STAND VAN ZAKEN BRUCELLOSE 2012

Transcriptie

1 Federaal agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen STAND VAN ZAKEN BRUCELLOSE

2 Inhoud Historisch overzicht runderbrucellose in België Haarden Epidemiologische enquête Contactbeslagen Bewaking Status brucellosevrij Financiële aspecten Conclusies 2

3 Historisch overzicht runderbrucellose in België Groot aantal haarden tot in 1987; de laatste in maart 2000 Intens uitroeiingsprogramma (Richtlijn 64/432/EG) Brucellosevrije status in 2003 (Beschikking 2003/467/EG) Bewakingsprogramma gebaseerd op een risicoanalyse sinds 2009: Systematische test bij abortus Random test bij aankoop Random test in veeteeltbedrijven zonder melding van abortus Herhaalde tests op runderen afkomstig uit nietbrucellosevrije gebieden 3

4 Historisch overzicht runderbrucellose in België 1 alleenstaande haard in november 2010 B abortus biovar 3: - Gemengd bedrijf in de provincie Luik (104 runderen) - Ontdekt via analyse na een abortus - Alle runderen geslacht - Reiniging en ontsmetting - Epidemiologische enquête :137 contactbedrijven, allen negatief - Opvolging van de bedrijven tijdens volgende winterscreenings + andere willekeurig geselecteerde bedrijven (810 bedrijven). - Geen secundaire haard - Testen van tankmelk op nationaal niveau (one shot): alle tests negatief 4

5 2012 Brucella abortus Bedrijf in Franc Waret, provincie Namen. Na kalving met keizersnede op 23/02/2012, 10 dagen te vroeg (dood kalf). 06/03/2012 : serologische analyse uitgevoerd op de moeder met positief resultaat en bacteriologische cultuur op het kalf positief voor Brucella. 2de abortus -> eveneens positief bij analyse. 07/03/2012 : haardverklaring, bevel tot bilan en slachtbevel uit te voeren binnen de maand + bemonsteringen in het slachthuis. Start van het epidemiologisch onderzoek. Hetzelfde profiel als de stam van de haard in Haccourt in 2010 en als de Belgische stam in de jaren 90. 5

6 Haard 1 Franc-Waret 263 runderen: - Vrouwelijke dieren melktype : 10 zwartbonte voor inplanten van embryo s - Vrouwelijke dieren vleestype : Mannelijke dieren vleestype : 62 Geen levering aan zuivelfabriek en geen productie van melkproducten. Geen verkoop van vlees op het bedrijf. Verzamelen van sperma + embryo s. 6

7 Epidemiologische enquête Sinds januari 2008 (gegevens van ARSIA) : 13 analyses na abortussen; verworpen vruchten en runderen testten negatief. Laatste serologische bilan in 2009 : negatief. Vrije loopstal in loods (boxen met 8 tot 10 runderen) en enkele kalverstallen, een afzonderingsstal, een kraamstal. Algemene indruk : zeer goed Associatie van 3 DA. 7

8 Epidemiologische enquête Scharnierdata : - 10/02/2011: laatste normale kalving van rund waarvan de kalving op 23/02/2012 een positief resultaat opleverde. - 25/11/2011: laatste abortus waarvan het analyseresultaat negatief bleek te zijn. - 13/01/2012: vertrek van een rund besmet met brucellose - 23/02/2012: kalving met positief resultaat. 8

9 Op 25/04/2012 : 3 nieuwe haarden in BE vastgesteld bij contactbeslagen: - 1 contactbedrijf door rechtstreeks contact via een dier dat de haard had verlaten op 13/01/2012; het bedrijf in Oost-Vlaanderen werd haard verklaard op 21/03/ door indirect contact via de dierenartsen (bedrijfsdierenarts, plaatsvervangers, inseminatoren) + bezoekers; het bedrijf werd haard verklaard op 02/04/2012 (Namen - 1ste bilan) - 1 door indirect contact via de dierenartsen (bedrijfs- dierenarts, plaatsvervangers, embryoteam) + bezoekers + prijskamp; het bedrijf werd haard verklaard op 02/04/2012 (Namen - 1ste bilan) 1 haard vastgesteld in een Frans mestbedrijf : rund dat de haard had verlaten op 01/03/2012 9

10 Sinds 25/04/ nieuwe haard na analyses op tankmelk in Namen op 02/05/2012 : typering BRUCELLA SUIS BIOVAR 2 op 16/05/2012 Oorsprong : wilde fauna? 1 nieuwe haard indirect contact via de dierenartsen, haard verklaard op 18/05/2012 (Namen 2 de bilan) Dier in kwestie : - BILAN 1 : SAVV 50 ELISA (ARSIA en CODA) negatief - BILAN 2 : SAVV >= 100, ELISA positief (ARSIA en CODA) Enig positief dier op het bedrijf - Typering is in uitvoering Aanpassing van de maatregelen ingevolge deze twee haarden 10

11 Contactbeslagen De onderzoeken toonden aan dat er +/- 480 contactbeslagen zijn voor de 4 haarden (F1, 2, 3, 4 / voor 6 nog niet bijgevoegd): Naburige weiden Naburige beslagen Dieren in het beslag van de haard binnengebracht : datum start enquête, kan tot 3 jaar teruggaan (01/01/2009), gezien Brucella een bacterie is die zich verborgen houdt : vaars geboren uit een besmette koe vertoont enkel Brucellose wanneer ze 4-5 maanden drachtig is minimum 22 maanden 11

12 Contactbeslagen Dieren uit het beslag van de haard afgevoerd (o.m. export) Scharnierdata i.f.v. enquête en tests contactbeslagen : - laatste normale kalving positief dier - laatste negatief geteste abortus - archief van de uitgevoerde tests in de verenigingen (prijskampen, aankopen, wintercampagne, ) - afvoer positieve dieren Contacten via: - praktijkdierenartsen - inseminatoren - dierenartsen die embryo s overplantten - prijskampen - andere (bezoeken, uitgeleend materiaal, ) EVOLUTIEF KARAKTER INGEVOLGE EPIDEM. ENQUETE EN ANALYSERESULTATEN 12

13 Maatregelen in de haard : (Totale) slachting binnen de maand Op stal houden van de dieren Verbod op beweiden Reinigings- en ontsmettingsprocedure 13

14 Maatregelen in de contactbeslagen : PRINCIPE : - Opschorting gezondheidsstatus B4 - Verbod op beweiden (indien 1ste bilan binnen de 5 dagen is uitgevoerd, verplichting om enkel de drachtige dieren terug op stal te zetten (drachtig = vanaf begin 4de maand van de dracht)) - 2 bilans met een tussentijd van 6 tot 8 weken Uitzondering op balans : Individuele tests voor runderen die zijn afgevoerd uit de haard en binnengebracht in contactbeslagen alsook contact via transport en wedstrijden : A) dieren met hoog risico: - Slachten van betreffend(e) rund(eren) met bemonstering voor cultuur. 14

15 Maatregelen in contactbeslagen : B) dieren met laag risico : - 2 individuele bloedafnames met een tussentijd van 6 tot 8 weken. Als niet alle dieren uit punten A en B nog in het beslag aanwezig zijn : 2 bilans met een tussentiijd van 6 tot 8 weken. 15

16 Maatregelen in contactbeslagen : Na een negatieve eerste balans of individuele test (serologie of cultuur) worden de maatregelen versoepeld : - Het beslag blijft geblokkeerd maar met mogelijkheid tot beweiden, behalve voor drachtige dieren (drachtig = vanaf begin 4de maand van de dracht) en de dieren met positieve serumagglutinatie (aanpassing ingevolge haard 6). - De kalveren mogen het beslag verlaten om rechtstreeks te worden overgebracht naar een kalvermesterij of via verzamelcentrum volgens procedure - VOOR contact F5 (Brucella suis) : geen tweede bilan. 16

17 Maatregelen in contactbeslagen : Bij de tweede bilan, beslag vrijgegeven na nazicht dat er geen dier met een positieve serumagglutinatie aanwezig is (en ELISA negatief) (ARSIA of CODA) wijzend op een ongunstige evolutie (verhoging van het resultaat van de serumagglutinatie) sinds de eerste bilan. In dergelijk geval : - Enquête naar de contacten met een haard in de 3 weken voorafgaand aan de tweede bilan : - Indien contact blijft het beslag geblokkeerd, verbod op beweiden voor het dier in kwestie; - Indien geen contact, beslag wordt vrijgegeven, maar dier in kwestie niet. - Dit dier moet in leven blijven en wordt 3 weken later opnieuw getest (aanpassing ingevolge haard 6). Voor de beslagen vrijgegeven voor deze aanpassing van de maatregelen, individuele bloedafname 3 weken na de 2 de bilan van deze dieren. 17

18 Maatregelen in de positieve beslagen na analyses op tankmelk Status opgeschort De veehouder communiceert deze info aan de zuivelfabriek Verbod op directe verkoop van rauwe melk (en producten op basis van rauwe melk evenals de productie ervan) Bilan van melkkoeien (indien binnen de 3 dagen, geen verbod op beweiden) De melk opgehaald door de zuivelfabriek moet een thermische behandeling ondergaan Indien dier ELISAc positief is : Bedrijf wordt onder verdenking geplaatst De veehouder en het FAVV communiceert dit aan de zuivelfabriek De melk van ELISAc positieve dieren wordt afgezonderd van de tankmelk De melk moet thermische behandeling ondergaan 18

19 tankmelkonderzoeken_analyses lait de tank anal Troup C NI 0 me sur es 8633 rie n ret est er NC 23 BI LA N Tot résultat_resultaat bilan Trou p résul t neg. Trou p ELIS Ac pos CO DA- Trou Troup p ELIS Ac en cours CER VA nog bilan te doe n TEST BACTERIOLOGIE: Nombre des cultures_aantal culturen Neg. Pos en cours_ in oz tota al_ total e RESULTATS COMPLETS_VOLLEDIGE RESULTATEN: nombre troup_aantal besl Neg. Pos. en cours_i n oz totaal _ totale

20 Gegevens per haard: GEGEVENS PER HAARD F1 NAM F2 OVL F3 NAM F4 NAM F5NAM F6 NAM Motief abortus Traçing-on F1 Oorsprong? Secondaire F1 Contacten F1 Contacten F1 Tankmelk Contacten F1 Secondaire F1 Secondaire F1 Wilde fauna? Secondaire F1 Typering B. abortus B. abortus B. abortus B. abortus B. suis biovar Lopende biovar 3 biovar 3 biovar 3 biovar 3 2 Meldingsdatum 06/03/ /03/ /04/ /04/ /05/ /05/2012 Scharnierdatum 25/11/ /01/2012 Aankoop rund haard Totaal aantal contactbeslagen (15/05/2012) Aantal contactbeslagen met negatieve resultaten BILAN 1 (15/05/2012) 14/02/1012 Keizersnede positief dier 11/01/2012 Keizersnede positief dier 02/03/2012 Normaal geboren kalf 26/02/2012 Keizersnede positief dier Lopende Aantal contactbeslagen met negatieve resultaten BILAN 2 (15/05/2012) GEEN BILAN

21 Bewaking naar aanleiding van de haard Algemene bewaking met bijkomend Testen van alle melkveebedrijven (tankmelk - +/- 8000) einde maart wordt eind mei herhaald daarna frequentie nog te beslissen. Tijdelijk testen van alle monsters genomen in het kader van het vrijwillig protocol aankoop runderen (bijv. IBR...) MB : verplichte tests bij aankoop tot eind voor deelname aan prijskampen Stimuleren van de melding van abortussen 21

22 Brucellosevrije status Verkrijgen en behouden van de officiële brucellosevrije status : richtlijn 64/432 Elementen die tot verlies van de status kunnen leiden bij vaststelling van evolutieve brucellose : De Commissie beslist over schorsing of herroeping van de status Belangrijkste twee elementen : Vermogen van de lidstaat om de situatie te beheersen : snelle opsporing van de besmetting, toepassen van gepaste maatregelen, beperkt aantal secundaire haarden, identificatie van verband tussen de verschillende haarden ; Evaluatie van de situatie door de andere lidstaten op maandelijkse vergaderingen van het SCOFCAH. 22

23 Brucellosevrije status Gevolgen bij verlies van de status : - Aanzienlijke verhoging van de brucellosebewaking met zeer grote financiële weerslag - Export van met name melk, sperma en vlees Weinig invloed op ICH wat betreft de handelsmogelijkheden Invloed op het handelsverkeer met derde landen is variabel en hangt af van de met deze derde landen ondertekende bilaterale protocollen. Verlaging van het algemeen beeld van «sanitaire kwaliteit». 23

24 24

25 Niet officieel brucellose-vrije Lidstaten Beschikking 2003/467/EG Toestand 11 mei 2011 BG Bulgarije CY Cyprus ES Spanje GR Griekenland HU Hongarije IT Italië LT Litouwen LV Letland MT Malta PT Portugal RO Roemenië UK Verenigd Koninkrijk 25

26 Financiële aspecten Bepaling van de vergoeding voor afgeslachte runderen (Sanitair Fonds) Het verschil tussen 85% van de geschatte vervangingswaarde en de geschatte slachtwaarde Plafond voor de vervangingswaarde voor volwassen runderen: 3000 Vacaties dierenartsen voor bloedname (Sanitair Fonds 20,41 per bedrijfsbezoek 2,10 per bloedstaal kosten (FAVV) voor analyses: op de primaire haard en 3 secundaire haarden op de contactbedrijven in het kader van tankmelkonderzoek in gans België

27 Conclusies: 2 fenomenen 1. Brucella abortus Primaire haard in vroeg stadium ontdekt dankzij bewakingsprogramma gebaseerd op een risicoanalyse (abortusprotocol) Contactbedrijven geïdentificeerd, beperking van verkeer Tot nu toe vier secundaire haarden Oorsprong van de besmetting op heden nog niet bekend Epidemiologische onderzoeken en analyses zijn nog lopende 2. Brucella suis 5de haard ontdekt dankzij analyses op tankmelk Uitzonderlijk weinig gegevens 27

28 Vragen? 28