Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot"

Transcriptie

1 Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot CE4 N35N

2 Samenvatting Drie scenario s om de hoeveelheid CO 2 te berekenen, die niet uitgestoten wordt als er energie bespaard wordt in de openbare verlichting, worden in dit document onderzocht. 1. Rekening houdend met de constante stijging van de vraag naar energie in België, zal een energiebesparing in de openbare verlichting de energieproductie niet doen dalen, maar de constructie van een nieuwe hoog rendement elektriciteitscentrale op aardgas vermijden. De CO 2 uitstoot van dit type centrale wordt geschat op 456 kg CO 2 / MWh. 2. Als men er rekening mee houdt dat een vermindering van de elektriciteitsproductie proportioneel uitgesmeerd wordt over de verschillende soorten centrales die gevarieerd ingezet worden (nucleair, steenkool, stookolie, gas, ), wordt de hoeveelheid CO 2 die niet in de atmosfeer zal uitgestoten worden, berekend op 232 kg CO 2 / MWh, 3. Als men er van uit gaat dat een vermindering van de elektriciteitsproductie enkel gevolgen zal hebben op de klassieke centrales (steenkool, stookolie, gas, hydraulisch) en niet op de nucleaire centrales (waar de productie zo constant mogelijk gehouden wordt) is het mogelijk, voor elke bespaarde Megawattuur gedurende de werking van openbare verlichting, de hoeveelheid CO 2 die niet in de atmosfeer zal uitgestoten worden te berekenen op 54 kg CO 2 / MWh. Ook de omgevingsimpact van sommige energiebesparingen in de openbare verlichting wordt geëvalueerd. Bijvoorbeeld, het vervangen van een HgHP 125W lamp door een NaHP 7W lamp laat toe om 4% energie te besparen, zonder verlies aan lichtopbrengst. Dit bespaart een jaarlijkse CO 2 uitstoot tussen 6 en 15 kg (in functie van het gekozen scenario). Dit is vergelijkbaar met de uitstoot van een wagen die tussen 3 km en 75 km rijdt (in functie van het gekozen scenario en een uistoot van 2 g CO 2 / km). 2/9

3 Inhoud 1. DE VERSCHILLENDE ENERGIEBRONNEN IN DE ELEKTRICITEITSPRODUCTIE CO2 UITSTOOT VAN EEN GASCENTRALE SCHOMMELING IN DE ELEKTRICITEITSPRODUCTIE GEDURENDE EEN JAAR SCHOMMELING IN DE ELEKTRICITEITSPRODUCTIE GEDURENDE EEN WINTERDAG SCHOMMELING IN DE ELEKTRICITEITSPRODUCTIE GEDURENDE EEN ZOMERDAG SCHOMMELING IN HET AANTAL BRANDUREN VAN DE OPENBARE VERLICHTING GEDURENDE EEN JAAR CO2 UITSTOOT DIE BESPAARD WORDT TIJDENS DE BRANDUREN VAN DE OPENBARE VERLICHTING SCENARIO 1 : VERMIJDEN VAN DE BOUW VAN EEN NIEUWE ELEKTRICITEITSCENTRALE SCENARIO 2 : DE VERMINDERING IN ELEKTRICITEITSPRODUCTIE WORDT PROPORTIONEEL VERDEELD OVER DE VERSCHILLENDE TYPES CENTRALES SCENARIO 3 : DE VERMINDERING IN ELEKTRICITEITSPRODUCTIE WORDT ENKEL OVER DE KLASSIEKE CENTRALES VERDEELD EN NIET OVER DE NUCLEAIRE CENTRALES /9

4 1. De verschillende energiebronnen in de elektriciteitsproductie Wanneer een MWh elektriciteit geproduceerd wordt, resulteert dit in een zeer variabele uitstoot van CO2, naargelang de primaire energie die gebruikt wordt. De volgende tabel geeft de waarden weer die gebruikt werden als basis voor de berekeningen. CO2 uitstoot per MWh geproduceerde elektriciteit [kg CO2 / MWh] Steenkool 96 Stookolie 62 Gas 456 (zie hieronder) Nuceair Hydraulisch Andere 31 Tabel 1 : CO2 uitstoot per primaire bron 1.1 CO2 uitstoot van een gascentrale De CO2 uitstoot die gepaard gaat met de primaire energiebron «Gas», rekening houdend met de verschillende exploitatie parameters (transport, ), is 251 kg CO2 / MWh. Rekening houdend met het rendement van een gascentrale (55%), bekomen we een waarde van 456 kg CO2 / MWh. Bron : document LISA-LE /9

5 2. Schommeling in de elektriciteitsproductie gedurende een jaar. Op basis van de gegevens beschikbaar gesteld door ELIA (jaar 27), kunnen we vaststellen dat de elektriciteitsproductie in België varieert gedurende het jaar: 3 25 GWh / day Other Fuel Water Coal Gas Nuclear 5 January February March April May June July August September October November December Figuur 1 : Schommeling in de elektriciteitsproductie gedurende een jaar. 5/9

6 3. Schommeling in de elektriciteitsproductie gedurende een winterdag. De volgende grafiek geeft de variaties weer in de elektriciteitsproductie gedurende een gemiddelde dag in februari 27. February MWh / 15 min Other Water Gas Fuel Coal Nuclear 5 :15 1:15 2:15 3:15 4:15 5:15 6:15 7:15 8:15 9:15 1:15 11:15 12:15 13:15 14:15 15:15 16:15 17:15 18:15 19:15 2:15 21:15 22:15 23:15 Figuur 2 : Schommeling in de elektriciteitsproductie gedurende een gemiddelde dag in februari 27 Rekening houdend met scenario 2 of met scenario 3 van de nucleaire centrales in de berekening van de CO2 uitstoot, bekomen we volgend figuur: Fevrier : 1: 2: 3: 4: 5: 6: 7: 8: 9: 1: kg CO2 / MWh 11: 12: 13: 14: 15: 16: 17: 18: 19: 2: 21: 22: 23: Scénarion 3 (Excepté Nucléaire) Scenario 2 (Toutes centrales) Figuur 3 : CO2 uitstoot gedurende een gemiddelde dag in februari 27 6/9

7 4. Schommeling in de elektriciteitsproductie gedurende een zomerdag. De volgende grafiek geeft de variaties weer in de elektriciteitsproductie gedurende een gemiddelde dag in juli 27. Juillet MWh / 15 min Other Water Gas Fuel Coal Nuclear 5 :15 1:15 2:15 3:15 4:15 5:15 6:15 7:15 8:15 9:15 1:15 11:15 12:15 13:15 14:15 15:15 16:15 17:15 18:15 19:15 2:15 21:15 22:15 23:15 Figuur 4 : Schommeling in de elektriciteitsproductie gedurende een gemiddelde dag in juli 27 Rekening houdend met scenario 2 of met scenario 3 van de nucleaire centrales in de berekening van de CO2 uitstoot, bekomen we volgend figuur: Juillet : 1: 2: 3: 4: 5: 6: 7: 8: 9: 1: kg CO2 / MWh 11: 12: 13: 14: 15: 16: 17: 18: 19: 2: 21: 22: 23: Scénarion 3 (Excepté nucléaire) Scénario 2 (Toutes centrales) Figuur 5 : CO2 uitstoot gedurende een gemiddelde dag in februari 27 7/9

8 5. Schommeling in het aantal branduren van de openbare verlichting gedurende een jaar De in- en uitschakeling van de openbare verlichting varieert gedurende het jaar in functie van de zonsopgang en -ondergang. Men berekent dat de openbare verlichting gemiddeld 4.1 uur in werking is. De grafiek hieronder geeft het aantal branduren per dag weer voor iedere maand hour January February March April May June July August September October November December Figuur 6 : Schommeling in de branduren van de openbare verlichting gedurende een jaar 8/9

9 6. CO2 uitstoot die bespaard wordt tijdens de branduren van de openbare verlichting In dit document worden drie scenario s bekeken voor het berekenen van de hoeveelheid CO2 uitstoot in de atmosfeer die bespaard wordt, wanneer energiebesparingen gerealiseerd worden in de openbare verlichting. 6.1 Scenario 1 : Vermijden van de bouw van een nieuwe elektriciteitscentrale. Rekening houdend met de constante stijging van de vraag naar energie in België, zal een energiebesparing in de openbare verlichting de energieproductie niet doen dalen, maar de constructie van een nieuwe hoog rendement elektriciteitscentrale op aardgas vermijden. De CO2 uitstoot van dit type centrale wordt geschat op 456 kg CO2 / MWh. 6.2 Scenario 2 : De vermindering in elektriciteitsproductie wordt proportioneel verdeeld over de verschillende types centrales. Als men er rekening mee houdt dat een vermindering van de elektriciteitsproductie proportioneel verdeeld wordt over de verschillende soorten centrales die gevarieerd ingezet worden (nucleair, steenkool, stookolie, gas, ), wordt de hoeveelheid CO2 die niet in de atmosfeer zal uitgestoten worden, berekend op 232 kg CO2 / MWh. 6.3 Scenario 3 : De vermindering in elektriciteitsproductie wordt enkel over de klassieke centrales verdeeld en niet over de nucleaire centrales. Men stelt vast dat het nucleaire deel van de productie constant blijft gedurende de dag en dat de variaties in het verbruik gecompenseerd worden door een verhoging of een vermindering van productie van andere centrales. Als men van deze redenering uit gaat, zal een vermindering in elektriciteitsproductie enkel gevolgen zal hebben op de klassieke centrales (steenkool, stookolie, gas, hydraulisch) en niet op de nucleaire centrales (waar de productie zo constant mogelijk gehouden wordt) en is het mogelijk, voor elk bespaard Megawattuur gedurende de werking van openbare verlichting, de hoeveelheid CO2 die niet in de atmosfeer zal uitgestoten worden te berekenen op 54 kg CO2 / MWh. 9/9

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB Vergelijking van de CO 2 -uitstoot per vervoermiddel in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB 100% Gerecycleerd papier Januari

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

DE BEREKENING VAN DE GROENESTROOMCERTIFICATEN

DE BEREKENING VAN DE GROENESTROOMCERTIFICATEN 1. CONTEXT Infofiche Energie DE BEREKENING VAN DE GROENESTROOMCERTIFICATEN In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt de productie van groene stroom afkomstig van hernieuwbare energiebronnen of warmtekrachtkoppeling

Nadere informatie

STUDIE (F)110506-CDC-1062

STUDIE (F)110506-CDC-1062 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. 02/289.76.11 Fax 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS STUDIE

Nadere informatie

1. Energieverbruik op uw bedrijf

1. Energieverbruik op uw bedrijf Bedrijfsnummer: 886 Datum uitdraai monitor: 6-1-218 1. Energieverbruik op uw bedrijf Het energieverbruik ligt op uw bedrijf in 217 op 44,3 kwh per 1. kilo melk. Hiervan is 4,8 voor overige elektrische

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0170 Bijlage I TOELICHTING 17 Bijlage I : WKK ALS ALTERNATIEVE MAATREGEL 1. Inleiding Het plaatsen van een WKK-installatie is een energiebesparingsoptie die zowel

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) 1 HOE BEOORDEEL JE DE RENDABILIEIT VAN EEN INVESTERING? Is het rendabel om in uw woning te investeren in een systeem dat werkt op hernieuwbare energie?

Nadere informatie

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - JULI

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - JULI GROOTHANDELSMARKT Bron 04/2017 Evolutie 05/2017 Evolutie 06/2017 Evolutie Energie afgenomen van Elia-net [1] Synergrid GWh = = = DNB Synergrid GWh nog niet beschikbaar = nog niet beschikbaar = nog niet

Nadere informatie

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - NOVEMBER

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - NOVEMBER GROOTHANDELSMARKT Bron 08/2017 Evolutie 09/2017 Evolutie 10/2017 Evolutie Energie afgenomen van Elia-net [1] Synergrid GWh = = = DNB Synergrid GWh nog niet beschikbaar = nog niet beschikbaar = nog niet

Nadere informatie

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Emissiekentallen elektriciteit Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Notitie: Delft, januari 2015 Opgesteld door: M.B.J. (Matthijs) Otten M.R. (Maarten) Afman 2 Januari

Nadere informatie

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - OKTOBER

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - OKTOBER GROOTHANDELSMARKT Bron 07/2018 Evolutie 08/2018 Evolutie 09/2018 Evolutie Energie afgenomen van Elia-net [1] Synergrid GWh DNB Synergrid GWh Andere klanten Synergrid GWh Gemiddelde temperatuur IRM C 22,00

Nadere informatie

Uitdagingen voor het distributienet. Frederik Hindryckx Energik decentrale elektriciteitsproductie 23/05/2013

Uitdagingen voor het distributienet. Frederik Hindryckx Energik decentrale elektriciteitsproductie 23/05/2013 Uitdagingen voor het distributienet Frederik Hindryckx Energik decentrale elektriciteitsproductie 23/05/2013 Situering Eandis in energiemarkt CREG / VREG Producenten elektriciteit Invoerders aardgas Elia

Nadere informatie

Groenestroomcertificaten en subsidies voor het BHG toegepast op warmtekrachtkoppeling

Groenestroomcertificaten en subsidies voor het BHG toegepast op warmtekrachtkoppeling Opleiding voor energieverantwoordelijken in de dienstensector en collectieve huisvesting Groenestroomcertificaten en subsidies voor het BHG toegepast op warmtekrachtkoppeling Baptiste Buxant, verantwoordelijke

Nadere informatie

Basisles Energietransitie

Basisles Energietransitie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Basisles Energietransitie Werkblad Basisles Energietransitie Werkblad 1 Wat is energietransitie? 2 Waarom is energietransitie nodig? 3 Leg in je eigen woorden uit wat het Energietransitiemodel

Nadere informatie

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË Overzicht 1 Hernieuwbare energiebronnen (hierna ook: HE) spelen een belangrijke rol in het kader van het Italiaanse energiesysteem. Ze worden uitvoerig gebruikt om elektriciteit

Nadere informatie

Grootschalige introductie van micro wkk systemen. Harm Jeeninga ECN Beleidsstudies

Grootschalige introductie van micro wkk systemen. Harm Jeeninga ECN Beleidsstudies Grootschalige introductie van micro wkk systemen Harm Jeeninga ECN Beleidsstudies [email protected] Micro wkk een controversieel onderwerp? De discussie rondom het nut van micro wkk wordt niet altijd niet

Nadere informatie

Producten op basis van hout en het milderen van de klimaatverandering

Producten op basis van hout en het milderen van de klimaatverandering Producten op basis van hout en het milderen van de klimaatverandering Een huis veeleer in hout bouwen in plaats van in baksteen vermindert gemiddeld de koolstofemissie met 10 ton. Indien een bijkomende

Nadere informatie

Aantal warmtekrachtcertificaten verkocht aan minimumsteun

Aantal warmtekrachtcertificaten verkocht aan minimumsteun Statistieken Laatste aanpassing Aantal warmtekrachtcertificaten verkocht aan minimumsteun Dit document bevat gegevens betreffende de aantallen warmtekrachtcertificaten die aan netbeheerders werden verkocht

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE Eindrapport J. Van Bael VITO Oktober 1996 SAMENVATTING In het kader van de bevordering van nieuwe energietechnologieën (KB van 1983) heeft

Nadere informatie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie door Adriaan Wondergem 6 october 2010 De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie van 2008 tot 2050. De kernvragen zijn: Hoe ziet een (bijna) CO2-loze

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Warmtekrachtkoppeling Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Waarom ecopower? Eenvoudigweg omdat het de moeite waard is! Bij een traditionele productie van energie

Nadere informatie

Actieplan Burgemeestersconvenant

Actieplan Burgemeestersconvenant Actieplan Burgemeestersconvenant Wat is het burgemeestersconvenant? Engagement van 6735 steden en gemeenten Om minimum 20 % CO 2 te gaan besparen tegen 2020 20 % CO 2 over het volledige grondgebied Opmaak

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestemming type appartement softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2 ): 191 Het berekende energieverbruik is een inschatting van de energiezuinigheid van het appartement.

Nadere informatie

Onderzoek naar de klimaatimpact van het gebruik van Ecocheques in België EXECUTIVE SUMMARY. 29 April 2019 versie 1.1

Onderzoek naar de klimaatimpact van het gebruik van Ecocheques in België EXECUTIVE SUMMARY. 29 April 2019 versie 1.1 Onderzoek naar de klimaatimpact van het gebruik van Ecocheques in België EXECUTIVE SUMMARY 29 April 2019 versie 1.1 Samenvatting In opdracht van de Voucher Issuers Association Belgium werd in deze studie

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat Vri jteken i ng sbed i ng De meeste maatregelen die opgenomen zijn op dit certificaat, zijn op dit moment kosteneffectief of kunnen dat worden binnen de geldigheidsduur van het certificaat. Mogelijk zijn

Nadere informatie

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Resultaten energiescan Golfclub Zwolle! Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Hoog elektraverbruik door verlichting en ventilatie Hoge prijs voor energie Besparingspotentieel van 13.000 op energiekosten

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

Warmtepompen. Wie, wat, hoe, waar, waarom?

Warmtepompen. Wie, wat, hoe, waar, waarom? Warmtepompen Wie, wat, hoe, waar, waarom? Even voorstellen Thomas Engberts Adviseur energietransitie Specialist (hybride) warmtepompen Gasunie Transport Services B.V. Groningen woont SLIM 3 jaar bezig

Nadere informatie

Les De productie van elektriciteit

Les De productie van elektriciteit LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les De productie van elektriciteit Werkblad Doe de stekker in het stopcontact en je hebt licht, geluid, beeld, beweging... Allemaal dankzij elektriciteit. Maar waar komt dat

Nadere informatie

Windenergie in Wijk bij Duurstede

Windenergie in Wijk bij Duurstede Windenergie in Wijk bij Duurstede J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Bruto opbrengst windenergie in Nederland en Wijk bij Duurstede Netto opbrengst Geluid windturbines

Nadere informatie

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement.

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. Belan rike toelichtin bi het E C attest! NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. De hoge score is meestal te wijien aan het teit dat er met elektdcileii verwarmd

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat straat Sint-Bernardsesteenweg nummer 269 bus 3 bestemming appartement type softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m2): 379 Het berekende energieverbruik is een inschatting

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? Vlaams EnergieBedrijf

Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? Vlaams EnergieBedrijf Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? 7 mei 2015 Inge Goessens Vlaams EnergieBedrijf Inhoud Korte voorstelling VEB De overheid als energieverbruiker Uw energiefactuur verlagen

Nadere informatie

Hoe duurzaamheid in de zorgsector verhogen?

Hoe duurzaamheid in de zorgsector verhogen? Hoe duurzaamheid in de zorgsector verhogen? Pascal Debbaut Probis Corporate nv materiaal- en middelengebruik in de zorgsector Jason Van Driessche Profex energie in de zorgsector Ludo Timmermans Directeur

Nadere informatie

Ketenanalyse HKS-Van Mechelen-Eindverwerkers. Versie Inleiding

Ketenanalyse HKS-Van Mechelen-Eindverwerkers. Versie Inleiding Ketenanalyse HKS-Van Mechelen-Eindverwerkers Versie 31-12-2015 Inleiding Van Mechelen recycling b.v. verwerkt een groot deel van de bij Liander n.v. door HKS ingezamelde grondkabel. Na verwerking ontstaan

Nadere informatie

80 % besparing bij Nu-Air BV Fabriek en magazijn. Toegepast: - LED Highbay / Halstraler - High Power Ledbuis - T5 Adapters / EcoTL

80 % besparing bij Nu-Air BV Fabriek en magazijn. Toegepast: - LED Highbay / Halstraler - High Power Ledbuis - T5 Adapters / EcoTL 80 % besparing bij Nu-Air BV Fabriek en magazijn Toegepast: - LED Highbay / Halstraler - High Power Led - T5 Adapters / EcoTL ILP-International BV www.ilp-international.com mei 2013 INLEIDING Nu-Air Ventinox

Nadere informatie

Terugwinning restwarmte uit de openbare riolering

Terugwinning restwarmte uit de openbare riolering Terugwinning restwarmte uit de openbare riolering 2 JAAR ERVARING MET RIOTHERMIE IN SOCIALE HUISVESTING Peter DE SMET Clean Energy Innovative Projects DOELSTELLING(EN) V/D PRESENTATIE Uitdagingen bij realisatie

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen Tekst lezen en vragen stellen 1. Om een tekst goed te begrijpen is het erg belangrijk om een tekst actief te lezen. In de uitleg lees je hoe je dat moet doen. Als je actief leest, dan: - controleer je

Nadere informatie

Basisles Energietransitie

Basisles Energietransitie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Basisles Energietransitie Instructieblad Basisles Energietransitie Werkblad De energietoekomst van Nederland Je gebruikt energie als je televisie kijkt, de verwarming aanzet,

Nadere informatie

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - JULI

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - JULI GROOTHANDELSMARKT Bron 04/2014 Evolutie 05/2014 Evolutie 06/2014 Evolutie Energie afgenomen van Elia-net [1] Synergrid GWh 6.335 = DNB Synergrid GWh 4.071 = Andere klanten Synergrid GWh 2.264 = Gemiddelde

Nadere informatie

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - NOVEMBER

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - NOVEMBER GROOTHANDELSMARKT Bron 08/2014 Evolutie 09/2014 Evolutie 10/2014 Evolutie Energie afgenomen van Elia-net [1] Synergrid GWh 6.074 = DNB Synergrid GWh 3.796 = Andere klanten Synergrid GWh 2.278 = Gemiddelde

Nadere informatie

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht Stan de Ranitz Jaarbijeenkomst Warmtenetwerk 12 mei 2016 Inhoud presentatie 1. Stadswarmte Utrecht 2. Het equivalent opwek rendement (EOR) in Utrecht 3. Verdere verduurzaming

Nadere informatie

Praktijkgids Energieboekhouding en monitoring & targeting

Praktijkgids Energieboekhouding en monitoring & targeting 1 Inleiding... 1 2... 1 3 Monitoring & technieken... 4 1 Inleiding Om de energiekosten van een bedrijf te verminderen, is het essentieel dat men begrijpt hoe de energie verbruikt wordt binnen het bedrijf.

Nadere informatie

Les Biomassa. Werkblad

Les Biomassa. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne-energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

Caro De Brouwer 27/11/2013

Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 2e Master Irw Energie, KUL Erasmus Imperial College London Thesis: Solvent storage for postcombustion CCS in coal fired plants Voorzitter YERA Young Energy Reviewers

Nadere informatie

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting DUTCH Wedstrijd Correspondentie en notuleren De wedstrijdtekst bevindt zich in de derde kolom van de lettergrepentabel in art. 19.1 van het Intersteno

Nadere informatie

Geluid. De norm: 47 db L den

Geluid. De norm: 47 db L den Geluid De norm: 47 db L den Elk windenergieproject moet voldoen aan de wettelijke norm: 47 db L den bij alle geluidsgevoelige objecten in de buurt. Dit is de maximaal toegestane gemiddelde jaarlijkse geluidsdruk

Nadere informatie

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - AUGUSTUS

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - AUGUSTUS GROOTHANDELSMARKT Bron 05/2013 Evolutie 06/2013 Evolutie 07/2013 Evolutie Energie afgenomen van Elia-net [1] Synergrid GWh 6.415 6.047 DNB Synergrid GWh 4.191 3.934 nog niet beschikbaar Andere klanten

Nadere informatie