveren. Naar huis U mag het ziekenhuis verlaten als de uitslagen van het bloed goed zijn en de wond er goed uitziet. Microscopisch onderzoek Het weefsel dat bij de operatie is verwijderd, wordt microscopisch onderzocht. Dit onderzoek duurt ongeveer een week. Uit dit onderzoek blijkt of er kankercellen in het weefsel zitten. Als er kankercellen zijn, moet de rest van uw speekselklier ook nog weggehaald worden met een tweede operatie. De chirurg vertelt u van tevoren of er kans is dat dit bij u nodig is. Opnieuw klachten Als uit het onderzoek blijkt dat u een goedaardige gezwel heeft, het zogenaamde menggezwel, kan dit gezwel weer terugkomen. Dit betekent dat u dan weer geopereerd moet worden. 6 van 8

8 Mogelijke complicaties Bij elke operatie bestaat de kans dat er bloedingen en infecties optreden. Daarnaast kunnen de volgende complicaties optreden: Beschadiging van een gevoelszenuw van de onderkaak. Vlak langs de onderkaakspeekselklier loopt een gevoelszenuw. Deze zenuw kan tijdens de operatie beschadigen. Soms is het gevoel van uw onderkaak na de operatie wat verminderd. Meestal is dat tijdelijk. Beschadiging van de aangezichtszenuw. Bij de operatie aan de oorspeekselklier kan de aangezichtszenuw beschadigen. Vaak ontstaat dan een tijdelijke (meestal gedeeltelijke) uitval van de functie van één of meer aangezichtsspieren. Het ooglid kan daardoor niet meer sluiten of de mondhoek hangt. De kans dat een zenuw wordt doorgesneden is erg klein. Bij een kwaadaardig gezwel kan het nodig zijn om de aangezichtszenuw of een deel ervan mee te verwijderen. Soms kan al tijdens de operatie een zenuwtransplantaat worden ingehecht. Als dit niet mogelijk is, kan dat soms alsnog tijdens een hersteloperatie worden gedaan. Syndroom van Frey. Tijdens of na het eten kunt u last krijgen van transpiratie bij uw oor. Dit wordt het syndroom van Frey genoemd. Het kan hinderlijk zijn maar het kan geen kwaad. Er zijn crèmes die de transpiratie soms kunnen verminderen. Bijverschijnselen Vaak vermindert het gevoel in uw oor(lelletje) en de huid voor het oor. Dit kan soms weer herstellen. Problemen Als zich nog problemen voordoen als u weer thuis bent, dan belt u met de polikliniek Chirurgie. 7 van 8

9 Leefregels na de operatie Om de kans op complicaties te verkleinen en uw herstel te bevorderen raden wij u aan om: De eerste zes weken na de operatie geen scherpe kruiden te gebruiken in uw eten, geen hard voedsel te eten en geen alcohol te gebruiken. Vanaf de tweede dag na de operatie mag u weer douchen. Na twee weken mag u weer in bad en gaan zwemmen. De eerste twee weken na de operatie geen zwaar (huishoudelijk) werk te doen en niet te sporten. Het litteken te beschermen tegen de zon met een zonnebrandmiddel met hoge beschermingsfactor. Tot slot In deze folder is een algemeen beeld gegeven van het verloop van de opname en de operatie. Het kan zijn dat uw opname anders verloopt dan hier is beschreven. Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, dan kunt u deze tijdens uw opname stellen aan de afdelingsverpleegkundigen of de chirurg. Als u voorafgaand aan de opname of na ontslag uit het ziekenhuis nog vragen heeft, dan kunt u op werkdagen tussen uur bellen met de polikliniek Chirurgie. Zij zijn graag bereid uw vragen te beantwoorden. Ook voor het maken of verzetten van een afspraak bij de polikliniek Chirurgie belt u voor alle locaties naar tel. (078) van 8