Monitoring grondwater de Mars 9, Coevorden

Transcriptie

1 Notitie Contactpersoon Jaap Steketee Datum 9 april 2014 Kenmerk N JJS-rlk-V01-NL Monitoring grondwater de Mars 9, Coevorden 1 Inleiding en doelstelling Deze notitie beschrijft de werkwijze bij en de resultaten van de plaatsing en bemonstering van het grondwater van vijf peilbuizen op de locatie De Mars 9 te Coevorden. Het doel van het onderzoek is het monitoren van de kwaliteit van het freatische grondwater in verband met de toepassing van de IBC-bouwstof AEC-bodemas als funderingsmateriaal. Er zijn nieuwe peilbuizen geplaatst omdat eerder geplaatste freatische peilbuizen verloren waren gegaan. De nog aanwezige peilbuizen met diepe filters voldoen niet aan de eisen van het Besluit bodemkwaliteit. 2 Uitgevoerde werkzaamheden Op 24 maart 2014 zijn door Dries Nakken (certificaatnummer K54913) de onderstaande werkzaamheden uitgevoerd: Het plaatsen van vijf peilbuizen (1000 tot en met 1004). De peilbuizen hebben alle een filterstelling van 2,0 tot 3,0 m -mv Alle peilbuizen zijn ingemeten ten opzichte van NAP om de hoogte van de grondwaterstand op een objectieve manier te kunnen weergeven De situering van de peilbuizen is weergegeven in bijlage 1. De boorprofielen zijn opgenomen in bijlage 2. Op 31 maart 2014 is het grondwater bemonsterd door Jan Bouwmeester (certificaatnummer K54913). Het grondwater van de nieuw geplaatste peilbuizen is geanalyseerd op chloride, bromide, sulfaat, antimoon, koper en molybdeen. Het NEN-EN-ISO geaccrediteerde milieulaboratorium van AL-West heeft de analyses uitgevoerd conform AS Monitoring grondwater de Mars 9, Coevorden 1\6

2 Kenmerk N JJS-rlk-V01-NL Kwaliteit Het keurmerk kwaliteitswaarborg Bodembeheer geeft aan dat de activiteiten in het kader bodembeheer, waaronder veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek goed en betrouwbaar volgens door de overheid opgestelde protocollen en programma s zijn/worden uitgevoerd. Tauw bv is erkend voor het uitvoeren van veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek conform de VKB-protocollen 2001, 2002, 2003 en Tauw bv verklaart dat het veldwerk onafhankelijk van de opdrachtgever is/wordt uitgevoerd conform de eisen van BRL SIKB Bij interne opdrachtverlening is/wordt gebruik gemaakt van interne functiescheiding onder de voorwaarden die het Besluit bodemkwaliteit hieraan stelt. De werkzaamheden worden uitgevoerd conform BRL SIKB 2000: Beoordelingsrichtlijn voor het SIKB procescertificaat Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek: VKB-protocol 2001: Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen VKB-protocol 2002: Het nemen van grondwatermonsters Tauw verklaart hierbij dat het een onafhankelijke positie heeft (en kan behouden) ten opzichte van de opdrachtgever. Dat wil zeggen dat er geen organisatorische relatie bestaat met de opdrachtgever (zuster- of moederbedrijf) of diens eigenaar, maar ook dat er geen belangenverstrengeling is of kan optreden in relatie tot andere Tauw-projecten of andere opdrachtgevers. 3 Resultaten Grondwatermetingen Tijdens de veldwerkzaamheden zijn grondwatermetingen uitgevoerd. Deze staan vermeld in tabel 1. In deze tabel zijn tevens de coördinaten en NAP hoogtes van de peilbuizen opgenomen. 2\6 Monitoring grondwater de Mars 9, Coevorden

3 Kenmerk N JJS-rlk-V01-NL Tabel 1 Grondwatermetingen in het veld: hoogte, ph en geleidbaarheid Peilbuis X-coördinaat Y-coördinaat Z-coördinaat Grondwaterstanden NAP-hoogte m -mv NAP ph (-) EC (µs/cm) ,417 1,12 8, ,302 0,93 8, ,786 1,55 8, ,575 1,22 8, ,460 1,20 8, ,647 1,21 8,44 6, ,520 1,16 8,36 6, ,365 1,03 8,34 4, ,488 1,18 8,31 6, ,459 1,14 8,32 6, Uit de waterpassing is een zuidoostelijke grondwaterstromingsrichting af te leiden. Regionaal is de grondwaterstromingsrichting zuidelijk gericht. De zuidoostelijke richting is wellicht het gevolg van een grondwateronttrekking oostelijk van de locatie, met een capaciteit van 60 m 3 /h. Gezien de grondwaterstroming en de ligging is peilbuis 1000 een bovenstroomse referentie peilbuis. De peilbuizen zijn door de laag bodemas heen geplaatst, ter plaatse van peilbuis 1001 is een laag puin aangetroffen (wellicht afkomstig van de schone schouder constructie). Toetsingskader De analyseresultaten zijn getoetst aan de toetsingswaarden uit de Circulaire bodemsanering zoals gewijzigd op 1 juli 2013 en het Besluit bodemkwaliteit ingegaan per 1 juli 2008 conform bijlage G onderdeel III van de Regeling bodemkwaliteit die per 1 juli 2013 in werking is getreden. Dit toetsingskader bestaat uit Streefwaarden en Interventiewaarden voor grondwater. De Tussenwaarden zijn gedefinieerd als T = ½(S + I) voor grondwater. De wijze van weergave in de navolgende tabellen staat vermeld in het onderstaande overzicht van tabel 2. Tabel 2 Overzicht toetsingskader Concentratieniveau voor een stof Weergave in tabellen S-waarde (of < rapportagegrens) - > S-waarde T-waarde + > T-waarde I-waarde ++ > I-waarde +++ Monitoring grondwater de Mars 9, Coevorden 3\6

4 Kenmerk N JJS-rlk-V01-NL Grondwaterkwaliteit In tabel 3 worden de getoetste analyseresultaten van het grondwater weergegeven. De toetsingswaarden zijn opgenomen in bijlage 3. De analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage 4. Tabel 3 Analyseresultaten grondwater en interpretatie Peilbuis Filterdiepte (m -mv) 2,0-3,0 2,0-3,0 2,0-3,0 2,0-3,0 2,0-3,0 METALEN antimoon (Sb) < 3 << < 3 << < 3 << < 3 << < 3 << koper (Cu) < 2 - < 2 - < 2 - < 2 - < 2 - molybdeen (Mo) < 2 - < 2-4,7 - < 2 - < 2 - ANORGANISCHE VERBINDINGEN chloride (mg/l) >> 3000 >> >> bromide (mg/l) * < 0,1 << 4,1 >> 14 >> 0,27 >> 1,8 >> sulfaat (mg/l) * 50 >. 540 >> 200 >> 1000 >> 870 >> * Voor bromide en sulfaat zijn geen STI-waarden vastgesteld >> concentratie aangetoond boven de rapportagegrens << concentratie aangetoond beneden de rapportagegrens Bespreking resultaten en conclusies De grondwaterstand ter plaatse van de toepassing van de bodemas is op het moment van onderzoek circa 8,3 m +NAP. Deze waarde komt overeen met metingen ten tijde van het nulonderzoek en voldoet aan de afgeleide maatgevende grondwaterstand van 8,68 m +NAP. Uit divermetingen (zie bijlage 5) blijken relatief stabiele grondwaterstanden met een maximale grondwaterstand van circa 8,4 m +NAP. Uit de boorstaten is op te maken dat bij de peilbuizen 1001 en 1002 wordt voldaan aan de droogleggingseis van 50 cm maar bij de peilbuizen 1003 en 1004 niet. Het grondwater staat daar circa 30 cm onder de bodemas. Oorzaak van de ontoereikende drooglegging is dat de laag bodemas die is aangebracht dikker is dan de ontwerpwaarde. Overigens staat het concept van de maatgevende grondwaterstand toe dat 1 % van de meetwaarden niet voldoen aan de droogleggingseis van 50 cm. 4\6 Monitoring grondwater de Mars 9, Coevorden

5 Kenmerk N JJS-rlk-V01-NL In vergelijking met het nulonderzoek en de referentiepeilbuis zijn de metaalconcentraties niet of nauwelijks verhoogd, maar de zoutconcentraties wel. Hiervoor zijn de volgende oorzaken denkbaar: het materiaal heeft na het aanbrengen nog een tijd open gelegen voordat het asfalt is aangebracht. In deze periode kon regenwater infiltreren en kon uitloging optreden uit informatie van Dollegoor blijkt dat het openliggende materiaal in de droge zomerperiode is bevochtigd om stofvorming te voorkomen. Dit kan in extra uitloging geresulteerd hebben Beide factoren speelden alleen in de aanlegperiode een rol zodat effecten van deze initiële uitloging na verloop van tijd zullen uitdoven. Aangezien het materiaal geen direct contact met het grondwater heeft, is dit niet de oorzaak van de verhoogde zoutconcentraties. De risico s van de aangetroffen zoutverontreiniging kunnen als gering worden beoordeeld. Bij het strooien van zout voor gladheidbestrijding ontstaan vergelijkbare chloride-concentraties. De indruk bestaat dat de zoutconcentraties afnemen. Uit eerder uitgevoerde indicatieve metingen in oktober 2013 in drie peilbuizen blijkt een gemiddelde chloride-concentratie van 1320 mg/l (nu is deze 1105 mg/l, gemiddelde vier peilbuizen) en een gemiddelde sulfaatconcentratie van 743 mg/l (nu 653 mg/l). De verhoogde zoutconcentraties zijn daarom wellicht als een aanlegprobleem te beschouwen. Naast uitloging gedurende de periode van open liggen van de bodemas, kan ook het voor de schone schouder gebruikte puingranulaat initieel een bijdrage leveren aan de uitloging van zouten. Bijlage(n) 1. Situering peilbuizen 2. Boorprofielen 3. Toetsingswaarden 4. Analysecertificaten 5. Resultaten divermetingen Monitoring grondwater de Mars 9, Coevorden 5\6

6 Kenmerk N JJS-rlk-V01-NL 6\6 Monitoring grondwater de Mars 9, Coevorden

7 Bijlage 1: Situering peilbuizen

8 Overig Peilbuis Gebouwen Locatie N m Opdrachtgever Schaal Status Dollegoor GmbH Project Formaat Projectnummer Coevorden, De Mars 9 Onderdeel Dat :00 Tekeningnummer Situering peilbuizen Getek. Gec. wdo 1 : Definitief A3 297x P00015 Postbus AC Deventer Tel. (0570) Fax (0570)699666

9 Peilbuis Gebouwen Locatie Opdrachtgever Schaal Status Dollegoor GmbH Project Formaat Projectnummer Coevorden, De Mars 9 1 : Concept A3 297x N m Onderdeel Dat :44 Tekeningnummer Situering monsterpunten Getek. Gec. wdo P00016 Postbus AC Deventer Tel. (0570) Fax (0570)699666

10 Bijlage 2: Boorprofielen

11 Legenda boorprofielen 0,00 t.o.v. MV 1 0,10 monsterpunt nummer bovenkant peilbuis tov mv klei kleiig leem siltig klei zwak fijnzandig leem matig zandig -1,00 Indicatieve geurzone 1 = zeer licht 2 = licht 3 = matig 4 = sterk 5 = zeer sterk G: 1 monstercodering steekbusmonster grondwaterstand fijn zand zandig matig grof zand fijn zand sterk humeus matig grof zand sterk humeus zwak kleiig -2,00 Bijzonderheid 1 = zeer licht 2 = licht 3 = matig 4 = sterk 5 = zeer sterk 2 peilbuis bodemluchtmonster -3,00 3 casing zeer grof zand bentoniet grind grindig -4,00 grind veen humeus filter -5,00 arcering conform NEN 5104

12 0,00 t.o.v. MV 1000 grijs (donker) bruin (donker) klinkerlaag 1001 asfaltlaag 1002 bruin (licht) puinlaag stootijzer puinbr riversd bodemas OVERIG betonbr -0,50 geel (licht) wit groen grijs riversd -1,00 edelman bruin (licht) geel grijs (licht) edelman grijs -1,50 edelman bruin (licht) -2,00 grijs hout(3/m.grof) grijs -2,50 zuigerb zuigerb zuigerb bruin (donker) grijs -3,00 Profielen conform NEN : Dollegoor de Mars monitoring

13 0,00 t.o.v. MV asfaltlaag 1003 asfaltlaag 1004 betonbr betonbr -0,50 bodemas OVERIG puinbr riversd edelman stootijzer bodemas OVERIG puinbr riversd edelman stootijzer -1,00-1,50 geel (licht) edelman bruin geel edelman -2,00-2,50 grijs (licht) zuigerb grijs (licht) zuigerb -3,00 Profielen conform NEN : Dollegoor de Mars monitoring

14 Bijlage 3: Toetsingwaarden Labmonster(s): Pb 1000 F(2,0-3,0), Pb 1001 F(2,0-3,0), Pb 1002 F(2,0-3,0), Pb 1003 F(2,0-3,0), Pb 1004 F(2,0-3,0) So To Io METALEN antimoon (Sb) koper (Cu) molybdeen (Mo) ANORGANISCHE VERBINDINGEN chloride So: To: Io: Streefwaardenwaarden grondwater [ug/l] Tussenwaarden grondwater [ug/l] Interventie grondwater [ug/l] Streefwaarden grondwater en Interventiewaarden bodemsanering uit de Circulaire Bodemsanering per 1 juli 2013 (Staatscourant 27 juni 2013, 16675) Achtergrondwaarden uit Toepassen van grond en baggerspecie in oppervlaktewater conform Staatscourant 2007, 247

15 Bijlage 4: Analysecertificaat

16 AL-West B.V. Dortmundstraat 16B, 7418 BH Deventer, the Netherlands Postbus 693, 7400 AR Deventer Tel. +31(0) , Fax +31(0) TAUW DEVENTER Wim Dorgelo POSTBUS AC DEVENTER Datum Relatienr Opdrachtnr. Blad 1 van ANALYSERAPPORT Opdracht Water Opdrachtgever Uw referentie Opdrachtacceptatie Monsternemer Geachte heer, mevrouw, TAUW DEVENTER Dollegoor, Coevorden de Mars 9 monitoring Opdrachtgever Hierbij zenden wij U de resultaten van het door u aangevraagde laboratoriumonderzoek. De analyses zijn, tenzij anders vermeld, uitgevoerd overeenkomstig onze erkenning voor de werkzaamheid "Analyse voor milieuhygiënisch bodemonderzoek" van het Besluit Bodemkwaliteit. Indien u gegevens wenst over de meetonzekerheden van een methode, kunnen wij u deze op verzoek verstrekken. Dit rapport mag alleen in zijn geheel worden gereproduceerd. Eventuele bijlagen zijn onderdeel van het rapport. Indien u nog vragen heeft of aanvullende informatie wenst, verzoeken wij u om contact op te nemen met Klantenservice. Wij vertrouwen U met de toegezonden informatie van dienst te zijn. Met vriendelijke groet, AL-West B.V. Dhr. Peter Wijers, Tel. +31/ Klantenservice

17 AL-West B.V. Dortmundstraat 16B, 7418 BH Deventer, the Netherlands Postbus 693, 7400 AR Deventer Tel. +31(0) , Fax +31(0) Opdracht Water Blad 2 van 2 Monsternr. Monsteromschrijving Monstername Monsternamepunt Pb 1000 F(2,0-3,0) Pb 1001 F(2,0-3,0) Pb 1002 F(2,0-3,0) Pb 1003 F(2,0-3,0) Pb 1004 F(2,0-3,0) Klassiek Chemische Analyses Chloride Sulfaat (SO4) Bromide Metalen (AS3000) Antimoon (Sb) Koper (Cu) Molybdeen (Mo) Eenheid mg/l mg/l mg/l µg/l µg/l µg/l Pb 1000 F(2,0-3,0) Pb 1001 F(2,0-3,0) Pb 1002 F(2,0-3,0) Pb 1003 F(2,0-3,0) Pb 1004 F(2,0-3,0) <0, , , ,8 -- <3,0 -- <3,0 -- <3,0 -- <3,0 -- <3,0 -- <2,0 -- <2,0 -- <2,0 -- <2,0 -- <2,0 -- <2,0 -- <2,0 -- 4,7 -- <2,0 -- <2,0 -- Verklaring:"<" of na betekent dat het gehalte van de component lager is dan de rapportagegrens. Begin van de analyses: Einde van de analyses: De onderzoeksresultaten hebben alleen betrekking op het aangeleverde monstermateriaal. Monsters met onbekende herkomst kunnen slechts beperkt gecontroleerd worden op plausibiliteit. AL-West B.V. Dhr. Peter Wijers, Tel. +31/ Klantenservice Dit electronisch gegenereerde rapport is gecontroleerd en vrijgegeven. In overeenstemming met de vereisten van NEN EN ISO/IEC 17025:2005 voor eenvoudige rapportage is dit rapport zonder handtekening rechtsgeldig. Toegepaste methoden conform NEN-EN-ISO : Bromide Protocollen AS 3100: Chloride Sulfaat (SO4) Antimoon (Sb) Molybdeen (Mo) Koper (Cu)