Ouders maken het verschil

Transcriptie

1 Ouders maken het verschil Resultaten kwalitatief deel evaluatie DHW IJsselland Hogeschool Windesheim 14 september 2016 Rob Bovens Lector verslaving

2 Lectoraat verslaving(spreventie) en (lokaal) alcoholpreventie jeugd Onderzoeken op terrein: Ouders en opvoeding, alcohol en sport, vrijetijdsbesteding en alcohol, inrichten toezichtsfunctie, Haltleerstraf en instroom, diagnostiek alcoholpoli, vroegsignalering, keetbezoek, methodiekontwikkeling, evaluatie lokale aanpak Hardenberg (12 onderzoeken) Noord-Veluwe (3) 2012 Twente (2) 2012 Flevoland (1) 2014 Ede (2) 2011 IJsselland (1)

3 Kwalitatieve evaluatie verandering DHW IJsselland Beleving van DHW onder festivalbezoekers jaar (Kampen en Steenwijkerland), afgerond januari 2016 Opvoedcultuur en DHW in voetbalverenigingen Raalte, afgerond mei 2016 DHW, alcoholgebruik en opvoedcultuur in gemeente Staphorst (2 onderzoeken, afgerond augustus 2016) DHW en voetbalverenigingen Hardenberg, afronding oktober 2016 Focusgesprekken/interviews jongeren en ouders in IJsselland (Zwolle, Hardenberg, Ommen), lopend Aanknopingspunten en handvatten DHW bij benadering kwetsbare jongeren in Deventer, afronding oktober 2016 Ikpas en ouders Hardenberg (conceptrapportage ligt voor in bestuurlijke begeleidingsgroep )

4 Alma Guberinic (ped) Anne Liemburg (SPH) Annemieke Hof (SPH) Anouk Stigt (ped) Bas Rientjes (SPH) Christiana Bruining (ped) Doret Botter (SPH) Esmay Horstmann (ped) Henck Holwerda (SPH) Janine Wolf (ped) Mirjam Spronk (ped) Nienke Harmsen (ped) Rina Pitai (ped) Robert van der Grift (MWD) Studenten

5 Jongeren geïnterviewd naar setting (n=51) Al deze jongeren mochten (voor zover bekend) thuis drinken voor hun 16 e jaar Nog gepland: 2 focusonderzoeken (jongeren)

6 Ouders in het onderzoek (n=39) 2 focusgesprekken afgerond (Zwolle, 10 deelnemers) (aanvullende) enquête (Zwolle, 14 deelnemers) Interviews (4, verwacht nog 6) Interviews IkPas-deelnemers (5)

7 Mate van selectiviteit? Kwalitatief onderzoek onder jongeren in specifieke settingen. Zit altijd enige selectie in Minder selectief: sportverenigingen, enquête (Zwolle), IkPas-gezinnen Kleine aantallen per onderzoekslocatie: voorzichtig dus

8 Keten (Staphorst, Hardenberg, Zwolle Locaties: schuur (zolder of afgeschermd deel), caravan, tuinhuizen Meestal buiten bebouwde kom Keetbezoek start bij 14/15 jaar Alcoholgebruik: in elke keet. Alle respondenten dronken Keet bezoekers zeggen van zichzelf dat ze meer consumeren in keet dan elders. Drankspellen naast andere spellen. Keten zijn nauwelijks brandveilig Ouders nauwelijks op de hoogte van reilen en zeilen Uitsluitend geluidsoverlast is opletpunt voor ouders Geen toezicht door ouders, in ieder geval niet op alcohol (wel overlast). Uitzondering: 1 keet (tuinhuis) in Zwolle

9 Veiligheid Ze zijn het nu aan het verbouwen, maar eerst was het zo dat er een gammele/ losse trap was en daarboven is dan een plank geplaatst en dan moest je eerst dat ding optillen en terugplaatsen als je er weer uit ging. Alleen zijn ze dat aan het verbouwen omdat het weleens mis ging. Als die plank een beetje verschoof had je direct een gat. Er is 1 deur, als je wil kun je met 20 sec uit de keet zijn. Maar stel dat er in de schuur brand uitbreekt of dat er bij de deur brand dan, ja, dan moet je door dubbelwandig glas. Dan hebben we wel een groot probleem. En ik weet ook niet of er in de schuur een brandblusser hangt. Ik heb hem in ieder geval niet gezien. Ik denk ook niet dat in alle keten brandblussers hangen. Het moet misschien eigenlijk wel. Dan wordt het wel veiliger. Het is denk ik niet verplicht ofzo. Volgens mij is dat niet overal. Het is eigenlijk meer een soort van hok, misschien dat er iets hangt ergens bij huis, maar niet in een keet. Maar het is eigenlijk wel een goede ja. Ik heb er nooit echt aan gedacht.

10 Festivals Alle jongeren drinken tijdens festival Aan bar en bij ingang wordt toezicht gehouden Er wordt gewerkt met polsbandjes/stempels Kortom: voldoende awareness bij jongeren van uitvoering DHW Maar: op festivalterrein altijd aan drank te komen (wederverstrekking) Beleving nog hetzelfde als voor wijzigingen DHW: ze kunnen immers drinken (hun woorden)! Controleurs op festivalterrein worden gemist

11 Supermarkten Geen van de respondenten krijgt nog alcohol mee in supermarkten (jongeren Staphorst) Door twee van de jongeren aangegeven dat ze het wel eens geprobeerd hebben maar het niet meekregen. De andere jongeren hebben het niet eens geprobeerd, omdat ze van anderen al gehoord hebben dat het niet mogelijk is. (ouder Hardenberg) Zij ging een feestje geven samen met een vriendin en ze waren in Duitsland wezen drank halen,. Ook een meerderjarige krijgt het niet altijd mee, als minderjarige erbij is: (jongere) Als je in de supermarkt met iemand meeloopt die meerderjarig is, krijgt diegene het niet mee. Mijn tante was een keer met haar zoontje van 4 in de supermarkt en ze haalde een kratje bier, dat kreeg ze niet mee, omdat het zoontje van 4 erbij was. Dat gaat helemaal nergens over. (ouder) als ik in de supermarkt voor mezelf iets alcoholisch mee wil nemen en mijn dochter is er toevallig bij dan krijg ik het niet mee. Dan word ik niet vrolijk.

12 Geen alcohol: Horeca (ouder) Want hier in onze regio (Hardenberg) kunnen ze bijna nergens meer heen, ze zijn allemaal weg: failliet. (ouder) ze gaan eerst ergens anders drinken voor ze uit gaan. Meestal gaan ze ook niet lang uit omdat er elders niet geschonken wordt onder de achttien jaar. Indien het de jongeren lukt om via via wel alcohol te krijgen blijven ze langer weg. (jongeren) Buiten de regio (in de grote stad) is het in uitgaansgelegenheden nog moeilijker om aan alcohol te komen. Daar wordt ook meer op bezit gecontroleerd in de gelegenheid zelf. Wel alcohol: (jongeren Staphorst) Er zijn twee uitgaansgelegenheden in de gemeente die erg populair zijn volgens de jongeren. In deze uitgaansgelegenheden is het mogelijk om aan alcohol te komen, beweren de jongeren. Vaak krijgen de jongeren het gewoon mee, en als de jongeren een indruk krijgen over dat er moeilijk gedaan wordt over de leeftijd, dan laten de jongeren een ander alcohol voor ze halen. Je vraagt gewoon iemand die je kent. Of iemand die staat aan de bar en die druk je 2 muntjes in de hand en die haalt dan drank voor je, dus je komt er altijd wel aan.

13 Sportverenigingen (voetbal) Raalte en Hardenberg Raalte (2 grote verenigingen): strikte naleving, ook elftalbegeleiders geïnstrueerd om op te letten Hardenberg: 1 vereniging strikte naleving (maar niet door het vragen om ID, want ons-kent-ons ), bij 1 lukt het op feestjes in de kantine via meerderjarigen (ondanks polsbandjes), bij 1 melden alle drie de respondenten te drinken (en het te krijgen) omdat ze bij een meerderjarig team spelen Door gesprekspartners in Raalte wordt aangegeven dat jeugd op zaterdag nu wegblijft uit kantine, maar elders drinkt

14 Verschuiving? Raalte: voetballers drinken nu ergens anders na de wedstrijd (volgens jongeren, vrijwilligers en bestuur) Staphorst: iets meer 16/17 jarigen naar verhouding in keten, langere verblijfsduur (door versoepeling horeca vermindert dit weer), startleeftijd verandert niet Festivals Kampen en Steenwijk: niet minder jongeren (kunnen toch drinken) Hardenberg: Toen werd het op een keer toen ze 17 was het geloof ik of halverwege de 17. Toen mocht het niet meer. Nou, dan heb ik helemaal dit en Mag ik het dan niet meer? En kutzooi dit en kutzooi dat. Nou en toen hebben ze dus dat foefje ontdekt, van nee: dan gaan we het anders doen. Dan gaan we bij iemand zitten thuis.

15 Houding ouders (Staphorst): alcohol hoort erbij, na het klussen. Overlast en dronkenschap vormen de grens. Ouders hebben veel vertrouwen in eigen verantwoordelijkheid en in andere ouders. Ook wel tolerantie vanwege eigen alcoholgeschiedenis in gezin (ouder Hardenberg): Maar af en toe, denk dat dat ook goed is als, ook als ouders of als vader naar m n zoon toe dat ik af en toe zeg van nou weet je we hebben vandaag iets leuks gedaan samen of we drinken nu samen een biertje, maar daar heb ik er zicht op. Uh dus uhm we hebben wel vanaf 15,5 gezegd nou weetje dat uh willen we niet altijd strak in zitten dus af en toe drink ik met hem of dan laat ik hem ook wat uh, laat ik hem uh een biertje mee drinken. (ouder enquête Zwolle): Wij hebben met alle ouders van het tuinhuis waar mijn zoon (17 jaar) komt regels opgesteld over alcohol waar alle jongens zich aan houden. Wij als ouder kopen het bier en hebben zo controle over de hoeveelheid alcohol die er wordt gedronken, wij hebben één keer in de maand overleg met de ouders en jongeren dit werkt perfect. Geen drank was geen optie want dan gaan ze wel drinken bij anderen en ben je als ouder de controle kwijt vandaar deze oplossing. Als ze zich niet aan de regels houden dan sluit het tuinhuis een poosje.

16 Maar ook Eén focusgroep Zwolle: alle vijf de ouders verbieden tot 18 jaar (ouder in enquête Zwolle): wij houden de regel achttien jaar aan. Dit omdat er een wijziging in de wet is gekomen en voor de gezondheid van het kind. Wij hebben altijd aangegeven niet jong te gaan drinken, hiervoor konden de kinderen een beloning verdienen Overall: veel ouders hanteren voor thuissituatie/keten en hokken/verjaardagen en feestdagen de 16-jaarsgrens

17 Algemene conclusies Naleving DHW in publieke domein redelijk op orde, maar kan altijd beter In regio IJsselland heerst nog steeds een stevige drankcultuur onder volwassenen en jongeren, wél een iets latere startleeftijd Thuisgebruik/keten en hokken hebben de nadruk Ouders zijn nog steeds heel tolerant t.a.v. alcoholgebruik jongeren, faciliteren zelfs het meeste gebruik Toezicht op reilen en zeilen in keten en hokken is marginaal, voornamelijk in handen van bezoekers zelf (hypothese) Gezamenlijk gebruik van ouders en jongeren alcohol op buurtfeesten, evenementen, in thuissituatie en kleinschaligheid maakt dat er relatief weinig verandering optreedt in cultuur. Heeft ook te maken met drinkgewoonten en patronen ouders zelf, positieve attitude t.a.v. gebruik

18 Aanbevelingen Ga door met beschikbaarheidsbeperking publieke ruimte Doorbreek onbedoelde onverschilligheid Autoritatieve opvoeding bepleiten Met ouders en door ouders (en jongeren). Faciliteer en stimuleer, neem niet over Begin zo vroeg mogelijk met het creëren van gezonde, verantwoorde alternatieven (voorbeeld Achterhoek). Regel organisatie daarvan professioneel Integreer praktijk en onderzoek Voorbeeld: start altijd met in kaart brengen 0-situatie. Standaardiseer en stel beschikbaar voor regionale database Kwantitatief onderzoek: gebruik vragen als: - Waar is uw kind op vrijdag-/zaterdagavond? - Weet u wat het daar doet? - Weet u met wie het is? - Weet u wie er op let? - Is er sprake van een afsprakenwerkwijze?