TOERISTISCH STIMULERINGSFONDS EN ONDERNEMERSFONDS IN SUDWEST-FRYSLAN. Technische mogelijkheden en politiek-economische context.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TOERISTISCH STIMULERINGSFONDS EN ONDERNEMERSFONDS IN SUDWEST-FRYSLAN. Technische mogelijkheden en politiek-economische context."

Transcriptie

1 TOERISTISCH STIMULERINGSFONDS EN ONDERNEMERSFONDS IN SUDWEST-FRYSLAN Technische mogelijkheden en politiek-economische context 20 februari 2014

2 2

3 TOERISTISCH STIMULERINGSFONDS EN ONDERNEMERSFONDS IN SUDWEST-FRYSLAN Technische mogelijkheden en politiek-economische context 20 februari 2014 Auteurs: Aart van Bochove Mariet Ewalts Blaauwberg Postbus EG Leiden Kamer van Koophandel Provincie Friesland

4 Voorwoord en vraagstelling 1. Toerisme in Súdwest-Fryslân 2. en de overige economie in SWF 3. De BIZ De bestaande BIZzen 4. Het Tiroler Model 5. Combinatie van BIZ en Tiroler Model als alternatief voor de toeristenbelasting 6. Een werkbare praktijk voor de toeristenbelasting 7. Reclamebelasting geschikt voor maatwerk 8. Gemeentebreed ondernemersfonds 9. Overwegingen bij een keuze Hoofdcontour Toeristische stimulering en ondernemersfonds Positie van het agrarisch bedrijfsleven 10. De vraagstelling van de Provincie Fryslân 11. De positie van het RTFM 12. De relevantie van dit rapport voor de overige Friese gemeenten 13. Analyse van gesprekken met ondernemingen over fondsvorming 14. Hoe verder? Bijlagen: - resultaten gesprekken - respondenten en begeleidingscommissie vooronderzoek - flyer: handreiking voor de oprichting van een ondernemersfonds voor de gemeente Súdwest-Fryslân

5 5

6 Voorwoord en vraagstelling In het voor u liggende rapport behandelen we een aantal verwante, maar verschillende vragen, van verschillende partijen. Die vragen zijn zich voor een deel gaan verhouden als de bekende Gordiaanse knoop. In het kort: De Kamer van Koophandel kreeg zowel uit Friese Meren als uit SWF signalen uit het overige bedrijfsleven dat er belangstelling bestaat voor een gemeentebreed ondernemersfonds. De ondernemersfederatie in SWF heeft ingestemd met een vooronderzoek. De Provincie Fryslân werkt aan de opbouw van een provinciale marketingorganisatie en wil weten welke mogelijkheden er zijn om op gemeentelijk niveau te komen tot de vorming van toeristischrecreatieve fondsen. Geld uit die fondsen kan bijdragen aan een goede verbinding tussen lokale en provinciale promotie- en marketinginspanningen en aan de opbouw van een provinciale organisatie. Vooruitlopend op de mogelijkheden die gemeentelijk beschikbaar komen, financiert de provincie al een start van Fryslân Marketing per januari De Gemeente Súdwest-Fryslân (SWF) wil antwoord op de vraag of vorming van een toeristisch stimuleringsfonds mogelijk is dat twee dingen doet : het moet leiden tot een financiële positie die voor marketing en andere doeleinden gebruikt kan worden en het kan een (onderdeel zijn van een) alternatief zijn voor de toeristenbelasting. De raad van SWF acht een alternatief (met gelijkblijvende opbrengst) voor de toeristenbelasting - waaraan niet alleen bootverhuurders en accommodaties bijdragen maar ook andere partijen die baat hebben bij toerisme bespreekbaar. De Gemeente Friese Meren volgt het onderzoek naar fondsvorming met belangstelling en steunt het initiatief van de provincie om lokale en provinciale marketing onderling te verbinden, maar doet geen uitspraken over de toeristenbelasting. De drie BIZzen in SWF voelen de constructie als te beperkend en in administratief opzicht als belastend in het ondersteunen van gezamenlijke activiteiten. Ze zijn de regeling als een gedrocht gaan ervaren en zoeken en alternatief met meer ruimte voor allianties. Ze zoeken die ruimte in de context van een gemeentebreed ondernemersfonds volgens Leids Model, naar het voorbeeld van onder meer Leeuwarden. De omstandigheden in SWF worden gecompliceerd door dat door een geïnterviewde woordvoerder van de toeristische sector het vervangen van de toeristenbelasting als een politieke toezegging wordt beleefd. Een alternatief zou de last beter moeten verdelen en een surplus moeten opleveren voor toeristische stimulering. Die verwachting gaat dus verder dan de raad heeft uitgesproken. De wens van de raad dat er een sterk samenwerkingsverband voor de toeristische sector komt, uitgesproken bij de behandeling van de Toeristische Visie in mei 2013, is belast geraakt door deze verwachting. De discussie over de toerismebelasting is een hypotheek op het samenwerkingsklimaat geworden. Dat is in Friese Meren niet het geval. In Friese meren is het draagvlak voor de toeristenbelasting evenmin groot, maar de discussie is anders gelopen 6

7 De Kamer van Koophandel Noord-Nederland heeft, met steun van de Provincie Fryslân het initiatief genomen om al deze vragen in samenhang op te pakken. De vragen zijn voor een groot deel van technische aard. Maar achter de techniek gaan andere zaken schuil: ambities, politieke motivaties, economische dynamiek. Het scheppen van een financiële positie via een fonds toeristisch of algemeen van aard en het leggen van verbindingen tussen lokaal en provinciaal is maar voor een deel een kwestie van objectieve techniek. Het is net zo goed een kwestie van visievorming, ambities peilen, proportionaliteit inschatten, dynamiek doorzien. Verder kunnen veel vragen, indien op elkaar gelegd, inderdaad tot die Gordiaanse knoop verworden. Sommige vragen moeten wellicht ook met een nee beantwoord worden of nog even in de wachtstand blijven, teneinde op een ander punt weer de dynamiek erin te houden. Voorkomen moet in elk geval worden dat iedereen op iedereen wacht. Voor het opstellen van dit rapport zijn de volgende werkzaamheden verricht: Bestudering van de belastingbasis van SWF Reflectie op de mogelijkheden van de drie bestaande financiële constructies voor fondsvorming BIZ, Reclamebelasting, Ondernemersfonds en van een mogelijke opwerking van de BIZ tot een regeling voor het gehele buitengebied van een gemeente Overleg met portefeuillehouders uit de Colleges van B&W van SWF en Friese Meren Overleg met het ondernemersplatform Recreatie en Toerisme De Friese Meren Overleg met het bestuur van de ondernemersfederatie in SWF Overleg met de BIZ-besturen uit Sneek en Bolsward Overleg met de paritaire begeleidingscommissie van ambtenaren en ondernemers Interviews met een 14-tal grotere ondernemers Overleg met het bestuur van LTO-SWF. Voor de betoogtrant in dit rapport hebben de interviews nog een beperkte waarde. Maar ze maken wel duidelijk dat de crux van dit rapport het zoeken naar verbindingen tussen de toeristische sector en de overige lokale economie en het opschalen van de promotie en marketing buiten de toeristische sector aardig gespiegeld worden. Er bestaat op veel meer plaatsen een behoefte aan verbreding, opschaling en kwaliteitswinst. Mogelijk hangt dat momentum samen met de gemeentelijke herindelingen. De ondernemersorganisaties zijn zich aan het herpositioneren, zien nieuwe grenzen en kijken daar weer over heen. In die zin gaat dit rapport niet alleen over de techniek van een fonds, maar ook over nieuwe kansen in de organisatie van de economie. We bouwen het verhaal op vanuit de Gemeente SWF. De andere casusposities komen in het kielzog van SWF aan de orde. 7

8 1. Toerisme in Súdwest-Fryslân Toerisme is een belangrijke sector voor Súdwest-Fryslân. In directe zin gaat het om 10% van de arbeidsplaatsen (in de gastvrijheidindustrie), in indirecte zin (bijvoorbeeld detailhandel) om nog meer. Op het platteland neemt die betekenis nog veel verder toe. Het toerisme levert een onmisbare bijdrage aan de leefbaarheid van de landelijke clusters van de nieuwe gemeente en aan de cultuurhistorische verscheidenheid. Het toerisme is de meest iconische bedrijfstak van SWF en bepaalt mede de identiteit van het gebeid. SWF zonder toerisme, is ondenkbaar. Dat verklaart waarom ook niet-toeristische ondernemers een rol hebben wanneer het gaat om een doorontwikkeling van de toeristische sector. De forse opbrengst van de toeristenbelasting is een symbool voor de omvang van de sector en de druk van de toeristen op de ruimte. Met een miljoen overnachtingen per jaar en nog eens een miljoen passagiers in gehuurde boten is toerisme groot in SWF. Die twee miljoen verblijvers brengen 1 euro per persoon op: een bijdrage van 2 miljoen aan de onderhoudskosten van de openbare ruimte en de infrastructuur. Ter vergelijking: de stad Leiden met inwoners een slag groter dan SWF krijgt overnachtingen te verwerken (waarvoor per gast overigens 2 euro wordt afgedragen). Dat zijn voor het overgrote deel hotelovernachtingen van academische en congres-toeristen, die nauwelijks aanspraak maken op publieke voorzieningen. We gaan straks overigens uitgebreid in op de toeristenbelasting, op de ervaren unfairness ervan en op mogelijke alternatieven. Toeristen worden steeds veeleisender. Dat vergt een kwaliteitslag. Er is ondernemerschap nodig, professionaliteit, vermogen tot samenwerken, innovatiekracht en gezamenlijke marketing. SWF koestert de ambitie om de meest gastvrije gemeente van Nederland te worden met een authentiek aanbod en met goede verbindingen en ontsluitingen tussen stad en land, land en water, binnenwater en buitenwater, cultuur en natuur. Dit rapport gaat uit van de noodzaak tot versterkte samenwerking. Die noodzaak is al beschreven in de Ontwikkelvisie van de nieuwe gemeente en in de Visie Toerisme en Recreatie. SWF is een fusiegemeente. Dat gaat ook gelden voor de buurgemeente Friese Meren. De vorming van deze twee nieuwe gemeenten maakt het probleem van een afwezige regionale marketing zichtbaar. Marketing is belangrijk, gezien het gewicht van het toerisme en de recreatie in de regionale economie. Er zijn ideeën genoeg, maar de marketing is op dit moment versnipperd, zoals ook de Ontwikkelvisie signaleert. Het gaat niet alleen om de enge marketing, in de zin van werving en begeleiding van toeristen. Het gaat ook om nieuwe productontwikkeling, om samenwerking van ondernemers binnen de toeristische sector en om een goede belangenbehartiging van de sector naar derde partijen, waaronder de lokale overheid. Omdat veel toeristisch ondernemerschap op dit moment betrekkelijk marginaal en kwetsbaar van karakter is, gaat het ook om het stimuleren van ondernemerschap. En dat allemaal met betrokkenheid van en een transparante aansturing door de ondernemers. Een regie voor en door ondernemers. 8

9 Het onderwerp van dit rapport is niet de samenwerking zelf, maar de mogelijkheden voor een stimuleringsfonds als instrument voor samenwerking. Het fonds moet de ondernemers op toeristischrecreatief gebied van een financiële positie voorzien, zodat ze slagkracht kunnen maken. Het zoeken is naar een grondslag voor een toeristisch stimuleringsfonds. Waar we in dit rapport over marketing en / of stimulering praten, verwijzen we steeds naar een fonds met een brede doelstelling, onder regie van het toeristisch bedrijfsleven zelf. De toeristische brancheorganisaties en het gemeentebestuur van SWF willen weten of een publieke heffing een heffing uit het fiscaal instrumentarium van het gemeentebestuur een passende weg is om tot zo n fonds te komen. 9

10 2. en de overige economie in SWF De vraag gaat dus in eerste instantie uit naar een toeristisch fonds. Maar er speelt meer. Net als elders in het land, zijn niet-toeristische ondernemers in SWF in gesprek over het organiseren en financieren van gezamenlijke belangen. Dat kan op de bedrijventerreinen gaan om parkmanagement, bundeling van inkooprelaties, onderhoud, beveiliging, verduurzaming, acquisitie en andere zaken. In winkelgebieden gaat het om promotie (waaronder de bijna spreekwoordelijke Sinterklaasintocht), evenementen, customer loyalty programma s, samenwerking met culturele instellingen, en noem maar op. In de zorg gaat het om gezonde wijken, preventie, samenwerking met het onderwijs en andere doelen. Ook gaat het steeds vaker om het financieren en structureren van meer abstracte zaken, zoals het versterken van de onderhandelingspositie van ondernemers, de lobby- en informatiefunctie, professionaliseren van de verenigingen, het zelfbeheer van werkgebieden en de regie over de omgeving, de emancipatie van de ondernemer, de maatschappelijke verantwoordelijkheid. Er zijn als resultaat van de samenwerkingsbereidheid inmiddels drie BIZzen in SWF. Maar de ondernemers ervaren de regeldichtheid van de BIZ als een belemmering voor intensivering van de samenwerking. Ze zoeken een andere vorm. Daarnaast zijn er uit eerdere discussierondes en via de kamer van koophandel signalen van bedrijventerreinen dat er gezocht wordt naar middelen voor parkmanagement en werd vanuit de zorgsector bekend dat er gezocht wordt naar meer verbindingen met de omgeving gezocht wordt. Die signalen zijn in het onderhavige onderzoek bevestigd, zie daarvoor met name paragraaf 12. Het samenwerkingsklimaat in het lokale bedrijfsleven is aan de ene kant maar matig: de rendementen zijn schraal, veel ondernemers moeten hard knokken om overeind te blijven, de neiging is groot om op het eigen erf te blijven. Aan de andere kant is het samenwerkingsklimaat ook weer beter althans anders dan het enkele jaren geleden was. Sommige delen van de economie, zoals de vastgoedmarkt, moeten opnieuw worden uitgevonden. Er zijn veel zekerheden verdwenen, er is weinig houvast. Dat schept ook wel weer de omstandigheden waarin voorstellen voor iets nieuws kunnen worden gedaan. Het is daarbij zaak de veelzijdigheid van dit soort collectieve financieringen in de gaten te houden. Veel ondernemers slaan bij het horen van een voorstel voor een gezamenlijke financiering direct aan het rekenen: hoeveel kost het en hoeveel krijg ik er voor terug? Anderen zien hun belangen meer in een lange termijn perspectief en gaan er van uit dat een goede en gezamenlijke organisatie uiteindelijk in het belang van iedereen is. Het hele scala van argumenten mag aan de orde komen. Het is al met al zaak om de zoektocht naar een toeristisch fonds te verbinden met deze context. Alleen maar naar het toerisme kijken, zou leiden tot een onnodige isolering van het toerisme ten opzichte van de rest van de economie. Maar alleen maar naar de breedte kijken, zou weer ten koste gaan van het initiatief dat gemeente en ondernemers juist voor deze sector aan het nemen zijn. Het is dus een kwestie van balans zoeken. Eigenlijk hoort een discussie over fondsvorming ook bij die ambities te beginnen: wat willen de ondernemers bereiken, al dan niet in samenhang met het overheidsbeleid? Maar bij de veelzijdige vraagstelling die nu voorligt, bestaat de kans dat de deelnemers aan de discussie langdurig om elkaar heen draaien zonder een gemeenschappelijke lijn te raken. Er is behoefte aan trechtering. En die trechtering kan via de techniek verlopen: wat kan er technisch en fiscaal eigenlijk allemaal? 10

11 3. De BIZ Sinds enkele jaren is er op experimentele basis een wettelijke regeling om tot een gebiedsgerichte businesstax te komen, de zogenaamde BIZ. Kenmerk van de BIZ is zijn gebiedsgerichtheid: een BIZ kan tot op postcodeniveau bepaald worden en binnen dat gebied kunnen zelfs weer sectorale uitzonderingen gemaakt worden. Er zijn bij gevolg veel mini-bizzen tot stand gekomen. De hoogte van de heffing wordt gerelateerd aan de WOZ-waarde. De BIZ wordt alleen betaald door de huurders van een zakelijk onroerend goed. Alleen bij leegstand wordt de heffing verlegd naar de eigenaar. Omdat het aantal schouders dat de lasten draagt beperkt is, kan de last per heffingsplichtige oplopen. De regeling stelt complexe, getalsmatige draagvlakeisen, vast te leggen via een schriftelijke stemming onder de gebruikers en eigenaren van de panden. Die bepalingen zijn zowel voor de gemeente als voor de vrijwilligers-bestuurders van sommige terreinverenigingen lastig en zeer bewerkelijk in de uitvoering. Juist de wat verouderde terreinen met een behoorlijke omvang en een diversiteit aan bedrijventypes en veel freeriders staan voor bijna onneembaar hoge drempels. De BIZ is vooral geschikt voor gebieden waar al een hoge mate van samenhang is. De experimentenwet staat bestedingen in de BIZ-gebieden toe in de sfeer van schoon, heel en veilig in de openbare ruimte en in het verlengde van de taken van de gemeente. In de BIZ-regeling stelt de gemeente vast welke partij de middelen beheert. Die partij moet uitsluitend het beheer van die middelen als doel hebben en mag niet dubbelen met een gewone ondernemersvereniging. In het voorjaar van 2013 is door bureau Berenschot een evaluatie van de BIZ opgesteld. In de aanloop naar de evaluatie, heeft de Gemeente SWF zich zeer ingespannen om de bruikbaarheid van de BIZ te vergroten. En Berenschot heeft versoepelingen in de draagvlakeisen, versimpeling in de regelgeving en verruiming in de besteding voorgesteld. Inmiddels is een wetsontwerp ter vervanging van de experimenteerwet naar de Tweede Kamer gestuurd. De minister blijkt de aanbevelingen van Berenschot voor een groot deel niet te volgen. Op het cruciale punt van de bestedingen is in eerste instantie alleen een verruiming ogenomen in de zin dat ook de digitale ruimte als openbare ruimte wordt gezien. Daardoor kunnen ook meldpunten en dergelijke onder de strekking van de BIZ komen. Pas recent is na een internetconsultatie door de VNG een tweede verruiming opgenomen: ook economische ontwikkeling behoort nu tot de bestedingsmogelijkheden uit de BIZ. Of daarmee promotie en marketing in zicht komen, is nog niet duidelijk. De Memorie van Toelichting suggereert van wel, maar marketing en promotie kunnen in de kern ook als private taken getypeerd worden die niet in het verlengde van de gemeentelijke taken liggen. Daar kan een juridisch discours over komen. De kans dat het parlement het wetsontwerp om zal gooien, is beperkt. Bij de parlementaire behandeling van de experimenteerwet bleek de Tweede Kamer eerder bij te dragen aan de regeldichtheid dan aan de ondernemingsvrijheid van de BIZ. Er werd bijvoorbeeld een punt gemaakt van een bezwaarmogelijkheid tegen een bestedingsvoorstel van het BIZ-bestuur. Er is in het huidige politieke klimaat op landsniveau niet heel veel gevoel voor de percepties van het lokale ondernemerschap. Bovendien is niet bekend wanneer die parlementaire behandeling plaats vindt. Je kunt, met de grillige agendavoering van de Tweede Kamer, nergens op bouwen. We moeten het na 1 11

12 januari 2015 dus met een hoge mate van waarschijnlijkheid doen met een licht gewijzigde versie van de experimenteer-biz. Nu heeft het LEI een Advies BIZ-buitengebied uitgebracht. De vraagstelling voor dit advies is verwant met die van SWF: is een BIZ voor alle toeristisch gerelateerde bedrijven in het buitengebied een alternatief voor de Toeristenbelasting? Enkele constateringen uit het rapport: Binnen de bestaande wetgeving over de toeristenbelasting kan de gemeente een bepaald gebied vrijstellen van deze belasting. Met die mogelijkheid is tot op heden nergens ervaring opgedaan. De gemeente zou tot een vrijstelling over kunnen gaan, wanneer de ondernemers in dat gebied zelf om een BIZ vragen. Een BIZ voor het hele buitengebied is bij de huidige wetgeving niet mogelijk. We gaan zo meteen na of de BIZ een realistisch alternatief is voor de toeristenbelasting. Lastig is in elk geval dat ondernemers in een gebied die nu geen toeristenbelasting betalen, in meerderheid moeten instemmen met een vervangende belasting waar ze wel aan meebetalen en die geheel terugvloeit naar de algemene middelen van de gemeente. Los van de technische complicaties, is de belangstelling voor een als TIZ vormgegeven BIZ in SWF zelf beperkt. Het toeristisch bedrijfsleven is, voor zover nu inzichtelijk, verdeeld. Voor zover er bereidheid is om over fondsvorming te discussiëren, is er niet nu al een voorkeur voor de sectoren die aan een dergelijk fonds moeten bijdragen. Zowel in de toeristische sectoren als daarbuiten zijn stemmen (hoofdstuk 12) dat marketing een zaak is van alle ondernemingen: de zorg voor een goed ontsloten, door de inwoners gedragen en goed gepromote bedrijfsomgeving raakt alle ondernemingen. Er lijkt bovendien enige steun te zijn voor de gedachte dat SWF niet op eigen houtje aan toeristische marketing moet gaan doen, maar moet aansluiten bij de kracht van het merk Fryslân. In de buurgemeente Friese Meren is dat inmiddels expliciet uitgesproken (zie paragraaf 11). Er lijkt enige steun te zijn voor de ambitie die de Provincie Fryslân met de eigen vraagstelling voor dit rapport heeft neergelegd. De bestaande BIZzen SWF heeft drie BIZzen: een in de binnenstad van Bolsward, een op het bedrijventerrein in Bolsward en een in de binnenstad van Sneek. De twee Bolwarder BIZzen zijn opvolgers van het gemeentebrede ondernemersfonds op WOZ-basis dat de oude Gemeente Bolsward had. In de nieuwe gemeente SWF bleek dat fonds niet te handhaven. Daarop hebben de ondernemers in Bolsward een succesvolle poging ondernomen om een BIZ op te richten. Sneek had geen ondernemersfonds, maar ook daar kwam de BIZ tot stand nadat een initiatief tot een gemeentebreed fonds was vastgelopen, onder meer op gebrek aan draagvlak in de landbouw en in de gemeenteraad. De drie BIZ-besturen zijn zeer kritisch over de regeling. Er is een aantal bezwaren: 12

13 De regeling is te ingewikkeld, een gedrocht, vergt teveel vergaderen en afstemming, laat teveel gemeentelijke bemoeienis toe, werkt met een onrealistische begrotingstermijn van vijf jaar Het palet aan mogelijke bestedingen is te beperkt. Zelfs met de nieuwste verruimingen blijft er een beperking in zitten en kunnen plannen nog steeds niet flexibel en snel gemaakt worden Het aanwijzen van bepaalde groepen of gebieden klopt niet met de gezamenlijkheid die veel ondernemersbelangen eigen is. Marketing moet je gezamenlijk doen en niet overlaten aan een of twee sectoren. Er moet wettelijk na enkele jaren weer een nieuwe draagvlakpeiling plaatsvinden. Op dit moment is het twijfelachtig of die gehaald gaat worden. Ondernemers zien te weinig vooruitgang. Terugvallen op de oude verenigingscontributie met de problematiek van freeriders, is bij het wegvallen van de BIZ is geen optie. Het Leeuwarder voorbeeld van een gemeentebreed ondernemersfonds is inspirerend. Leeuwarden bouwt met het LOF echt, er wordt meer en beter ondernomen. Leeuwarden heeft ons ingehaald in evenementen en organisatie. De ervaringen van de drie BIZzen in SWF onderschrijven de beeldvorming dat de BIZ een geschikte regeling is wanneer reeds goed georganiseerde ondernemers in een compact gebied bijvoorbeeld een bedrijventerrein een beperkte opgave bijvoorbeeld een private bijdrage aan de revitalisering van de openbare ruimte willen financieren. Als je echt wilt ondernemen een goede structuur opbouwen, organisatie- en innovatietalent uitlokken, gebiedsoverstijgende belangenbehartiging en marketing, een betere onderhandelingspositie, aanstellen van ondersteunende capaciteit, vrijdom van regels en voorschriften is de BIZ niet geschikt. De BIZ-besturen zien de BIZ niet als een goed uitgangspunt voor toeristische fondsvorming ( houdt niet aan de TIZ vast, dat gaat niet werken ). Een gemeentebreed fonds is een betere omgeving voor een toeristisch (sub-)fonds, verbonden met een verbreding van de marketing. De BIZ-besturen zijn bereid de BIZ in te ruilen voor een gemeentebreed fonds. Onder twee condities: de opbrengst van het fonds moet voor hun werkgebieden tenminste gelijk zijn aan de huidige BIZopbrengst; en de non-substitutie afspraak met de gemeente moet duidelijk zijn. 13

14 4. Het Tiroler model Het net genoemde LEI-rapport bevat een interessante bijdrage over de Tourismus Interessentenbeiträge in Oostenrijk. In Oostenrijk bestaat een wet die de Bundesländer in de gelegenheid stelt om een belasting te heffen op bedrijven naar de mate waarin zij profijt hebben van het toerisme. De opbrengst is geoormerkt en mag alleen besteed worden aan het onderhouden en versterken van de toeristische infrastructuur en aan promotie. 5% van de lokale opbrengst wordt afgedragen aan regionale activiteiten, de rest blijft lokaal. De belasting is een percentage van de omzet. Een voorbeeld: Groep Voorbeelden van bedrijven Percentage 1 Verblijfsrecreatie, verhuur 0.50 wintersportuitrusting, plezierrondvaart, souvenirverkoop, casino s 2 Restaurants, café s, 0.35 vakantiewoningverhuur, fitnesscentra, zwembaden 3 Banken, sporthallen, 0.20 motorvoertuigenverhuur, taxibedrijven, drankautomatenexploitatie 4 Kappers, bakkers, slagers, reclame en 0.15 jaarbeurzen, verzekeringsagenten 5 Fotografen, elektriciens en 0.10 elektronicazaken, benzinepomphouders, bouwwezen, autogarages 6 Meubelmakerijen, metaalproductie, 0.05 autohandels, fotomodellenbureaus 7 Muziekinstrumentenmakers, dansscholen, schoolboekhandels, vleesverwerkers, internetverkoop, kerstboomhandels 0.00 De Interessentenbeitrag is geen alternatief voor de toeristenbelasting die is immers een algemeen dekkingsmiddel, terwijl de Interessentenbeitrag naar de toeristische stimulering gaat. Wel is de Beitrag een doordachte manier om alle toeristisch belanghebbenden aan die stimulering te laten meebetalen. In Oostenrijk is afzonderlijke wetgeving om het Tiroler Model mogelijk te maken. 14

15 5. Combinatie van BIZ en Tiroler Model als alternatief voor de toeristenbelasting Op 8 oktober 2013 is een nieuwe versie verschenen van de ontwerpwet voor de BIZ. De wet is verruimd ten opzichte van de versie van juli. In deze nieuwste versie is economische ontwikkeling als doel van de wet toegevoegd. De wet formuleert het zo: De BIZ-bijdrage is een belasting die strekt ter bestrijding van de kosten die verbonden zijn aan activiteiten in de openbare ruimte, die zijn gericht op het bevorderen van de leefbaarheid of de veiligheid in de bedrijveninvesteringszone of de ruimtelijke kwaliteit of de economische ontwikkeling van de bedrijveninvesteringszone De memorie van toelichting meldt dat deze wijziging is opgenomen als reactie op een internetconsultatie, die heeft plaatsgevonden nadat de vorige versie van de wet naar de Raad van State is gestuurd. De memorie noemt het versterken van het zelforganiserend vermogen, bepaalde vormen van gebiedspromotie en de inzet van een park- of winkelstraat manager als voorbeeld. De doelen van de BIZ zijn nog steeds limitatief. Het laatste woord bij de bestedingen blijft berusten bij de gemeenteraad. Het LEI stelt voor om in een pilot te onderzoeken of het Tiroler model (de Interessentenbeitrag ) op enige manier in de nieuwe BIZ zou passen. Met het oog op de nieuwe doelstelling van economische ontwikkeling zou de BIZ mogelijk als beginstuk van een toeristisch stimuleringsfonds gebruikt kunnen worden. De gemeenten SWF en Steenwijkerland zouden zich goed lenen voor een pilot. Hoe kunnen we de levensvatbaarheid van zo n pilot beoordelen? In de eerste plaats: de pilot zou moeten gaan om een gemeentebreed fonds voor de toeristische sector. Dat is op zich niet de bedoeling van de BIZ: de BIZ is voor gebiedsgerichte initiatieven (bedrijventerrein of winkelgebied). Maar de tekst van de wet sluit niet uit dat gebiedsgericht ook als gemeentebreed gezien kan worden. Artikel 2 van de wet maakt vervolgens een sectorale verfijning mogelijk, althans op papier: Het tarief van de BIZ-bijdrage () kan voor verschillende categorieën niet-woningen verschillende worden vastgesteld waarbij onder meer de vestigingslocatie, de bestemming van de onroerende zaak en de branche of sector van de bijdrageplichtige () in relatie tot het belang van de gebruiker / eigenaar bij de activiteiten in aanmerking genomen kunnen worden. Er kunnen in theorie dus verscheidene groepen belanghebbenden worden vastgesteld, die per groep een ander tarief opgelegd krijgen. Het LEI stelt vast dat om in de buurt van een pilot te komen, eerst een mechanisme ontwikkeld moet worden om de verschillende belangengroepen te onderscheiden. Over het kwantificeren van het belang dat een bedrijf heeft bij een gemeenschappelijke voorziening kan natuurlijk uitgebreid gediscussieerd worden. Weliswaar is het in Oostenrijk gelukt om tot een indeling te komen, maar die kan niet zomaar gekopieerd worden. En bij een gemeentebrede toepassing van de BIZ-wet zal de bezwaargevoeligheid toenemen. Bij een gebiedsgerichte toepassing is het criterium wel duidelijk: je bedrijf zit wel of niet in dat gebied. Maar bij een gemeentebrede sectorale toepassing van de wet is veel meer discussie mogelijk. 15

16 Overigens spreekt het LEI over een pilot voor het buitengebied. Dat is wellicht weer wat minder handig, omdat veel mede-baat-hebbenden zoals horeca en winkels juist in de bebouwde kom zitten. Een ander verschil tussen het Tiroler Model en Nederland is de heffingsgrondslag. In Tirol berust de Interessentenbeitrag op omzetcijfers, in de Nederlandse BIZ gaat het om een tarief op basis van de WOZwaarde. De Gemeente Steenwijkerland, het LEI en het Ministerie van Economische Zaken zijn nu met elkaar in gesprek over ene rekenmodel, waarin ook andere heffingsgrondslagen (bijvoorbeeld omzet en locatie) aan de orde zullen komen. Voor Nederland zou zo n nieuwe heffingsgrondslag een wetswijziging vergen. De vraag is of daar parlementaire animo voor is, zo kort na het afschaffen van publieke heffingen op de sectorale productschappen. Een laatste verschil met Oostenrijk is dat de Interessentenbeitrag gewoon wordt opgelegd. De BIZ gaat uit van een draagvlakpeiling, een soort niet-vrijblijvende vrijwilligheid. Maar in theorie is het mogelijk om de BIZ te gebruiken voor invoering van het Tiroler Model. Stel dat naast de omstreeks 10% van het woz-areaal die direct bij de toeristische bedrijvigheid betrokken is nog eens ruim genomen - 15% uit de overige economie betrokken wordt, dan zou die 25% in enkele categorieën van oplopend belang ingedeeld kunnen worden met een oplopende BIZ-bijdrage. Er zou dus een bestand samengesteld kunnen worden van alle toerisme-gerelateerde bedrijven in SWF, ingedeeld op basis van belang bij het toeristisch stimuleringsfonds. Per belangengroep wordt een verschillend tarief bepaald op basis van de woz-waarde. Het is zeer bewerkelijk en vergt veel discussie en arbitrage, maar het is te doen. Vervolgens moet binnen dat bestand een peiling gehouden worden conform de draagvlakvereisten van de BIZ-wet. Is het een reële verwachting dat die peiling positief uitvalt? Laten we naar de inzet kijken. In SWF is het toeristisch stimuleringsfonds als alternatief voor de toeristenbelasting op de kaart gezet. De opbrengst van de toeristenbelasting bedraagt 2 miljoen euro. Bij het uitrollen van het Tiroler Model in de wettelijke omgeving van de BIZ, zou dus door omstreeks 25% van het areaal 2 miljoen euro extra opbrengst op WOZ-basis moeten worden opgebracht. Dat is gemiddeld 363 euro per ton WOZ-waarde. Voor het betrokken areaal betekent dat een BIZ-bijdrage die iets groter is dan de huidige totale ozb-afdracht. De ergernis van de toeristenbelasting wordt weggenomen bij de botenverhuurders en de aanbieders va accommodatie. Zij kijken echter wel aan tegen een verdubbeling van de ozb, net als de collegaondernemers die voorheen geen toeristenbelasting betaalde. De rekensom maakt duidelijk dat er iets bijzonders gedaan wordt met de BIZ. De opbrengst van de huidige BIZzen ligt volgens de Berenschot-evaluatie doorgaans tussen de en de euro. Het hoogste tarief is voor zover bekend 120 euro per ton woz-waarde (op een zeer compact terrein met hoge eigen investeringen). Een sectorale BIZ van 2 miljoen op basis van een afdracht van (gemiddeld) 363 euro per ton WOZ-waarde, is een bijzondere uitvergroting. Wellicht nog lastiger is dat er financieel nog niets gebeurd is. De gemeente krijgt een opbrengst van 2 miljoen, maar uit een ander bron (en met zeer hoge perceptiekosten). Er is verder nog geen euro extra om in toeristische stimulering te investeren. Om aan extra geld te komen, zou de BIZ-heffing nog verder omhoog moeten. 16

17 Het is niet goed voorstelbaar dat een dergelijk construct als voorstel in het kader van de BIZ op voldoende draagvlak zal gaan steunen. In SWF wordt het door enkelen binnen de sector als een politieke toezegging ervaren dat er een alternatief voor de toeristenbelasting gaat komen. Wanneer we daar nu van afzien en het niet over de hele toeristenbelasting hebben maar slechts een deel onder een Tiroler Model zouden brengen zou het dan anders uitpakken? Een bescheiden begin zou zijn om de toeristenbelasting met 10% te verlagen. Dan moet twee ton uit het Tiroler Model gehaald worden ter compensatie. Dat is al meer dan er nu in de drie BIZzen in SWF omgaat. Terwijl een tariefsverlaging van 10% door de betalers van de toeristenbelasting amper als een tegemoetkoming zal worden ervaren. We gaan nog iets meer vanuit een vogelperspectief kijken naar de combinatie van de BIZ en het Tiroler Model als basis voor een alternatief voor de toeristenbelasting. Volgens de VNG zijn er landelijk op dit moment 72 gemeenten met een Reclamebelasting. Die brengt 21 miljoen euro op. We telden de opbrengst van de 112 BIZzen als maximaal 11 miljoen. En er zijn omstreeks 25 gemeentebrede ondernemersfondsen, waarin gezamenlijk omstreeks 16 miljoen omgaat. Daar staat volgens het CBS een landelijke opbrengst van de toeristenbelasting tegenover van 162 miljoen. Achter elke BIZ en achter elk fonds hoe klein ook gaat een verhaal schuil van draagvlakschepping, lokale discussies, overwinnen van weerstand, overtuigen van gemeenteraden, schrijven van plannen. Laten we er for the sake of the argument eens van uitgaan dat de toeristenbelasting met een derde deel wordt teruggedrongen. Dat betekent dus dat er 54 miljoen elders moet worden gevonden. Dat is meer dan het totaal van reclamebelasting, ondernemersfondsen en BIZzen thans bedraagt. En over elke euro uit die 54 miljoen moet gediscussieerd en gepeild worden. Dat is een up hill battle. En de opbrengst van die up hill battle is alleen maar een beperkte herverdeling van de last, niet een voeding van een stimuleringsfonds. Voor Friesland pakken deze cijfers nog extremer uit. Naar landelijke maatstaven zijn de woz-waarden in Friesland laag en is opbrengst van de toeristenbelasting juist hoog. De plek van de toeristenbelasting op de gemeentelijke begrotingen is in Friesland veel prominenter dan elders in het land. Nu kan er in de toekomst gekeken worden naar andere parameters voor een heffing, bijvoorbeeld de locatie van een pand (midden in een toeristisch gebied of ergens anders) of naar de omzet per bedrijf. In de Gemeente Steenwijkerland wordt overwogen om een rekenmodel te ontwikkelen met meer parameters. Het voorbeeld daarbij is een verhuurder van fietsen voor toeristen, op basis van de woz-waarde betaalt hij nauwelijks mee aan welk fonds ook maar: de bedrijfswaarde zit niet in het pand, maar in de fietsen. Omzet of locatie zouden aanvullende parameters zijn om de baathebbende ondernemingen te belasten. Mogelijk zou een rekenmodel kunnen leiden tot een verfijning van de BIZ-regeling, die dan overigens een wettelijk traject moet doorlopen. 17

18 Het risico bestaat dat een verdere verfijning van een toch al als complex ervaren wet (met een zeer beperkte opbrengst) nog werkbaar is. Wellicht lokt zo n verfijning vooral een cultuur van tellen en calculeren uit in plaats van een cultuur van kansen identificeren en nieuw ondernemerschap aanboren. Dat zou in Steenwijkerland uitgetest kunnen worden. Maar voor het opbrengstpotentieel maakt dat niets uit: dat blijft ook met andere parameters beperkt. 18

19 6. Een werkbare praktijk voor de toeristenbelasting De vorming van een lokaal toeristisch-recreatief stimuleringsfonds is dus geen oplossing voor de toeristenbelasting. Hoe kan de toeristenbelasting dan wel worden aangevlogen? Er moet in elk geval iets gebeuren. In de beleving van één van de woordvoerders van de toeristischrecreatieve sector bestaat al drie jaar lang een toezegging dat de toeristenbelasting vervangen zal worden door een stimuleringsfonds. Op die toezegging is geen actie ondernomen. En naar we net betoogd hebben, is er geen technische grond om het probleem snel op te lossen. Er moet rekening mee gehouden worden dat er vanuit de sector weerstand zal komen tegen de mogelijke komst van een algemene ondernemersfonds. De bijdrage van de sector aan dat fonds is slechts een fractie van de toeristenbelasting en een gemeentebreed fonds biedt de toeristische ondernemers de mogelijkheid voor nieuwe alliantiemogelijkheden. In de overige economie wordt de gemeentelijke nadruk op toeristische stimulering als aanjager van de vorming van een fonds overigens niet altijd begrepen; of zelfs aangevochten. De discussie over het Toeristisch Huis overtuigt niet. Er is bereidheid om samen te werken met de toeristische sector, maar ook arbeidsmarkt, onderwijs, techniek, industrie worden stellig als thema s gezien die meer samenwerking vergen. Ooit is de toeristenbelasting mogelijk gemaakt door de analyse dat toeristen als tijdelijke inwoners een beslag leggen op de voorzieningen in een gemeente en dat het dus fair is dat zij ook meebetalen. De toeristenbelasting is zo bezien de tweelingbroer van de onroerend zaak belasting voor bewoners. Het lokale belastinggebied is in Nederland naar internationale maatstaven klein. Het overgrote deel van de overheidsinkomsten wordt als rijksbelasting geheven. Dat er toch nog een lokaal belastinggebied over blijft, komt voort uit een visie op burgerschap en legitimatie: een lokale belasting zorgt voor een band tussen de lokale overheid en de belastingbetaler. Maar het maatschappelijk draagvlak voor de tweeling van ozb en toeristenbelasting is aan het afkalven. In plaats van legitimatie en burgerschap, zijn ze steeds meer een bron van ergernis en afstand tussen overheid en belastingbetaler geworden. De wetgever heeft daar a; een vergaande conclusie aan verbonden. De ozb voor huurders van woningen is een aantal jaren geleden afgeschaft. De gemeenten zijn voor het wegvallen van die inkomstenbron gecompenseerd in de uitkering uit het gemeentefonds. Materieel gesproken is er een belasting verlegd: van lokaal naar landelijk. Er resteren nu nog drie heffingen in de ozb: een voor de eigenaren van woningen, een voor de gebruikers van niet-woningen en een voor de eigenaren van nietwoningen. Terwijl de eigen inwoners voor zover ze huurder zijn geen belastingband meer met hun gemeentebestuur hebben, hebben de tijdelijke bezoekers dat wel. Dat is steeds meer gaan schuren. De ondernemers die verantwoordelijk zijn voor de inning van de toeristenbelasting zetten hun ergernis vaak om in het apart vermelden van de toeristenbelasting op de rekening, om duidelijk te maken dat ze zich er van distantiëren. Buiten de kring van toeristische ondernemers wordt dat als anti-reclame gezien: een ondernemer moet zijn klanten niet lastig vallen met zijn kostenopbouw. Een klant gaat bij het boeken van een kamer uit van een 19

20 all-in prijs. Een afzonderlijke toeslag voor de toeristenbelasting is een nare verrassing, die eerder op de ondernemer terugslaat dan op de gemeente. Het is een verlies-verlies-situatie. Het komt voor dat gemeenten de toeristenbelasting afschaffen, maar die mogelijkheid bestaat alleen wanneer het om een relatief kleine opbrengst gaat. Dat is in Friesland niet het geval: de opbrengst van de toeristenbelasting kan niet gemist worden. In SWF bedraagt de toeristenbelasting 29% van de ozbopbrengst voor niet-woningen (net als in De Friese Meren). Ter vergelijking: in Leiden is de opbrengst van de toeristenbelasting 3.5% van de opbrengst van de ozb voor niet-woningen. Bovendien is de gemeente gehouden aan de met het kabinet afgesproken macronorm: een politiek akkoord dat de ozb slechts volgens de trend mag stijgen (met uitzondering van een eventuele verhoging vanwege de komst van een ondernemersfonds). Aan de orde is dan een dubbelstrategie die veel gemeenten in den lande zijn gaan voeren: Maak zichtbaar wat de gemeente met de opbrengst doet. Maak, met andere woorden, inzichtelijk hoeveel geld de gemeente besteedt aan voorzieningen die primair een toeristisch-recreatief belang hebben. En deel die informatie met de toeristische sector. Ontwikkel een gezamenlijke regie over deze voorzieningen van gemeente en ondernemers. Laat bij wijze van spreken aan ondernemers de keuze tussen bankjes aan het water plaatsen of promotie. Het deel van de gemeentebegroting dat besteed wordt aan toerisme en recreatie, gaat na verloop van tijd functioneren als een publiek-privaat stimuleringsfonds. Een praktisch voorbeeld. In Leiden was de opbrengst van de toeristenbelasting vanouds veel kleiner dan in Friesland, maar de ergernis was identiek. De belasting werd ingezet als algemeen dekkingsmiddel en werd regelmatig verhoogd om een gat in de begroting te stoppen. De eerste stap om uit de ergernis te komen was het leggen van een link tussen de belastingopbrengst en de gemeentelijke subsidie aan de stadsmarketing. Die link werd in de loop van enkele jaren volmaakt: de budgettering van de stadsmarketing ging tot op de euro meebewegen met de opbrengt. Een vervolgstap was het betrekken van de hoteliers bij de programmering van de stadsmarketing. En weer een paar jaar later is besloten om de regie over het budget geheel over te laten aan de hotels. Op dit moment geldt nog de voorwaarde dat de middelen besteed worden via de bestaande marketingorganisatie, maar over nog enkele jaren vervalt ook die verplichting en zijn de hoteliers geheel vrij in hun besteding. De hoteliers zijn daarmee financieel in the lead bij de stadsmarketing, maar werken samen met andere partrijen, zoals de winkeliers, de kennisinstellingen en de ondernemersverenigingen. De verwachting is dat dat gaat leiden tot een evenwichtige branding van de stad. De behoefte om de toeristenbelasting te verlagen of af te schaffen, is verdwenen. Dit praktische voorbeeld is voor Friesland niet direct toepasbaar. De opbrengst van de toeristenbelasting is veel hoger en er worden veel meer activiteiten dan alleen marketing uit gefinancierd. Maar de route van transparant maken en mede-regie ontwikkelen, kan ook voor Friesland leiden tot een acceptabele praktijk. Steenwijkerland ook een relatie grote heffer van de toeristenbelasting - is al eerder begonnen met de dubbelstrategie. Dat heeft geleid tot een verstrekt eigenaarschap door de ondernemers van het toeristisch-recreatief klimaat verstrekt. Er is een context ontstaan waarin gemeente en accommodatiebedrijven niet meer tegenover elkaar staan. 20

21 Tot zover de bespreking van een toeristische BIZ en de relatie met de toeristenbelasting. We vervolgen met de andere heffingsgrondslagen. 21

22 7. Reclamebelasting geschikt voor maatwerk De reclamebelasting is een belasting op reclame-uitingen. Een reclame-uiting is alles wat iets meer is dan alleen een naamsaanduiding. De gemeente kan in een verordening een gebied aanwijzen waarbinnen reclamebelasting betaald moet worden. Dat kan een klein gebied zijn, het kunnen ook verscheidene gebieden per gemeente zijn. Probleem is wel dat de belasting alleen betaald wordt door de gebruikers van een reclamevoerend pand. In de praktijk: winkels en een beetje horeca. Andere bedrijven die evenzeer belang hebben bij traffic en collectieve belangenbehartiging, doen niet mee. Het instrument van de verordening maakt de reclamebelasting wat log de gemeente heeft er veel zeggenschap over - maar de inzetbaarheid is flexibel. De tarifering is dat ook. Er zijn globaal drie tariefgrondslagen: Een eenheidstarief, een gelijk bedrag voor elke winkel. Dat wringt wat: een groot en een klein bedrijf betalen dan evenveel. Deze manier van tariferen lokt veel bezwaren uit: bedrijven gaan argumenteren dat ze alleen een naamsaanduiding voeren en geen reclame. Een bedrag gerelateerd aan de omvang van de reclame-uiting. Ook dat wringt wat: een belwinkel heeft een minimale omzet maar moet zichzelf met veel reclame vindbaar maken, terwijl een warenhuis op eigen kracht gevonden kan worden. Bovendien zijn de perceptiekosten de kosten die gemaakt worden om de belasting te innen vrij hoog: er moet gemeten en gerekend worden. Dat kan door gespecialiseerde bureaus gebeuren, naar dan nog lopen de kosten op tot 20% van de opbrengst. Een tarief gerelateerd aan de WOZ-taxatie van een pand. En ook dat wringt wat. Je betaalt alleen reclamebelasting wanneer je ook echt reclame voert. Voor een groot gebouw dat minimale reclame voert (omdat het van zichzelf al herkenbaar en vindbaar genoeg is), wordt het aantrekkelijk om de reclame maar weg te halen en te volstaan met een naamsaanduiding. De reclamebelasting is lang geleden in het leven geroepen om gemeentebesturen een instrument te geven ter beteugeling van wildgroei van reclame in het straatbeeld. De belasting is nu aan een tweede leven begonnen als grondslag voor collectieve belangenbehartiging. De reclamebelasting blijkt goed te functioneren in min of meer compacte winkelgebieden, waar al een behoorlijke organisatiegraad bestaat. Er zijn een aantal beperkingen: De reclamebelasting past bij een beperkt, gebiedsgericht ambitieniveau De perceptiekosten de kosten nodig om de belasting te innen zijn hoog. Er zijn gevallen waar de kosten tot 20% van de opbrengst oploopt De bezwaargevoeligheid van de reclamebelasting is groot (bedrijven die betwisten dat ze reclame voeren). Er lopen in den lande tal van procedures over de reclamebelasting. Nog los van de last van die procedures, is dat nadelig voor het samenwerkingsklimaat. De gemeente houdt via de verordening een vinger in de pap, daar zitten ondernemers niet op te wachten. En wellicht de gemeente zelf ook niet op voorhand 22

23 Omdat de populatie die meebetaalt vrij klein is (de gebruikers van panden waar reclame gevoerd wordt), kunnen de kosten per belastingplichtige behoorlijk oplopen, alvorens een substantiële opbrengst in zicht komt. Daar komt bij dat alleen de gebruikers betalen Het opbrengstpotentieel van de reclamebelasting is beperkt. De Brabantse stad Helmond is te beschouwen als een bakermat van de reclamebelasting. De acceptatie van die belasting was na een aantal jaren zeer groot. Maar de opbrengst van de reclamebelasting bedroeg voor twee van de drie winkelgebieden bedroeg samen slechts euro. Het derde, kleine winkelgebied had via een huuropslag al een eigen regeling (Helmond telt inwoners). De gedachte om op basis van de reclamebelasting een fonds te maken waaruit zowel een deel van de toeristenbelasting kan worden overgenomen als een toeristisch-recreatief stimuleringspakket gefinancierd kan worden, zou tot een tarifering leiden die wel zeer hoge eisen stelt aan het draagvlak. Volledigheidshalve nomen we hier ook het kleine broertje van de reclamebelasting: de precario. De precario is een belasting op het gebruik van de openbare ruimte door terrassen. SWF kent de precario al. Voor A-locaties geldt ene tarief van per m2, voor B-locaties een tarief van De opbrengst bedraagt euro en wordt ingezet als een algemeen dekkingsmiddel. De last wordt gedragen door de aanbieders van daghoreca, voor zover zij een terras exploiteren in de openbare ruimte. Daarmee is direct de beperking aangegeven: het gaat om een heffing op tijdelijk gebruik van ruimte door een deel van de horeca. Voor de aanbieders van nachtaccommodaties en voor de bootverhuurders is het bestaan van de precario een zekere genoegdoening: ook andere ondernemers betalen mee aan de kosten van het toerisme. Maar het gaat om een beperkt bedrag. Als hoofddrager van een toeristisch fonds is de precario niet in beeld. 23

24 8. Gemeentebreed ondernemersfonds Landelijk zijn de reclamebelasting, de BIZ en het gemeentebreed ondernemersfonds in beeld als vormen van structurele funding van samenwerking van ondernemers. Het ondernemersfonds (of Leids Model, naar de eerste stad waar in 2005 een fonds kwam) bestaat op basis van een verhoging van de opbrengst van de ozb voor niet-woningen, die in de vorm van subsidie wordt uitgekeerd aan een beheersstichting. De stichting hanteert vervolgens een trekkingsrechtensysteem : elk economisch complex gebied of sector in de gemeente kan aanspraak maken op de eigen inleg. Er is voor het ondernemersfonds geen enkele wettelijke beperking, noch ten aanzien van het draagvlak, noch ten aanzien van de bestedingen. Een ondernemersfonds behoeft twee besluiten van de gemeenteraad: een besluit om het ozb-tarief aan te passen en een besluit om een subsidie toe te kennen. Het staat de gemeenteraad vrij om dergelijke besluiten te nemen. In de praktijk gaat aan zo n besluit over de instelling van een fonds een gedegen onderzoek vooraf. Maar dat onderzoek is geen peiling van het draagvlak zoals in het geval van de BIZ. Het is een onderzoek naar de vraag of er een voorstel kan worden geformuleerd met voldoende kwaliteit om het vertrouwen van de gemeenteraad te winnen, geheel conform de route die voorstellen van het College van B en W of van burgerinitiatieven volgen. Niet het getal, maar het vertrouwen van de raad is doorslaggevend of het fonds er komt. Een fonds op woz-basis sluit maximaal aan bij de praktijk van de representatieve lokale democratie. In het onderzoek vooraf worden de belangen van de diverse spelers in kaart gebracht, worden meningen geïnventariseerd, samenwerkingsmogelijkheden beschreven, wordt een governance uitgetekend en wordt aangegeven hoe de initiatiefnemers met de weerstand om denken te gaan, die hoort bij dit soort projecten. De gemeenteraad moet op basis van de kwaliteit van de rapportage beoordelen of zij voldoende vertrouwen heeft in het initiatief. De wet geeft de bevoegdheid om de ozb-tarieven vast te stellen uitsluitend aan de raden. Politiek gezien is de vrijheid om de ozb te verhogen ingeperkt door een akkoord van de VNG met het kabinet. Op grond van dat akkoord mag de ozb landelijk gezien niet harder stijgen dan een macronorm, globaal: de inflatie. Maar de staatssecretaris heeft voor deze beperking weer een uitzondering gemaakt als het gaat om een ozb-verhoging vanwege de komst van een ondernemersfonds. De gemeenteraad verliest, met andere woorden, geen belastingvrijheid door een fonds mogelijk te maken. Er zijn nu omstreeks 25 gemeenten met een fonds, van klein (Schiermonnikoog, Schoonhoven) tot groot (Groningen, Utrecht), van platteland (Leek) tot stad (Gouda), van compact (Delft) tot samengesteld (Bodegraven-Reeuwijk). Het nadeel van een gemeentebreed ondernemersfonds is dat er geen sectorgerichte of gebiedsgerichte verfijning in de heffing mogelijk is: alle belastingplichtigen betalen mee. Dat is tegelijkertijd weer een voordeel: de verbreding maakt het mogelijk om te praten over versterking van het ondernemingsklimaat in de hele gemeente. En er zijn op tal van plaatsen goede allianties ontstaan, bijvoorbeeld tussen onderwijs of zorg en het commerciële bedrijfsleven. 24

Beleid ondernemersfondsen

Beleid ondernemersfondsen Beleid ondernemersfondsen Bijlagen - Brief handelsvereniging Leek-Nietap ingekomen 7 mei 2018 - Advies inzake harmonisatie belastingen en heffingen van 7 juni 2018 Inleiding Ondernemersfondsen zijn fondsen

Nadere informatie

Stichting CLOK. Samen bouwen aan een sterke, vitale en duurzame lokale economie. 15 mei 2018, Herman Timmermans

Stichting CLOK. Samen bouwen aan een sterke, vitale en duurzame lokale economie. 15 mei 2018, Herman Timmermans Stichting CLOK Samen bouwen aan een sterke, vitale en duurzame lokale economie 15 mei 2018, Herman Timmermans www.clok.nl e-mail info@clok.nl telefoon 035-695 41 44 StichtingCLOK CLOK in een notendop PM/CM

Nadere informatie

Naar een Ondernemersfonds. 22 januari Stefan van Aarle

Naar een Ondernemersfonds. 22 januari Stefan van Aarle Naar een Ondernemersfonds 22 januari 2018 Stefan van Aarle Wie ben ik? Ondernemer Regisseur binnenstad Tilburg Centrummanager Oosterhout Gebiedsregisseur Waalkade Nijmegen Transformatiemanager Winkelcentrum

Nadere informatie

Petitie MKB Hoorn met betrekking tot de ingevoerde reclamebelasting Hoorn ten behoeve van het Lokaal Ondernemersfonds

Petitie MKB Hoorn met betrekking tot de ingevoerde reclamebelasting Hoorn ten behoeve van het Lokaal Ondernemersfonds Petitie MKB Hoorn met betrekking tot de ingevoerde reclamebelasting Hoorn ten behoeve van het Lokaal Ondernemersfonds Hoorn, 25 augustus 2009 MKB Hoorn constateert - Dat de gemeente Hoorn eind mei de aanslagen

Nadere informatie

Nu een rijke forensenstad. Maar kleine en slecht georganiseerde economie.

Nu een rijke forensenstad. Maar kleine en slecht georganiseerde economie. Factsheet over Ondernemersfonds Leiden Voor: Conferentie IBS Goud waard, Gent, 13 december 2007 Van: Aart van Bochove Werk: directeur beleidsadviesbureau Blaauwberg, www.blaauwberg.nl. Vrije tijd: voorzitter

Nadere informatie

Naar een BID/BIZ in België? Leren van ervaringen met BID/BIZ in Nederland

Naar een BID/BIZ in België? Leren van ervaringen met BID/BIZ in Nederland Ondernemersfondsen en BIZ: belastingrecht voor ondernemers Naar een BID/BIZ in België? Leren van ervaringen met BID/BIZ in Nederland mr.dr. A.W. (Arjen) Schep Erasmus Studiecentrum voor Belastingen van

Nadere informatie

Ondernemersfondsen. Soorten, maten, voors en tegens. Lichtenvoorde, 10 november 2016 Kjeld Vosjan

Ondernemersfondsen. Soorten, maten, voors en tegens. Lichtenvoorde, 10 november 2016 Kjeld Vosjan Vosjan Management op Maat Ondernemersfondsen Soorten, maten, voors en tegens Lichtenvoorde, 10 november 2016 Kjeld Vosjan Inhoud 1. Aanleiding, waarom zitten we hier? 2. Ondernemersfondsen algemeen 3.

Nadere informatie

Ervaringen uit het verleden, bouwstenen voor de toekomst

Ervaringen uit het verleden, bouwstenen voor de toekomst Ervaringen uit het verleden, bouwstenen voor de toekomst Uit het boekje dat Van den Bosch & Partners uitgaf ter gelegenheid van het afscheid van Peter van den Bosch op 30 maart 2017: 1 Reclamebelasting:

Nadere informatie

Maak meer mogelijk in de gemeente Zaanstad. Het Ondernemersfonds: Sleutel tot succes?!

Maak meer mogelijk in de gemeente Zaanstad. Het Ondernemersfonds: Sleutel tot succes?! Maak meer mogelijk in de gemeente Zaanstad Het Ondernemersfonds: Sleutel tot succes?! Waarom een ondernemersfonds? Free riders in winkelgebieden en op bedrijventerreinen Vrijwillige bijdragen voor activiteiten

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst ondernemers Verkenning Ondernemersfondsen. Zevenbergen, Fijnaart en Klundert

Informatiebijeenkomst ondernemers Verkenning Ondernemersfondsen. Zevenbergen, Fijnaart en Klundert Informatiebijeenkomst ondernemers Verkenning Ondernemersfondsen Zevenbergen, Fijnaart en Klundert Aftrap informatiebijeenkomst verkenning ondernemersfondsen Agenda: Pitch namens de ondernemersverenigingen

Nadere informatie

Vragen & antwoorden - BIZ Waarderpolder 2011

Vragen & antwoorden - BIZ Waarderpolder 2011 BIZ WAARDERPOLDER 2011 1. Wat is een BIZ Ondernemersfonds? Een BIZ is een instrument vóór en dóór ondernemers. Op grond van de Experimentenwet Bedrijven Investeringszones (BIZ, 2009) kunnen ondernemers

Nadere informatie

BEDRIJVEN INVESTERINGSZONE (BIZ)

BEDRIJVEN INVESTERINGSZONE (BIZ) BEDRIJVEN INVESTERINGSZONE (BIZ) biz BEDRIJVENINVESTERINGZONE EINDHOVEN VOORWOORD De SOEC (Stichting Ondernemersfonds Eindhoven Centrum) is in 2011 opgericht om het centrum van Eindhoven op een doordachte,

Nadere informatie

1. Te besluiten de Ondernemersfondsen op basis van een reclamebelasting in Hengelo, Vorden en Zelhem voort te zetten;

1. Te besluiten de Ondernemersfondsen op basis van een reclamebelasting in Hengelo, Vorden en Zelhem voort te zetten; Raadsvoorstel Datum : 28-3-2019 Kenmerk Portefeuillehouder Ja Onderwerp : Z72284/Raad-00425 : W.W. Buunk : Evaluatie ondernemersfondsen Geachte leden van de gemeenteraad, Voorstel 1. Te besluiten de Ondernemersfondsen

Nadere informatie

Raadsvoorstel 123. Gemeenteraad. Vergadering 4 december 2012

Raadsvoorstel 123. Gemeenteraad. Vergadering 4 december 2012 Raadsvoorstel 123 Onderwerp : invoering van een Ondernemersfonds onder gelijktijdige verhoging OZB nietwoningen in Helmond. B&W vergadering : 30 oktober 2012 Dienst / afdeling : SE.EC Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad 1151756 Datum: 27 november 2014 Behandeld door: C.F.J. Mens Afdeling / Team: RO / ROB Onderwerp: Oprichting ondernemersfonds voor de Binnenstad. Samenvatting:

Nadere informatie

Raadsvoorstel gemeente Coevorden

Raadsvoorstel gemeente Coevorden Raadsvoorstel gemeente Coevorden Datum commissievergadering 11 april 2017 Versie Agendapunt 10 Naam rapporteur Rv.nr. Openbaar Portefeuillehouder Mw. I. Dobben Ja Dhr. J. Zwiers Onderwerp Invoering Bedrijven-investeringszone

Nadere informatie

BIZ: workshop 9 stappenplan. 24 juni 2013 Linda van der Windt, beleidsadviseur

BIZ: workshop 9 stappenplan. 24 juni 2013 Linda van der Windt, beleidsadviseur BIZ: workshop 9 stappenplan 24 juni 2013 Linda van der Windt, beleidsadviseur BIZ QUIZ a. Groen bordje b. Rood bordje c. Hand opsteken BIZ QUIZ 1. Wat betekent BIZ? a. Bijzonder Ingewikkeld Zonebeheer

Nadere informatie

Plan van Aanpak BIZ Vianen

Plan van Aanpak BIZ Vianen Plan van Aanpak BIZ Vianen Plan van Aanpak BIZ Voorstraat Vianen oktober 2011 1 1. Inleiding 1.1 Aanleiding Als vestingstad met historie, onder de rook van Utrecht, is Vianen trots op haar Voorstraat.

Nadere informatie

Evaluatie OndernemersFonds Gouda. 1. Inleiding. 2. Doelstellingen en taken OFG. 3. Werkwijze

Evaluatie OndernemersFonds Gouda. 1. Inleiding. 2. Doelstellingen en taken OFG. 3. Werkwijze Evaluatie OndernemersFonds Gouda 1. Inleiding 2. Doelstellingen en taken OFG 3. Werkwijze 4. Resultaten - doelstellingen en taken - draagvlak - scheiding publieke en private taken 5. Alternatieven voor

Nadere informatie

2 december Nationaal Park, de heer A. Moens. Hierna te noemen: Nationaal Park; Hierna tezamen te noemen: partijen.

2 december Nationaal Park, de heer A. Moens. Hierna te noemen: Nationaal Park; Hierna tezamen te noemen: partijen. 2 december 2011 Green Deal tussen de Gemeente Steenwijkerland, de Ondernemersvereniging Steenwijkerland, het Nationaal Park Weerribben-Wieden en de Rijksoverheid Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad A-voorstel. Onderwerp: ONDERNEMERSFONDS Volgnr.: 8

Aan de gemeenteraad A-voorstel. Onderwerp: ONDERNEMERSFONDS Volgnr.: 8 Ontwikkeling Aan de gemeenteraad A-voorstel Onderwerp: ONDERNEMERSFONDS Volgnr.: 8 Beh. ambt: Y.I. van Slooten / W. de Haan Tel/kamer: 258 / 415 Datum raad: 14 juni 2011 Voorstel 1. De raad adviseert het

Nadere informatie

Gemeente Boxmeer. Nummer: 7k. AAN de Raad van de gemeente Boxmeer. Boxmeer, 16 oktober 2012

Gemeente Boxmeer. Nummer: 7k. AAN de Raad van de gemeente Boxmeer. Boxmeer, 16 oktober 2012 Gemeente Boxmeer Onderwerp: Voorstel tot instemming met de invoering van een reclamebelasting en vaststelling van de Verordening reclamebelasting centrum Boxmeer 2013. Nummer: 7k. AAN de Raad van de gemeente

Nadere informatie

Ondernemersfonds Laarbeek. 2 juni 2016

Ondernemersfonds Laarbeek. 2 juni 2016 Ondernemersfonds Laarbeek 2 juni 2016 Doel Directe belangenbehartiging voor en door ondernemers. De raad krijgt niet de schuld van belastingverhoging maar bemoeit zich ook niet met de bestedingen en inrichting

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. TITEL Verordening reclamebelasting 2011

RAADSVOORSTEL. TITEL Verordening reclamebelasting 2011 RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 3686069v4 Aan : Gemeenteraad Datum : 20 april 2011 Portefeuillehouder : Wethouder M.C. Barendregt Wethouder G. Boeve Wethouder J.C. Buijtelaar Agendapunt

Nadere informatie

C.H. Hartendorp BP TH

C.H. Hartendorp BP TH SAMENVATTING RAADSVOORSTEL CASENUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 10G201406 381501 / 381501 ONDERWERP Verzoek oprichten BI-zone Westermaat. C.H. Hartendorp BP TH AGENDANUMMER BELEIDSPROGRAMMA/BELEIDSLIJN

Nadere informatie

Nieuwegein, 3 juli 2012. Aan de leden van de raad,

Nieuwegein, 3 juli 2012. Aan de leden van de raad, Nieuwegein, 3 juli 2012 Aan de leden van de raad, Sinds een aantal jaren is er veel belangstelling voor het ontwikkelen van een nietvrijblijvende manier om de collectieve belangen van ondernemers te behartigen.

Nadere informatie

Wie is de BIZ? In de BIZ werkgroep Ootmarsum zitten de volgende personen (v.l.n.r):

Wie is de BIZ? In de BIZ werkgroep Ootmarsum zitten de volgende personen (v.l.n.r): BIZ Ootmarsum Ootmarsum het stadje dat zo enig en anders is, is een uitspraak die vele van u kennen. Een uitspraak waar we dan ook met z n allen continue hard voor werken. Dat zal ook de komende jaren

Nadere informatie

Ondernemersfonds Purmerend

Ondernemersfonds Purmerend Ondernemersfonds Purmerend Purmerend, december 2009 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Algemene inleiding 1.1: Aanleiding 1.2: Probleemstelling 1.3: Doelstelling en opbouw notitie Pagina 3 3 3 4 Hoofdstuk 2: Achtergronden

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Informatieavond reclamebelasting

Informatieavond reclamebelasting Informatieavond reclamebelasting 9 april 2015 2-7-2015 1 Indeling van de avond Openingswoord door wethouder Ricky van den Aker Update over vrij parkeren Toelichting nieuwe reclamebelasting Enkele vragen

Nadere informatie

We doen zeven aanbevelingen om de aanpak van drukte en de leefbaarheid te

We doen zeven aanbevelingen om de aanpak van drukte en de leefbaarheid te Aanbevelingen Rekenkamer t.a.v. Drukte Amsterdam december 2016 Aanbevelingen We doen zeven aanbevelingen om de aanpak van drukte en de leefbaarheid te verbeteren. Vier aanbevelingen hebben betrekking op

Nadere informatie

Het Rendement van Schoon Deel sessie 1 Retail & stations omgeving

Het Rendement van Schoon Deel sessie 1 Retail & stations omgeving Vraag Belangrijk Legenda Leestip Met de klok mee Start op 1 uur Van het midden uit naar buiten Per tak van boven naar beneden Deze PDF staat uit meerdere pagina's Welkom Hoop bekende gezichten Leuk mix

Nadere informatie

Het college/de burgemeester wordt verzocht de volgende vragen zo spoedig mogelijk schriftelijk te beantwoorden:

Het college/de burgemeester wordt verzocht de volgende vragen zo spoedig mogelijk schriftelijk te beantwoorden: M O N T F O O R T D66 SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE Nr 2015-29 Datum: 17-11-2015 Naam vragensteller: H.P.M. Bezuijen/A.M. van de Poll Vraag gericht aan: College/Portefeuillehouder Onderwerp: Ondernemersfonds

Nadere informatie

Lokaal economisch beleid

Lokaal economisch beleid Lokaal economisch beleid Op weg naar een dynamische agenda voor de toekomst Tweede ondernemersavond 13 oktober 2014 Programma Opening 19:30 Doel van de avond 19:35 Terugblik 1 e ondernemersavond 19:40

Nadere informatie

Algemene informatie. Bedrijven Investeringszones (BIZ)

Algemene informatie. Bedrijven Investeringszones (BIZ) Algemene informatie Bedrijven Investeringszones (BIZ) Samen investeren in gebiedsverbetering Bedrijven Investeringszones (BIZ) Vanaf 1 mei 2009 is de Experimentenwet Bedrijven Investeringszones (BIZ) in

Nadere informatie

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING HOOFDSTUK I

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING HOOFDSTUK I ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Begripsomschrijvingen Om duidelijkheid te scheppen over de inhoud van een aantal in de verordening voorkomende begrippen, is daarvan

Nadere informatie

Regels voor bedrijveninvesteringszones (Wet op de bedrijveninvesteringszones)

Regels voor bedrijveninvesteringszones (Wet op de bedrijveninvesteringszones) Regels voor bedrijveninvesteringszones (Wet op de bedrijveninvesteringszones) VOORSTEL VAN WET Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Nadere informatie

Advies BIZ-buitengebied. Samen investeren in de gastvrijheidseconomie

Advies BIZ-buitengebied. Samen investeren in de gastvrijheidseconomie Advies BIZ-buitengebied Samen investeren in de gastvrijheidseconomie Advies BIZ-buitengebied Samen investeren in de gastvrijheidseconomie Inhoudsopgave 1 Introductie 6 2 Advies BIZ-buitengebied 10 2.1

Nadere informatie

Ondernemersfonds & Samenwerking HIS VSZ

Ondernemersfonds & Samenwerking HIS VSZ Ondernemersfonds & Samenwerking HIS VSZ Voorstel en besluitvormingsproces Jan van der Linden & Harry de Wit Inhoud Deel 1: Ondernemersfonds Werking BIZ Proces tot nu toe en vervolgproces Werking Ondernemersfonds

Nadere informatie

BEDRIJVEN INVESTERINGS ZONE (BIZ)

BEDRIJVEN INVESTERINGS ZONE (BIZ) BEDRIJVEN INVESTERINGS ZONE (BIZ) WAT IS EEN BEDRIJVEN INVESTERINGS ZONE? Een bedrijveninvesteringszone is een afgebakend gebied waar ondernemers samen investeren in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving

Nadere informatie

Centrum Management - Plan van Aanpak (2013) 1. Inleiding

Centrum Management - Plan van Aanpak (2013) 1. Inleiding Centrum Management - Plan van Aanpak (2013) 1. Inleiding Deze notitie beschrijft het Plan van Aanpak en stappenplan voor de herinvoering van centrummanagement in Valkenswaard. Achtereenvolgens wordt ingegaan

Nadere informatie

Businessplan Ondernemersfonds BedrijvenInvesteringsZone Hartje Gorkum

Businessplan Ondernemersfonds BedrijvenInvesteringsZone Hartje Gorkum 1 Businessplan Ondernemersfonds BedrijvenInvesteringsZone Hartje Gorkum 2 I Inleiding Op 1 januari 2015 is de Wet BedrijvenInvesteringsZones (BiZ) in werking getreden. Deze wet maakt het voor lokale ondernemersorganisaties

Nadere informatie

Beëdigd Makelaar o.z. / Werklocatieregisseur

Beëdigd Makelaar o.z. / Werklocatieregisseur Edwin Markus Beëdigd Makelaar o.z. / Werklocatieregisseur ProcesbegeleiderExperimentwetBIZ 2009 WC Centrum Barendrecht BT Bijdorp Barendrecht BT Schiebroek Rotterdam Procesbegeleider Wet BIZ 2015 WC West

Nadere informatie

Consultatiebijeenkomst Ondernemersfonds. Op naar een vitaal economisch Klundert

Consultatiebijeenkomst Ondernemersfonds. Op naar een vitaal economisch Klundert Consultatiebijeenkomst Ondernemersfonds Op naar een vitaal economisch Klundert Programma Consultatiebijeenkomst Ondernemersfonds Opening Waarom een Ondernemersfonds voor Klundert? Het proces tot nu toe

Nadere informatie

BIZ Cruquius projectplan Een initiatief van Stichting Woonboulevard Cruquius

BIZ Cruquius projectplan Een initiatief van Stichting Woonboulevard Cruquius BIZ Cruquius projectplan Een initiatief van Stichting Woonboulevard Cruquius Hoofdstuk: Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Waarom een BIZ voor Cruquius?... 3 Wat gaat de BIZ Cruquius doen?...

Nadere informatie

Inleiding. Het Veldhovens model

Inleiding. Het Veldhovens model Inleiding In 2011 hebben de gemeente Veldhoven, de Ondernemersvereniging Veldhoven- Dorp en de Kamer van Koophandel Brabant met succes een pilot uitgevoerd om een nieuwe vorm van reclamebelasting te testen.

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard Aan de raad van de gemeente Lingewaard Onderwerp Invoering reclamebelasting/ondernemersfondsen 1. Samenvatting Op 16 juli 2009 is door de fractie PvdA een motie ingediend met het verzoek aan het college

Nadere informatie

Betreft: verzoek tot mogelijk maken Ondernemersfonds Helmond

Betreft: verzoek tot mogelijk maken Ondernemersfonds Helmond Gemeente Helmond T.a.v. het College van B&W Postbus 950 5700 AZ Helmond Betreft: verzoek tot mogelijk maken Ondernemersfonds Helmond Helmond, 18 september 2012 Geacht college, Het wordt voor het ondernemersklimaat

Nadere informatie

Algemene beschouwingen. programmabegroting november 2017

Algemene beschouwingen. programmabegroting november 2017 Algemene beschouwingen 2017 programmabegroting 2018 9 november 2017 Algemene Beschouwingen 2018 Inleiding Zestien van de zeventien warmste jaren ooit zijn gemeten tussen 2000 en 2017. Er wordt sinds 1706

Nadere informatie

Meerjaren beleidsplan Ondernemersfonds Van Leek ( OVL )

Meerjaren beleidsplan Ondernemersfonds Van Leek ( OVL ) Meerjaren beleidsplan 2015 2017 Ondernemersfonds Van Leek ( OVL ) Inleiding De huidige economische situatie vraagt nog meer dan gebruikelijk om aandacht voor de Ondernemers in de meest brede zin van het

Nadere informatie

Centrummanagement Grave Het Ondernemersfonds. Stefan van Aarle

Centrummanagement Grave Het Ondernemersfonds. Stefan van Aarle Centrummanagement Grave Het Ondernemersfonds Stefan van Aarle De basis: plan van aanpak Vastgesteld juli 2012 Aandacht voor: Projecten Organisatie Financiering Doelstelling Het is samenwerking met de bij

Nadere informatie

Hoe krijg ik ruim 1 miljoen etc

Hoe krijg ik ruim 1 miljoen etc Hoe krijg ik ruim 1 miljoen van ondernemers voor verbetering van de binnenstad? Kennisnetwerk centrumontwikkeling In Krimp- en anticipeergebieden 16 april 2015 Winschoten 1 Hoe krijg ik ruim 1 miljoen

Nadere informatie

2. De gemeente Vlaardingen bereid is om uit de algemene middelen een subsidie te verstrekken aan het ondernemersfonds.

2. De gemeente Vlaardingen bereid is om uit de algemene middelen een subsidie te verstrekken aan het ondernemersfonds. CONVENANT ONDERNEMERSFONDS VLAARDINGEN DE ONDERGETEKENDEN: 1. De gemeente Vlaardingen te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door de wethouder economie van de gemeente Vlaardingen R.G. de Vries, bij volmacht

Nadere informatie

Een ondernemersfonds is in feite een pot met. ondernemers. Besteding van. belastingen door. Gemeentelijke ondernemersfondsen

Een ondernemersfonds is in feite een pot met. ondernemers. Besteding van. belastingen door. Gemeentelijke ondernemersfondsen Gemeentelijke ondernemersfondsen Besteding van belastingen door ondernemers Stel dat je als groep van ondernemers zelf kon kiezen waaraan jouw belastinggeld zou moeten worden uitgegeven. Dat klinkt toch

Nadere informatie

Het oprichten van een BIZ - van B tot Z

Het oprichten van een BIZ - van B tot Z Themadossier Het oprichten van een BIZ - van B tot Z Postbus 4, NL-5280 AA Boxtel Bosscheweg 107 0 T +31 (0)411 85 05 99 F +31 (0)411 85 04 01 E platform@binnenstadsmanagement.org www.binnenstadsmanagement.org

Nadere informatie

Raadsvoorstel Samenvatting Aanleiding

Raadsvoorstel Samenvatting Aanleiding Raadsvoorstel Aan : Raad van Geertruidenberg Raadsvergadering : 28 september 2017 Agendanummer : 10 Datum collegebesluit : 15 augustus 2017 Onderwerp : Verordening Bedrijveninvesteringszone Dombosch 2018

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

INFORMATIE BIJEENKOMST

INFORMATIE BIJEENKOMST INFORMATIE BIJEENKOMST OP WEG NAAR EEN ONDERNEMERSFONDS VOOR APELDOORN 9 SEPTEMBER 2013 Inhoud 1. Aanleiding; wat en waarom? 2. Uit de praktijk: Ondernemersfonds Utrecht 3. Stand van zaken Apeldoorn 1.

Nadere informatie

Bedrijven Investeringszone (BIZ) Investeringsfonds Eindhoven t Centrum

Bedrijven Investeringszone (BIZ) Investeringsfonds Eindhoven t Centrum Bedrijven Investeringszone (BIZ) Investeringsfonds Eindhoven t Centrum A-cie Eindhoven 11 april 2016 Farzad Ghaus Stad & Co Inhoud: BIZ definitie en achtergrond BIZ voordelen BIZ procedure BIZ inkomsten

Nadere informatie

Convenant Vereniging Toeristisch Platform Apeldoorn en Gemeente Apeldoorn

Convenant Vereniging Toeristisch Platform Apeldoorn en Gemeente Apeldoorn Convenant Vereniging Toeristisch Platform Apeldoorn en Gemeente Apeldoorn Ondergetekenden, De Gemeente Apeldoorn, hierna te noemen de gemeente, rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar wethouder M.J.P.

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders 3 februari 2015. Steller Documentnummer Afdeling. M. de Boer 15I0000441 Ruimte

Burgemeester en Wethouders 3 februari 2015. Steller Documentnummer Afdeling. M. de Boer 15I0000441 Ruimte Steller Documentnummer Afdeling M. de Boer 5I000044 Ruimte Doorkiesnummer Communicatie Portefeuillehouder 036 522954 Nee W.P. van der Es Kabinet Brief bijgevoegd Te volgen procedure Nee Nee Rubriek Advies

Nadere informatie

Portefeuillehouder : H.J. van Komen Datum collegebesluit : 6 november 2012 Corr. nr.: 2012.10619

Portefeuillehouder : H.J. van Komen Datum collegebesluit : 6 november 2012 Corr. nr.: 2012.10619 Preadvies Portefeuillehouder : H.J. van Komen Datum collegebesluit : 6 november 2012 Corr. nr.: 2012.10619 Onderwerp : Voorstel inzake Winkeltijdenverordening Loon op Zand 2013 Programma : 4. Economische

Nadere informatie

Stichting Ster van de Elf Steden Juli 2015

Stichting Ster van de Elf Steden Juli 2015 Stichting Ster van de Elf Steden Juli 201 Samenvatting (context) Sinds medio 2011 dragen ondernemers in de binnenstad van Franeker via de reclamebelasting verplicht bij aan activiteiten, evenementen, faciliteiten

Nadere informatie

De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting

De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting Vooraf Hoe ziet onze leefomgeving er over 15 jaar uit? Of eigenlijk: hoe ervaren we die dan? Als inwoner, ondernemer, bezoeker of toerist. De tijd

Nadere informatie

Ondernemersfonds Hengelo

Ondernemersfonds Hengelo Ondernemersfonds Hengelo EVALUATIE ONDERNEMERSFONDSEN HENGELO, VORDEN EN ZELHEM Aanleiding en context: In de raadsvergadering van 7 juli 2016 is besloten een pilot voor een periode van drie jaar te starten

Nadere informatie

Samenvatting Plan van Aanpak Centrummanagement Grave. Ondernemersvereniging Graveon

Samenvatting Plan van Aanpak Centrummanagement Grave. Ondernemersvereniging Graveon Samenvatting Plan van Aanpak Centrummanagement Grave Ondernemersvereniging Graveon VOORWOORD Deze visie en plan van aanpak voor de start van Centrummanagement Grave is tot stand gekomen door samenwerking

Nadere informatie

BOF / OV Hessenweg & Looydijk / OV Bilthoven Centrum p.a. Evert P. ten Kate Chalonhof 2 3762CS Soest evert@denkaatbv.nl

BOF / OV Hessenweg & Looydijk / OV Bilthoven Centrum p.a. Evert P. ten Kate Chalonhof 2 3762CS Soest evert@denkaatbv.nl BOF / OV Hessenweg & Looydijk / OV Bilthoven Centrum p.a. Evert P. ten Kate Chalonhof 2 3762CS Soest evert@denkaatbv.nl Aan het College van B&W van De Bilt Afschrift aan de Gemeenteraad 18 juli 2014 Geacht

Nadere informatie

RECRON: 10 REDENEN OM DE TOERISTENBELASTING AF TE SCHAFFEN

RECRON: 10 REDENEN OM DE TOERISTENBELASTING AF TE SCHAFFEN RECRON: 10 REDENEN OM DE TOERISTENBELASTING AF TE SCHAFFEN De RECRON pleit voor afschaffing van de toeristenbelasting. De VNG reageert in deze notitie op de 10 redenen die de RECRON daarbij aanvoert. reden

Nadere informatie

Valkenburgse Ondernemers Raad VOR waarin vertegenwoordigd. Gemeente Valkenburg aan de Geul

Valkenburgse Ondernemers Raad VOR waarin vertegenwoordigd. Gemeente Valkenburg aan de Geul Intentieverklaring voor een convenant Herstructurering Toeristische Infrastructuur Valkenburg aan de Geul tussen de Valkenburgse Ondernemers Raad VOR waarin vertegenwoordigd Koninklijk Horeca Nederland

Nadere informatie

Leiden is een stad vol verrassingen. Naast een roemrijke geschiedenis van wetenschap, vernieuwing en cultuur, heeft het moderne Leiden aantrekkelijke

Leiden is een stad vol verrassingen. Naast een roemrijke geschiedenis van wetenschap, vernieuwing en cultuur, heeft het moderne Leiden aantrekkelijke Leiden is een stad vol verrassingen. Naast een roemrijke geschiedenis van wetenschap, vernieuwing en cultuur, heeft het moderne Leiden aantrekkelijke winkels en een bloeiende kenniseconomie. Met als decor:

Nadere informatie

ADVIES AAN HET COLLEGE

ADVIES AAN HET COLLEGE ADVIES AAN HET COLLEGE Datum 18-08-09 Opsteller Telefoon 7672 Organisatieonderdeel Portefeuillehouder Marianne de Jeu VO/VB van der Laan en Scheweer O N D E R W E R P: Het vormen van een Ondernemersfonds

Nadere informatie

BIZ PLAN DE HOOGERWERF

BIZ PLAN DE HOOGERWERF BIZ PLAN 2016-2020 DE HOOGERWERF 2 OUD-BEIJERLAND concept 18032015 Ondernemersvereniging De Hoogerwerf Bestuur: Kees Ammerlaan (voorzitter) Erik Klop (penningmeester) Gerard Boender (algemeen bestuurslid)

Nadere informatie

Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn

Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn Inleiding Het centrum van Alphen aan den Rijn is de ontmoetingsplaats, het culturele- en koopcentrum voor de inwoners van Alphen

Nadere informatie

1. We maken voor dit raadsvoorstel een uitzondering op artikel 21 van het treasurystatuut:

1. We maken voor dit raadsvoorstel een uitzondering op artikel 21 van het treasurystatuut: 1. We maken voor dit raadsvoorstel een uitzondering op artikel 21 van het treasurystatuut: a) waarom is expliciet in het treasurystatuut opgenomen dat de gemeente geen lening verstrekt? Antwoord 1a: In

Nadere informatie

/ /-- --/--

/ /-- --/-- Overnachtingenmarkt Annemiek Bronsema De leden van de raad 050 367 8209 --/-- 6932624 --/-- --/-- Geachte heer, mevrouw, Eind vorig jaar heeft u tijdens de commissie Ruimte & Wonen vragen gesteld om te

Nadere informatie

Pagina 1 van 9. Mogelijkheden Toepassing Tariefdifferentiatie Toeristenbelasting

Pagina 1 van 9. Mogelijkheden Toepassing Tariefdifferentiatie Toeristenbelasting Pagina 1 van 9 Mogelijkheden Toepassing Tariefdifferentiatie Toeristenbelasting IDV/Belastingen februari 2013 Pagina 2 van 9 Aanleiding Bij de behandeling van de verordening toeristenbelasting 2013 in

Nadere informatie

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010)

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Toerisme en recreatie in zicht Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Colofon Uitgever: Kronenburgsingel 525 Postbus 9292 6800 KZ Arnhem internet: www.arnhem.kvk.nl Auteurs: Drs.

Nadere informatie

achtergrond FORUM #08/23.04.09

achtergrond FORUM #08/23.04.09 26 Als in de winkel straat de verloedering toeslaat, moet er iets gebeuren. Maar hoe krijg je ondernemers zo gek daarvoor vrij willig meer belasting te betalen? Tekst: Paul Scheer Foto: Jeroen Poortvliet

Nadere informatie

: Opzet detailhandels- en horecabeleid gemeente Boxtel

: Opzet detailhandels- en horecabeleid gemeente Boxtel Notitie : Opzet detailhandels- en horecabeleid gemeente Boxtel Datum : 6 januari 2014 Opdrachtgever : gemeente Boxtel Ter attentie van Projectnummer : A. van Schaaijk : 204x00523 Opgesteld door : Felix

Nadere informatie

De gemeente Teylingen, hierna te noemen de gemeente vertegenwoordigd door haar burgemeester, mevrouw C.G.J. Breuer.

De gemeente Teylingen, hierna te noemen de gemeente vertegenwoordigd door haar burgemeester, mevrouw C.G.J. Breuer. 1. Convenant inzake Ondernemersfonds Teylingen 1.1 Ondergetekenden, De gemeente Teylingen, hierna te noemen de gemeente vertegenwoordigd door haar burgemeester, mevrouw C.G.J. Breuer. En De Stichting Ondernemersfonds

Nadere informatie

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009 Agendapunt : Voorstelnummer : Raadsvergadering : 25 november 2008 Naam opsteller : Thea Olivier Informatie op te vragen bij : Thea Olivier Portefeuillehouders : Jan Mesu Onderwerp: evaluatie Stuurgroep

Nadere informatie

BIZ-plan Bedrijvenpark de Briellaerd

BIZ-plan Bedrijvenpark de Briellaerd BIZ-plan Bedrijvenpark de Briellaerd 2018-2022 Barneveld, 27-05-2017 Opstellers: 1. Bart van de Glind 2. Johan Wagteveld 3. Gilles de Jager 4. Piet van de Beek Redactie: Stichting CLOK Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders

AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders Nummer: Datum vergadering: 21-12-2010 Onderwerp: Invoering Bedrijven Investering Zone (BIZ) Centrumgebied Steenwijk Conceptbesluit: besluitvorming aan de raad

Nadere informatie

Activiteiten collectief financieren: hoe pakt u dat aan?

Activiteiten collectief financieren: hoe pakt u dat aan? Activiteiten collectief financieren: hoe pakt u dat aan? Een overzicht van de verschillende mogelijkheden tot het opleggen van een verplichte heffing voor collectieve ondernemersactiviteiten Kamer van

Nadere informatie

Samen naar een toekomstbestendige vrijetijdseconomie

Samen naar een toekomstbestendige vrijetijdseconomie Samen naar een toekomstbestendige vrijetijdseconomie Zuid-Limburg Position Paper van de 16 Zuid-Limburgse gemeenten, aangeboden door de voorzitters van het Bestuurlijk Overleg Ruimtelijke Economie en Nationaal

Nadere informatie

Online vragenlijst Ondernemersfonds binnenstad Bergen op Zoom

Online vragenlijst Ondernemersfonds binnenstad Bergen op Zoom Online vragenlijst Ondernemersfonds binnenstad Bergen op Zoom Rapportage oktober 2014 Inleiding Stichting Bi- Zone heeft begin oktober 2014 een vragenlijst uitgezet onder al haar contribuanten (alle bedrijven

Nadere informatie

Bedrijveninvesteringszone IJsselstein. Samen werken aan een vitale binnenstad

Bedrijveninvesteringszone IJsselstein. Samen werken aan een vitale binnenstad Bedrijveninvesteringszone IJsselstein Samen werken aan een vitale binnenstad Inhoudsopgave Inhoudsopgave 3 1 Voorwoord 5 2 Inleiding 6 2.1 Achtergronden 6 2.2 Gebiedsafbakening 6 3 Doelstellingen 7 4

Nadere informatie

Gangmakers voor Bussum!

Gangmakers voor Bussum! Met de fusie tussen Bussum, Naarden en Muiden in het vizier en de op handen zijnde Raadsverkiezingen in maart 2014 geeft de Bussumse Ondernemers Vereniging (BOV) met dit pamflet haar visie op de economische

Nadere informatie

EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT?

EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT? EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT? Onderzoek naar Toerisme & Recreatie in Bedum AANLEIDING VAN HET ONDERZOEK Onderwerp dat door burgers is aangedragen Veel beleidsvrijheid van de gemeente, passend in regionale

Nadere informatie

Classificatiecode. Casenummer

Classificatiecode. Casenummer Besluitformulier Afdeling Auteur Toestelnummer Datum Onderwerp Reclamebelasting t.b.v. Ondernemersfonds Registratie nummer : Classificatiecode Casenummer : : Samenvatting van de inhoud De Bussumse Ondernemers

Nadere informatie

Bedrijven Investerings Zones. Betere samen werking tussen ondernemers

Bedrijven Investerings Zones. Betere samen werking tussen ondernemers Bedrijven Investerings Zones Betere samen werking tussen ondernemers Sinds 1 mei jl. is de Experimentenwet Bedrijven Investerings Zones (BIZ) in werking getreden. Deze wet geeft ondernemers een instrument

Nadere informatie

MKB-Nederland Noord. Folder Lokale Partners

MKB-Nederland Noord. Folder Lokale Partners MKB-Nederland Noord Folder Lokale Partners Samen haar lokale partners werkt MKB-Nederland aan krachtige en effectieve lobby op lokaal niveau. Dit document legt uit wat het Lokaal Partnerschap precies inhoudt

Nadere informatie

Jan Klaassen was trompetter in het leger van prins?

Jan Klaassen was trompetter in het leger van prins? Jan Klaassen was trompetter in het leger van prins? Het merk Brielle en de vertaling in het nieuwe erfgoed Agenda 1 Het merk Brielle lokale identiteit en kernkwaliteiten. 2 Binnenstad- en havenvisie De

Nadere informatie

EEN GEMEENTEBREED ONDERNEMERSFONDS IN HEERENVEEN: VOORWAARDEN EN PERSPECTIEVEN

EEN GEMEENTEBREED ONDERNEMERSFONDS IN HEERENVEEN: VOORWAARDEN EN PERSPECTIEVEN EEN GEMEENTEBREED ONDERNEMERSFONDS IN HEERENVEEN: VOORWAARDEN EN PERSPECTIEVEN Verslag van een vooronderzoek 25 september 2014 In opdracht van: 0 Samenvatting en leeswijzer Zoals in veel gemeenten, wordt

Nadere informatie

Kern Voorhout Ondernemersfonds Teylingen

Kern Voorhout Ondernemersfonds Teylingen Kern Voorhout Ondernemersfonds Teylingen INFORMATIE-AVOND TEYLINGEN ONDERNEMERS VERENIGING VOORHOUT 1 8 F E B R U A R I 2 0 1 6 C A F E R E S TA U R A N T B O E R H A V E Agenda 1. Opening, welkom 2. 3.

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Portefeuillehouder van der Laan Datum collegebesluit 11 november 2014 Opsteller Marianne de Jeu Registratie. Agendapunt

Portefeuillehouder van der Laan Datum collegebesluit 11 november 2014 Opsteller Marianne de Jeu Registratie. Agendapunt Portefeuillehouder van der Laan Datum collegebesluit 11 november 2014 Opsteller Marianne de Jeu Registratie Agendapunt Onderwerp Gemeentebreed Ondernemersfonds Heerenveen Voorstel 1. Het tarief voor de

Nadere informatie

Ommen hart van het vechtdal SAMEN WERKEN AAN EEN ECONOMISCH VITAAL CENTRUM VAN OMMEN

Ommen hart van het vechtdal SAMEN WERKEN AAN EEN ECONOMISCH VITAAL CENTRUM VAN OMMEN Ommen hart van het vechtdal SAMEN WERKEN AAN EEN ECONOMISCH VITAAL CENTRUM VAN OMMEN Doelstelling en aanpak tot nu toe Doelen: 1- Oprichten ondernemersfonds in centrum Ommen 2- Samen werken aan sterk en

Nadere informatie

Evaluatie Experimentenwet Bedrijven Investeringszones (BIZ)

Evaluatie Experimentenwet Bedrijven Investeringszones (BIZ) Evaluatie Experimentenwet Bedrijven Investeringszones (BIZ) Definitief Ruud Berndsen Holmer Doornbos Marinka van Vliet Frank Maas 24 augustus 2012 Evaluatie Experimentenwet Bedrijven Investeringszones

Nadere informatie

Oprichting van een BIZ op De Trompet

Oprichting van een BIZ op De Trompet Oprichting van een BIZ op De Trompet ParkTrust ParkTrust is een parkmanagement organisatie, gespecialiseerd in o.a. de volgende diensten: 1. Parkmanagement - Operationeel beheer bedrijventerreinen - Collectieve

Nadere informatie