Marokko groepsreis 15 dagen

Transcriptie

1 Marokko groepsreis 15 dagen

2 Marokko groepsreis, met mix van Moorse en Franse invloeden, Arabisch maar ook Afrikaans. Kleine groep, ervaren Nederlandse reisleiding, zorgvuldig geselecteerde accommodaties. Van dag tot dag Overnachtingen 1 Casablanca 1 nacht 2 t/m 3 Rabat 2 nachten 4 t/m 5 Fes 2 nachten 6 t/m 7 Erfoud 2 nachten 6 t/m 9 Dades kloof 2 nachten 10 t/m 11 Zagora 2 nachten 12 Ouarzazate 1 nacht 13 t/m 15 Marrakech 2 nachten Prijs vanaf 1.185,- Vertrek: op zaterdag Marokko groepsrondreis, Arabische en Afrikaanse mix Het is een komen en gaan geweest in dit meest westelijke deel van Afrika. Phoeniciërs en Romeinen waren vluchtige bezoekers van Marokko, dat in het Arabische wordt aangeduid als 'daar waar de zon ondergaat'. Berbers, Arabieren en Fransen hun lieten hun sporen achter Zo is naast Arabisch, het Frans de tweede taal. Maar ook zul je ervaren dat het land het met haar drukke bazaars, moskeeën en vele Moorse invloeden overduidelijk islamitisch is georiënteerd. De variatie in het landschap, besneeuwde bergen, uitgestrekte zandvlaktes, is vergelijkbaar met de diversiteit van de bevolking. In het Rif- en Atlasgebergte wonden de Berbers, de oorspronkelijke bewoners van dit gebied, met hun eigen dialect en eeuwenoude tradities. Marokko wordt door meer tegenstelling gedomineerd. Het mondaine mediterrane karakter van Marrakech bijvoorbeeld staat in schril contrast met afgelegen Berberdorpjes. Hippe meiden met grote zonnebrillen en snelle brommertjes, tegenover getatoeëerde plattelandsvrouwen op zwaarbeladen muildieren. Je ziet in de bazaars jongens in trendy jeans hand-in-hand met mannen in lange wollen mantels met punt capuchon. De relatie die met de buurlanden Algerije en Mauritanië verbetert met de dag en het land staat bekend als stabiel, met een hoog tolerantiegehalte. Couscous en tajine zijn de traditionele gerechten, muntthee is het drankje bij uitstek en verrassend zijn de flensjes-met-duizend-en-één-gaatjes bij het ontbijt.

3 Marokko groepsreis 2017.

4 {source} <!-- You can place html anywhere within the source tags --> <script type="application/ld+json"> { "@context": " "@type": "Product", "name": "Marokko groepsreis 15 dagen", "offers": { "@type": "AggregateOffer", "lowprice": "1.185", "pricecurrency": "EUR" }, "aggregaterating": { "@type": "AggregateRating", "ratingvalue": "9,3", "bestrating": "10", "worstrating": "1", "reviewcount": "19" } } </script> <script language="javascript" type="text/javascript"> // You can place JavaScript like this </script> <?php // You can place PHP like this?> {/source}

5 Dag tot dag DAG 1 - VLUCHT NAAR CASABLANCA Gevlogen wordt met Royal Air Maroc, het is een rechtstreekse vlucht! Casablanca is niet de hoofdstad van Marokko, maar geniet wel wereldwijde bekendheid door de Hollywood film. Ben je in het bezit van een Nederlands of Belgisch paspoort, dan heb je geen visum nodig! Onze vaste chauffeur staat met een schoon gepoetste bus te wachten voor zijn ritje naar het centraal gelegen hotel. DAG 2 - HASSAN II MOSKEE CASABLANCA EN RABAT (180 km) Na een korte stadstoer, met gelegenheid de kolossale Hassan II moskee te bezoeken, rijd je over de kustweg langs de Atlantische Oceaan noordwaarts en verruilen we Casablanca voor de hoofdstad van het land: Rabat. Blauw is hier de overheersende kleur. Dit is de eerste van de vier koningssteden die we zullen bezoeken. Fes, Meknes en Marrakech zijn de overige drie. Als je door de smalle straatjes loopt proef je die typisch Marokkaanse sfeer; geurende eetkraampjes, ambachtelijke werkplaatsjes en overal wordt koopwaar aan de man gebracht. Ben je een echte shopper en houd je een beetje van onderhandelen, dan is er de Rue des Consuls. Ook s avonds is het rond het hotel een drukte van belang, een prettige mix van Arabische en Zuid-Europese impressies. DAG 3 - CITY TOUR RABAT We bezoeken het mausoleum van Mohammed V, tevens nog steeds de laatste rustplaats van Koning Hassan II. Een waar pelgrimsoord. Dat Rabat als Romeinse nederzetting heeft gefungeerd bewijzen de ruïnes en opgravingen van Chella. Het paleis van de populaire koning Mohammed VI, omgeven door fraai aangelegde tuinen, trekt eveneens veel belangstelling. Het is wachten op 'de wacht'. Dan is het weer tijd om een theesalon in te duiken, er zijn er genoeg en er heet er altijd wel één Café de Paris. DAG 4 - VIA ROMEINSE VOLUBILIS NAAR FEZ (280 km) Onderweg naar Fes bezichtigen we Volubilis. Het is verreweg de belangrijkste Romeinse opgraving in Marokko. De stad beleefde haar bloeiperiode in de 2e en de 3e eeuw. In het open veld tussen vijgen- en olijfbomen tref je de restanten van deze oude Romeinse nederzetting. Prachtige mozaïekvloeren met kleurrijke jachttaferelen tonen aan dat hier in het begin van onze jaartelling riante herenhuizen hebben gestaan. In de oudheid was Volubilis hofleverancier van olijfolie en graan voor de Romeinse Staat. Behalve de ruïnes van de stad zijn ook de imposante oude olijfbomen te zien. Iets verder ligt Moulay Idriss, één van de belangrijkste religieuze plaatsen van het land. In Meknes lopen we door de Bab al Mansour de keizerlijke stad binnen en bekijken de tombe van Moulay Ismaïl,

6 alleenheerser in de 17e eeuw. Onder zijn bewind werd Meknes in 1675 voor bijna 50 jaar de zetel van het rijk van de Alawieten. In die korte periode liet deze sultan de stad volbouwen met prachtige bouwwerken, waaronder deze tombe, een waar praalgraf. DAG 5 - MET LOKALE GIDS DE MEDINA VAN FEZ IN Zoals in alle koningssteden is er sprake van een modern deel, de ville nouvelle, en een oud deel, Fes el Bali, met daarin de bazaar. In de ommuurde souq, een ingenieus netwerk van stegen en gangen, ruik je van verre de beroemde leerlooierijen. In grote verfbaden worden de huiden ondergedompeld om hun kleur te krijgen. Het gele leer wordt onder andere gebruikt voor babouches, de puntige Marokkaanse slippers waaraan je een echte inwoner van Fes herkent. Verder dwalen door de oude binnenstad, één groot doolhof van steegjes en gangetjes, met wolververs en koperslagers, bedelende blinden en bejaarden, en toeristen met blaadjes munt voor de neus om de penetrante lucht van de leerlooierijen tegen te gaan. Wees niet bang om te verdwalen tussen de prachtige paleizen en Koranscholen, verdwalen doe je toch. Het zijn uiteindelijk de behulpzame jonge Marokkaantjes die je bij de hand pakken en er voor zorgen dat je weer bij één van de vier belangrijke stadspoorten terecht komt. DAG 6 - FES - MIDELT - ERFOUD (460 km) We laten de koningsstad Fes achter ons en steken de Middel-Atlas over op weg naar Erfoud. Deze dag is een reisdag, maar we zullen regelmatig stoppen en onderweg is er voldoende te zien. Als er één dag kans is aapjes te ontmoeten is het vandaag, in de cederbossen bij Azrou. Bergmeertjes en pijnboomwouden maken de weg landschappelijk interessant, en misschien is er onderweg een mooie picknickplek te vinden. De route slingert langs authentieke dorpjes en nomadententen, af en toe moet er gestopt worden voor schapen, of ezels die de weg blokkeren. Na al het groen dat we gezien hebben krijgen we nu te maken met aardetinten: rood, geel en bruin. De woestijn dient zich aan. DAG 7 - ZANDDUINEN VAN MERZOUGA Moving Sands. Facultatief is het vandaag mogelijk verder de woestijn in te trekken. Per 4-wheel-drive naar de verschuivende duinen. Erg Chebbi, zoals dit deel van de Sahara genoemd wordt, is het enige gebied van Marokko waar je het verschijnsel van zich verplaatsend zand tegenkomt. Over pistes rijd je naar het afgelegen Merzouga, de

7 chauffeurs laten je fossielen en verborgen zoutmeertjes zien. De zonsop- of ondergang meemaken vanaf de top van een hoge zandduin is een bijzondere ervaring. De kosten zijn afhankelijk van het aantal deelnemers, gemiddeld zo'n 25 euro p.p. DAG 8 - VAN SAHARA VIA DE ATLAS NAAR DADES KLOOF (220) Bagage in de bus, klaar voor een nieuw traject. We verruilen het zand en de stof van de Sahara voor natuur en architectuur en rijden, met een stop in Tinerhir, naar de Dades kloof. Het laatste stuk van de route voert over een bergkam met in de verte groene oases vol dadelpalmen. De weg slingert zich diep het Atlasgebergte in. De roodbruine vestingstadjes met lemen huizen, torens en ommuurde erven maken het plaatje compleet. Als er plaats is slapen en eten bij Chez Pierre. DAG 9 - WANDELEN DADES KLOOF Na de drukte van de grote steden is het heerlijk toeven in de Dades kloof. Ons hotel is het startpunt van vele mooie wandelroutes. Je loopt soms over geitenpaadjes tussen oprijzende steile wanden van 300 meter hoog, dan weer langs heldere beekjes of door groene velden. Ook voor wie het wat rustiger aan wil doen heeft de omgeving met haar frisse buitenlucht genoeg te bieden. De avondmaaltijd zal zeker smaken! DAG 10 - VIA DE WEG VAN DE 1000 KASBA'S NAAR ZAGORA (320 km) Een indrukwekkende rit langs felroze oleanderstruiken en grijsbruine bergen brengt ons naar de meest zuidelijke plaats van de route: Zagora. Overal zie je kasba's, terra kleurige lemen forten, van soms honderden jaren oud. Het zijn lemen burchten die vroeger de bewoners bescherming boden tegen vijandige stammen en dienden ook als opslagplaats voor de oogst. Omdat er zoveel van deze prachtige gebouwen aan deze weg staan wordt dit ook wel de 'route van de 1000 kasba's genoemd. ook doen ze soms dienst als filmdecor zoals Gladiator en de Jewel of the Nile. Het hotel dat vanavond gebruikt word is ook gebouwd als een kasba. Na de check in kun je het woestijnzand in het zwembad van je afspoelen.

8 DAG 11 - ZAGORA VRIJE DAG Vrij. Vanuit de oase van Zagora kunnen we naar het plaatsje Tamegroute met zijn moskeeën met groene daken en witte minaretten. In een eeuwenoude bibliotheek worden even oude Korans bewaard. Maar ook is deze oase de plaats bij uitstek om een kamelentrek te maken; Timbouctou 52 jours.vroeger vertrokken hier de grote karavanen naar Timboektoe in Mali. Nog altijd is Zagora de plaats waar veel mensen uit de omtrek heen komen om inkopen te doen. Ook het zwembad is er nog als plaats van verkoeling, uiteindelijk is het ook vakantie! DAG 12 - KASBA'S TAOURIRT EN AÏT BENHADDOU (185 km) We vertrekken naar wat de poort tot de woestijn wordt genoemd, het stadje Ouarzazate. Onderweg worden aardewerken schalen en ongeglazuurde potten aangeboden. Twee van de belangrijkste en grootste kasba''s vinden we in dit gebied: Taourirt en Aït Benhaddou. Terecht worden beide beschouwd als de mooiste kasba's van Marokko! Ook zien we veel ooievaars, de hoge lemen torens van de kasba's dienen tegenwoordig als uitstekende broedplaatsen. Overnachting in Ouarzazate. DAG 13 - AANKOMST MARRAKECH (220 km) Langs riviertjes en notenbomen rijden we naar Marrakech. We passeren de Tizi n Tichka-pas (2260 meter), de weg is bochtig en slingert zich over de Hoge Atlas. In een Berberdorpje gebruiken we de lunch. Vervolgens bereiken we Marrakech en maken we ons op voor de laatste inkopen. Het oude stadscentrum is omringd door terracotta kleurige stadsmuren. Dan is er nog dat wereld beroemde plein: Djema El Fna. Aan het eind van de middag verschijnen de eerste kraampjes en eettentjes en tegen de avond is het hele plein vol. Voor een luttel bedrag eet en drink je, terwijl slangenbezweerders, muzikanten en jongleurs zorgen voor het nodige vermaak, op een bijzonder locatie. Een blijvende herinnering. DAG 14 - MAGISCH MARRAKECH In de bazaar van Marrakech kun je alles kopen wat je elders in het land gezien hebt; lampen, kleden, kaftans, houten koperwerk. Wie van grand hotels houdt moet zeker een kijkje gaan nemen in het La Mamounia (1929); bestel een café au lait en proef de sfeer van vervlogen tijden. Maar waar Marokko vooral bekend om staat zijn de mozaïeken en tegelmotieven, fonteinen en interieurs. Het uit de 19e eeuw daterend Palais de la Bahia is hier een mooi voorbeeld van, evenals de vele riads, oude herenhuizen die tot hotel of restaurant zijn omgetoverd.

9 DAG 15 - TERUGVLUCHT MET ROYAL AIR MAROC Transfer naar het vliegveld van Marrakech voor de binnenlandse vlucht naar Casablanca en vervolgens de rechtstreekse vlucht door naar Amsterdam. Aankomst Schiphol: zaterdag in de namiddag. Deze dag kan ook de start zijn van een aantal dagen verlenging in Marrakech, of het aan de kust gelegen oud Portugese Essaouira. Royal Air Maroc vliegt dagelijks naar Amsterdam, dus het aantal dagen is zelf te bepalen. Prijsindicatie verlenging is 45 euro p.p. in comfortabele Riad accommodatie op basis van b.b.

10 Praktische info Vervoer Tijdens deze reis maken we gebruik van één bus met één vaste chauffeur. De bus is tevens voorzien van airconditioning. Anders dan bij veel andere organisaties rijdt iedereen in de zelfde bus, de groep wordt niet over twee kleinere busjes 'verdeeld'. De bus heeft altijd meer stoelen dan het aantal deelnemers. De directe vlucht tussen Amsterdam en Casablanca wordt standaard uitgevoerd door Royal Air Maroc, Accommodatie Je verblijft over het algemeen in kleinschalige hotels. Een aantal hotels daarvan heeft een zwembad. Hotels zijn gekozen op ligging, comfort, sfeer, architectuur (Kasbahs) en service. Alleenreizenden worden ingedeeld met andere alleenreizenden van hetzelfde geslacht. Wil je niet ingedeeld worden met een andere deelnemer, dan kun je tegen bijbetaling een éénpersoonskamer boeken. Dit moet je bij het boeken van de reis aangeven. Bij accommodatie aantal hotels die tijdens de reis gebuikt kunnen worden. De reis is inclusief ontbijt. De lunches en diners zijn niet inbegrepen. Lunchen doen we soms onderweg in overleg met de reisbegeleider. Voor het avondeten wordt er meestal een suggestie gedaan voor een bepaald restaurant; het staat iedereen echter vrij hier wel of niet aan mee te doen. Reisleiding Bij deze reis reist altijd een ervaren Nederlandse reisleider mee, ongeacht het aantal deelnemers. Ervaring, we doen deze reis al sinds 2001, heeft ons geleerd dat lokale reisleiders helaas niet iets aan de reis toevoegen. Reisleiders zijn echter geen gids. Verwacht van hem/haar dus geen uitgebreide verhalen over de geschiedenis, of monumenten, maar beschouw hem/haar als aanspreekpunt en centrale figuur voor de uitvoering van de reis. Onze reisleiders hebben wel veel ervaring in het land en met de reis, en beschikken over een netwerk lokale contacten. Hij/zij laat je kennis maken met het hedendaagse Marokko, weet de restaurantjes waar je anders niet terecht zou komen, en laat je profiteren van zijn/haar kennis van het land. Prijs De reissommen van de groepsreizen zoals vermeld op de website zijn per persoon op basis van indeling. PRIJSGARANTIE ALS JE EENMAAL GEBOEKT HEBT - HET KAN VOORKOMEN DAT ER FEITEN OF OMSTANDIGHEDEN ZIJN DIE STERK VAN INVLOED ZIJN OP DE OORSPRONKELIJKE PRIJS. B.V. FLINKE VERHOGING VAN DE LUCHTHAVEN TAX, OF WAARDE VERMINDERING VAN DE EURO. OP GROND VAN DE ANVR REISVOORWAARDEN MAG DIT AAN DE KLANT WORDEN DOORBEREKEND. ONDANKS DAT DIT DUS IS TOEGESTAAN ZULLEN WIJ HIER GEEN GEBRUIK VAN MAKEN. PRIJS IS PRIJS, GEEN RARE FRATSEN ACHTERAF! De reissommen op onze website kunnen wel veranderen. Dit is afhankelijk van de bezetting, vluchtbeschikbaarheid

11 en tijdstip van boeking. Het kan bijvoorbeeld ook komen doordat luchtvaartmaatschappijen hun tarieven veranderen, de goedkope klasse niet meer te boeken is, of dat er sprake van een nieuwe toeslag is. Het kan dus gebeuren dat reizigers op dezelfde reis een andere reissom hebben betaald. Normaal gesproken geldt: hoe vroeger je boekt, hoe goedkoper de reis. Onze prijzen zijn dus flexibel, de gepubliceerde reissom op onze website op het moment van boeking is van toepassing voor de reis. Programma Het programma wordt zoveel mogelijk aangehouden als is aangegeven; het kan echter voorkomen dat er toch afwijkingen zijn b.v. dat een programma onderdeel in de middag wordt afgewerkt i.p.v. in de ochtend, of op een andere dag. Soms zijn deze wijzigingen pas tijdens de reis bekend, een enkele maal al voordat de reis begint. Van wezenlijke wijzigingen die bekend zijn voor de reis wordt van te voren melding gemaakt. Het uitgebreid programma is te lezen bij dag tot dag. Groepsgrootte De grootte van de groepen ligt tussen de 8 en 13 deelnemers, een enkele keer kan hiervan afgeweken worden b.v. als de laatste boeking meerdere personen betreft. Soms is er sprake van een andere nationaliteit maar nagenoeg altijd zijn het Nederlanders en Vlaamssprekende Belgen. Van de deelnemers wordt naast een goede lichamelijke conditie en de nodige flexibiliteit, een positieve houding verwacht ten opzichte van waarden en normen van het gastland. Klimaat Marokko grenst aan de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, in het binnenland torent het Atlasgebergte hoog boven je uit. De fijnste tijd om te reizen in is het voor- en najaar, dan is het klimaat op zijn best. De zomermaanden juni, juli en augustus zijn erg warm. Toch is de hitte draaglijk in deze tijd. De droge lucht zorgt voor een lagere gevoelstemperatuur dan de thermometer aangeeft. Als je vroeg in de ochtend op pad gaat en het 's middags rustig aan doet, dan is reizen in de zomer goed te doen. Bekijk deze website voor het weerbericht: Temperatuur ºC (max. + min.) Rabat Fes Marrakech januari 17 (8) 15 (6) 18 (5) februari 18 (9) 16 (8) 20 (8) maart 20 (10) 18 (9) 23 (9) april 22 (12) 19 (10) 27 (11) mei 24 (14) 22 (12) 29 (14) juni 26 (16) 27 (17) 33 (18) juli 28 (18) 32 (19) 38 (20)

12 augustus 29 (19) 32 (19) 37 (20) september 27 (18) 29 (17) 33 (18) oktober 25 (15) 23 (14) 28 (15) november 21 (12) 19 (10) 23 (10) december 18 (9) 16 (8) 18 (6) Reisdocumenten Voor Marokko is voor mensen met een Nederlands of Belgisch paspoort geen visum vereist. 'n Identiteitskaart is onvoldoende om het land binnen te komen. Het e-ticket wordt je toegestuurd in de week van vertrek. Gezondheid Vaccinaties zijn niet verplicht. Wie absoluut geen risico wil nemen wordt vaccinaties DTP, tyfus en Hepatitis A aangeraden. Vaccinaties en informatie hierover zijn te verkrijgen bij een lokale GGD of bij de eigen huisarts. Voor een advies per land kun je deze site bekijken: Vooral in de zomer verlies je veel vocht door transpiratie, in combinatie met reizigersdiarree kan dit uitdroging veroorzaken. Aangeraden wordt om altijd een fles water bij je te dragen en zo vaak mogelijk te drinken. Kleding Als gast in een land worden lokale gebruiken graag gerespecteerd. In sommige plaatsen kun je je net zo kleden als bij ons. In het binnenland is men echter traditioneler maar ook hier wordt over het algemeen geen aanstoot genomen aan de westerse manier van kleden. Wordt er een moskee bezocht dan is gepaste kleding wel noodzakelijk, vrouwen kunnen voor de zekerheid een hoofddoek meenemen. In het voor- en naseizoen kan een trui of vest s avonds aangenaam zijn en in de winter is warme kleding echt noodzakelijk. Bagage Kan het best mee genomen worden in één niet té grote koffer, rugzak of handzame tas. Naast je normale reisbagage (max. 20 kilo) en een reisgids over Marokko (op onze literatuurlijst staan er enkele vermeld) verdient het aanbeveling de volgende artikelen mee te nemen: * geldbuidel (b.v. voor op de heup, of onder je kleren) * imodium (anti-diarree-middel) en/of entosorbine, ORS (zoutoplossing tegen uitdroging) * EHBO-spulletjes, muggenolie * zonnebril, iets voor op het hoofd tegen de zon, zonnecrème * oordopjes (vooral in de grote steden veel lawaai), wekker * adapter (eurostekker) * zwemkleding (sommige hotels hebben een zwembad), badlaken

13 * reisverzekering + kopie van de polis!! * keeltabletten (airconditioning slaat op de keel) * stevige (wandel)schoenen * in de maanden december, januari, februari en maart een regen-/windjack Geld De munteenheid in Marokko is de Dirham. Bekijk voor de actuele koers: Neem geen Dirhams mee vanuit Nederland, de koers is dan erg ongunstig. Het beste om mee te nemen zijn cash euro s. In Marokko is het goed mogelijk om te 'pinnen'.mits je je pasje activeert voor geld opnemen buiten Europa. Natuurlijk bepaal je zelf voor een groot gedeelte hoeveel je uitgeeft, maar misschien is 600,- p.p. (voor 15 dagen) voor entrees, eenvoudige drankjes, maaltijden en fooien een indicatie. Goed gebruik is om gezamenlijk een pot te maken voor fooien en waar zo nu en dan een gids uit betaald kan worden. Ervaring heeft ons geleerd dat dit iedereen veel gemak oplevert. De inleg is afhankelijk van de groepsgrootte, maar zal tussen de 35 en 45 euro bedragen. Excursies Alle belangrijke excursies tijdens de reis zijn inbegrepen. Er hoeft dus niet voor excursies extra bijbetaald te worden zoals bij veel andere reisorganisaties wel het geval is. De entrees zijn niet bij de totaalsom inbegrepen. Het totaal aan entrees tijdens de reis wordt op 20,00 geschat. In Erfoud kan per 4-wheeldrive naar Merzouga gereden worden, in Zagora kan een kamelentrek gemaakt worden.. Communicatie Mobiel bellen gaat goed. Is het erg belangrijk voor je dan kun je het beste contact opnemen met je provider. In diverse plaatsen zijn internetmogelijkheden. Tijdsverschil Het is in Marokko in de winter 1 uur vroeger dan in Nederland. In de zomer is dat 2 uur. Voltage Het voltage in Marokko is 220 volt in de nieuwe gebouwen, 110 volt in de oude gebouwen. Soms zijn beide aanwezig. De stopcontacten zijn van het Franse type. Zie ook: Links De volgende websites geven informatie over diverse aspecten van Marokko (cultuur, natuur, reizen, politiek, praktische tips, etc.): Marokkaans volksverhaal over de dode die terug kwam.

14 Om in de sfeer te komen Bazar(Rotterdam, Amsterdam) Buitenlandse ZakenReisadvies Marokko Ramadan De Ramadan heeft voor westerse toeristen leuke en minder leuke kanten. Waar je in de praktijk mee te maken krijgt is het volgende: overdag is het zeer aan te raden niet (te opzichtig) in het openbaar te eten en te drinken en overdag zal het overal wat rustiger zijn. s Avonds is het juist drukker, er heerst dan een uitgelaten stemming, vooral in de buurt van moskeeën. De openingstijden kunnen aangepast zijn en restaurants kunnen overdag gesloten zijn. Verder zal men in de landen waar alcohol geschonken wordt, ook s avonds terughoudender zijn. Musea, kantoren en banken zijn vaak s middags eerder gesloten. De sites zijn o.h.a. wel geopend. Tegen zonsondergang kan het moeilijk zijn een taxi te krijgen omdat iedereen dan op tijd naar huis wil om te eten. Tijdens de Ramadan bieden we geen rondreizen naar Marokko aan. Ook tijdens het jaarlijks slachtfeest, dat 3 dagen duurt, reizen we niet. Sites en bazaars zijn dan nagenoeg gesloten. Overige feestdagen in 2016 Tot slot We proberen alle reizen uit te voeren conform de verwachtingen die je redelijkerwijs van deze reizen mag hebben. Door de bestemmingen die wij aandoen hebben de reizen een avontuurlijk karakter. Dingen veranderen in de loop van het seizoen, visumregels worden aangescherpt, plotseling is er sprake van een onvoorziene belasting, toeslag, etc. Ook kennen we niet alle hotelkamers van de hotels die tijdens de reis gebruikt worden en weten we soms niet van te voren in welke bus gereden gaat worden. Zijn er feiten of dingen die tijdens de reis echt anders zijn dan je op grond van onze informatie mocht verwachten, laat dit dan duidelijk en tijdig, d.w.z. tijdens de reis weten, eerst aan de reisleiding, als dat niet werkt aan ons kantoor. Soms is er enkel sprake van miscommunicatie en kan er met weinig moeite een probleem worden verholpen.

15 Literatuurlijst Literatuurlijst Marokko - Rosetta Reizen Algemeen * 'Te gast in Marokko', Informatie Verre Reizen * Geschiedenis van Marokko, Herman Obdeijn, Bulaa * Landenreeks Marokko, Wout Lentjes, KIT Publishers * Het badhuis - Tussen hemel en hel * Culture Shock!: Morocco, Orin Hargraves, Kuperard * 'Tussen hoofddoek en string', Kees Beekmans, * 'Couscous op zondag', Khadidja Arib, Uitgeverij Balans * 'Poldermarokkanen - ' Fouad Laroui, De Geus Romans en reisverhalen * 'Piloot van goed en kwaad', Joost Conijn, De Bezige Bij * Aroemi, aroemi - Een vreemdeling in Marokko, Hein de Haas, * Een verblindende afwezigheid van licht, Ben Jelloun, De Geus * Marokko voor beginners', Kees Beekmans, Uitgeverij L.J. Veen * 'Sirocco', Kees Beekmans, L.J. Veen * De eerste liefde is altijd de laatste, Tahar Ben Jelloun, De Geus * Een gebroken man, Tahar Ben Jelloun, De Geus * Gewijde nacht, Tahar Ben Jelloun, Het Wereldvenster * De tanden van de topograaf, Fouad Laroui, Van Oorschot * Bruiloft aan zee, Abdelkadir Benali, Poema Pocket * De langverwachte, Abdelkader Benali, Vassallucci * De dagen van Sjaitan, Said El Haji, Maarten Muntinga * Nooit geschreven brief aan mijn vader, Karima, Bulaaq * Een straat in Marrakech, Elizabeth Warnock Fernea, Bulaaq * 'En de akker van de wereld'', Dola de Jong - Athenaeum Boekhandel * De voeten van Abdullah, Hafid Bouazza, Prometheus Groep * Dure auto van Said, W. Homan, Wolters-Noordhoff B.V. * Het verboden dakterras, Fatima Mernissi, Sirene * Een man met suikerhaar, Sjoerd Venema, Podium * Jaren van Lood - Een familiekroniek ( ), Sietske de Boer * 'Het land van zijn vader', Greta Riemersma, Podium * 'De weg naar Mekka', Jan Leyers, Van Halewyck

16 Kinderboeken * 'Op bezoek in Marokko', Frank Glissenaar,, KIT Publishers * 'Mijn reis', een inspirerend vakantie-dagboek', M. Hagen, Querido Reisgidsen * Marokko (Dominicus reeks), Remco Ensel, Gottmer * Nelles Guide: Marokko, Berthold Schwartz, Het Spectrum * Trotter Marokko, uitg. Lannoo * Morocco, Matt Fletcher, Lonely Planet * Morocco Handbook, Justin McGuinness, Footprint * Insight Guide Morocco, uitg. Cambium * Morocco (The Rough Guide), Mark Ellingham, Penguin * Marokko (Kunst-Reiseführer), Arnold Betten, Dumont * Marokko, D. Schetar, Elmar Kookboeken * World food Morocco, Lonely Planet * The Moroccan Collection, Hilaire Walden Films * Casablanca * Babel * The Sheltering Sky * Cry no more * Hideous Kinky * Les Temps Qui Changent

17 Reisverslag Marokko 15 daagse groepsreis van Rosetta Reizen reisverslag Reisleidster; Françoise Haeck. Er is een probleem. Het kantoor heeft mij gevraagd, om een verslag van de reis te schrijven. Maar..., ik ben van oorsprong Française. Mijn Nederlands is goed, maar schrijven is nog steeds een probleem. Dus spreken we af, ik lever de tekst, en het kantoor mag redigeren. Lees het verlag s.v.p. op deze manier. Dag 1 Amsterdam-Casablanca Als eigenlijk altijd vlieg ik mee vanaf Schiphol, en ontmoet de mensen bij de chek- in. We maken kennis en ik doe mijn best om de juiste namen bij de juiste gezichten te onthouden. Ons vliegtuig is 20 minuten vertraagd, helaas minder vakantie! Iets meer dan 3 uur later landen we in Casablanca. Achter de douane staat iemand van het lokale agentschap ons op te wachten. In de hal van het vliegveld zijn wat geldautomaten, die door de deelnemers worden geplunderd. Met een tijdelijke busje vertrekken we naar ons hotel. Morgen komt onze eigen bus met vaste chauffeur, waar ik eerder mee gereisd heb. Nadat de kamers zijn verdeeld, lopen we nog even een rondje. Veel meer tijd is er niet over, en na wat geklets is iedereen dood moe en zoekt, zijn, haar, of hun kamer op. Onze eerst naar in Marokko. Dag 2 Casablanca- Rabat De bus en chauffeur zijn er ruim op tijd. Ik stel onze chauffeur aan de groep voor, en we rijden naar de Hassan II moskee aan de sjieke boulevard La Corniche. Deze gigantische moskee is voorzien van de modernste snufjes, en ligt gedeeltelijk in zee. Iedereen koopt zelf een toegangskaartje, en we nemen de Engelstalige rondleiding van tien uur. Na de rondleiding rijden we door naar Rabat. Voor de lunch stoppen we onderweg in Mohammedia, een havenplaatsje, en eten in één van de vele visrestaurantjes daar. Het afrekenen verloopt nogal traag, en dus maak ik van de gelegenheid gebruik om samen met een van de reizigers een hele berg waterflessen in te slaan, voor onderweg. In de middag rijden we langs de mooie en rijke kust, Rabat binnen. Eerst bezoeken we Chellah en het Mechouar. Daarna rijden we naar het hotel. Enthousiast vertel ik de groep dat ons hotel het mooiste terras van heel Rabat heeft. waar je lekkere koffie kunt drinken. Het hotel, in koloniale stijl gebouwd, ligt vlak bij het station, super centraal. Mooi verteld, maar het terras blijft opgebroken. Na aankomst gaat iedereen zijn eigen gang en loop ik de stad in om een restaurant te reserveren. Om uur gaan we met de meesten van de groep, de stad in om te eten.

18 Dag 3 Rabat Een heerlijke zonovergoten dag en vandaag is een stadswandeling gepland. Comfort, dus toch vakantie. We wandelen we om negen uur vanuit de Ville Nouvelle, via de oude medina naar de Kashba des Oudayas. In de medina kopen we wat traditionele zeep en scrubwashandjes voor het lieverhebbers van een badhuisbezoek (mogelijk in Fes). Aangekomen bij de Kasbah, een versterkte vesting uit de 12e eeuw, wandelen we eerst naar het uitzichtpunt over zee. Op het plateau ontdekt Dolf een maison de tisage. We kijken binnen hoe de vrouwen tapijten weven. Door de smalle kronkelende straatjes lopen we langs de blauwe huisjes naar het karakteristieke café des maures voor een kopje muntthee en traditioneel Marokkaans gebak. We bezoeken de Andalusische Tuinen, en lunchen in een restaurant met uitzicht over de Atlantische Oceaan. Na de lunch dalen we langs de rivier de Bou- Regreg de heuvel af richting de Tour Hassan. Onderweg maken we met een visser een tochtje in zijn houten bootje over de zee. We passen maar net in de boot en iedereen gilt en lacht van plezier als de boot begint te deinen op de golfslag. Als we bekomen zijn van dit avontuur zetten we de wandeling voort naar de Tour Hassan, en het mausoleum waar Mohammed V en zijn zoon Hassan II begraven liggen. Na dit bezoek wandelen we door de nieuwe stad weer terug naar het hotel. Ik heb een restaurantje besproken, en met de liefhebbers gaan we hier rond zeven uur naar toe. Het eten is goed maar de afrekening verloopt wat rommelig (volgende keer gaat her anders...). Dag 4 Rabat - Fès We vertrekken s ochtends om uur uit Rabat richting Meknès. In Meknès bezoeken we onder andere het mausoleum van Moulay Ismaïl, de oprichter van de stad, en de oude ondergrondse gevangenis van Koubbat as- Sufara. Onder begeleiding van een gids bekijken we de gevangeniskelders; een beetje luguber maar wel heel interessant. Een aantal mensen gaat daarna haar eigen weg. Met de overige mensen wandelen we naar het plein. Snel een broodje gegeten op een terrasje. Het begint te wat te druppen, en obers rennen heen en weer om ons zo snel mogelijk onder parasols veilig te stellen tegen de regen. In de oude medina blijkt de Koranschool Bou Inania deze keer gesloten, evenals het museum Dar-si-Jamaï. De medina van Meknès is echter erg sfeervol en dus slenteren we door de nauwe straatjes, en vergapen we ons aan de kleine winkeltjes en ambachtsplaatsjes. Zelfs na al mijn Marokko-ervaring, blijk ik echter nog steeds niet opgewassen tegen de Marokkaanse verkoopstrategieën. En dus worden we met een groepje een Berbers paleis (lees tapijtenwinkel) ingelokt. Ach, zoiets is natuurlijk onvermijdelijk in Marokko. Uiteindelijk vluchten Albert en Carla het paleis uit, maar de winkelier weet van geen ophouden, en komt hen, zijn laagste bod toeroepend achterna rennen. Van Nicole en Rob hoor ik dat ze in de linkerhoek van het grote plein een naar een leuke overdekte markt zijn geweest, waar schapenkoppen met slablaadjes op hun tong te vinden zijn. Om uur vertrekken we met de bus naar de opgravingen van de oude Romeinse nederzetting van Volubilis. Het blijft wat miezeren, maar de mist trekt steeds meer op. Bij de ingang van Volubilis staat onze gids al te wachten. In perfect Engels brengt hij met zijn verhalen en grapjes, over bordelen en bibliotheken de oude stad weer tot leven. We rijden door naar het pelgrimsstadje Moulay Idriss. Ondanks de mist is een lokale inwoner vastberaden, om tegen een kleine betaling ons het vue panoramique te laten zien. Om uur komen we aan in ons hotel in de Ville Nouvelle van Fès. We eten bij een wat flauwe pizzeria, maar hebben

19 verder wel een gezellige avond. s Avonds bel ik nog een gids om de rondleiding door de medina van Fès te bevestigen. Dag 5 Fès Om negen uur staat Hafid met de bus klaar om ons naar de oude en reusachtige medina van Fès te brengen. Onze gids zit al in de hotellobby te wachten. We nemen samen het programma door. Ook met deze gids hebben we het getroffen, hij sleurt ons niet van winkel naar winkel om zijn commissie op te strijken, maar vertelt veel interessante dingen en leidt ons via een rustige route langs alle bezienswaardigheden van de medina. We beginnen de rondleiding bij het koninklijke paleis en vervolgen onze route naar de Mellah. Vanuit deze joodse wijk duiken we Fèsel-Bali in. Langs kleine steegjes, winkeltjes, werkplaatsen, leerlooierijen, verborgen paleisjes en moskeeën banen we ons een weg door dit middeleeuwse labyrint, hier en daar een ezel of kar ontwijkend. Aan het einde van de rit eten we in een voortreffelijk en bijzonder mooi restaurant in het hart van de medina. Tegen een uur of drie keren we weer terug naar het hotel. Om uur verzamelen we ons in het hotel voor een hammam-bezoek. Dit badhuisbezoek valt bij iedereen in goede smaak. De wasvrouwen schrobben en boenen ons van top tot teen dat het een lieve lust is en we hebben vreselijke lol. De mannen krijgen een traditionele massage, wij niet! Na de hammam eten we met zijn allen in een goedkoop en lekker restaurant met een leuke bediening. s Avonds ontmoet ik nog Carola, een collega reisleidster die met een andere groep toevallig ook in Fès is. Het wordt laat om 1.00 uur lig ik in bed, de groep was al eerder naar het hotel gegaan. Dag 6 Reis van Fès naar Erfoud De busrit die is ons dwars door Marokko brengt vertrekt vroeger dan de andere dagen. Dwars door het Midden Atlas gebergte rijden we eerst richting Ifrane. Het is nog steeds wat mistig en de ramen in de bus beslaan, waardoor ht moeilijker is om van de omgeving te genieten. Hafid krijgt een idee en stopt de bus om de ramen in te smeren met zeeppoeder. Snel is alles weer glashelder. In de buurt van Azrou zien we slechts één aap aan een ketting, voor een souvenirswinkeltje langs de weg. Wel zijn er veel nomadententen in het landschap. Bij eentje stoppen we de bus, Hafid vraagt,of we even mogen kijken. Iedereen vindt het heel interessant. Carla deelt wat snoepjes uit aan de kinderen. Na een kleine twintig minuten stappen we weer in. Het landschap begint nu echt te veranderen. Van dennenbossen en steppen, rijden we langzamerhand de kale droge vlakten met mooie rotsformaties in. In Midelt eten we wederom heerlijk. Dan dient het woestijnlandschap zich echt aan, en dus wordt het ook steeds heter in de bus. We stoppen meerdere malen om van het uitzicht van de uitgestrekte palmoase in de Ziz-vallei te genieten. De groep maakt foto s, Hafid rookt een sigaretje. Iedereen vindt de reis zo mooi en snel gaan, niemand hoor ik klagen over de lange zit. Na de lange reis rust iedereen uit, een aantal aan het zwembad, een aantal op de hotelkamer. Ik regel een stel landrovers voor de zonsopgang in de woestijn voor de volgende ochtend. s Avonds eten we in een super schattig restaurantje van een oude berbervrouw en haar hulpje Abdelsalaam. Erfoud is een fijne plaats om twee nachten te vertoeven.

20 Dag 7 Erfoud Vroeg uit de veren, De regen heeft gelukkig niet doorgezet. Met drie landrovers scheuren we door de onherbergzame woestenij die voorafgaat aan de zandduinen van Merzouga. Het licht van de zon achter de horizon kleurt de lucht steeds minder zwart. Frits zegt dat hij het gevoel heeft dat hij in Irak is, anderen vergelijken het weer met Parijs-Dakar. We lopen rustig de zandduinen op. Hoewel rustig... terwijl we door het zachte zand lopen worden wij plotseling bestormd door een groep quasi-touaregs die op ons komen afgerend. Ze blijven ons een beetje volgen, maar zijn verder niet vervelend. We zoeken een mooie duin op en bekijken daar in alle stilte de zonsopgang. Het is windstil, de hemel strakblauw, een mooiere ochtend kunnen we ons niet wensen. Na de zonsopkomst lopen we een hogere duin op voor een nog mooier uitzicht. Aan het einde van de woestijntocht wordt het doel van de blauwe mannen duidelijk en lukt het hen om wat fossielsteentjes aan ons te slijten. Ik heb het hotel om ontbijtpakketjes gevraagd zodat we in de woestijn kunnen ontbijten en één van de chauffeurs die zeer snel het Nederlands heeft opgepikt roept ons: Joengens wie gin boiten eten! Na het ontbijt brengen de chauffeurs ons naar de nabij gelegen zoutmeren. Erg mooi om de rijke begroeiing te zien, dan het water en in de verte de uitgestrekte woestijntoppen, wat een contrast! Jaap is natuurlijk helemaal in zijn nopjes met alle bijzondere vogels die er rondvlogen. Terug naar het hotel aangezien onze chauffeur een ontzettende kletsmajoor is en van mij een cursus Nederlands verwacht rijden we misschien met 30km per uur terug naar ons hotel, wel erg grappig en gezellig. Hans en Mieke zijn niet mee gegaan omdat Hans niet lekker was, maar als we terug van de woestijn komen lopen ze al buiten en gaat het gelukkig al wat beter. Na een lange siësta brengen we in de middag een bezoek aan een marmerfabriek en een kasbah waar we lekker relaxed thee drinken in een binnentuin. Een kleine groep gaat nog de berg Borj-Est op, waarvandaan je een prachtig uitzicht hebt over de vallei. Deze avond eten we heerlijk in onze eigen 'kasba''. Dag 8 Erfoud- Dades Gorges

21 s Ochtends bezoeken we het dorpje Rissani. Helaas is de beroemde weekmarkt niet vandaag, maar ik ken Rissani van vele vorige bezoeken, en vind het toch de moeite waard. Het is ook een belangrijke plaats als je meer van de Marokkaanse sociaal-politieke verhoudingen wilt begrijpen. We gaan langs het mausoleum van Moulay Ali al Cherif, en de achterliggende ruïnes van het paleis van de ongewenste leden van de Alawieten Dynastie. Daarna bezoeken we nog het vervallen paleis Ksar Ouled Abdelhalim. De nazaat van Abdelhalim, een cherifa, bewoont het vervallen paleis nog steeds, maar het is niet nu niets meer dan een herinnering aan de pracht en praal van wat het ooit moet zijn geweest. Zij zet thee voor ons en we rusten uit op haar koele binnenplaats. Door de regio van Tafilelt rijden we richting Tinerhir. We lunchen in het stadje en doen inkopen voor de picknick van morgen. Tegen het einde van de middag komen we aan bij ons hotel. Gelegen tussen de indrukwekkende rotswanden van de Todgha-kloof is de matige kwaliteit van dit hotel snel door iedereen vergeten. Een aantal mensen maakt voor het avondeten nog een korte wandeling door de kloof. Ik regel een gids voor de wandeling van de volgende dag. We eten in ons hotel Chez Pierre. en dat heeft een reden...! Dag 9 Dades Gorges De groep kiest ervoor om een grote wandeling te maken door de bergen omhoog en dan via de palmoase naar beneden af te dalen naar een dorpje waar het Id-al-Mouloud gevierd wordt; de geboortedag van de profeet. Er zijn ontzettend veel positieve reacties van de groep over onze gids, hij i een behulpzame grappenmaker, zo zegt men. Zelf heb Ik met een aantal andere mensen, een rustigere wandelroute gekozen. In de middag ontmoeten we elkaar dan weer in een theehuis. Daar vandaan maken we met zijn allen het laatste gedeelte van de wandeling door de oase naar het feest. De wandeling door de palmoases en langs de geïrrigeerde landperceeltjes is prachtig. Jaap beklimt onderweg nog samen met Hamid een palmboom. Zittend tussen de wuivende korenvelden hebben we eersterangs plaatsen voor het feest in het dorp aan de andere kant van de rivier. Op zijn Marokkaans gaan we opgepropt in een Grand Taxi terug naar het hotel. De gids heeft ons uitgenodigd om bij zijn familie te komen eten en s avonds worden we met open armen door zijn vader en moeder en zijn twaalf zussen en broertjes ontvangen. Er wordt muziek gemaakt en is traditionele Berberdans. Aan het einde is er overheerlijke couscous. Iedereen vindt het fantastisch. Het is uiteindelijk uur als iedereen in bed ligt. Opnieuw een mooie vakantie dag. Dag 10 Dades Gorges- Zagora

22 Vandaag vertrekken we om uur. Ik ben nog niet helemaal opgeknapt maar voel me gelukkig al een stuk beter dan gisteren. We stoppen in Ouarzazate om even te pinnen en eten veel te dure Berberse omeletten in een restaurant vlak voor Agdz. We stoppen nog een aantal keren om foto s te nemen van de prachtige Drâa-vallei. Tegen het einde van de middag komen we aan in ons hotel in Zagora. Het is een mooi hotel dat door iedereen zeer wordt gewaardeerd, vooral het zwembad en de mooie tuin achter het hotel. Al jaren is ons vaste hotel in Zagora het Tinsouline Het hotel ligt lekker centraal en tot ieders verrassing is er ook een hammam in het hotel. Ik verdeel de kamers en spreek met de mensen af om in het hotel te blijven voor de avondmaaltijd. Het eten is wat matig, maar het is een gezellige avond. Aangezien niemand iets voelt voor een kamelentocht regel ik niets voor een tocht door de woestijn. Dag 11 Zagora- Tamegroute, Amzrou Deze dag staat als vrij beschreven op het programma maar er is verder weinig te beleven in het stadje dus organiseer ik een dagje uit naar Tamegroute en Amzrou voor degenen die willen. De meesten gaan mee, sommigen geven de voorkeur aan het zwembad. We rijden eerst naar Tamegroute. Daar huur ik ter plekke een gids die ons rondleidt in de Naciri broederschap en de Koranbibliotheek. Vervolgens laat hij ons het ondergrondse gedeelte van de oude medina zien en bezoeken wij een aardewerkplaats. Voordat we naar Amzrou rijden drinken we nog een glas verse sinaasappelsap op het dorpsplein van Tamegroute. In Amzrou kent Hafid iemand die ons zijn huis wil laten zien. Mohammed geeft ons een rondleiding in zijn traditionele woning en nodigt ons daarna uit om een glaasje thee in zijn prachtige verkoelende tuin te drinken. Onder een prieeltje van bamboeriet voert hij in geuren en kleuren de traditionele theeceremonie uit. Na deze ontspannende pauze brengen we nog een kort bezoek aan de joodse kasbah. Daarna wil iedereen terug naar het hotel om een beetje te relaxen. In verband met een gepland hammam bezoek heb ik vroeg op de avond een restaurant gereserveerd. Leuke ambiance en lekker eten. Om negen uur s avonds bezoeken we met een aantal vrouwen uit de groep de hammam van het hotel. We gaan heerlijk ontspannen slapen. Dag 12 Zagora- Ouarzazate Om half negen s ochtend vertrekken we richting Ouarzazate waar we na een paar uur reizen in het begin van de middag aankomen in ons hotel. Iedereen gaat op eigen gelegenheid lunchen en om twee uur vertrekken we naar de Taorirt Kasbah. Bij aankomst gaat er net een enorme groep schaarsgeklede Franse toeristen naar binnen en dus wandelen we eerst even het oude dorpje in. Vervolgens brengen we zonder gids een bezoek aan de Kasbah. Na het bezoek kiezen veel mensen ervoor om op eigen gelegenheid het stadje te bezoeken en ga ik samen met nog zes mensen naar de Atlas film Studio s, waar grote Hollywoodproducties worden opgenomen. Dat is erg leuk, na alle oude monumenten en cultuur even wat populair vertier. Daarna gaan we met Edi en Evelien mee op hun tapijtenjacht en zien we niet alleen de meest prachtige berbertapijten, maar zijn we ook getuige van de briljante en vermakelijke onderhandelingen die er vervolgens plaatsvinden. s Avonds eten we samen met Hafid. Het is misschien de laatste avond dat we hem zien. Het agentschap heeft hem vandaag gebeld dat hij morgen, nadat hij ons in Marrakech heeft afgeleverd, onmiddelijk naar Casablanca moet doorrijden om een volgende groep op te

23 halen. We hebben allemaal medelijden met hem. Hij heeft al drie maanden zijn gezin in Marrakech niet gezien. Ik bel die avond nog de lokale agent. We hebben onze bus en chauffeur wellicht nog nodig tijdens ons bezoek aan Marrakech. Na het eten terug naar ons hotel. Dag 13 Ouarzazate- Marrakech Na het ontbijt stappen we in de bus voor de reis naar Marrakech. Onderweg maken we een stop bij Ait Benhaddou, een van de mooiste plekken in Marokko. Ik geef iedereen twee uur om de prachtige Kasbah op de berg te bekijken. De rivier is nog niet drooggevallen en dat betekent dat iedereen op een ezeltje de rivier over moet steken. Dat is een erg grappig gezicht. Na het bezoek komt Hafid in alle vreugde op mij af stormen om te vertellen dat hij toch nog kan blijven en dus ook zijn familie kan zien. We starten vervolgens onze klim over de duizelingwekkend hoge Tizi n Tchika bergpas. Het is een prachtige tocht en het heeft gesneeuwd zodat het uitzicht bezaaid is met besneeuwde bergtoppen. In het dorpje Taddert stoppen we voor de lunch. Mensen die eerder op de reis vele dirhams hebben neergeteld voor hun fossielen en mineralen kunnen nu aan de overkant van de straat hun slag slaan voor maar 5 DH, en dat doen ze dan ook. We eten in een tuin, waar de heerlijkste tajines worden geserveerd. De ober verzorgt onze lunch met veel aandacht en tekent zelfs bloemetjes op onze rekeningen. Na het eten is het nog twee uur naar Marrakech waar we om uur aankomen in het hotel. Om uur vertrekken we en groupe naar het drukke Jemâa-el-Fnâa. Eerst een wandeling door de Souqs, daarna een kopje koffie in Café France waar we vanaf het dakterras een mooi uitzicht hebben over het beroemde plein met zijn slangenbezweerders, waarzegsters, verhalenvertellers, mannelijke buikdansers en muzikanten. Vervolgens zoeken we één van de vele eetstalletjes op het plein uit om met zijn allen te eten. Dit is een groot succes! Eten en vreemd eten bekijken op het Jemâa-el-Fnâa hoort gewoon bij de Marrakech-ervaring. Na het eten maak ik samen met Truus nog een rondje over het plein, maar de avond is al laat en de mannen wat opdringerig en dus gaan we terug naar het hotel. Dag 14 Marrakech Om uur vertrekken we met de bus richting de Ben Youssef Medersa. Vanaf de Bab Debbagh wandelen we langs de looierijen (we zien ze niet maar ruiken ze wel!) naar de Koranschool. Vervolgens bezoeken we de Saaidiaanse graven en het prachtig gedecoreerde Paleis el-bahia en de bijbehorende Moorse tuinen. We nemen met zijn allen afscheid van Hafid. In een restaurant op een dakterras hebben we gezamenlijk een afsluitende lunch. Daar hebben we tijdens het eten een mooi uitzicht over de ruïnes van het Paleis el-badi, waar het een komen en gaan is van klepperende ooievaars. Na de lunch krijg ik namens de groep een hartverwarmende speech van Leonie, volgens haar en de rest van de groep was de reis een groot succes. De rest van de dag is vrij en iedereen gaat zelf Marrakech ontdekken. Ik heb met vrienden in Marrakech afgesproken en wandel de rest van de dag met hen door de stad. De agent belt mij nog dat er iets is veranderd in het programma, in plaats van uur vertrekt de bus voor het transfer naar het vliegveld om uur s ochtends.snel ren ik naar het hotel om een groot papier op te hangen naast de lift: iedereen om uur opstaan!

24 Dag 15 Marrakech-Casablanca- Amsterdam Zeven uur s ochtends is wat vroeg. Niemand heeft zin om naar huis te gaan en we staan met kleine oogjes te wachten op een kop koffie. Ik heb de vorige dag nog iets geregeld voor een ontbijt. Omdat het zo vroeg in de ochtend kon er alleen thee, koffie en jus d orange worden geregeld, maar geen brood. Als we de bus instappen komt er nog een verkoopmannetje met kleine stoffen kameeltjes de bosjes uitgefloept. Maar de laatste inkopen zijn gisteren gedaan, en om uur s morgens heeft niemand oren naar een kameel. Aangekomen op het vliegveld blijkt ons vliegtuig vertraagd en moeten we een vlucht eerder nemen omdat we anders onze aansluiting in Casablanca naar Amsterdam zullen missen. Op Schiphol nemen we afscheid. Het was een fijne, mooie Marokko reis. Veel gedaan, en toch vakantie.

25 Accommodatie We verblijven over het algemeen in kleinschalige hotels. Een aantal van deze accommodaties heeft een zwembad, en bijna zonder uitzondering is sprake van centrale ligging. De hotelkamers hebben airconditioning en beschikken over een eigen badkamer. Eenpersoonskamers zijn tegen meerprijs boekbaar. Hier een impressie van de hotel die doorgaans worden gebruikt. Hotel selectie Erfoud Kasbah Tizimi Dit hotel, in Kasbah stijl opgetrokken, staat aan de rand van de woestijn, maar beschikt ondanks dat over een ruim zwembad, met prima ligstoelen. Stijlvol ingericht, met veel oog voor details. Lobby en structuur van het hotel zijn ruim opgezet, met zo hier en daar wat achterstallig onderhoud (maar waar vind je dat niet in Marokko?). Het hotel heeft een barretje waar een aperitiefje genomen kan worden, en bij het avondeten schenken ze een wijntje (indien gewenst). Dades Kloof Chez Pierre De beste uitzichten en gerechten in de Dades-vallei en misschien wel in heel het zuiden van Marokko. Chez Pierre staat bekend om de goede keuken. Het hotel ligt in de Dades Kloof enl ligt wat hoger dan de overige accommodaties, zo is er geen betere plek voor een mooi panorama. Ook is het een prima uitvalsbasis voor fantastische wandelingen. Frans management is een pré, en dat komt in heel veel dingen naar voren. 'Piet' is een

26 toppertje van de reis. Marrakech Les trois palmiers Hotel wordt geroemd om zijn kwalitatief goede bedden met zachte kussens, wel zo lekker aan het eind van een reis. Kamers zijn goed ingericht met een moderne badkamers. Locatie op loopafstand van het befaamde plein. Goed westers georiënteerd ontbijt buffet. Zwembad met intieme koffiehoek. Mooie, frisse, ruime en schone afsluiter door een magisch land.