NEN 2990: 2020 Lucht - Eindbeoordeling na asbestverwijdering

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NEN 2990: 2020 Lucht - Eindbeoordeling na asbestverwijdering"

Transcriptie

1 NEN 2990: 2020 Lucht - Eindbeoordeling na asbestverwijdering Toelichting op de aanpassingen t.o.v. de versie uit 2020 NEN Webinar 3 november 2020 NEN, afspraken voor een betere wereld 1

2 Code of Conduct Uw microfoon staat standaard op mute Vragen kunnen via Q&A gesteld worden Het webinar zal worden opgenomen NEN, afspraken voor een betere wereld 2

3 Programma 15:00 Welkom 15:10 Wijzigingen NEN 2990+C1 en inwerkingtreding Jan Tempelman (Adviesbureau Tempelman) Taco Buissant des Amorie (TASQQ) 15:40 Beantwoording overige vragen 16:00 Afsluiting 16:15 Einde webinar NEN, afspraken voor een betere wereld 3

4 Welkom Ted den Heijer NEN (secretaris normcommissie Asbest in lucht) NEN, afspraken voor een betere wereld 4

5 Normcommissie Asbest in lucht Verantwoordelijk voor ontwikkeling van normen (o.a. NEN 2990, NEN 2939, NEN 5896, NEN 5897) Vertegenwoordigd het Nederlands standpunt bij Internationale normalisatie (ISO-normen) Kennisnetwerk Deelname mogelijk voor stakeholders uit het werkveld asbest Besluitvorming op basis van consensus NEN, afspraken voor een betere wereld 5

6 NEN 2990C1:2020 In 2017 is de ontwerpversie opengesteld voor publiek commentaar Van 2017 tot 2020 is het commentaar verwerkt Beroepschriften ontvangen uitkomst procedure is goed verlopen Beroepschriften zijn beantwoord Definitieve versie van NEN 2990:2020 is gepubliceerd Na publicatie bleken paar correcties nodig Vandaar C1 geconsolideerde versie waarin de correcties verwerkt zijn NEN, afspraken voor een betere wereld 6

7 Wijzigingen en inwerkingtreding NEN 2990+C1 Jan Tempelman - Adviesbureau Tempelman Taco Buissant des Amorie - TASQQ NEN, afspraken voor een betere wereld 7

8 Hoofdstuk 1 : Toepassingsgebied Eindcontrole klasse 2 en klasse 2A (uitzondering) met lichtmicroscopie (FCM) Klasse 2A met SEM/RMA met kleef- en luchtmonsters (interimregeling nu opgenomen in normtekst) Term hoog risicosanering is vervallen Aanvullende metingen buiten containment RK2A vervallen Meetduur bij luchtmeting RK2A verkort van 6 naar 4 uur Beperkingen methode compacter beschreven NEN, afspraken voor een betere wereld 8

9 Hoofdstuk 2 en 3 Update verwijzing naar actuele NEN- en ISO-normen, oude en niet meer relevante verwijzingen verwijderd De termen en definities zijn opgeschoond en meer geharmoniseerd met de andere NEN asbestnormen NEN, afspraken voor een betere wereld 9

10 Hoofdstuk 4 Beginsel 4.1 Algemeen Verduidelijking van norm met meer logische indeling van de onderdelen 4.2 Visuele inspectie Er wordt volstaan met een verwijzing naar hoofdstuk Bepaling van de concentratie aan respirabele vezels in lucht Inhoudelijk ongewijzigd, maar eenheid wordt nu overal vezels/m 3 NEN, afspraken voor een betere wereld 10

11 Hoofdstuk 5 en 6 Hoofdstuk 5 Reagentia voor de bepaling met FCM Inhoudelijk ongewijzigd Hoofdstuk 6 Toestellen en hulpmiddelen Onderverdeling van de benodigdheden per onderdeel: algemeen (6.1) visuele inspectie (6.2) nemen van kleefmonsters (6.3) bepaling van de vezelconcentratie in lucht (6.4) bepaling van de vezelconcentratie in lucht met FCM (6.5) bepaling van de vezelconcentratie in lucht met SEM/RMA (6.6) NEN, afspraken voor een betere wereld 11

12 Hoofdstuk 6 (vervolg 1) PBM hier aangeduid als adequaat, en nader toegelicht in hoofdstuk 7 Drone is, mits gevalideerd, opgenomen als hulpmiddel bij de visuele inspectie Verwijzing type bemonsteringstape naar NEN-ISO Eisen aan monsterpomp naar NEN-EN-ISO in plaats van NEN- EN Termijn kalibratie debietmeter (moeder-) valt onder NEN-EN-ISO Thermometer en optionele barometer zijn verwijderd Criteria voor gebruik bladblazer niet meer beschreven bij definitie, maar bij eindbeoordeling (hoofdstuk 9) NEN, afspraken voor een betere wereld 12

13 Hoofdstuk 6 (vervolg 2) Specificaties FCM verplaatst naar bijlage E1 Fase contrast proefglaasje type III niet meer opgenomen (uitsluitend nog type II) Gebruik handteller is niet verplicht. Ook andere manieren om aantal velden/vezels te registreren zijn toegestaan Pasteurpipet is als hulpmiddel bij FCM filterpreparatie vermeld Ingangscontrole goudgecoat kernporiefilter voor het nemen van luchtmonsters met SEM/RMA opgenomen NEN, afspraken voor een betere wereld 13

14 Hoofdstuk 7: Gebruik van PBM Beschrijving van de voorgeschreven adembescherming per type eindbeoordeling, inclusief de opname van de jaarlijkse fit-test NEN, afspraken voor een betere wereld 14

15 Hoofdstuk 8 Inspectie op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen, restanten en /of vezelstructuren of mogelijk asbeststof: 8.1 Algemeen Visuele inspectie normatief uitvoeren voorafgaand aan luchtmeting Controle op asbestverontreinigd stof geldt voor alle visuele inspecties 8.2 Voorbereiding en methodiek Controle van werkplan op complete inhoud, inclusief inventarisatierapport Controle inspectiegebied gelijk aan werkgebied Koppeling van foto s met plattegrond Verdere mogelijkheden van afbakening werkgebied toegelicht NEN, afspraken voor een betere wereld 15

16 Hoofdstuk 8 Vervolg (1) 8.3 Visuele inspectie Achterblijven van niet-hechtgebonden asbesthoudende producten alleen toegestaan wanneer duurzaam afgeschermd Verduidelijking van de definitie van de toplaag van een onverharde bodem (5 cm) Verduidelijking visuele inspectie bij aanwezige vegetatie (afstand tot het object maximaal 1 m) 8.4 Inspectie na calamiteit Herziening van tekst met onderscheid tussen historisch aanwezig asbest en asbest afkomstig van de calamiteit Meer ruimte om, mits herleidbaar gemotiveerd, af te wijken van inspectieeisen NEN, afspraken voor een betere wereld 16

17 Hoofdstuk 8 Vervolg (2) 8.5 Eindbeoordeling van kruipruimten Onderverdeling in type kruipruimte (verhard/ onverhard) Bij een Relatieve Vochtigheid (RV) hoger dan 10% buiten de kruipruimte, dan uitsluitend visuele inspectie Staat er water in de kruipruimte, dan kan er geen eindcontrole plaatsvinden Tegenstrijdigheid van oppervlakken m.b.t. nemen van kleefmonsters weggenomen, vloer wordt wel genoemd als representatief oppervlak Duidelijkheid in de beschrijving van een samengestelde ruimte Uitvoering van aanvullend bodemonderzoek: alleen advies, geen verplichting NEN, afspraken voor een betere wereld 17

18 Hoofdstuk 8 Vervolg (3) 8.6 Eindbeoordeling na gebruik couveusetechniek (eenmalig gebruik) Inhoudelijk ongewijzigd 8.7 Eindbeoordeling na gebruik couveusetechniek (meermalig gebruik) Duidelijke opsomming eisen geschiktheid inspectieobject Beschrijving kalibratieproces en instelling debiet bij monsterneming 8.8 Eindbeoordeling met meerdere containments Inhoudelijk ongewijzigd NEN, afspraken voor een betere wereld 18

19 Hoofdstuk 8 Vervolg (4) 8.9 Aanvullende eisen na risicoklasse 2A-sanering; Interimregeling is opgenomen in norm Voor de analyse van kleefmonsters wordt verwezen naar NEN-ISO i.p.v. VDI 3877 Blatt 1 Duidelijker afkeurcriterium bij aantreffen van concentratieklassen + of ++, geen vervolgonderzoek NEN, afspraken voor een betere wereld 19

20 Hoofdstuk 9 Bepaling van vezelconcentratie in de lucht 9.1 Opzet en uitvoering Aanpassing van onderdruk naar maximaal 5 Pa +/- 1 Pa (na aanpassing artikel 4.27 van de Arboregeling) Luchtmeting en verlaging onderdruk pas uitvoeren als het containment visueel schoon wordt beoordeeld Het gebruik van kleefmonsters als onderdeel van 2A sanering beschreven; Aanvullende luchtmetingen buiten containment zijn vervallen Indicatieve afstanden meetpunten voor zeer kleine containments opgenomen Verduidelijking werkwijze voor simuleren activiteit in containment NEN, afspraken voor een betere wereld 20

21 Hoofdstuk 9 vervolg 9.2 Monsterneming Beschrijving eisen na risicoklasse 2A-sanering Beschrijving werkwijze bij overbelading van filters 9.3 Analyse met FCM Gebruik handtellers niet verplicht, anders registreren mag ook 9.4 Analyse met SEM/RMA Inhoudelijk ongewijzigd 9.5 Interpretatie van de meetresultaten Nieuw onderdeel, alleen verduidelijking van toetskaders NEN, afspraken voor een betere wereld 21

22 Hoofdstuk 10 Berekeningen 10.1 Berekening vezelconcentratie Concentraties worden uitgedrukt in vezels/m3 Formules uitgesplitst onder elkaar 10.2 Berekening gewogen gemiddelde Verduidelijking van eisen Formules uitgesplitst onder elkaar 10.3 Beschrijving van meetonzekerheid Correctie van debiet bij afwijkende temperatuur en druk vervallen vanwege verwaarloosbare invloed op de meetonzekerheid NEN, afspraken voor een betere wereld 22

23 Hoofdstuk 11 en 12 Hoofdstuk 11 Kwaliteitsborging: Inhoudelijk ongewijzigd Hoofdstuk 12 Rapportage: Opdrachtgever moet nu vermeld staan (eis uit NEN-EN-ISO 17020) De gesaneerde asbesthoudende materialen overnemen vanuit werkplan in plaats van inventarisatierapport Duidelijke eisen aan kwaliteit en maatvoering van de plattegrond NEN, afspraken voor een betere wereld 23

24 Bijlagen A, B en C Bijlage A informatief vaak voorkomende asbesthoudende materialen Dit is de voormalige bijlage E Bijlage B Informatief - Toetsingscriteria Concentratie(s) aangepast Blootstellingsindex aangeduid als BI in plaats van F bij toetsing aan asbesttypen met een verschillende grenswaarde Op details geactualiseerd Bijlage C Informatief complexe installaties Nieuw ter ondersteuning voor omgang met specifieke veiligheidseisen en waar nodig aanpassingen inspectieprotocol NEN, afspraken voor een betere wereld 24

25 Bijlagen D, E en F Bijlage D normatief Inspectieformulier Vermelding aan inspectie bestede tijd is toegevoegd Bijlage E normatief Analyse FCM Samengesteld vanuit 6.2, 8.3, 8.4 en bijlage D Criterium opgenomen wanneer een filter volledig afgekeurd moet worden Bijlage F normatief nemen van kleefmonsters: Nieuw in deze norm (eerder opgenomen in Interimregeling) Methode van monsterneming Aandachtspunten ten aanzien van veiligheid NEN, afspraken voor een betere wereld 25

26 Bijlagen G en H Bijlage G normatief Poissontabel Geen inhoudelijke wijzigingen Bijlage H informatief Rekenvoorbeelden Berekening vezelconcentraties bepaald met FCM en gewogen gemiddelde Nieuw toegevoegd: rekenvoorbeelden voor vezelconcentraties bepaald met SEM/RMA NEN, afspraken voor een betere wereld 26

27 Inwerkingtreding NEN 2990C1:2020 is nog niet in het certificatieschema van Ascert opgenomen en wordt dus nog niet door Inspectie SZW gehandhaafd. NEN heeft met Raad voor Accreditatie (RvA) afgesproken dat het mogelijk is om NEN 2990:2012 in de scope van de accreditatie op te nemen totdat de nieuwe versie (indirect) opgenomen wordt in de wetgeving. NEN, afspraken voor een betere wereld 27

28 Binnengekomen vragen Algemene opmerkingen bij de gestelde vragen Op sommige vragen is geen zwart/wit antwoord mogelijk omdat de situaties op verschillende locaties sterk kunnen verschillen. De inspecteur moet dan ter plekke beslissen op basis van zijn/haar deskundigheid, uiteraard met inachtneming van de basiseisen uit NEN Voorbeelden zijn: De mate van vegetatie die nog acceptabel is Externe factoren waardoor een inspectiegebied niet kan voldoen aan de basiseisen Zoals ook bij de vorige NEN 2990 gebruikelijk was zal op basis van de ervaringen door Fenelab weer een interpretatiedocument worden opgesteld met het doel de eenduidigheid. van de beoordeling te vergroten. NEN, afspraken voor een betere wereld 28

29 Binnengekomen vragen Hoofdstuk 3 In de definities is bij 3.27 het inspectiegebied bepaald: containment of afgeschermd gebied. Is een buitensituatie een afgeschermd gebied geworden of is de definitie niet juist overgenomen uit de vorige versie, want in par. 8.3 wordt bij een uitzondering gemaakt voor buitensaneringen? De definitie is correct, het inspectiegebied moet vooraf zijn gedefinieerd. Bij buitensaneringen geldt hier geen uitzondering op. Zie verder ook de definitie bij 3.3 (afgeschermd gebied: gebied dat bij de sanering is betrokken). NEN, afspraken voor een betere wereld 29

30 Binnengekomen vragen Hoofdstuk 8 Welke aspecten uit gelden ook voor par en welke niet? Alle aspecten van zijn van toepassing bij een buitensanering, alleen bij een buitensanering gelden additionele criteria. Deze zijn opgenomen in NEN, afspraken voor een betere wereld 30

31 Binnengekomen vragen Hoofdstuk 8 Vegetatie verwijdering tot 1 m uit de gevel ook bij siertuinen (bij woning) en hoeveel procent vegetatie is nog inspecteerbaar? In de basis moet de vegetatie zijn verwijderd, het is aan de deskundige inspecteur om vast te stellen of hij het afdoende vindt, dit kan per soort vegetatie en per locatie verschillen en daarmee niet normatief te bepalen. NEN, afspraken voor een betere wereld 31

32 Binnengekomen vragen Hoofdstuk 8 Paragraaf e aandachtsstreep, de omschrijving / beoordeling van inspectie niet belemmeren door aanwezige vegetatie zal in de praktijk tot veel discussie doen leiden. Kan dit punt niet beter gedefinieerd worden of weggelaten worden? O.a. toezichthouders van Omgevingsdiensten hebben vaak over dit soort verwoordingen hun eigen interpretatie, die dan niet strookt met die van Asbestsaneerder en Eindinspectie-instelling. Dit levert dan weer een oneindige discussie op waar niemand bij gebaat is. Zie eerdere vraag, er is verder overleg met OD's aangaande hun rol in de asbestketen. Handhaving van een geaccrediteerde inspectieinstelling is in principe de taak van de RvA (NEN-EN-ISO 17020). NEN, afspraken voor een betere wereld 32

33 Binnengekomen vragen Hoofdstuk 8 Paragraaf 8.3.3: de norm is onduidelijk over het uitboren van schroef- en spijkergaten. Om te goed te kunnen inspecteren is uitboren noodzakelijk. Het uitboren maakt deel uit van het saneringsproces, als het nodig is, dan zal de saneerder dit moeten uitvoeren. In paragraaf is hier verder het volgende over opgenomen: Gebruik bij het uitvoeren van een visuele inspectie zo nodig een mesje en/of een spatel om eventueel aanwezig stof uit kieren, naden en boorgaten te verwijderen. Mocht uit de inspectie blijken dat in de voormalige boorgaten restanten verdacht materiaal worden aangetroffen, dan zal een aanvullende schoonmaak/sanering nodig zijn. NEN, afspraken voor een betere wereld 33

34 Binnengekomen vragen Hoofdstuk 8 De norm is onduidelijk of niet-hechtgebonden asbesthoudend materiaal mag achterblijven als dit materiaal duurzaam is afgeschermd. Paragrafen en verwijzen naar het achterblijven van hechtgebonden en/of duurzaam afgeschermd materiaal. Duurzaam afgeschermd niet-hechtgebonden materiaal vormt per definitie geen gevaar meer. Het materiaal is volledig geïmmobiliseerd, en er kan geen emissie van asbestvezels meer optreden. Dit is de enige uitzondering waarbij een niet-hechtgebonden materiaal mag achterblijven. Dit dient tevoren in het werkplan van het saneringsbedrijf te zijn opgenomen. Bij de visuele inspectie wordt nagegaan of de afscherming aanwezig is en aan de gestelde eisen voldoet. NEN, afspraken voor een betere wereld 34

35 Binnengekomen vragen Hoofdstuk 8 In wordt niets aangegeven over duurzame afscherming. Hoe moeten we dan bijvoorbeeld om gaan met niet-hechtgebonden bronnen zoals leidingisolatie die door de muren gaan en waarbij niet alle ruimten worden gesaneerd? In is aangegeven dat niet hechtgebonden materialen duurzaam moeten zijn afgeschermd. Als er dus sprake is van leidingisolatie die niet wordt verwijderd, dan zullen hier maatregelen voor genomen moeten worden om emissie te voorkomen, oftewel duurzaam afschermen. NEN, afspraken voor een betere wereld 35

36 Binnengekomen vragen Hoofdstuk 9 Hoe gaan we als laboratorium om met ODM's die niet teruggedraaid kunnen worden en de onderdruk in containment te hoog is Conform paragraaf 9.1.1? Het is aan de saneerder om zorg te dragen dat het inspectieobject op de juiste wijze is voorbereid, daar valt de mogelijkheid voor het terugbrengen van de onderdruk ook onder. Als dit bij aankomst van de inspectie-instelling nog niet mogelijk is, kan de eindcontrole nog niet aanvangen. NEN, afspraken voor een betere wereld 36

37 Binnengekomen vragen Hoofdstuk 9 De correctie voor temperatuur en luchtdruk is bij deze editie geheel komen te vervallen. Waarom is niet net als bij de Ontw. NEN 2939:2008 gekozen voor een correctie bij grote verschillen (>10 gr en >50 HPa)? Correctie van debiet bij afwijkende temperatuur en druk vervallen vanwege verwaarloosbare invloed op de meetonzekerheid bij de bepaling van de vezelconcentratie. NEN, afspraken voor een betere wereld 37

38 Binnengekomen vragen Hoofdstuk 9 Paragraaf e alinea "indien [4] nog "> waar verwijst deze [4] naar? [4] verwijst naar de bibliografie - Arbeidsomstandighedenregeling, artikel In normen wordt standaard op deze wijze verwezen naar de bibliografie. NEN, afspraken voor een betere wereld 38

39 Overige vragen NEN, afspraken voor een betere wereld 39

40 Voor vragen, meer informatie en of deelname aan de normcommissie Ted den Heijer Consultant normcommissie Asbest in lucht T +31 (0) normcommissie Asbest in lucht 40