DEEL 7 TECHNIEKEN ELEKTRO

Transcriptie

1 DEEL 7 TECHNIEKEN ELEKTRO 70. ELEKTRICITEIT BINNENNET elektriciteit binnennet - algemeen aansluitingen - algemeen aansluitingen ondergrondse aansluiting FH m aansluitingen aansluitbocht PM aansluitingen aansluitplaat FH st aansluitingen - tellerkasten FH st aansluitingen verbindingskabels PM verdeelkasten - algemeen verdeelkasten - hoofdverdeelborden verdeelkasten verdeelbord kunststof FH st stroombeveiliging - algemeen stroombeveiliging - hoofdschakelaars PM stroombeveiliging - differentieelschakelaars PM stroombeveiliging - automatische schakelaars PM aarding - algemeen aarding - aardingslus FH st aarding - aardingsonderbrekers PM aarding - hoofdbeschermingsgeleiders PM aarding - hoofdequipotentiaalverbindingen PM aarding - bijkomende equipotentiaalverbindingen PM leidingen - algemeen leidingen inbouw kabelbuizen PM leidingen opbouw kabelbuizen PM leidingen - kabelgoten en -ladders leidingen gesloten kabelgoten, kunststof PM leidingen - wachtbuizen FH st trek- en verbindingsdozen - algemeen trek- en verbindingsdozen - inbouw metselwerk PM trek- en verbindingsdozen - inbouw holle wanden PM trek- en verbindingsdozen - inbouw verlaagde plafonds PM trek- en verbindingsdozen - opbouw PM ELEKTRICITEIT SCHAKELAARS & CONTACTDOZEN elektriciteit schakelaars & contactdozen - algemeen stopcontacten - algemeen stopcontacten - 16A/20A FH st aansluitdozen - algemeen aansluitdozen - voeding elektrisch fornuis FH st schakelaars - algemeen schakelaars - enkelpolig FH st schakelaars - dubbelpolig FH st schakelaars - wissel FH st schakelaars - kruis FH st ELEKTRICITEIT LICHTARMATUREN 26 Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 1/42

2 elektriciteit lichtarmaturen - algemeen aansluitpunt voor verlichting - wand of plafond PM armaturen LED - algemeen toestel LE82 opb. hermetisch 1 x 16 W FH st ELEKTRICITEIT BEL & PARLOFOON elektriciteit bel & parlofoon - algemeen individuele belinstallaties - algemeen individuele belinstallaties - huisbel FH st individuele belinstallaties - beldrukknop PM individuele belinstallaties - beltransfo PM individuele belinstallaties - bedrading PM ELEKTRICITEIT TELECOM & DOMOTICA elektriciteit telecom & domotica - algemeen telefoon - algemeen telefoon basis aansluitpunt FH st telefoon - binnenbekabeling PM telefoon - meetrapport PM kabeldistributie - algemeen kabeldistributie aansluiting SOG kabeldistributie basis aansluitpunt FH st kabeldistributie - binnenbekabeling PM kabeldistributie - meetrapport PM netwerkbekabeling algemeen netwerkbekabeling aansluiting SOG netwerkbekabeling basis aansluitpunt FH st netwerkbekabeling - binnenbekabeling PM netwerkbekabeling - meetrapport PM BRANDDETECTIE & ALARMSYSTEMEN branddetectie & alarmsystemen - algemeen brandmelding - algemeen brandmelding - autonome rookmelders FH st 41 Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 2/42

3 70. ELEKTRICITEIT BINNENNET elektriciteit binnennet - algemeen Materialen Alle apparaten en klein elektrisch materiaal dragen het CEBEC keurmerk of gelijkwaardig (ENEC- 02). Een model en bijhorende technische fiches van alle apparaten en bijhorigheden worden vooraf ter goedkeuring voorgelegd. Geen enkel armatuur, toestel of uitrustingselement mag geplaatst worden zonder vooraf goedgekeurd te zijn door het Bestuur. Alle technieken worden voor aanvang van de werken op technische uitvoeringsplannen ter goedkeuring voorgelegd aan het studiebureau technieken. Alle leidingen en eindpunten (toestellen, contactdozen, lichtpunten, ) worden afgetekend op de wanden en plafonds en goedgekeurd door de werfleiding alvorens de werken aan te vangen. Het is nergens toegestaan om kabels te bevestigen aan andere technieken (bv. via spanbandjes, ). Alle kabels worden via een kabelgoot of buis op de wand bevestigd (volgens beschrijving in de betrokken artikels). Dwars slijpwerk is nergens toegestaan (bv. van schakelaar lavabo naar armatuur boven spiegel). Conform met de meest recente bepalingen van: het AREI - Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties; de basisnormen voor de preventie van brand en ontploffing; de algemene levering- en aansluitingvoorwaarden en de bijzondere technische voorschriften van de plaatselijke netbeheerder. Plaatselijke netbeheerder elektriciteit: Eandis Tel. : ma-vr : 8u00 20u00 za : 9u00 13u00 De elektrische installaties worden uitgevoerd in overeenstemming met het bijgevoegd situatieschema elektriciteit, alsook de bijgevoegde schema's en tabellen van de stroombanen. Bij het ontbreken hiervan zal de installateur een zelf opgemaakt eendraadschema en situatieschema ter goedkeuring voorleggen aan het bestuur, minstens 30 dagen voor de aanvang van de elektriciteitswerken. Daarbij geldt: alle stroombanen hebben elk hun individuele aardgeleider; de installatie wordt zo opgevat dat bij de werking van het beveiligingsapparaat van één enkele stroombaan, niet alle lokalen van eenzelfde niveau zonder licht blijven; het trappenhuis mag niet volledig worden aangesloten op eenzelfde stroombaan. De elektrische installatie mag in geen geval de luchtdichtheid van de woningen negatief beïnvloeden. Doorvoeringen door of inbouw in wanden met een luchtdichtheidsfunctie worden vermeden. Zoniet worden deze hermetisch afgewerkt in overleg met de ontwerper en de eventuele andere ambachten. Technische fiches Inbegrepen in de prijs: Voor aanvang van de werken technieken bezorgt de aannemer aan het studiebureau technieken, de architect en de opdrachtgever de technische fiches van de materialen die gebruikt zullen worden (papieren of digitale versie). Om het nazicht zo vlot mogelijk te laten verlopen, dienen alle fiches apart aangeleverd te worden (dus niet gebundeld in één PDF document). Per artikelgroep (zie opmeting) wordt een technische fiche opgesteld met voorblad, met minstens de volgende vermeldingen: uniek fichenummer Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 3/42

4 datum opmaak fiche verwijziging naar artikelnummer vermelding merk en type gegevens aannemer gegevens project ingeval van meerdere keuzemogelijkheden: aanduiden wat er bedoeld wordt Wanneer na controle een aangepaste technische fiche dient bezorgd te worden, wordt deze telkens voorzien van een revisienummer (bv. TF10 wordt TF10A enz ) met nieuwe datum. Keuring KEURINGSORGANISME Voor de verschillende installaties en per woning wordt een afzonderlijk verslag van een erkend controle organisme zonder opmerkingen voorgelegd. Het aanvragen van en de kosten verbonden aan de keuring van de elektrische installatie, alsook alle kosten voor aanpassingen wegens afwijkingen t.o.v. de reglementaire voorschriften zijn volledig ten laste van de installateur. Bij keuring wordt de eventuele veiligheidsverlichting mee gekeurd De keuringsattesten worden minimaal 30 kalenderdagen vóór de officiële einddatum van de werken ter beschikking gesteld van de bouwheer. Bij het ontbreken van de keuringsattesten binnen de vooropgestelde termijn is de aannemer verantwoordelijk voor alle eventuele bijkomende kosten m.b.t. de ontzegeling van verzegelde elektriciteitsmeters, die in voorkomend geval zullen worden verrekend aan de tarieven van de betreffende netbeheerder. ONDERHOUDSDOSSIER Ten laatste bij de voorlopige oplevering zal de installateur een dossier, in drievoud, overmaken aan het bestuur met: de gedetailleerde technische documentatie van alle geïnstalleerde materialen en toestellen; de keuringsverslagen en andere attesten, in overeenstemming met de eisen vermeld in het bestek (proeven, brandweerstand attesten,...); een onderhoudsdossier met een volledig stel as-built plannen, zoals definitief goedgekeurd, met aanduiding van het volledige leidingtracé en het elektrisch schema. Een schema zal onder plastiekbescherming in elk desbetreffend verdeelbord aangebracht worden. Aanvullende specificaties voor het as-built dossier Inbegrepen in de prijs: De ontwerper levert aan de aannemer de aanbestedingsplannen in *.dwg formaat. Alle eventuele omzettingswerk naar andere formaten voor bewerking door de aannemer zelf zijn te dragen door de aannemer. Elektriciteit, HVAC en sanitair worden op verschillende lagen getekend op de asbuilt bouwplannen zodat deze technieken apart kunnen gevisualiseerd worden. Alle wijzigingen na aanbesteding worden door de aannemer verwerkt op de uitvoerings- en uiteindelijke as-built plannen. Vooraleer chape en pleisterwerken aangevat worden, of ingeval van instortkanalen, dienen duidelijke foto s genomen te worden van het volledige leiding- en kanalentracé in dekvloeren, wanden en kokers. Op die foto s zijn ook de eventuele isolatie te zien, corrosiebescherming buizen, brandmoffen,. De foto s worden toegevoegd aan de CD-ROM van het as-built dossier, met vermelding van woongelegenheid, verdieping en lokaal. Vóór de voorlopige oplevering van de werken levert de aannemer het as-built dossier, met alle documenten in het Nederlands: aan de bouwheer o één exemplaar op afdruk o één exemplaar op CD-ROM aan het studiebureau technieken o één exemplaar op CD-ROM Het as-built dossier omvat volgende documenten (niet-limitatieve lijst): plannen technieken met aanduiding van de werkelijke locatie aanduiding van alle diameters en aard van de leidingen / kanalen aanduiding van alle kranen, brandkleppen, regelkleppen Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 4/42

5 bovenvermelde foto s elektrische schema s van de installaties gedetailleerde materialenlijst met vermelding van merk, type, specifieke kenmerken en leveranciers gedetailleerde technische documentatie van alle onderdelen van de installatie, met handleiding, gebruiksvoorwaarden, richtlijnen i.v.m. onderhoud en ontstoring de nodige attesten en verslagen van proeven, keuringen, waarborgen, gebruiksaanwijzing van de ketels en van alle onderdelen van de installatie als kamerthermostaat, thermostatische kranen, eventuele boiler, één exemplaar per geplaatst toestel. Deze wordt opgehangen in een map nabij de ketel. De installateur verstrekt aan het bestuur ter plaatse alle inlichtingen omtrent het gebruik, de goede werking, het onderhoud, de ontstoring, van de gehele installatie. WAARBORGEN De installateur waarborgt de goede werking van de installatie en alle toestellen gedurende een waarborgperiode van minimum één jaar vanaf de voorlopige oplevering. De waarborg slaat op het verhelpen van alle optredende gebreken in de installatie, met inbegrip van de nodige herstellingen van pleister-, schilder- en/of behangwerken. BRANDWEERSTAND Bij brandwerende doorvoeren voldoen lengte, type, materiaal en afwerking van doorvoerhulzen aan de eisen gesteld in de omzendbrief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken dd : Aanbevelingen betreffende de weerstand tegen brand van de doorvoeringen van bouwelementen aansluitingen - algemeen aansluitingen ondergrondse aansluiting FH m Alle leveringen en werken met het oog op de aansluiting en het in dienst stellen van de installatie, volledig conform de eisen van de netbeheerder, met inbegrip van: leveren van de aansluitbocht en plaatsen in de fundering van het gebouw volgens art ; graafwerk op privédomein voor de wachtbuis en de eventuele aansluitput van 1m x 1m x 1 m tegenaan de woning als beschreven en gemeten onder artikel 17.86; leveren en plaatsen van de wachtbuis op privédomein op minimum 60 cm diep, gemeten vanaf bovenkant buis tot toekomstig maaiveld, en loodrecht tot aan de rooilijn en eventueel parallel met de rooilijn; leveren van een kabel type EXVB met aangepaste sectie en voldoende lengte tot aan het distributienet (eventueel overkant straat en/ of luchtnet) bij eengezinswoning en samenstelling tot 4 eindgebruikers; vanaf 5 eindgebruikers (batterij) gebeurt levering en plaatsing van de aansluitkabel in samenspraak met de distributienetbeheerder; plaatsen van de aansluitkabel op privédomein. Er wordt verondersteld dat de inschrijver volledig op de hoogte is van alle aansluitingsvoorwaarden gesteld door de plaatselijke netbeheerder. Enkel de kosten voor het aansluiten en in dienst stellen door de netbeheerder vallen ten laste van de bouwheer. meeteenheid: per lopende meter, volgens type aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) De aansluiting van een elektrische installatie op het distributienet bestaat uit de verbinding van elke afzonderlijke meetmodule, geplaatst aan het begin van een installatie, met het distributienet d.m.v. één enkele aansluitleiding. De aansluiting gebeurt: ondergronds op het ondergrondse laagspanningsnet De voeding is: éénfasig. De aannemer verzorgt alle contacten, coördinatie, afspraken, planning, vergaderingen enz. met de nutsmaatschappijen i.v.m. de offerte voor de door hen uit te voeren werken en het Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 5/42

6 binnenbrengen, aansluiten en indienststellen van alle nutsleidingen in het gebouw (elektriciteit, kabeldistributie, netwerkbekabeling). Hij vraagt tevens tijdig de exacte positie, diepte, diameter, op van de nodige wachtbuizen die door hem dienen geplaatst te worden. Hij kan zich geenszins beroepen op vertraging van de werken bij laattijdig antwoord van de nutsmaatschappijen en voorziet in zijn prijszetting dat de doorvoeren mogelijk achteraf dienen gemaakt te worden, met de nodige waterdichting. Indien er reeds doorvoeren op de plannen aangeduid staan, zijn deze slechts indicatief en dienen deze door de aannemer afgetoetst te worden met de architect en de nutsmaatschappijen. De offerte van de nutsmaatschappij wordt nagekeken en goedgekeurd door de opdrachtgever. De facturen worden ook rechtstreeks door de opdrachtgever betaald. De aannemer staat tevens volledig in voor alles wat betreft de keuring van alle installaties vermeld in hoofdstuk 70 door een erkend keuringsorganisme; incl. de onkosten voor de keuring. Alle eventuele extra kosten t.g.v. slechte coördinatie, negatieve keuringen, vertragingen, enz dienen door de aannemer te worden gedragen. Het leveren en plaatsen van de LS-kabels tot aan iedere individuele teller of tot aan gegroepeerde tellers (appartementsgebouwen) gebeurt door de aannemer, conform de eisen van de netbeheerder, met inbegrip van de levering en plaatsing van de nodige beschermbuizen met aangepaste sectie, alle hulpstukken, doorvoerbuizen, kap- en graafwerken, wederaanvullingen, eventueel herstel van de bestaande verhardingen, plaatsen van de nodige merktekens, e.a. De eigenlijke aansluitingen, levering, plaatsing en verzegeling van de meters gebeuren door de netbeheerder. Alle administratieve verplichtingen zijn echter ten laste van de aannemer. Alle verbruikskosten tijdens de loop van de werken zijn ten laste van de aannemer en worden door het Bestuur verrekend aan de tarieven van de netbeheerder. Aanvullende uitvoeringsvoorschriften (te schrappen door ontwerper indien niet van toepassing) Bij de voorlopige oplevering neemt de bouwheer de aansluitingen over aansluitingen aansluitbocht PM De aansluitbocht is beschreven en gemeten onder de respectievelijke funderingsposten in deel aansluitingen aansluitplaat FH st Leveren en plaatsen van een aansluitplaat voor bevestiging van de tellers en het elektrisch verdeelbord. meeteenheid: stuk aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Watervaste betonplex van minstens 18 mm dik, minimaal 1800 mm hoog en 1200 mm breed, afgestemd op de afmetingen van de tellerkast en de bepaling van de nutsmaatschappij. Indien dit technisch niet mogelijk is, neemt de uitvoerder contact op met de netbeheerder. De plaat wordt haaks verzaagd, met onbeschadigde randen. De aansluitplaat worden geplaatst op een droge en gemakkelijk toegankelijke plaats, zo dicht mogelijk bij de openbare weg of in overeenstemming met de aanwijzingen op de plannen aansluitingen - tellerkasten FH st Levering en plaatsing van de tellerkasten, met inbegrip van de aansluitscheiders van 125A volgens de voorschriften van de netbeheerder. meeteenheid: stuk aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 6/42

7 Tellerkasten bestemd voor tweevoudige uurtarieftellers /... De tellerkasten en hun plaatsing zijn conform de eisen van de netbeheerder. De meterkast is een modulair systeem dat bestaat uit: een aansluitmodule (bodem + deksel); een aansluitscheider (niet nodig bij uitsluitend nacht tarief UNT); een meetmodule (voorbedrade tussenkader met eventueel contactor), waarin meter, aansluitautomaat en ontvangtoestel (OT) door de netbeheerder worden geplaatst. De tellerkasten worden geplaatst op de aansluitplaat, volgens aanwijzingen op de plannen. Eén tellerkast per woongelegenheid aansluitingen verbindingskabels PM Alle leveringen en werken voor de levering en aansluiting van de verbindingskabels tussen de tellers en verdeelkasten. Bijkomend inbegrepen Alle kabelgoten die nodig zijn voor de inleiding en aansluiting op de tellerkasten zijn inbegrepen in de prijs van dit artikel. Kabelgoten zie betreffende artikels. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in de prijs per verdeelbord & Iedere teller zal slechts één kabeluitgang hebben. De aansluiting van de verschillende kabels aan de meetgroep wordt door de netbeheerder uitgevoerd. De aannemer plaatst de aansluitkabel tussen de meetgroep en het hoofdbord en maakt de aansluiting op de verdeelborden. Opstelling van de verdeelkasten nabij de tellerkasten (eengezinswoningen). De installateur voorziet een voldoende vrije lengte van minstens 100 cm om de verbinding met de meter mogelijk te maken. Indien de verbinding tussen de meetgroep en het hoofdbord inwendig kan uitgevoerd worden, van kast tot kast, wordt deze door de netbeheerder verwezenlijkt. Verbindingskabel tussen de individuele tellers en de verdeelborden verdeelkasten - algemeen Leveren en plaatsen van gebruiksklare verdeelkasten voorzien van alle nodige uitrustingselementen als rails, verdeelklemmen, afdekplaten, veiligheden, automaten, schakelaars, teleruptoren en contactoren, schakelklokken, bedradingen,... zoals vermeld op de schema's, in overeenstemming met het type installatie. Materialen Tenzij anders gespecificeerd onder de artikels 70.21, zijn de volgende bepalingen van toepassing: De verdeelkasten zijn conform geldende normen en het AREI en dragen het CE en CEBEC keurmerk. Ze zijn onbrandbaar, (niet vochtgevoelig) en hebben voldoende mechanische weerstand. De kasten worden voorzien van een scharnierende (omkeerbare) transparante kunststofdeur. Al naargelang de plaats van opstelling zijn de borden in opbouw of half ingewerkt. Het modulair montageraam is verwijderbaar en voorzien van een DIN-railstelsel. Alle onderdelen worden d.m.v. klikbevestigingen gemonteerd. De railstelsels en onder spanning staande delen zijn afgeschermd door een afneembaar afdekkader in isolerend kunststofmateriaal en voorzien van de nodige openingen voor de bediening en vervanging van de apparatuur. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 7/42

8 De geleiders van de kabels zijn uit koper. Geleiders achter de verdeelkasten worden zo gemonteerd dat zij zich niet kunnen verplaatsen. De kruisingen worden op een behoorlijke afstand verwezenlijkt en waar nodig voorzien van een speciale isolatie. De geïsoleerde geleiders worden aangebracht in draadkanalen vervaardigd uit zelfdovend thermoplastisch materiaal. Ze zijn te openen zonder gereedschap. De kanalen bezitten over hun volledige lengte inkepingen die een gemakkelijke plaatsing van de geleiders toelaten. De opstaande lamellen kunnen zowel plaatselijk als over een grote lengte verwijderd worden. De kanalen zijn voorzien van een vol deksel met doelmatige glijschouders en draadhouders. Alle op de verdeelkasten aangesloten apparaten zijn voorzien van genummerde etiketten, de deur is voorzien van kleefetiketten met vermelding van het appartementsnummer. De verdeelkast omvat een planhouder met een exemplaar van het eendraadschema en het situatieschema met aanduiding van de nummers, overeenstemmend met de apparaten. Het verdeelbord is bevestigd op een stevige vochtbestendige ondergrond of plaat, afgestemd op de afmetingen van het verdeelbord verdeelkasten - hoofdverdeelborden verdeelkasten verdeelbord kunststof FH st Het hoofdverdeelbord bestaat uit een voldoende ruim gedimensioneerde kast om alle vereiste modules (automaten, differentieelschakelaars,...) in onder te brengen met een reserve uitbreidingsruimte van minimum 20 % op het voorziene aantal stroomkringen. In principe betekent dit een kast van 54 modules. meeteenheid: stuks aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Specificaties Type: opbouw met universeel DIN rail systeem Behuizing: isolerend kunststof Slagvastheid: IK08 Deur: transparant /wit. De deur is in elk geval makkelijk te openen en te sluiten. Beoordeling van het afsluitsysteem gebeurt a.d.h.v. een staal van het materiaal op de werf. Slechte beoordeling is voldoende om materiaal te weren. Beschermingswaarde: minimaal IP 40-5 in bergingen en garages / IP 55-5 in nabijheid van waterpunt Verbindingsrails: 2 fasen en nulgeleider De verdeelkast bezit het CEBEC keurmerk en voldoet aan de norm NBN EN en art. 248 van het AREI. De inplanting van het bord op de plannen is slechts indicatief: exactie locatie te bepalen in overleg met de werfleiding. De hoofdverdeelborden worden geplaatst op een droge en makkelijk toegankelijke plaats, volgens de aanwijzingen op de plannen en voorwaarden van de netbeheerder. De opstelling gebeurt op ongeveer 1,50 m boven het vloerniveau, voor een gemakkelijke bediening van de schakelaars. Aanvullende uitvoeringsvoorschriften Opbouwborden mogen enkel toegepast worden in bergingen en garages. In dit geval dienen de aansluitkabels geplaatst te worden in een witte kunststof opbouwgoot (zie art ). Inbouw of halfinbouw borden worden toegepast bij noodzakelijke opstelling in alle andere leef ruimten (inkomhal, woonkamer, slaapkamers, toilet...). Alle maatregelen om de voedingsleidingen ingebouwd in de wand naar het bord te leiden zijn inbegrepen (extra sleufwerk, verstevigingen in de wand, verbreding van de wand, uitkappen vloer...) zelfs indien dit niet expliciet werd beschreven bij de wanden onder het gedeelte bouw. Indien de wanddikte dus verbreed moet worden voor de (half)inbouwborden en hun voedingskabels tot een grotere wanddikte dan deze op plan, is die verbreding inbegrepen in de totaalprijs van de aanneming, hetzij onder dit artikel, hetzij onder de artikels betreffende wanden, vloeren en hun afwerking. In één woning wordt een modelopstelling gemaakt, die ter goedkeuring aan het bestuur wordt voorgesteld, vooraleer de installaties in de andere woningen aanvatten. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 8/42

9 Eén verdeelbord per woongelegenheid stroombeveiliging - algemeen Leveren en plaatsen van de stroombeveiligingen van de verdeelkringen d.m.v. differentieelschakelaars, kalibreerelementen en overeenkomstige automatische schakelaars in de verdeelborden. Materialen Alle automaten zijn van het opklemtype (DIN-rail), waarbij de bedrading is aangesloten met schroeven aan de voorkant van het apparaat. De automaten hebben een uitschakelvermogen overeenstemend met de te verwachten kortsluitvermogens conform het AREI. De nominale stroomsterkten en het aantal polen is aangegeven op de detailschema's. Ze hebben per pool een magnetische en thermische beveiliging en de uitschakeling gebeurt gelijktijdig voor alle polen. De uitschakeling is onafhankelijk van het inschakelmechanisme. De beveiligingen, smeltzekerheden of kleine penautomaten zijn van het onuitwisselbaar type. De smeltzekeringen zijn conform de normen. Smeltveiligheden waarvan de smeltdraad niet in een volkomen dichte smeltkamer opgesloten is, zijn verboden. Alle polen worden gelijktijdig onderbroken. Volgens het AREI en de voorschriften van de leverancier stroombeveiliging - hoofdschakelaars PM Leveren en plaatsen van de hoofdschakelaars. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in de prijs per verdeelbord. De algemene scheidingschakelaar is van het hefboomtype of van het type met dubbele drukknop en geschikt voor inbouw in het verdeelbord. De nominale stroomsterkte is aangepast aan de aansluitautomaat, zonder nochtans minder dan 40A te bedragen. Het begin van elke elektrische installatie is voorzien van een algemene scheidingsschakelaar (lastof hoofdschakelaar), die de gelijktijdige veiligheidsonderbreking van al de fazen en eventueel van de nulgeleider verzekert. Bij de uitbreiding een elektrische installatie neemt de installateur contact op met de netbeheerder, betreffende de geschiktheid van het bestaande aansluitautomaat. Indien dit niet het geval is of indien het verdeelbord zich niet in hetzelfde lokaal bevindt als de meetgroep, wordt per individueel verdeelbord bijkomend een hoofdschakelaar (maximum 40 A) geplaatst (standaard van toepassing in appartementen met afzonderlijk tellerlokaal) stroombeveiliging - differentieelschakelaars PM Leveren en plaatsen van de differentieelschakelaars. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in de prijs per verdeelbord. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 9/42

10 De differentieelschakelaars voldoen aan de voorschriften van: NBN EN Automatische differentieelschakelaars zonder ingebouwde bescherming tegen overstromen voor huishoudelijk en dergelijk gebruik (RCCB's), in serie te schakelen met een zekering tegen overstroom (MCB); NBN EN Automatische differentieelschakelaars met ingebouwde bescherming tegen overstromen voor huishoudelijk en dergelijk gebruik (RCBO's). Zij zijn ingebouwd in een zelfdovend kunststofomhulsel en uitgerust met een systeem voor snelbevestiging op DIN-rail. De aansluitklemmen laten Cu- of Alu-verbindingen toe van geleiders tot 35 mm2. De nominale stroomsterkte, afschakelstroom en de gevoeligheid van de differentieelinrichting zijn per type aangegeven op de elektrische schema's stroombeveiliging - automatische schakelaars PM Leveren en plaatsen van automatische schakelaars. Elke stroombaan wordt beveiligd door een meerpolige automaat. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in de prijs per verdeelbord. De automatische schakelaars zijn conform NBN C Automatische schakelaars voor huishoudelijke installaties en dergelijke voor bescherming tegen overstromen. Zij zijn van het thermo-elektromagnetische type, hun onderbrekingsvermogen is aangepast aan het gebruik binnen de installatie. Zij zijn 1-, 2-, 3- of 4-polig en behoren tot gamma 2 tot 63 A in functie van de sectie van de geleiders. Zij zijn vastklikbaar op een symmetrische DIN-rail en langs beide zijden voorzien van een mantelklem tot 25 mm². Twee draden van verschillende doorsnede moeten kunnen aangesloten worden aarding - algemeen Algemeen De aardverbinding voor installaties op lage en gemiddelde spanning bestaat uit: een aardverbindingselektrode; een aardgeleider die de aardverbindingsonderbreker met de aardverbindingselektrode verbindt; een aardverbindingsonderbreker of scheidingsstrip; de hoofdbeschermingsgeleider; een hoofdaardingsklem waarop de aardgeleider, hoofdbeschermingsgeleider en hoofdequipotentiaalgeleiders worden samengebracht; een reeks van equipotentiale verbindingen die zich tussen de hoofdaardverbindingsklem en alle genaakbare metalen onderdelen van het gebouw bevindt; individuele beschermgeleiders voor iedere stroombaan, aangesloten op de aardrail van het verdeelbord. Deze beschermgeleiders zijn voorzien aan elk stopcontact, lichtpunt en elk ander mogelijk aansluitpunt van de betrokken stroombaan aarding - aardingslus FH st Leveren en plaatsen van een aardingslus, zoals voorgeschreven door het AREI, inclusief alle vereiste werken en leveringen: het effenen van de sleuven, het opmetsen van controleputjes indien de aardingslus uit meerdere stukken bestaat, alle toebehoren voor een correcte plaatsing van de aardingslus, een afkoppelbaar aansluitstuk, e.d., meeteenheid: per stuk Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 10/42

11 aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen De aardingslus bestaat uit een niet geïsoleerde koperen geleider, blank of verlood, met een ronde doorsnede van minimum 35 mm2. Deze koperen geleider kan een volle massieve geleider zijn of een kabel die uit maximaal 7 kleine kernen samengesteld is. Het gebruik van een zeer soepele geleider, dus samengesteld uit menigvuldige kleinere koperen draadjes, of soepele tres, is verboden. Ondergrondse water- en gasleidingen mogen nooit aangewend worden als aardverbinding. De plaatsing gebeurt conform art. 69 van het AREI en het art. 2 van het M.B. van 6/10/1981, waarbij de spreidingsweerstand van de aardverbinding kleiner moet zijn dan 30 Ohm om bijkomende differentieelschakelaars in het bord te vermijden. Voor elk nieuw gebouw, waar de funderingen tot op een diepte van minstens 60 cm reiken, moet de aardverbinding minstens bestaan uit een aardingslus aangebracht op de bodem van de funderingssleuven van de buitenmuren. Het aanbrengen van de aardingslus zal steeds op een ongeroerde grond geschieden tegenaan de buitenzijde van de funderingssleuf. Zij mag geen aanleiding geven tot vermindering van de draagkracht van de funderingen en mag in geen geval rechtstreeks in aanraking komen met de funderingen. Hiertoe wordt de aardingslus bedekt met een zuiverheidslaag van 5 cm. Het aanbrengen van de zuiverheidlaag zal pas geschieden na de inspectie van de aardingslus door het bestuur. Om de aardverbindinglus op de bodem van de sleuf te houden worden enkel bevestigingsmiddelen (haken, krammen,...) gebruikt uit koper of een materiaal zonder corrosieve inwerking op het metaal van de aardingslus. Bij fundering op putten, palen, of algemene funderingsplaat zal de aardverbindinglus rond de putten, palen of plaat gelegd worden. De aardingslus moet zoveel mogelijk uit één stuk worden opgebouwd. Er mogen geen verbindingen onder de funderingen worden aangebracht. Indien dit niet te vermijden is, moeten deze verbindingen zichtbaar worden uitgevoerd, d.w.z. aan de buitenzijde van de buitenomtrek, in een zichtput, of tegen de muur, op een plaats te bespreken met het bestuur. De zichtbare verbindingen worden geschroefd en zijn voorzien van de nodige meetklemmen voor controle. De twee uiteinden van de lus worden doorheen soepele PVC-buizen tot boven de vloerpas gebracht, zodat nergens rechtstreeks contact ontstaat met het beton. Beide uiteinden van de lus monden uit ter hoogte van het tellerlokaal en eindigen één meter boven de vloer. Op een permanent inspecteerbare en bereikbare plaats worden ze aan elkaar verbonden d.m.v. een afkoppelbaar aansluitstuk (klem of scheidingsstrip). Keuring Vóór het uitvoeren van de funderingswerken wordt de spreidingsweerstand gecontroleerd. Per woning wordt 1 lus voorzien aarding - aardingsonderbrekers PM aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in prijs van aardverbindingslus en/of aardverbinding. Aardverbindingsonderbreker of scheidingsstrip conform het AREI art. 69 t.e.m. 73, art en art. 86. Het voetstuk bestaat uit een zelfdovend isolatiemateriaal en wordt met twee schroeven bevestigd op de muur of op de montageplaat van een kast. Op het voetstuk wordt een onderbrekingsinrichting gemonteerd. De onderkant van de aardverbindingsonderbreker bevat een aansluitklem/ingang voor twee geleiders van 35 mm² of een aansluitklem geschikt voor de aansluiting van twee geleiders van 35 mm², komende van de aardverbindinglus vast te klemmen en complementair nog 2 geleiders van 16 mm² komende van de eventuele bijkomende aardverbinding. De koperen afkoppelbare Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 11/42

12 verbindingsstaaf onderbreekt of verbindt de onderste aansluitklemmen met de bovenste aansluitklemmen. De bovenste aansluitklem/uitgang is geschikt voor 8 x 10 mm² aarding - hoofdbeschermingsgeleiders PM De hoofdbeschermingsgeleider betreft de geleider die enerzijds verbonden is met de aardgeleider(s) via de aardverbindingsonderbreker en anderzijds met de beschermingsgeleider van de massa's en zo nodig met deze van de vreemde geleidende delen en eventueel met de nulgeleider. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in prijs van aardverbindingslus en/of aardverbinding. Hoofdbeschermingsgeleider conform het AREI Het betreft een koperen geleider voorzien van een geelgroen gekleurde bescherming tegen corrosie. De doorsnede is gelijk aan de doorsnede van de grootste beschermingsgeleider. De verbinding en de verdeling van de hoofdbeschermingsgeleiders gebeurt ofwel vanaf de aardverbindingsonderbreker, ofwel vanaf het verdeelbord. Het is verboden metalen constructiedelen zoals water- en gasleidingen, verwarmingsleidingen, of metalen delen van de structuur van het gebouw zelf, als beschermingsgeleider te gebruiken. De beschermingsgeleider moet een maximale waarborg bieden inzake elektrische continuïteit. Het is verboden in de kring van de beschermingsgeleider verbindings- of scheidingstoestellen te plaatsen zoals smeltveiligheden, schakelaars of scheidingschakelaars aarding - hoofdequipotentiaalverbindingen PM De nodige equipotentiale verbindingen worden gemaakt tussen de hoofdaardverbindingsklem en alle genaakbare en vaste metalen onderdelen van het gebouw, hoofdleidingen van gas, water en CV, aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in de prijs van aardverbindingslus en/of aardverbinding. & Hoofdequipotentiaalverbindingen conform het AREI, artikel 72. Zij hebben een doorsnede die tenminste gelijk is aan de helft van de doorsnede van de grootste beschermingsgeleider van de installatie (de aardgeleider uitgezonderd) met een min. van 6 mm² en max. van 25 mm². Het verdient aanbeveling om voorafgaandelijk contact op te nemen met het erkend keuringsorganisme, om te bepalen welke metalen gedeelten van de constructie equipotentiaal verbonden moeten worden aarding - bijkomende equipotentiaalverbindingen PM In natte ruimten worden bijkomende equipotentiaalverbindingen voorzien. Alle metalen delen, radiatoren, leidingen en toestellen (badkuip, douche, boilers, ), die gelijktijdig genaakbaar zijn, worden daarbij onderling, met de aarding van stopcontacten en met de hoofdequipotentiaalverbinding verbonden. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 12/42

13 aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in de prijs van aardverbindingslus en/of aardverbinding. & De bijkomende equipotentiaalverbindingen voldoen aan de voorschriften van artikel 73 van het AREI. De onderlinge verbindingen tussen de genaakbare en vaste metalen delen gebeurt in een verzonken doos met deksel, vervaardigd uit isolerend kunststof, en voorzien van het nodige aantal gepaste aansluitklemmen (minstens één klem per aan te sluiten geleider) leidingen - algemeen Alle leveringen en werken voor de realisatie van het elektrische leidingnet, omvattende: het maken van de nodige sleuven en doorgangen in wanden, vloeren en plafonds; de levering en montage van de mantelbuizen en/of kabelgeleiders; het trekken en verbinden van de geleiders; het afdichten van doorboringen en sleuven in muren, doorgangen in vloeren en plafonds; het waar nodig voorzien van brandwerende afdichtingen in functie van de vereiste brandweerstand (volgens het KB van 19/12/1997 en wijzigingen); alle maatregelen nodig om de vooropgestelde luchtdichtheid van het gebouw niet in het gedrang te brengen door de uitvoering van het leidingnet; het verzamelen van alle puin en afval en zijn dagelijkse afvoer. Materialen BUIZEN & BEVESTIGINGSMIDDELEN De buizen zijn vervaardigd uit een onbrandbaar, zelfdovend materiaal en dragen het CEBECkeurmerk. Stalen van de aan te wenden buizen en bevestigingsmiddelen worden voorafgaandelijk ter goedkeuring voorgelegd aan het Bestuur. GELEIDERS - DRADEN De toegevoegde schema s hebben prioriteit op onderstaande bepalingen. De geleiders en de toegelaten stroomsterktes zijn in overeenstemming met het AREI. Het aantal geleiders en de geleiderdoorsnede van een stroombaan wordt gekozen in functie van de bestemming. De draden, die in de buizen getrokken worden, zijn van het type VOB voor plaatsing in thermoplastische buizen (type Tth). Elke rol zal vergezeld zijn van een etiket van de fabrikant, met aanduiding van de isolering. De geleiders zullen alle uit één stuk zijn, zonder binddraad, noch las. De draden die worden aangesloten op een fase, moeten een isolatie hebben conform de genormaliseerde kleurcodes. Beschermingsgeleiders zijn geel/groen. GELEIDERS - KABELS De toegevoegde schema s hebben prioriteit op onderstaande bepalingen. De installateur kiest het type kabel en de voorziene diameters van de geleiders volgens hun bestemming binnen het installatieschema en een opstellingswijze conform het AREI Zij zijn naargelang hun toepassing van het type: VOB, XFVB, EVAVB, XVB, De installateur draagt hiervoor de volledige verantwoordelijkheid. VOORZORGSMAATREGELEN TEGEN BRAND Volgens het KB betreffende AREI: art. 104 voorzorgmaatregelen tegen brand: Alle kabels, zowel sterkstroom als zwakstroom, zijn van het type F2-kabel, niet brandverspreidend conform IEC , ook al is dit niet specifiek vermeld op plannen, schema s of in het bestekartikel. Ingeval van hoogbouw (>25m): alle kabels in de vluchtwegen (alle gangen en traphallen), zowel sterkstroom als zwakstroom zijn van het type SA, SD: halogeenvrij, ook al is dit niet specifiek vermeld op plannen, schema s of in het bestekartikel. Alle vitale stroombanen, zowel sterkstroom als zwakstroom, zijn kabels van het type FR2 (EI 60 min). Hun plaatsingswijze moet voor het volledig tracé een functiebehoud van 60 minuten Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 13/42

14 garanderen. Voor de toegepaste kabelbanen en bevestigingsmiddelen moet een attest van functiebehoud conform DIN worden voorgelegd. ALGEMEEN Het plaatsen en bevestigen van de buizen gebeurt volgens het AREI art Ingeval van een geringe dekvloer zal er mogelijk ter plaatse van kruisingen met andere leidingen een stukje in de stortlaag van de betonnen vloer ingekapt moeten worden (na akkoord van de stabiliteitsingenieur). De aannemer houdt hier rekening mee in zijn prijszetting. Ingeval onder de dekvloer een akoestische isolatie voorzien is, dienen alle leidingen onder deze isolatie geplaatst te worden. Hierdoor is de aannemer verplicht om: het leidingverloop zodanig op te vatten dat het aantal kruisingen beperkt blijft bij hoge kruisingen tussen elektriciteits- en verwarmings- of sanitairleidingen de elektriciteitsleidingen gedeeltelijk in de betonvloer in te kappen voor zover toegelaten door de stabiliteitsingenieur de inbouw aansluitleidingen steeds achter de opgeplooide akoestische randisolatie naar boven te laten komen uit de dekvloer De aansluitingen aan het elektrisch bord gebeuren via kabel in flexbuis. Tussen de verschillende aansluitingen onderling mag weldraad in flexbuis gebruikt worden. Deze bepaling is er op gericht de bundel leidingen ter plaatse van het elektrisch bord te beperken waardoor deze makkelijker in de opbouwgoot of wand kan ingewerkt worden. De flexbuis kan immers afgesneden worden van zodra deze in de kabelgoot of wand moet worden geleid. De leidingen worden onzichtbaar (inbouw) in buizen aangelegd. In lokalen die niet bepleisterd worden, mogen leidingen echter in opbouw in buizen uitgevoerd worden., Waar voorzien op de plannen, worden de leidingen gelegd in kabelgoten of -kanalen en plintsystemen. Alle inbouwwerken en het doorboren worden machinaal volgens de regels van de kunst en volgens de aanwijzingen van het bestuur uitgevoerd. Waar sanitaire, verwarmings- of ventilatieleidingen en elektrische leidingen elkaar zouden kruisen, is een optimale coördinatie vereist tussen de verschillende ambachten en het bestuur. De leidingen blijven verwijderd van componenten die een hogere temperatuur kunnen bereiken zoals schouwen, verwarmingsinstallaties, Er mag zich in de buizen geen water kunnen verzamelen. De beoogde luchtdichtheid van de woning mag niet negatief beïnvloed worden. Alle puin en gruis afkomstig van doorboringen en insnijdingen moet opgekuist en van de werf afgevoerd worden. Alle gebeurlijke schade veroorzaakt door de installateur van de elektrische installatie wordt door zijn zorgen en op zijn kosten hersteld. ONDERGRONDSE KABELS De plaatsing van ondergrondse laagspanningsleidingen gebeurt volgens het AREI art De kabel moet minimum 60 cm diep onder het maaiveld en/of bovenvlak van de buitenverharding ingegraven worden. Als dit technisch onmogelijk is, moet de bescherming gevormd worden door een doorlopend omhulsel in duurzaam, weerstand biedend materiaal zonder openingen of voegen. De kabels worden mechanisch beschermd door een bedekking met kabelafdekpannen in PVC of gebakken aarde, of gelijkwaardig systeem. De ondergrondse leidingen worden uitgevoerd in EVAVB onder kabelstenen, ofwel in XFVB in een HDPE voerbuis. INBOUW IN METSELWERK De leidingen ingewerkt in het metselwerk worden enkel aangelegd volgens verticale tracés, teneinde de de stabiliteit van de wand niet in het gedrang te brengen en om later de juiste ligging van de buizen makkelijk te kunnen bepalen. Schuine tracés over de muur zijn verboden. Om akoestische lekken te voorkomen worden leidingen en stopcontacten in woningscheidende wanden, nooit in spiegelbeeld tegenover elkaar geplaatst. In de muren met zichtbaar blijvend metselwerk worden de inbouwleidingen aangebracht vanuit het vlak van de muur dat niet zichtbaar blijft. Voor muren waar dit niet mogelijk is, worden waar nodig vooraf geïntegreerde soepele wachtbuizen voorzien door de ruwbouwaannemer. In metselwerk ingewerkte buizen worden machinaal ingeslepen. Trillingen in de constructie bij het uitvoeren van kapwerken moeten tot een minimum beperkt worden. De nominale diepte van de sleuven bedraagt ongeveer 2 cm. De diepte van horizontale sleuven moet tot een minimum beperkt blijven om de stabiliteit van de muren zo min mogelijk aan te tasten. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 14/42

15 Na de plaatsing worden de sleuven over hun ganse lengte opgevuld met een mortel die past bij het ondergrondmateriaal. De mortel moet volledig de op de bodem van de sleuf geplaatste kabelbuis of -buizen omhullen, er mag geen contact bestaan tussen de buizen en het pleisterwerk. Het oppervlak van de mortel moet ruw gehouden worden om de bepleistering achteraf te vergemakkelijken. INBOUW IN HOLLE CONSTRUCTIES De ingewerkte buizen zijn verplicht van het niet-vlamverspreidende type. Wanneer leidingen geplaatst worden tussen een plafond en een vloer, in de holten en andere lege ruimten, zijn ze - indien ze niet geplaatst worden in buizen - minstens gelijkwaardig aan het type met PVC- isolatie al dan niet voorzien van een metalen bescherming, zoals VFVB of VVB. Zonder voorafgaandelijke toelating van de architect mogen geen sleuven in kepers van 4" of minder en geen inkepingen gemaakt worden in constructiehout van vloer- of dakgebinten, op meer dan 25 cm van de muren die de balken ondersteunen. Er mogen geen inkepingen dieper dan 2 cm gemaakt worden in houten vloergebinten. OPBOUW VAN LEIDINGEN De opbouwleidingen worden waterdicht uitgevoerd. Waar geen mechanische beschadigingen (ook vanwege ongedierte) te verwachten is kunnen opbouw PVC-buizen toegestaan worden. In alle andere gevallen zal de uitvoering in XFVB zijn. De afstanden tussen de bevestigingspunten worden zodanig gekozen dat de kabelbuizen een goed rechtlijnig tracé volgen. In de rechte gedeelten is er minstens één bevestiging om de 45 cm verticaal en 30 cm horizontaal voor kabelbuizen van plastisch materiaal en om de 80 cm voor stalen kabelbuizen, één bevestiging aan elk uiteinde van de bochten, alsook één bevestiging langs beide zijden van verbindingsdozen. De bevestigingen worden met gelijke tussenafstanden geplaatst. Ter plaatse van koppelstukken, schakelaars, stopcontacten, wordt een bevestiging voorzien op maximaal 10 cm van het element. De kabelbuizen in plastisch materiaal moeten vrij kunnen uitzetten; daartoe worden de bevestigingen niet op de kabelbuizen geprangd en worden de doorvoeren door muren en plafonds omgeven door een kabelbuis met grotere diameter, vastgehecht in metselwerk. Alle vrije uiteinden van kabelbuizen uit plastisch materiaal of staal worden zorgvuldig afgezaagd en ontdaan van bramen. Ter hoogte van uitzettingsvoegen moeten de kabelbuizen op deze plaats van een schuifstelsel worden voorzien. De aannemer gebruikt geschikte middelen naargelang de ondergrond om de kabelbuizen te bevestigen aan de ondergrond. Vanaf 3 parallel te leggen kabels wordt gebruik gemaakt van goten en ladders. BRANDWERENDE PRESTATIES De leidingen voldoen aan de bepalingen van de basisnormen voor brand, het AREI (in het bijzonder de wijzigingen door het KB van 25/04/2013), en de eisen van de plaatselijke brandweer. Waar nodig worden brandwerende afdichtingen rond leidingen, kokers en kabelbanen voorzien in functie van de brandcompartimenteringen en vereiste brandweerstand. Classificatie brandbestendigheid leidingen volgens NBN C Blanke draden, geleiders en kabels - Algemeenheden - Brandbestendigheid van elektrische kabels en leidingen - Classificatie en beproevingsmethoden voor de classificatie De systemen worden voorafgaandelijk ter goedkeuring voorgelegd aan het Bestuur. TREKKEN VAN DRADEN IN KABELBUIZEN Het kabelbuizenstelsel van elke leiding wordt over zijn volledige lengte bevestigd, vooraleer met het trekken van draden en kabels aan te vangen. Het trekken van draden en kabels mag niet worden begonnen, zonder toelating van het bestuur. Het trekken geschiedt met de meeste zorg, ten einde elke beschadiging aan de isolerende omhulling te vermijden. Wanneer de lengte van de leidingen het vereist, geschiedt het trekken van de draden door middel van een speciale trekveer. Bij beschadiging van de draden worden deze volledig vervangen. De draden hebben een voldoende lengte om een reserve van min. 10 cm per draad te behouden, in elke verbindingsdoos, schakelaar of contactdoos, in de verlichtingstoestellen en in de borden. Het uiteinde van de draden dat gediend heeft voor het bevestigen van de trekveer, is als afval te beschouwen. Het wordt afgesneden en mag niet meetellen in voornoemde reserve van 10 cm. Aan ieder uiteinde van een lichtpunt waar geen lichtarmatuur voorzien is, wordt een aansluitblokje geplaatst. De vrije lengte van de uitstekende stroomdraden bedraagt overal minstens 30 cm. Per ruimte wordt minimum één lichtpunt voorzien van een voorlopige lamphouder met een energiezuinige lamp. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 15/42

16 Het gebruik van voorbedrade flexibele buizen is toegestaan. Keuring De leidingen worden geplaatst volgens het leidingschema en worden als dusdanig gecontroleerd leidingen inbouw kabelbuizen PM aard van de overeenkomst: Pro Memorie. Inbegrepen in de prijs van de schakelaars, lichtpunten, stopcontacten en aansluitdozen. De buisleidingen bestaan uit voorgekableerde soepele geringde PVC-buizen volgens NBN EN De plaatsing gebeurt volgens het AREI en de bepalingen van leidingen - algemeen. Bekabeling in de chape: alle voedingskabels vanaf het verdeelbord alle gevoelige kabels (UTP, coax, ) leidingen opbouw kabelbuizen PM aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in de prijs van de schakelaars, lichtpunten, stopcontacten en aansluitdozen. Specificaties Kabelbuizen: stijve gladde PVC-buizen volgens NBN EN Bevestigingsmiddelen: zadels in hoogwaardig kunststof / metalen beugels, aangepast aan de diameter van de buis. De plaatsing gebeurt volgens het AREI en de bepalingen van leidingen - algemeen. Vanaf 3 parallel te leggen kabels of bij kabels vanaf 6 mm2wordt gebruik gemaakt van goten en/of ladders: zie art Bekabeling in kelders, schachten, die niet in een kabelgoot loopt leidingen - kabelgoten en -ladders leidingen gesloten kabelgoten, kunststof PM aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in de prijs van de verdeelborden. Geprefabriceerde elementen uit witte kunststof voorzien van opklikbare deksels. De afmetingen zijn afgestemd op het aantal voorziene kabels, met circa 20% reserve. Bevestiging met volgens de voorschriften van de leverancier. Alle hulpstukken zijn van hetzelfde fabrikaat als de goten. De kabels worden verzorgd bevestigd in de goten. Bij horizontale kabelgoten worden de kabels in één laag en zonder bevestiging aaneensluitend neergelegd op de goot. Bij verticaal geplaatste kabelgoten of -ladders worden de kabels minimaal om de 50 / cm individueel bevestigd. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 16/42

17 Aanvullende uitvoeringsvoorschriften De kunststof kabelgoot onder het verdeelbord (zie art ) wordt tevens voorzien van een betonnen plintsokkel. De plintsokkel dient om te vermijden dat water in de afgesneden flexbuizen kan lopen en wordt uitgevoerd in overleg met de architect. De kabelgoot wordt voorzien van een kunststof deksel uit één geheel. Dit deksel word geplaatst na afwerking van vloeropbouw en plintsokkel, zodat het er achteraf nog afgenomen kan worden. Te plaatsen onder en/of boven de verdeelkasten leidingen - wachtbuizen FH st Overeenkomstig de aanduidingen op plan en in samenspraak met de aannemer HVAC zullen door de aannemer elektriciteit de nodige lege kabelbuizen aangebracht worden voor: het aansluiten van de thermostaat vanaf de CV-ketel het aansluiten van de bediening van de woonhuisventilator De kabel zelf wordt getrokken en aangesloten door de installateur van de CV-installatie of wordt in onderling overleg door de aannemer elekriciteit geplaatst. meeteenheid : stuks (afstand volgens aanduiding op plan), per type (volgens meetstaat) aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Soepele geringde PVC-buis volgens NBN EN Tracé en sectie van de buis is er op voorzien dat het later doorvoeren van de kabel geen enkel probleem stelt. De aannemer elektriciteit is verantwoordelijk voor de geschikte plaatsing en sectiekeuze na overleg met aannemer HVAC. De plaatsing gebeurt volgens het AREI en de bepalingen van leidingen algemeen. Vooraf wordt met de werfleiding de exacte positie bepaald van de plaats van deze voorziening in relatie tot andere componenten (radiator, schakelaars, stopcontacten, binnenpost parlofoon/videofoon, deurbel ) waardoor een ordelijke opstelling bekomen wordt die de wand optimaal bruikbaar houdt voor de inrichting door de bewoners (meubels, ). De wachtbuis dient langs beide zijden op een propere manier te eindigen met de buis zelf voldoende ver uitstekend, zodat bij eventuele schade de kabel vervangen kan worden trek- en verbindingsdozen - algemeen Algemeen De dozen hebben een aangepaste diepte overeenkomstig hun bestemming, met voldoende speling voor het maken van de nodige aansluitingen. Men zal zoveel mogelijk aftakdozen vermijden door de vertakkingen aan te brengen in de contactdozen. De dozen en de vrije uiteinden van de installatiebuizen, die ingewerkt worden, zullen zodanig afgedekt worden dat zij niet kunnen gevuld worden met pleistergips trek- en verbindingsdozen - inbouw metselwerk PM Leveren en plaatsen van trek- en verbindingsdozen, inbegrepen: het inslijpen of uitkappen van de ruimte voorzien voor de inbouwdozen in metselwerk; het leveren en plaatsen van alle nodige bevestigingsmiddelen. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 17/42

18 aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Standaard inbegrepen in de prijs van het te voorziene leidingnet voor schakelaars, stopcontacten, aansluitdozen, De inbouwdozen zijn conform NBN C en zijn geschikt voor de inbouw van alle standaard schakelaars en stopcontacten, volgens de norm NBN C en NBN C Ze dragen het CEBEC keurmerk. Ze zijn vervaardigd uit zelfdovende, vormbestendige kunststof met grote mechanische sterkte. De dozen kunnen eenvoudig horizontaal en/of verticaal gekoppeld worden door samenklikken. De hartafstand van de samengeklikte dozen is, zowel horizontaal als verticaal, aangepast aan de te voorziene afdekramen. De afdekramen bestaan in enkelvoudige, tweevoudige en drievoudige uitvoering (zowel horizontaal als verticaal). Vaste aansluitingen worden afgedekt met een afdekplaatje, voorzien van 1 of meerdere uitbreekpoortjes, bruikbaar als uitgangen voor de geleiders. De dozen gebruikt in vochtige of natte ruimten zijn van het hermetische type met beschermingsgraad IP-55 en zullen met de erin uitkomende buizen een dichte verbinding vormen. Aanvullende specificaties (apart opgemeten indien van toepassing) Geluidsdichte inbouwdoos die het geluid absorbeert en weerkaatst, zodat hinder in nabijgelegen ruimtes vermeden wordt, met inbegrip van alle door de fabrikant voorgeschreven toebehoren om de geluidsisolatie te bekomen (bv. inleiding van de kabels). De nodige holtes zullen uitgekapt of uitgeslepen worden, volgens de afmetingen van de inbouwdoos. De inbouwdozen zullen vastgezet worden met mortel of met kleefpleister. De trek- en aftakdozen moeten zoveel mogelijk bereikbaar opgesteld worden, ongeacht de bekleding van de wanden. Ingeval van geluidsdichte inbouwdozen wordt extra aandacht geschonken aan de voorschriften van de fabrikant trek- en verbindingsdozen - inbouw holle wanden PM Leveren en plaatsen van trek- en verbindingsdozen, inbegrepen: het uitboren of zagen van de nodige ruimte voor de inbouwdozen in holle wanden; het leveren en plaatsen van alle nodige bevestigingsmiddelen. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Standaard inbegrepen in de prijs van het te voorziene leidingnet voor schakelaars, stopcontacten, aansluitdozen, De inbouwdozen zijn uit zelfdovende, vormbestendige kunststof met grote mechanische sterkte. Alle metalen onderdelen zijn corrosiebestendig. De nodige ruimte voor plaatsing van de inbouwdozen wordt uitgeboord met een klokzaag met geschikte diameter. De doos wordt aan de holle wand bevestigd met beugelklemmen of spanklauwen trek- en verbindingsdozen - inbouw verlaagde plafonds PM Leveren en plaatsen van trek- en verbindingsdozen, inbegrepen: het uitboren of zagen van de nodige ruimte voor de inbouwdozen in plafonds; het leveren en plaatsen van alle nodige bevestigingsmiddelen. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Standaard inbegrepen in de prijs van het te voorziene leidingnet voor schakelaars, stopcontacten, aansluitdozen, Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 18/42

19 De inbouwdozen zijn geschikt voor inbouw in verlaagde plafonds. Ze zijn in zelfdovende, vormbestendige kunststof met grote mechanische sterkte. Metalen onderdelen zijn corrosiebestendig. De plafondcontactdoos is voorzien van een metalen beugel met moeropening M5 met maximale trekbelasting van 2 kg en een geïsoleerde haak voor de bevestiging van hangende verlichtingstoestellen. De holtes in het plafond worden aangebracht door middel van een klokzaag, aangepast aan de afmetingen van de inbouwdoos. De inbouwdozen worden bevestigd door middel van schroeven, beugelklemmen of spanklauwen. Inbouwdozen in plafonds worden in de regel niet toegepast omdat aan het plafond enkel voedingen voor verlichtingsarmaturen voorzien zijn. Omdat een inbouwdoos beperkend kan zijn bij de keuze voor een verlichtingsarmatuur wordt hier gewoon een bedrade flexbuis voorzien, aangevuld met een lusterhaak (zie ook betrokken artikels) trek- en verbindingsdozen - opbouw PM Leveren en plaatsen van opbouw trek- en verbindingsdozen, inbegrepen alle nodige bevestigingsmiddelen. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Standaard inbegrepen in de prijs van het te voorziene leidingnet voor schakelaars, stopcontacten, aansluitdozen, Deze dozen zijn in kunststof, zij zijn aangepast aan de omgeving waarin zij gemonteerd worden wat betreft de sterkte- en isolatieklasse, en zijn voorzien van voldoende kabelingangen. Deze kabelingangen zijn eveneens aangepast aan de gebruiksomgeving. De bevestiging gebeurt door vastschroeven waarbij de doos niet beschadigd wordt, en een voldoende stabiliteit gegarandeerd wordt. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 19/42

20 71. ELEKTRICITEIT SCHAKELAARS & CONTACTDOZEN elektriciteit schakelaars & contactdozen - algemeen Materialen Alle schakelaars, stopcontacten, contactdozen, e.a. moeten nieuw zijn en van eenzelfde merk, type en kleur. Van alle schakelmateriaal en contactdozen wordt vooraf een staal ter goedkeuring voorgelegd. Alle schakelmateriaal is ingesloten in een beschermend omhulsel in isolerende kunststof. Voor inbouwmateriaal wordt schakelmateriaal toegepast dat geschikt is om in te bouwen in genormaliseerde inbouwdozen. Deze zijn uitgerust met bevestigingsklauwen of -schroeven in metaal. De aansluitklemmen zijn voorzien van schroeven, bedienbaar aan de voorkant van het apparaat. Om de afdekplaat en bedieningstoets te verwijderen is het gebruik van gereedschap vereist. De afdekplaten moeten onderling uitwisselbaar zijn, ook bij montage in kabelgoten. In vochtige ruimten en voor opbouwmateriaal, wordt enkel materiaal gebruikt dat voldoet aan de beschermingswaarden zoals gereglementeerd in het AREI. In wasplaatsen en badkamers mag het gewone spatwaterdichte type gebruikt worden ingeval van inbouwinstallaties. Bij opbouw installaties of in vochtige lokalen zijn zij van het spatwaterdichte type met klapdeksel met minimale beschermingsgraad IP-54, volgens NBN C Beschermingsgraden gegeven door de omhulsels (IP-code). De uitgangen worden voorzien van wartels en rubberringen. De dekselschroeven zijn van een roestbestendig materiaal. Bij gegroepeerde montage moeten de apparaten, zowel schakelaars als stopcontacten, onder eenzelfde afdekplaat gemonteerd worden. Het datatransport en zwakstroomtoepassingen worden onder afzonderlijke dekplaten en in afzonderlijke inbouwdozen geplaatst in overeenstemming met het AREI. De apparatuur is daarbij van dezelfde herkomst en vormgeving als het schakelmateriaal voor laagspanningstoepassingen. De inplanting van de apparaten zoals aangeduid op de plannen is slechts indicatief en wordt steeds vooraf besproken met de opdrachtgever, ingenieur technieken en architect en op de werf definitief vastgelegd. Het voorziene aantal kringen in het ontwerp van het studiebureau dient gerespecteerd te worden. De aannemer houdt hiermee rekening om de grootte van het verdeelbord met reserve te bepalen. Indien meerdere contactdozen op eenzelfde plaats voorzien zijn, worden ze horizontaal gegroepeerd geplaatst, met het oog op maximale bruikbaarheid. Omwille van de overzichtelijkheid werden deze contacten op de plannen evenwel verticaal gegroepeerd getekend. De veiligheidszones voor het opstellen van schakelaars in badkamers en vochtige ruimten zullen in overeenstemming zijn met de voorschriften van het AREI. Algemeen worden volgende afmetingen aangehouden bij de plaatsing van de contactdozen: Verticale afstand t.o.v. referentievlak Horizontale afstand t.o.v. referentievlak Lichtschakelaars 110 cm boven afgewerkte vloerpas 15 cm t.o.v. het deurkozijn (klinkzijde) Stopcontacten plint 30 cm boven afgewerkte vloerpas Loodrecht onder de schakelaars Stopcontacten keuken 110 cm boven afgewerkte vloerpas Minimaal 60 cm van de spoeltafel Als de plaatsing zoals aangegeven op plan hiervan zou afwijken, moet de architect hiervan op de hoogte gesteld worden. Bij twijfel zal steeds voorafgaandelijk navraag gedaan worden bij de architect. Voor inbouwdozen in buitenwanden moet de continuïteit van de luchtdichtheidsschil gegarandeerd worden. Bij wanden in metselwerk wordt de holten op voorhand rondom ingemorteld. Daarna wordt de inbouwdoos vol in de mortel geplaatst. Bij woningen bestemd voor personen met een handicap moet een aan de noden aangepaste opstelling steeds voorafgaandelijk worden besproken in overleg met het Bestuur. De aansluitschema's van de fabrikant worden strikt nageleefd met het oog op een feilloze werking van de installatie stopcontacten - algemeen Levering, plaatsing en aansluiting van alle stopcontacten zoals aangeduid op de plannen en schema s. De kostprijs van het leidingnet (kabelbuizen, stroomdraden en inbouwdozen) is standaard inbegrepen in de eenheidsprijs per stopcontact. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 20/42

21 Materialen De stopcontacten dragen een CE markering. Zij zijn conform aan de voorschriften van het AREI en de voorschriften van NBN C Contactdozen voor huishoudelijk en gelijkaardig gebruik - Deel 1 : Algemene regels. De gewone stopcontacten zijn tweepolig en aangepast voor een nominale stroomsterkte van respectievelijk 10A / 16A / 20A / 32A. Alle contactdozen, met uitzondering van deze op zeer lage veiligheidsspanning, zijn van het type met kinderveiligheid en zijn voorzien van een aardingspen die verbonden is met de beschermingsgeleider van de elektrische leiding. Indien stopcontacten op verschillende spanning gebruikt worden, zullen zij van verschillend model zijn en onverwisselbaar. De stopcontacten zijn standaard van het inbouwtype. De aansluiting van de geleiders gebeurt d.m.v. schroefklemmen. De afdekplaatjes worden bevestigd door middel van een schroef. De inbouwdiepte bedraagt minimum 26 mm. Enkel waar leidingen volgens plan zichtbaar aangelegd zijn (opbouw), in het bijzonder in kelders, garages, zolders,, worden aangepaste opbouwstopcontacten voorzien. De meervoudige stopcontacten zijn ofwel van het verticale type waarbij de contactstoppen onder een hoek van circa 45 kunnen ingestoken worden, ofwel van het horizontale type. In vochtige ruimten wordt enkel materiaal gebruikt dat voldoet aan de beschermingswaarden zoals gereglementeerd in het AREI. Wanneer het stopcontact gevoed wordt via een individuele beschermingstransformator (scheidingstransfo) is de uitvoering in overeenstemming met de voorschriften van art. 76 van het AREI. Contactdozen gevoed door veiligheidstransformatoren mogen niet geaard worden. De op deze manier gevoede stroombaan mag geen enkel gemeenschappelijk punt hebben met een andere stroombaan. De massa s van de elektrische machines en toestellen, op de stroombaan aangesloten, mogen niet opzettelijk verbonden worden, noch met de aarde noch met de massa s van machines en toestellen, gevoed door andere stroombanen. Per stroombaan moet het aantal enkelvoudige of meervoudige stopcontacten, in overeenstemming met het AREI beperkt blijven tot 8. Omwille van de kringbelasting is er evenwel de bijkomende eis dat een dubbel stopcontact als 1 contactpuntpunt moet aanzien worden en een driedubbel en vierdubbel stopcontact als 2 contactpunten. De voeding van koelkast en dampkap kunnen bij de gewone stopcontacten worden gerekend. Eventueel zullen de nodige extra stroombanen voorzien worden. De vrije stopcontacten t.h.v. het werkblad in de keuken worden verdeeld over twee kringen. Desgevallend worden hiervoor extra stroomkringen voorzien. De stopcontacten voor vaatwasser, droogkast en wasmachine worden elk op een aparte kring gezet, na de differentieel van 30 ma. Stopcontacten in opbouwsituatie in kelders en bergingen worden op schakelaarhoogte geplaatst Volgende inbouwstopcontacten worden eveneens op hoogte geplaatst: wasmachine, droogkast, ventilator, ketel, modem, dampkap enz. Vooraleer de uitvoering te beginnen, vergewist de aannemer zich ervan of geen onverenigbaarheden kunnen ontstaan m.b.t. de opstelling van andere leidingnetten, keukenmeubelen, radiatoren, e.d.. De afdekplaatjes van schakelaars, verbindingsdozen en stopcontacten worden in rechte stand aangebracht, verzorgd aansluitend op de voorziene oppervlakteafwerking. Aanvullende uitvoeringsvoorchriften Ingeval van appartementen voor aangepast wonen wordt geen enkele elektriciteitsvoorziening lager dan 60 cm t.o.v. het afgewerkt vloerpeil ingeplant, tenzij anders bepaald door opdrachtgever/architect stopcontacten - 16A/20A FH st meeteenheid per stuk en per type, volgens aanduiding in meetstaat aard van de overeenkomst, Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 21/42

22 Specificaties type inbouw Type: inbouw : kunststof Kleur: crème / wit volgens keuze architect Afdekplaatjes in dezelfde kleur als het toestel Capaciteit van de klemmen: 3 x 2,5 mm 2 Nominale spanning: 230 Aantal polen: 2 P + aarding Specificaties type opbouw Type: opbouw met klapdeksel : kunststof Kleur: grijs Afdekplaatjes in dezelfde kleur als het toestel Slagvastheid: IK07 Beschermingsgraad: IP55 Capaciteit van de klemmen: 3 x 2,5 mm 2 Nominale spanning: 230 Aantal polen: 2 P + aarding Het opbouwstopcontact wordt voorzien van de nodige wartels, rubberringen en rondellen op de uitgangen zodat het samengestelde geheel de gevraagde beschermingsgraad biedt. Zie gedetailleerde opmeting aansluitdozen - algemeen Normale hoogte vaste aansluitpunten : ca. 40 cm boven vloerpeil, volgens detailaanwijzingen op de werf. Voor losse aansluitpunten wordt een overlengte van 2 m voorzien. Het kabeleinde wordt geïsoleerd aansluitdozen - voeding elektrisch fornuis FH st Levering, plaatsing en aansluiting van de aansluitingsdozen voor elektrische fornuizen, als aangeduid op de plannen. meeteenheid per stuk, inclusief voedingskabel en inbouwdoos. aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) & De aansluitdozen dragen een CE markering en voldoen aan de norm NBN C Ze zijn vervaardigd uit isolerende harde kunststof, voorzien van de nodige klemmen voor éénfasige of driefasige aansluiting en verzegelbaar d.m.v. minimum twee schroeven. Er wordt een aangepaste voedingskabel voorzien vanaf het verdeelbord tot op de aangeduide plaats in de keuken. Opstelling te bepalen, volgens planaanduiding en in coördinatie met rubriek keukenmeubelen - algemeen. Specificaties Type: vaste aansluitdoos, inbouw Voedingskabel: XVB 3G6 mm² voor enkelfasige aansluiting / XVB 5G4 mm2 voor driefasige aansluiting Keukens. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 22/42

23 schakelaars - algemeen Levering, plaatsing en aansluiting van alle schakelaars, in overeenstemming met hun functie (wissel, kruis,...), zoals aangeduid met symbolen (en eventuele maten) op de plannen en schema s. De kostprijs van het leidingnet (kabelbuizen, stroomdraden en inbouwdozen) is inbegrepen in de eenheidsprijs per schakelaar. Materialen De tuimelschakelaars, drukknoppen en verklikkerlichten zijn CE gekeurd, voldoen aan de voorschriften van het AREI (art. 250) en beantwoorden aan NBN C Materieel voor huishoudelijke installaties en dergelijke - Voorschriften voor schakelaars voor vaste elektrische installaties voor huishoudelijk en aanverwant gebruik, NBN EN Schakelaars voor huishoudelijk en soortgelijk gebruik in vaste elektrische installaties - Deel 1 : Algemene eisen - en/of NBN EN Schakelaars voor huishoudelijk en soortgelijk gebruik in vaste elektrische installaties - Deel 2-1 : Bijzondere eisen - Elektronische schakelaars. Van alle voorziene types schakelaars wordt vooraf een model ter goedkeuring voorgelegd. De schakelaars zijn van het type 10 A bij 250 V. Bij de tuimelschakelaars, van het type grote bedieningswip, kan de bedieningstoets alleen verwijderd worden met behulp van gereedschap. Waar verschillende schakelaars van op één punt bediend worden, worden zij in samenspraak met de ontwerper verticaal of horizontaal t.o.v. elkaar opgesteld, gebruik makend van aangepaste afdekplaatjes, waar vereist kan er gebruik worden gemaakt van halve schakelaars. In huishoudelijke installaties wordt het gebruik van enkelpolige schakelaars toegelaten voor stroombanen met twee actieve geleiders voor de voeding van verlichtingstoestellen en hulpstroombanen, voor zover het vaste aansluitingen betreft waarbij een nominale stroom van 16 A niet wordt overschreden. De wipschakelaars zijn van het inbouwtype. De aansluiting van de geleiders geschiedt d.m.v. schroefklemmen. De afdekplaatjes worden onzichtbaar bevestigd door middel van een schroef. De inbouwdiepte bedraagt minimum 26 mm. Waar leidingen in opbouw geplaatst worden, als eventueel in kelders, garages, zolders,, worden aangepaste opbouwschakelaars voorzien. Indien het gebruik van drukknoppen met permanent lampje is voorgeschreven, moeten deze aangesloten worden op een driedraadsleiding waarvan één fasegeleider rechtstreeks aan het controlelampje aangelegd wordt. Lichtpunten waarbij de bediening voorzien is vanuit meer dan 3 plaatsen, kunnen door teleruptoren (relaisschakeling) worden bediend. Alle schakelaars opgesteld buiten het te verlichten lokaal (badkamer, toilet, bergingen, garage, ) worden standaard voorzien van een ingebouwd verklikkerlampje. Per installatie worden minstens twee afzonderlijke stroombanen voor de verlichting voorzien. Bij onderbreking van een stroombaan mogen niet alle lichtpunten van een verdiep onderbroken worden. De aannemer elektriciteit zal zich, ongeacht de uitvoeringsplannen, steeds vergewissen van de juiste opstelling van de schakelaars t.o.v. de draairichting van de deuren. Tenzij anders bepaald, worden de schakelaars geplaatst met de as op 110 cm boven de vloerafwerking en op circa 10 cm van de deurlijsten. In de badkamer mogen de schakelaars niet bereikbaar zijn vanuit de badkuip of douche. De in aanmerking genomen veiligheidsruimte dient conform te zijn met het AREI schakelaars - enkelpolig FH st meeteenheid: per stuk en per type, volgens aanduiding in meetstaat, kostprijs van het leidingnet (kabelbuizen, stroomdraden en inbouwdozen) is inbegrepen in de eenheidsprijs per schakelaar. aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) De enkelpolige schakelaar onderbreekt slechts één fasegeleider. Specificaties type inbouw Type: inbouw : kunststof Kleur: crème / wit volgens keuze architect Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 23/42

24 Afdekplaatjes in dezelfde kleur als het toestel Kleur en model stemmen overeen met de andere inbouw schakelapparaten. Specificatie type opbouw Type: opbouw : kunststof Kleur: grijs Afdekplaatjes in dezelfde kleur als het toestel Slagvastheid: IK07 Beschermingsgraad: IP55 Kleur en model stemmen overeen met de andere opbouw schakelapparaten. Aanvullende specificaties Volgende schakelaars worden voorzien van een ingebouwd getuigenlampje, waardoor aangegeven wordt of de schakelaar aan- of uitgeschakeld is: zie opmeting. Het opbouwstopcontact wordt voorzien van de nodige wartels, rubberringen en rondellen op de uitgangen zodat het samengestelde geheel de gevraagde beschermingsgraad biedt. Zie gedetailleerde opmeting schakelaars - dubbelpolig FH st meeteenheid: per stuk en per type, volgens aanduiding in meetstaat, kostprijs van het leidingnet (kabelbuizen, stroomdraden en inbouwdozen) is inbegrepen in de eenheidsprijs per schakelaar. aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) De tweepolige schakelaars onderbreken gelijktijdig beide fasegeleiders. Specificaties Volgens art Aanvullende specificaties Volgende schakelaars worden voorzien van een ingebouwd getuigenlampje, waardoor aangegeven wordt of de schakelaar aan- of uitgeschakeld is: zie opmeting Voor de bediening van vochtige ruimtes dient een dubbelpolige schakelaar voorzien te worden, ongeacht de vermelding in het AREI. Zie gedetailleerde opmeting schakelaars - wissel FH st meeteenheid: per stuk en per type, volgens aanduiding in meetstaat, kostprijs van het leidingnet (kabelbuizen, stroomdraden en inbouwdozen) is inbegrepen in de eenheidsprijs per schakelaar. aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Wisselschakelaars worden gebruikt voor de bediening van één of meer parallelgeschakelde lichtpunten van op twee plaatsen. Specificaties Volgens art Aanvullende specificaties Volgende schakelaars worden voorzien van een ingebouwd getuigenlampje, waardoor aangegeven wordt of de schakelaar aan- of uitgeschakeld is: zie opmeting. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 24/42

25 Volgende schakelaars worden opgevat als trekschakelaar: zie opmeting. Zie gedetailleerde opmeting schakelaars - kruis FH st meeteenheid: per stuk en per type, volgens aanduiding in meetstaat, kostprijs van het leidingnet (kabelbuizen, stroomdraden en inbouwdozen) is inbegrepen in de eenheidsprijs per schakelaar. aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Kruisschakelaars worden gebruikt voor de bediening van één of meer parallelgeschakelde lichtpunten van op minstens drie plaatsen. Specificaties Volgens art Aanvullende specificaties Volgende schakelaars worden voorzien van een ingebouwd getuigenlampje, waardoor aangegeven wordt of de schakelaar aan- of uitgeschakeld is: zie opmeting. Zie gedetailleerde opmeting. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 25/42

26 72. ELEKTRICITEIT LICHTARMATUREN elektriciteit lichtarmaturen - algemeen Levering, plaatsing en aansluiting van de verlichtingsarmaturen, inclusief de bijhorende spaar-, fluorescentie-, halogeen-, of led-lampen. De woningen worden casco opgeleverd: er worden nergens armaturen voorzien, behalve op de terrassen, omwille van de uniformiteit van de buitengevels. Op alle andere plaatsen worden enkel lichtpunten voorzien, waarop de bewoner zelf een armatuur naar keuze dient aan te sluiten. Materialen De toestellen zijn volledig nieuw en dragen het CEBEC keurmerk. Van ieder type toestel wordt een exemplaar ter goedkeuring voorgelegd, met vermelding van de technische goedkeuring, lichtspecificaties, en de juiste afmetingen. Het bestuur houdt zich het recht voor meer dan één model ter keuze te eisen. De toestellen en hun inbouwdozen en bevestigingen zijn van die aard dat ze verenigbaar zijn met de plafondafwerking waarin zij worden geplaatst. Zij zijn ontworpen om te kunnen worden opgebouwd / ingebouwd zonder enige vorm van schade te veroorzaken aan de plafonds (door oververhitting, ). In de armaturen zijn de nodige klemmen voorzien voor aansluiting op de stroomkring en eventuele aardgeleider. De vereiste beschermingsgraden van de armaturen volgens NBN C stemmen minimaal overeen met de eisen van het AREI. Alle nodige materiaal en hulpstukken ter bevestiging of ophanging van de armaturen, incl. speciale ophangstukken en pendels, zijn inbegrepen in de prijs van de betrokken armatuur. Alle armaturen hebben hittebestendige bedrading (tot 105 C). De lampen voldoen aan volgende eisen: Type lamp FLUORESCENTIELAMPEN Compacte fluorescentielampen (spaarlamp) Buisvormige fluorescentielampen (TL-lamp) HALOGEENLAMPEN zonder ingebouwd voorschakelapparaat met of zonder reflector en met ingebouwd voorschakelapparaat alle overige T8 in miniatuurformaat van 15 W alle overige Vervanging van de lamp in bestaande armatuur klasse B of beter klasse A of beter klasse B of beter klasse A of beter klasse C of beter Energielabel Plaatsing van de lamp in nieuwe armatuur klasse A of beter klasse B of beter ALLE ANDERE LAMPEN DIE NIET ONDER ÉÉN VAN BOVENSTAANDE CATEGORIEËN VALLEN, WAARONDER: HID-lampen LED-lampen niet-gericht Minimale levensduur van de lamp (in uur) gericht 9000 klasse A of klasse A of retro-fit met ingebouwd beter beter controlesysteem overige Het kwikgehalte van fluorescentielampen voldoet aan volgende tabel: Type fluorescentielamp Maximaal kwikgehalte per lamp Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 26/42

27 Compacte fluorescentielampen (spaarlampen) Buisvormige fluorescentielampen (TL-lamp) van minder dan 30 W Van 30 W en meer T5 T8 met een levensduur < uur met een levensduur uur 2,5 mg 3 mg 2,5 mg 4 mg < 70 W met een levensduur < uur 3,5 mg van 70 W of meer met een levensduur uur 5 mg De opstelling van de toestellen stemt overeen met de aanduidingen op plan en wordt ter plaatse met de architect besproken. Van elk type toestel wordt een modelopstelling gemaakt in overleg met de ontwerper. Hierbij wordt aandacht geschonken aan de verenigbaarheid met andere technieken die in of op het plafond verlopen. Bij wandmontage en rechtstreekse plafondmontage worden de toestellen stevig bevestigd in de wand of het plafond. De ophanging van de toestellen zal onder geen beding verzekerd worden door ophanging aan de geleiders. Inbouwtoestellen zijn afgesteld op het type verlaagd plafond. Zwaardere toestellen of toestellen in evacuatiewegen in verlaagde plafonds worden, onafhankelijk van de verlaagde plafondstructuur, door middel van bevestigingshaken of draagkettingen bevestigd aan de bovenliggende draagstructuur. De plaatsing van de inbouwtoestellen zal gebeuren in coördinatie met de aannemer verlaagd plafond. Risico s op plaatselijke oververhitting moeten voorkomen worden d.m.v. een aangepaste brandwerende isolatie. De plaatsing gebeurt conform NBN EN Verlichtingstoestellen - Deel 2-2 : Bijzondere regels Inbouwarmaturen. Alle verlichtingstoestellen, met uitzondering van deze met veiligheidsklasse II en III, zullen verbonden worden met de aardverbinding d.m.v. een geleider evenwaardig in doorsnede en geplaatst in dezelfde buis of kabel als de voedingsdraden. Voor de oplevering worden de toestellen van hun eventuele bescherming ontdaan en grondig gereinigd en hun goede werking getest. De gevraagde rendementen van verlichtingsarmaturen zijn gebaseerd op een omgevingstemperatuur van 25 C. Op vraag van de werfleiding dienen, om conform te zijn, de lichtverdeelcurves, luminanties en rendementen voorgelegd te worden. Verlichtingstoestellen overeenkomstig norm NBN C Vervanging van eventuele defecte lampen is ten laste van onderhavige aanneming tot en met de voorlopige oplevering. Alle armaturen blijven gewaarborgd tot de definitieve oplevering. Codering armaturen De armaturen werden door het door studiebureau op volgende manier gecodeerd: Deel één = soort lamp CF : compacte fluorescentielamp FL : buisfluorescentielampen TL GL : fittings E27, ook voor compacte fluo met E27 lampvoet HA : halogeen LE. LED GO : gasontlading Deel twee = type armatuur Deel drie = aantal lampen (aangeduid met schuine strepen) Deel vier = het vermogen Voorbeeld FL82.5//35W = armatuur type 82.5, met twee buisfluorescentielampen TL van 35 W aansluitpunt voor verlichting - wand of plafond PM De wand- en/of plafondaansluitpunten voor verlichting, waar de armatuur later door de gebruiker zelf geplaatst zal worden, zijn op de plannen aangegeven door een kruis in een cirkel voor plafondaansluiting en een kruis met een lijn ernaast voor de wandaansluitingen. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 27/42

28 Pro memorie: inbegrepen in de prijs van de schakelaars, zowel voor de punten waar de armatuur voorzien wordt door de elektricien als deze waar nog geen armatuur komt (zie ook de algemene artikels). Bijzondere aandacht voor volgende bepaling: aan ieder uiteinde van een lichtpunt waar geen lichtarmatuur voorzien wordt, plaatst de aannemer een reglementair aansluitblokje, waarvan bij de voorlopige oplevering minimum één lichtpunt per ruimte voorzien wordt van een voorlopige lamphouder E27 met een spaarlamp van minstens 8 W. De vrije lengte van de uitstekende stroomdraden en aarding bedraagt overal minstens 30 cm. Bijkomend wordt er bij elke plafondaansluiting een plafondhaak voor ophanging van een armatuur voorzien. Volgens plannen en opmeting armaturen LED - algemeen Noot: Aangezien er geen halogeenlampen gebruikt worden in dit project, wordt het VMSW artikelnummer gebruikt voor de beschrijving van de LED lampen. Materialen Lichtbron gebaseerd op halfgeleidertechnologie met een laag energieverbruik en lange levensduur; De toestellen zijn standaard voorzien van een voorschakelapparaat en/of sturingscomponent (ingebouwd of afzonderlijk te plaatsen) zodat het geheel steeds te voeden is met 230 V; De lichtbronnen zijn van het type powerled met een lichtopbrengst van min. 20 lm/w; De armaturen zijn steeds voorzien van de nodige elementen voor een goede warmte-uitwisseling met de omgeving. Alle plaatstalen lichtarmaturen worden eerst gemetalliseerd en nadien verlakt en in de oven gebakken. Lampen voor LE-armaturen (leds) : vermogen, kleur en kleurtemperatuur volgens specificaties Keuring Iedere resonantie die bij beproeving van de installatie hinderlijk zou blijken, zal door verstevigingen en wijziging van de eigen frequentie van het toestel, tot volledige tevredenheid van de gebruiker en ten laste van de aannemer. De bepalingen onder de specificaties hieronder hebben voorrang op de algemeenheden toestel LE82 opb. hermetisch 1 x 16 W FH st Opbouwarmatuur, geschikt voor plafond- of wandmontage Cirkelvormige basis, opaalglas, halve bol Hermetische uitvoering meeteenheid: per stuk meetcode: de bijhorende lampen en eventuele recyclagebijdrage zijn inbegrepen in de opgegeven eenheidsprijs van de toestellen. aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Specificaties Lampen: LED 16 W Inclusief LED modules en driver Behuizing, ring en schermen: gelakt spuitgietaluminium Reflector: aluminium Afscherming: geperst glas, van binnen gesatineerd Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 28/42

29 Dichtingsrubber: EPDM Kleur behuizing: wit / grijs / antraciet volgens keuze architect, zonder meerprijs Beschermingsgraad en slagvastheid : IP 66 en IK 07 (degelijkheid) Schroeven: roestvrij staal Benaderende afmetingen: diameter: ca. 295 mm diepte: ca. 120 mm Lichttechnische kenmerken: niet van toepassing / Bedrijfsrendement: niet van toepassing / Montage tegen wand/plafond volgens voorschriften fabrikant en met roestvrij stalen bevestiging. Volgens plannen en opmeting: terrassen. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 29/42

30 73. ELEKTRICITEIT BEL & PARLOFOON elektriciteit bel & parlofoon - algemeen individuele belinstallaties - algemeen De individuele belinstallaties omvatten de volledige beluitrusting van eengezinswoningen. Per woning standaard te voorzien: één huisbel, drukknop, transfo opgesteld in de verdeelkast of ingebouwd in de bel, en de nodige bedrading. Materialen Alle materialen dragen het CE-merk. Materialen en uitvoeringsdetails voorafgaandelijk ter goedkeuring voor te leggen aan het Bestuur. De belinstallatie is opgevat als een afzonderlijke stroomketen op laagspanning. De aansluitschema's van fabrikant worden strikt opgevolgd tot een feilloze werking en afregeling van de installatie individuele belinstallaties - huisbel FH st meeteenheid: per stuk ( = per woongelegenheid) aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Huisbel, gevoed op een zeer lage spanning met afzonderlijke stroombaan. Deze stroombaan is aangesloten op een veiligheidstransformator (primaire spanning 230 V, secundaire spanning 8 of 12 V). De toestellen zijn radio-ontstoord. De huisbel is combineerbaar met een verlichte drukknop. Specificaties Signaal: rinkelbel / ding-dong / zoemer / Werkspanning: 8 / 12 /... V Geluidsproductie: minimum 70 / 80 / 90 db / (gemeten op 1 m afstand) Behuizing: gevat in witte kunststof / rond zwart metalen belkap / Opstelling volgens aanduiding op plan en in samenspraak met de ontwerper individuele belinstallaties - beldrukknop PM aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM). Inbegrepen in de kostprijs van de huisbel. Het betreft universele beldrukknoppen geschikt voor spanningen tot 48 V. De beldrukknop bestaat uit hoogwaardige materialen zoal gespoten aluminium en zwarte thermoplast waardoor hij uitstekend beschermd is tegen corrosie en weersinvloeden. Specificaties Type : opbouw Vorm : rechthoekig, met boven- en onderkant afgeschuind Afmetingen LxBxD : 95 x 54 x 19 mm Voeding: 12 V DC, aan te sluiten vanaf beltransfo (art ) Kleur: wit of zwart, volgens keuze architect Aanvullende specificaties Te voorzien van een naamplaat houder, met kunststoflens. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 30/42

31 Te voorzien van een ingebouwde permanente verlichting op zeer lage spanning (geen batterij). Behoudens specifieke aanwijzingen op plan worden de belknoppen op een hoogte van circa 160 cm en maximum 20 cm naast de deur geplaatst: exacte locatie is te bepalen in overleg met de werfleiding. De aannemer zal zich tijdig informeren over de breedte van de deurkaders zodat er geen conflict onstaat met de plaats van de deurbel. Volgens plannen en gedetailleerde opmeting individuele belinstallaties - beltransfo PM aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM). Inbegrepen in de kostprijs van de huisbel. Een beltransformator met aangepast vermogen wordt gemonteerd in de verdeelkast of is ingebouwd in de bel zelf. De beltransfo beantwoordt aan NBN EN , heeft een stofdichte, gegoten of ultrasoon gelaste behuizing en is bromvrij. De beltransformatoren zijn van het kortsluitvaste veiligheidstype, met ingebouwde zelfherstellende beveilliging. Specificaties Type: modulaire veiligheidstransfo (DIN-rail montage) / Vermogen: 12 V-6A / Per verdeelkast individuele belinstallaties - bedrading PM aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM). Inbegrepen in de kostprijs van de huisbel. Voorbekabelde flexbuis te voorzien over de gehele lengte. De leidingen worden zoveel mogelijk in buizen gelegd. Het trekken van draden van de belinstallatie in de buizen van andere geleiders is verboden. De bekabeling tussen beldrukknop, huisbel en netvoedingapparaat gebeurt met speciaal hiertoe bestemde kabels. Voorbekabelde flexbuis te voorzien over de gehele lengte. Type kabel, aantal aders en hun diameter is te bepalen door de aannemer volgens voorschriften van de fabrikant. Inclusief alle toebehoren om tot een werkingsklaar geheel te komen. De kabels worden in géén geval zonder bescherming (bv. flexbuis) geplaatst en worden uit één stuk gemonteerd. Het doortrekken van draden van de belinstallatie in de buizen van andere geleiders is verboden. In technische ruimtes en schachten wordt de flexbuis in een (gemeenschappelijke) kabelgoot geplaatst, apart van de sterkstroom voedingen. Elke kabel wordt langs beide zijden onuitwisbaar geïdentificeerd. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 31/42

32 74. ELEKTRICITEIT TELECOM & DOMOTICA elektriciteit telecom & domotica - algemeen De aansluitkabels van de nutsmaatschappijen worden vanaf het aansluitpunt (verder omschreven bij de desbetreffende artikels) tot aan de voorziene plaats voor de basisopstelling - doorgaans de berging - in het appartement gebracht. Van hieruit gebeurt de verdeling in ster naar de eindpunten met aangepaste wandcontactdozen. Nutsmaatschappijen: Telenet Tel. : ma-vr : 8u00 20u00 za : 9u00 17u30 Proximus Tel. : ma-za : 8u00 22u telefoon - algemeen Levering en plaatsing van de wachtbuizen met bekabeling en de contactdozen. De levering en aansluiting van de telefoontoestellen zijn ten laste van de huurders of kopers en vallen buiten de omvang van de aanneming. Materialen De contactdozen zijn uitsluitend bestemd voor zwakstroomtoepassingen zoals telefoonaansluiting, TV-&radiodistributie, internet, e.d.. Voor de respectievelijke aansluitingen worden inbouwcontactdozen met afdekplaatje voorzien van hetzelfde merk en type als de elektrische schakelaars en stopcontacten. De inbouwcontactdozen worden bevestigd in de inbouwdozen met schroef- of klauwbevestiging. De buis, kabel en stekker moeten steeds in overeenstemming zijn met de voorschriften van de telefoonmaatschappij. Indien nodig zal de installateur de telefoonkabel en aansluitdozen aanschaffen bij de telefoonmaatschappij. De inleiding en aansluitkabels werden reeds opgenomen onder art (Telenet) en (Proximus). De binnenopstelling bestaat uit de binnenbekabeling en de eindpunten. De binnenbekabeling vertrekt vanuit de basisopstelling beschreven onder en Vanaf de basisopstelling tot aan ieder aansluitpunt wordt een voorgekableerde kunststof buis voorzien. Per aangeduide (telefoon-)aansluiting wordt een inbouwdoos gemonteerd, type afhankelijk van de gekozen telefoniekabel. De situering van de inbouwdozen is volgens woningtype op de plannen aangeduid. Indien de plaats niet aangeduid is op de plannen wordt de aansluiting voorzien in de leefruimte en/of op de plaats aangeduid door het bestuur. De telefoondistributie moet gescheiden blijven van het elektriciteitsnet, zowel buizen als aftakdozen, als wanddozen telefoon basis aansluitpunt FH st Dit betreft de RJ11 wandcontactdoos specifiek voorzien voor aansluiting op de UTP kabel voor telefonie. De overige wandcontactdozen voor (digitale) televisie en internet werden opgenomen onder de artikels en Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 32/42

33 meeteenheid: per aansluiting (stuk) aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Specificaties De contactdoos dient aanvaard te zijn door de distributiemaatschappij. Type: inbouw RJ11 contactdoos, centraalplaat met 1 connector en stofschuifje, UTP cat 5 : kunststof Kleur en model stemmen overeen met apparaten onder art Volgens plannen en opmeting: aansluiting voor telefoontoestel telefoon - binnenbekabeling PM Het betreft de ononderbroken, individuele sterbekabeling vanaf de basisopstelling in de wooneenheid tot aan de eindpunten. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Standaard inbegrepen in de prijs van de te voorziene aansluitpunten. De gebruikte bekabeling beantwoordt aan de respectievelijke eisen van de telecom-maatschappij of netbeheerder, rekening houdend met de afstand tot de verschillende eindpunten. De kabel moet geschikt zijn voor binnenshuis. Voorbekabelde flexbuis te voorzien over de gehele lengte. Specificaties Type: UTP CAT5E De kabels worden ononderbroken in ster geplaatst vanaf de basisopstelling en mogen nergens een knik vertonen. De kabels worden in géén geval zonder bescherming (bv. flexbuis) geplaatst en worden uit één stuk gemonteerd. Het doortrekken van de kabels in de buizen van andere geleiders is verboden. In opbouwsituaties, bv. technische ruimtes en schachten, wordt de flexbuis in een (gemeenschappelijke) kabelgoot geplaatst, apart van de sterkstroom voedingen. De kabels worden in geen geval met spanbandjes gemonteerd aan andere technieken. Elke kabel wordt langs beide zijden onuitwisbaar geïdentificeerd. Volgens plannen en gedetailleerde opmeting telefoon - meetrapport PM Inbegrepen in de prijs is het afleveren van een gunstig meetrapport voor alle telefoniekabels, met ondubbelzinnige documentering van de meetpunten. De meting gebeurt via een daarvoor geschikt meettoestel met bijhorende software. Het resultaat wordt toegevoegd aan het as-built dossier. Bij eventuele negatieve resultaten worden door de installateur de nodige maatregelen genomen tot het bekomen van een gunstige meting. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Standaard inbegrepen in de prijs van de eindpunten kabeldistributie - algemeen Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 33/42

34 Levering en plaatsing van de bekabeling en contactdozen voor kabeldistributie. De definitieve aansluitingen van de componenten aangeleverd door de provider (modem, verdeler, enz ) zijn ten laste van de huurder of koper en vallen buiten de omvang van de aanneming. Materialen De contactdozen zijn uitsluitend bestemd voor zwakstroomtoepassingen zoals telefoonaansluiting, TV- & radiodistributie, internet, e.d.. Voor de respectievelijke aansluitingen worden inbouwcontactdozen met afdekplaatje voorzien van hetzelfde merk en type als de elektrische schakelaars en stopcontacten. De inbouwcontactdozen worden bevestigd in de inbouwdozen met schroef- of klauwbevestiging. Tijdens het ontwerp heeft het studiebureau technieken zich gebaseerd op de voorschriften van de netbeheerder die op dat moment van toepassing waren. De installateur zal echter zelf voorafgaandelijk contact opnemen met de kabelmaatschappij om de installatie volgens hun richtlijnen te plaatsen. Alle wijzigingen die moeten uitgevoerd worden in opdracht van de kabelmaatschappij, omdat de installatie niet voldoet aan hun voorschriften, vallen volledig ten laste van de inschrijver. De installateur gaat na waar het dichtstbijzijnde distributiepunt van de kabelmaatschappij zich bevindt in de straat en voorziet een aftakkabel met voldoende lengte uit één stuk vanaf dit distributiepunt tot aan basisopstelling. Vanaf 9 appartementen voorziet de maatschappij in principe een uitbreiding van hun distributienetwerk tot in een technisch lokaal, en dient de installateur vanaf het aansluitpunt aldaar de kabels te voorzien. Op privaat domein wordt de (ondergrondse) aansluitkabel geplaatst volgens voorschriften van de maatschappij (over zijn volledige lengte in een PVC buis met voldoende doorsnede geplaatst door de installateur en dit op een diepte van min. 60 cm). De graaf en aanvulwerken zijn tevens ten laste van de installateur. Te allen tijde moet de aansluitkabel uit deze buis kunnen verwijderd worden. De kabel mag niet gedeukt, niet geplooid of op enige andere wijze beschadigd worden. De kabel moet aan beide uiteinden waterdicht afgesloten worden. De rest van de kabel laat de installateur liggen aan de rooilijn. Op het openbaar domein zorgt de kabelmaatschappij voor de plaatsing van de resterende kabel. De kabelmaatschappij doet hiervoor ook de graafwerken op het openbare domein en zorgt voor de aansluiting op het kabelnetwerk in de straat, door de aftakkabel aan het distributiepunt te koppelen. De binnenopstelling bestaat uit een basisopstelling, de binnenbekabeling en de eindpunten. De basisopstelling van de kabelmaatschappij wordt steeds in een afgesloten/private ruimte geplaatst. Bij woningen wordt deze aansluiting voorzien bij de aftakdoos, tenzij anders aangeduid op het plan. Bij appartementsgebouwen wordt er een kabel getrokken vanaf de plaats waar het aansluitpunt binnen het gebouw zich bevindt, tot aan de ruimte waar de basisopstelling moet komen. Deze kabel moet ook voorzien worden door de installateur. De basisopstelling wordt voor elke individuele gebruiker apart geplaatst. Bij appartementsgebouwen mogen zich in het lokaal, waar een eventuele verdeler (ingeval van meervoudige aansluitingen per gebouw) geplaatst wordt, geen gastellers bevinden. Een afstand van 3 meter wordt bewaard tussen de telecom-installatie en gebeurlijke hoogspanninginstallaties. Vanaf de basisopstelling tot aan ieder aansluitpunt wordt een voorgekableerde kunststof buis voorzien. Per aangeduide (televisie-) aansluiting wordt een aangepaste inbouwdoos gemonteerd, type afhankelijk van de gekozen televisiekabel. De situering van de inbouwdozen is volgens woningtype op de plannen aangeduid. Indien de plaats niet aangeduid is op de plannen wordt de aansluiting voorzien in de leefruimte en/of op de plaats aangeduid door de architect. De kabeldistributie installatie moet gescheiden blijven van het elektriciteitsnet, zowel buizen als aftakdozen, als wanddozen kabeldistributie aansluiting SOG Het betreft individuele, ononderbroken aansluitkabels vanaf het aansluitpunt (zie verder) tot aan de voorziene plaats voor de basisopstelling in elke wooneenheid (zie aanduiding op plan technieken). Algemene voorschriften nutsmaatschappij op het moment van ontwerp: Woning / gebouw tot 8 appartementen Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 34/42

35 Het aansluitpunt betreft ofwel: een grijs kastje op het openbaar domein een paal op het openbaar domein een verdeler op de gevel Gebouw vanaf 9 appartementen Het aansluitpunt is gelegen in een daartoe voorzien technisch lokaal. In dat geval voorziet de netbeheerder de distributiekabel vanaf het openbaar domein tot aan dit aansluitpunt en vertrekt de installateur vanaf dit aansluitpunt met zijn aansluitkabels naar de wooneenheden. aard van de overeenkomst: Som over het geheel (SOG), per gebouw De gebruikte bekabeling beantwoordt aan de respectievelijke eisen van de kabelmaatschappij of netbeheerder. De kabel moet geschikt zijn voor buitenshuis. Specificaties Type kabel: Telenet-Interkabel PE6, PE11 of PE14 Type is afhankelijk van de lengte van de aansluitkabel + langste binnenkabel Volgens de voorschriften van de nutsmaatschappij. Alle bijkomende maatregelen om vermelde bekabeling te kunnen plaatsen volgens deze voorschriften zijn inbegrepen in dit artikel (wachtbuizen, kabelgoten, eventuele trekputten, graaf- en opvulwerken, ) indien deze niet elders opgenomen werden. De aansluiting ter hoogte van de hoofdaansluitdoos gebeurt door: de kabelmaatschappij. De kabel vanaf het aansluitpunt tot aan de basisopstelling in het gebouw kabeldistributie basis aansluitpunt FH st Dit betreft de TV/FM wandcontactdoos specifiek voorzien voor aansluiting op de coax Telenet Interkabel. De overige wandcontactdozen voor digitale televisie, telefonie en internet werden opgenomen onder de artikels en meeteenheid: stuk, per aansluiting aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Specificaties De contactdoos dient aanvaard te zijn door de distributiemaatschappij. Type: inbouw TV/FM contactdoos,centraalplaat met 1 connector TV en 1 connector FM, Telenet goedgekeurd : kunststof Kleur en model stemmen overeen met apparaten onder art Volgens plannen en opmeting: contactdoos voor radio en televisie kabeldistributie - binnenbekabeling PM Het betreft de ononderbroken, individuele sterbekabeling vanaf de basisopstelling in de wooneenheid tot aan de eindpunten. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 35/42

36 aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Standaard inbegrepen in de prijs van de te voorziene aansluitpunten. De gebruikte bekabeling beantwoordt aan de respectievelijke eisen van de kabelmaatschappij of netbeheerder, rekening houdend met de afstand tot de verschillende eindpunten. De kabel moet geschikt zijn voor binnenshuis. Voorbekabelde flexbuis te voorzien over de gehele lengte. Specificaties Type: Telenet-Interkabel coax PVC6 in flexibele buis Aanvullende specificaties Ingeval de nutsmaatschappij/netbeheerder een voeding vraagt voor een eventuele versterker, dan is deze voeding mee inbegrepen in de prijs van dit artikel. De kabels worden ononderbroken in ster geplaatst vanaf de basisopstelling en mogen nergens een knik vertonen. De kabels worden in géén geval zonder bescherming (bv. flexbuis) geplaatst en worden uit één stuk gemonteerd. Het doortrekken van de kabels in de buizen van andere geleiders is verboden. In opbouwsituaties, bv. technische ruimtes en schachten, wordt de flexbuis in een (gemeenschappelijke) kabelgoot geplaatst, apart van de sterkstroom voedingen. De kabels worden in geen geval met spanbandjes gemonteerd aan andere technieken. Elke kabel wordt langs beide zijden onuitwisbaar geïdentificeerd. Volgens plannen en gedetailleerde opmeting kabeldistributie - meetrapport PM Inbegrepen in de prijs is het afleveren van een gunstig meetrapport voor alle kabeldistributie, met ondubbelzinnige documentering van de meetpunten. De meting gebeurt via een daarvoor geschikt meettoestel met bijhorende software. Het resultaat wordt toegevoegd aan het as-built dossier. Bij eventuele negatieve resultaten worden door de installateur de nodige maatregelen genomen tot het bekomen van een gunstige meting. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Standaard inbegrepen in de prijs van de eindpunten netwerkbekabeling algemeen Levering en plaatsing van de bekabeling en contactdozen voor de installatie van een communicatienetwerk. De definitieve aansluitingen van de componenten aangeleverd door de provider (modem, verdeler, enz ) zijn ten laste van de huurder of koper en vallen buiten de omvang van de aanneming. meeteenheid: stuk, per aansluiting aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen De contactdozen zijn uitsluitend bestemd voor zwakstroomtoepassingen zoals telefoonaansluiting, TV- &radiodistributie, internet, e.d.. Voor de respectievelijke aansluitingen worden inbouwcontactdozen met afdekplaatje voorzien van hetzelfde merk en type als de elektrische schakelaars en stopcontacten. De inbouwcontactdozen worden bevestigd in de inbouwdozen met schroef- of klauwbevestiging. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 36/42

37 Tijdens het ontwerp heeft het studiebureau technieken zich gebaseerd op de voorschriften van de netbeheerder die op dat moment van toepassing waren. De installateur zal echter zelf voorafgaandelijk contact opnemen met de telecommaatschappij om de installatie volgens hun richtlijnen te plaatsen. Alle wijzigingen die moeten uitgevoerd worden in opdracht van de telecommaatschappij, omdat de installatie niet voldoet aan hun voorschriften, vallen volledig ten laste van de inschrijver. De installateur gaat na waar het dichtstbijzijnde distributiepunt van de telecom maatschappij zich bevindt in de straat en voorziet een aftakkabel met voldoende lengte uit één stuk vanaf dit distributiepunt tot aan basisopstelling. Ingeval van appartementen voorziet de maatschappij in principe een uitbreiding van hun distributienetwerk tot in een technisch lokaal, en dient de installateur vanaf het aansluitpunt aldaar de kabels te voorzien. Op privaat domein wordt de (ondergrondse) aansluitkabel geplaatst volgens voorschriften van de maatschappij (over zijn volledige lengte in een PVC buis met voldoende doorsnede geplaatst door de installateur en dit op een diepte van min. 60 cm). De graaf en aanvulwerken zijn tevens ten laste van de installateur. Te allen tijde moet de aansluitkabel uit deze buis kunnen verwijderd worden. De kabel mag niet gedeukt, niet geplooid of op enige andere wijze beschadigd worden. De kabel moet aan beide uiteinden waterdicht afgesloten worden. De rest van de kabel laat de installateur liggen aan de rooilijn. Op het openbaar domein zorgt de telecom-maatschappij voor de plaatsing van de resterende kabel. De telecom-maatschappij doet hiervoor ook de graafwerken op het openbare domein en zorgt voor de aansluiting op het kabelnetwerk in de straat, door de aftakkabel aan het distributiepunt te koppelen. De binnenopstelling bestaat uit een basisopstelling, de binnenbekabeling en de eindpunten. De basisopstelling van de telecom-maatschappij wordt steeds in een afgesloten/private ruimte geplaatst. Bij woningen wordt deze aansluiting voorzien bij de aftakdoos, tenzij anders aangeduid op het plan. Bij appartementsgebouwen wordt er een kabel getrokken vanaf de plaats waar het aansluitpunt binnen het gebouw zich bevindt, tot aan de ruimte waar de basisopstelling moet komen. Deze kabel moet ook voorzien worden door de installateur. De basisopstelling wordt voor elke individuele gebruiker apart geplaatst. Bij appartementsgebouwen mogen zich in het lokaal, waar een eventuele verdeler (ingeval van meervoudige aansluitingen per gebouw) geplaatst wordt, geen gastellers bevinden. Een afstand van 3 meter wordt bewaard tussen de telecom-installatie en gebeurlijke hoogspanninginstallaties. Vanaf de basisopstelling tot aan ieder aansluitpunt wordt een voorgekableerde kunststof buis voorzien. Per aangeduide (internet-) aansluiting wordt een aangepaste inbouwdoos gemonteerd, type afhankelijk van de gekozen netwerkkabel. De situering van de inbouwdozen is volgens woningtype op de plannen aangeduid. Indien de plaats niet aangeduid is op de plannen wordt de aansluiting voorzien in de leefruimte en/of op de plaats aangeduid door de architect. De netwerkdistributie installatie moet gescheiden blijven van het elektriciteitsnet, zowel buizen als aftakdozen, als wanddozen netwerkbekabeling aansluiting SOG Het betreft individuele, ononderbroken aansluitkabels vanaf het aansluitpunt (zie verder) tot aan de voorziene plaats voor de basisopstelling in elke wooneenheid (zie aanduiding op plan technieken). Algemene voorschriften nutsmaatschappij op het moment van ontwerp: Woningen Het aansluitpunt betreft de rooilijn. Noot: Ingeval de woning zich reeds in een glasvezelzone bevindt, wordt deze kabel door de nutsmaatschappij voorzien. Appartementen Het aansluitpunt is gelegen in een daartoe voorzien technisch lokaal. In dat geval voorziet de nutsmaatschappij de distributiekabel vanaf het openbaar domein tot aan dit aansluitpunt en vertrekt de installateur vanaf dit aansluitpunt met zijn aansluitkabels naar de wooneenheden. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 37/42

38 aard van de overeenkomst: Som over het geheel (SOG) De gebruikte bekabeling beantwoordt aan de respectievelijke eisen van de telecom-maatschappij of netbeheerder. De kabel moet geschikt zijn voor buitenshuis. Aanvullend materiaal: De installateur voorziet in dit artikel tevens de prijs voor leveren en plaatsen van: een Proximus aansluitpunt (tenzij geplaatst door Proximus zelf) een rack volgens voorschriften Proximus > 40 appartementen: een voeding XVB-3G6 vanaf het gemeenschapsbord tot aan het voorziene aansluitpunt in het technisch lokaal alle niet vermelde toebehoren die nodig zijn om te kunnen voldoen aan de voorschriften van Proximus Specificaties Type kabel : o woningen : goedgekeurde Proximus invoerkabel bestaande uit een koperen kabel en een subduct waarin een (toekomstige) glasvezelkabel kan worden geplaatst. o appartementen : gebouw niet gelegen in glasvezelzone : combinatiekabel bestaande uit een standaard ethernetkabel van 4 gestrengelde symmetrische paren type U/UTP en minstens Cat 6,en een glasvezelkabel bestaande uit minstens 2 vezels (minstens type G657.A1). Beide kabels (koper en glasvezel) kunnen worden gebundeld in een gemeenschappelijk omhulsel. Beide kabels dienen wel te kunnen worden gescheiden om ze afzonderlijk op twee verschillende patchpanelen te kunnen aansluiten. gebouw gelegen in glasvezelzone : goedgekeurde Proximuskabel glasvezelkabel zonder gelvulling die minimum 2 single-mode optische vezels van het type G657A1 bevatten. Het is niet toegelaten om glasvezelkabels met multi-mode of single-mode glasvezel van het type G652D te gebruiken. De gebruikte kabel is mechanisch geschikt om als verticale kablering te worden geïnstalleerd en voldoet aan de toepasselijke geldige voorschriften inzake brandveiligheid van telecommunicatiekabels in de verticale kablering van appartements-gebouwen (conform het VREG). De vezels zijn met voorkeur zwart en bruin gekleurd. Volgens de voorschriften van de nutsmaatschappij. De installateur dient een attest van de nutsmaatschappij voor te leggen, waarop vermeld staat dat zijn techniekers die de kabels zullen plaatsen, een opleiding gevolgd hebben. Alle bijkomende maatregelen om vermelde bekabeling te kunnen plaatsen volgens deze voorschriften zijn inbegrepen in dit artikel (wachtbuizen, kabelgoten, eventuele trekputten, graaf- en opvulwerken, ) tenzij deze elders opgenomen werden. De aansluiting ter hoogte van de hoofdaansluitdoos gebeurt door: de telecom-maatschappij. De kabel vanaf het aansluitpunt tot aan de basisopstelling in het gebouw netwerkbekabeling basis aansluitpunt FH st Dit betreft de RJ45 wandcontactdoos specifiek voorzien voor aansluiting op de UTP kabel voor internet en digitale televisie. De overige wandcontactdozen voor kabeltelevisie en telefonie werden opgenomen resp. onder de artikels en meeteenheid: stuk, per aansluiting en type aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 38/42

39 Specificaties De contactdoos dient aanvaard te zijn door de distributiemaatschappij. Type: inbouw RJ45 contactdoos, centraalplaat met 1 of 2 connectoren en stofschuifjes, UTP cat 5 : kunststof Kleur en model stemmen overeen met apparaten onder art Volgens plannen en opmeting: aansluiting voor digitale televisie en internet netwerkbekabeling - binnenbekabeling PM Het betreft de ononderbroken, individuele sterbekabeling vanaf de basisopstelling in de wooneenheid tot aan de eindpunten de bekabeling voor aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Standaard inbegrepen in de prijs van de te voorziene aansluitpunten. De gebruikte bekabeling beantwoordt aan de respectievelijke eisen van de telecom-maatschappij of netbeheerder, rekening houdend met de afstand tot de verschillende eindpunten. De kabel moet geschikt zijn voor binnenshuis. Voorbekabelde flexbuis te voorzien over de gehele lengte. Specificaties Type:bekabeling vanaf basisopstelling tot eindpunten: UTP CAT5E, 4 paar, sterpatroon, met duidelijke vermelding van cat 5e op de kabel, op regelmatige afstand Ingeval van functiebehoud is de kabel van het type FR2, volgens de norm NBN C De installatie en bevestiging van deze kabel dient tevens te voldoen aan de Duitse norm DIN (functiebehoud van minstens 1 uur). De kabels worden ononderbroken in ster geplaatst vanaf de basisopstelling en mogen nergens een knik vertonen. De kabels worden in géén geval zonder bescherming (bv. flexbuis) geplaatst en worden uit één stuk gemonteerd. Het doortrekken van de kabels in de buizen van andere geleiders is verboden. In opbouwsituaties, bv. technische ruimtes en schachten, wordt de flexbuis in een (gemeenschappelijke) kabelgoot geplaatst, apart van de sterkstroom voedingen. De kabels worden in geen geval met spanbandjes gemonteerd aan andere technieken. Elke kabel wordt langs beide zijden onuitwisbaar geïdentificeerd. Aanvullende uitvoeringsvoorschriften Ingeval de nutsmaatschappij/netbeheerder een voeding vraagt voor een eventuele versterker, dan is deze voeding mee inbegrepen in de prijs van dit artikel. Vanaf 4 eindpunten voorziet de installateur in dit artikel de prijs voor leveren en plaatsen van een ethernet switch t.h.v. de basisopstelling, volgens de voorschriften van Proximus. Volgens plannen en gedetailleerde opmeting netwerkbekabeling - meetrapport PM Inbegrepen in de prijs is het afleveren van een gunstig meetrapport voor alle netwerkbekabeling, met ondubbelzinnige documentering van de meetpunten. De meting gebeurt via een daarvoor geschikt meettoestel met bijhorende software. Het resultaat wordt toegevoegd aan het as-built dossier. Bij eventuele negatieve resultaten worden door de installateur de nodige maatregelen genomen tot het bekomen van een gunstige meting. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 39/42

40 aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Standaard inbegrepen in de prijs van de eindpunten. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 40/42

41 77. BRANDDETECTIE & ALARMSYSTEMEN branddetectie & alarmsystemen - algemeen Alle werken en leveringen voor de realisatie van een bedrijfsklare brandmeldingsinstallatie. De uitvoering gebeurt in coördinatie met hoofdstuk 67. REFERENTIENORM Koninklijk Besluit van 12 juli 2012 tot wijziging van het Koninklijk Besluit van 7 juli 1994 tot vaststelling van de basisnormen voor de preventie van brand en ontploffing waaraan de nieuwe gebouwen moeten voldoen. Brandweerverslag dat bij de bouwvergunning werd afgeleverd. STUDIE De studie wordt geleverd door de ontwerper overeenkomstig de vereisten van vermeld brandweerverslag. & Functionele vereisten: een meld- en alarminstallatie beslaat alle ruimten van het gebouw, behalve de door de overheid toegestane uitzonderingen (Koninklijk besluit van en wijzigingen) en de bepalingen van de brandweer. Wanneer meerdere gebouwen op hetzelfde perceel een functioneel geheel vormen, dienen zij als een geheel beschouwd te worden voor de meld- en alarminstallatie. Keuring De keuring van de branddetectie-installatie is volledig ten laste van de aannemer. De installatie wordt ontworpen en geïnstalleerd door een bevoegd bedrijf volgens de regels van goed vakmanschap. Een certificering van het bedrijf door een terzake geaccrediteerde instelling (zoals BVVB-ANPI of BOSEC) geldt als een bewijs van bevoegdheid en wordt bij installaties met automatische brandmelders verplicht gesteld. De installatie zal bij oplevering nagezien worden op conformiteit en goede werking onder toezicht van een geaccrediteerde certificatie-instelling (zoals BVVB-ANPI). Systeem en attesten ter goedkeuring voor te leggen aan het Bestuur brandmelding - algemeen brandmelding - autonome rookmelders FH st Het betreft de individuele, autonome optische rookmelders in de wooneenheden. meeteenheid: per stuk aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) & De keuze en plaatsing van autonome rookmelders is conform het Decreet van 1 juni 2012 en volgens de richtlijnen van Wonen Vlaanderen. Optische rookmelder conform NBN EN CE-gekeurd. BOSEC-gekeurd of gelijkwaardig. Specificaties Autonome voeding via verzegelde batterij met levensduur van minimum 10 jaar Afzonderlijk inzetbaar. Testknop voor functietest (batterijtest en rookkamertest). Vervangindicatie rookmelder: minstens 30 dagen. Signaalvolume: minstens 85dB op 3m. Kleur: wit. Montage: opbouw. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 41/42

42 Elke bouwlaag wordt uitgerust met minstens één rookmelder volgens de richtlijnen van de fabrikant en Wonen Vlaanderen. Bouwtechnisch Bestek Woningbouw VMSW versie 24 december 2014 p. 42/42