Uit de werkplaats 4 SMALSPOOR Kees Plug

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Uit de werkplaats 4 SMALSPOOR Kees Plug"

Transcriptie

1 Uit de werkplaats Kees Plug Björn van Es rolt de vlampijpen in de ketel van loc 607 vast. Als een waar slangenmens slaagt hij er daarbij zelfs in zich op te vouwen in de toch niet al te ruime vuurkist. Foto s: Gerard de Graaf. We liggen goed op stoom. De spoorlijn wordt in sneltreinvaart aangelegd en de spoorbrug is inmiddels op ons spoorwegnet aangesloten. In het Binnenmuseum gaat de opbouw razend snel en ook in de werkplaats worden meters gemaakt met de restauratie van locomotieven en wagens. Stoomlocomotieven We zijn inmiddels druk bezig met het inzetten van de vlampijpen in onze nieuwe stoomketels. De vlampijpen van de 607 (Henschel 6848/1904) zitten allemaal op hun plaats, zijn vastgerold en aan de vuurkistzijde omgekraald. De vlampijpen van loc 6 (O&K 11735/1928) zijn voor plaatsing voorbereid door ze aan een kant te verwijden en aan de 4 SMALSPOOR

2 De beplating van loc 6 wordt aangepast aan de nieuwe ketel. Daarachter loc 1 (re.) en loc 4 die zijn ontmanteld voor de tweejaarlijkse stoomkeuring. Foto: Gerard de Graaf. Op maandag 27 december zijn de stoomketels van onze locomotieven 1 (O&K 11684/1928) en 4 (O&K 12974/1937) weer voor twee jaar goedgekeurd door Lloyds Register Nederland. Volgend jaar zijn loc 5 en 8 weer aan de beurt. De keurmeester is klaar met een uurtje per loc, maar wij zijn er aanzienlijk langer mee bezig. De ketel moet goed benaderbaar zijn en daarvoor moeten alle appendages en leidingen worden verwijderd. Vanzelfsprekend moet alles na de keuring worden herplaatst en opnieuw verpakt. Toch al gauw een paar dagen werk per loc. Binnenmuseum Het is moeilijk voor te stellen, maar op paaszaterdag 16 april moeten de werkzaamheden in het museum zijn afgerond en is het moment van de opening. Er moet nog veel gebeuren, maar wij hebben er alle vertrouwen in dat het gaat lukken. De voorhal waar de werkplaats van Oving verrijst, is nu bijna Guus Hoogduin stookt een vlampijp voor loc 6 roodgloeiend, waarna deze verder kan worden bewerkt. Foto: Ivo Kaptein. andere kant te versmallen. Ooit was dit tijdrovend handwerk. Maar tegenwoordig maken we de pijpen op maat met een zelfgemaakte pers op luchtdruk. Ook voor het vastrollen en omkralen van de vlampijpen in de ketels gebruiken we nu luchtgereedschap, dat we kunnen lenen van onze sponsor Van der Mark Ketelonderhoud uit De Lier. Tegelijkertijd wordt ook doorgewerkt aan de machinedelen van beide locomotieven. Bij loc 607 worden de verschillende delen van de voetplaat gerestaureerd en de appendages gereinigd en hersteld. Ook het machinedeel van loc 6 is stevig onderhanden genomen en in de lak gezet voordat straks de ketel weer op het onderstel wordt geplaatst. Omdat bij de nieuwe ketel de wasluiken en flenzen waar de peilglazen op worden vastgezet op een iets andere plaats zitten dan bij de oorspronkelijke ketel, moest ook de beplating op onderdelen worden aangepast. Dat is gebeurd en alles blijkt goed te passen. Met Elinde Crama hebben we er een ervaren machinebankwerker bij. Hier is ze bezig met de aspotten voor de GTM GV 17. Foto: Ivo Kaptein. SMALSPOOR

3 Straten, spoor leggen, met man en macht wordt er gewerkt aan de herinrichting van het Binnenmuseum. Op zaterdag 16 april moet alles klaar zijn. Foto s: Pieter van der Ham. klaar. In de werkplaats zijn stellingen neergezet die zijn gevuld met onderdelen. De werkplaats is ook voorzien van diverse oude machines als een draaibank en een boorkolom. Komende weken hangen we definitieve verlichting met len lampekappen op. Als laatste wordt hier dan een Jung ZL114 motorlocomotief uit het verhuurpark van Oving geplaatst. Oving was niet alleen ruim 50 jaar importeur van Jung locomotieven, maar nam er ook een groot aantal op in haar eigen verhuurpark. In de grote museumhal is de afgelopen weken de oude gasheater vervangen door nieuwe heaters die met warm water gevoed worden vanaf een nieuwe ketel. Ook worden alle lampen vernieuwd en de lichtstraten dicht gemaakt. Op het dorpsplein gaan de trottoirtegels er uit en worden vervangen door klinkers. We plaatsen een tweetal straatlantaarns en ander straatmeubilair en brengen alvast mantelbuizen aan in de grond waardoor straks de kabels worden getrokken naar de video- Op 20 november 2021 ligt het wissel bij de remise op haar plek. Het doorgaande spoor leidt naar de brug, het afbuigende naar de remise. Foto: Gerard de Graaf. 6 SMALSPOOR

4 opstellingen bij het materieel. Ook krijgt hier de marktkraam vorm van waaruit onze catering en winkelverkoop straks plaatsvindt. De nieuwe pantry die er vlak achter ligt, is gereed. Het is een lichte en ruime werkplek geworden met veel opbergruimte. Ook de nieuwe bioscoop is bijna gereed. De oude LGBmodelbaan, die boven de oude filmzaal lag, is verdwenen achter de gevel van het grote Oving-gebouw. Deze ruimte wordt het technische hart van ons museum vanwaaruit straks alle audiovisuele apparatuur zal worden aangestuurd. Herman Berkheij boort gaten in de spoorstaaf om later de lasplaten te kunnen bevestigen. Foto: Gerard de Graaf. Op 8 januari is de brug al bijna helemaal van looproosters voorzien. Foto: Johan Ouwehand. Op de bovenverdieping is het schilderwerk van de wanden gereed. De diorama s worden nu aange past aan hun nieuwe sokkels en verhuizen dan naar hun definitieve plaats. Alle informatiepanelen worden ontworpen en binnen enkele weken gaan de eerste in productie bij onze sponsor Forma Zeefdruk en worden dan opgeplakt. Telkens als een deel van het museum beschikbaar komt, wordt daar het materieel geplaatst volgens de nieuwe opstelling. Spoorlijn Vrijdagmiddag 31 december om 13:30 uur ging de eerste trein met vier Ruston motorlocomotieven de brug op. Een heel bijzonder moment dat mede mogelijk was omdat een klein clubje mensen de afgelopen veertien dagen keihard gewerkt heeft. Thomas Berkheij en Johan Ouwehand hadden zelfs hun hele vakantie besteed aan het aanleggen van de laatste tweehonderd meter die nog restte tot aan de brug. Dat was dan ook niet het makkelijkste deel van het tracé, maar een stuk waarin het nodige grondwerk moest worden verricht, inclusief hellingen en bochten en het plaatsen van betonnen keerwanden die moeten voorkomen dat het talud nabij de koppen van de spoorbrug weg kan zakken. Als extra complicatie zit in dit stuk ook nog de overweg die de zandwinner gebruikt voor de afvoer van het zand. In de Kerstvakantie werd er geen zand gewonnen en hadden wij de tijd om de overweg te realiseren. Van onze sponsor de firma Van der Putten uit Noordwijk kregen wij een vrachtwagenlading gebroken SMALSPOOR

5 Op donderdag 30 december is de spoorbouw gevorderd tot de zuidhelling voor de brug. puin waardoor het talud van de weg en de spoorlijn nu goed op elkaar aansluiten. De hele klus moest voor begin januari geklaard zijn, zodat de zandwinner in het nieuwe jaar het spoor zou kunnen kruisen met zijn machines en vrachtwagens. Al op zaterdag 13 november zijn twee ramen klaar gemaakt die direct achter het wissel aan de Voorschoterweg komen te liggen. Ook werd het wissel gepast. Dit nieuwe wissel hebben wij een aantal jaren geleden als gift gekregen van collega smalspoorliefhebber Peter Neesen uit Duitsland. Zijn bedoeling was dat daarmee de wisselplaats Wetlands in oude luister zou worden hersteld. Hiervoor kregen wij toen echter geen toestemming van de Provincie Zuid-Holland. Peter is verheugd dat dit wissel nu een essentieel onderdeel vormt van de lus rond het meer. Zaterdag 20 november is het wissel ingebouwd. Tijdens de Kerstlunch op zaterdag 18 december is bekend gemaakt dat het bestuur besloten heeft de brug over de toegangsvaart naar het Valkenburgse Meer de naam Berkheijbrug te geven. Het is hommage voor het vele werk dat Kees en Herman Berkheij al tientallen jaren voor onze club doen, de laatste jaren steevast vergezeld door hun zonen Martin en Thomas. Facebook werd zo spontaan gereageerd dat we al snel een aardig bedrag beschikbaar hadden. Toen de fabriek ons vervolgens een machine uit 2017 aanbood voor 9800 euro die op korte termijn geleverd kon worden, hebben we besloten op dat aanbod in te gaan. Op vrijdag 21 januari is ze bezorgd. Uiteindelijk is de aankoop van de machine geheel door giften gedekt. Alle gulle gevers hartelijk bedankt! Exploitatie Zondag 28 november reed de Pepernotenexpres vijf ritten. Iedereen had een eigen compartiment en er moest vooraf gereserveerd Foto: Louis van Duijvendijk. worden via de website. Binnen een tijdsbestek van ruim twee uur waren alle plaatsen al volgeboekt. We hebben een extra rijtuig ingezet om eventuele passanten nog mee te kunnen nemen. Zo konden bij elke rit konden nog enkele gezinnen extra meerijden. En daar bleek behoefte aan! Het controleren van de QR-codes en het afstand houden op het Onderstopmachine We hebben nu bijna een kilometer spoor in een bed van steenslag liggen. Een belangrijk voordeel is dat dwarsliggers hierin een veel langere levensduur hebben. Ook spoor dat in een ballastbed ligt, moet geregeld op hoogte worden gelegd en worden onderstopt. We hebben dus een grote behoefte aan een echte onderstopmachine die in één keer een dwarsligger van beide kanten en bij beide spoorstaven onderstopt. Een Frans bedrijf biedt al enkele jaren een dergelijke onderstopmachine voor smalspoor aan. Deze machine is ook in gebruik bij enkele Franse smalspoorlijnen en bij onze collega s van de Parkeisenbahn in Berlijn, de Frankfurter Feldbahn en de Dampfkleinbahn Mühlenstroth. Hun ervaringen zijn zondermeer positief. Nieuw kost de machine euro. Dat is een bedrag dat wij, zeker in deze coronatijden, niet beschikbaar hebben. Daarom hebben we besloten een crowdfundingsactie op te zetten. En met succes! Zowel op een interne oproep als op een oproep via Onze nieuwe onderstopmachine arriveerde op vrijdag 21 januari. Foto: Pieter van der Ham. 8 SMALSPOOR

6 Het is zover! Op oudejaarsdag is de brug bereikt en berijdbaar. Een mijlpaal voor onze spoorploeg! Foto: Ivo Kaptein. perron verliep uiterst soepel vanwege het vooraf reserveren van de plaatsen. De drukte werd zo mooi gespreid. Er zijn weer heel veel kinderen blij op de foto gegaan. Een geslaagde dag! Indonesische locomotieven Op woensdag 29 december heeft een zoom-meeting plaatsgevonden met de particuliere secretaris van de Indonesische president Jokowi, de directies van de beide groepen van suikerfabrieken, de toezichthouder van de holding, onze lokale vertegenwoordiger Eddy Setio Hardono en onze conservator Gerard de Graaf over het gebrek aan progressie en vooral het totale gebrek aan duidelijkheid. We hebben immers al vijf jaar toestemming van de toenmalige minister van Staatsondernemingen in Indonesië er twee te halen. Tot op heden was er aan Indonesische zijde vooral sprake van overpromiss en underdeliver. De uitkomst van de meeting was even teleurstellend als verrassend: de al geselecteerde locomotieven krijgen we niet. Uitgerekend deze beide machines wil men na jaren van verwaarlozing in suikermusea op Midden- en Oost-Java plaatsen. Ons is nu toegezegd dat wij twee andere locomotieven mogen selecteren die ons dan in bruikleen ter beschikking worden gesteld. Of we die uiteindelijk dan wel echt krijgen staat nog te bezien. Het is zo langzamerhand moeilijk om nog vertrouwen te hebben in Indonesische overheidsdienaren. Maar van opgeven is geen sprake! We gaan door! Nieuwe aanwinst Op zaterdag 27 november arriveerde een vierassige lage bakwagen die we hebben gekocht van onze collega Jan Keppels uit Losser. Het gaat om een zogenaamde Warflat, een wagen ontwikkeld voor militaire toepassingen. Onder andere de Royal Air Force gebruikte ze in de Tweede Wereldoorlog. Dit exemplaar is gebouwd door de firma Cravens in Sheffeld in De wagen heeft bij ons collectienummer 0372 gekregen. Leo Kok, onze trouwe transporteur, bracht, behalve deze wagen, voor ons ook nog een driecilinder Deutz-motor mee. Onze nieuwste aanwinst: deze vierassige lage bakwagen is een zogenaamde Warflat gebouwd door de firma Cravens in Sheffield in Foto: Jan Keppels. SMALSPOOR