Inleiding Boneiru ta dushi!, Bonaire is heerlijk!

Transcriptie

1

2 Inleiding Boneiru ta dushi!, Bonaire is heerlijk! Zo wordt Bonaire aan toeristen geadverteerd. Echter, net zoals de cactus (Kadushi), die als heerlijke cactussoep op het eiland wordt gegeten, heeft Bonaire aan de andere kant ook zijn stekels die minder dushi kunnen zijn. Als nieuwkomer op het eiland is het maken van de cultuuromslag niet makkelijk, maar wel noodzakelijk om de heerlijkheid van het eiland kompleet te kunnen ervaren.

3 Kennismaken met (SGB) Bonaire Om op afstand Bonaire te proeven en de SGB te leren kennen, hebben we deze presentatie gemaakt. Hiermee hopen wij u wat beter voor te bereiden op wonen en werken op Bonaire, indien u wordt aangenomen. VEEL KIJK EN LEES PLEZIER

4 Bonaire Verklaring van de naam Bonaire Het ligt voor de hand om te denken dat Bonaire "goede lucht" betekent, maar het zijn de oorspronkelijke bewoners, de Arawak-indianen, die het eiland "Boynay" (lage land) noemden. De Nederlanders hebben het langzamerhand in "Bonaire veranderd Een andere verklaring is dat Bonaire afstamt van "Boy Nayil", de naam van de zoon van de oppergod die de vorm van een zilveren slang had. De indianen noemden het eiland "Boy Nayre" dat "huis van de zilveren slang" betekent

5 Bonaire heeft een tropisch-aride klimaat (=droog en dor) met heel veel zon. Er waait bijna altijd een verkoelende passaatwind jan feb mrt apr Mei Jun jul aug sep okt nov dec Dag temp Nacht temp Gem aantal uren zon per dag Neerslag in mm Aantal dagen neerslag Temp zeewater

6 Bonaire heeft ± inwoners Belangrijk kenmerk van de bevolking is de etnische diversiteit Europese Nederlanders mogen zich vrij vestigen als zijn beschikken over: verklaring van goed gedrag, bewijs van huisvesting bewijs van voldoende middelen van bestaan. De top tien nationaliteiten van inwoners uit andere gebieden: Europese Nederlanders (13%), Dominicaanse Republiek, Colombia, Peru, Venezuela, Verenigde Staten, Suriname, China, India en Haïti.

7 Taal Nederlands is de officiële taal Papiaments wordt het meest gesproken Papiaments is ontstaan uit het Spaans, Portugees, Nederlands, Engels, Frans en een beetje Afrikaans Bonaire kent een officiële spelling van het Papiaments het afwijkt af van de spelling op Aruba De meeste mensen op Bonaire spreken naast Papiaments en Nederlands vaak ook nog uitstekend Engels en Spaans

8 Vrijetijdsbesteding Vrijetijdsbesteding is gericht op bezigheden in de natuur, (water)sport, uit eten en nationale feesten. Er zijn verschillende televisiekanalen. Er is nauwelijks uitgangsleven, geen discotheek en bioscopen, maar er zijn wel café/bars & restaurants Shoppen is zeer beperkt. Er is één winkelstraat voornamelijk gericht op (cruiseship) toeristen en wat kleine malls.

9 De natuur, (water)sport, uit eten Washington slagbaai natuurpark: kamperen, zwemmen, snorkelen, duiken, mountain biken, Brandaris bergbeklimmen Klein Bonaire: kamperen, zwemmen, snorkelen, duiken (Water)sporten: zwemmen, kite/windsurfen, duiken, snorkelen, sunfish (kleine zeilboot) zeilen, kayaken (Lac en Sorobon) en paardrijden Er zijn veel restaurants Diverse gelegenheden verzorgen lokale muziek en eten (zoals Rose Inn, Arawak, Posada)

10 Officiële feestdagen Nieuwjaarsdag De week na de grote carnavalsoptocht Goede vrijdag Eerste en Tweede Paasdag Hemelvaartsdag Koninginnedag/Dia di Rincon 30 april (Braderie in Rincon) Dag van de Arbeid (1 mei) Eerste en Tweede Pinksterdag De dag van de vlag: 6 september = Bonaire dag (braderie in gekozen wijk) Regatta: 1 week in oktober (alleen de scholen sluiten voor vakantie). 1 week lang feest met muziek en braderie "Koninkrijksdag" 15 december Eerste en tweede Kerstdag 25 en 26 december

11 (Openbaar) vervoer Er is geen openbaar vervoer Er rijden kleine particuliere busjes op onregelmatige tijden. Tijdens spitsuren is de kans groot dat de bus vol zit. De passagier moet dan wachten op de volgende bus, waarvan men niet weet wanneer die komt. Er wordt veel gebruik gemaakt van scooters en fietsen, en quads. De afstanden zijn relatief klein. Het eiland heeft geen stoplichten Een eigen auto is geen luxe, maar noodzaak (liefst een pick-up of een Jeep). Er zijn vele onverharde wegen en de verharde wegen zijn vaak slecht onderhouden (gaten in de weg).

12 Huisvesting Bonaire is erg in trek waardoor huisvesting een lastig probleem is geworden. Woningen zijn qua kwaliteit en prijs niet te vergelijken met Nederland. Voor een eengezinswoning ligt de minimale huur tussen $ 800 en $ afhankelijk van de wijk. Een appartement voor 1 of 2 personen zal rond $ 600 per maand kosten. Hou rekening met één of twee maanden borg. Elektra en water ontvangt u via WEB. U betaalt achteraf of prepaid (Pagabon). Het te betalen bedrag verschilt erg per huishouden en is afhankelijk van de apparatuur die u gebruikt (zoals airco). De meeste mensen koken op gas. Reken op ongeveer $ 345 voor het installeren van elektra, gas, water, televisie en internet.

13 Levensonderhoud 1 De munteenheid van Caribisch Nederland is de US dollar ($). Alle producten worden geïmporteerd waardoor prijzen hoog zijn en snel variëren (olieprijzen afhankelijk). Er zijn momenten dat bepaalde producten niet op het eiland te vinden zijn. Op het eiland bevinden zich tal van moderne supermarkten en toko s. Uitgave op kleding is relatief minder en goedkoper (klimaat); de kwaliteit is wel minder.

14 Levensonderhoud 2 Wegenbelasting bedraagt $ 193 per jaar voor een auto die op benzine rijdt. Voor een dieselauto betaalt u $ 841 per jaar. Brandstoftarief voor huishoudelijke doel: kwh ct/kwh kwh ct/kwh kwh ct/kwh kwh ct/kwh Boven 2500 kwh ct/kwh Brandstoftoeslag ct/kwh benzine 148,10 cent per liter kerosine 11,20 cent per liter gasolie 119,50 cent per liter gascilinder van 100 lbs, $40,80 per cilinder gascilinder van 20 lbs, $9,18 per cilinder Bij normaal gebruik gaat de kleine fles ongeveer 1 maand mee, met de grote fles doet u ongeveer een half jaar mee.

15 Levensonderhoud 3 KUB Prijs in dollars KUB Prijs in dollars

16 Onderwijs 1 Basisschool Er zijn drie basisscholen waar de voertaal Nederlands is: De Pelikaan, Papa Cornes en Aquamarijn (particuliere school). Op de overige basisscholen is de voertaal Papiaments en wordt het Nederlands geleidelijk ingevoerd. De Pelikaan en Aquamarijn zijn qua sfeer vergelijkbaar met een Nederlandse school. Voor deze scholen bestaan wachtlijsten. Schrijf daarom tijdig in! Papa Cornes Skol: Kaya Barakuda # 33, Tel: Kolegio Kristu Bon Wardador: Kaya Avelino J. Cecilia # 56, Tel: Kolegio Luis Bertran: Kaya Botote # 6, Tel: Kolegio San Bernardo: Kaya Maria Carmen Hellmund-Boom # 1, Tel: Watapana: Kaya Lourdes (speciaal onderwijs) # 18, Tel: De Pelikaan (privé school): Kaya Gobernador Debrot # 64, Tel:

17 Onderwijs 2 Voor VO en MBO onderwijs bestaat er één scholengemeenschap, de Scholengemeenschap Bonaire (SGB). Op bijna alle scholen dragen de kinderen een uniform (spijkerbroek met t-shirt of polo-shirt). PO lestijden van 7.30 tot uur VO lestijden van 7:30 tot maximaal uur. MBO lestijden van 7:30 tot maximaal uur en ook in de avonduren. Er is een schoolbus voor kinderen uit het dorp Rincon (dat ongeveer 15/20 minuten vanaf Kralendijk ligt).

18 Gezondheidszorg Fundashon Mariadal is de overkoepelende zorgorganisatie op Bonaire. Meer uitgebreide informatie is te vinden op hun website: Er is een klein ziekenhuis, een verpleeghuis, tal van huisartsen, tandartsen, fysiotherapeuten en logopedisten. Vanuit Curaçao komen regelmatig specialisten naar het eiland (zoals kno-artsen, cardiologen of psychologen/psychiaters) Voor urgente specialistische behandelingen (bv. ernstige ongelukken) worden patiënten naar Aruba, Curaçao of Colombia vervoerd met de air-ambulance

19 De Scholengemeenschap Bonaire (SGB) Ongeveer 1500 leerlingen bezoeken de SGB De SGB bestaat uit vier units: Juniorcollege/VSO (onderbouw VMBO), VMBO, HAVO/VWO en MBO. De units zijn fysiek gescheiden. Docenten worden schoolbreed aangenomen, waarbij getracht wordt om ze zoveel mogelijk in één unit in te roosteren De school wordt gesubsidieerd door het ministerie van onderwijs en wetenschappen (OCW).

20 De SGB 1 De school staat in de steigers en dus moet er nog heel veel gebeuren (zowel organisatorisch als de inrichting hiervan) Ontwikkelingen en vooruitgang gaan langzaam Grote inhaalslag dient te worden gedaan voor faciliteiten en middelen De rechtpositie van de personeelsleden zijn geregeld in de wet materieel ambtenarenrecht BES (WMA)

21 De SGB 2 ICT is flink aan het groeien, maar het is nog niet geheel waar het moet zijn Achterstallig onderhoud en ruimtegebrek SGB is wel goed op weg om tot verbetering te komen

22 % % Salarisschalen voor docenten ingaande % % (in 2658US 13289dollars) WAS WORDT Voordeel WAS totaal totaal WORDT totaal Voordeel WAS totaal WORDT totaal totaal Vo Schaal 17 Schaal LB pm in Schaal % 1e 18 jr na 5jr na Schaal 10jr LC pmschaal in % 19 1e jr Schaal na 5jrLD na 10jr p % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % %

23 Docenten type en schaalindeling De functiebouwhuis is naar het model van de Nederlandse onderwijssysteem. Dit geldt ook voor de loonschalen maar niet de bedragen. deze zijn in dollars natuurlijk Indien je in Nederland een LC of LD-docent bent, betekent dit niet dat je automatisch bij de SGB als zodanig ingeschaald wordt. Dit is afhankelijk van de taken die je krijgt bij aanname

24 Secundaire arbeidsvoorwaarden Personeelsleden zijn verplicht verzekerd bij Pensioenfonds Caribisch Nederland (PCN) Vakantie uitkering is 7,5% naar rato In totaal ongeveer evenveel vakantiedagen als in Nederland

25 Inschaling Er wordt rekening gehouden met indeling naar taken, type docent en ervaringsjaren in het onderwijs en vakgerichte ervaringsjaren in het bedrijfsleven Er is een eindejaarsuitkering van bruto $ 500

26 Tot slot als je werkzaam wilt zijn op de steigers van SGB: Werken in het onderwijs op Bonaire is een uitdaging en vereist een flexibele instelling Meedenken en ontwikkelen van het onderwijs is een must Er zal aanspraak gemaakt worden op je ervaring en kennis van de onderwijs ontwikkeling

27 Nuttige links Openbaar lichaam Bonaire Rijksdienst Caribisch Nederland Tourism Corporation Bonaire Wikipedia wikipedia.org/wiki/bonaire Mijn (vakantie)huis op Bonaire www. bonairebestliving.com Ban Boneiru Bèk