1amer,, lutske en doerak

Transcriptie

1

2 1amer,, lutske en doerak

3

4 JOHAN VEENSTRA LAMERT, LUTSKE EN DOERAK VERHAELEN Een uutgifte van de Stichting Steliingwarver Schrieversronte Oosterwoolde, 1990

5 SSR-59 Niks aut disse uutg(fte mag opni j drokt en/of eupenbaor maekt wodden op wat veur meniere dan ok, zonder dat door van te veuren schnftelik goedvienen veur geven is No pan of this book may be reproduced in anyform, byprint, photoprint, microfilm or any other means, wit/zout written permission from the author Johan Veenstra, Nijhooltpae omslag: Siets'ke A. Bloemhoff droic: Van der Meer, Oosterwoolde ISBN X

6 Van Johan Veenstra verscheen bij de Stichting Stellingwarver Schrieversronte: Wilde Gaanzen, verhaelen en riempies, 1974 Fluitekruud, verhaelen, 1977 As de wilde roze bluuit, gedichten, 1979 Een vlinder van zilver, roman, 1981 Naachs goelen de honnen, roman, 1984 Latnert en Lutske, verhaelen, 1987 De toren van De Lichhn&, gedichten, 1988 Lamer4 Luiske en Doerak, verhaelen, 1990 ten verhael nut disse bundel Oefening iene van les iene is eerder publiceerd 'in et tiedschrift De Ovend.

7

8 Doerak Lamert zat op een morgen krek te eerpeischellen, doe Lutske hielemaole overstuur in huus kwam. 'Now moej' es even kommen, Lamert. Now moej' es gauw even mitkommen. D'r zit een hontien op 'e stoepe. Een mooi bont hontien. Ik was butendeure zokrek en doe zag ik him zomar inienend et pattien daeiekommen. Och, en hoe gaot dat, ik praotte even tegen him, dat hij gong zomar veur me op 'e stoepe zitten en now wil hij niet meer vot. Hij slikte me de hanen of en hij dot niks as wiemelstatten a'k tegen him praote. Kom es gauw mit te kieken." Lamert zette de eerpels op 'e taofel, veegde de hanen of an de broek en leup mit Lutske butendeure. En daor zat et hontien. "Of zit ie d'r now nog, kleine stumper daj' binnen," klaegde Lutske. Et hontien wiemelstatte weer dat zowat dec. Lamert keek es naor et hontien. "Ik hebbe dat ding de laeste daegen hier wei es in de buurt ommescharrelen zien. Aft mij vraogen is 't een ommeloper. Dat ding het grif gien thuus. Misschien is hij wei argens nut een auto kiept. Wie zal 't zeggen." "Hè, hooi toch op," zee Lutske, "ik moet d'r niet an daenken. Ie kun je toch niet veurstellen dat d'r zokke meensken binnen." Ze streek et hontien es over de kop. "Hebben ze jow nut een auto zet, mien kleine krobbe?" Et hontien slikte Lutske weer over de haand. "Zo moej' mar doen," zee Lamert, "zo gaot dat ding nooit weer vot. Zoe'n ding vuult sekuur an dat hij bij jow wel een pottien breken kan." "Wat praot ie toch minderweerdig over dat aarme hontien," zee Lutske. "Ie hebben et de hieitied mar over dat ding. Woj' d'r dan niet mal van aj' dat zielige diertien zien? Ze mossen jow mar es op een vremd plak nut een auto zetten. Geef hun now ok es een aai, je." Et hontien keek naor Lamert as hadde hij verstaon wat as Lutske zegd hadde. "Now, vot dan mar," zee Lamert en hij gaf et hontien een aai en et hontien gaf Lamert d'r drekt een flinke slik veur weeromme. "Hi'j vint jow ok aoiig," zee Lutske. 7

9 "Ie bin vusen te wieke," van Lamert. "Dat geaai en gestriek. Ie moe'n de deure dichte doen en gien andacht an him besteden, dan gaot hij misschien wel weer vot. Aanders zitten wij dommiet ruit die anloper omhogens." "Wat bin ie toch bikkelhad," graansde Lutske, "heb ie dan gien hatte? Dat ding! Die anloper! Je hebben 't over een levend wezen! En as 't d'r trouwens goed op ankomt, dan bi'j' zels ok een anloper! Aj' dat mat in de gaten hebben!" "Ikke een anloper?" vreug Lamert verbaosd. "Ja," zee Lutske, "ieje. Ik zie je nog sloepstattende etzelde pattien opkommen bij oonze volk om te vraogen a'k mit je mit naor de iesbaene wol. Ik zie je d'r nog ankommen. Lieke verlegen en schaemelties as dat hontien zokrek. En nao verloop van tied waj' trouwens ok bek lieke slikkerig. Now en ik hebbe jow anhullen indertied en now hooi ik dit hontien ok an." "Lutske toch," zee Lamert, "wat moe'n wij now mit een hond? Ie meugen ja zo graeg op 'e rittel wezen. Now, dat kan dan dommiet allemaole niet meer, want de hond moet zien gerak hebben." Lutske keek him an. "Ie willen toch nooit argens mit henne. As ik in 't vervolg vot bin, dan kun ie mooi mit et hontien lopen. Dan hej' wat om hanen en 't is nog gezond ok. Trouwens zoe'n dier kan best wel es een dag allienig thuus wezen. Aj' ze d'r mat an wennen. En daenk je toch es in waj' d'r allemaole veur weeromme kriegen. Dan is d'r altied iene bliede af thuus kommen. Toe now Lamert, je. Et liekt me toch zo blinderse mooi toe. Vroeger hawwe thuus ok altieten een hond." "Ik weet d'r alles van," zee Lamert. "Zoe'n smerig zwat tekkeltien. Dat aekelike kefferige ding. Ik kon niet even ruitje ommedonderjaegen of dat verhipte ding hong me an de sokken." "Hi'j kwam veur me op," zee Lutske, "ik was nog jong en onbedurven, doe ie de eerste keer dat pattien opkwammen. En ie hadden al hiel wat riprappies had. Dit hontien hoef trouwens niet bange veur te wezen. Die hangtje niet an de sokken. Die legtje niks in de wege. Ie meugen mit me ommedonderen zovule aj' willen. Et kan now trouwens ok gien kwaod meer. Wat ieje, mien jonge?" Lutske gong op 'e haken bij et hontien zitten. "Woj' wel mit me in huus, klein dinkien van me? Dan kriej' een lekker plakkien bolle van 't vrouwgien." Lamert keek een betien misbaorig op Lutske en de hond daele. Mar de hond kwam in huus en kreeg een plakkien bolle mit goed botter d'r op.

10 Die aovend zatten Lamert en Lutske bij de taofel naor de tillevisie te kieken en et hontien lag op een oold stok laeken veur de kachel. Et was bek as hij nooit aanders wend was. Zo now en dan kwam hij even in de bienen, legde de kop even bij Lutske op 'e kni'je en Lutske voerde him een maelkoekien op. "Bedarf hün mar goed," zee Lamert, "op disse wieze maek ie d'r een allemachtige schooier van, aj' dat mar in de gaten hebben. Ik wor d'r mal van as dat ding je zo zit an te kieken af an 't eten binnen- Kiek as vergunt hij et je." "Ie bin een oolde zeurpoede," zee Lutske. "Gao ok mar even naor de baos toe," zee ze tegen de hond. "Dan kriej' ok een stokkien maelkoekien van 't baosien." Et hontien scheut onder de taofel deur en gong longerende pal veur Lamert zitten. "Now, vot dan mar, klein fladde daj' binnen," zee Lamert, en hij gaf et laeste stokkien van zien koekien an et hontien. Dat slikte him om de bek doe 't op was en flapte weer op et laeken veur de kachel daele. Doe 't elf ure was zette Lamert de tillevisie nut. "Hoe woj' d'r now vannaacht aeniik mit an, Lutske?" "Ik hadde docht," zee Lutske, "dat ie dommiet eerst even een tippien mit him lopen gongen, dan kan hij zien behoefte doen en dan maek ik intied de boel boven klaor." "De boel boven klaor maeken? Wat bi'j' dan toch van doel? Ie willen me toch zeker niet vertellen daj' dat biest ok nog mit op bedde nemen willen. Et moet me niet âl te mal wodden! Et is dommiet daenk' haost zowied dat die hond op mien stoel liggen gaot en dat ik op dat laeken veur de kachel liggen mag. leje mit die hond. Krek of d'r niks aanders in de wereld te redden is. Ik bin trouwens mien piepe kwiet. Vandemiddag wa'k him zomar inienend kwiet. En ik mag zo graeg een piepien roken veurda'k op bedde gao. Help me liever even zuken as mar mit die hond omme zitten te flikflooien." "Wat bij' toch een oolde brombeer," zee Lutske, "hi'j mag vannaacht mit naor boven, omda'k bange bin dat hi'j oons aanders nut de slaop hoolt. Aj'm hier alliend beneden laoten, bin 'k d'r schoftig veur dat hi'j alles bij mekeer blaft van onwennighied. We nemen et stok laeken mit naor boven, dan kan hij daor mooi op liggen. Dan is hij de eerste naacht niet allienig. Wie wet wat dat dier allemaole wel niet mitmaekt het. En wat die piepe van jow angaot, ie kopen je morgen mar een ni'jen iene. Ik

11 zuke d'r niet omme. le zullen him onderwegens wel argens votmot hebben." "Af mar weten," zee Lamert, "da'k dan morgen ok een adverteensie opgeve bij de kraante as d'r ok iene een hond kwiet is. En ik belle de pelisie ok." "En ik hope dat d'r gieniene op reageert," steuf Lutske op. "Hier hej' een liendegien, gao now mar even mit him lopen, oolde knarperd claj' binnen." Et hontien leut lijm mit dudelike tegenzin et touw anbienen. Ie konnen an him zien dat hij liever in huus bleef. "Kom mit, mien jonge," zee Lamert, "ie moe'n d'r nut van 't vrouwgien en et vrouwgien is hier schepper en schriever. Ze het de veurige anloper ok dresseerd en mak kregen en now zal ze et mit jow perberen." Lutske keek Lamert en de hond nao, doe ze mit 'n beidend et pattien uutleupen. Zo proel as Lamert toekeken hadde, doe hij d'r mit de hond op uutgaon was, zo glunderende kwam hij twintig menuten laeter de kaemer weer in. "Die kleine bedarveling is toch schraanderder as daj' daenken. Moei' es kieken wa'k hier hebbe: mien piepe! We leupen even deur de grôshoeke en doe bleef dat bliksemse ding inienend stamt, hij sneuf argens an omme en pakte wat in de bek. Och, ik dochte: hij zal wel een toekien of zo hebben. Ik kon 't ok niet percies geweer wodden in duuster. Kommen we in 't aachterhuus, zie 'k dat hij mien piepe in de bek het. Hij is me grif in de gröshoeke de buse uutroegeld vandemiddag. Dat zoj' toch niet zeggen van zoe'n ding, dat ze zo helder binnen!" Lamert gaf et hontien een Mi over de kop. "Wi'j moe'n mar zien dawwe goeie buisies wodden, wat donkt je, klein kroete? Geef him nog mar een maelkoekien, Lutske. Een maelkoekien extra kan d'r now wel of, hij bespeert oons een ni'je piepe." Naodat et hontien nog een maelkoekien opvoerd was, zetten ze mit 'n drienend de trappe op naor boven. Lutske veurop mit de hond onder de aann. Lamert d'r aachteran. Boven wodde et oolde laeken aachter et ledekaant daelelegd. Et hontien wodde d'r op te plak legd en Lamert en Lutske struupten de kleren nut en kreupen op bedde. Ze weren krek zoe'n betien half en half in de soeze, doe Lutske wat waarms en haorigs tegen heur an vuulde. En ze vuulde ok een slik over 't gezichte. "Lamert toch," smiespelde Lutske nog grotendiels buten westen, "toe je, oolde doerak daj' binnen." 10

12 Doe vuulde Lamert wat waarms en haorigs en ok een slik over 't gezichte. "Lutske toch," brabbelde Lamert, "toe now je, halvewieze doerak daj' binnen." Doe deden ze beidend een greep naost heur en ze hadden toegeliekertied de hond bi'j de huud. "Woef," zee die. Een tel taeter zatten Lamert en Lutske rechtop op bedde en Lutske trok et tocht an. Et hontien zat beur wiemelstattende an te kieken mit ogies, daor af de wille in lezen konnen. Even zatten ze toekeer vernuverd an te kieken, doe proestten ze et uut. "Now hewwe mitien een naeme veur him," zee Lutske. "Doerak." "Woef," zee Doerak nog een keer. "Ja," zee Lamert, "een doerak bi'j'." Hij keek et hontien es an. "Ik zat je ien ding zeggen, Doerak, vannaacht maj' hier blieven, mar morgennaacht gaoj' naor 't schuurtien, aj' dat mar weten. We praoten as antopers onder mekeer ien ding of: le meugen et vrouwgien daegs hebben en ikke naachs." En doe trok Lamert gaepende et locht weer nut en ze gavven beur mit 'n drienend weer daele. 11

13 Superioriteitsdrang Doe Lamert op een vrijdagmiddag even de diek nut west hadde en thuus kwam, heurde hij dat Lutske boven op 'e zoolder an 't ommestommelen was. Lamert leup de trappe op en daor zag hij Lutske drok doende et uut-van-huzersbedde in odder te maeken. "Wat bevraom ie toch?" zee Lamert. "Kriegen we soms onverwaachs uut-van-huzers? Het Tineke beld dat ze komt of zo?" Lutske dri'jde heur omme en gong op 'e raand van 't bedde zitten. "Kom es even hier, Lamert." Ze wonk him mit de haand. 'Bi'j' niet al te goed of zo?" vreug Lamert, die zuver al een tikkeltien ongerust begon te wodden. "Ie doen zo mal." Lutske keek him even an. "Tineke komt niet en ik bin ok niet mal. Dit is een aktie, Lamert. Een aktie van vrouwluden, die 't zo staorigan zat binnen. Ie zullen je dat vanzels wel niet indaenken kunnen, manluden hebben heur now ienkeer nog nooit verplaetsen kund, verplaetsen wild in 't gevuulsleven van vrouwluden." "Ik begriepe d'r niks van," zee Lamert. "He'k vandemorgen wat verkeerds zegd an de broodtaofel of zo en daj' now nog lelk binnen? Of hej' weer hinder van zoerbranen? Ik snappe et echt niet." "Nee," zee Lutske, "ik hebbe gien hinder van zoerbranen. Ik hebbe al in gien maonden last van zoerbranen had en ie zullen de ienigste wel niet wezen die 't niet snapt. Aorend, Fedde en Oene zullen 't ok wel niet snappen, want Wietske, Trien en Dirkien maeken op dit ogenblik de uut-van-huzersbedden ok op." "Mar waoromme dan toch?" zee Lamert. Hij was d'r glad mit an. "Ie praoten as een kiepe zonder kop." Lutske keek him geringschattend an. "Zoe'n opmarking typeert jim manluden now toch ok hielemaole," zee ze. "leje mij een kiepe zonder kop numen, ie gedregen je haenig, Lamert. Zoas praktisch alle manluden heur haenig gedregen. Ie gedregen je macho. Zo numen ze dat tegenworig. En zokke kerels hoeven we niet. En daor is disse aktie veur. Ik slaope een weke laank op et uut-van- 12

14 huzersbedde. Ik slaope een weke laank niet bij jow. En Wietske slapt een weke laank niet bij Aorend, Trien niet bij Fedde en Dirkien niet bij Oene. Dat hewwe gister mit 'n vierend ofpraot. Kneup dat mat goed in je oren, macho-lamert." "Mat waoromme dan toch?" Lamert keek beur meer as ongelokkig an. "Omdat jim daenken cfaj'm alles mat mit oons uuthaelen kunnen," zee Lutske. "Wij holen aktie vanwegen de "ongewenste intimiteiten", zoas ze dat vandaege-an-de-dag numen. Flikflooideri'jen daor as wij gien verlet van hebben, za'k mar zeggen. We bin solidair mit vrouwluden die ze te nao kommen binnen." Lamert vul de mond los van verbaozing. "Ik zal 't je aanders uutstokken," zee Lutske. "Gister wawwe bij Dirkien om die heurjaordag te vieren. Now, dat aarme meenske was d'r nôg van over de toeren." "Waorvan?" vreug Lamert. "Laot me uutpraoten," zee Lutske, "Dirkien het de veurige weke om een ni'je jurk naor de winkel west en doe is ze in 't paskaemertien deur die kerel van de winkel, now ja, 't is me haost te mal om 't zeggen te moeten, mar doe is ze daor in 't paskaemertien deur die kerel van de winkel onzedelik beloerd." Lamert scheut in de lach. "Ie hebben 't grif niet goed begrepen, Lutske." Hij hikte d'r van. "Wat veur kerel zol die Dirkien van Oene now onzedelik beloeren, dan meuj' ok wel hielemaole gien smaek hebben." Lutske keek him uut de hoogte an. "Ze hebben bliekber niet alleniaole dezelde smaek as ieje," zee ze. "Dirkien was d'r gister nôg overstuur van. Dat aarme jonk. Ze hadde nog mar krek dejurk uut had, doe hadde die kerel al reupen: En hoe liekt et? Past die ni'jejurk een betien? En doe hadde hij et gedien eupen roetst. En daor ston Dirkien in de onderkleren mit et kesjet omme. En die kerel bekeek heur mit eupen mond van boven naor beneden. Et was gewoon een wellusteling, neffens Dirkien. Et was krek as ston 'k daor mit alles uut, zee ze. Now, ze het de oolde jurk weer anstruupt en doe is ze de winkel uutvlocht. En zoks is now schering en inslag tegenworig. Want doe kwam Wietske van Aorend mit et verhael dat zij veurig jaor in Wolvege op 'e naojaorsmark deur een kerel argens anraekt was. Ze wol niet zeggen waor." "Och, hooi toch op," zee Lamert, 'Jim kieken vusen te vule naor de 13

15 tillevisie. Jim wo'n ophist. As 't drok is op 'e mark woj' deur zovule meensken anraekt. Ik wor ok wet es deur vrouwluden anraekt en dat vien 'k hielemaole niet slim. En dat mit die Dirkien, now, dat kan 'k me best wel begriepen. Dirkien kennende zal ze wel ommeknoeid hebben in dat paskaemertien, dat die kerel het vanzels docht: Ik mag wel es zien wat dat meenske uutheefd. Ja, veur 't zelde geld hef dat ze twie jurken over mekaander anstrupen en d'r op die meniere iene aachterover drokken. Now ja, en doe zag hij Dirkien in 't kesjet staon. Now, dan weef ok niet waf zien vanzels. Ik kan me wel begriepen dat die kerel grote ogen opzette. Ie zollen je ok doodschrikken. Ik moet d'r niet an daenken. Ie kun je as kerel verempeld wel wat mooiers veurstellen as Dirkien van Oene in de onderkleren. Reken mar dat et die kerel mal dri'jd het veur de ogen." "Hooi mar op mit je gore praot," zee Lutske. "Ie zuken et mit je superioriteitsdrang vannaacht allienig mar uut." "Dan he'k in ieder gevat de ruumte," zee Lamert gremietig, en hij leup de trappe of naor onderen. Now moej' jezels niet kwaod maeken, docht hij bij himzels. Daor is 't heur vanzels krek om begonnen. Superioriteitsdrang. Wat een woord! Ie zollen de tonge d'r over breken. Waor haelde Lutske zoks toch weg? Die naacht laggen Lamert en Lutske veur de eerste keer sund heur trouwen appat. En ze kregen beidend gien wink in de ogen van onwennighied. Lamert ruulde him van de iene zied op 'e aandere zied en hi'j lag te luustren naor Lutske. Om ien ure heurde hij heur zochten. Om twie ure heurde hi'j dat ze even over de zoolder henne-en-weer leup. Om drie ure gong ze de trappe of naor beneden om een glas waarme melk klaor te maeken. Om vier ure reisde ze naor beneden om een borrel. Om vuuf ure leup ze henne-en-weer deur de slaopkaemer. Doe knipte Lamert et locht op 'e zoolder an. "Of slaop ie niet?" vreug hij zo kwieskwaans weg. Lutske keek him mu an. "Heb ie wat slaopen?" vreug ze doodop van 't gebongel. "Ik hebbe an iene rok deursiaopen," leug Lamert, "en now wodde 'k bij toeval wakker en miende 'k da'k jow ommeheisteren heurde. Hej' last van zoerbranen?" "Ik hebbe zokke koolde voeten," klaegde Lutske. "Ik kan de waarmte mar niet te pakken kriegen." "Mien bedde is waarm," zee Lamert vlaaikerig. "A'k me, a'k me now es even bij jow waarme," zee Lutske wat 14

16 schruten. "Een kertiertien of zo, dan kroep ik dan hier weer op bedde." "Mi'j best, heur," zee Lamert zo aorig as hij mar kon. Een peer tellen laeter lag Lutske weer op heur eigen oolde, vertrouwde plakkien en Lamert vuulde twie ieslollies tegen hirn an. Lamert hadde nog zeggen wild dat vrouwluden krek kikkers weren as 't d'r op an kwam, bange veur de ooievaar en altied koolde voeten. Mar hij bul him krek op 'e tied in. Lutske zol vanzels drekt et bedde uutsteuven wezen en init macho-lamert en zien superioriteitsdrang op 'e lappen kommen wezen. Daoromme zee Lamert niks en hij stopte Lutske lekker waarm in. Een kertier laeter was Lutske diepe in de soeze. Doe Lamert de ere middag de diek even wit west hadde en weer in huus kwam, beurde hij Lutske weer boven op 'e zoolder ommeschoemelen. En doe hij deur et trappegat keek, zag hij dat ze krek de laekens van et uut-van-huzersbedde haelde. "Is de aktie veurbi'j?" vreug Lamert zo dreuge as gotte. "Ja," zee Lutske kosselig, "de aktie is veurbi'j. Die smerige Dirkien van Oene zoj' wat doen. Wietske belde zokrek. Zij en Trien weren koegels. Ze hadden beidend de hiele naacht niet slaopen. En vandemorgen hadden ze Dirkien held hoe as 't die vergaon was. Now, Dirkien hadde best slaopen, zee ze. En doe kwam an 't locht dat zij en Oene al een jaor naachs niet meer op ien bedde liggen. Oene snorkte heur te vule. Now, een mooi prenteboek om oons zo op te jutten. Want et gong allemaole van heur nut eregister. Die Oene is d'r mar aorig bij in. Dirkien is lijm finaol de baos. Wat zol dat toch wezen mit Dirkien, zokke wondere keunsten?" "Superioriteitsdrang," zee Lamert en hij legde gniezende een beddepeul te plak. 15

17 Een antiek geval "Ik fietse doukies even naor de harbarge," zee Lutske tegen Lamert. "Dan hael ik wat spul veur a'k ankem weke jaorig bin. Drink dommiet alliend mar een koppien thee. De trekpot zit in de musse. Dan gao ik op 'e weerommereize even bij Trien an om een bakkien." Lamert bromde wat onverstaonbers weeromme en Lutske trok de maantel an, stapte op 'e fiets en ree de diek nut. Goed twintig menuten laeter hobbelde ze mit de fietstassen vol advekaot, boerejongen en jenever bij Trien en Fedde et pattien op. Mat bij Trien en Fedde zat de deure op 'e grundel en d'r was gien levend wezen te bekennen. Dan gao 'k bij Wietske an, docht Lutske. Om now al weer naor huus toe te gaon, hadde ze gien nocht an. Wietske was nog mit de ofwas doende en Aorend zat, mit de voeten in een schaole waeter, wat ongelokkig veur him nut te kieken. "Wat schilt Aorend?" vreug Lutske. "Hi'j kikt toe as een gore schotteldoek." 'Trant me d'r niet van," zee Wietske. "Ik hebbe him zokrek de naegels van de tijen bekubbed. Die gruuien him iederkeer et vel weer in en dat dot him zo zeer, zegt hij. Dat dan zit hij eerst een hiel schoft mit de voeten in de wieke, dan beredde 'k him en dan zit hij nog een schoft mit de voeten in 't sodewaeter om te bekommen. Hij zit now te bekontmen. Et is hier bi'jtieden krek een slaachthuus, zo raost hij soms. Och, hoe hef dat, hij kan vanzels niet stille zitten blieven op zien meniere, dat dan schöt me de schere wel es uut. le meugen werachtig wel een peerdehoevebekapper wezen aj' Aorend goed beredden zullen. Het Lamert ok van die malle onderaenden?" Lutske schuddede van nee en keek wat medeliedzem naor Aorend. "Is 't gevulig, Aorend?" "Et smal," zee Aorend. "Kom now mat es een keer nut dat polkewaeter weg," zee Wietske, 'Me voeten verschroonfelen je d'r dommiet nog van. Hier hej' een haanddoek. Dreug ze mar of en dan doe 'k wel een pleister over de dikke ti'je, waor aj' een hikkeltien mit de schere in kregen hebben." Ze gooide Aorend een haanddoek toe en die begon Mm stennende de voeten of te dreugen. Wietske zette theewaeter op et gas. 16

18 "Ik hebbe al es zegd," zee ze, "gao es naor een pedicure toe. Laot die je de voeten es bebemmelen. Mar dat wil hij vanzels niet. Ze willen niks, die verhipte manluden. Et kon nog wel bleuighied wezen ok, dat ze bij een vremd vrommes de sokken niet nut durven te trekken." Ze plakte Aorend een pleister over de ti'je en geut et sodewaeter deur de geutstien. Aorend trok de sokken an en leup wat straampelende de deure nut. Wietske keek him schuddekoppende nao. "En dat bin now grote kerels!" Et waeter kookte, Wietske zette thee, en doe gongen de beide vrouwluden gezellig bil de taofel zitten te klassineren. Ze hadden nog mar krek ien koppien thee had, doe d'r een bestelautogien et hiem op kwam en even laeter reup d'r een kerel van vollek bij de deure. Wietske leup naor de aachterdeure. Een menuut of wat laeter kwam ze de kaemer weer in. "Een bakkiesman," zee ze. "Een moderne bakkiesman. Et is dat halfwassen kereltien dat van alles te koop het. Een auto vol rommel. Hij komt hier wel es vaeker an de deure. Lao'k mar een peer penties kopen, och, een peer penties bi'j' niet an bekocht, die kommen altied wel es een keer van passe. Loop mar even mit butendeure, je. Hij het wat in de auto liggen, dat is krek wat veur jow." Wietske pakte de beurs en de beide vrouwluden leupen de deure nut. "Kiek," zee Wietske, doe ze butendeure bil 't kereltien stonnen. Ze wees naor een bodpepieren deuze. "Waarmwaeterzakken." "Eerste klas spul," zee et mannegien, dat meer haandel begon te roeken. "Krek wat veur jow," zee Wietske. "Trakteer jezels mar es op je jaordag. Ie hebben ommes altied zoe'n hinder van koolde voeten en dat geklieder tuit die oolderwetse kruke van je, dat is me ok een spul van niks zo staorigan." "Och ja," zee Lutske, "et is wel wat een griemeri'je, mar ie bin zunig opjow meniere en dan wij' die oolde kruke aenlik ok nog niet vot doen. Mar ie hebben eins wel geliek. Et is een gegriem. Dat oolde ding begint de hieltied meer te lekken, dat ik pak him aovens eerst in een dubbele kraante, dan doe 'k d'r een plestieken poede omme henne en dan uuteindelik de krukezak. Et waeter is aanders eremorgens n6g waarm!" "Neem toch zoe'n ni'jerwetse waarmwaeterzak," zee Wietske. "Wat schuitje dat een gegriem, meenske! Ja, aenlik moj' vanzels een elektrische deken hebben zoas wij, mar dat wil Lamert niet, now?" "Lamert is toch zo bedroefde oolderwets," zee Lutske, "daor is 't aende 17

19 van weg. Et is toch zoe'n drul bi'jtieden! Doodsbenauwd dat de zwik in de fik raekt deur zoe'n elektrische deken. Wat veur striederi'je awwe daor al niet over had hebben! Et is gewoon een fobie van him." "Een wat?" zee 't mannegien. "Een fobie," zee Lutske. "Dat is af bange veur niks binnen. Hoe zal de boel now zomar in de braand raeken? Alleman het ja zoe'n ding vandaege-de-dag. Mar dat kuj' Lamert niet an 't verstaand brengen. Lamert is as 't d'r goed op ankomt toch zoe'n antiek geval. Krek zo antiek as de oolde klokke. "Ie hoeven Lamert alliend niet zo duur in de verzekering te doen," zee Wietske dreuge. "Nee," zee Lutske, "dat is et grote verschil, de oolde klokke is alleman staepelgek op, mar een oolde kerel kuj' an de straotstienen nog niet kwiet." "En een klokke is makkeliker te beredden as een kerel," zee Wietske. "Krek zoaj' zeggen," hapte Lutske, "de oolde klokke zet ik ien keer in 't jaor best in de pietereulie tegen de hooitworm en dan lopt hij weer as een liere mit zien tachtig jaor. Mar Lamert wodt d'r niet vlogger op, al zet ik him ok iedere dag in de pietereulie. Doe me mar zoe'n zak," zee ze inienend tegen et kereltien, dat d'r een betien verleuren bil ston. "Doe d'r mar een stokkien pepier omme toe af hebben, dan trakteer ik mezels es op mien verjaordag en dan mieter ik die oolde lekkerige kruke vot." De man pakte Lutske een waarmwaeterzak in en Lutske betaelde. Doe ree et mannegien et hiem weer of en de vrouwluden gongen weer in huus. Lutske mit et pakkien onder de aarm. Et was die middag al tegen vuven doe Lutske weer thuus kwam. Mit et pakkien in de iene haand en een tasse mit flessen draank in de aandere haand stapte ze de kaemer in. Lamert zat in et Laandbouwblad te lezen. "Ik hebbe een verrassing veur je," zee hij, doe Lutske de boel op een stoel zet hadde en de mantel uutstruupte. Lutske keek him mit grote ogen an. 'Heb ie een verrassing veur mij? Now, ik bin benijd wat dat wezen mag. Hej' een winkelbaoke in de broek kregen of zo?" "Et is een kedogien," zee Lamert glunderende. "Ik bin aanders ankem weke eerst jaorig," zee Lutske. "Et is zomar een kedogien tussendeur," zee Lamert. "Et echte kedo kriej' ni'je weke." Lamert pakte een pakkien onder et taofeltien weg en gaf et Lutske. 18

20 "Kiek mar es wat as daor in zit. Dat zal jow grif goed van passe kommen, docht ik zo." Lutske pakte et pakkien an. Een pakkien mit etzelde pepier d'r omme as heur pakkien en dit pakkien vuulde ok percies zo an. "Maek now los;" drong Lamert an, "ie staon daor mar te drokkedreten." Lutske scheurde et pepier los en bul een waarmwaeterzak in de hanen. "Een waarmwaeterzak," zee ze. "Een waarmwaeterzak," zee Lamert. "Bi7 d'r bliede mit? D'r kwam zokrek zoe'n slobberig halfwassen kereltien an de deure mit een auto vol rommel. Och en om dat mannegien zo vot te sturen, dat begrootte me schoonder en hij zee dat hi'j krek nog zoe'n waarmwaeterzak verkocht hadde en doe docht ik bij mezels: dat is now krek wat veur Lutske. Ie hebben omrnes altied lieke koolde bienen. En dan hoej' ok niet meer mit die lekkerige kruke omme te motten. Mieter dat ootde ding dommiet drekt mar vol" Lamert ston Lutske vergenoegd an te kieken. En Lutske ston zonder een woord te zeggen mit de waarmwaeterzak in de hanen. "Weej' an wie as hij ok zoe'n ding verkocht het vandemiddag?" Lutske schuddede van nee. "An Wietske. Now za'k je wel vertellen, Lutske, dat die Wietske me toch mal ofvaten is." "Hoe now toch?" vreug Lutske. "Now, dat kereltien hadde me dan toch zoe'n reer verbael za'k je wel vertellen. Hij hadde zoe'n zak verkocht an een allemachtig kwaod wief, zee hij. Dat wief kamde heur man of, et was niet mooi meer. Een antiek gevat was 't, zee ze. Een oolderwetse drul. En ze hadde meer an de klokke as an heur kerel! Now, ik zegge tegen dat mannegien: Mar waor heb ie die zak dan verkocht? Want ja, ik was best wel een betien benijd. Now, doe het hij me dat anwezen en uutduded en 't was bij Wietske! Snap ie now dat die Wietske zo over Aorend praot tegen vremde kerels an de deure? Ik vien 't mal, dat za'k je wel vertellen. Ik vien 't verhipte mal! Dat snarre kan de snaeter beter holen. Laeter docht ik nog: ik miende dat ze bij Aorend en die zoe'n elektrische deken hadden, zoe'n geveerlik ding, dat wat moe'n ze dan ok nog mit zoe'n waarmwaeterzak zoj' zeggen. Hoe was 't aanders bij Trien en wat hef in dat pakkien dat daor op 'e stoel leit? Et is krek etzelde pakpepier as dat wat om de waarmwaeterzak zat." "Trien was niet thuus," staemerde Lutske. "Alle deuren zatten vaaste." "Waor bi'j' dan toch zo lange west? Et is al bij vuven." Lamert keek heur an. Lutske hadde een kleur as een rooie biete. 19

21 "Bi'j Wietske. Ik hebbe theedronken bij Wietske." D'r gong Lamert hiel staorigan een lochien op. "Geef me dat pakkien es an," zee hij inienend doodkalm. Lutske gaf mit beverige hanen et pakkien over en Lamert scheurde in iene hael et pepier d'r of. "Een waarmwaeterzak," zee Lamert. "A'k et niet docht hadde." "Ja, een waarmwaeterzak," haffelde Lutske, "een waarmwaeterzak. Dat mannegien, nowja, ik zal mar zeggen dat slobberige kereltien kwam bij Wietske an de deure en Wietske Zee: Koopje toch zoe'n zak, jonk, dan hoef ok niet meer mit die lekkerige oolde kruke omme te griemen." "Krek," zee Lamert. "En Aorend en Wietske hoeven niet zoe'n zak, want die hebben zoe'n malle hoogspanningsdeken." "Ja," zee Lutske schaemelties. "En ie hebben tegen dat halfwassen kereltien zegd dat ik een oolderwetse drul en een antiek geval bin." "Now ja, kiek," tiesde Lutske d'r in omme, "ie moe'n et zo bekieken..." "Ja of nee, Lutske?" zee Lamert bas. "Heb ie dat zegd of niet?" "Ja," zochtte Lutske. "En ie hebben meer an de klokke as an mij," gong Lamert onverdreuten deur. "Wat doej' eins mit de klokke wat aj' niet mit mij doen?" "Ik zet him jaors een keer in de pietereulie," zee Lutske een hiel klein betien gekanstikkerig, "mar aj' vienen, Lamert, da'k de klokke veurtrekke, dan wi'k jow ok wel es lekker in de pietereulie zetten. Misschien loop ie dan ok wel weer as een liere." Lamert begon te glimken. "Ie hebben nog gelok," zee Lutske al wat driester, "da'k zo gek bin op antiek, aanders ha'k je misschien al lange bij de diek zet." Ze gaf Lamert een drokkertien in de zied. "A'k eerlik bin dan kan 'k et aenlik niet beter treffen, hef dat wel in de gaten? Ik mag vanaovend op bedde mit een stok antiek en twie waarmwaeterzakken! Wat veur vrommes kan me dat now naozeggen!" 20

22 Een schoon miljeu Lamert en Lutske stapten mit 'n beidend de straote in Berkoop nut. Lamert hadde even naor de baank west om wat centen en Lutske hadde in tussentied een peer bosschoppies daon. En wie kwammen ze daor op 'e diek tegen? Aorend en Wietske. "Jim bio d'r ok betied bij vandemorgen," zee Wietske. "Och ja," zee Lutske, "Lamert het om geld west, de boel was schone op, en ik hebbe in de gauwighied even wat bosschoppies daon." "Wi'j bin om ni'je kleren veur Aorend nut," zee Wietske. "Et vaalt me toe daj'm mitkriegen kunnen," zee Lutske. "Ie kriegen Lamert haost niet mit naor een winkel toe. Een gezicht as een stokkende rute as die wat ni'js hebben moet. En zinnig! Daor is 't aende van weg." "0e, praot me d'r niet van," zee Wietske, "malder goed as manluden moe'n ze nog uutvienen." De betreffende manluden stonnen d'r wat onbehulpen bij te gniffelen. Doe begon Wietske inienend te snoeven. "Wat roek ik toch veur malle locht? Ik miende zokrek ok al da'k wat reuk." "Knelis Oord is an 'tjarren," zee Aorend. "Harrejasses, wat een vieze locht!" Lutske kneep de neuze dichte. "Die jarreboel rokt vule smeriger as doe wij nog boerkten." 'Dat hej' mit die grote stallen," zee Aorend. "De hiele troep komt in die kelders te lane. Jarre, dong, koefoelsen. Alles ploempst d'r zomar in. En dan rot et mar wat omme." Lamert nikte. "Wi'j zetten indertied nog eerde deur de dongbult, maot. En dan mit de kroje bij de post op. Wat konnen die dingen snotteglad wezen as ze een tikkeltien beschosseld weren. Ik bin me d'r dan toch een keer bij daele gleden! Duvelkaeter nog an toe!" "Hi'j hadde de lappen vel d'r bij hangen," zee Lutske. "Ja maot," zee Aorend, "de kroje, de post, de dongbult mit eerde, et is verleden tied. Ze hebben oons kleine boerties d'r allegeer uutwarkt. Et moet allemaole in 't grote vandaege-de-dag. Mar ze breken de nekke. Stok veur stok. Doe d'r mar es daenken omme. Ze breken de nekke." 21

23 Wieteke sneuf nog es. "Reken trouwens mar dat et min veur 't land is, die amoniakjarre." "Of dat min is," zee Lutske, "ze vergeven de hiele boel d'r mit. Ziej' nog bloemen in 't laand vandaege-de-dag? Ziej' nog velden dotterbloemen? Ziej' nog pollen koekoeksbloemen? Alles is praktisch vot. Naor de barrebiesies. Die verhipte boeren, ze maeken alles dood." "Now, now," zee Aorend, "et is heur brood! D'r moe'n netuurlik wel centen op 't klied kommen. Ie kun 't de boeren allemaole niet anwrieven, heur. Ie gaon d'r wel een betien licht over henne, donkt me zo. D'r is gewoonweg te vule dong." "Ja," zee Lamert, "te vule dong en te vule jarre." "En te grote boeren," hapte Wietske. Et is allemaole mit die Maansholt begonnen. Die het de zwik indertied in 't honderd jacht. Die het de kleinties d'r uutwarkt. In 't grote mos 't. Now, in 't grote dot hij et, heur! Een kaptaol huus argens in Drente en mit een zeiljacht dobbert hij de wereld rond. Ze hadden kim drekt in 't begin een lik mit de bri'jslief geven moeten. Et is de permoter van alle ellende." "Ie zeggen et wel wat scharp," zee Aorend, "mar ie hebben wel wat geliek. Now zitten wij mit die rotstaank van Knelis Oord. En die kerel mar ploeteren op zien raboplaetse. En mieterig dat hij d'r uutzicht! le kun him de ribben wel tellen!" "Dat zit aanders ok in 't soorte," zee Lutske. "Zien heit was ok zoen maegere ripperd." Lamert zee dat et vanzels niet alliend de boeren weren, zo zwat-wit moj' zoks niet bekieken. "Wat daenken jim dan van de kapitalisten?" vreug hij. "De mannen van de grote febrieken, die dat smerige waeter en zo in de revieren lopen laoten." "En wat daenk ie van die smerige Russen?" vreug Lutske "Ie kun 't de kapitalisten votdaoliks wel op 'e schuld geven, mar die kommenisten kun d'r ok wat van. Deurdat die kerncentraole veur een jaor of wat bij heur nut mekeer spatterde en omdat ze 't eerst stille hullen, die smiechten, daoromme konnen wij oons hiele bedde mit spinazie ommespitten. En 't slaod en de raopstaelties woj' ok niet meer eten. De atepoelen hewwe Wuben Annegien nog an waogd en de boonties he'k allemaole in 't zoolt daon. Zoolt bit de boel dood, zee oonze mem altieten." "Ze zeggen ok," zee Wieteke, "dat et ies van de Noordpool zo begint te smulten en dat d'r de hieltied grotere gatten in de ozonlaoge valen. Ik zegge lestdaegs al tegen Aorend: We meugen et hiem alvast wat ophogen." 22

24 "Die Knelis Oord waor as wij et now over hebben, ik weet nog wel," zee Lamert, "doe dat nog zoe'n schoelejonge was, doe at hij een haandvol kikkerdril op. Veur een stuver. Gieniene die dochte dat hi'j 't duste. En die Lienke Smit daor as hi'j laeter mit trouwd is, die beet een slakke deur de midden. Op et schoeleplein. Ongeleugen waor. 0k veur een stuver." Wietske en Lutske griezelden d'r van. Lutske mos d'r zuver haost van koren. "Hè, fuj toch, Lamert, hooi op mit die vieze praot." "Woj'm een benaan hebben?" vreug Wietske inienend. "Lao'we 't mar gauw over wat aanders hebben." "Hej' benanen?" vreug Lutske. "Een hiele troeste," zee Wietske, "krek kocht, et gaot d'r grif beter in as slakken en kikkerdril. Wat donkt jim? Dan gaon we daor even op die baank zitten." Now, iederiene hadde eins wel zin an een benaan. Dat Wietske haelde d'r viere uur de tasse. "Doe mij die zwatte mar," zee Lamert, "ik viene ze et lekkerste as ze tegen de rotteri'je anzitten. Dan kuj' ze zo lekker opslobberen." Even laeter zatten ze mit 'n vierend op 'e baank te eten. Now, de benanen smaekten bliekber best, want Lamert slikte him de vingers d'r bi'j of. Ze stopten allemaole de schelleboel weer in de tasse van Wietske. Behalven Lutske. Zonder d'r bij nao te daenken gooide ze de schellen en de plestieken poede, waor de benanen in zeten hadden, naost de baank daele. En mit kwam d'r een pelisie langes op 'e fiets, die ofstapte, doe hij dat geweer wodde. "Goeiemorgen saom, ik zie eins wat dat as niet deur de beugel kan." Jederiene keek him niet begriepende an. "Ik moet jow eins perces maeken as 't zo gaot," zee hij tegen Lutske. "Mi'j perces macken?" Lutske keek toe as heurde ze et in Keulen donderen. "Ja," zee de pelisie. "Jow versmerigen et miljeu, jow smieten zomar benaneschellen naost de baank daele." "Versmerigen," poestte Lutske, "och, kerel, wat mekeertjow. Schellen, da's organisch ofval. Zoks verteert wel. Da's zo netuurlik as wat. As jow zo graeg iene perces maeken willen, dan gaoj' mar naor Knelis Oord mit zien vieze jarrebak. Die smit alle jonge kiewieties en haesies onder de jarre. Een weerloos vrommes perces maeken! Et bin me de pelisies ok al vandaege-de-dag!" De pelisie pakte de plestieken poede op. 23

25 "En dit dan? Is dit ok organisch? Die benaneschellen wi'k nog wel deur de vingers zien. Mat die plestieken poede kriej' een perces veur." Now kwam d'r ok leven in Lamert. "How es even, agent, dit moet niet zo mal. Lutske staot vandemorgen een betien kot veur de waegen, je. Jow kennen oons toch wel? Wij bin Lamert en Lutske. En a'k me niet verzinne, dan bin ie iene van Ids Meuleboer. Of hek et mis?" De pelisie kreeg gien kaans om ja of nee te zeggen. "Of bin ie iene van Ids Podde," flapte Lutske d'r nut. Wietske stotte heur an. "Toe now, jonk, ie maeken 't alliend mar slimmer op disse meniere." "Ik zegge wa'k wil," zet Lutske, die deur alles henne duvels was, "as 't iene van Ids Podde is, dan is 't iene van Ids Podde." "Ie hebben 't gezag veurje," fluusterde Aorend. "Bekom toch, Lutske." "Hier is jow perces," zee de pelisie. Lamert pakte de bon an. "Vuuftig gulden! Moet dat zo mal? Dat klapt d'r nogal in, now?" "Dat verbaost mij niks," zee Lutske, "zien heit was krek zoen wondere piesappel. Weej' niet meer dat die je een keer bij de pote had het mit de verkoop van een veerze? Et was hael an en krieg meer mit die kerel. Hij hadde iel op 'e vingers van 't centetellen. En daor het die jonge van him grif een slinger van mitkregen. Now zal die oons kael scheren! Now, ik zal jim wel vertellen, ik gong nog liever mit kaanferballen bij de streek langes as da'k zo veur pelisie speulen mos." De pelisie bleef d'r doodkalm onder. "Jow beledigen een ambtener in funktie en de heit van een ambtener in funktie. Daor staot ok vuuftig gulden veur." Hij begon weer te schrieven. "Ik zal jow ien ding zeggen," zee Lutske. Ze kwam overaende. "le zeggen niks!" reup Lamert. Hij kwam ok in de bienen en greep Lutske beet. "Deur jow opvliegerige gedoe gaon we in iene morgen nog om de klinke." "De twiede bon," zee de pelisie. "Hooi ie Lutske even vaaste, Aorend?" zee Lamert, "dan zal ik even mit de pelisie ofakkederen." Aorend greep Lutske beet en hul heur de haand veur de mond. Lamert haelde de beurs nut de buse en betaelde honderd gulden. "Een snippe, agent. Et blift al mit al een miljeuspullegien. En now he'k 24

26 graeg daj' deurfietsen, veurdat Aorend Lutske niet meer in bedwang holen kan." De pelisie tikte even an de pette, stapte op 'e fiets en ree vol. Doe hij de bocht van de straote omme was, wodde Lutske deur Aorend loslaoten. Ze trilde nog nao van lelkens. "A'k dat poddegien nog es in de hanen kriege, dan vergriem ik him, daor kan hij mar staot op maeken. Et is krek zoen beroerling as zien heit indertied." "Lao'we aflemaole mar gauw op huus an gaon," zee Wietske, "hè wat een alteraosie vandemorgen." Lamert pakte de benanescheilen en de plestieken poede op en drokte die bij Wietske in de tasse. "Over ien ding bin we 't allemaole now wel iens, daenk'," zee hij gelaoten. "Een schoon milieu kost een protte centen. Een hiele protte centen. En zeker af zoc'n aeventuurlik wiefien hebben as ik. Kom Lutske, we gaon nog even naor de baank om honderd gulden op te haelen." 25

27 Jacht op zwatte honnen In de kraante ston een berichien dat de gemiente vermoedde dat d'r een protte zwatte honnen weren en dat ze d'r aachteran zoden en konterleer zoks beter. "Hej't lezen?" vreug Lamert. "Ze bin grif van doet en stuur een kerel bi'j de huzen langes om te kieken wie d'r een hond het en wie niet. We moe'n Doerak mar even angeven, veurdawwe d'r gesodemieter mit kriegen." Mar Lutske zag et allemaole niet zo zwaor zitten. "Meensken die wat benauwd binnen, vliegen now allemaole naor et gemientehuus," zee ze. "Daor is 't heur krek om begonnen. Et zal wel wat toevalen mit zoe'n kerel bij de diek. Laot et d'r mar op ankommen, zo'k zo zeggen." "Ik hebbe aanders niks gien nocht an een dikke boete," zee Lamert, "en daor bin ze niet zunig mit vandaege-de-dag. Dat weef zels mar al te goed." Lutske legde heur breiden daele. "Ze perberen werachies ok op alle meugelike menieren om an centen te kommen. Ik vien die honnebelasting toch zo onrechtveerdig, zak je wei vertellen. Hoe vienen ze et uur! Waoromme moej' now belasting betaelen af een hond hebben? Waoromme is d'r wel honnebelasting en gien kattebelasting? En bij Trien en Feclde hebben ze een moes. Now, heb ie wei es van moezebelasting heurd? Et is ien en al onrecht in de wereld. Et gaot heur alliend mar om de centen. En vervolgens vergriemen ze die centen van kaant of an. As wij zo huushullen as die mannen van de gemiente, dan wawwe al lange feliet west. Dat me donkt we geven de hond niet an. Mit die kontrole zal 't wel een betien mitvalen. Ie kun ok té benauwd wezen. En laot ze aanders mar kommen. We zeggen gewoon dawwe gien hond hebben." "En as hij dan blaft as ie mit zoe'n kerel bij de deure staon," wiefelde Lamert. "Dan zeggen we dat hij bij oons uut-van-huus is. Dat hij van ien van de jongen is. Dat die mit vekaansie binnen." "Et zal mij ni'je doen," zee Lamert, "awwe d'r al last mit kriegen, dan is 't jow schuld."

28 D'r gong een weke of wat veurbi'j en ze dochten zuver'niet iens meer an et stokkien in de kraante over de honnebelasting, totdat Lamert op een middag op 'e fiets thuus kwam. "Ik weet et niet," zee hij, "mar d'r lopt een vremde kerel deur et dôrp en hi'j gaot overal aa. En ze laoten him overal ok in huus. Ik hebbe die kerel hier nog nooit eerder op 'e streek zien." "Hoe zicht hij d'r nut?" vreug Lutske. Lamert beschreef de vremde kerel. "Een burgermannegien mit een snorregien en netties in 't pak. Hij is mit een rood autogien en hij reist mit een pepier in de haand naor de linzen toe. Ik weet et niet, ik weet et niet, mar aft mij vraogen, dan is et die kerel van de gemiente die aachter de zwatte honnen aa zit. Waor is Doerak?" "Die ligt in de kaemer," zee Lutske. "Zol 't gien kerel mit reklame wezen? Ze gooien je ommes dood mit reklame tegenworig. Ie zien grif spoeken." "Ik zie gien spoeken," zee Lamert, "ik zag een burgermannegien mit een snorregien. En iene die mit reklame lopt, die hoeft niet bij je in huus. Mar as ie 't d'r op ankommen laoten willen, dan is 't jow weke. Ie redden je d'r mar mit. Ik gao de weg weer uut." "Niet doen," zee Lutske. "Kiek, d'r stopt een rood autogien bij Wuben Annegien veur 't huus en d'r komt een burgermannegien mit een snorregien nut mit een stok pepier in de haand." Lamert keek deur et glas. "Dat is him. Daor heft gesmiet in de glaezen al." "Kalm blieven," zee Lutske. Ze dee de kaemerdeure los. "Kom Doerak!" Doerak rekte him nut en kwam op heur oflopen. "Ik daenke dat ik veur de zekerhied zolange mit de hond in de kelder gao," zee Lutske, "en dan gao ie zodommiet mar naor de deure. Ik geleuve trouwens niet dat et zoe'n kerel van de honnebelasting is. Zoe'n licht patsertien sturen ze echt niet bij de deuren langes. Kom Doerak. We gaon tegere in de kelder." Lamert keek toe hoe as Lutske de kelderdeure aachter heur dichte dee. Doe zag hij een zwink veur 't glas langes gaon en een peer tellen laeter wodde d'r op 'e belle drokt. Doerak hul him gelokkig doodstille. Lamert leup de gang deur en dee nonsjalaant de deure los. Op 'e stoepe sten et lichte besnorde patsertien mit een pepier in de haand. "Dus daor waf al," zee Lamert, veurdat de man goeie zeggen kon. 27

29 De man keek him een tikkeltien verbaosd an. "Ik hadde jow al zien," gong Lamert deur, "ie bin zeker op 'e struun naor zwatte honnen? We hebben dat stokkien lessend wel in de kraante lezen. Zal ik jow es wat vertellen? Over zokke zaekies moej'm van te veuren gien stok in de kraante zetten. Now bin de meensken d'r ja op bedocht dat d'r iene van die gemienteloerders langes komt. Neem now van mij an, ie moe'n et volk rempend over 't mad kommen. Dan vang ie de meerste zwarte honnen. Et zol mij niks verbaozen af d'r nog gieniene opspoord hebben vandaege. Trouwens de meensken bin hier ok zo eerlik as goold. Woj' nog even in huus kieken of is 't je zo wel goed?" Et mannegien was intied over zien verbaozing henne raekt, lachte een betien schaemel en zee doe alliend mar: "Ik bin de meteropnemer." Et was even stille. "De meteropnemer?" "De meteropnemer," zee et mannegien. "De man die altied langes komt is overspannen. En now kom ik." "En now kom ie," zee Lamert. "En ie wollen zeker wel in huus?" "Da's wel zo makkelik veur zok wark," zee et mannegien. Lamert dee een stap an de kaant en et kereltien vlutte bij him langes et huus in. "De meterkaaste zit an 't aende van de gang." "Ik moet de meter veur 't waeter hebben," zee et mannegien, "die hebben jim zeker in de kelder zitten? Dat hebben alle oolde huzen temeensen. Is dit de kelderdeure?" Lamert raosde nog van nee, mar et was al te laete, want et besnorde kereltien trok de deure al mit een hottien los. "Jow kun d'r niet in," haffelde Lamert nog, mar et meteropnemertien zee niks weeromme. Stokstief ston hij in de deure te kieken. In de kelder zat Lutske op een zak eerpels mit Doerak op 'e schoot. De meteropnemer keek Lutske an en Lutske keek de meteropnemer an. Doerak blafte gien iene keer, hij wiemelstatte allienig mar. Van et vodderige, lichte kereltien gong gien inkeld geveer uut. Lamert was de eerste die weer wat zee. "Dat is de vrouw die daor zit mit eh... mit de hond van de jongen." Lamert was zo rood om de kop as een biete. Et mannegien keek Lamert es op-en-tele an. "Zit jow vrouw wel es vaeker in de kelder mit de hond van de jongen?" "Soms," zee Lamert. "Lutske het wel es hiete opvliegers en dan gaot ze even in de kelder om te bekommen."

30 "En die hond het zeker ok last van hiete opvliegers," zee 't mannegien wat schamperties. Hij gong even deur de kni'jen en schreef de meterstaand op et pepier. "Starkte mit de opvliegers," zee hij tegen Lutske. "Ik komme d'r wel uut, heur." Lamert keek him nao, doe hij de gang weer uut leup en de deure uutstapte. Doe kwam Lutske overaende van de zak eerpels. "We staon veur gek," baste Lamert uut. "As die kerel dat veerder vertelt op 'e buurt, dan staon we hatstikke veur gek. Zoen malle bok hewwe nog nooit scheuten. Wat mekeerde je ok om mit die hond in de kelder te kroepen!" "Ik miende dat et zoe'n heldere zet was," zee Lutske mit een benepen stemmegien. "Ja, slimme helder," veerde Lamert weer uut. "As liepertien dood is, dan meug ie liepertien wezen." Lutske kwam schuldbewust mit de hond op 'e aarm de kelder uut. Ze zee veerder niks meer en dat was oe zo verstaandig van Lutske, want aanders zol Lamert de kop nog roeger kregen hebben as dat hij him now al hadde. Lamert pakte et tiendegien en gong een aende mit Doerak sjouwen en Lutske redderde wat in de keuken omme. En veerder verleup de dag nog vrij rustig. D'r wodde gewoon niet al te vule zegd en dan kriej' ok gien spul vanzels. Eremorgens pakte Lamert de beurs van de taofel en hij greep de jasse van de kapstok. "Wat zuj'?" vreug Lutske nog zo bedeesd as ze mar kon. "Naor 't gemientehuus," bromde Lamert, "om die verhipte hond an te geven." En mit grote treden biende hij et huus uut en even iaeter zag Lutske him veur et raem langes fietsen. "We hebben sund kotten een hond," zee Lamert tegen de man aachter et leket. "Een anloper. We bin van doel en hooi him. Et geft wat verdievedaosie. Dat now moet hij mar in de belasting. Veur zoe'n habbekrats wi'j' ok gien gedonder, is 't niet zo?" De man schreef de gegevens op. "Ik wol dat alle meensken lieke eerlik weren as jow," zee hij. "Aj' es wassen hoe de meensken de boei bedonderden. We hebben now zoe'n konterleur bij de diek lopen om zwatte honnen geweer zien te wodden. Wat die kerel al niet mitmaekt bij 't pad! Hij het al es had dat goenend mit de hond op 'e lulde zatten. En mien buurman," de man scheut in de 29

31 lach, "mien buurman, et is ongeleugen waor, mar die hadde me dan toch gisteraovend een verhael! Mien buurman is tiedelik meteropnemer veur 't waeter moej' weten en die was gister bij goenend, die him bliekber veur die honnekonterleur anzaggen. Dat vronunes was mit de hond de kelder inviut!" De man scheut weer onbedaorlik in de lach. "Meensken is 't vremdste spul wat d'r is. Zo, et staot op pepier. Jim kriegen d'r veerder wel bericht van. Now kun ze jim temeensen niet traperen mit een zwatte hond. En jim hoeven d'r ok niet mit in de kelder." "Wij hebben graeg een zuver geweten," zee Lamert vlaaikerig en hij lachte as de overbekende boer die oe zoe'n last van koezezeerte het. 30

32 Schatgrevers "Wat heb ie daor?" vreug Lamert mit een verheerd gezichte, doe Lutske de kaemer in kwam mit een vremdsoortig apperaot. "D'r is wark an de winkel," zee Lutske, "dit is een metaoldetektor, Lamert. le moe'n de jasse antrekken en dan gaon we mit 'n beidend butendeure mit dat ding. En dan zit et d'r dikke in dawwe nek wodden." "Ie draeven weer deur," zee Lamert, "vertel now es rustig waj' van doel binnen." "Wij bin vandaege schatgrevens," fluusterde Lutske geheimzinnig. "Dit apperaot begint geluud te maeken as d'r metaol in de grond zit, Lamert. Disse is van Trien en Fedde. Fedde het vandemorgen nog twie oolde zuiveren halve guldens nut de grond haeld. Stief bi'j heur naost de veurdeure. Trien wil d'r een broche van maeken laoten. Now, ik zegge tegen Fedde: Kuj'm dat ding ok een middag missen, dan gaon Lamert en ik et hiem ok es over mit dat geval. Now en dat kon wei." Lamert keek heur wiefelende an. "En daenk ie dat hier wat te vienen is?" "Ja," zee Lutske vol overtuging. "Ik sluut niet nut dawwe daor wel es versteld van staon kunnen an et aende van de middag. Ik zal je wel vertellen, Lamert, ik viiie me krek die kerel van vroeger, die et keuningsgraf van die Toetanchamon ontdekt het. Ik vule an mien waeter da'k vlak veur een grote ontdekking stao." Lamert keek heur es mispriezende an. "Neffens mij hebben hier nooit keunings woond, alliend jim mujke Geertien man." "Krek," zee Lutske, "now bin we d'r. Geertien-Muj. En as d'r iene knieperig was, as d'r iene penning zestien was, dan was Geertien-Muj dat. Ik zal ze je zien iaoten." Lutske rommelde wat in de taofellae omme, haeide d'r een vergeelde foto nut en legde die op 'e taofel daele. "Dit is ze," zee Lutske. "Mujke Geertien." Op 'e foto ston een zunig kiekend meenske mit een gooiden ooriezer op. Lutske streek de foto glad. "Wat kon et me een kring wezen," zee ze. "Now hawwe as femiiie toch aitied et idee dat d'r bij Geertien-Muj wel wat te haelen was en doe 31

33 ze wegraekte was d'r niks. Gien halve rooie cent. Ik zie de gezichten van oonze volk nog, doe we bij de netaoris zatten. Het ze de boel dan misschien an de karke vermaekt? vreug oonze mem nog. Mar nee, Geertien-Muj hadde niks an de karke daon. Now mos ze vanzels wel wat hure veur dit husien betaelen, mar ze moet centen had hebben, et kan niet aanders." Lutske streek es over de foto henne. "Ze beet ieder dubbeltien deurdemidden veurdat ze 't uutgaf. Ik weet nog dawwe d'r as maegies de schoe opzetten mochten mit Sunderklaos. Now, reken mar niet dat d'r eremorgens een lekkere taoipoppe of een sunderklaosman in zat. Een peer wielkerige appelties kregen we. Wilden. Zo zeer as eek. En dan mossen we daor ok nog veur zingen onder de schostien. Ik zie oons nog staon. Dank is Sinterklaasje. 0e, wat wawwe bliede mit die zoere kringen. We mieterden ze onderwegens naor huus toe drekt in de sloot. En wij mar zingen; Dank U Sinterklaasje. En dan mochten we as beloning ok nog mit de tromme mit oolde knopen speulen. En mujke Geertien zat d'r bij. Ik zie ze nog zitten: et gooiden ooriezer op, de voeten op een zowat kooide piaetstove, want et begrootte die tange om een peer flinke kolen in de teste te doen. Ie vraogen je of waor zoe'n ooriezer bleven is," peinsde Lutske, "want dat ding was ok vot op 't laeste. En now daenk ik, Lamert, dat et best wel es zo wezen kan, dat ze de boel op et hiem bestopt het. En now wi'k zuken." Lamert schuddekopte. "De fantesie gaot mit je op 'e loop, mien maegien. Leer now toch es een betien nochteren te blieven." "Krek as jow zeker?" schamperde Lutske, "ie bin altied zo nochteren as een pas geboren kalf. Now en dat wil ik niet, daor pas ik veur, want dan leef ie mar half. Stel je toch es veur, Lamert, dawwe wat vienen. Daenk je es in dawwe dommiet in de grond op een kissien stuiten. En awwe dat dan losmaeken, dat d'r dan van alles in zit." "Geertien heur gooiden ooriezer zeker," zee Lamert dreuge. "Ja," zee Lutske, "en geld en pepieren. Dat kun ie je vanzels niet veurstelien, ie hebben gien fantesie, dat he'k je al es eerder zegd. Lessend he'k een stok in de kraante lezen over de keuningsschat van de Thraciërs. Een Bulgaars keuterboertien was op een dag op et arf de tuun an 't ommespitten. En doe van hij allemaole zuiveren schaolties en bekerties. Dat was daor indertied bestopt deur een keuning. En now is 't in Amsterdam te bekieken, in de Ni'je Karke. De Keuningsschat van de T/zraciërs staot d'r op een groot spandoek boven de ingaank." "Ja," fluusterde Lamert, "en ankem jaor om disse tied, dan staon jow KIN

34 in alle kraanten, krek as dat boertien nut Bulgerije, en dan hangt d'r een spandoek boven de ingaank van de Ni'je Karke en daor staot dan op: De Keuningssehat van Geertien-Muj." "Gekanstikker," zee Lutske. "Ik laote alliend mien fantesie mar warken," zee Lamert. "En ik zol mar een betien uutkieken a'k jow was. Et lopt vaeke beroerd of mit schatzukers. Ik leze de kraanten ok wel. En heb ie wel es heurd van de vluuk van de farao? Al die meensken die bij et ontdekken van dat graf van die Toetanchamon weren, bin laeter allemaole raodselachtig an heur aende kommen. Dat ik zol mar veurzichtig an doen a'k jow was." "Kletspraoties," zee Lutske, "zoks verzinnen ze d'r bij om 't mooier te maeken. Kom now mar, we gaon butendeure St dat ding." "Lamert en Lutske, de gooldzukers," bromde Lamert nog en doe stapten ze mit de metaoldetektor de aachterdeure nut. "We beginnen veur an de diek," zee Lutske, die drekt de leiding van de expedisie op heur nam. "En dan warken we striepe veur striepe naor aachteren toe. We moe'n et systemaotisch anpakken zodat oons niks ontkomt." Een half ure laank leupen ze op-en-tele over et hiem. Lutske mit de detektor in de haand en Lamert mit een schoffel en een ptestieken lasso waor as de opgreven schatten in verzaemeld wedden mossen. Nao goed een half ure begon de detektor geluud te maeken. "Biet," zee Lutske striedlustig. "Spitten, Lamert! Geef him van ketoen!" Lamert zette de huud d'r op, spitte en spitte en haelde een roesterig zendeblad boven de grond. "Van Kaste-Om," zee Lutske alliend mar. "We gaon veerder." Lamert dee et zendeblad in de tasse, gooide et gat weer dichte en doe leupen ze veerder. Nao een kertier begon de detektor weer lewaai te maeken. "Hier zat vroeger et zinkgat," zee Lutske mit een kennersblik. "Zo te heuren zit hier flink wat in de grond. De huud d'r mar weer op, Lamert!" Lamert begon weer manhaftig te spitten. En Lutske hadde geliek had, d'r zat best wat spul in de grond, want aachterienvolgens haelde Lamert drie varveblikken, een muuraanker, een fietseviel en een gimmeleren pispot naor boven. As een jachtbuit legde hij de boel op 'e riegel in 't grös. "Ik weet niet," zee Lamert, en hij keek es naor de verzaemeling, 'Vocht ie dat hier ankem jaor een protte meensken op ofkwammen in de Ni'je Karke in Amsterdam?" 33

35 "Hooi je verleurene praoties mar veur je," zee Lutske snibbig, "vrot mar liever deur. Dat ding maekt de hieltied nog geluud, dat d'r zit nog meer in de grond?' Lamert begon weer te spitten en stuitte mit de schoffel weer op een had geval. Even laeter haelde hij een roesterige tromme mit een lit d'r op uut de grond. Et lit wol d'r niet of hoe as ze ok vraomden. Mar aj' de tromme henne-en-weer schuddeden, dan rammelde et. Lutske keek hebberig naar de tromme. "Et zal me niet verbaozen, Lamert," zee ze, "dawwe now loon naor warken kriegen. We gaon in huus mit die tromme en dan moe'n we mar es zien awwe him los kriegen kunnen. Ik daenke dawwe op et punt binnen dat Geertien-Muj heur geheimen an 't priesgeven is?' Lamert keek es naar de modderige tromme. "Ik bin benijd," zee hij "Ik bin slimme benijd." Et wodde nog een hiel gedoe om de tromme Los te kriegen. Lutske spuulde de boel eerst of onder de kraene, dat de geutstien lag in een wip vol moddertroep en blubber. Doe kwam Lamert d'r an te passe mit een haemer en een breekiezer. Zo now en dan hullen ze een mement op en dan schuddede Lutske mit de tromme even henne-en-weer. En ze luusterde vergenoegd naor et geluud. "As 't krek zokke zuiveren halve guldens binnen, Lamert, as die Fedde vunnen het, dan bin we now riek. Zokke dingen geven ze grof geld veur vandaege-de-dag. En we zeggen tegen gieniene wat, ieje ok niet, de mond op slot, daenk d'r omme. Aanders kun we d'r ok nog belasting of zo van betaelen. En dat bin 'k niet van plan. Kom op, Lamert, pak dat breekiezer weer." Nao twintig menuten vlutte de tromme inienend mit een hot los en de schat ruulde over de taofel en over de vloer. Lamert keek beduusd en nao een tel of wat zee hij: "Knopen! Een tromme vol oolde knopen!" "Dezelde ellendige knopen," steuf Lutske op, "daar wij as maegies mit speulen mochten. Ruum de zwik op, Lamert! Breng die keet aachteruut en zet de rotzooi woensdag bij de diek! Ik wil die rotdingen van mien leven niet meer zien! En now gao 'k et aanrecht schonemaeken en de eerpels schellen, want we zullen wel wat hebben moeten dommiet." Lamert begon mar niet weer over een tentoonstelling in Amsterdam en reddede de boel op. Waor et an lag, zeg et mar, misschien dat Lutske nog wat gremietig in de huud was, mar inienend scheut heur et eerpelscheldersmessien nut en dat scheut heur percies in de vinger. "Een pleister," raasde Lutske. "Een lappien, Lamert, ik sniede me." Lamert keek es naor de bloedende vinger. 34

36 Me viuuk van Geertien-Muj," zee bij dreuge en hij verbun Lutske de vinger. Lutske zee niks, ze keek allienig nog mar gremietiger toe en Geertien- Muj keek op 'e foto de hieitied nog lieke zunig vanonder et gooiden ooriezer weg. En toch was et krek as speulde d'r heur een klein lachien om de mondhoeken. 35

37 Et theekassien "Heb ie ankem weke maendagaovend ok wat biezunders, Lamert?" vreug Lutske, doe ze thuus kwam naodat ze mit Wietske van Aorend Niek nut fietsen west hadde. "Niet da'k wete," zee Lamert, "ankem weke maendag, zoe'n aende veuruut zo'k et niet weten. Kiek mat es op 'e seheurkelinder as daor ok wat op staot. Wat moe'we dan?" Lutske keek op 'e kelinder. "D'r staot niks op 'e scheurkelinder. Dan moet ie aenlik mit mi'j naor Steggerde, Lamert, om een theekassien op te haelen. Af et meikbussekarregien dan aachter de fiets doen, dan kuj' et daor mooi op vaaste bienen mit een tippien touw." Lamert keek heur niet begriepende an. "Hej' daor dan een theekassien kocht?" "Dat komt nog," zee Lutske. "D'r wodt ankem weke maendagaovend een hiele vlut antiek en oolde rommel veild. Et was kiekdag vandaege. Wietske en ik kwammen d'r zokrek op 'e fiets daele en doe hewwe daor es even ommescharreld en now ston me d'r toch zoe'n alderiewigst mooi theekassien, Lamert. Zoks wo'k altied al zo graeg hebben. En now wi'k daor ankem weke op bieden en as ie dan mitgaon mit die karre aachter de fiets, dan kun we dat kassien drekt ofrekenen en mitnemen. "Mat dat is toch verschrikkelike onhaandig," zee Lamert, "mit zoe'n karregien aachter de fiets hielemaole naor Steggerde toe te hobbelen. Wil Aorend Niek niet even mit de auto rieden?" "Ik vraoge Aorend Niek niet," zee Lutske, "want dan wet Wietske ok drekt da'k op dat kassien nut bin en dan breng ik die misschien op een idee. Wietske keek zokrek al zo verlekkerd naor dat kassien. Nee, ik kieke wel nut wa'k doe, ik hebbe zokrek krek daon as von ik et niet vule biezunders. Wietske is een best jonk, mat ie weten hoe as de vrouwiuden hier op 'e streek binnen. Ze kun niet velen as iene wat aanders het. Het de iene een ni'je jurk, dan moe'n ze allemaole een ni'je jurk. Ze bieden tegen mekaander op. Nee, wij moe'n mit 'n beidend aachter dat kassien an, Lamert, gieniene moet d'r locht van kriegen." En zo kwam et dat Lamert en Lutske de ere weke maendagaovend op cm

38 'e tied naor Steggerde fietsten. Lamert mit et melkbussekarregien aachter de fiets. D'r was trouwens vri'jwat volk op 'e veiling ofkommen en ze gongen naost mekaander op een peer hoolten klapstoelties zitten. "Ie doen et woord mar," zee Lamert. "Jk gao tot vuufhonderd gulden," zee Lutske, "zovule is zoe'n kassien zo om-en-de-bij weerd vandaege-de-dag. Misschien da'k d'r nog vuuftig gulden over henne biede as 't echt neudig is, mar me donkt da'k et dan wel bebbe." En doe begon de veiling mit een hiele riegel oolde klokken. Et theekassien kwam pas tegen et aende onder de haemer. "Nommer 458," reup de veilingmeester. "Een theekassien in prima staot." Lutske rechtte de rogge en keek es om heur henne. En doe begon et bieden. Eerst weren d'r een stok of vuuf meensken die d'r op benden. "Driehonderdvuuftig," reup Lutske vol vuur. "Vierhonderd," reup een kerel in een blauwe overal mit een alpinomussien op. Doe ze an de vuulhonderd toe weren, weren d'r nog twieje die benden. Lutske en een jongkerel. Een lang aende mit een bruun leren jassien an en poekelties om 't gezichte. "Vuufhonderdvuuftig!" reup Lutske. Et was even stille. "Zeshonderd!" reup dejongkerel. Lutske wodde gremietig. "Zeshonderdvuuftig!" "Zeuvenhonderd," zee de jongkerel doodgemoedereerd. Lamert legde de haand op Lutske heur aarm. "Opholen, Lutske," fluusterde hij. 'Tact je niet opjutten. D'r bin meer theekassies op 'e wereld." Lutske slokte een keer. "Zeuvenhonderdvuuftig!" Lamert verstiefde. Et was weer even stille. "Achthonderd," zee de jongkerel de hieltied nog lieke bedeerd. Lutske plofte haost nut mekaander en krek op et mement dat ze van achthonderdvuuftig roepen zol, dee Lamert een uuthael. "Nee, Lutske, niet veerder, we holen d'r mit op! We gaon naor huus! Ie maeken oons in iene keer aarm! De centen gruuien oons toch zeker niet op 'e rogge!" lederiene lachte, behalven de veilingmeester. Die reup van: "Achthonderd gulden! Verkocht!" 37

39 Lutske keek nog es gemien naor et lange aende in et leren jassien mit de poekelties om 't gezichte. En doe leup ze staotig en weerdig de zael uut. Een kertier laeter fietsten ze mit 'n beidend op huus an. In duuster. Naost mekaander over et ruilverkavelingsweggien. Zonder wat te zeggen. Lamert mit et lege karregien aachter de fiets. Een weke laeter kwammen ze op een aovend bij Aorend en Wietske te aovendpraoten en et aldereerste wat as Lutske zag, doe ze de kaemer instapte was... et theekassien. Percies etzelde theekassien as dat in Steggerde. Lutske bleef even op 'e drumpel staon en Wietske zag drekt dat Lutske d'r naor keek. "Ken ie et nog, Lutske? Ik zie je d'r naor kieken, meid. Weef wel dawwe lessend even in Steggerde an west hebben, doe we uut fietsen weren? We hebben ommes mit 'n beidend nog bij dat theekassien staon. "Ja, now aj't zeggen," zee Lutske. Ze leup naor et kassien en streek d'r es mit de haand over henne. "Ik was d'r drekt weg van," zee Wietske, "mar ik dochte ik zegge niks, aanders breng ik Lutske misschien ok op een idee en ie moe'n nooit gien slaopende honnen wakker maeken. Waor of niet?" zee Lutske, "ik hebbe niet zovule belang bij zok soorte van kassies. Ik zal niet zeggen da'k ze niet aorig vien, beur, mar a'k eerlik bin dan vaalt disse me ok wat tegen. D'r zit gien steerntien in 't glas van 't deurtien en dat heurt aenlik al mit zokke kassies. Ie hadden et zeker niet al te duur?" "Och meenske," krimmeneerde Wietske, "praot me daor niet van. Ie hadden Aorend heuren moeten. Achthonderd gulden! Een buurman van oonze Corrie uut Oosterwoolde het et veur me kocht. Och, een veiling is niks veur oons slag volk, waor of niet?" "Daor hef groot geliek an," zee Lamert. Lutske keek him an as kon ze him wel vergriemen. "Och en stom da'k ok bin," zee Wietske, "we hadden gien pries ofpraot. Bôdt me die vent achthonderd gulden! Zeker driehonderd te vule. Marja, d'r zat een oold wief in de zael, dat mar deurbeud." "Krek," zee Lutske zunigies. "Ja," zee Wietske, "neffens de buurman van oonze Corrie uut Oosterwoolde dan. Die tange wus van gien opholen. Dat die kerel die naost dat wief zat ok niet eerder ingreep. Want ze was d'r mit een kerel, neffens de buurman van oonze Corrie uut Oosterwoolde. Ja, op et laeste ii:]

40 doe reup hij dat ze opholen mos, mar dat kringachtige ding wol haost niet luustren. Ie moe'n mar rekenen dat zoe'n man thuus ok niet viiie in te brengen het. Hooi toch op, reup hij op 't iaeste. De centen gruuien oons niet op 'e rogge. En hij reup d'r een naeme bij, mar die naeme was de buurman van oonze Corrie nut Oosterwooide ontscheuten." "Wi'j hadden et wezen kund," zee Aorend tegen Wietske. "Ie bin ok aitied zo deurdrammerig. Et is daj' niet naor die veiling toe dusten, mar aanders hadden wij et wezen kund. A'k jow van tied tot tied niet es een betien intome, dan spring ie deur alle stekken henne." "Ie bin te beklaegen," zee Wietske, "mar ik zei wel es weten willen welk vrommes mii driehonderd gulden deur de neuze boord het." Lamert keek bedaenkelik en Lutske keek Wietske inienend strak an. "Woj' dat echt zo graeg weten, mien maegd? Soms is 't beter om alles mar niet te weten, heur." "Now, ik wol dat vrommes aanders wel graeg es even de waorhied zeggen," zee Wietske striedlustig. "Dan gaoj' nowje gang mar," zee Lutske ieselik kalm, "die tange staot veur je, Wietske, en ze hier van Lutske en die kerel die thuus grif niet al te vuie te vertellen het, staot naost je en hij hier van Lamert." Et was even doodstille. "0e nee," zee Wietske doe. "0e ja," zee Lutske. "Was ie 't, mien maegd?" "Ja," zee Lutske, "ik was drekt gek op dat kassien. Mar ik dochte: ik laote d'r niks van blieken, want ie moe'n nooit gien slaopende honnen wakker maeken, is 't niet zo? En op die verkoping, op die rotterige veiling, doe kon 'k niet meer ophoien mit bieden." Wietske keek heur hulpeloos an. "Ie moe'n zo mar daenken, mien maegd, die buurman van oonze Corrie uut Oosterwoolde, da's nog mar een snotaep." "Dat he'k zien," zee Lutske. "Een lange linter in een bruin leren jassien mit poekels om 't gezichte." "Krek," zee Wietske, "en zokke snotaepen weten trouwens niet wanneer as ze praoten en zwiegen moeten. Hij zee aanders wel dat et een slim nette vrouw was, die tegen him opbeud en die man, dat was nog een slim veerdige en kaante kerel, zee hij. Woj'm trouwens koffie?" "Kan 't d'r nog of?" vreug Lutske. zee Wietske, "een scheppien koffie minder, een scheppien suker minder, een half plakkien bolle minder, zo kriegen we de driehonderd gulden wel weer boven waeter, je. Ik vule me aanders zuver 915

41 wel een betien bezwaord, Luiske. Af dat kassien now zo stomme graeg hebben willen, dan maj't wel van me overnemen. Achthonderdvuuftig gulden en de veilingkosten en et is van jow." "Niet doen," raosde Lamert, "ik wil niet kot wodden op mien plakkies bolle en mien scheppies suker in de koffie." "Waoromme," Zee Aorend wiesgerig, "waoromme hebben foele vrouwluden altieten zokke goeiige manluden?" "Aanders hadden ze altied en iewig spul," zee Lamert. "Ik geve altied mar toe, aanders he'k gien leven. Mar soms treffen zokke vrouwluden kerels die niet toegeven." "Ja," zee Aorend, "zoas dat lange aende in dat brune leren jassien mii al die poekels om 't gezichte." En doe schonk Wieteke een betien lacherig de koffie in en die reuk krek zo lekker as aanders, al zat d'r dan ok een scheppien koffie minder in. Rel

42 De videoziekte Lamert hadde op een middag een betien ongedurig deur de kaemer heisterd. Dan zat hij weer even in de rookstoel de kraante in te kieken, dan keek hij weer even de diek uut en een mement laeter zette hij de radio an en die zette hij nao een peer menuten ok weer uut. Lutske hadde dat gedoe zo stiekemweg al es wat ankeken, mar ze hadde d'r niks van zegd. Kerels van om de zestig henne deden now ienkeer wel vaeker een tikkeltien appat. Ze mos him mar wat in de gaten holen, d'r zol wel wat aachter dat geheister wegkommen. Manluden, et was en bleef wonder spul. Dat Lutske gong mar wat zitten te puzzelen, wiels ze Lamert ongemurken weg in de peiling hul. Et was vlak veur 't broodeten dat Lamert inienend zo kwieskwaans weg zee dat hij die aovend de deure nog even uut mos. Hij hadde 't heur werachies haost vergeten te vertellen. "Leg ie mien verstruperspakkien aanst even klaor, Lutske?" Lutske smeerde wat botter op een tippien sukerbolle. "Ma'k vraogen waor aj' henne zullen, Lamert?" "Oh," zee Lamert, "niks biezunders, heur. Fedde vreug awwe kwammen te kaorten. Hi'j is vanaovend allienig thuus. Trien mos vot of zo. "Kaorten?" zee Lutske. "Ja, kaorten," zee Lamert. "We, Lamert?" "Ja, Aorend en Oene kommen ok. We zullen schutjassen." "Zo," zee Lutske allienig mar, "ja, tuien jonge, dan za'k je verstruperspakkien dommiet even klaor leggen." Ze at et tippien sukerbolle op en docht bij heurzels: Kaorten? En hij vint niet zovule an kaorten. Now, aj' gek wodden dan komt et je in de kop an. Mar ze vreug niks en ze zee niks. Manluden van om de zestig, ze zollen et wel niet al te makkelik hebben. Mar mit pattie van die stoethaspels duurde et wel lange veurdat ze weer een betien gewoon begonnen te doen. Die aovend atten ze rustig een peer broggies en Lutske hadde wat poddestoelesop toemaekt omdat et zok klumerig weer was en die 41

43 poddestoelesop vul d'r mar best in. En nao et eten gong Lamert him wasken en verstrupen en et was tegen achten dat hi'j de diek uutstapte naor Aorend om die an te haelen veur de kaortaovend bij Fedde. Lutske keek him nao en zag him onder de straotlanteern deur lopen. De stap d'r mar aorig in. "Ie kun liegen dat et gedrokt staot, mien joongien," zee ze in heurzels, "mar ie gaon grif niet henne te kaorten. Waj'm wel uutspoeken zullen, dat wee'k niet, mar vule goeds zal 't wel niet wezen as ik et niet weten mag." Nao et journaol van acht ure belde ze Wieteke op. Wieteke van Aorend Niek. "Is Aorend ok mit naor Fedde, Wieteke?" "Ja," zee Wieteke, "ze bin zokrek mit 'n drienend ofzet. Oene was d'r ok bij. Ik zegge nog tegen Oene: Ik zol mar een betien oppassen a'kjow was mit dat klumerige weer en dan bij aovende bi'j de diek. Ie hebben al niks om bij te zetten. Mar dat vodderige mannegien was zo fleurig en op schik as wat. Ik begriepe d'r niks van. Aanders kan hi'j nooit wat en now stapte hij mar fleurigop mit Lamert en Aorend de weg uut. En ze toffelden nog aorig an ok. Manluden is wonder spul." "Lamert zee dat ze kaorten zollen," zee Lutske. "En geleuf ie dat, Lutske?" "Nee, Wieteke, ik geleuve d'r gien woord van. Wat ze uutspoeken wee'k niet, mar die viere bin niet an 't kaorten." "Ik hebbe mar niks zegd," zee Wieteke, "mar doe Aorend zee dat ze kaorten zollen docht ik: Maek dat de katte wies. Aorend en kaorten. Kiek, ik wil aovens nog wel es een pottien ienentwintigen of zo as d'r niks an de tillevisie is. Mar Aorend wil nooit wat. Daor het hij gien aorighied an. IIi'j vint niks an spullegies, zegt hij altied. En now is hij zomar henne te kaorten. Now as die et kedaster niet in 't wilde het, dan wee'k et ok niet meer." "Ik goeie et altied nog op 'e leeftied," zee Lutske, "ie bin dat halvewieze gedoe van dat trimmen toch ok nog niet vergeten? En ze zeggen dat manluden krek as vrouwluden in de overgaank zitten kunnen." 'Now, dan hebben ze malle opvliegers, Lutske. Zo vremd hebben wi'j d'r toch nooit in ommesleugen, denkt me. En 't duurt bij die kerels ok zo verrotte lange. As ze d'r mar weer uutkommen. Stel dat ze in de overgaank zitten blieven, dan bin wij ok mooi gesjochten, want we moe'n al veerder mit die wondere piesappels. En now wi'k naor de tillevisie kieken, Lutske?' 42

44 En Lutske zee dat zij nog een boortien van een boezeroen ommezetten wol. Mat van dat tiflevisiekieken van Wietske en dat bore-ommezetten van Lutske kwam niet zovule terechte, want nog gien half ure laeter was Wietske al weer veur de tillefoon. "Now he'k Dirkien bek opbeld, Lutske, want et zat me toch niet lekker in de huud mit dat kaorten, mat wat docht ie wat die poetzak van een Oene Dulden wiesmaekt het?" "Ie maeken me ni'jsgierig, Wietske." "Dat ze een videofilm bekieken zullen. Een netuurfilm." "Een videofilm, Wietske?" "Een videofilm, Lutske! Now wee'we in ieder geval dat ze d'r in ommeliegen. Ze kaorten in elk geval niet, da's een ding dat zeker is. En misschien dat Oene in zien onneuzelhied de waorhied wel zegd het, Lutske. Die is neffens mij krek té dom om zo deurtrapt te wezen as die gladjanussen van oons. Een netuurfilm... Now dan maj' je ofvraogen wat dat veur een videofilmpien is, dat ze mit 'n vierend zo neudig bekieken moeten." "Ie daenken toch niet," schrok Lutske, "dat ze naor zoe'n smerig seksding zitten te kieken?" "Et hoeft je niks te verbaozen," zee Wietske. "Mat op 'e tillevisie kikt Lamert d'r nooit naor. Hij zit altied mar wat te doezen en hij blift nooit zo lange op, dat hij naor die naekende troela's van de pin-up club kieken wil. Aorend wel dan?' "Aorend zit ok altied te doezen. Alliend mit Derrick is hij klaorwakker. En toch he'k him een keer trapeerd. Doe 'k een keer thuus kwam van de plattelaansvrouwluden zag ik nog krek, dat hi'j rempend de tillevisie uutdrokte. D'r was een netuurfilm of zo op west, zee hij mit een kop as een vuurtoren. Now, doe 'k laeter in de gids keek was 't zoe'n pornospullegien. Dat ik vertrouwe et niet, dat za'k je wel vertellen. De leeftied, de overgaank, zeg et mar, mar de hormonen broezen heur aorig in 't lief omme." "Weej' wawwe doen," zee Lutske inienend, "we gaon henne te kieken. Neffens mij bin ze nog te stom om de overgedienen dichte te doen. We gaon ze bestrunen, Wietske. Ik wil weten wat as ze uutvreten. Ik strupe de maantel an en ik komme." "Best," zee Wietske, "dan bel ik Dirkien ok. As die ok as loerder mit de diek nut wil." Now, Dirkien wol bliekber wel, want doe Lutske bij Wietske de keuken in stapte, zat Dirkien door al op 'e stoel. Een lange broek onder de 43

45 overgooier. Een dikke duffelse jasse van Oene an. Haansken an en een iesmusse op. As zol ze naor de Noordpool. En mit Dirkien tussen beur in zetten ze even laeter de dick nut naor c huus van Trien en Fedde. "Die gloeperds hebben de overgedienen dichte," zee Dirkien, doe ze et pattien opleupen naor huus toe. Dit spul het lazen, vrouwluden, doe daor mar daenken omme Wie wet waor as die smeerlappen naor zitten te kieken." "Et boverste stokkien raem zit gien gedien veur," zee Lutske. "Now is d'r mar ien ding wawwe doen kunnen as we weten willen wat as ze uutspoeken. Ik gao bok staon en Wietske hift Dirkien in de hoogte. Ie bin et lichtste, Dirkien, jow kan 'k wel holen Die buffel van een Wietske die hooi ik nooit. Dat kost me de rogge." "Ik doe 't," zee Dirkien zelsverzekerder as ze in jaoren west hadde. "Ik waoge de oolde huud d'r an. Ik moet Oene in de gaten holen. Gao mar bok staon, Lutske, en drok ie me mar in de hoogte, Wietske." Al mit al wodde et nog een hiel gehijs, want Dirkien was zo stief as een plaanke, mar ze kwam in de hoogte en kon spietig genoeg krek niet deur et raem kieken. "Ik komme tien centimeter te kot," hiemde ze. "Vandeweke lag d'r een eerpelbakkien naost huus," fluusterde Lutske, "naor beneden, Dirkien. Ik gao op et eerpelbakkien staon en dan perberen we et nog een keer." Lamert en Aorend keken mekaander zowat toegeliekertied an. "Now miende 'k toch da'k wat heurde." "Ikke ok, maot." Fedde luusterde ok es scharp. "Et zullen die kwaojongen wel weer wezen. De laeste tied hebben ze hier al es een peer keer op een aovend an 't rutientikken west. Af de tillevisie an hebben hef d'r gien hinder van, mar aanders is 't een vervelend gedondeaeg. Ik bin ok al een keer lelk de deure uutsteuven, mar dan speul ie die snotaepen vanzels krek in de kaorte. Mar now he'k mien nocht. & spuite ze de baud nat." "Hoe woj' dat doen?" vreug Oene. "Boven hewwe een kraene," zee Fedde, "en d'r ligt ok een slange." Fedde biende de kaemer nut. Ze heurden him boven wat ommestommelen en doe duurde et niet iensen zo lange of ze heurden inienend een protte kebaol en onderdrokt geraos veur 't huus. En ze heurden goenend et pattien ofstoeven. 44

46 "Daor gaon de helden," zee Lamert. "Zo bin ik vroeger ok al es te passe kommen. Ik zal jim vertellen..." Mat Lamert hoefde niks te vertellen, want Fedde kwam mit een witte kop de kaemer in lopen. "Haj' ze te pakken?" gnees Oene. "Ja," zee Fedde, "ik hadde ze te pakken, mat wat he'k me now toch wat mais uuthaeld, manluden. Ik zag zokrek een stokmennig schaden veur 't glas ommestrunen. lene ston bok neffens mi'j en iene perbeerde bij oons deur de raemen te loeren. Smerige rotjongen, docht ik. En doe zette 'k mit volle kracht de spuite d'r op. Ze meen alle drieje driefdeurnat wezen. "Drieje, Fedde?" "Drieje ja. Ik hebbe ze dudelik zien votvliegen. Ze steuven onder de straotlanteern deur. En ik kenne ze ok. En jim kennen ze ok." "Wie zien jongen weren et?" vreug Aorend. "Et weren gien jongen," haffelde Fedde. "Et weren vrouwluden. Ik mag doodvalen as 't niet zo is." "Vrouwluden?" Lamert, Aorend en Oene keken Fedde verstuverd an. "Ja," zee Fedde, "et weren jim vrouwluden. Lieve help nog an toe, et weren Lutske, Wietske en Dirkien." Oene verslokte him in de koffie. "Dirkien? Hef Dirkien nat speuten, Fedde? 0e heden toch, dat kan ze grif niet hebben. Dirkien is overal zo gauw bevattelik veur. Ik moet vot. Ik moet naor huus toe. Ze moet mit een peer waarme kruken op bedde, veurdat ze 't op 'e bost krigt of zo." Oene kwam overaende. "Zitten blieven," kominedeerde Lamert inienend en hij drokte Oene weeromme in de stoel. "Schink nog een bakkien koffie in, Fedde. Now moe'we weten wawwe doen, manluden. Wij drinken rustig nog een koppien koffie en dan gaon we over een schoffien rustig naor huus en we praoten nargens over, want wij weten niks. Zij wollen oons bestrunen en wij daenken dat et kwaojongen weren. En veerder niks. Wij speulen teniel. Ofpraot?" lederiene nikte. "0e, mien Dirkien toch," krimmeneerde Oene nog en hij dronk de hiete koffie in een peer slokken op. Doe Lamert een poze laeter thuus kwam, lag Lutske al op bedde. "Bi'j' niet in odder, Lutske?" 45

47 "Rilderig," klaegde Lutske, "ik daenke da'k grieperig wor." "Mat ie hebben et haor hielemaole nat, jonk." "Ik bin onder de douche west, Lamert. Misschien het dat wel verkeerd west. Misschien ha'k et al onder de leden en dat waeter op 'e huud het misschien niet goed west." Veerder wodde nargens over praot. Lamert struupte hit uut, vlutte naost een rilderige Lutske op bedde en trok et lacht nut. Eremorgens belde Aorend. Wietske lag ok op bedde. Ze was zo rilderig, zee ze. Ze hadde gisteraovend onder de douche west en doe was 't kommen. "Et zal wel een smoege wezen," zee Lamert. "Et vremde is," zee Aorend, "ik hebbe van Oene heurd dat Dirkien ok rilderig op bedde ligt. Mit drie waarme kruken. Et is heur wonder genoeg ok nao et douchen ankommen." "We hebben vrouwluden die goed schone op 'e huud binnen," zee Lamert, "ze douchen beur allemaole flink." Een half uurtien laeter belde Aorend al weer. Oene hadde him verpraot, zee hij. De sloegerdl Aenlik koj' gien gedoente mit dat volk hebben. Mat ze konnen now wel eupen kaorte speulen, dacht him, et ballegien was now toch an 't rulen. "Wie was dat?" vreug Lutske, doe Lamert de hoorn daele legde. "Aorend." "En wat mos Aorend?" "Et het blieken daon dat Dirkien gien griep het," "Wat dan toch?" "Wat slimmers." "Ja?" "Ja, Dirkien het de videoziekte." Lutske verscheut van kleur. "Ik bin vanzels gien dokter," zee Lamert, "mat now bin 'k bange dat ie dat ok hebben, Lutske. En ik moet mij al mal verzinnen as Wietske niet an dezelde kwaole lidt. I-Je'k geliek of niet?" "Ja," staemerde Lutske. "0e, ik schaeme me zo verschrikkelik. We weren zo ni'jsgierig waj'm deden, tien jonge. Haj'm zoe'n filmpien huurd, Lamert?' Lamert schuddekopte. "Wees toch wiezer. Ik hebbe jow toch, Lutske. Wat moet ik dan mit zoe'n filmpien? En Aorend het Wietske en Fedde het Trien. Alliend Oene zol wat an zoe'n filmpien had hebben, want Dirkien zit niet vule roedel en vaastighied meer an." 46

48 "Wat deden jim dan?" vreug Lutske zachies. "Toch kaorten?" Lamert schuddekopte weer. "We hebben vergeerderd angaonde de feestaovend van vandehaast. Ze hebben oons as oold-leden vraogd om een feestaovend in mekeer te timmeren. Et mos geheim blieven." "Een feestaovend? Hoezo? Waoromme?" "We bestaon vuuftig jaor." "Wie bestaon vuuftig jaor?" Lutske keek Lamert een betien hulpeloos an. "De vrijwillige braandweer. De vrijwillige braandweer bestaot vuuftig jaor." "0e nee toch," zee Lutske. "Ja," zee Lamert, "d'r komt ok een stok van in de kraante. We wo'n interviewd." Hi'j gnees. "En as die kerel van de kraante oons dan dommiet vragt, Lutske: Wat is de mooiste braand diej'm ooit blust hebben? Dan zeggen wij niet van: Et waegenhokke van Pieter de Groot. Of de schure van Knelis van Lies. Nee, dan zeggen we: De mooiste braand die wi'j ooit blust hebben, dat weren drie vurige vrouwiuden, die in de braand stonnen van poere ni'jsgierighied!" Mar zoks dot de keuninginne vanzels niet. Majesteit gooit nooit kedogies uut helicopters. Alle kedogies kommen in 't archief. Mooi of lillik, goedkoop of priezig. Et gaot om 't gebaor. Mit een kaortien d'r bij van wie et is en wat et is. En tussen een zuiveren schaoie van de vroegere sjah van Perzië en een poppe in klederdraacht van een vroegere president van Frankriek ligt now sund kot een oranje krukezak mit een kaortien d'r bij waor as op staot: Krukezak van Dirkien. De doempies bin overigens niet in et archief te lane kommen. Wie die opeten het, dat zal altied wel een geheim blieven. Et geheim van Huus ten Bosch. ERRATUM De laeste negen riegels van et verhael De Videoziekte op blz. 47 heuren an et aende van et verhael Doenipies van Dirkien op blz

49 Ambteners Lamert en Lutske weren tegere et aachterhuus an 't leeg haelen. Mit et zwiet as brobbels op 't veurheufd toogden ze mit een oold kassien omme. Ze brochten de tuunstoelen op 'e zoolder en et vriezertien in de keuken, waor et al zo vol was as een pottien mit pieren. En d'r ston nog vuie meer van alderhaande rommel dat uur et aachterhuus weg mos, veurdat de timmerluden kwammen. Och, et hadde aenlik al zolange zuid. Lutske was d'r al zo vaeke over begonnen. "Lamert. mien jonge, dat oolde aachterhuus van oons, de boel komt oons nog es een keer naor de oren. Awwe verstaandig binnen, dan iao'we de timmerman kommen en dan is 't et beste dat hij dat ding tegen de vlakte slat en dat d'r een ni'j stokkien bij et huus anbouwd wodt. En awwe dan toch an de gang binnen, dan wi'k de veurdeure op 'e zied hebben, waor now et husien en de douche zitten, dan kan et gaankien mooi bij de keuken antrokken wodden. En in et ni'je aachterhuus wi'k een siaopkaemer en een badkaemer. Et kan toch zo mooi en geriefelik wodden, Lamert." Lamert hadde altied mar wat bromd as Lutske d'r over begon. De drokte en de centen. Of ze daor wel an docht? Aj' meensken an 't wark hadden vandaege-de-dag, dan wus ie niet waor aj' belaanden. Mar Lutske was, as 't d'r op an kwam, zo vaastholend as een muddehond en ze was d'r de hieltied weer over begonnen. "Mar et is zo makkelik, Lamert, af een siaopkaemer beneden hebben. Ooldere meensken kun daor eins niet zonder. We bin now allebeide nog aorig kras, mar d'r kan zomar wat kommen, dat de iene ziek boven ligt of zo. En dan kan de aandere niks aanders doen as henne-en-weer togen." En zo hadde Lutske Lamert bewarkt, bewarkt en nog es bewarkt en op et laeste was de koegel deur de karke gaon, doe Lutske een goeie weke best de griep had hadde en Lamert henne-cu-weer roffelen kon. Trappe op, trappe of. 'Lamert, ik hebbe zoen zin an een glassien sinesappelsap. Lamert, wi'j' me wel een nat washaantien brengen? Ik bin toch zo hiete om 't heufd. Lamert, hael me es een schoon hempien, ik drieve van 't zwiet. Lamert, ma'k wel een glassien waeter mit een poeier tegen de heufdzeerte? De 48

50 ogen doen me ok zo zeer, Lamert, wij' de overgedienegies wel even dichte doen?" "Ik belle de timmerman," zee Lamert, doe Lutske veur de eerste keer weer beneden in de stoel zat. "Et oolde aachterhusien moet mar plat, ik wil een slaopkaemer beneden hebben, stel dat ik wat kriegen zol, dan is dat gesleep veur jow gier doen." Dat zodoende vrotten ze now om de boel leeg te kriegen, want de timmerman hadde zegd dat de vergunning ien disser daegen wel of kommen zol en dan wol hij aenlik drekt an 't wark, want ze konnen wel een kerweigien bruken, zo dikke zatten ze d'r niet in. Ze hadden krek et vriezertien in de keuken te plak staon, doe de tillefoon gong. "fleur ie even, Lamert? Dan veeg ik de boel achter even an en ik zal d'r ok even mit de raegebolle deur, et is ien en al spinrag." Al vegende keurde ze Lamert een peer keer een malle uuthaei doen veur de tillefoon. Wat d'r was wus ze niet, mar Lamert was lelk en goed lelk ok, dat kon ze wel keuren. Ze mos mar stiekem ofwaachten wat as d'r gaonde was. En mit een gezicht dat op drie daegen storm en onweer ston, kwam Lamert even laeter et aachterhuus weer in. "Now, hooi mar op mit vegen. We kun de zwik d'r wel weer henne togen. Ze hebben de tekening ofkeurd. De timmerman was krek an de tillefoon." "Mar et was toch een mooie tekening," zee Lutske. "Wat was d'r dan niet goed an?" "Ze hebben van alderhaande vuven en zessen. De koekoek willen ze niet an de westkaante hebben mar an de oostkaante. De ruten moe'n kleinder en ze hikken ok tegen de verplaetsing van de veurdeure an. Laot ze verhippen op dat gemientehuus! Dat kleinzielige gemierk altieten. Ze moe'n zeker een peer ambteners an 't wark holen. Now, dan konnen ze beter wat aanders doen as de meensken dwas te zitten. De gatten valen hier en daor in de klinkerdiek, zo verzakt de weg, de buurt het d'r al een keermennig over klaegd. Mar dan ziej' ze niet. Ambteners! As d'r argens te vule van is dan bin 't bromvliegen en ambteners." "Now, kalm now mar," zee Lutske, "wat zee de timmerman d'r van?" "0, die keek hielemaole niet reer toe, zee hi'j. Die was zoks wel wend. Et was een wonder west as 't de eerste keer zomar lokt was. Ie moe'n aenlik een tekening indienen, zee hij, zoaj't niet hebben willen, dan kriej't zoaj't hebben willen. Begriep ie et? Mar alles goed en wel, now zitten we mit de zwik. En wie wet hoe lange as ze d'r now weer mit ommegriemen en knoeien. En dommiet moet dat volk vanzels ok nog mit vekaansie. Et 49

51 zal wei in een lae terechte kommen. Dat geziever over een koekoek en een veurdeure. Moej' zien wat veur een gedrocht van een gemientehuus as ze d'r daeleklapt hebben. En 't was nog niet klaor of ze konnen d'r al weer een stok bij an bouwen. En dat was nog niet klaor of 't was al weer te klein. Rekenen kan dat volk niet. Et wodt d'r mit de schoppe in gooid op dat gemientehuus en 't gaot d'r mit de kroje weer nut. Mar een aander de pote dwas zetten, daar bin ze goed in. Ambteners! Daor zit een dikke bromvliege, Lutske. Slao him an smotse! Wi'j' wel geleuven dat de vingers me jokken! Et was niet best as ien van die kantoormannegies me op dit mement dwas veur de voeten kwam." Lutske hadde heur al die tied mar wat rustig huilen en ze hadde Lamert uutraozen iaoten. Dat was et beste, meensken die de boel opzoolten, kregen d'r iaeter vaeke hinder van. Ie konnen et beste je galle mar es spi'jen, daar knapte een meenske van op. "Weej' wat," zee Lutske, "wij gooien de boel d'r vandaege veerder bij daele. Et is mooi weer, wij stappen dommiet nao 't eten op 'e fiets en dan rieden we de Sas even omme. Laot die ambteners mar in dat gemientehuus zitten te nussieszuken. Wij hebben 't d'r beter veurstaon as zij. Wij bin vrij. Wij kun op 'e fiets stappen as we dat willen. En die vergunning zal wel kommen. Dan de koekoek mar an de aandere kaant. Zî'j heur zin wat de koekoek anbeiangt en as de timmerman d'r dan nog es extra aorig omme vragt of de veurdeure dan toch wel an de ziedkaante mag. Och, ie moe'n zokke ambteners vanzeis ok weten an te pakken. Et is now ienkeer een appat slag volk en daor moej' mit omme weten te gaon. Ie moe'n wat vlaaiken en mit ze omme praoten kunnen. Et zol niks veur jow wezen, mar de timmerman zal 't wel veur mekeer kriegen, je. En now hewwe 't vandaege niet meer over ambteners. We maeken d'r veerder een gezellige dag van." Die middag atten ze opbakte eerpelties mit slaad en dobbelstienties spek en glundig het spekvet d'r over. En daor fleurde Lamert zuver wat van op. Nao et eten kreeg Doerak de waorschouwing dat hij rustig in de maand liggen blieven mos en dat hij gien ondocht uuthaeien moch. En et goeie zin van Lamert kwam hielemaole weeromme, doe ze die middag mit straolend mooi weer bij de Lende langes naor de Sas fietsten. len keer die middag dee Lamert nog een peer malle uuthaelen, doe ze op 'e weerommereize bij et gemientehuus langes kwammen. De zunneblienen weren naar beneden en ze weren d'r ok al weer an 't verbouwen zoas 't leek. "Ik kriege weer een malle smaek in de mond, Lutske. Za'k an gaon om ze de waorhied te zeggen?" 50

52 "Nee, zee Lutske, "ie gaon niet an. We fietsen deur. En om de malle smaek te verdrieven, nemen we dommiet ieder een iesien?" En dat deden ze. Lutske nam een witten iene en Lamert een gelen iene die naor benanen smaekte en de vieze smaek van ambteners verdreef. Mar ambteners hebben een taoi leven en een lange aarm. Dat dee al rap blieken. Want doe ze goed op schik et pattien naor huus toe opftetsten, heurden ze Doerak in de veerte al blaffen as een wildeman. "Ie kun heuren dat hij him verveelt," zee Lamert. "Dat aarme honden, hij goelt d'r zuver van. Et is me ok wat as ze je mit dit mooie weer allienig in huus opsluten. Ie moe'n ok mar hond wezen." Lutske keek een betien zorgelik. "Ik hope al dat hij gien malle dingen uuthaeld het nut vervelens. Ik bin d'r niks niet gerust op." Doe ze de deure losdeden sprong Doerak deur alles henne bliede tegen heur op en konnen ze toegeliekertied et slagveld in de gang overzien. Doerak hadde alle Post en Icraanteboel an snippers en repen scheurd. De hiele gang lag bezi'jd mit pepierrommel. "Geef him een ofttraffing, Lamert, moej' toch zien, wat een keet! Pak die rothond bij 't oor! Alles is ja kepot!" Lutske graaide in de opper verscheurde kladdeboel omme. "Behalven ien kevot," zee ze. "Dat is niet stokkend. Kiek Lamert. Een blauw kevot. Oonze belastinganslag. Daor het hij niet anzeten. Et is et ienigste dat nog hiel is. Grote sloegerd van een hond." 'Doerak moet ok niks van ambteners hebben," zee Lamert, "dat kevot stinkt naor ambteners, wat ieje, Doerak?" Lutske ratste mit een haorknippien et kevot los. "We moe'n goed duzend gulden betaelen! Duzend gulden, Lamert!" Lamert greep heur et biljet nut de hanen. "Die rotterige ambteners, et kon heur wel in de plasse slegen wezen. Ze haelen een meenske et vel over de oren. Duzend gulden, et is me ok gien kattedrek. Wat toekeert ze om iene zo kael te scheren! Ik belle ze morgen drekt op. Ik laote me zomar niet besjaggelen, as ze dat mar in de gaten hebben. Et hoeft je werachies ok nog niks te verwonderen dat ze heur nut sloegighied verzind hebben. We hebben nog nooit duzend gulden bij hoeven te betaelen. Ambteners!" "Ik hebbe nog een prakkien eerpelties van vandemiddag over," zee Lutske, "dat waarin ik veur je op, misschien bekom ie dan wel weer wat." Doe gong de tilefoon. Lamert stapte over de pepiertroep henne. 51

53 "Et zal de timmerman wel weer wezen, misschien het hij wel weer mit dat volk op et gemientehuus praot." "Ie moe'n je niet al te lelk maeken, heur," reup Lutske nog, mar Lamert was al vot. Lutske begon de troep op te redden, bromde in tussentied wat op Doerak omme en haelde in de keuken et proesien eerpelties uut de koelkaaste. Lamert kwam eerst nao een klein half ure de keuken weer in. "le meugen ien keer meden,- zee hij tegen Lutske. "De koekoek mag wel an de westkaante," zee Lutske, "en de veurdeure mag ok wel verplaetst wodden." "Mis," reup Lamert, "et het hielemaole niks mit die vervelende ambteners te maeken. Oonze Willem was an de tillefoon. Hi'j het die baene kregen waor as hi'j op daon het. Ze hebben him uutkeuzen uur veertig solsetaanten. Hij ston in 't laeste op twietal, geleuf ik. En ze hebben Willem neumen in Liwwadden. Verduld nog an toe, da's nog es goed ni'js. Et maekt me de hiele dag goed, Lutske. Die verduvelde kwaojonge. Hij het et Mm toch mar lapt. As kleinjonge was 't al zoe'n schraander baosien. En mar vraogen en mar vraogen awwe tegere et veld in weren. Hoe hiet disse bloeme, heit. Hoe hiet die voegel, heit? Weej' nog dat hij mit et eerste rappot van de schoele thuus kwam? Allemaole achten en negens. Verdikkeme toch, die bliksemse snotaep!" "Die bliksemse snotaep is een kerel van dattig," zee Lutske, "en wat moet hi'j now dommiet percies doen bij de perveencie?" "Een beste baene, meenske," pochte Lamert, "et het mit de ruilverkaveling en zo te maeken. Hij moet et veld in, he'k begrepen, mar hij het ok een protte berowark vanzels. Een protte kopwark netuurlik, now da's oonze Willem wel toevertrouwd. Ja, hij het me de rang zokrek ok al zegd, mar dat wee'k niet meer sekuur, heur. Wat bin 'k toch bliede, mien maegd. Wat bin 'k toch bliede om die kleine snotbongel van oons. leje dan?" "Ikke ok," zee Lutske, "ik bin ok bliede, Lamert, en now mar hopen dat de aandere meensken dommiet ok zo bliede binnen mit oonze kleine Willem. De boeren en zo die mit die ruilverkavelings te maeken hebben. Want ja, oonze Willem is now ambtener, Lamert, en d'r bin meensken die kun ambteners niet uutstaon al is 't ok nog zo. Snap ie dat now?" 't'

54 Een romantische hujharke Op een vroege zaoterdagmorgen in de veurzoemer beide Tineke. Kees en zij hadden een vierpersoons tente kocht en as ze die veur de eerste keer wel es bij heit en mem op ei hiem zetten mochten. "Zol dat wel meugen, mem? As 't jim goed is, dan kommen we vandemiddag om him op te zetten. We willen d'r over drie weken mit naor Frankriek, zie, en ie moe'n zoen ding eerst es een keer uutperberen. As hij vannaacht dan bij jim staon blieven kan, mem, dan haelen we him morgen weer op. We blieven vannaacht bij Kees zien zuster. Die is jaorig." Lutske zee dat et heur best was. Lamert hadde et hiem gister krek mijd, dat dan kon die tente mooi op et bliekien naost huus onder de pereboom staon. En zo gebeurde et ok, die middag kwammen Tineke en Kees mit de tente. Een mooie splinterni'je tente, dat die kwam op et hoekien grös naost huus te staon en d'r wodde keken en konterleerd of alle toebeheuren d'r bij was. Now, dat was a!!emaole in odder en nao twie koppies thee zetten Tineke en Kees weer of. Lamert en Lutske keken heur nao doe ze votreden. zee Lamert, "now 'k een betien an die knul wend bin, vaak die lange linter me nog niet iens of ok. Eerst mo'k verhipt an him wennen, dat za'k je wel vertellen, mar 't is toch wel een geschikte jonge as d'r 't op ankomt." Lutske ston een betien dromerig de auto nao te kieken. "Ie kun zien dat ze gek op mekaander binnen. Wat mooi, hen Lamert, dat prille ge!ok. Et straolt d'r bij heur gewoon of. Daor kan 'k now best nog wel ofgeunstig op wodden, weej' dat we!? Wat zo'k dat graeg nog es een keertien mitmaeken. Nog ien keer Jong wezen, hatstikke Jong en hatstikke tot over de oren verliefd en mit de man van mien dromen op vekaansie. Mit de tente naor Frankriek en dan zetten we die op een mooi, rustig plakkien dae!e en dan naachs romantisch mit 'n beidend in de tente. Een aai deur zien haor, een aai deur mien haor. Och now ja, ie weten et we!." "Ja, ik weet et wel," zee Lamert, "ie lezen te vule van die boekies nut de boeketreeks. Ie maeken et in jow fantesie vule mooier as dat et in 53

55 wezen is. Ze zullen dommiet mar es mit dattig graoden in die lente moeten, now dan zal d'r van dat aaien wel niet vule kommen. Dat kliernse, plakkerige gedoe het een meenske dan niet visie verlet van, ok al bi'j' jong, aeventuurlik en romantisch en al hef honderd van die vlutboekies lezen zoas ieje." Max Lutske heurde niet iens wat Lamert zee. "Ik hebbe zels vroeger ok zokke mooie romantische dingen in tenten beleefd, Lamert." Lamert keek beur verheerd an. "leje?" "Ja." "Daor hej' me nog nooit wat van zegd." "De eerste keer was mit een soldaot. Ik was nog max zestien. Et was op et dörpsfeest. In de grote tente was zundagsaovens daansen." "Wat was dat veur een soldaot?" vreug Lamert een betien stroef. "Ik kon nog iensen niet goed daansen," gniffelde Lutske. "Hij kwam van Makkinge. Hij was d'r mit een maot van him en hi'j hadde et uniform an. Wat kon die vent goed daansen! Wat was ie dan altieten een hakkekrokke, Lamert. Ie stonnen me laeter iewig en altied op 'e tijen te springen. Mar die soldaot kon et! Meraokels! We zweefden d'r over! Hij reuk naor tebak. Ik roek et nog, ik was d'r nog niet echt an toe, je, mar et was zo opwienend, zoen uniform tegen je an. Ik bin him nooit vergeten. Laeter is hij naor Ni'j Guinea gaon. Meer wee'k aeniik niet iens van him. Et stelde veerder niks veur, mar ik zie him nog glashelder veur me. Hij hiette van Siemen." "Het hij je die aovend naor huus brocht'?" vreug Lamert zo neutraol meugelik. "En is d'r doe wat gebeurd?" "Hi'j gaf me een tuut op 'e haand en hij zee "Dag preenses" tegen me. Een weke laank bin 'k mit die haand niet in 't waeter west." "En veerder is d'r niks gebeurd?" "Nee, veerder is d'r niks gebeurd. Ik heb him nooit weer zien. Mar ik daenke nog wel es an him. Drie jaor laeter he'k trouwens mit een zekere Reinder op een aovend in een tentien zeten. Een klein betien een ploemstrieker, mar toch wel aorig." "Reinder?" vreug Lamert kot. "En hoe meer?" "Ik weet et niet, Lamert. We weren argens in Overiessel mit de körfbalclub. D'r weren seriewedstrieden en daor deden we an mit. Reinder was ien van de beste körfbalders. 0k een knappe vent, krek as 54

56 Siemen. Zwat krulderig haor en een snorregien. Waoromme heb ie de snor aenlik nooit staon laoten, Lamert? Et hadde je wel staon. Et haddeje manneliker maekt. De snor van Reinder kietelde een betien." "Wat hej'm dan daon?" Lamert keek de hieltied stoerser toe. "Ik zag drekt wel dat hij me aorig vun," zee Lutske. "Op et veld, tiedens de wedstried, kniepoogde hij al es naor me en aovens kwam hij bij me in et tentien. We sleupen in twiepersoons tenties, mar mien kammeraodske was de hort op, dat ik hadde et nek allienig." "Wat wol die vent?" vreug Lamert kosselig. "Meer as ik wol," zee Lutske. "En dat kan me now aachterof bekeken nog best wel spieten ok. Ik hebbe werachies nooit wat mit een aandere kerel had. Niet echt temeensen. En a'k eerlik bin, dan spiet me dat. Oolderwets douweltien da'k bin. Ik hebbe ja hielemaole gien vergeliekingsmateriaol. Wie wet wek mist hebbe. Mar och, wat bepraot ik ok. Wat he'k an dat dagdromen. Ie begriepen et toch niet. Een meens is vusen te vlogge oold, Lamert. Et leven duurt vusen te kot." Inienend keek ze Lamert strak an. "Weef waor a'k zin an hadde, Lamert?" Lamert haelde de schoolders op. "Dat wee'k mit jow nooit." Lutske keek es naor de tente. "Ze haelen him morgen eerst weer op." Et bleef even stille. "Zuwwe vannaacht mit 'n beidend in de tente slaopen, Lamert? Wat kan 't oons schelen. Lao'we de remmen ok mar es los gooien. De meensken leven d'r toch zo mar wat henne vandaege-de-dag." Lamert keek heur an as was hij steuken deur een wapse. "Ik daenke d'r niet an. leje mit je nuvere anwaensten. Daenk ie dek een naacht op 'e hadde grond liggen gao? Ik verpof et. Morgenvroeg hatstikke stief vanzels, dan kan 'k me de peinze hielemaole in de lienement zetten. Ie kun je wel een ziekte op 'e hals haelen." "Och, wat overdrief ie weer. Ze hebben ja lochtbedden en slaopzakken in de tente liggen te werigen." "Ik slaope in mien eigen bedde," zee Lamert bot. "Ie konnen je verstaand wel niet hebben. Zie mar daj' een soldaot of een körlbalder bij je in die tente kriegen." "Now, die weren temeensen poëtischer as jow," zee Lutske kribbig, "ie bin altied zo romantisch as een hujharke west. En as ie niet willen, dan wee'k et goed maekt, dan gao 'k allienig in die tente slaopen."

57 "Lutske toch, dat moej' niet doen, dat is ja niet vertrouwd mit al dat malle volk bij de diek tegenworig." "Ik neme Doerak mit," zee Lutske, "dan hoef ik mat te zeggen: Griep 'm, Doerak, en hij springt d'r bovenop." En veerder kon Lamert d'r nog wel een schoffien tegen in haffelen, mat wat Lutske now ienkeer in de kop hadde dat gong deur. Die aovend was Lamert d'r zuver wat mit an, mar Lutske dee zo opgeruumd en fleurig as ze mar kon. Ze schonk koffie in, trakteerde op kokesmekronen en was slop van 't lachen om de Golden Girls op 'e tillevisie. En nao et journaol van elf ure pakte ze heur spullegies veur de naacht bij mekaander. Een naachtpon, een buuslanteern, een kladdegien mit pepermunties en de honnemaand. Ze reup Doerak. 'Kom mar, Doerak, ie gaon mit et vrouwgien in de tente slaopen vannaacht. Wij bin nog jong en vol energie en wij willen wel es wat. Et baosien blift in huus, die is oold en ofleefd. Welterusten, Lamert, daenk d'r omme daj' de kraene niet lopen laoten af je valse gebit in 't bakkien daon hebben en doe de lochten nut." "Ik brenge je naor de lente," zee Lamert ongelokkig. Doerak wiemelstatte en sprong tegen de deure op van bliedens dat hi'j buten moch. Lamert knipte et buterlocht an. 'Za'k et vannaacht an laoten, Lutske, dan hej' wat locht." "Hoe za'k dan slaopen, je," zee Lutske. "Och, mien maegien, zoj't wel doen? Blief toch in huus. Kom toch mit op bedde, je. Wat bin dit now veur malle kuren om mit de hond in de tente te slaopen." Intied weren ze bij de tente anbelaand. "In de maand, Doerak," zee Lutske. Doerak vlutte in de maand. "Now gao 'k eerst een schoft an Siemen en Reinder liggen te daenken," zee Lutske. "Breng me morgenvroeg mar een koppien thee op bedde, Lamert. Welterusten heur. Maf ze. En daenk om de kraene." En doe ritste Lutske de lente dichte. Lamert leup mistroostig et huus in, knipte et buterlocht nut en dec in de douche et gebit in een bakkien mit waeter, konterleerde of de kraene niet meer leup, slofte alliend de trappe op, kreup op bedde en kon vanzels in de veerste veerte niet slaopen. Buten lag Lutske alliend mit de hond in de tente, et was verempeld bek as hi'j iederkeer wat beurde. As struunden d'r goenend om huus henne. Mar dat zol wel niet zo wezen, anders sleug Doerak vanzels wel an. Lutske lag toegeliekertied behaegelik waarm in de slaopzak op et 56

58 lochtbedde. Ze kreeg zo now en dan es een slik van Doerak, ze zeug op een peperinuntien omme en ze fanteseerde wat d'r van Siemen nut Makkinge en Reinder wit Overiessel wodden was. Buten roesde de wiend in de pereboom. Ze reuk de locht van grond en grôs en dat maekte heur sloeg en staorigan raekten Lutske en Doerak in de soeze. Et was om half twieje henne dat Lamert et niet langer hadden kon. Hij dee gien oge dichte op disse meniere, dat was zo klaor as een klontien. Dan asnog de tente mar in. Dan hadde ze heur zin. Idiote meneuvels ok. Foeterende klauterde Lamert de trappe of en leup in zien naachtjassien en de lange wit ketoenen onderbroek de aachterdeure nut, et pattien over, deur de blieke naor de tente onder de pereboom. Et was krek as heurde hij Lutske en Doerak snorken. As hij stillegies an dee, dan vlutte hij stiekem op et aandere lochtbedde. Dan zol ze heur rotschrikken ok nog as ze morgenvroeg wakker wodde en d'r lag inienend een kerel naost keur. Krek goed. Lamert gnees in himzels. Lutske was krek in de eerste slaop, doe ze half en half wakker wodde. Et was krek as ze wat heurde. Et hekkien? Voetstappen op et pattien? Sloepte d'r iene om de tente henne? Verroest ok. Wat hadde ze now an de fiets hangen. Tot et uterste gespannen luusterde ze en doe heurde ze dat iene targend langzem de ritssluting van de tente losdee en ze zag een gedaonte de tente in kommen zullen. "Doerak, griep 'm!" raosde Lutske. Een tel laeter sten Doerak over de gedaonte henne, die half in de tente en half buten de tente lag. Lutske bescheen him mit de buuslanteern. "Lamert!" "Lutske!" Doerak slikte Lamert over de wange en dee zuver wat sneu en zenewaachtig deur zien rere verzin om de baos te bespringen. "Lamert, wat laoj' oom toch schrikken. Wat woj' toch?" "Bij je kommen, Lutske. Ik kon niet slaopen. Ik maekte me ongerust over je. Ik docht as heur mar niks overkomt." Lutske gnees wat. "Now, da's dan de dadde keer da'k naachs mit een kerel in een tente bin. Mar ie hebben aanders wel wat een vremd uniform an, Lamert. Die vent nut Makkinge leup d'r kreerzer bi'j indertied." "Za'k de hond mar in huus laoten, Lutske? Now ik bij je bin hef die niet meer neudig. En ik hebbe aenlik gien pottekiekers vanneuden a'k eerlik bin." "Wat bi'j' dan van doel?" vreug Lutske onneuzel. "Zuj' wel marken. Kom, Doerak, in huus, mien jonge. De baos en 't 57

59 vrouwgien gaon vannaacht tegere kamperen. Et vrouwgien is in heur twiede jeugd belaand en et baosien krigt d'r wonder boven wonder ok nog aorighied an. Dan zet ik me morgen de peinze wel in de lienement, mat ik zal ze bewiezen dat d'r ok romantische hujharken binnen." En wat d'r doe gebeurde? Och, in Lutske heur Nederlaanstaelige vlutboekies zol et aende zo beschreven staon: Zijn robuuste gestalte vulde de tentopening. Zij lag op haar luchtbed en keek smachtend naar hem op. In haar ogen glinsterde een traan. Hij knielde bij haar neer en drukte zijn mond op de hare. Ze voelde zijn stevige armen om zich heen. Buiten stak de wind op. De zoete geur van kamperfoelie drong de tent binnen. "Lutske," fluisterde hij. "Lamert," fluisterde zij. "Blijf altijd bij me, m'n lieve, romantische hooihark."

60 An 't hapzeggen toe Lamert was op een zaoterdagmiddag krek buten in de tuun doende om een schaottien erebeien te plokken, doe Lutske butendeure kwam. "Moej' es even luustren, Lamert, ik hebbe Wietske krek an de tillefoon, ze vragt awwe morgen mit nut rieden gaon in de auto. Za'k mar zeggen dat et goed is? De berichten lieken niet gek en ik hebbe d'r toch zoe'n nocht an en gao es een dag mit 'n vierend vot." Lamert zee dat et him goed was en Lutske draefde weeromme naor de tillefoon om Wietske te zeggen dat et wat heur anbelangde wel angaon kon en dat ze betied vot wol, dan haf wat an de dag. Eredaegs was 't diezig doe ze van bedde kwammen en d'r vullen bi'jtieden zuver een peer druppen. Lamert dec een peer tree buten de deure. "Een spul van niks," zee hij, doe hij weer in huus kwam. "We kun krek zo goed niet vot gaon. A'k de tocht zo bekieke, dan konnen we wel es een flinke glaezewasker kriegen." "Hooi op mit je sombere gedoe," zee Lutske en ze struupte dejurk an, "et kan best opklaoren dommiet. We zeggen et niet of, heur. Ik wil vot vandaege. Dat gekrimmeneer van jow ok altied. As 't an jow lag, kwammen we nooit van 't hiem of. Ie hebben altieten alderhaande bezwaoren. Struup je goeie goed mar an. De boel hangt over de stoel in de kaemer." Doe gong de tilefoon. Wietske. Wietske zee dat Aorend krek een peer tree butendeure zet hadde en dat et weer hirn min toeleek. Hij wol eins thuus blieven. Lutske zee daj' mit manluden gien kaant opkonnen. Zij wol vot, zee ze. "Ik wil ok vot," zee Wietske. "Dan gaon we vot," zee Lutske. "Zeg mar tegen Aorend dat Lamert wel wil en dawwe over een half ure klaor binnen." "Wie was dat?" vreug Lamert, doe Lutske weer in de kaemer kwam. "Wietske," zee Lutske, "ze hebben d'r beidend Oø zoe'n nocht an en ze bin d'r over een half ure, dat ie moe'n zien daj't leer om de hakken kriegen." Percies een half ure laeter ree de auto et hiem op bij Lamert en Lutske. Wietske kwam d'r nut en dce de kattebak los veur Lutske heur rasse. 59

61 "Ik hebbe mar flink wat mitneumen veur onderwegens," zee Lutske. "Bolties, een thermoskanne mit koffie en veur ieder een pere." "En ik hebbe een peer flessies fris en een sinesappel de man," zee Wietske. "Dan kuwwe mooi argens in de baarm zitten of zo. Op disse meniere hoeven we ok niet bij een uutspanning aa. In de vekaansietied haelen ze je et vel over de oren. Aorend en ikke weren lestdaegs in de buurt van Vledder. Twie gulden et bakkien koffie en 't was krek runemiege. Kom op, jonk, in de auto." Lamert was naost Aorend zitten gaon en de beide vrouwluden kwammen op 'e aachterbaank te lane. Lamert en Aorend stakken eerst ieder nog een segaartien op en Lutske hul Wietske een rollegien pepermunties veur. En doe karden ze mit mekeer et hiem of. "Wat denkt jim," zee Wietske, "zuwwe de Ofsluutdiek eerst mar es over? Ik wol de kaant van de kust aenlik wel es nut." "Drekt veur," zee Lutske, "dan kun we oons es lekker uutwi'jen laoten." Lamert keek es mit een grote reenfel in 't veurheufd deur 't raempien. "Kun we niet beter in de buurt van de bos blieven? Dan hej' temeensen nog wat verschoel as 't op een regenen angaot." "Et gaot niet regenen," zee Lutske, "ie zullen zien dat et om de middag henne begint op te klaoren." En dus reden ze in de richting van de Ofsluutdiek. En et was wonder, mar Lutske kreeg geliek. Hoe westeliker as ze kwammen, des te meer as de wolkens begonnen te breken. En doe ze vlak bij de kust weren, brak de zunne volop deur. "Perbeer de auto hier mar argens kwiet te wodden, Aorend," zee Wietske, "dan gaon we et straand op. Ik hebbe zin aa koffie en bolties." Now, een plakkien zuken veur de auto was niet zo muuilik. Een protte meensken hadde et weer bliekber niet goed toeleken, want et was overal nog zo rustig as wat. Ze konnen de auto vlak bij de dunen op een groot parkeerterrein zat kwiet wodden. Lamert en Aorend kregen ieder een tasse te dregen en doe stiefelden ze mit 'n vierend de hoge trappe bij de dunen op. Lamert en Aorend wollen drekt mar argens daeleploffen, doe ze op et straand weren, mar de vrouwluden wollen beslist een mooi plakkien opzuken, dat zo banjerden de manluden mit de tassen aa de haand nog aenden deur et mulle zaand, veurdat et de vrouwluden goed bevul. "Een gaedelik plakkien," zee Wietske. "Een daelders plakkien," zee Lutske. D'r wodden een peer grote badlaekens over et zaand legd en doe gavven ze heur mit 'n vierend daele. 01

62 "Prachtig hen," zochtte Lutske, "dat geroes van de golven. Ie kommen zuver tot ruste." Wietske schonk vier koppies koffie in. "Hier kun wij wel oold wedden," zee ze. "Geef ie et poedegien bolties es deur, Aorend." Mar Aorend zee niks. "Toe now, Aorend, ie konnen wel zitten te soezen." 'Moej'm daur es in de veerte kieken," zee Aorend. "Daor trekt een koppeltien volk him splinternaekend nut." Ze keken allemaole. Et was een hiel aende veur heur uur, mar Aorend hadde geliek. Spiernaekend sprong et volk de golven in. "0e heden nog an toe," zee Lutske, "we bin grif bij verzin op er naektstraand terechte kommen. We hebben ok zoen aende sjouwd zokrek." Wietske kreeg op slag de sloppe lach. "As ze thuus wussen dat wij mit mekaander op et naektstraand zatten, dan was 't zo et dorp rond, moej' mar daenken," hikte ze - "Wij meen hier weg," zee Lamert. "Wij heuren hier niet." Hij wol in de bienen kommen, mar Lutske hul him an de galgens beet. "Doe niet zo oolderwets, je. Wees toch es een betien bij de tied. Zok soorte van dingen bin vandaege-de-dag ommes zo gewoon as wat. Et zol me ok al wat dat wij op et naektstraand zitten. Ik gao d'r niet veur omme liggen. leje, Wietske?" "Ikke ok niet," zee Wietske tussen twie happen in een boltien deur. "A'k eerlik bin, dan lokt mij zoks aenlik ok best wel an." Aorend keek heur verbaosd an. "Now, kiek mar niet zo mal," zee Wietske. "Et is ja hatstikke onnetuurlik om hier mit de kleren an te zitten. Ik zol me eins ok best wel hielemnole uutstrupen willen." "Wietske toch," zee Aorend. "Ie haelen me zokke malle dingen niet nut, heur. Et zol ja gien gezicht wezen. Ik zie jow je klereboel hier al nut doen. Et kon je wel in de plasse slegen wezen. Fuj toch." "Ik hadde d'r ok best nocht an en struup me hielemaole nut," zee Lutske. "En as jim een betien lef in de huud hadden, dan struupten jim jim ok uut," zee ze tegen de manluden. "Ik doe geleuf ik de pentie nut," zee Wietske. "Ikke ok," zee Lutske en ze begon drekt de schoenen los te gaspen. Even laeter laggen d'r twie penties en twie peer schoenen in 't zand en de vrouwluden beerden dat et mar wât lekker was mit blote bienen. "Awwe de jurken now ok es nut doen, Lutske," zee Wietske, "dan 61

63 gaon we laankuut in de onderjurk liggen. Dat liekt me zo lekker luftig." Ze giechelde d'r van. "Kom op," zee Lutske, "de jurk nut, jonk, en dan gao'we ieder laankuut op een badlaeken liggen." Lamert en Aorend keken spraokeloos toe hoe as de vrouwluden laankuut op 'e boek in de onderjurk liggen gongen. Doe dri'jden ze heur zonder ien woord te zeggen omme en schuddekopten. "Et is iene grote wildeboel in de wereld," zee Aorend doe. "Ja," zee Lamert, "de wereld hangt van smeerlapperi'je an mekaander. De meensken hebben hielemaole gien schik en fesoen meer." Doe stoekte de aosem de beide manluden in de keel. Veur heur op een meter of tiene ofstaand begon een maegien van een jaor of negentien heur nut te trekken. Lamert slokte ien keer en Aorend slokte twie keer. "Now, now," zee Lamert. "Now, now," fluusterde Aorend. En daor was niks te vule mit zegd, want Oonze Lieve Heer hadde beslist ien van zien betere daegen had, doe hij dit maegien maekt hadde. Alles d'r op en d'r an, alles percies op 't goeie plak en alles sekuur op maote. Et maegien gong op 'e rogge in 't zaand liggen. Lamert keek Aorend an en Aorend keek Lamert an. "Zuwwe es mit 'n beidend een aentien potienbaaien?" fluusterde Lamert. "Best," nikte Aorend. Stiekem maekten ze beidend de sokkehoolders los, struupten schoenen en sokken nut en ruulden de broekspiepen tot de kni'jen an toe in de hoogte. Lamert dee him de strik veur weg en hij dee drie knopies van de boezeroen los en Aorend dee him de galgens omme weg. En krek doe de manluden votlopen zollen, keerde Lutske heur omme. "Wat zullen jim?" vreug ze verheerd. "Wat staon jim d'r kemiek bi'j. Moej' es kieken, Wietske, Lamert en Aorend hebben 't ok te pakken kregen." Wietske ruulde keur omme. "Wat zuwwe now hebben?" Ze keek as zag ze waeter branen. "Wij gaon eh, wi'j gaon eh... potienbaaien," haffelde Lamert. Och, we bin hier now toch en Aorend zee krek: Hoe waarm zol et waeter eins wezen? Now en ik zee: We kun 't wel even uutperberen, maot, dan kuwwe oons ok even vertreden veurdawwe stief in de schonken wodden." "Smeerlappen," zee Wietske inienend foel. "Moei' kieken, Lutske, wat [4,'

64 daor ligt. Daor wollen jim zeker krek bi'j langes lopen? Jim mit jim potienbaaien. Jim mit jim vertreden!" "Et is bedroefd," potte Lutske. "Et is meer as schunnig! Grote viesterds, daj'm binnen! Eerst d'r op ofgeven en now zokke keunsten aachter oonze roggen perberen uut te haelen. Oonze mem zee vroeger al: Ie kun een kerel nooit alliend laoten mit de flesse en mit de maegd. Kom op, Wietske, struup je jurk an, we gaon hier weg. Dat smerige naektstraand, et is me meer as over. We lopen een aende weeromme en dan gaon we argens aanders liggen. De schoenen an en rap. En jim ok, pikeurs daj'm binnen." De vrouwluden trokken de jurken an en de penties stopten ze in de tasse mit bolties. Lamert en Aorend deden schuldbewust en zonder wat te zeggen de broekspiepen weer naor beneden. Ze hadden beidend zuver een kleur. Mit een grote boge leupen ze even laeter om et zunnende maegien henne. De manluden veurop mit de tassen. De galgens bongelden Aorend op et gat en Lamert hadde in de konsternaosie de sokken in de buse propt en leup mit blote voeten in de schoenen. "Die ni'jmoodsighied van jim vaalt me anders ok barre of," foeterde Aorend nog. "Eerst woj'm nog wel dawwe oons mit 'n vierend uutstrupen zollen en now 't mit oons haost an 't hapzeggen toe was, now is 't weer niet goed." "Et is iene grote wildeboel in de wereld," zee Wietske. "Allemaole smeerlapperi'je," sneuf Lutske. Ze hul even in. "Awwe hier now es liggen gongen, hier kan 't gien kwaod, donkt me zo." Ze gnees zonder dat de aanderen et murken. De beide vrouwluden legden de badlaekens te plak en gavven heur weer daele. Lamert en Aorend stonnen mekeer wat onneuzel an te kieken. Veur heur op zoen tien meter oftaand zat een dik, pofferig vrommes van heur jaoren, heur de aarms in te smeren mit zunnebraandeulie. De rillen ruulden heur an alle kaanten over et badpak henne. "Aj'm potienbaaien willen, gaoj'm jim gang mar, heur," zeurde Lutske. "Struup de piepen mar weer in de hoogte," klierde Wietske. "ik hebbe eins toch niet zoen nocht an potienbaaien," zee Aorend. "Ikke ok niet," zee Lamert, "ik bin bange dat dat waeter toch nog wel wat an de koelde kaant is." "Ze bin al weer aorig ofkoeld," zee Lutske gniezende tegen Wietske. Wietske gnees weeromme. Aorend en Lamert keken proel veur heur nut en et vrommes veur heur... smeerde heur de billen in. 63

65 Van praot komt praot Trien van Fedde was van et trappien vaten mit raemewasken. Ze was d'r gewoon ofknoffetd, hoe as 't kommen was wus ze niet. Of d'r wat an et trappien mekeerd hadde, zeg et mar. Vennoedetik hadde ze gewoon misstapt of zo. Ze hadde in ieder geval zomar inienend laankuut op 'e grond legen en knastaand van de piene. Fedde hadde drekt de auto nut de gerasie reden en hadde Trien d'r zo goed en zo kwaod as 't gong insjord. "We gaon as de weertocht naor de dokter," zee Fedde, "en ik bin bange dat die oons wet deursturen zal naor 't ziekenhuus. Je bin aanders niks niet kleinzerig, mar ie gaon now zo te keer, dat ik bin bange dat d'r wat kepot is." In de loop weg hadde hij et even over de hede henne an de naoste buurvrouw zegd. "Trien is van boven kommen," zee hij, "ze vergaot van de piene. Een verduveld mal spul." Mettien van Pieter hadde de auto schuddekoppende naokeken. Heerken, heerken, een meenske kon ok zomar wat kriegen. Ze teup in huus en dee de schölk veur weg. Weef wat, ze mos drekt mar even naor Wietske toe om 't te zeggen. Dan wus die d'r ok wat van, want zij en Trien weren nogal groot. Wietske van Aorend was an 't vleisbraoden doe Mettien de deure in kwam. "Hej' al heurd dat Trien van Fedde zo mat te passe kommen is?" vreug Mettien. "Ze moet van de trappe valen wezen. Hoe 't percies kommen is wet ze niet. Ze moet grif even buten westen west hebben, zoj' zo zeggen, aanders weej' je zoks toch wel te herinneren." Wietske was d'r bij op een stoel zitten gaon. Fuj toch, wat kon d'r ok zomar wat kommen. Ze mos zuver even bijtrekken. Et was heur d'r van in de bienen scheuten. Wat toch een rere bosschop, daor as Mettien mit an kwam. Die starke buffel van een Trien, die aanders nooit wat mekeerde. "Hadde ze ok piene?" vreug Wietske. "Ja," nikte Mettien, "Trien vergong van de piene. Een verhipt mal spul. Fedde is now mit heur naor 't ziekenhuus. Et zat me ni'je doen as ze 64

66 mit weeromme komt. Et kan d'r ok wel es zo mal uutzien, dat ze heur d'r kolen. Zoks kuj' niks van zeggen." "Ie bin ok gien dag wisse van jezels," zee Wietske. "Zo is 't mar krek," zee Mettien, "mar now za'k naor huus, ik zal nog een rokkien doen. Ik bin d'r zomar even uutlopen, de deure staot nog an, mar ik dochte: ik wil 't Wietske toch drekt even zeggen..jim bin zo groot en 't was me te mal daj't van een vremde heuren mossen." Doe Mettien vot was, dee Wietske de schölk veur weg. Ze kon 't beste de diek mar even nut gaon naor Lamert en Lutske. Lutske wus grif ok nog van niks. Lutske was krek mit een wassien doende. As ze 't al heurd hadde dat Trien van Fedde zo mal te passe kommen was. "Nee, jonk," zee Lutske. Ze veegde de hanen of an een haanddoek. "Ik gao mit je in huus," zee ze. "Is d'r wat mit Trien te redden?" "Och meenske," zee Wietske, "Trien het toch zoen malle roffel maekt. Ze was boven op 'e zoolder en doe vlak bij et trappegat moet ze dwiel wodden wezen en moet ze van heurzels vaten wezen. En doe is ze de trappe ofroegeld. Ze was buten kennis doe Fedde heur vun." Lutske hadde de haand veur de mond. "Fuj toch, Wietske, hoe lange het ze daor zo legen?" Dat wus Wietske niet. Mar och, et mosje niks verbaozen as ze daor een hiel schoft legen hadde. Fedde hadde vandemorgen in de tuun an 't wark west en die hadde heur, doe hij weer in huus kwam, vunnen. "Ik wor d'r zuver beroerd van," zee Lutske. "Wat zol dat now toch west hebben mit Trien? Et deugt toch niet af zomar inienend zo duzelig wodden. Zot 't wat mit de hassens wezen? Een klein ongemakkien of zo?" "le zeggen et," zee Wietske, "en ik daenke et. Een breur van Aorend wee'k nog wel, hadde ok zokke zetten. Niks niet aorig." Lutske schuddekopte. "D'r kan je ok zomar wat overkommen," zee ze. "D'r wodt een meens niet naor vraogd," zee Wietske. Wietske mos naor huus, zee ze. Ze was d'r zomar even uutlopen om 't Lutske te zeggen. Mar ze verwaachtte dommiet een koffiedrinker, dat dan mos ze wel thuus wezen. Doe Wietske vot was, dee Lutske de schölk veur weg. Ze mos mar even naor Dirkien van Oene toe, die zol ok niet weten wat as ze heurde. Dirkien van Oene hadde bek een pannegien mit gele knollegies op 'e kachel staon te stoven. As ze de ziekenauto mit Trien van Fedde wel zien hadde, vreug Lutske. Dirkien wus nargens van. 65

67 "De ziekenauto mit Trien? Wat is d'r dan toch?" vreug Dirkien. Lutske vertelde dat Trien vandemorgen inienend zo mal wodden was. Een ongemakkien in 't heufd, hadde Wietske zegd. Trien was in ieder geval van de sokken raekt en de trappe daele stuiterd. "Een beroerte?" vreug Dirkien. "Ik bin d'r bange veur," zee Lutske. "Zoks moej' niet nog een keer kriegen," zee Dirkien, "want dan kan 't ok wel gebeurd wezen." "Ja," zee Lutske, "wat is 't ok een hennekommen. We zullen 't niet hopen, mar wat blift Fedde d'r dan mal mit zitten. Da's aanders ok niet ien van de starksten. En maeger! Ie kun him wel vioelespeulen op 'e ribben." "Och," zee Dirkien, "zokke manluden kun heur eins ok hielemaole niet redden as 't d'r op an komt. Et is me niks gedaon mit manluden allienig. Oene is al zoen klongel. Ze zien et wark niet. Was Trien trouwens al weer bij kennis doe ze naor 't ziekenhuus gong?" "Ik daenke van niet," zee Lutske, "daor he'k Wietske temeensen niet over heurd. Et is mal om te zeggen, mar ie moe'n ofwaachten of ze wel weer bij kennis komt." "Ja," zee Dirkien, "en ie weten op 't laest niet wat et beste is. Af as een stumper veerder moeten, dan hej' ok een kruus." "Ja, jonk," zee Lutske, "mar we hebben 't niet veur 't uutzuken. Mar kom, Lamert zal zo wel in huus kommen, dat ik moet weer naor de hutte toe." Doe Lutske de deure aachter heur dichte dee, dee Dirkien de schölk veur weg. Deur et ziedraem zag ze Wuben Annegien ankommen. Die zol grif om een bosschop naor de winkel. Ze zol Annegien mar even staonde holen, veurdat ze 't in de winkel heurde. Ze leup et pattien of naor de weg toe. Of Annegien d'r al praot van heurd hadde dat et d'r mit Trien niet botte best uutzag. Wuben Annegien schrok d'r zuver van. Wat zee Dirkien? Was d'r wat mit Trien? Ze zette de tasse mit lege flessen in de baarm daele en Dirkien dee heur et hiele verhael. "En ze moet zo reer bij de trappe daele kommen wezen," zee Dirkien, "dat ze zal wel een stokmennig ribben stokkend hebben. As ze de aovend haelt, dan zal 't mi'j niet ofvalen. Ie weten percies hoe zoks meerstal gaot. D'r wil nog wel es een zwaordere zet overhenne kommen. "Et kan toch zeker ok nog wel een betien toevalen," perbeerde Annegien nog. Mar daor wol Dirkien niet an. Annegien nam de boel altied vusen te 66

68 licht op. Aenlik koj' mit zoe'n flodderbokse as Wuben Annegien niet iens serieus praoten. Doe de aandere vrouwluden zaggen dat Dirkien en Annegien bij de weg stonnen te praoten, kwammen ze d'r ok bij staon. Of ze al wat naoders heurd hadden, vreug Mettien. Wietske zee dat ze een zuster van Trien perbeerd hadde te bellen. Mar d'r wodde niet opneumen. "De femilie is grif opreupen," zee Lutske. "Dan liekt et min," zee Wuben Annegien, die de eernst d'r now ok van inzag. Ze hadde 't nog niet zegd, doe de auto van Fedde d'r in de veerte ankwam. "0e heden, daor komt Fedde an," zee Dirkien, "wat toch een mal gedoe. Ie weten haost niet waj' zeggen moeten op zokke tieden." Now hoefde Dirkien trouwens ok niet viiie te zeggen, want de auto van Fedde stopte bij 't koppeltien vrouwluden en Trien dri'jde et raempien naor beneden. "Ik bin even in de ripperaosie west," zee ze. "Et aankel is kneusd." Ze lachte al weer. "Et is nog wel gevulig, heur, de dokter het d'r een rekverbaand en zo omme darm. Ik mag d'r een dag of wat niet op staon, mat dat is 't slimste niet. Ie raeken vanzels een betien nut de voegen op disse wieze, mar zolange awwe 't platte van de voeten mat onder holen. We bin al bliede dat d'r niks kepot is." "Ik zal de pesjent naor huus toe rieden," zee Fedde. Trien dri'jde et raempien dichte en stak de haand op doe ze votreden. "Now, die is d'r nog goed veur weg kommen," zee Wietske, "dat hadde wel minder beteren kund." "Ik vule me inienend zo misselik," zee Dirkien. "Ik bin niks te kouster. Et komt me zomar opzetten." "Ik brenge je naor huus," zee Wuben Annegien, "et zullen de zenen wel wezen." Annegien pakte Dirkien in de aarm en leup ruit heur et pattien op. "Toch mal," zee Lutske tegen Wietske en Mettien, "dat Dirkien zo rap van de kook is. Et wodt mij te gauw op 'e zenen gooid vandaege-dedag." "D'r wil nog wel es wat aanders aachter weg kommen," zee Wietske. "Krek," zee Mettien, "een meens is gien dag wisse van himzels." En doe stapten ze allemaole op huus an. In de baarm ston de tasse mit flessen van Wuben Annegien. 67

69 Gallebulten en jokpoeden Et was middags om een ure of drieje, Lamert en Lutske hadden krek een koppien drinken veur heur staon, doe ze Oene van Dirkien de weg langes gaon zaggen. Lamert kwam in de bienen en keek Oene nao. "Daor tuft Oene ok langes op 'e snorfiets. Wat het die kerel daor toch in de fietstasse?" Lutske was intied ok overaende kommen. "Bloemen. Oene het twie grote bossen bloemen in de fietstassen. Die zal Dirkien es in de bloempies zetten, wat ikje zegge. Dirkien is morgen jaorig, zie. Now, ie kun van Oene zeggen waf willen, mar et is wat zoks anbelangt toch een attent kereltien." Lamert zee niks. "Ik wil geleuven," gong Lutske wieder, "dat d'r hier op 'e streek mar weinig manluden binnen, die zo attent as Oene binnen." Lamert zee nog niks, max dri'jde al wel een tikkeltien onbehaegelik op 'e stoel omme. Hij vuulde al zoe'n betien waor as et op an gaon zo!. "Ie zullen mij now nooit es een keer bloemen mitnemen." Lutske zee et zo gevulig as ze mar kon. Hielemaole niet kribbig of ruziezukerig. Mar eerder berustende. Keur schikkende in et lot, dat zoks veur heur now ienkeer niet weglegd was in et leven. 'Een man die bloemen veur je mitnemt, dat blift romantisch, hoe oold aj' ok wodden," zochtte ze. Lamert riegerolde nog slimmer op 'e stoel omme. "We hebben et hier wel es vaeker over had, Lutske. En ie moe'n niet perberen om mij op dat punt te veraanderen, mien maegd. Et zit d'r gewoon niet in. Ik bin allemachtige bliede da'k jow as wief kregen hebbe, nog altied nao al die jaoren, en ik wil alles wel veurje doen. Van de mark neem ikje ommes wel gauw es een lekkerbekkien mit en de veurige weke nog een schelvis. Mar ie moe'n me niet vraogen om bloemen veur je mit te nemen." Hij keek Lutske hulpeloos an. "Veur die burgermannegies zal 't wel gewoon wezen, Lutske, mat veur manluden van de boerestreek zoas ikke is dat niks. Wij bin now ienkeer niet zo." "Oene wel," zee Lutske. "Af bloemen kriegen van de man die om je 23

70 geft, dan vuul ie je, now ja, dan vuul ie je toch meer vrouw. En ik hebbe me nog nooit meer vrouw vuuld a'k een lekkerbekkien of een schelvis van je kreeg. Ze bin lekker, daor niet van, mar d'r zit gien romantiek au, Lamert. En aa bloemen wel. En wat is een leven zonder romantiek, Lamert?" Lutske keek dromerig veur heur nut. En Lamert haelde de schoolders op en keek nog lieke hulpeloos toe. "leje mit je romantiek. leje mit je Oene. Oene is dresseerd deur Dirkien. Et is zitten gaon en poties geven mit Oene. Ie weten toch zels ok bliksemse goed dat Dirkien een allemachtige mierkerd is. Krimmeneren en nog es krimmeneren. Ze kan dit niet en ze kan dat niet. En mar bestellen. Een leven laank het ze him besteld en Oene wus niet beter op't laeste. Die toffelde waor as Dirkien vun dat hij roffelen mos. En nao een leven laank toffelen het hij now de rek nut de longen. En now ridt hij de diek langes op een snorfiets mit bloemen in de fietstassen veur Dirkien. Een robot is 't, die hiele Oene. En Dirkien schrift de pergramme's. Wees mar bliede dat ik niet bin as Oene, mien maegd. Bloemen maj' dan te kot kommen wezen, veur de rest hej' toch gien klaegen had, donkt me zo." Hij begon te gniezen en Lutske kleurde zuver even. "Halvewieze. Ie moe'n 't ok altied mit de gek beslaon. Mit jim kerels komt et altied weer op 't zelde daele. Mar vrouwluden zitten ingewikkelder in mekaander, aj' dat mar in de smiezen hebben. Wij willen niet altied rechtuut en rechtan. Vrouwluden willen subtiel benaoderd wodden. En daenk daor now mar es over nao. En now gao 'k even op 'e fiets naor Wietske. Gao ok mar even fietsen. Et is mooi weer." Ze streek Lamert even bij de wange langes en leup de deure nut. Een tel of wat laeter zag Lamert heur et pattien offietsen. "Subtiel," zee Lamert hadde-op. Waor as Lutske al die vremde woorden de laeste tied weg hadde? Ze hadde zeker weer wat bij de plattelaansvrouwluden heurd. Subtiel. Lutske wol subtiel benaoderd wedden. Now, toe dan mar. De wereld was toch gek. Dan zol hij heur subtiel benaoderen. Hij pakte de beurs, dee de deure op slot en ree op 'e fiets de weg nut. In de bloemewinkel vreug et maegien waor as ze him behulpzem mit wezen kon. Lamert keek es wat onwennig om lijm henne en wees doe naor een aemel bossien anjers. "Hoe lange kan dat goed staon?" "Wel een peer weken af ze in een koele kaemer zetten," zee et maegien. 69

71 Ze pakte et bossien anjers al beet. "Dan hef d'r niks an," zee Lamert. "We moe'n dat goed bij oons in de waarme kaemer hebben." Et maegien leut de bloemen weer los. "Ja, in de waarmte staan ze vanzels kotter. Misschien dat een vaaste plaante dan wel wat veur meneer is." 'Tact meneer dan mat es zien wat aj' zoal hebben," zee Lamert. Et maegien loodste Lamert naor lange riegels grune plaanten. "Bluuit dat goed niet?" Lamert keek de riegels es bij langes. "Bluuiende plaanten bin een tikkeltien oolderwets," zee et maegien. "Dit is wat mederner?" "Ik bin zels ok oolderwets," zee Lamert. "Dat grune goed is me niks. Dan kuwwe krek zo goed een polle grôs in huus zetten." Et maegien wodde wat kot en stiekelig. "Dan za'k meneer mat veurgaon naor de bluuiende plaanten." "Gao meneer mat weer veur," zee Lamert. "Die paorse daore, dat vien 'k wel een aorig ding. Op hoevule komt zoen ding me." "Zoe'n ding kost acht gulden," zee et maegien zuver wat bot. "D'r zit een kaortien bij, dan kan meneer zien hoe aj' d'r mit an moeten." "Mooi zo," zee Lamert Hij haelde de beurs nut de buse. "Ruul him mar in een pepiertien, mien maegd. Hij kan krek in de fietstasse, donkt me zo." Et maegien dee een pepier om de bloeme, streek de acht losse guldens op en weenskte meneer et alderbeste. En meneer stapte mit de bloeme onder de aarm de deure weer nut. Thuus keek Lamert es om him henne. Now mos et vanzels wel een verrassing wezen. As hij now vanaovend es nao Lutske op bedde gong, dan zette hij de bloeme stiekem naost heur op et naachtkassien en as ze morgenvroeg dan wakker wodde, dan ston d'r een prachtige bluuiende bloeme naost beur. Misschien dat dat wel subtiel genoeg was. Hij haelde et pepier om de bloeme weg, leup de trappe op en zette him zolange in de kleerkaaste op 'e overloop. Daar kwam Lutske toch grif niet in en dan ston hij vanaovend zo veur 't griepen. Die aovend hadde Lamert niks gien haost om op bedde te gaon. Lutske keek d'r wonder van toe. 70

72 "Ere aovens vaten je de ogen al om negen ure dichte," zee ze, "en now zit ie veur de tillevisie as hej' nog nooit zoks zien." "Et interesseert me," zee Lamert. "Gao alvaast mar op bedde. Ik slute wel of. Ik wil et laeste journaal nog even ofwaachten." "Now, da's ok wat ni'js," zee Lutske veraltereerd. "Ie vulen je toch wel goed?" Ze streek Lamert es ruit de haand over 't veurheufd. "Ie hebben toch gien verhoging? Ik begriepe niet wat d'r mit jow te redden is." Ze begon de jurk uut te strupen en hong die over een stoel. "Doe et locht op 'e slaopkaemer alvaast mar uut," zee Lamert, "ik kan 't wel op 'e taast vienen." Lutske keek es naor Lamert en ze keek es naor de tillevisie, waor een man en een vrouw nogal intiem doende weren. Doe schuddede ze et heufd. "le kun weten dat dejaoren beginnen te tellen," zee ze in heurzels en ze dee de deure aachter heur dichte. Zoe'n drie kertier Iaeter straampelde Lamert doodop van de slaop de trappe op. In de slaopkaemer was et locht uut en zo stiekem as hij mar kon haelde hij de bloeme uut de kaaste en zette die lieke stiekem naost Lutske op et naachtkassien. "Bi'j' daor, Lamert?" vreug Lutske. "Kuj't zien? Moe'k et tocht even veur je an doen?" "Nee!" reup Lamert. "Gao slaopen, meenske. Ik schoeve zo naost je." Vuuf menuten laeter snorkte Lamert as een osse en doe gaf Lutske heur ok rustig daele. Ze mos him toch mar wat in de gaten hok» de kommende tied. Ie leesden wel es wondere dingen over oolder woddende mantuden. En doe sloemerde ze staorigan in. Et was al tegen de morgen dat Lamert een peer beste stompen in de zied kreeg. "Lamert! Ik vule me zo ziek." Lamert schrok wakker. Naost him zat Lutske rechtop op bedde. "Wat is d'r loos, mien maegien?" "Alles jokt. Alles jokt overal," raosde Lutske. "Ik zitte onder de bulten." Lamert knipte et lochien naost zien bedde an. En doe keek hij ontredderd naor Lutske, die onder de gallebulten en jokpoeden zat. Op et gezicht, de aarms, de bienen, now ja, ze zatten gewoon overal. Doe keek Lutske naor et kassien naost heur. 71

73 'Een primula! Hoe komt die smerige primula daor? Ik kan ja niet tegen primula's. Heb ie dat ding d'r henne zet? Woj' daoromme gisteraovend niet op bedde?" "Et was bedoeld as een verrassing," haffelde Lamert. "Ik wus niet iens dat et een primula was. Ie zeden gister daj' subtiel benaoderd wodden wollen." "Vot mit dat ding," raosde Lutske. Mn hael me de poeierbusse." In een oogwink lag de primula butendeure op 'e komposthoop en Lamert begon de rogge van Lutske in de poeier te zetten. Zo subtiel as hij mar kon. 72

74 Zwatte zegeuner Mit een protte bombarie kwam Lutske de keuken in en ze zette een deuze mit bosschoppen op 'e taofel en een rasse mit bosschoppen op een stoel. Butendeure keerde Wietske de auto en ze toette nog een keer veurdat ze de diek uutree naor huus toe. Lutske zwaaide weeromme. De iene aarm nut de mouwe van de jasse, de aandere d'r nog in, en ze veegde heur bij 't gezichte langes. "Ik kan haost niet waachten da'k wat doe. Zo drok hek et. Vandemiddag zuwwe mit een koppeltien vrouwluden op 'e fiets naor een pottebakker. Twie ure zuwwe vot." Lamert keek heur es an. "Kriegen we nog al eten vandemiddag, of heft daor ok te drok veur?" "Ik hebbe nog een kliekien van gister staon," zee Lutske en ze schuddede een pak suker leeg in de busse. "Ie moe'n vandemiddag mar niet al te krek kieken. Ik doe d'r wel een pottien appelsmotse bij. Kiek es, Lamert, as ie mij disse kilo grune boonties now es even tipten, dan drok ik die vanaovend in de vriezer." Ze drokte Lamert de scbaole boonties in de hanen en burg wat bosschoppen op in de kelderkaaste. "Wat hej' daor toch veur goed liggen?" vreug Lamert inienend. Hij wees naor een peer plestieken dingen op 'e taofel. Wat zit daor veur goed in?" Lutske wiefelde even en keek him even vlochtig an. "Now ja, ie zullen 't wel appat vienen." "Zeg et toch mar," zee Lamert. "Kleurampoo," zee Lutske. "Kleursjampoo? Ie bin toch niet van doel..." "Ja, dat bin 'k wel van doel," zee Lutske. "Ik hebbe d'r lange genoeg tegen an hongen, omdat ie altied zo oolderwets doen, mar alle vrouwluden doen et vandaege-de-dag." "Ie bin niet wies," hapte Lamert, "ie hoeven toch zeker niet op 'e tillevisie. Jim mit jim kuren." "Overdrief niet zo," kwam Lutske d'r tussen. "Ik kleure et alliend mar een betien bij. Et is niet echt varven, je. En as 't niet bevaalt, nao een stokmennig keren wassen hej't d'r weer nut, zeggen ze. En Wietske het et 73

75 ommes ok. Aorend is wat dat anbelangt toch vale medemer as ieje. Die het beur d'r zels toe anzet. Die pocht d'r zels over. En geef ie et now ok mar toe, et staot Wietske goed. Dat grieze haor maekt oons oold, Lamert. Oolder as dawwe in feite binnen. En af daor mit dit spul now wat an doen kunnen, now wat zol dat dan? Et zol trouwens gien kwaod kunnen as ie ok es in de spiegel keken. Oold bi'j' nog niet, Lamert, ie hebben eins nog gien reenfels in et gezichte, ie bin van dat nog zo glad as een ekkel, krek as mij. Mar dat misseike grieze haor! Ik hebbe mien nocht d'r of. Ik vule me nog niet oold en ik wil d'r ok niet oold uutzien. En now za'k et kliekien eerpels opbakken. Hier hef een messien, gao de boonties now mar tippen." En Lutske leup de deure nut naor de douche mit de kleursjampoa Lamert begon schuddekoppende te bonetippen. Die middag om twie ure stopte d'r een hiele sliere vrouwluden bij Lamert en Lutske veur 't huus. Lutske scheut vlogge dejasse an, zee "dag oolde brombeer" tegen Lamert en vlutte de deure nut. Even laeter reden ze mit mekaander wat giechelende vot en ze stakken de haand op tegen Lamert, die aachter 't glas ston te kieken. Lamert stak de haand ok op. Ze hadde werachies geliek. Af die riegel vrouwluden zo es bekeken, dan was Lutske ien van de griesten. Hij dreutelde wat deur de kaemer, gong es even bij de taofel zitten, pakte een kraante en legde de kraante even laeter ok weer daele. Doe leup hij inienend naor de gang, pakte de spiegel, zette die in de kaemer veur hint op 'e taofel en keek. Zo glad as een ekkel en zo gries as een doeve. Dat grieze haor maekte je oolder as neudig was, zee Lutske. Zol ze d'r dommiet een stok jonger uutzien as ze van dat spul braakte? Dan leek hij nég oolder as ze naost mekeer zatten. Zol hij d'r ok jonger uutzien as hij dat spul... Zwatte zegeuner, zee Lutske altied tegen him, doe ze nog verkering hadden. Hij glimkte en keek nog es in de spiegel veur him. Zwatte zegeuner... Et was et eerste jaor west dat ze verkering had hadden. Tegere weren ze op 'e fiets naor Schotermark west en op 'e weerommereize hadden ze in de Mildamster Poolder in de baarm naost een zaandreed ieder een benaan oppeuzeld en Lutske was wat mit him begonnen te donderjaegen. Ze hadde him mit een grössprutien onder de kin kieteld. "Mooie zwatte zegeuner van me," hadde ze zegd en ze hadde heur haand deur zien bos haor haeld. "Ik bin gek op je, mooie zwatte zegeuner van me." Wat d'r doe allemaole percies gebeurde indertied in die baarm in de Mildamster Poolder nao Schotermark, dat zak hier niet sekuur nut de 74

76 doeken doen netuurlik. Want zoks is bi'jtieden vanzels kwaolik fesoenlik nao te vertellen. Mar de hormonen gongen in ieder gevat beheurlik te keer. Lamert keek nog es een keer in de spiegel, doe kwam hij risseluut in de bienen, hong de spiegel weer in de gang, leup naor de douche en pakte ien van de plestieken dinkies mit sjampoo en leesde wat as d'r op ston. Doe legde hij et weer op 't rimmegien en hij keek weer in de spiegel veur Mm. "Bangeschieterd," zee hij in himzels. "Bin ie me now ok een kerel. Je kun 't d'rja zo weer uutwassen. Dat zee Lutske ommes. Dat wat zal je d'r dan ok van overkommen. En stel dat et mooi staot en daj' d'r vule jonger uutzien gaon." Hij kaante de schoolders en dee de bost een aentien veuruut. Dan was hij werachies aenlik best nog wel een keite kerel! Doe kneep Lamert de ogen stief dichte, greep ien van beide dinkies mit sjampoo van et rimmegien en hij begon de iene helte van 't haor in te wrieven. Dan kon hij es zien hoe as 't ston. Naodat Lamert zoe'n betien op 'e taast daon hadde wat as op et sjampooflessien ston, dec hij mit een betien een bang veurgevuulte de ogen weer los. Even keek hij zonder een woord zeggen te kunnen naor et gezichte veur him in de spiegel. "0e nee," hiemde Lamert doe. "0e heremientied nee toch." Hij greep beide dinkies mit sjarnpoo van et rim en keek. De iene was zwat. De aandere kestanjebruun. En hi'j hadde kestanjebruun bruukt. Die idiote Lutske hadde twie verschillende kleuren mitneumen! Kestanjebruun! As de zunne deur et doucheraempien scheen, dan lag d'r zuver een roodkeuperen glaans over de helte van zien haor. Hi'j drokte et heufd in de wasbak veur him en hij roste zo hadde as hij mar rossen kon. Mar kestanjebruun bleef veurlopig kestanjebruun. Mit trillende kni'jen kwam Lamert dof van ellende de douche nut en hij slofte naor de kaemer. En daor waachtte hij drie lange uren, totdat Lutske weeromme kommen zol van de pottebakker. Doe Lutske om een ure of half zesse de kaemer in kwam, zat Lamert mit de lippe op't dadde knoopsgat en mit een badhaanddoek om 't heufd bunnen op 'e twiezitsbaank. "Lamert!" reup Lutske ongerust, "is d'r wat?" Lamert nikte. "Mar wat is d'r dan?" Ze plofte naost him daele en greep him bij de haand. 75

77 "Hej' oorpiene?" Lamert schuddede van nee. "Et is slimmer, Lutske." 'Piene in 't heufd, Lamert?" Lamert schuddede van nee. "Vule slimmer, Lutske." Hij schokschoolderde een betien. "Weej' nog wel, mien maegd, daj' me vroeger in oonze verkeringstied wel es zwatte zegeuner nuumden?" "Ja, mien jonge," zee Lutske, die zo staorigan doodongerust wodden was. "Weej' nog wel, Lutske, daj' dat daore in de baarm naost die zaandreed in de Mildamster Poolder nao Schotermark veur 't eerste tegen me zeden?" "Ja," nikte Lutske en ze kleurde zuver een betien. "En now zeej' vandemorgen, Lutske, dawwe d'r oolder uutzien as dat aenlik neudig is mit dat grieze haor. En now wak vandemiddag allienig thuus, och, en dan daenk ie zo wel es wat en doe leut ik dat allemaole zo es deur me henne gaan." "Lamert," zee Lutske, "ie hebben toch gien malle dingen uuthaeld? Ie willen me mit een protte omhael van woorden toch zeker niet vertellen, daj' an 't griemen west hebben mit die kleursjampoo?" "Et is nog slimmer," zochtte Lamert. "Ik hebbe et verkeerde spul bruukt. En now bin 'k roodbont, Lutske." Lutske trok hint in iene had de badhaanddoek van 't heufd of. En daor zat Lamert. De iene helte van 't haor gries en de aandere helte kestanjebruun mit een roodkeuperen glaans d'r over, want de zunne kwam krek deur et kaemerraem. Lutske hapte naor aosem. "Now," zee ze doe, "ze kun jow wel bij de koenen et laand injaegen. Ie bin inderdaod roodbont. Grote ezel daj' binnen. Hoe koj' now ok zo klongelig doen?" Mar doe zag ze et ongelokkige gezichte van Lamert en ze begon medelieden te kriegen. "We moe'n wasken, Lamert. Nao zoveul keer wasken gaot et d'r wel nut." "Ik hebbe al wusken," zee Lamert. "Ik hebbe zo toerost, dat ik hebbe haost gien vel meer op 'e kop. Mar et hulp allemaole gien spatter." Et goelen ston him naoder as et lachen. "Wat moe'k now, Lutske? Ik kan toch niet mit een badhaanddoek om 't heufd de diek uut? Ik lieke wel een ayatolla. Zeg now wat, Lutske. 76

78 En a'k zonder badhaanddoek de diek nut gao, dan roepen ze me nog nao van vuurtoren." "Ie kriegen best de griep," zee.lutske inienend. "0k dat nog," klaegde Lamert. "Ja," zee Lutske, "ie kriegen een weke laank een malle besmettelike griep, zodat d'r hier gieniene in huus dust. En dan buun ik je iedere dag een schoft op 'e kop omme." En dat gebeurde. Een weke laank kwam Lamert de deure niet nut en alleman belde hoe as 't mit him gong. "Slecht," zee Lutske. "Lamert het nog nooit zo mal de griep had?' En ze buunde en ze hoonde. En nao een weke was 't slimste vot. "Af een pette opzetten, dan zicht gien meenske d'r meer wat van," zee Lutske. "Et schient nog een klein betien keuperig deur, mar dat gruuit d'r vanzels wel uut." Ze pakte de beide dinkies mit kleursjampoo en mieterde die in de ofvalbak. "De griep is over, mooie grieze zegeuner van me. En we zullen mar rekenen dat mooi gries ok niet lillik is." En doe begonnen ze tegere wat omme te donderjaegen op 'e twiezitsbaank. En ze weren haost weer krek zo maltaepelig as indertied nao Schotermark, in die baarm naost de zaandreed in de Mildamster Poolder. 77

79 De knien van Trien Tegen de gewoonte in weren Lamert en Lutske laete op bedde raekt. Lutske was mit een zoemerjurk an 't pongen west en dat wol ze daon maeken, want ze wol lijm ereweeks an hebben mit Berkoper mark. En Lamert zat stief veur de tillevisie naor 't boksen te kieken. Dat et was al tuit al tegen twaelven west, doe ze 't vel over de ogen deden. En eremorgens sleupen ze beidend vanzels hatstikke dwas deur de wekker henne en was 't tegen negen ure dat ze d'r ofkwammen. "Daj' de wekker ok niet beurden," foeterde Lutske en ze struupte de jurk an. "Wat is d'r now al een stok van de dag vol. Et is iewig zunde. Ik was van doel en doe vandaege krek zoen protte. Ik zol zeggen, gao ie mar gauw mit Doerak lopen. Dat dier moet d'r neudig nut. Dan maek ik oons onder de bedrieven even een krentepoffien klaor. Lao'we vandemorgen mar niet al te viiie drokte van de eteri'je maeken, et is dommiet zo weer koffietied en dan krie'we al weer een hiempien koeke." Lamert struupte de broek an en leup de trappe of. In et aachterhuus zat Doerak al te piepen. Hij sprong buten hixnzels van bliedens tegen Lamert op. "Et baosien het him verslaopen, mien jonge," zee Lamert en hij maekte een aende tiende an de halsbaand van Doerak vaaste. Doe dee hij de deure los en ze stapten beidend de zunne in. Et beloofde een meraokels mooie zoemerdag te wodden. Lamert en Doerak maekten even een slag over et laand aachter 't huus en daornao leupen ze et hiem nog even omme, want Lamert wol even bij de molleknippen kieken as d'r ok iene in zat. Mar bij de gruuntetuun bleef Doerak inienend stokstief staon, tilde ien van de veurpoten een aentien op, dee de kop een betien in de hoogte en sneuf. Lamert keek et es an. "Roek ie wat, mien jonge?" fluusterde hij. "Pak ze mar, beur. Zeker ien van die smerige katten uut de buurt. His, Doerak, his." En veurdat Lamert d'r arg in hadde, scheurde de hond inienend los, dee een raom tussen de rebarber- en beiepollen, greep daor wat en schuddede dat om de kop. Al die tied hadde Lamert gien benul om wat te zeggen en wat te doen. Doe kwam Doerak weer onder de beiepollen weg mit een haost volwassen knien in de bek, die hij Lamert netties btocht. 78

80 "Appot, mien jonge," staemerde Lamert hielemaole verstuverd. "Geef et baosien de knien mat." Doerak ston zien bezit grootmoedig of en wiemelstatte van poer levensgelok. "Je bin een beste hond," prees Lamert en hij streek de hond es over de kop. "Mar ik hadde wel graeg wild, daj' et verschil wussen tussen een makke en een wilde knien. As we hier mar gien gesodemieter mit kriegen." Hij keek es vlochtig om him henne as iene ok wat zien hadde. Mar d'r was gien levende ziel op 'e buurt te ontdekken. Lamert hul de knien aachter de rogge, pakte de honneliende op en ze leupen tegere naor de aachterdeure. In 't aachterhuus legde hij de knien op 'e vrieskiste. Doe stapten Lamert en Doerak de keuken in. "Now is 't me ok wat, Lutske." Lutske kwam krek bij de tillefoon weg. "Och fuj toch, Lamert, now is 't me ok wat. Daor ha'k Trien van Fedde krek an de tillefoon. As we ok een knien zien hebben. ten van heur knienen is vot. Trien was d'r zuver overstuur van." "0e nee toch," krimmeneerde Lamert. "Ja," zee Lutske, "en ze is altied zo wies mit dieren. Now is ommes lessend Jumbo, de moes, doodgaon en doe zee Trien dat ze eins wat groters hebben wol. Dat daoromme het ze van Fedde op heur jaordag twie kleine knienegies kregen. Vlaamse reuzen. Een ram en een ujgien. En ze hieten van Boudewijn en Fabiola." "0e nee toch," zee Lamert nog een keer. "Ja," zee Lutske, "ik vien 't ok wat wondere naemen veur een knien, mar et zal wel goed bedoeld wezen, moej' mar daenken. Trien is now ienkeer een betien wonder. Mar et begroot me aanders schoonder om dat jonk. Et is veerder zoen goeie slobber. En now is ien van beide knienen vot. Et krappien hadde niet goed vaaste zeten, zee ze. We meugen wel es om huus lopen, Lamert, awwe ok wat zien." Lamert keek heur an mit et gezicht van een doodbidder. "Dat hoeft niet meer, Lutske. Ik bin bange dat et al te laete is. Ik zal je wat zien laoten." Hij leup aachteruut en kwam een tel of wat laeter mit de dooie knien de keuken weer in. Lutske sleug de haand veur de mond. "0e, Lamert toch." "Ik kon d'r niks an doen, Lutske. Doerak besprong him tussen de beiepollen. Ik hadde die dekselse knien nooit zien. D'r zit werachies meer jacht in die hond as da'k dochte." 79

81 Doerak besnuffelde zien knien nog es en wiemelstatte weer. "Et is grif de knien van Trien," zee Lamert, "een haost volwassen Vlaamse reus. Et kan niet missen." Hij bekeek de knien es goed. "Ik bin bange dat dit Fabiola is, Lutske." Lutske keek begrotelik naor de keuninklike knien. "Hoe moe'n we d'r now toch mit an, Lamert? Moe'n we 't zeggen? Dan kriegen we misschien last omdat Doerak him pakt het. En ik wil ok niet graeg spul mit Trien hebben." "Et is vanzels hielemaole heur eigen schuld as 't d'r op ankomt," zee Lamert. "Et liekt mij et beste dawwe mar gien slaopende honnen wakker maeken. Lao'we mar niks zeggen." "Bestop him mar," zee Lutske. Lamert streek es over de knien. "Bi'j' now hielemaole mal. Die knien bestoppen? Die knien is zowat vol. Ik slaacht him dommiet en daor krijt gien haene naor. We kun d'r et beste drekt mar mit ofwarken. Ie braoden him vandemiddag drekt nog. Morgen kommen de jongen en die bin allemaole gek op wild. Et is toch werachies doodzunde om zoe'n mooie knien, waor veerder niks an mekeert, zomar te bestoppen." Lutske keek een betien griezelig naor de knien. "Now ja, ie hebben vanzels wel geliek, et is netuurlik ok zunde. Now goed dan, slaacht him dan mar, dan braod ik him vandemiddag drekt. Mar ik maeke veur mezels morgen mar een kiepepotien toe. Ik kriege gien hap van die knien deur de keel." Die middag braoddede Lutske de knien en d'r hong zuver een lekkere locht bij beur in de keuken. Lamert kwam in huus en sneuf es. "Dat rokt goed. Ik doe 't mit je dat hij morgen schone opraekt as de jongen kommen." Lutske keek et glas uut. "Ik miende krek da'k een zwink van iene zag. Fietste d'r iene veur 't raem langes, Lamert?" Lamert keek ok. "Ik hebbe niks zien." Mar doe heurden ze de aachterdeure, d'r stommelde iene in 't aachterhuus omme en een ogenblik laeter keek Trien van Fedde om de hoek van de deure. "Zitten jim hier?" "Och heden, et is Trien," zee Lutske. 80

82 Trien plofte op een stoel daele. "Ja, ik bin de diek nog even nut op 'e fiets. A'k ok argens wat zie. En ik vraoge zo hier en daor es as iene aanders ok wat zien het. Mar niks. Hielemaole niks. Ie zollen toch zeggen, hoe kan zoks now? Et diertien is spoorloos verdwenen." Lamert en Lutske zatten d'r stillegies bij. "Wat is 't ok een hennekommen," zee Lutske. "We hebben van- demorgen alles ofzocht naodaj' beld hadden, mar wij hebben ok niks vunnen. In de wal naost huus, in de dreuge sloot, onder de beiepollen. Niks. Hielemaole niks. Ze moe'n jow ok wel hebben- Eerst lag Jumbo, de moes, op een morgen dood in zien glaezen bakkien en now bi'j' ien van beide knienen kwiet." "Hi'j zal de bos wel invlut wezen," zee Lamert, 'Men zoen knien mar es weeromme. En misschien hebben vremden lijm ok wel mitneumen. Wie zal 't zeggen." Trien zat zuver wat verleuren op 'e stoel. "As hij bij aandere meensken te lane komt, dan hoop ik toch zo dat ze lijm een lekker waarm plakkien geven." Lamert en Lutske keken beidend toegelieke schuldbewust naor de braodpanne op 'e kachel. "Ik zat aovens wel es mit ze op 'e schoot," zee Trien, "ze huilen zo van een lekker waarm plakkien. Och en as we dan aovens zo in huus zatten, Fedde mit de kraante en ikke mit de beide knienegies veur de tillevisie, dan was 't toch zo gezellig. Die lekkere pluizige dinkies, ik kon ze wel opvreten." Lamert en Lutske keken weer beidend toegelieke naor de braodpanne. Nog schuldbewuster. "Wat rokt et hier lekker," zee Trien inienend. "Wat zuj'm hebben? Et is een aandere locht as varken- of koevleis." "De jongen kommen morgen," zee Lutske wiefelende, "en now hewwe wat biezunders in de panne. Van de poelier. De jongen bin nogal gek op wild, zie." "Wat is 't dan?" vreug Trien. "Hattevleis?" Lutske schuddede van nee. "Et is me zuver haost te mal om 't te zeggen." Ze waachtte even. "Knien. We kun d'r niks an doen, Trien, mar we zullen morgen knien hebben." "Ochja," zee Trien, "et leven gaot d'r gewoon omme deur enjim vulen niet wat as ik vule. Kom ik zal de weg nog even nut. le weten nooit." 81

83 Ze sleug et koppien thee of, dat Lutske heur toe wol, en fietste, naodat Lamert en Lutske heur een protte sukses en starkte toeweenskt hadden, et pattien of naor de diek toe. "Ik vule me zuver schuldig an hoogverraod," zee Lutske. Ze prikte mit een vörke in de knien. "}Ii'j is geer, donkt me." "Ik zol zeggen," zee Lamert, "zet Fabiola dan mar zolange op 'e keldervloer daele." "Ik vule me schuldig an hoogverraod en majesteitsschennis," zee Lutske. "Et is bij de wilde knienen of was wij mit 'n beidend de boel bedonderen." Ze keek es in de panne. "Mar ik leuve bij naoder inzien da'k me toch mar gien kiepepotien toemaeke. Ik ete morgen gewoon mit. Die zunde kan d'r ok nog wel bij. En Trien het geliek, hij is om op te vreten." En doe leup ze neuriënde mit de knien van Trien naor de kelder. 82

84 Een zaedzem maol "En now bin 'k et meer as zat," zee Lutske, en ze stapte mit et zwiet dikke op 't veurheufd de kaemer in. "Now he'k vier potten brummeisjem kookt en ik hebbe tien potties mit peren klaor. Al vult d'r now vandaege ok nog een emmer vol van de boom of, ik hebbe d'r genog van. Ik kan 't haost niet bijsloffen." Lamert keek op van de kraante. "Ie bin ok altied zo giestend," zee hij. "Breng dan een vlut peren de diek nut." "He'k al daon," zee Lutske. "Wietske het een emmer vol kregen en Trien van Fedde en Wuben Annegien ok. En Dirkien van Oene krigt niet, die mierkerd. Vleden jaor brocht ik heur ok een schaole vol. Ze zien d'r niet al te fris nut, zee ze. Nee, wat wi'j'. Et bin vaalperen. Die bin kneusd en dan moej' ze beredden. Mar daor hebben ze gien nocht meer an vandaege-de-dag. Ze kopen ze liever duur in de winkel. Dan lieken ze mooi, mar ze zitten onder 't vergif." "Now, wien je now mar niet zo op," zee Lamert. "Neem je gemak d'r mar van de rest van de dag." "Ik wil vandemiddag mit je nut fietsen," zee Lutske. "Et is de laeste daegen toch zok alderiewigst mooi weer en ik zitte mar in huus op 'e kop in de brummels en de peren. Ik wil van 't mooie weer genieten vandemiddag, veurdat et ommeslat." "Ie weten da'k niet zo drok bin op zokke aenden fietsen," zee Lamert. "Ik hebbe altied zomar zadelpiene." "Allemaole ongewoonte," zee Lutske, "we kun mooi een kanne thee en een peer hiempies koeke mitnemen veur onderwegens, dan gaon we argens an de Lende zitten te bekommen. En aanders doej' mar een stok ziemleer in de broek, dat hebben die hadfietsers ok, hek wel es heurd. En now stap ik onder de douche. Maek ie de broodtaofel onder de bedrieven mar gauw klaor." Naodat ze die middag een broggien eten hadden, ruumde Lutske de boel gauw op, ze maekte een kanne thee klaor, dee een peer stokkies koeke in een plestieken kladdegien en doe gongen ze d'r vandeur. Et was in ien woord een uutgezochte middag. Een straolende zunne en haost gien wiend. Onderwegens kwammen ze Trien en Fedde op et

85 Lendepattien integen, die weren ok mit 'n beidend nut fietsen. En hoe hij' dat dan: mit 'n vierend raekten ze van de fiets en ze gongen naost et waeter zitten. Lutske trakteerde op thee en koeke en Trien haelde veur elk een appel nut de fietstasse. De vrouwluden ploempsten wat mit de blote bienen in 't waeter van de Lende omme en de manluden struupten heur de mouwen van de boezeroen op. Wonderbaorlik zoe'n zoemer as 't was, zeden ze. "Oolderwets weer," zee Lamert. "Veuroorlogs," zee Feilde. Doe ze zo een half uurtien bij mekeer zeten hadden, zetten Trien en Fedde et west weer in en Lamert en Lutske et oost. "Weej' wawwe doen," zee Lutske, doe ze bij Icontermaans weer op 'e hadde diek kwammen, "we fietsen staorigan naor et pankoekehusien. Dan nemen we ieder een pankoeke. Wat donkt je d'r van? Dan he'k ok gien drokte mit de eteraosie vanaovend." "Dan wil ik iene mit spek en sjerp," zee Lamert. "En ikke iene mit gember," zee Lutske. "Heden, Lamert, we hebben in gien tieden zoe'n gezellige middag had. En lao'we 't d'r now mar van nemen ok, op 'e berichten hadden ze 't over onweer en et zal ok een stok minder waarin wodden, zeggen ze." "Ze hebben allemaole brood eten," zee Lamert. "Weej' wat, ik neme dommiet eerst een groot glas bier. Ik verraege zowat van de dust." "Dan neem ik een advekaotien," zee Lutske, "lao'we d'r ok mar es roeg in ommeslaon. Ere meensken vermotten et ok bij de buit." "Doe zoaj' zeggen," zee Lamert, "dan lieg ie niet." Drie kertier laeter stapten ze et pankoekehusien in. D'r zatten al vri'jwat meensken. Bij een eupenstaonde tuundeure was nog een taofeltien vrij, dat daor ploften Lamert en Lutske daele. En al rap hadde Lamert een pilsien veur him staon en Lutske een advekaotien mit een beste dofte slagroom. En doe kwammen de pankoeken op bodden van heb ik jow daor. "Wat een joekels," zee Lamert, "die pankoeken bio hier haost zo groot as waegenvielen. Da's hiel wat aanders as die dunne flinterties, die as ie altied bakken. Reken mar dat die dingen stee zetten. Ik doe al vast et boverste knopien van de broek los, dan is d'r ruumte." "Halvewieze," fluusterde Lutske lacherig, "kiek toch nut, dat de meensken et niet zien." En doe taastten ze toe. Et weren lekkere mar drege pankoeken. "Fuj toch," zee Lutske, "ie hebben geliek, Lamert, dat ding zet stee. En 't is glundig ok mit die gember. Ik doe me de riem van de jurk mar een gattien wieder." ml

86 "Ik hebbe et haost beschript," zee Lamert, en hij warkte de laeste happen naor binnen. "Hé je, hè je, ik hebbe et lief op 'e liest. Mar lekker was 't. Fuj toch." Vuuf menuten laeter warkte Lutske ok mit de pankoeke of. "Now, ik bin ok in de zae, dat za'k je vertellen." Ze veegde heur de mond of mit et pepieren servettien en legde de vorke en et mes kroost over et lege bod. "Pak ie de beurs even, Lamert? Dan betaelen we en dan fietsen we staorigan naor huus toe." "De beurs?" Lamert keek heur veraltereerd an. "Ik hebbe gien beurs, Lutske. Ie hebben de beurs toch altieten?" "Heb ie gien beurs?" siste Lutske. "En ik zag daj'm pakten, doe we vot zollen." "Ik heb him op et taofeltien legd," zee Lamert doodgemoedereerd, "dat ie him zo pakken kennen. En as ie him niet hebben, dan zal hij nog wel op et taofeltien liggen." "Hoe kuj' d'r zo kalm onder blieven," steuf Lutske op. "Wat bi'j' me toch ok altied een sjappie. Now zitten we zonder centen en we moe'n betaelen." "Et maegien komt disse kaant ok al op om de boel of te redden," zee Lamert. "Wat moe'we now?" Een peer tellen laeter sten et maegien al naost heur en ze infermeerde fesoenlik of de pankoeken smaekzem west hadden. "Butengewone lekker," zee Lutske zo mooi as ze mar kon. "Mar we wollen aenlik ieder ok nog een sorbet hebben as 't kan." "Dat kan altied," zee 't maegien. "Mit sukelao d'r over?" "Ja, lekker," zee Lutske. Et maegien schreef de bestelling op en leup vot mit de smerige boddeboel. 'Wat doej' now toch?' graansde Lamert. "Ik moet gien sorbet, ik bin zo zat as een tieke." "Wat mo'k dan?" graansde Lutske weeromme. "Wat ha'k dan zeggen moeten? We moe'n toch zeker tied winnen om te overleggen wawwe now moeten." "Misschien moe'n we dommiet wel helpen ofwasken in de keuken," zee Lamert. "Heb ie de gek d'r mar mit," zee Lutske. Lamert keek heur an. 85

87 "Mar we kun toch gewoon zeggen dawwe de beurs vergeten hebben en dawwe morgen de centen even anbrengen." "En docht ie dat ze dat geleufden?" zee Lutske, "mit al dat oplichtersvolk bij de diek. We kun niet iens bewiezen dawwe binnen die as we binnen. Dan moe'n we zeker zeggen: Wij bin Lamert en Lutske en wij hebben de beurs thuus liggen laoten." Ze nam de eerste hap van de sorbet, die et maegien brochte. Lamert zat d'r mit ofgriezen naor te kieken. "Et is grif de grootste sorbet die ze hebben," zee hij. "Et smaekt aanders best nog wel lekker," zee Lutske. "Eet now mar op, we betaelen d'r veur." "Deur nog meer ofwasken te moeten zeker," stende Lamert, en hij begon manhaftig de sorbet mit sukelao soldaot te maeken. Doe ze halverwege de sorbet weren, kwam d'r een man de deure in mit een vrommes in een helgele zoemeijurk. "Daor hej' Pieter en Mettien verempeld," zee Lamert. "Kiek, Lutske, daor hej' Pieter en Mettien, now bin wij gelokkig uut de braand, jonk. We vraogen as zij 't even veurschieten. Wat een stiekel nut de voete." "De stiekel zit nog in de voete," zee Lutske. "Wij vraogen Pieter en Mettien niet om centen. Al moe'k d'r veur in de bak." "Hoe now dan toch?" Lamert begon now zuver een betien wanhopig te wodden. "Mar waoromme dan niet? Ie willen ok niks." "Ik hebbe vleden weke spul had mit Mettien," zee Lutske, "dat ie moe'n d'r mar niet op rekenen dat wij die om centen vraogen?' "Mar wat hej'm dan had?" vreug Lamert. "Vleden weke zat die hond van hem weer zo bij huus te janken," zee Lutske. "Zi'j weren vanzels de hiele dag weer op 'e vlieg. Zoas gewoonlik. Aj' d'r in huus kommen, ik lope ommes ieder jaor veur 't Rooie Kruus, now, aj' d'r in huus kommen, dan weef niet waj' zien! Hier ligt een opper smerig goed en daor ligt een opper smerig goed. Et is krek as het him hier en daor iene uutstruupt. En die smeertodde van een Mettien mar op 'e rittel. En die aarme hond mar an dat kotte loopliendegien in de klaore baore zunne. Now, doe he'k heur opbeld of dat zo mos mit die hond. Of ze niet in de gaten hadde dat zoe'n dier graeg in 't schaad liggen wol. Of 't heur hond was of oonzend, zee die belle. Now, doe he'k zegd dat as ik hond was, da'k dan niet graeg hond bij heur wezen wol. En doe klapte ze de hoorn op 'e haoke. Moej' die pronkstat now zitten zien in die opzichtige gelejurk. Een sjeu van hier tot gunderd, mar et zal wel iene nut de opruming wezen."

88 Intied hadden ze beidend de sorbet op kregen. "Now wee'we al mit al nog niet hoe we d'r veerder mit an moeten," zee Lamert. Hi'j streek him es over de boek en dec nog een knopien los. "Daor komt ei maegien ok al weer an. Et maegien vreug weer alderfesoenlikst of ei heur smackt hadde. "As Jochem de bollebroggen," zee Lutske mit een lachien. "Je vienen et misschien wel wat vremd," zee ze tegen et maegien, "mar we hebben zoe'n aende fietst, dat we bin zuver wat hol in 't lief. Doe oons ieder ok nog mar een uutsmieter. Of is dat vremd?" "Nee heur," zee 't maegien, "niks is hier vremd." Ze schreef de bestelling weer op en leup vot mit de smerige sorbetglaezen. "Lutske toch," hiemde Lamert, "ik kan niet meer op." "Moeten is ok wat," zee Lutske. "Wat mok aanders? We moe'n ommes nog rustig overleggen wawwe moeten." "Ik bin zo dikke in de huud," zee Lamert. "Ik hoeve wel in gien drie daegen eten. D'r kan oons wel wat van overkommen." "Vaak wat toe," zee Lutske, "ie verzetten je mar." Doe kwam et maegien d'r weer an mit twie beste uutsmieters mit rejaol schinke en eier. "Eet smaekelik," zee 't maegien. "Dat zal werachies wel lokken," zee Lutske op heur mooiste, "we hebben een honger as een wolf nao die fietstocht." Ze zette et mes in de uutsmieter. Lamert zee niks en nam zachies kreunende de eerste hap. Doe ze de helte d'r deurschoord hadden, ston d'r inienend een man naost heur taofeltien. Hilbert Bos, de veekoopman. "Heden nog an toe, Lamert en Lutske an de uutsmieter. Smaekt et wat?" Lamert nikte. Hij was te zat om nog praoten te kunnen. "Et smaekt best," zee Lutske. "As Jochem de bollebroggen." "Now krieg ik inienend een ideegien," zee Hilbert. "Now kan ik vandemiddag wat weeromme doen." "Wat bedoel ie?" zee Lutske. "Now je," zee Hilbert, "ik zat vandemeitied ommes zo vaaste mit de auto in die modderreed naor oons laand toe en doe kwam Lamert d'r ommes krek langes op 'e fiets. En die het de auto doe nog andouwd. Alliend wa'k d'r nooit uutkommen." "Hi'j hadde de broek onder de drek doe hij thuus kwam," zee Lutske. 87

89 "Vent dat ongerief betael ik jim rekentien," zee Hilbert. "Dat slaon we niet of," zee Lutske drekt. "Wat ieje, Lamert?" "Et hadde niet hoefd, mar we slaon 't niet of," zee die en hij propte et laeste stokkien van de uutsmieter in de mond. Et maegien brocht Hilbert Bos even laeter et rekentien en Lamert en Lutske leupen een beden schommelende de zaeke uur. Hilbert Bos keek naor et rekentien en hij keek nog es naor et rekentien. Doe keek hij Lamert en Lutske nao, die butendeure op 'e fiets stapten. "Ze hebben d'r nogal wat deurzet," zee hij. "Ze hadden een aende fietst," zee 't maegien, "en ze weren hol in 't lief. Ze hadden honger as een wolf, zeden ze." "Zo," zee Hilbert Bos en hij betaelde een betien sneu krap vuuftig gulden aa et maegien. Lamert en Lutske reden intied over de Boverweg naor huus toe. Twie keer raekten ze onderwegens van de fiets en an de kaant van de sloot spi'jden ze as reigers. En twie daegen laank hebben ze beidend de huud hielemaole van de regel had. 88

90 Doempies van Dirkien Lutske ston op een donderdagmiddag in de kaemer bij de taofel te strieken en Lamert zat wat in de rookstoel te soezen, doe d'r beld wodde. Lamert schrok mit een schok wakker. "Hè," pruttelde Lutske, "kiek now a'k an 't strieken bin is d'r volk. Och, gao even veur me kieken, Lamert, wie as d'r bij de deure is." Mit wodde d'r al weer beld. En drekt nog een keer d'r aachteran. Lamert kwam in de bienen en wreef him de ogen es nut. "Wat een halvewieze droktemaekerije. Ja, ik konime d'r an. Rustig mar. Dat wilde gedrok op die belle. De wereld kon werachies wel in de braand staon." Lamert slofte de gang deur naor de veurdeure. En hij hadde de deure nog mar amperan los of Dirkien van Oene scheut him mit een kraante in de haand as een snoek veurbi'j. "Is Lutske d'r in, Lamert?" Mar veurdat Lamert ja of nee zeggen kon, steuf Dirkien de keuken al in. "Ze is in de kaemer," zee Lamert, "ze is an 't strieken. Meenske, wat doej' toch overstuur, de wereld kon wel op et punt staon om te vergaon." Ze kwammen aachter mekeer de kaemer in. "Lutske, jonk," reup Dirkien, "groot ni'js. We gaon naor de keuninginne. Ik wol vraogen aj' ok mit wollen." "De ken e?" zee Lutske en ze zette verheerd et striekiezer op een trefien daele. "Ja," jubelde Dirkien. Ze leek fleuriger as ze in jaoren west hadde. "Wietske gaot ok mit. We gaon op 'e fiets." "Da's een hiele rok, hielemaole op 'e fiets naor Den Haag. Het ze jim op 'e thee verzocht, Dirkien?" Dirkien keek Lamert een ogenblikkien minachtend an. Doe keerde ze hini de rogge toe en legde de kraante veur Lutske op 'e taofel daele. "Ze komt hier in de buurt, jonk. Ze komt een dag in Drente en ze komt ok op 'e tuunbouwschoele in Frederiksoord. En now wollen wij d'r op 'e fiets henne, Wietske en ikke. Gao ok mit, jonk. Wanneer kriej' zoe'n kaans weer. Dan kun we heur ok es in 't echte bekieken. Lees now, je."

91 En ze hul Lutske de kraante veur. "Heden ja," zee Lutske, "daor ha'k now beslist wel aorighied an. Ie hebben aenlik geliek, Dirkien, zoe'n kaans kriej' iedere dag niet. En 't liekt me een aorig meenske toe. Ik hebbe heur temeensen aorig liever as de ien of aandere stieve kerel." "Dan haelen we je deensdagmorgen an," zee Dirkien kerdaot en ze pakte de kraante weer op. "En daenk d'r omme, Lutske, we moe'n op 'e tied vol, heur. Tien ure komt ze an mit de helicopter en dan gaot ze in een bus Drente deur. Ik wil d'r om goed negen ure staon, aanders staoj' aachteran en dan ziej' alliend de hoed mar. Ik wete percies hoe dat gaot. Zuwwe even nao achten vot?" Et was Lutske best en Dirkien Ilitterde de deure weer nut, zo opgeruumd en allat as een hingstevool, dat bij de meitied veur 't eerste in 't laand laoten wodt. De ere deensdag was et somber weer en d'r ston een beheurlik stok wiend. Donkere wolkens dreven bij de locht langes. "Gien oranjezunnegien te zien," zee Lamert, die de kop even om de hoek van de deure steuken hadde. "En de locht staot ok naor regen. Jim kriegen nog een hiele snoeverd om tegen de wiend in te kommen." "As 't mar dreuge blift," zee Lutske en ze smeerde een peer bolties veur onderwegens en dec die mit een peer stokkies koeke in een linnen tasse. Tegere atten ze doe in alle rust een broggien bij de keukentaofel. Tegen achten kwam Lamert overaende om de radio an te drokken veur de berichten. Mit keek hij de weg een aentien uut. "0e, nee toch. 0e, moej' toch kieken, Lutske, daor kommen Wietske en Dirkien al an. Moej' kieken hoe as die siepdtriene d'r nut zicht." Lutske kwam naost Lamert veur et glas staon. Dirkien zag heur mit 'n beidend veur et raem staon en stak de haand op. Ze hadde een oranje lint op 'e jasse spelded, een oranje strik in 't haor en de fiets hadde ze optuugd mit twie rood-wit-blauwe vlaggies. lene veurop en iene aachterop. "0e, nee toch," zee Lutske. "Ie zollen je toch doodschaemen om mit die tutte vot te moeten. A'k weten hadde dat ze heur zo mal optaekelen zol, dan wa'k hielemaole niet mitgaon. Moej' ze toch zien mit al die troeladeri'jen. En moej' Wietske zien, die het de smoor ok in, dat kuj' zo wel zien." Lamert brocht Lutske naor de deure toe. Dirkien stapte krek van de fiets en poestte as een dempe kedde. Lamert keek es naor Dirkien en hij keek es naor de fiets. "Doej' mit an een race veur versierde fietsen, Dirkien?" 90

92 "Halve gek," zee Dirkien. "Gaoj' mit, Lutske? We moe'n vot, jonk. D'r staot een flinke poesterd en ik wil niet te Iaete kommen." Lamert keek de drie vrouwluden even laeter nao. Lutske en Wietske reden veurop om Dirkien wat nut de wiend te holen. Op 'e diek zwaaide Dirkien nog mit ien van de vlaggies naor Lamert. Die zwaaide weeromme en leup glimkende et huus in. Ondanks de stevige wiend scheuten de vrouwluden toch beheurlik op en et was bij Noordwoolde-Zuud dat ze even van de fiets raekten en an de kant van de weg een boltien opatten. "Ik hebbe ok een kedogien veur de keuninginne bij me," zee Dirkien inienend mit een raodselachtig en vlaaikerig lachien. Lutske en Wietske keken mekaander es an en vreesden beidend et slimste. Dirkien leek vandaege overal toe in staot. "Ik zal 't jim zien laoten," jeuzelde Dirkien en ze haelde een plestieken poede nut de fietstasse. "Kiek," zee ze, "ik hebbe me de laeste daegen et aepezoer breided. Moej'm kieken. Een krukezak. Mooi hen? Ik kon trouwens haost nargens oranje gaoren bezetten." Lutske en Wietske keken mekeer nog es an. "Mooi," zee Wietske, "ze vint et grif mooi. Zoks krigt ze vast alle daegen niet." "Et is slimme origineel," zee Lutske, "mar docht ie dat ze naachs kooide voeten het, Dirkien?" "0e, praot me niet van die grote huzen," zee Dirkien. "Allemachtige grote kaemers bin 't in die peleizen. En die oolde huzen zitten vaeke vol kieren. En dan dommiet mit de winter veur de deure. Zokke hokken bin haost niet warm te stoken." "Et is alliend wel sneu," zee Lutske, "daj' de keuninginne now wel een krukezak breided hebben en Claus niet. Daenk ie dat die gien kooide voeten het?" "D'r zit wat in de krukezak veur Claus," giechelde Dirkien. "Kiek mar, een kladde mit doempies. Doempies van Dirkien. Hij vint ze grif lekker. Oene is d'r ok zo gek op. Manluden bin van die slikkerds as 't d'r op an komt. 0e, ik zie 't al veur me as ze vanaovend thuus komt mit de helicopter en as ze dan de kaemer in komt, dan zegt hij vanzels: Hoe was 't vandaege in Drente, vrouw? En dan zegt zij: Moej' kieken wa'k kregen hebbe. Doempies van Dirkien. Veur jow!" "Daenk ie dat ze je bij de naeme kent?" vreug Lutske wiefelende. "Ik hebbe d'r een kaortien bij in daon," zee Dirkien glunderende. Doempies van Dirkien hek d'r op zet." 91

93 "En docht ie daf de kaans kregen om heur et kedo an te bieden?" vreug Wietske. "Ae jaowel je," zee Dirkien, "ik vlutte d'r wel tussendeur, je. Op 'e tillevisie ziej' ja ok altieten dat ze wat van omstaanders in de hanen drokt krigt. Et is gewoon even ofwaachten en toehappen op et goeie mement. Mar now moe'n we veerder, heur, we moe'n oonze tied hier niet staon te verpraoten in Noordwoolde. Kom op, vrouwluden. Op 'e fietse!" En daor reden ze weer henne. Lutske en Wietske weer veurop, Dirkien d'r aachteran. Et oranje lint op heur maantel wapperde henne-en-weer in de wiend. En hoe dichter as ze bij Frederiksoord kwammen, des te vaderlaanslievender as Dirkien wedde, want aachter mekaander zong ze: Waarde blanke top der duinen en Voor Koningin en Vaderland staat ied're jongen pal En Dirkien sten zels ok pal, want bij Wilhelniineoord kregen ze een vieze stoeverd over de huud, max dat deerde Dirkien niet, want die gooide d'r enthousiast In een blauwgeruite kiel tegenan. Niks deerde Dirkien bliekber vandaege. Een schoffien laeter fietsten ze een vlaggend Frederiksoord in. D'r was al vri'jwat volk op 'e bien, mar ze vunnen toch nog een mooi plakkien vlak bij de tuun van de tuunbouwschoele. En doe kwam ze! De keuninginne! In 't blauw. Blauwe maantel, blauwe hoed. Lieke aorig en gewoon as ze altied op 'e tillevisie leek. Lieke lachende ok. Dirkien zag heur as eerste. "Daor is ze!" Ze zwaaide. En de keuninginne zwaaide ok al van verens. Of dat veur Dirkien bestemd was, was niet dudelik. "Ze is 't percies, hen," glunderde Dirkien. "Wat zicht ze d'r nog jeugdig nut. " Dirkien begon mit een peer aandere vrouwluden die heur krek zo opdost hadden Oranje boven te zingen. Lutske en Wietske zwaaiden now ok naor de keuninginne. En de keuninginne zwaaide al lieke hadde weeromme en kwam dichter- en dichterbij. En doe vlutte Dirkien in een flits over et dranghekke henne, scheut tussen twie pelisies deur, die een greep naor heur deden, ontweek een grote kerel mit een snor in een lochtige regenjasse en ston zomar inienend vlak veur Beatrix en drokte heur et pakkien in de hanen. "Een krukezak, majesteit," haffelde Dirkien, "veur as 't dommiet winter wedt. En d'r zitten doempies in veur thuus." De keuninginne lachte, bedaankte heur en gaf heur zels een haand. En doe wedde Dirkien diskreet max risseluut naor de kaant brocht deur ien van de pelisies. Lutske en Wietske hadden ruit eupen mond et solo- 92

94 optreden van Dirkien anschouwd en zaggen even laeter dat Majesteit de krukezak mit inhoold overgaf an een adjudaant in een deftig uniform, die daor hielernaole niet mal van toekeek. Hi'j hadde deur dejaoren henne al zovule eigenmaekte prutseri'jen in de banen drokt kregen. "Ze gaf me de haand," zee Dirkien alliend mar, doe ze weer bij Lutske en Wietske ston. Die keken heur zuver een betien ofgeunstig an. De hiele weerornmereize zong Dirkien as een liester. Alle vaderlaanse lieden die ze kende, gooide ze d'r uut. "En," zee Lamert, doe Lutske die middag zuver een tikkeltien verdoffeld et huus weer in kwam. "Hoe was ze?" "Aorig," zee Lutske, "aorig en gewoon, krek as op 'e tillevisie. Ik bin bliede da'k heur now es in 't echte zien hebbe. En Dirkien het een haand van heur had." En doe vertelde ze van Dirkien, de keuninginne, de krukezak en de doempies. "As ze verstaandig is mietert ze dat ding onderwegens uut de helicopter," zee Lamert, "wat moet dat meenske mit al die rommel. Ie kriegen et huus vol rotzooi op disse meniere." ERRATUM De!aeste negen riegels van et verhael De Videoziekte op blz. 47 heuren an et aende van et verhaci Doempies van Dirkien op blz. 93.

95 Ere meensken op 'e buurt Jaorenlaank hadde et buurtien et oolde buurtien west. Misschien dat d'r wel vuventwintig jaor aachterien dezelde meensken in et riegeltien huzen woond hadden. Alliend Wuben Annegien was een aentien opscheuven en die zat now pal naost Lamert en Lutske. En now kwam d'r zomar inienend veraandering in. Dirkien en Oene gongen naor de ni'jbouw, naor ien van de ni'je bejaordehusies. Oene kwam et zels bij Lamert en Lutske vertellen. Zuver wat van streek kwam hij d'r op een morgen antoffelen. Lutske zette mar gauw een bakkien koffie veur him daele. "Ik kan me best begriepen daf wat van slag binnen, Oene," zee ze, "et is ok niet niks. Ie laoten toch wat aachter. Et is toch een stok van je leven waf ofsluten. Mar jim gaon de wereld niet nut, je. In 't vervolg flitter ik gewoon even naor de baordehusies. Jim blieven in 't dörp, moej' mar daenken." Oene sneut een peer keer in de buusdoek. "We hebben d'r lange mit ommetild," zee hij. "Et spiet oons ommeraek dawwe vot moeten. Mar wat et zwaorste is moet et zwaorste wegen. Et gaot doodienvooldig niet langer. We bin zo langzemerhaand een peer oolde stroffelhakken. We hebben de hiele meitied en de hiele zoemer niks aanders damt as kwakkelen. Ik zitte mit die rotterige longen daor de rek nut is, dat ik bin zo poesterig as de mieter zo staorigan. En Dirkien het mit dat vrouwludekwaoltien in 't ziekenhuus legen. Dirkien is 't beste ok van of zo onderhaand. Och, goedbeschouwd het Dirkien vanzels altied een betien een kraekwaegen west. Altied van alderhaande kwaolties en mankementen. Gauw koolderig, niet al te stevig op 'e bienen en ze het et aenlik de hieltied deur mit de blaoze te redden. Asjongemeid was 't al niet ien van de starksten. Ik hebbe d'r eins nooit een flink gewoepst vrommes an had." Oene haelde de buusdoek weer uut de buse en sneut nog es een keer. "Wat zuj' d'r ok an doen," zee hij doe, "ie bin op 't laest je eigen maeker niet." Lutske schonk him nog een bakkien koffie in. "Drink mar lekker waarm op," zee ze, "daor bekom ie van." "Dat verhipte grote hiem ok," zee Oene, "dat het de deurslag geven. In 94

96 huus kuwwe 't mit 'n beidend nog wel wat bescharrelen, de lamme helpt de bliende, mat dat ellendige grote hiem biwwe zo staorigan doodverlegen mit. Et is gewoon niet meer te beredden. Nowja,jim weten d'r alles van. As Lamert vandezoemer niet een peer keer mijd hadde, doe Dirkien in et ziekenhuus lag en ik haost gien tocht kriegen kon, dan wawwe d'r hopeloos in verbroesd. En ie hebben me doe nog een pannegien eten brocht, Lutske. Poerbeste buren hewwe an jim had." zee Lutske zuver een betien verlegen, "we bin d'r om mekaander te helpen." "Et is nog een gelok", zee Oene, "dat d'r van 't jaor niks an de proemebomen zit. Want Dirkien is aanders ok nog zo verrekte hebberig, d'r komt heur niks omme. Ere jaoren dot ze niks aanders as wecken en sjem maeken. Ie moe'n d'r niet an daenken awwe daor vandezoemer ok nog mit zeten hadden. De gruuntetuun is trouwens iene grote wildeboel en de bloemetuun is ok ien en al ontuug." Oene dronk zien koppien leeg. "Over een weke of drieje wodt de boel pebliek verkocht," zee hij. "En zo begint de boel le veraanderen," zee Lamert, "haost vuventwintig jaor etzelde buurtien, mar et wodt zo staorigan een oold spullegien. Jin, bin de eersten, moej' over een jaor of tiene es weer kieken. Ze beginnen et zaekien zo onderdehaand op te roemen." "Hè, toe toch," zee Lutske, "wat praot ie weer mal, aj' mar weten dat ik me nog krek een jongemeid vule. Et zal me trouwens ni'je doen wie as d'r in kommen," zee ze tegen Oene. "Ik hope al dat et wat meensken van oonze leeftied binnen. Daor hef' temeensen wat an. We moe'n eins volk hebben dat heur niet al te ofziedig hooft." Et was een weekmennig laeter et gesprek van de dag, dat een jongkerel nut Donkerbroek ei huus kocht hadde. Tegere mit een maegien van Makkinge kwam hij d'r te wonen. Van Oene wodde de buurt geweer dat ze votdaoliks niet van doel weren om te trouwen. "Ik vien dat gehok altied nog mar een wonder gedoe," zee Wuben Annegien. "We hebben et mit oonze Tineke ok beleefd," zee Lutske. "De ni'je tied, jonk. Ei gaot allemaole niet meer zo as vroeger. En 't kan d'r best wel goed omme gaon, heur. Dat ziej' an Tineke. Och, ze mossen eerst even an mekaander wennen, mar dat mossen Lamert en ik vroeger ok al. Et bin now krek een peer parkieties in een kouwgien." Annegien nikte es een peer keer. "Et zal me aanders al ni'je doen of dat hier op 'e buurt klikt mit zokke 95

97 jonge meensken. Ie moe'n mar niet verwaachten dat ze oons verzuken. Dat bin oolde gebruken, daor doen ze vandaege-de-dag niet meer aa. Ie zullen zien, ze vlutten d'r eerdaegs zo in en dan bemuuien ze heur nargens mit. Et hangt tegenworig allemaole as los zaand aa mekaander. Marja, wat moej' ok verwaachten van zoe'n jong ding. Ze is nog mat twintig, zee Oene. Die jonge moet trouwens een jaor of wat oolder wezen." "Jajonk," zet Lutske, "et gaot now ienkeer aanders as in oonze tied. Ik zal je vertellen, mica breur in Stienwiek is vleden jaor rempend nut de tied raekt." "Et hatte, now?" vreug Annegien. Lutske nikte. "Mar wa'k zeggen wol, veertien daegen laeter zatten de jongen al weer in de disco. Thuuszitten is oolderwets. Ze moe'n op 'e vlieg. Mar et zal mi'j ok beni'jen mit dat jonge maegien hier op 'e buurt." "Et zol mij niet iens verbaozen," zee Annegien, "as ze niet iensen gedienen veur de raemen doen. Dat bin ok van die wondere keunsten. En grif allemaole van die gratie staeleboel en zo veur 't glas. Een mooie bluuiende bloeme is d'r niet meer bij." Op een maendag verhuusden Oene en Dirkien naor de ni'jbouw. Uutwuifd deur de hiele buurt. De woensdags d'r op zaggen ze et ni'je buurvrouwgien mit een peer ooldere vrouwluden in 't huus ommeheisteren. En vrijdags trokken de jongeluden d'r in. "Now," zee Lutske, "van 't schoonmaeken hebben ze ok niet vule maekt aj't mij vraogen. Even mit een natte doek bij 't spul langes, mar echt de boel goed mit grune ziepe uutnemen, daor zullen ze wel niet aa toe kommen wezen, eers konnen ze nooit zo hadde klaor west hebben." "Et zal wel niet zo west hebben dat Oene en Dirkien de boel smerig aachterlaoten hebben," zee Annegien, "mar ie moe'n de zwik toch wel even grondig bij langes." En Lutske zee nog dat Annegien wel geliek had hadde. D'r ston niet aanders as van die grime staeleboel veur 't raem en d'r hongen inderdaod gien gedienen. Ze vun 't mar hutterig lieken. Marja, ie hadden vanzels gien gedienekokeri'je en zo wat henne. En dat kwam heur misschien wel goed nut. Zij ston in een schoewinkel in Wolvege en hij warkte bij een timmerbaos. Beidend de hiele dag op 'e daghure. Et verdiende vanzels lekker en dat zo] ok wel moeten aj' zoe'n huus kochten, mar et was al mit al een gevlieg van niks aj' bij aovende je huuswark nog doen mossen. "Et moet wel goed klikken, wil zoks staand holen," zee Lutske. "Mit oonze Tineke hewwe die babbelegoegies eerst ok had en dat ooldstejonk m.

98 van mien breur in Stienwiek, och meenske. Mit achttien jaor nut huus vanzels, ze hokte eerst mit een vent nut Ossenziel omme en een half jaor laeter kreup ze al mit iene uut Paoslo onder de mannefakturen. Et zal mij ni'je doen hoe dat spullegien hier tegenover beteert. Dat spullegien beteerde tot heur verbaozing wel aorig goed. Et was op een zaoterdagmorgen dat Lutske en Annegien bij de diek stonnen te praoten. Et maegien tegenover heur was an 't raemewasken. Inienend kwam ze de weg over en leup op 'e beide vrouwluden toe. Et was eins wel een betien beschaernzem, zee ze, now woonden ze hier al een peer weken en ze hadde aenlik nog gien woord mit de buren praot. Ze hiette van Annelies. Ze stak de haand nut en voeskte mit Lutske en Annegien. Ze hadde 't d'r gisteraovend krek mit Rob over had, zee ze, dat ze de buurt ok es verzuken mossen. Zo! 't ankem weke vri'jdagaovend ok schikken? Now, dat schikte we!, neffens Annegien en Lutske zee dat zij en Lamert die aovend ok niks hadden. "Mooi zo," zee Annelies, "dan stellen we dat zo, want eers komt zoks in de sloerzak. Mem die zee vandeweke al es deur de tillefoon: Hef de buren al es verzocht? Ze docht vanzels da'k daor niet omme daenken zol. Dan kuj'm vrijdag ok mooi even et huus bekieken, hoe we de boel inricht hebben. Ja, alles is nog lange niet klaor, heur, dat vaalt of aj' beidend daegs vot binnen. Mar ankem weke hewwe de hiele weke vrij, dat dan moet d'r nog een hiele raom gebeuren. Mar wa'k vraogen wol," zee ze tegen Lutske, '10w hebben daor toch zoen mooie rose geranium veur 't raem staon. Zo'k daor wel es een stikkien van hebben meugen? Van mem krie'k nog een begonia en van beppe een clivia. Och, wat bluuiends tussen al dat grune goed, dat haelt de boel wat op, now? Mar now moe'k de weg weer over, heur, ik zal 't raemewasken daon maeken en dan wi'k vandemiddag de gedienen ophangen. Mem het ze veur me haokt. Ze hadde ze gister klaor. Et bin va!!egies. Jim moe'n ze mar es goed bekieken aj'm d'r binnen. Mem die kan toch zo alderiewigst mooi haoken." En doe flitterde Annelies de diek weer over. "Et vaalt me niet of," zee Annegien. "Nee," zee Lutske, "zo in 't eerste ankommen vaalt et mij ok niet of Heur mem zal d'r wel aachteran zeten hebben dat ze d'r heur wat bijgeven moet op 'e buurt, moej' mar daenken. En ze komt van disse streek, dat schilt." "Ja," zee Annegien, "ik moet d'r niet an daenken dawwe hier zoen stads ding kregen hadden. Die hadde hier gewoon niet past?' tya

99 "Nee," zee Lutske, "die hadde hier gewoon niet past." En doe scharrelden de vrouwluden op huus an om de eteri'je klaor te maeken. 98

100 Marsmannegies "Wat bi'j' toch laete," zee Lamert gaepende, doe Lutske naachs tegen half iene weeromme kwam van een bingo-aovend in de harbarge. Lutske struupte foeterende de maantel uut. "Dirkien van Oene hadde weer es van die wondere meraokels. Ze duste niet allienig naor huus toe en Oene kon heur niet ophaelen, want die zit al een dag of wat in huus te koggelen en te blaffen." Lamert legde de kraante daele. "Mar aanders gaot ze toch ok wel allienig naor huus? Wat was d'r now dan te redden mit Dirkien? Waor was ze dan bange veur?" Lutske jutte heur een bakkien drinken in. "Dirkien zegt dat ze de laeste twie aovens lochten an de locht zien het. Een wit locht en een rood locht. Et was d'r zomar inienend en et was ok zomar inienend weer vot. En now daenkt ze dat et ufo's binnen." "Ufo's?" Lamert keek heur vraogende an. "Ruumteschippen. Wezens van aandere pleneten. Ze hul me stief bij de aarm zokrek, die halvewieze blei. In de kraante ston ommes lessend dat d'r in Ruslaand van die dingen daele kommen binnen. En now daenkt Dirkien dat ze hier now bij aovende in de locht hangen en now is ze bange, dat as zij alliend naor huus toe lopt, dat d'r dan zoe'n ding daele komt en dat d'r dan van die wezens uutkommen die heur pakken zullen en mitnemen zullen veur onderzuuk of zo." "Now," zee Lamert, "die nuumtekerels kun aanders beter een steviger vrommes uutzuken as die maegere schribbe van een Dirkien van Oene. Daor is donkt mij niet zo viiie an te onderzuken." "Dirkien is d'r aanders mar ommeraek schoftig veur," zee Lutske, "die poetzak is bange dat ze zomar grepen wodt en dat ze op 'e maone of zo te lane komt en Oene kan him allienig niet redden, zegt ze. Die kan nog gien pannegien mit snert koken." Lamert kwam overaende. "Dan kun ze aovens mooi naor mekeer zwaaien, Dirkien op 'e maone en Oene naost et bejaordehusien. En now gao 'k op bedde. Dirkien zocht et mar uut mit heur mumtekerels, dat prenteboek is altied wat mit te redden."

101 Doe Lamert de ere aovens even bij Aorend Niek en Wietske anleup, was Aorend krek doende om een vlieger in mekeer te timmeren. "Et is krek een groot kiend," zee Wietske, die d'r mit de aarms over mekaander henne bij ston te kieken. "De laeste aovens lat Aorend een vlieger op mit lampions d'r an." D'r gong Lamert inienend een lochien op. "Een rooie en een witte lampion?" "Ja maot," zee Aorend, "koj' de lochies bij jim zien?" "Nee," zee Lamert, "Dirkien van Oene het ze zien. Al twie aovens aachter mekeer. En now mient ze dat et een vliegende schottel is. Lutske mos heur gisteraovend nao de bingo-aovend naor huus toe brengen, want ze is bange dat as ze alliend is, dat ze dan deur die ruumtekerels grepen wodt en dat ze dan op 'e maone of Mars te lane komt en dat Oene d'r hiere dan in vergriemt." Wietske scheut in de lach. "Die halvewieze hutevlut. Ik zal 't Trien van Fedde donuniet geliek vertellen, daor zo'k toch krek even henne. Trien het de huud al een dag of wat nut bestuur. Die halvegere van een Dirkien." Wietske leup grinnikende de dele of. "We mossen die Dirkien aenlik es een keer best te fieter nemen," zee Aorend, "die flauwe teste het ok altied wat. Oene hadde heur in 't begin vule beter anpakken moeten." Lamert nikte. "Mar de ellende is, dat is krek zoe'n mierkerig geval." "Ik heb een ideegien," fluusterde Aorend. "As wij now tegere es veur Marsmannegies speulden?" Lamert keek Aorend mit grote ogen an. "Marsmannegies? Wat woj' dan?" "Ik hebbe wel twie witte overals," zee Aorend, "en ik hebbe ok wel twie peer leerzen en twie bromfietshelms. As we dat goed now es anstruupten en we gaon hier aachter 't huus over 't laand en dan et laentien naost de karke deur, dan kommen we zo bij et eerste husien in de ni'jbouw, daor as Dirkien en Oene zitten. Kom op, maot, hier moe'we een zet van hebben. En Wietske komt veurlopig toch niet weer. As die mit Trien an de praot slingert, dan duurt dat wel even." Lamert wiefelde nog een betien, mar Aorend pakte de overals, de leerzens en de helms en op 'e dele verstruupten de beide manluden heur. En doe keken ze in de gang in de spiegel. "Et is biesterbaorlik," zee Lamert. "We lieken krek op Wubbo Ockels." 100

102 "Sprekend," zee Aorend. "Kom op, maot, we zullen es zien as Dirkien ok mit oons naor Mars wil." Een schoffien laeter straampelden ze mit 'n beidend over et bulterige laand naor et laentien naost de karke. Een peer koenen steuven benauwd een aende et laand in. Mar doe ze bij de ni'jbouw kwammen leup Lamert al niet zo hadde meer. "Moe'n we et wel deurzetten, Aorend? Dirkien kan heur wel et aepezoer schrikken." "Deurzetten," zee Aorend kerdaot, "ei wedt tied dat Dirkien es een lessien krigt." Ze leupen schoefelende ei pattien op bij Dirkien en Oene. De gedienen zatten dichte. Aorend belde an en een peer tellen laeter floepte et buterlocht an en de deure wedde losdaon deur Dirkien. Et was even stille. Lamert en Aorend keken naor Dirkien, die mit ogen as theepaanties naor de beide witte gedaonten mit helms op keek, die veur heur op et pattien stonnen in ei lacht van de buterlaampe. Lamert dce een tree veuruut. "Dirkien," zee hij mit een lege bromstemme. "Dirkien." En hij stak de haand nut. En doe begon Dirkien te raozen zoas ze nog nooit raosd hadde. Ie konnen je niet begriepen dat d'r zovule geluud nut dat tiene wiefien kommen kon. As een maeger varken begon ze de hiele buurt bij mekeer te raozen. En ze reup om Oene. "Oene, ze bin d'r! Ze kommen me haelen! De ruumtekerels bin d'r! Help me! Dommiet moej' alliend je snert koken, Oene!" Hier en daor in et ni'jbouwstraotien gongen de gedienen los en Lamert en Aorend dri'jden heur geliektiedig omme en in een ommedri'j vleugen ze ei pattien of, ze steuven deur et laentien naost de karke en baanderden et laand deur, dwas tussen de koenen deur, die beulende alle kaanten op biesden en grif wel een weke van de melk raekten. "Ik gao geleuf ik zachiesan mar op huus an," zee Lamert, doe ze bij Aorend op 'e dele de kleren weer uuttrokken hadden en in de kaemer twie jonkies aachterover sleugen hadden om te bekommen van Dirkien heur geraos. "Ik hope werachies niet dat Dirkien d'r wat van overhoolt en ik hope ok niet dat et over de streek gaot." Mar dat gong et wel. Doe Lamert thuus kwam legde Lutske krek de hoorn van de tillefoon daele. "Dat was Dirkien," zee ze. "Ze het ze zien." "Wie?" vreug Lamert zo onneuzel as hij mar kon. "De ruumtekerels," zee Lutske. "Dirkien was hielemaole over de toeren. Ze kwammen vanaovend bij heur an de deure en ze wollen keur 101

103 mithebben. En ze wol now drekt de kraante bellen, dat ze kommen kunnen veur een interview of zo." "0e nee toch," staemerde Lamert, die spierwit wodden was. "ik eb, ik bin niks te kouster. Ik vule me toch zo malle zweverig, Lutske. Ik daenke da'k mar op bedde kroepe. Et zal wel een smoege wezen. Trien van Fedde het de huud ok al van de wieze." En Lamert scharrelde mal kiekende de trappe op. Ze zatten woensdagsmorgens krek bij de broodtaofel, doe de streekkraante op 'e deurematte vul. Lutske haelde de kraante nut de gang en kwam even laeter mit grote verbaosde ogen de keuken weer in. "Moej' kieken, Lamert, Dirkien van Oene staot veur op 'e kraante." Lamert keek mit. Mit grote zwatte letters ston d'r: DIRIUEN VAN OENE ZAG RUUMTEKERELS en op een grote foto ston Dirkien mit de schôlk veur in de veurdeure. En ze wees naor et plak waor as ze staon hadden. Lutske begon et verhael te lezen. "Och, och," zee ze allienig mar, doe ze 't stok nut hadde. Lamert graaide heur de kraante nut de hanen weg en begon ok te lezen. "Dat smerige kroete," zee hij halverwege, "wat is die Dirkien een allemachtige zweerbuul. De iene was een knappe kerel, zegt me dat petret in de kraante, en de aandere ruumtekerel was een vreselik gedrocht. Hij was wel twie meter laank, badde mat ien oge en hij stak de haand naor me nut. Een hand mit grote schubben d'r op. Krek de klauwe van een roofvoegel. En bi'j nuumde me bij de naeme. Dirkien, zee hij, ik komnie je haelen, Dirkien." Lamert legde de kraante daele. "Dat kroete! Ik hebbe alliend mar van Dirkien zegd en meer niet en bin ik now zovule lilliker as Aorend Niek?" Lutske keek him an. "Ie willen me toch niet vertellen, Lamert, ie willen me toch zeker niet vertellen dat ie en Aorend dat arme meenskien de stoepen zo mal op et lief jacht hebben." Lutske hapte naor aosem. "Ie willen me toch zeker niet vertellen dat jim veur ruumtekerels speuld hebben!" Lamert keek schuldbewust veur him uut. "Onvolwassen kwaojongen," foeterde Lutske. "Tarpentienmiegers, daj'm binnen! Now trek ie je verstruperspakkien an en dan gaoj' drekt naor Aorend Niek en dan gaoj'm mit een grote bos bloemen naor Dirkien 102

104 en dan biechten jim heur de waorhied op en dan zeggen jim daj'm et nooit weer doen zullen. Ze mos jim allebeide riloren!" Mar Lamert hoefde niet naor Aorend Niek, want krek op dat ogenblik gong de deure los en Aorend kwam mit et heufd om de hoeke van de deure. "Is d'r volk in?" klonk et benepen. "Daor hej' et aandere misbaksel ok," zee Lutske hatgrondig. "Lamert zol krek naor je toe. Wat moej' hier?" "Wietske het me hier henne stuurd," zee Aorend. I-Ii'j pluusde wat an de jekker omme. "Ze zee da'k mit Lamert naor Dirkien mos en dawwe heur mar een grote bos bloemen geven mossen." Lamert hadde him intied verstruupt en pakte zo gedwee as een schaop de beurs van de taofel. "We kun 't toch stille holen," perbeerde Aorend nog, "as gieniene wat zegt, dan krijt d'r gien haene naor." Lutske sneuf verachtelik. "Dirkien is een kammeraodske van Wietske en mij. Jim hebben de boel an 't rulen brocht en now heuren jim ok veur de gevolgen in te staon. Aj'm temeensen kerels binnen," zee ze d'r smaelende aachteran. Sloepstattende leupen Lamert en Aorend de deure nut. Een ure laeter stonnen ze mit een grote bos bloemen bij Dirkien van Oene veur de deure. Aorend belde an en een tel of wat laeter dee Dirkien de deure los en ze keek verbaosd naor Lamert en Aorend en naor de grote bos bloemen die heur in de hanen drokt wodde. "Veur et ongemak," zee Aorend schrom, "en de kompelmenten van Wietske." "Veur de slimste schrik," zee Lamert, "en we zullen 't nooit weer doen. En de kompelmenten van Lutske." "Wat veur ongemak?" vreug Dirkien verwonderd. "Wat veur schrik?" "Et begroot oons schoonder," haffelde Aorend. "Et spiet oons zo," zee Lamert, "dawwe veur Marsmannegies speuld hebben. Die lochten in de locht weren de lampions onder Aorend zien vlieger, begriep ie wel?" Dirkien wodde even wat smal om de snute. "Wie weten hier alleniaole van?" smiespelde ze doe. "Alliend wi'j," zee Aorend." "En Wietske en Lutske," zee Lamert. "En ikke dus," zee Dirkien. Mn now praoten we ien ding of, we holen mit 'n vuven de snapperd dichte. Laot jim dat zegd wezen. Aanders staon 103

105 jim veur gek en wat nog vule slimmer is, dan stao ik ok veur gek. Dus slot op 'e mond. lederiene moet daenken blieven dat et waor is." Dirkien slokte es. "Ik kan jim trouwens niet zeggen hoe daankber a'k jim bin. Ik hebbe in de kraante staon, manluden. Op 'e eerste bladziede mit een foto d'r bij. Ik wor opbeld deur wikivremde meensken. Et volk het inienend interesse veur me. Ik heure d'r inienend bij. En dat wi'k drekt niet weer verspeulen- Bedaankt Marsmannegies, jim hebben Dirkien een allemachtige lekkere opkikker geven. En doe de kompelmenten mar weeromme an Lutske en Wietske en zeg mar dat Dirkien heur nog nooit zo lekker in de huud vuuld het." En doe dee Dirkien de deure dichte. "Een opkikker," zee Lamert zuver wat bedonderd, "dat verhipte zeuvenmaondertien hadde et over een lekkere opkikker." "Laot ze naor de maone lopen mit heur opkikker," foeterde Aorend. "Dat zal ok wel moeten as ze daor henne wil," zee Lamert, "ik kan me waorlik niet indaenken dat d'r ok mar iene ruumtekerel is, die mit Dirkien van Oene de locht in wil." [teil

106 Oefening iene van les iene "Ie kun nooit motten wat as ik van doel bin," zee Lutske op een middag nao et eten. Lamert keek heur es op-en-tele an. "Ik geve et drekt op," zee hij, "et zal wel weer wat appats wezen. Jim hebben 't bij de plattelaansvrouwluden zeker weer argens over had of zo.,, "Hoe kuj't zo raoden," zee Lutske verbaosd. "Now kiek, ik zal 't je percies uutstokken, ik bin d'r aanders zuver een betien van over de toeren, zoe'n aorighied he'k d'r an. Ie weten wel dawwe oons hasems veur alderhaande kursussen opgeven kunnen. Bloemschikken, Hindelooper schilderen en Ingels veur beginners en zo. Mar now hebben ze ok een ni'je kursus en daor hebben wij oons mit 'n vierend veur opgeven." "Now wee'k al mit al nog niks," zee Lamert, "wie hebben heur waor veur opgeven?" "Ae now je, niet zo haostig," zee Lutske, "ie laoten me ok nooit uutpraoten. Now, Wietske van Aorend Niek, Wuben Annegien, Dirkien van Oene en ikke. Wij hebben oons opgeven veur een kursus zelsverdediging." Lamert klapperde mit de oren. "Zelsverdediging? Wat is dat? Wat bedoel ie eins? Ik begriepe niet waor aj't over hebben." "Now," zee Lutske, "wat is daor now an te begriepen. Ie begriepen ok niks. Zelsverdediging, da's gewoon daj' van je of slaon kunnen as iene je perbeert te pakken." Lamert keek nog malder. "Mar wie wil jow dan pakken? Ja, ikke zo now en dan misschien nog es, mar ik hebbe trouwens nog nooit et idee had, daj' dan van je of slaon willen." "Halvewieze storm," sneuf Lutske, "et gaot vanzels om vremde kerels. Ie lezen de kraante toch zeker wel? Now, hoe vaeke lees ie niet dat vrouwluden lastig valen wodden. Zomar op 'e straote. Dat ze beroofd wodden en zo, en nog vule maldere dingen ok. Now en wij willen niet dat oons wat overkomt in disse malle wereld, hewwe zegd. En now bin 105

107 d'r zok soorte van kursussen veur. Dan kuj' trukies leren en zo. Daj' in iene mep een anraander in mekeer houwen, zak mar zeggen." Lamert scheut in de lach. "Ik zie Dirkien van Oene al," nokkerde hij, "dat hippertien kuj' wel ommeblaozen. En die zal dommiet een gewoepste jongkerel vloeren? Bruuk jim verstaand toch!" "Et het niks mit krachtpatseri'je te maeken," zee Lutske, "daor daenken jim manluden alliend mar an. Krachtpatsers en vechtersbaozen bin jim. As de vrouwluden et veur 't zeggen hadden, dan ston 't d'r grif aorig beter veur in de wereld." Lamert sneuf es. "Domme kracht hoeven wij et niet van te hebben," gong Lutske deur. "Op zoe'n kursus leer ie liep te wezen en d'r wo'n je een stokmennig deskundige grepen bi'jbrocht." Lamert haelde de schoolders op. "Ik vien 't overdreven, barre overdreven. Af now in de grote stad woonden, mar d'r is jim ja hiere nog nooit wat overkommen. En dan drekt zo in 't wilde allemaole." "Zoks komt disse kaant meer en meer uut," zee Lutske. "Hoevule inbrekers hej' niet vandaege-de-dag. Hiere ok. Et rooft en steelt mar raek tegenworig. Norms bin d'r niet meer. Et is iene grote keet. Now, ie zullen ze naachs mar op vesite kriegen." "Mar dan bin ik d'r toch ok nog altied," zee Lamert. Lutske keek him geringschattend an. "leje," zee ze, "ie bin zo stief as een plaanke, ie liggen drekt veur pampus. As ie hier de boel verdedigen moeten, dan kun we krek zo goed oons hiele hebben en holen vot-.en-daolik mar overgeven. Ie bin al zoveer oftaekeld, daj' in de veerste veerte niet meer veur me opkommen kunnen. Now en daoromme nemen we et leide zels mar in hanen, want as 't nog wat wodden wil mit de oolde wereld, dan moe'n de vrouwluden et ok al veur mekeer boksen, eers gaot de zwik wel om de klinke. En now za'k ofwasken en dan moe'k me verstrupen, want vandemiddag hewwe een veurbespreking." Lamert keek schuddekoppende toe hoe as Lutske de taofel ofredderde. De kursus gong deur. Vule leut Lutske d'r niet over los. Et voldee meraokels, zee ze. Ie leupen vanzels wel es wat blauwe plakken op, mar dat moj' d'r mar veur over hebben. Alliend Dirkien van Oene was d'r nao de eerste keer niet weer henne gaon. Die hadde drekt de eerste keer zoen malle smak maekt, dat ze d'r drie daegen van op bedde legen hadde. Dat Dirkien hadde et noem d'r in ien keer of had. 106

108 "Marja," zee Lutske, "Dirkien is now ienkeer een pieperd, daor doej' niks an." Et voldee heur in elk geval best. Doe Lutske d'r vuuf lessen op zitten hadde, was ze op een aovend wat gniezende in huus kommen. "Wat bruud ie nut?" vreug Lamert. "Ie mossen me eins argens toe helpen," zee Lutske. "Now, zeg mar wa'k doen moet," zee Lamert "Wat wij?" "Ik wil een keer mit jow oefenen," zee Lutske. "Oefenen?" Lamert snapte et niet hielemaole. "Hoe bedoel ie dat?" "Now," zee Lutske, "op 'e kursus is 't allemaole zo veurspelber en zo. Et is eins allegere theorie, hen. Ie pakken wel een aander vrommes bij de vodden vanzels en we doen allemaole wel asof, maf echt is 't niet. En vanaovend wok aenlik de praktiek in." "Wat woj' dan toch?" vreug Lamert. "Now," zee Lutske, "asje wat overkomt as vrommes, dan is 't meerstal bij aovende as 't duuster is. Now kiek, en now is 't duuster butendeure en as ie now es, ik zal mar zeggen as ie now es veur anraander speulden." Lamert zette grote ogen op. "ik dochte, dan gaon we butendeure en dan loop ik staorigan et pattien of naor de weg toe. En dan kom ie d'r inienend as een wildeman anstoeven." "Dan kom ik d'r as een wildeman anstoeven?" poestte Lamert. "Ja," zee Lutske, "ie willen me pakken of me de rasse ontfosselen. Nowja, ie moe'n ok mar zien waj' willen. Et is een soortement rollespul, snap ie wel?" "En a'k de tasse dan hebbe," zee Lamert, "wat dan?" "Die kriej' netuurlik niet," zee Lutske. "ik verdedige me. ik brenge wa'k leerd hebbe vanaovend in de praktiek. Now, kom now mar. Ie staon daor mar te drokkedreten. Trek je jekker now mar an?' "Ik vien 't een idioot gedoe," zee Lamert. "Ik vule d'r niks veur." "Niet krimmeneren," zee Lutske. "Ie willen toch zeker ok dak veilig en wel de diek nut kan bij aovende. 't Is bedroefd dat zoks moet, dat bin 'k hielemaole mit je iens, mar zo ligt de wereld d'r now ienkeer henne." Lamert trok pruttelende de jekker an. "En waor moe'k dan dommiet percies toeslaon?" "Dat moe'n we niet van te veuren ofpraoten," zee Lutske, "et moet 107

109 onverwaachs gebeuren. Zoks bi'j' ja nooit op verdocht. Zoks gebeurt in een flits." Ze struupte de maantel an, dec de hoed op en pakte een haandtassien. En doe stapte Lutske de deure uur en Lamert kwam heur de hieltied nog pruttelende nao. "We gaon ieder een kaant nut," zee Lutske, doe ze butendeure bij 't vuurhokke stonnen. "Ik zie gien haand veur ogen," zee Lamert. "Et is donkere maone," zee Lutske, "dat moc'n we krek hebben, daor wodt et alliend mar echter en spannender van. Ik stappe now staorigan et pattien nut. Ie zien mar wanneer aj' kommen. Maek eerst mar een slag om huus henne." En vot was Lutske. Opslokt deur et duuster. Mooie praoties, docht Lamert, maek eerst mar een slag om huus. Stroffelende en op 'e taast dee hij een peer tree. Daor hadde hij verempeld de regenbak te pakken. Foeterende krummelde hij veerder. Lutske hadde de stap d'r drekt aorig in. De ogen weren heur altied zomar wend in duuster en dat was makkelik. Doe ze even laeter veur 't huus was hul ze even in. Leup daor niet iene veur heur op't pad? Ze luusterde scharp. Grif! D'r kwam werachies iene an. Lamert vanzels! Die was netuurlik gauw de gröshoek deurflitterd en now kwam hij heur stiekem integen. Die smiecht! Krek doen as hij niks kon, omdat et zo donker was, en dan zokke keunsten! Ze gnees in heurzels en stapte stiekem deur. En doe was d'r inienend een schaad veur heur. Oefening iene van les iene, docht Lutske. Now is 't d'r op of d'r onder. Ze gaf een galp, dee een raom naor veuren, gaf et schaad in ien keer een reize in de maege en mit et tassien een hijs op 'e nekke. D'r klonk een doffe dreun, d'r rammelde wat, et schaad zakte op 'e grond daele en begon alderheiselikst te beulen. "Genaode, genaode!" "Raos toch niet zo mal," reup Lutske, "de oefening is veurbi'j, je. Anstelder daj' binnen." Doe dri'jde Lutske heur omme, now heurde ze inienend wat aachter heur. D'r kwam verempeld iene et pattien of en mit heurde ze Lamert roepen. 'Lutske, wat doej' toch? Waor bij?" Lutske ston te trillen op 'e bienen. "Ik miende da'k jow bek tegenkwam, Lamert. He'k jow dan zokrek gien reize verkocht?" "Nee," zee Lamert, "ik bin ommes naachtbliend, ik kon toch nooit zo vlogge om huus henne kommen." 108

110 "Dan he'k iene aanders tegen de wereld warkt," zee Lutske. Et schaad lag hiemencie en rochelende in 't grös. "Wie bin ie?" reup Lamert. "Aorend Niek," kreunde et schaad, "Aorend van Wietske. Ik zol je de molleknippen weeromme brengen, Lamert." Aorend wodde deur Lamert en Lutske ophift en mit Aorend tussen heur in toffelden ze naor huus. "Et muuit me toch zo verschrikkelik," klaegde Lutske, "he'k je zeer daon, Aorend?" "Ja," zee Aorend, "Ik kon een peer tellen haost gien aosem meer kriegen." "Kwam de klap zo hadde an?" schrok Lutske. "Ja," krimxneneerde Aorend, "ie slaon viiie hadder toe as Wietske." "Hoe now toch?" schrok Lamert. "Now," zee Aorend, "Wietske zee nao 't broodeten dat ze de praktiek in wol vanaovend." "Dat hawwe ofpraot," zee Lutske mit een kleur. "Haj' ok al een reize van Wietske had, "en jonge?" "Ja," zee Aorend, "percies zoe'n stoot, mar dan een betien minder had. Et zit me niks niet lekker in de ropperd." "Dat was oefening iene van les iene," zee Lutske, "die stoot komt nut Japan en ie moe'n d'r een galp bij geven." "Dat dee Wietske ok," zee Aorend. "Wat is 't me toch een malle wereld vandaege-de-dag. Ie kun as man allienig niet iens meer fesoenlik mit een span molleknippen de diek nut." "We meugen wel naor een kursus," zee Lamert. "Ja," zee Aorend, "we meugen wel naor een kursus, aanders holen we 't as manluden in disse wereld niet meer in de bienen." En hij wreef hint nog es over de gevulige maege.

111 Augurken en druppies "Et is werachies now al mis mit dat ni'je buurvrouwgien van hier tegenover," zee Lutske. Ze zette et flesserekkien mit vier flessen soepengottenbri'j op 'e vloer daele. "Wat is d'r mis mit de buurvrouw?" vreug Lamert. "Ik zag heur krek nog nut de melkwaegen kommen. Ze was donkt nii'j zo allat as wat. Ze stak de haand nog tegen me op." "Ie hadden zokrek zien moeten wat as ze kochte," zee Lutske mit een geheimzinnig lachien. "Zoe'n pot augurken!" Ze gaf mit de hanen de grootte van de pot an. "En drie zakkies mit druppies! Now, as vrouwluden augurken en druppies beginnen in te slaon, dan weet ik wel hoe laete as 't is. Dat jonk is anbraand, da's zo wie as wat." Lamert zat heur schoolderophaelende an te kieken. "Ik weet nog best hoe a'k d'r zels indertied an toe was," zee Lutske glimkende. "Naachs kon 't me zomar ankommen. Dan mo'k d'r of. len keer he'k midden in de naacht op 'e keldertrappe een pottien mit zoere herings leegmaekt." "Daor heb ik nooit wat van verneumen," zee Lamert verbaosd. "Ie sleupen altied, ie murken nooit wat. Et kan me bi'jtieden nog verwonderen dat wij twie kiender kregen hebben. Manluden! Jim hebben d'r gien weet van wat as vrouwluden vulen en mitmaeken. Jim daenken altied mar an jiinzels. Ik zie je nog zo wies as een keuterse haene de diek uutstappen, doe 't zeker was da'k veur de eerste keer wat onder de schôlk hadde. De kop in de hoogte en de tree d'r in. Om 't Aorend Niek en die te zeggen. Ik zie je nog veur me. As haf wat biesterbaorliks presteerd. Et zol me ok wat. Moej' es kieken, moej' et raem now es uutkieken, Lamert. Moei' die vent van hier tegenover now es om huus henne stappen zien. Hij lopt krek zo kiebig as ie indertied. En wat het hij now hielemaole veur mekaander bokst?" Lamert keek et glas nut. "Het ze et je verteld dat ze in de kraom moet?" "Zoks hoeven ze me niet te vertellen. Zoks ziej'," zee Lutske. "As vrommes ziej' zoks." 110

112 "An die pot augurken zeker," zee Lamert wat schamperties. "Wuben Annegien het et ok zien," Zee Lutske. "Ie kun 't an de ogen zien. Daor heb ie gien weet van, mar vrouwluden kriegen dan een bepaolde glaans in de ogen. Dat is now ienkeer zo. Annegien en ik hebben zokrek nog even naopraot. JJej't ok zien, Lutske? zee ze. Neffens mij het de buurman de pappegaai van 't stokkien scheuten." "Ik zal je wel vertellen," zee Lamert, "dat ik niet begriepe daj' daor zo over te keer gaon. Et interesseert me aenlik niks om eerlik te wezen. Die vent het et waeter in de kelder, now alla en wat dan nog. Et liekt mij een gezonde jongknaop en dat buurvrouwgien is een kruderig dinkien. Dat dan kriej' zoks vanzels. Da's de netuur." "Wat praot ie toch slicht over zoks," verbaosde Lutske heur. "Die vent hadde beter eerst es tot drieje tellen kund. Nog mar een peer maonden trouwd en tot an de nekke in de schuld. Een hieptheek van hier tot gunder netuurlik. Ze hadden beter eerst een jaormennig speren kund. Mar och, an de aandere kaant is 't vanzels ok wel gezellig, wat Jong goed op 'e buurt. Et hoolt jezels ok een betien jeugdig." Lutske keek et glas weer uut. "Moej' now es kieken, now toogt dat wufien mit een emmer waeter butendeure omme. Ze zal zeker raemewasken. Dat zoe'n man dat now niet zicht! Waoromme tilt hij die emmer niet even veur heur. Et is verempeld krek as zie 'k mezels weer. Af d'r goed bij naodaenken, dan is d'r ok gien spat veraanderd deur de jaoren. Ie leuten mij krek zo mit de volle melkemmers slepen." Lamert zee niks en dat was misschien ok wel zo verstaandig, want as Lutske wat een ruziemaekerig zin hadde, dan was d'r gien botter an te strieken en dan koj' je et beste ok mar stille holen. "Ik daenke da'k even bij heur kieke," zee Lutske. "Ik zal 't d'r zo es een betien op anleggen, misschien wo'k dan wel wat meer geweer. Neffens Wuben Annegien moet ze al in de vierde maond wezen." "Wat wet Wuben Annegien daor now toch van," spatterde Lamert weer op. "Die bonestok is nooit an de kerel raekt." "Annegien het vroeger gedoente mit een postbode had," zee Lutske, "mar die vent vul altied in de slaop as hij zundagsaovens bij heur in 't vuurhokke zat. Dat was bliekber krek zoen slaopkop as ieje. Ie meugen bliede wezen, dat ik jow niet ofschreven hebbe, een waj' d'r in vergriemd." Ze keek Lamert mit een vernietigende blik an. "En now gao 'k een praotien mit dat buurvrouwgien maeken. Misschien kan 'k wel es wat veur heur breiden. Een peer sokkies of een slabbegien of zo. Daor zo'k now zuver aorighied an hebben." 111

113 Zo gauw as Lutske de deure nut was, kwam Doerak overaende. Hij reisde wat ongedurig deur de kaemer henne-en-weer en legde de kop bij Lamert op 'e kni'je. Lamert aaide him es over de kop. "Et vrouwgien is wat in 't wilde, mien jonge. Wor d'r mar niet zo overstuur van. Dan hadde et baosien hielemaole overstuur wodden moeten deur de jaoren henne." Et duurde niet iens zo lange eer Lutske de kaemer weer in kwam. Zo opgeruumd as ze de deure nut gaon was, zo versleugen kwam ze de deure weer in. "En?" vreug Lamert, die van zien belangstelling bliek geven wol. "Wanneer zal 't wezen?" "De eerste vuufjaor niet," zee Lutske stroef. "Ik hebbe me toch zoen malle bok reden! Ze het hielemaole niks onder de schölk! Ik schaeme me dood. Ik stappe op heur toe zokrek en ik zegge zo kwieskwaans weg: Hej' al begin maekt mit de pot augurken, mien maegd? Now, ze keek me wat verheerd an, dat ik dochte: Och, dat maegien dust d'r nog niet zo goed veur nut te kommen. En doe he'k verteld dat ik d'r naachs wel es ofgong en da'k ien keer een pottien zoere herings leegeten hebbe op 'e keldertrappe, doe ik in de kraom mos. En dat ie altied mar sleupen en daj' me mit volle melkemmers togen leuten. En dat zij heur wat mieden mos. En doe dee blieken dat ze die zakkies drup kocht het veur de kiender die op Sunte Matten bij de deure langes kommen. En augurken lust ze niet iens, zee ze. Die bin veur him. Hij is gek op augurken." "Moet hij dan soms in de kraomt" vreug Lamert dreugeweg. "Ha'k me mar nooit deur Wuben Annegien op sleeptouw nemen laoten," klaegde Lutske. "Die blei begon d'r over doe we nut de waegen van de melkboer kwammen. Ze het altied van die verleurene praot. Ik kan 't me eins aachterof ok best veurstellen dat die postbode bij heur in de slaop vul." Doerak begon weer wat deur de kaemer henne te reizen en legde de kop bij Lutske op 'e schoot. "Wat is die hond toch ongedurig," zee Lutske, "breng him mar aachteruut, Lamert, dan drinken wij tegere nog een bakkien koffie en dan gaon we vanaovend vroeg onder de mannefakturen." En dat deden ze die aovend. Et was in de vroege morgen, dat Lamert wakker wodde van een vremd geluud dat nut et aachterhuus kwam. Hij ruulde him es omme en luusterde. Wonder. Hij wreef him de ogen es nut en keek op et wekkertien naost him op et naachtkassien. Half vufe. Doe stak hij de 112

114 bienen baten 't bedde. Et was krek as Doerak piepte. Hij porde Lutske in de ziede. "D'r is wat mit de hond, Lutske. Hij is grif ziek. Hij was gisteraovend ok al zo aanders as aanders." Lutske zat in ien keer rechtop op bedde en even laeter toffelden ze aachter mekeer de trappe of naor onderen. Lamert dee de deure naor et aachterhuus los en knipte et tocht an. Even stonnen ze beidend beteuterd op 'e drumpel te kieken. Doerak lag beur vanuut de maand ruit een peer glundige ogies an te kieken. En bij Doerak in de maand laggen vierjonge honties. "Jonge honties," hiemde Lutske. "Jonge honties," zee Lamert. En doe laggen ze al op 'e knijen bij de maand en aaiden Doerak en de vier kleine honties. En Doerak slikte beur de banen, wiemelstatte en keek wies naor zien honties. "Hoe kan dat now?" haffelde Lutske. "Tja," zee Lamert, "hoe gaot zoks." "Daj't ok niet in de gaten hadden," zee Lutske verwietende. "Ikke?" vreug Lamert onneuzel. "Van zoks hebben manluden gien verstaand, Lutske. Daor moej' vrommes veur wezen. Die vulen de netuur zovule beter an. Manluden slaopen en snorken ommes alliend mar. Waoromme had ie et aenlik niet in de gaten, Lutske?" Lutske begon een betien te gniezen. "Hoe kon ik dat now weten, Lamert. Doerak lust ommes gien augurken en druppies." 113

115 Oolde rakkers Et leup tegen Sunderklaos. Lamert en Lutske zatten mit 'n beidend op een aovend bi'j de taofel. De tillevisie was niks an, dat Lutske zat sunderklaosgedichten in mekeer te dri'jen mit et puntien van de tonge tot de mond uut. En Lamert zat himzels een appel of te schellen. "Wat riemt op loon, Lamert?" "Tillefoon," zee Lamert. lli'j stak een stokkien appel in de mond. "Tillefoon," zee Lutske, "hoe koj' d'r zo rap op." Ze hadde et nog niet zegd, doe in de gang de tillefoon rinkelde. "Gao ie d'r mat even henne," zee Lutske, "ik zitte mit die riemelderi'jen. Ik moet me koncentreren." "Et zal aanders wel veur jow wezen," zee Lamert. "Et is altied veur jow as d'r tillefoon is." Hij kwam in de bienen en leup naor de gang. Ongemurken begon Lutske te luustren naor de geluden die uut de gang weg kwammen. Lamert dee een uutroep van verbaozing en ze heurde ok dat hij wel een peer keer aachter mekaander van "oolde rakker" reup. Et tillefoontien was dus bliekber niet veur keur, mar veilt Lamert zels. Een nuver spul. Lutske legde de penne daele. Wie belde Lamert now aovens om tien ure op? Lamert wodde nooit opbeld. En zeker niet aovens om tien ure. Ze luusterde nog scharper, mat ze kon d'r niet vule van maeken. Alliend dat Lamert nog een keer van "oolde rakker" reup en bliekber best op 't stok en hielemaole uut de voegen was, zo drok praotte hij. Wie kon dat in hemelsnaeme wezen? Et mos grif iene wezen die Lamert goed kende, zoj' zo zeggen. En et was bliekber ok een maanspersoon, aanders hoefde Lamert ja niet van "oolde rakker" te roepen. Ze burg de penne en et pepier op, dat riemen wedde vanaovend toch niks meer. Doodni'jsgierig zat ze naor de gangdeure te kieken. Et was vanzels te mal en zet de deure stiekem op een kiertien. Ze keurde Lamert inienend hadop lachen. Et was me verempeld een wondere vertoning! Nao een klein half ure kwam Lamert glunderende de kaemer weer in. Hij wreef him vergenoegd in de hanen. "Wie was dat?" vreug Lutske. "Ie kun 't nooit raoden." 114

116 Lamert glom hielemaole. "Ken ik lijm?" perbeerde Lutske. "Nee." "Now, hoe kan 'k et dan raoden?" "Et was Sjuul," zee Lamert. Hij pakte et Iaeste pattien appel en stak et in de mond. "Sjuul?" Lutske keek lijm an as Malle Appien. "Wie is Sjuul a'k vraogen mag. Ik kenne gien Sjuul." "Mien oolde dienstkammeraod," zee Lamert. "Sjuul uur Braobaant. We hebben tegere onder dienst legen. I-Ii'j het laeter bi'jtekend. I-Ii'j het et tot sersjaant brocht. God, wat hebben wij mit 'n beidend wat mitmaektl We hebben mekaander nog es troffen op een reünie, mar dat is onderhaand ok wel twintig jaor leden as 't niet meer is. Die Sjuul! Die verhipte Sjuul! Wat een allemachtige rakker was dat. Hij komt morgen." "Hij komt morgen?" Lutske keek him veraltereerd an. "Hoe bedoel ie dat?" "Hij moet hier in 't noorden wezen veur zaeken. En now komt hij hier morgenaovend. En dan blift hij hier slaopen. En dan gaot hij eredaegs weer vot. Die Sjuul! Maek et bedde boven mar klaor, Lutske." Lutske vreug nog of Sjuul alliend kwam of dat die Sjuul ok een vrouw hadde die mitkwam. "Sjuul een vrouw?" reup Lamert. "Nee, Sjuul is niet trouwd. Ja, hij is gek op vrouwluden, daor niet van, mar trouwen en an de baand zitten, dat het hij altied haandig ontlopen kund. De geloksvoegel! De oolde rakker!" Lutske keek mit een peer diepe reenfeis in 't veurheufd naor Lamert, die in jaoren niet zo fleurig en opgeruumd toekeken hadde en ze begon toch wel slim benijd te wodden wie die Sjuul now eins percies was. Dat wodde ze ere aovens geweer. Om een ure of zeuven stopte d'r een grote amerikaan veur 't hans en daor kwam een klein, dik kereltien nut. Strak in 't vel, dunne in 't haor en glaanzig om de kop. Een kereltien dat d'r krek zo weelderig uutzag as een peerd dat volop in 't voer zit. Sjuul. Lamert en Lutske leupen tegere de deure nut. "Sjuul!" reup Lamert. "Oolde rakker!" "Lamert!" reup Sjuul. "Oolde makker!" Sjuul sleug de aarms om Lamert henne en Lamert klopte Sjuul op 'e rogge. En Lutske ston d'r bij en keek d'r naor. Mit gruuiende verbaozing 115

117 keek ze naor de beide uutgelaoten manluden. Kerels bin ondeurgrondelik, docht Lutske, mar vule tied om daor veerder over nao te daenken kreeg ze niet, want de beide manluden leuten mekeer uuteindelik los en Sjuul pakte de grote bos bloemen, die hij zolange op 'e autokappe daelelegd hadde en mit glundige ogies kwam hij petietig op Lutske toestappen. "Medammeke, vent jow!" En hi'j gaf Lutske zwierig een tuut op 'e haand. "Lamert, mien joongien, ie hebben een goeie smack!" En hij gaf Lutske nog een tuut op 'e haand. "Mar dat wus ik ok nog wel van vroeger, oolde makker!" En Lamert kreeg een drokkerd in de zied van Sjuul. Lutske keek es om heur henne en zag nog krek een zwink van Wuben Annegien aachter ei gedien schieten. "Kom mar mit in huus, Sjuul," zee ze. "Ik zal mat Sjuul zeggen, is 't niet?" "Dan zeg ik Lutske, medammeke." En de beide manluden leupen aachter et medammeke an naor de veurdeure. Et wodde een hiel aandere aovend as dat ze tegere wend weren. Lamert en Sjuul zatten bij de taofel te zweren en te angaon. Ze praotten honderd nut. Over vroeger. Allemaole over vroeger. Over de kezerne. Over wat ze beleefd hadden. "Weet ie nog wel van die meid van de slaachter?" zee Sjuul inienend. Lamert sleeg mit de vlakke haand op 'e taofel. "Die dikkerd?" "Ja," lukte Sjuul, "die dikke brummel!" En doe slegen ze heur beidend mit de haand op 'e kni'je. Lutske zat d'r wat verleuren bij, luusterde naor de verhaelen, die starker en starker wodden, en naor alle soldaote-uutdrokkings. Ze keek es wat begrotelik van de iene naor de aandere, schonk koffie in en trakteerde op gevulde koeken mit sukelao an de onderkaant. "Wat hewwe ok wat otbiljat mit 'n beidend, Lamert," zee Sjuul om een ure of tiene. Now we et daor trouwens zo over hebben, hebben jim hier ok een harbarge mit een biljat?" "Jawisse wel," zee Lamert. "Now," zee Sjuul, "wat donkt je, zuwwe even henne? Dan speulen we een peer potties en dan kriej' ok een jonkien van me. Op et weerzien! Of bin jim dat hier niet zo wend? In 't zuden vlutten we d'r aovens nog wel gauw es even wit. Dat in huus zitten is ok niet altied alles." 116

118 "Ik bin je maot," zee Lamert. "We pakken de jassen en we gaon biljatten. En ie kriegen ok een jonkien van mij. Legde sleutel mar onder de stien, Lutske. En as 't je verveelt hoej' niet te waachten, heur. Dan gaoj' alvast mar op bedde?' Glunderende trokken de manluden de jassen vi en drok praotende stapten ze even laeter de diek nut. Lutske keek heur mit een bang veurgevuulte nao. Doe begon ze de koppiesboel op te roemen en of te wasken. En ze pakte & sunderklaosgedichten nog even en stapte es deur de kaemer henne-en-weer, keek naor et laeste journaal, keek de weg es uut, zag hoe et straotlocht veur 't huus uutfloepte en ze keek op 'e klokke. Ze keek vaeke op 'e klokke die aovend. En de lied verstreek. Elf ure, twaelf ure, ien ure. Et was even nao half twienen, doe Lutske in de veerte kebaol op 'e straote heurde. Ze knipte et buterlocht an en gong veur 't raem staon. Onder de naachtbraander zag ze de beide sjappies ankommen. Zigzaggende over de diek. De aarms om mekaander henne. Zo dronkend as oelen! En ze zongen... Bij Wuben Annegien zag ze locht opgaon in-de slaopkaemer. Staorigan kon ze fladden tekst verstaon van de lieden die Lamert en Sjuul d'r uutgooiden. "Sersjaant, ze gooien mit stienen, seraant, ze gooien mit stront," zong Sjuul. "Ze gooien me tegen de bienen, ze gooien me tegen de...," zong Lamert. En doe weren ze beidend zo slop van 't lachen, dat ze kroem op 'e diek stonnen. "Ik stao op waacht," raosde Lamert. "Zonder broek, zonder hemd," galmde Sjuul. Doe kwammen ze et pattien opzwabberen en Lutske dee de veurdeure los. "Medammeke!" reup Sjuul. Hij kwam op Lutske of, mar die dee een stap an de kaant, dat Sjuul steuf zo mit de dronkende kop tegen de mure op. En daor mos Lamert dan toch weer zo vreselik omme lachen, dat hij bedee him haost. Mit de grootste muuite kregen ze de jassen nut en ze scharrelden de kaemer in. Lutske sleeg de ogen es over et spullegien henne. Al die tied hadde ze nog gien woord zegd. 117

119 "Woj' nog een jonkien, oolde rakker?" haspelde Lamert mit een dikke tonge. "Graeg, oolde makker," zee Sjuul mit de tonge zo meugelik nog dikker. En krek doe ze d'r bij zitten gaon zolien, kwam Lutske in aktie. "Appèl!" raosde ze inienend. "Geef acht!" D'r gong een schok deur de beide manluden henne. "Geef acht!" raosde Lutske nog een keer. De grootste beroerling van een sersjaant-mejoor hadde et heur niet verbeteren kund. De uutwarking van et kommaando was trouwens biesterbaorlik. Lamert en Sjuul sprongen naost mekeer in et gelid. Een betien zwiemelig op 'e bienen, mar toch in et gelid. Mit de drannkpeinzen veuruut. Lutske leup es een keer veur heur langes as inspekteerde ze de uutrusting. Doe gong ze pal veur Sjuul staon, keek him recht in de ogen en reup bas: "Sjuul zweerbuul seraant, in je ledekaant!" En ze wees naor de eupenstaonde slaopkaemerdeure. Sjuul salueerde, dri'jde him omme, klakte op zien meniere mit de hakken en paradeerde de kaemer nut naor de slaopkaemer en daor leut hij him mit alles an op bedde valen. Doe gong Lutske veur Lamert staon. Ze keek him recht in de ogen en reup: "Mit de kleren an op 'e divan, Lamert rekruut, mit je dronkende huud!" En Lamert salueerde ok en leup doe zo stram as hij mar kon naor de divan en leut him naor beneden ploffen. Doe overzag Lutske et slagveld as een generaol die de veldslag wunnen het. En ze keek nog even bij de overwunnenen. Eerst gooide ze Sjuul een peer dekens over. "Welterusten, oolde makker," brabbelde Sjuul, doe ze him de schoenen uutdee. Doe leup ze naor de divan en ze gooide twie dekens over Lamert henne. "Welterusten, oolde rakker," brabbelde die, doe ze him de schoenen uuttrok. Lutske knipte de tochten uut. "En now op bedde, generaol," fluusterde ze. 118

120 Mn now op bedde, generaal, zonder al te veul kebaol. En morgen slao 'k elke mejoor, sersjaant en rekruut mit een snee in et oor, de pook recht op 'e huud!" En doe stiefelde ze gaepende en wit van de slaap de trappe op naor et uut-van-huzersbedcle. 119

121 Louis en Lucienne "We zullen vanaovend tegere wel es een peer porties sjoelen kunnen," zee Lutske tegen Lamert, doe ze op een middag mit 'n beidend in de kaemer zatten te theedrinken. "We hebben al in lieden niet sjoeld en d'r is vanaovend toch niks an de tillevisie." Ze legde de gids daele. "A'k him now naor beneden haele, dan kun de bak en de schiefies wat waarm en dreuge wodden. Aanders willen ze zo min glieden." Lamert keek ok es in de gids. "We moe'n vanaovend mar niet sjoelen," zee hij. "Ik wil vanaovend aenlik al naor de tillevisie kieken." Lutske pakte de gids van him an en keek nog es. "Waor wil ie dan toch naor kieken?" "D'r komt een film over Napoleon op," zee Lamert. Lutske keek him mit grote ogen an. "En daor wil ie naor kieken? Wat kan die oolde kerel jow now schelen? Zok soorte van dingen interesseert je aanders ok nooit een klap. Flaj' trouwens lestdaegs ok al niet een boek over die Napoleon nut de biebeltheek? Dat vun 'k al zo wonder. Wat zit ie toch mit die Napoleon te kolen en te keren?" Lamert scheuf es wat mit de stoel henne-en-weer. "Ik heb et je nooit verteld, geleuf ik," zee hij. "Wat hej' me nooit verteld, Lamert? Verzwieg ie wat veur me?" Lamert zette et koppien daele. "Misschien wi'j't wel niet iensen geleuven. Daoromme h&k d'r ok nooit wat van verteld. Omdat et zoe'n biesterbaorlik verhael is. En ie moe'n me beloven daj't niet wieder vertellen. Et keurt in de femilie te blieven." "Ik zwiege as 't graf," zee Lutske. "Wat is 't? Ie maeken me toch zo ni'jsgieng. "Ik stamme van him of," zee Lamert. Lutske keek him niet begriepende an. "Van wie stam ie of?" "Van Napoleon," zee Lamert plechtig. Lutske scheut half en half in de lach. 120

122 "Aj' daenken daj' mi'j wat wiesmaeken kunnen, dan hej't wel mis, mannegien." Mar Lamert keek zo eemstig as wat. "Et is gien grappien, Lutske. Et is allemaole al lange leden, mar ik hebbe van oonze pake indertied een stamboom kregen. Die het in 't verleden alles op pepier zet hoe as 't percies in mekaander zit. Oonze pake het me d'r vaeke van verteld a'k as klein joongien bij him op 'e kni je zat. Pake kon toch zo iewig mooi vertellen! Ie zaggen et veur je. De Slag bi'j Waeterloo... De tocht naor Ruslaand... Pake praotte ok nog een peer woorties Fraans. Ma belle, zee hij altied tegen beppe." Lamert glimkte even. "Ma belle, ik heur et him nog zeggen." Lutske keek Lamert de hieltied verbaosder an. "Ie willen me toch niet vertellen dat et waor is, Lamert? Ie zitten me hier toch niet alderheiselikst veur de gek te holen? As dat zo is, vergriem ik je." "Et is allemaole ongeleugen waor," zee Lamert. "Mar hoe zit dat dan in mekeer?" Lutske was ien en al andacht. Lamert verscheuf de stoel es wat. "Zoa'k al zee, et is al lange leden. Et was in et jaor De overgrootvader van oonze pake woonde in die tieden in Dordrecht. Hij hiette ok van Lamert en hij hadde daor een meule. In 1811 was hi'j nog mar krek trouwd mit een maegien uut Delfshaeven. De dochter van een bakker. Een allemachtig kruderig ding van goed negentien jaor. Hij was d'r hoteldebotel op. Heur heit kreeg et mael van zien heit, dat zo bin ze an mekeer kommen, moej' mar daenken. En doe zien heit wegraekte an de tering, doe nam hij de meule over en hij trouwde mit dat kruderige jonk van de bakker. Mar et was een onwisse tied in die jaoren. Napoleon roonselde her en der zien soldaoten. En zo raekte oonze Lamert onder dienst in et leger van Napoleon. God mag weten waor ze him henne stuurd hebben." Lamert hul even op en keek naodaenkende et glas uut. Lutske zat him mit blossies op 'e wangen an te kieken. "En doe?" zee ze zachies. "En doe, Lamert?" Lamert keek beur an. "Et was in 1811 zoa'k al zee. De keizer kwam disse kaant op. Over Antwarpen en Zeelaand zol hij naor Amsterdam toe. Dat op die meniere kwam hij over Dordrecht. Och en zeg dan mar es percies hoe zoks in zien wark gaot. Zoks kuj' je aenlik ok wel veurstellen aj' je een betien in de geschiedenis inleven kunnen. Hij is vanzels op zien witte peerd bij de 121

123 meule langes reden en Lammegien, zo hiette ze, het vanzels krek op dat stuit buten doende west. Misschien strijde ze krek zaand over et pattien. Misschien was ze krek an 't raemewasken. Wie zal 't zeggen. Doe hij Lammegien zag, moet de keizer inienend een rok an 't leide geven hebben. Och ja, hij was krek scheiden van Josèphine en Marie Louise was misschien krek even niet in de buurt en een kerel moet toch wat bi'jtieden. En zeker zoen vurige kerel as Napoleon, die denrlopend de braand in de huud hadde wat dat anbelangde. Et kwam d'r op daele dat ze tegere de meule in gaon binnen en negen maonden laeter, percies negen maonden laeter was d'r een kleine Lamert. Lamert senior is trouwens nooit weeromme kommen. Ik bin bange dat die in Ruslaand ommekommen is." Lutske wreef een traone vot mit de tippe van de schôlk. "Lamert toch, et wodt me zuver een betien te machtig." Ze wreef heur nog es bij de ogen langes. Doe keek ze Lamert inienend vol bewondering an. "Mar Lamert, mien jonge, hej' dan wel in de gaten daj' aenlik van aodel binnen? As 't d'r goed op ankomt dan bi'j' eins een preens. Aenlik bin ik mit een preens trouwd." "Och welnee," zee Lamert, "dan hadde hij indertied mit Lammegien trouwen moeten. Mar dat dee hij niet. Hij was wel wiezer. Lammegien was mar een tussendeurtien. Een happien d'r tussendeur, mar in de veerste veerte gien heufdgerecht." "As de ere vrouwluden et wussen," zochtte Lutske, "ze kun et grif niet hebben dat wij aenlik zo veurnaem binnen." "Je praoten d'r mit gien meens over, heur," waorscbonwde Lamert. "Ik wil 't niet over de streek hebben." "Ik zwiege ja as et graf," zee Lutske saemenzweerderig. "We moe'n die stamboom van jow eins mooi uuttekenen laoten, Lamert, en dan liesten we die in. En misschien, aj'm opsturen naor Frankriek, naor je femilie daore za'k mar zeggen, now ja, misschien kriej' dan nog wel een titel of zo. Dat weej' nooit. Misschien kun ze je nog wel argens markies van maeken, Lamert, en dan kriej' misschien wel een eigen waopen. Now en dan wiwwe biiefpepier hebben mit oons eigen waopen d'r op." Lamert keek heur es op-en-daele an. "Maegien, rnaegien, wat laot ie je de kop toch gauw overstuur maeken." "Mar vien ie 't dan zels niet geweldig?" jubelde Lutske. "Wie kan now zeggen dat hij van Napoleon ofstamt? Dat is toch hatstikke biezunder! Aj' trouwens al zoe'n titel kriegen, Lamert, dan kuj' ok niet langer van 122

124 Lamert hieten, heur. Preens Lamert of markies Lamert, dat beurt nargens naor. Dan moej' je Louis numen." "Vien ie Louis en Lutske dan wel argens op slaegen?" vreug Lamert dreuge. "Heden nee," zee Lutske, "zo ha'k et nog niet iens bekeken. Wat donkt je van Lucienne? Louis en Lucienne. Wat klinkt dat drekt een stok aanders as Lamert en Lutske, hen? Zo sjiek." "Lamert en Lutske is mij goed genoeg," bromde Lamert. "A'k weten hadde dat ie d'r drekt zo halvewies in ommeslaon zollen, dan hek et je nooit verteld. Daor kuj' now an zien daj' niks wend binnen as 't d'r goed op ankomt." "Ik begriepe niet hoe as ie d'r zo rustig onder wezen kunnen," pruttelde Lutske. "Och," zee Lamert, "aj' van binnen al lange weten daj' van hoge komof binnen zoas ikke, dan hoej' je niet meer an te stellen. Dan bij' al lange wat. Mar et is altied dat volk dat niks is en zo graeg wat wezen wil, dat heur zo allemachtig anstelt. En schink me now nog mar een bakkien drinken in, ma belle, ik verraege van de dust nao dat zooltene spek van vandemiddag." En Lutske schonk zuver een betien trilderig van de zenen de thee in. Die aovend keken Lamert en Lutske naor de tillevisie en ze zaggen Lamert zien veurvader in de weer. As een drok baosien. Ze zaggen him op zien grote witte peerd rieden. Ze zaggen him bevel geven de kenonnen of te vuren in Italië. Ze zaggen him in Jegypte doende om honderden tegenstaanders de zee in te drieven. Ze zaggen him doende mit Josèphine, Marie Louise en nog een stokmennig ere vrouwluden. Ze zaggen lijm himzels tot keizer kronen en ze zaggen him koppien onder gaon bij Waeterloo. En al die tied ston de koffie koold te wodden op et taofeltien. Lamert keek stief naor de tillevisie en leefde hielemaole mit et verhael mit. "Zet him op, pake," fluusterde hi'j doe Napoleon Ruslaand introk op zien witte peerd. "Zet him op, pake," fluusterde Lamert, doe Napoleon mit een Pools gravinnegien in de lappebak belaande. En Lutske zat spraokeloos et iene ogenblik naor de tillevisie te kieken en et aandere ogenblik naor Lamert. "Et is onbegriepelik," zee ze, doe de film oflopen was en Lamert de tillevisie uutdrokt hadde. "Ie hebben dezelde neuze, Lamert! En veerder, je hiele doen en laoten, wat slaeg ie toch een allemachtigen hoop op die kerel! Et is biesterbaorlik dat zoks zo lange nao de tied nog nao-aordt!" 123

125 "Donktje?" vreug Lamert zuver een betien wies. "Vien ie dak wel wat van him weg hebbe?" "Een betien?" pochte Lutske, "och, mien joongien, et was krek a'k naor jow zat te kieken. Ik griezelde d'r van. De huvers gongen me bi'jtieden over de leden. Ik wodde d'r zuver mal van zo now en dan. Die baosspeulderi'je van dat verhipte kereltien! Ie kun percies zo deurdrammen. Nooit je ongeliek bekennen willen. En dat inpikkerige! Hiel Europa wol die kwiebus hebben. En wat hij hadde, dat wol hij veur altied holen. Now, gao es nao, hoevule oolde rommel hebben wij op 'e zoolder liggen. En d'r mag nooit ien keer wat schift en oproemd wodden. En dan dat moorderige! Hoe as die kerel aanderen de dood in jachte! Doe hij daor op dat slagveld ston te raozen en te angaon, doe zag ik jow inienend veur me, Lamert, doej' gistermorgen hier aachter 't huus op 't laand mit de schoppe een motie doodsleugen. En dan al die vrouwluden! Ik wete alliend mat daj' vroeger mit Kobe van Garriet Mulder ommescharreld hebben. Mar et zol mi'j niks verbaozen af me een stokmennig naemen onthullen hebben. Dat ik zo1 zeggen, biecht mar es op." Lamert dri'jde wat ongemakkelik op 'e stoel henne-en-weer. "Now ja," zee hij, "kiek, ik zal mat zeggen, veur Kobe, now ja, veur Kobe he'k wel es wat gedonder had mit Lies van Pieter de Groot." "Zo," zee Lutske. "Een mooie meid," zee Lamert. "Dat zal grif wel," zee Lutske, "aj' dezelde smaek hebben as die schuinsmesjeerder van zokrek op 'e tillevisie, dan zal dat wel in odder wezen. En wie meer? Kobe en Lies maekt twieje." "Now ja," zee Lamert, "et maegien dat de kraante rondbrocht. Ellie hiette ze. Mar dat stelde niet vule veur. Gewoon wat gedoe in een dreuge sloot." "Gewoon wat gedoe in een dreuge sloot," zee Lutske, "dat stelt bi'jjow dus niet al te vule veur. Gewoon een happien d'r tussendeur, a'k et goed begriepe. Kobe, Lies en Ellie. Veerder mar." "Ellie hadde ok een zuster," haffelde Lamert. "Die was een tikkeltien foeler. Rinske hiette die. Ik bin mit heur naor de Elfduzend west." "De Elfduzend ha'k docht," zee Lutske. "En daor op 'e Elfduzend hej' nommer vule zeker opdaon." "Nee," zee Lamert mit een rooie kop. "Is d'r gien nommer vufe?" hul Lutske an. Lamert pluusde wat an zien trui omme. "D'r het nog een Alie west," fluusterde hij. "Een slim vurig ding. Ze 124

126 kwam van De Miente. En meer niet, Lutske. Now weej' alles. Ik zwere et je." "Now, me donkt ie hebben je aorig weerd," zee Lutske. "Zoa'k al Zee, et aordt beheurlik nao. En hoevaeke hef mij bedonderd tiedens oons trouwen, krek as die mooie akrebaot van de tillevisie die aanne Josèphine bedonderd het?" "Nooit!" steuf Lamert op. "Nooit ien keer. Dat moej' van me annemen, Lutske. Doe 'k jow tegenkwam, doe wa'k in ien keer versleugen. Ik lag in ien keer veur 't sul. Ie weren mien Waeterloo." Lutske lachte stiekempies een betien. "En dat zo'k mar zo holen, Louis," zee ze, "aanders lopt et nog malle belabberd mit je of." "Wat dan?" vreug Lamert. "Dan stuur ik je naor Elba," zee Lutske en ze schonk gniezendc nog een bakkien koffie in. En Lamert? Die gnees ok... as een bok die brnnndnettels vret 125

127 De reklamefoto Lamert was mit een stokkende molleklemme an 't prutsen, doe Lutske mit een tasse vol bosschoppen de keuken in kwam. "Now kuj' nooit raoden, Lamert, wat as mij vandemiddag overkommen is." Ze zette lachende de tasse mit bosschoppen op et aanrecht. Lamert keek op van et niefelwarkien dat hij onderhanen hadde. "Dat kan 'k mit jow nooit raoden." "We bin op petret kommen," zee Lutske. "Dirkien van Oene en ikke. In de supermark. Veur een reklamefoto. En daor kan 'k honderden guldens mit winnen." "Et komt allemaole wat warrig op me over," zee Lamert. "Vertel now es rustig wie asjow en Dirkien op petret zet het en waoromme. Ik kan d'r op disse wieze gien wies nut wodden." Lutske gong op 'e stoel tegen Lamert over zitten en ze jutte heur een bakkien drinken in. "Now kiek, Lamert, die supermark bestaot disse maond vuventwintig jaor en now hebben ze een grote aktie. Om dat te vieren, begriep ie wel? Dat now zetten ze iedere weke goenend op 'e foto en ien van die foto's drokken ze of in de reklamefoolder die weeks huus an huus bezorgd wodt. En af in die foolder kommen te staon, dan maj' een menuut laank vergees bosschoppen doen." "Dan bin ze niet slimme rejaol," zee Lamert. "Niet rejaol?" zee Lutske. "Ie kun veur honderden guldens bij mekeer graaien in iene menuut. Aft mar mit overleg doen. Ie moe'n percies weten waor de dure dingen staon en ie moe'n vanzels nut stee kommen kunnen. Ik hebbe zoe'n gevuulte, ik wete niet waor as 't an leit, mar ik hebbe zoe'n gevuulte dat mien foto in die reklaniefoolder komt." "Och, hooi toch op," bromde Lamert. "le rekenen jezels al weer dek. Daor biwwe al es eerder mit op 'e koffie kommen. Wie wet hoevule vrouwluden as ze weeks wel niet op petret zetten. En daor kiezen ze mar iene nut. Ze kun Dirkien krek zo goed in die foolder zetten." "Ze zullen wel wiezer wezen," sneuf Lutske. "Ie maeken verempeld gien reklame veur de zaeke aj' et gezichte van Dirkien van Oene d'r bi'j zetten. Ze zag d'r toch uut, Lamert! Ze hadde die oolde, ruderige 126

128 wintermaantel weer an. Et kon werachies nog wel iene van heur mem wezen, zoe'n oold meraokel is 't. En dan dat bonthoetien d'r bij op! En ze hadde niet iens een gebit in de mond! Dat klemde heur zo de laeste daegen, zee ze. Dat dat zal me een mooie foto wodden wezen, want die fotograaf die reup de hieltied mar van: "Smile, vrouwluden, smile!" Now en aj' dan zonder gebit binnen. Et leek echt nargens naor, et was ien groot zwat gat, de mond van Dirkien. Dat me donkt dat ik toch hiel wat meer kaans maeke en kom in die foolder. Ik wil niet eigenwies wezen, mar ik daenke da'k veur mien leeftied toch nog beheurlik mitdoen kan. A'k temeensen zo om me henne kieke..." Lamert keek heur es an. "De reenfelties beginnen aanders al aorig te kommen." "Die peer reenfelties kan 'k zo vothaelen laoten as 't moet. Dat is mar een kleinighied vandaege-de-dag." mat wiezer binnen," zee Lamert. "Ie zien bi'jtieden van die prenteboeken op 'e tillevisie, die van jow leeftied binnen en ze bin nog zo glad om de kop as een ekkel. Altied et vel mat weer een aentien oprekken, zo gaot dat mit die bleien. Ze hebben in 't laeste de naevel onder de kin zitten." "Halvewieze," zee Lutske, "ik zal je wel vertellen, as 't zo uutkomnien moch, hen, dan laot ik die reenfelties wel weghaelen." "Hoe bedoel ie, as 't zo uutkormnen moch?" Lamert keek heur verheerd an. "Now," zee Lutske, "ie weten mar nooit wat aachter zoe'n reklamefoto wegkommen kan. Misschien dat ze je dan argens aanders ok wel veur vraogen gaon. As medel za'k mat zeggen. Veur ni'je kleren of veur waspoeier. En as zoks ien keer an 'truien is, dan weej' mar nooit waor as zoks ophoolt mit rulen. Dat gebeurt zo vaeke. Ie hebben zels wel medellen die laeter veur films vraogd wodden." Lutske keek dromerig veur heur nut. "Ik zol wel mit Robert Redford in een film willen. Dat vien 'k toch zoe'n kanjer van een kerel. Stel je toch veur dak die zomar anraeken kon en zo." "En zo?" zee Lamert. "Wat bedoel ie aenlik mit: en zo?" "Now ja," zee Lutske, "gewoon en zo." "Weef wat et mit jow is," zee Lamert doodkalm, "ik hebbe een poerbest wief an je, mat ie bin bi'jtieden zo verhipte ral. Je hebben gewoon gien rem. Ie moe'n jezels niet zo gaon laoten. Ie moe'n jezels niet zo veurbi'j stoeven iederkeer. De boel raekt niet an 't tulen, hael je toch niet van die lochtkestielen in 't heufd. Je kriegen in gien duzend jaor de 127

129 kaans om "en zo" te doen mit Robert Redford. En lao'we now max gewoon es rustig ofwaachten af ankem weke woensdag ok in die reklamefoolder staon. Et wodde een spannende weke. En doe 't uuteindelik woensdag was, kwam Lutske al in de bienen, doe ze de jonge die de reklameblatties rondbrochte nog mat van verens ankommen zag. Lamert zag schuddekoppende toe hoe Lutske ongedurig max hoopvol naor de gang leup. Even laeter heurde hij de kleppe van de brievebusse weer naor beneden valen en et duurde doe zeker een peer menuten veurdat Lutske zuver ontdaon de kaemer weer in kwam. "Ie kun nooit randen wie d'r in staot," zee ze. "Jeje?" wiefelde Lamert. "Dirkien van Oene," spatterde Lutske op. Ze plofte op een stoel daele en smeet de foolder op 'e taofel. "Moej' kieken, daor staot ze." Ze wees naor et petret van Dirkien aachter een winkelwaegentien, de ruderige wintermaantel an, et bonthoetien op en de mond wiedewaegen los. Et was inderdaod ien zwat gat. "Smile," hadde de fotograaf reupen, en Dirkien hadde smiled zoas ze nog nooit smiled hadde. Lamert keek es naor de foto en doe keek hij naor Lutske. "Ze hadden jow toch beter nemen kund," zee hij. "Mar zit d'r mar niet al te vule over in de piene, jonk, daj' d'r niet in staon. Ie moe'n mar zo daenken, d'r is iene die dommiet nog malder in de piene zit as ieje." "Ja?" vreug Lutske. "Wie dat dan?" "Robert Redford," zee Lamert. "As de dingen temeensen gaon zoas ie daenken dat de dingen gaon, dan moet die dommiet mit Dirkien in de film. We zullen Dirkien heur verhaelen mar es ofwaachten." Lange hoefden ze daor niet op te waachten. Eremiddags kwam ze mit dezelde maantel an en elzelde hoetien op bij Lamert en Lutske et pattien oplopen mit een tasse an de aarm. "Now krie'we de verhaelen," zee Lutske zuver een betien ofgeunstig. "De domste boeren, de dikste eerpels. Et zal me ni'je doen hoevule as ze bij mekeer graaid het in die winkel." Dat vul tegen, dce al 'up blieken. Dirkien kwam mit et rechter bien trekkende de kaemer in. "Jim hebben 't zeker wel zien," zee ze mit een grafstemme. "Ik ston op petret in die reklamefoolder." 128

130 "Ja," zee Lamert, "de fielsetaosies, ie stonnen d'r mar kreers op. Wat ieje, Lutske?" "Ja," zee Lutske. "Hoe is 't, hej'm al winkeld?" "Vandemorgen," zee Dirkien. "En het et wat opsmeten?" Dirkien zette et hoetien of. "Praot me d'r niet van. Wat is oons die winkelderi'je mal ofvalen. Wietske het vandemorgen mit oons henne west mit de auto." "Dan bi'j'm zeker mit de kattebak vol thuus kommen," zee Lamert. Dirkien aosemde es diepe. "Oene en ik hadden et gisteraovend zo goed uutstokt. We hadden percies een route uuttekend deur de winkel waor a'k langes stoeven zol, want ja, ie moe'n anmaeken mit zokke dingen, een menuut is zo veurbi'j. Oene zee: Ie moe'n zien daf een vlutse vleis kriegen en een stokmennig kezen, dat is duur goed en ie kun 't beweren in de vriezer. Dat vleis dan temeensen. Dat ik was van doel en vlieg eerst bi'j de suker en de koffie langes en dan zo'k via de waspoeier naor de kezen en dan naor 't vleis." "Dan hej'm now zeker wel een half varken in de vriezer zitten," zee Lamert. "Ik bin nooit an 't vleis toekommen," haffelde Dirkien. "Doe we d'r weren zee ik tegen Oene: Dit week niet, mien jonge, mar ik hadde donkt me al aandere schoenen antrekken moeten. Disse dingen zitten van die malle gladde zolen onder. Misschien vaalt et wel wat toe, zee Oene. Mar et vul om de mieter niet toe. Die kerel van de winkel fluitte op een fluitien en doe mos ik mit mien waegentien an de hael. Och en ik maekte me dan toch drekt zoe'n rere brieke schoever op die ellendige gladde zolen, dat ik scheut recht op een grote opstaepelde toren van potten appelsmotse of. Alles over de wereld! An pulver! Et was iene drekboel en diggeltroep. Now en ik zal jim wel vertellen, ik scheut ok nog mit de kni'je tegen dat rotterige waegentien an. En de tied leup deur vanzels en ik heurde Oene mar raozen van: Veerder Dirkien, daenk om de tied! Dat ik daenke: et vleis en de kezen hael ik toch nooit meer, ik moet drekt mar beginnen te graaien. Een peer grepen ha'k nog mar daon, doe blaosde die kerel al weer op zien fluitien." "En wat hef zoal nog bi'jmekeer gadderd?" vreug Lutske. Ze keek Dirkien zuver een betien medeliedzem an. "Rommel van niks vanzels," zee Dirkien. "Een flesse eek, een busse haorlak en vier blikken mit honnevoer. En we hebben niet iens een hond. De haorlak h&k an Wietske geven veur 't mitrieden. De eek holen we zels en de vier blikken honnevoer he'k in de tasse. Ik dochte misschien wil 129

131 Lutske die wel hebben. Jim hebben now toch een hond, is 't niet zo. En ie bin d'r zo sneu veur wegkommen, dat ze jow foto niet ofdrokt hebben.. Wi'j't honnevoer wel hebben?" "Graeg," zee Lutske. Dirkien zette de vier blikken op 'e taofel daele. "Dan za'k now mar weer naor Oene, ik zal mit de eteraosie an de gang. We zullen stamppot boeremoes hebben. Dan kun we de eek mitien keuren." Lamert en Lutske keken heur nao, doe ze even laeter et pattien weer ofheukelde. "Now he'k d'r toch nog wat an overhullen," zee Lutske. Ze pakte de vier blikken honnevoer op. "A'k d'r goed over naodaenke, dan bin 'k vanzels ok zo nek as wat. Aft mar weten willen. Vier blikken honnevoer en vanaovend ma'k mit Lamert Redford op bedde. Wat wil een meenske nog meer!" 130

132 Kramp Lamert en Lutske zollen op een aovend naor Aorend en Wietske toe te aovendpraoten. Dat deden ze wel vaeker bij de winterdag. Lutske hadde heur as eerste wuskenen verstruupt en zat in de kaemer naor etjournaal van zeuven ure te kieken, doe ze Lamert vanuut de douche raozen heurde. Lutske leup op een draffien de kaemer nut. In de douche ston Lamert heur even laeter op ien bien en mit een mal vertrokken gezichte an te kieken. "Wat hej' toch, Lamert? Je raozen as een maeger varken." "Et bien," krimmeneerde Lamert. "Et bied Kramp! Toch zoe'n verschrikkelike kramp." "Och, dat gaot d'r zo wei weer uut, je," zee Lutske. "Zoks moet even bekommen, je. Ik hebbe 't op bedde ok wel es a'k me uutrekke. Et is even mal, dat is zo, mar om d'r zoe'n spektaokei om te maeken... Et geraos is ok al weer 't slimste.". "Et scheut me d'r vandemiddag ok al een peer keer in." Lamert perbeerde even op et bien te staon, mar hij trok et hadde weer terogge. "Vandemiddag wol 't d'r nog wel weer nut, mar ik ston hier now al haost een kertier veurda'k jow reup. Ik wol juust niet al te kleinzerig lieken. Ie meugen de dokter wel bellen, Lutske." "Leg me de aarm mar om de nekke," zee Lutske, "dan toffelen we eerst es tegere naor de kaemer en dan zien we dan wel es weer. Op zundagaovend kriej' zomar gien dokter. Oonze eigen is d'r trouwens niet. En ie moe'n mar niet daenken dat ze veur wat kramp hier zomar henne kommen." "Wat kramp," spatterde Lamert op, "meenske, et is krek a'k een hoolten bien hebbe, zo stief is me de kute." Mit 'n beidend straampelden ze de gang deur naor de kaemer en daor wodde Lamert zo goed en zo kwaod as 't gong op 'e divan daelelegd. "We kun vanaovend niet vot, heur," klaegde Lamert. "Bel Aorend en Wietske mar of. Ik kan gien tree maeken. Ik wete ok niet hoe a'k op disse meniere de naacht deurkommen moet. Ik kan zo de trappe ok niet opkommen. As 't d'r max weer nut wil, Lutske. Ie heuren soms van die malle dingen." 131

133 "Ae jaowel, je," zee Lutske. "Ik hebbe nog nooit heurd dat iene een jaor laank kramp in de kute hadde. Za'k je es masseren, Lamert?" En mit greep ze Lamert bij de kuten. "Hooi op!" gilde Lamert. "Ie doen me zeer!" 'Bekomt et nog niks?' vreug Lutske, die now toch ok een betien bedrokt begon te kieken. Lamert schuddede triest et heufd henne-en-weer. "Ik zal toch niet hielemaole verstieven, Lutske?" "Now schöt mij wat in 't zin!" Lutske keek naodaenkende naor Lamert. "Ik hebbe een weke of wat leden wat op 'e tillevisie zien over kramp en zo. En waf daor an doen konnen. Ie weren henne te schutjassen. Ik was alliend thuus." Mn wat kuj' d'r an doen?" vreug Lamert hoopvol. "Ik weet et niet meer," zee Lutske. "Wat was 't now ok al weer? Et was een pergramme over alderhaande kwaolen, mat wat ze now percies tegen kramp deden... Et was wat mit een eerpel en een siepel of zo. En ok wat mit een ei, geleuf ik. En d'r kwammen ok roesterige spiekers en een viele as te passe. Weef wat, Lamert, we testen gewoon nut wat as helpt." Lutske leup de deure uut. "Wat bi'j' now percies van doel?" reup Lamert nog, mar Lutske was al vot. Een schoffien laeter kwam ze de kaemer weer in mit een schaole vol attributen. "Dokter Lutske zal es even an de slag," zee ze lachende. Lamert keek naor de schaole mit rommel. "Ik hoeve toch gien rauw ei op te eten?" "Welnee je," zee Lutske, "ik miende dat ze op 'e tillevisie dat spul bij de kleren in hadden. Op 'e blote huud." "Bi'j de kleren in?" griesde Lamert, "mar ik kan al die troep toch niet bij 't hemd in hebben? Dat blift toch niet zitten?" "Ik wete wel wat," zee Lutske. "Ik plakke je al dat spul op 'e huud vaaste mit pleisters." "Dat wik niet," zee Lamert, "ik moet d'r niet an daenken." "Woj' dan zo liggen blieven?" vreug Lutske. "Nee, netuurlik niet." "Now, ie moe'n et zels weten," zee Lutske, "mar we kun zoks licht perberen, donkt me. len van die dingen helpt tegen kramp, daor bin 'k wisse van en now kun we alles wel stok veur stok uutperberen, mar dat 132

134 nemt te vule tied as we ok nog nut aovendpraoten zullen. Kom op, ik strupe je et hemd uut. Hanen in de hoogte." Lamert stak as een kiend de hanen in de hoogte en Lutske trok him et hemd over et heufd. Doe pakte ze de pleisters en een schere en ze gong mit de schaole vol medesienen naost Lamert zitten. "Hier he'k twie krieleerpelties," zee Lutske, "die plak ikje eerst op 'e bost." En mit een peer beste lappen pleisters d'r over hadde Lamert een tel of wat laeter twie eerpels op 'e bost zitten. "Zo kan 'k de diek toch niet nut," poestte Lamert. "Ik lieke dommiet kiek een vrommes mit die eerpels onder de boezeroen." "Et bin mar krieleerpelties," zee Lutske, "en de boezeroen zit je roem. Gieniene die 't zicht. De beide siepels plak ik d'r onder en dan doe 'k je de roesterige spiekers en de viele op 'e boek. Zo, kiek es an. Zit et wat?" "Verschrikkelik," rilde Lamert, "die viele is zo koold." "Now geleuf ik werachtig da'k nog wat pieterselie hebben moet," zee Lutske. "Ik bin even naor de vriezer, heur. Ik bin d'r zo weer." En vot was Lutske. Lamert lag onbewegelik op 'e bank. Een peer menuten laeter was Lutske d'r weer mit een toefien pieterselie. "D'r zit zuver nog wat ies an," zee ze. "Ik plakke hier en dam- een klein toefien. En dan et ei nog." "Zoe'n ei knapt grif," zee Lamert benauwd. "Welnee," zee Lutske, "aj' mar niet al te wild doen, dan knapt d'r niks. & doe et in een sinesappelnettien en dan hang ik je dat mit een koortien om de nekke en dan hangt et percies tussen de eerpels in. Kiek es an. Klaor is Kees. En now et hemd mar weer Steunende en kreunende kreeg Lamert et hemd weer over et heufd henne. "Et is vremd," zee Lamert inienend, "et is vremd." "Bekomt et?" vreug Lutske. "Ja," zee Lamert stomverbaosd. "Ik vule et vottrekken. De kramp trekt hielemaole vot. Hoe kan dat now?" "Ie bin dokter of ie bin 't niet," zee Lutske wies. "Kom now mar veurzichtig overaende en trek je veerder mar an, dan gaon we gewoon henne te aovendpraoten. Dan doen we de boel d'r laeter wel weer of. Alle geneeskundige krachten moe'n d'r eerst goed intrekken. En misschien kriej't dan wel nooit weer. En dan hoej' ok niet naor de dokter." "Et lopt wel mal." Lamert dee een peer tree. "Niet weer beginnen te zeuren," zee Lutske, "aanders rats ikje de hiele 133

135 boel van de huud of en dan schöt de krampje weer in 't bien. Kom op, we gaon. Ie moe'n Ieren daj' je es wat verzetten." Tegen achten stapten ze de diek uut. Lamert zo rechtop en veurzichtig as hij mar kon, doodsbenauwd dat et ei breken zo!. Et leek krek as hadde hij een bessemstok deurslokt zo rechtop leup hij. "Wat lopt Lamert toch veurzichtig," zee Wietske, doe ze daor de kaemer instapten. "Et is bek as lopt hij op eier?' "Lamert hadde kramp,' zee Lutske, "hij moet lijm wat mieden, eers schijt et d'r zo weer in." En doe gongen ze mit 'n vierend bij de taofel zitten te praoten. Om een ure of tiene begon Lamert de hieltied witter en witter om de snute te wedden en hij zee ok niet vule meer. Lutske keek Min al es wat ongemurken an. En Wietske sneuf al es. "Me denkt d'r hangt een wondere locht in huus," zee ze doe. "Ik verbele me al een Mei schoffien dak wat roeke." "Now aft zeggen," zee Aorend, "t is krek as zit d'r een dooie moes aachter et behang." Lutske zee niks en keek weer naor Lamert. "Is d'r wat, Lamert?" Jederiene keek now naor Lamert, die spierwit op 'e stoel zat. "Zo beroerd," fluusterde Lamert. "Ik vuul me toch zo slaanterig van die malle locht." "Hi'j moet even over de vloer," zee Wietske, "veurdat hij van de sokken raekt. Wi'j' wel even over de vloer, mien jonge?" "Jim mengen alles mit mij doen," zee Lamert, "as 't mar helpt." Mit 'n drienend legden ze Lamert over de vloer veur de kachel. "Veurzichtig," hiemde Lamert, "pas op mien eierkörf." "We zullen him de strik even veur weg doen en de boezeroen wat los maeken en ik zal je eerst es wat over de bost wrieven." Veurdat Lamert en Lutske wat zeggen konnen, wreef Wietske al toe. "Stop!" reup Lutske nog. "Et ei," kreunde Lamert doodongelokkig. "Et ei is al kepot. Ik vule dat de dooier me naor de naevel toedrift." Wietske keek Lutske verschrikt an. "We meugen de dokter wel bellen, jonk," zee ze, "dit liekt me niet best. Lamert het toch zokke malle buulsters onder de kleren zitten. Hij is zo pofferig as de pest. En d'r komt me toch een locht ofi" "Dat doen de siepels en de pieterselie en zo," zee Lutske. Ze stroopte Lamert in een peer haelen de hiele boei nut. "Za'k je de boel mar van de huud haelen, mien jonge?" 134

136 "Ja," kreunde Lamert. De boek van Lamert was glibberig van 't eigeel. En Wietske keek toe mit ogen as theepaanties. "Wat is dit toch allemaole?" Lutske legde beur et geval nut en scheurde ien veur iene de pleisters los. Lamert gilde et nut. "Ie scheuren me alle haor van de huud!" "Ie hebben zat," zee Lutske. "Koezen op mekaander. A'k et zachies doe, dan dot et nog vule zeerder." Aorend kwam mit een plestieken poede andraeven en een natte doek. Lamert wodde behemmeld en de eerpels en de siepels kwammen in de poede. "Ik maéke d'r morgen mitien stamppot van," zee Lutske, en ze hiften Lamert weer in de hoogte. "Hèje," zee die, "wat wodde ik toch beroerd van die ellendige locht. Ie zollen hielemaole uut de voegen raeken van alle aevensaosies." Doe greep hij Lutske inienend beet. "Lutske, griep me!" "Wat now dan toch weer?" schrok Lutske. "Kramp," goelde Lamert, "de kramp komt weer opzetten!" Mit 'n drienend sjorden ze Lamert weer over de grond en Wieteke steuf aachteruut om een vas ei. En mit een ni'je veurraod pleisters kreeg Lamert de hiele santemekliek weer op 'e bost en op 'e boek. En et was wonder, mar de kramp trok nao een peer menuten al weer vot. Doe scharrelden ze op huus an en ze beleefden een naacht zonder al te vule slaop. De dokter zee eredaegs dat et verstaandig was en hael een dokter bij zokke slimme krampanvallen. Ie hadden ok meensken, die griemden d'r zels mit omme. Mit eerpels en siepels en zo. "0k wel mit roesterige spiekers en vielen," zee Lamert. "Dat hewwe wel es op 'e tillevisie zien temeensen." De dokter schuddede et heufd en gaf et recept an Lutske. Die reisde d'r drekt mit naor de aptheek en Lamert wodde in 't smeerseltien zet. Die aovend ratste Lutske de pleisters d'r weer of. Et spul van de dokter bleek te warken. De kramp was vot en bleef vot. 135

137 Inhoold Doerak. 7 Superioriteitsdrang Een antiek geval Een schoon miljeu Jacht op zwatte honnen Schatgrevers Et theekassien De videoziekte Ambteners Een romantische hujharke An 't hapzeggen toe Van praot komt praot Gallebulten en jokpoeden Zwatte zegeuner De knien van Trien Een zaedzem maol Doempies van Dirkien Ere meensken op 'e buurt Marsmannegies Oefening iene van les iene Augurken en druppies Oolde rakkers Louis en Lucienne De reklamefoto Kramp

138