Basiscursus Sterrenkunde. Sterrenwacht Tweelingen, Spijkenisse 1 Mei 2019

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Basiscursus Sterrenkunde. Sterrenwacht Tweelingen, Spijkenisse 1 Mei 2019"

Transcriptie

1 Basiscursus Sterrenkunde Sterrenwacht Tweelingen, Spijkenisse 1 Mei 2019

2 Deze les Zijn er nog na vorige keer nog vragen? Deze les: Planeten in het zonnestelsel

3 Zonnestelsel - overzicht

4 Mercurius Is de kleinste planeet (na Pluto). Eerste planeet vanaf de zon. Weerkaatst slechts 6% van het zonlicht (albedo=0,06). (Albedo = witheid) Heeft geen manen. Temperaturen van -200 tot ca. 400 C. Mercurius kent zeer grote temperatuurverschillen, tot wel C. Dit komt door: Zeer lange rotatietijd (58 dagen) Dicht bij de zon Afwezigheid dampkring

5 Mercurius Korst telt vele inslagkraters. Mercurius lijkt daarmee erg op de maan Mariner-10 is in 1974 en 1975 langs Mercurius gevlogen en heeft daarbij 45% gefotografeerd. Heeft onder meer ontdekt dat Mercurius bijna geen atmosfeer heeft.

6 Venus Tweede planeet vanaf de zon Heeft geen manen Is ongeveer even groot als de Aarde Een Venusjaar duurt 225 dagen Een rotatie van Venus duurt 243 dagen Omdat Venus een binnenplaneet is, heeft ze schijngestalten.

7 Venus-elongatie (schijngestalten)

8 Venus atmosfeer en temperatuur Atmosfeer is zeer dicht (90 Bar), en bestaat vooral uit druppels zwavelzuur en koolstofdioxide. Daardoor is er een sterk broeikaseffect. Gemiddelde temperatuur is ca. 480 C Leven lijkt dan ook onmogelijk

9 Waarnemen van de binnenplaneten Zijn Mercurius en Venus zichtbaar? Voor zonsopkomst s-morgens, of: Na zonsondergang s-avonds Tonen beide schijngestalten Echter is er weinig detail aan te zien, ook niet met een telescoop.

10 Binnenplaneten De maximale elongatie van Mercurius bedraagt hoogstens 27 ; die van Venus hoogstens 48. Indien de elongatie is 0, dan staat de planeet in conjunctie met de zon, waarin we boven- en benedenconjunctie onderscheiden.

11 Aarde 3 de planeet vanaf de zon Grootste massieve planeet Circa 4,57 miljard jaar oud Voor zover bekend enige plek waar leven is Draait in 365,25 dagen om de zon Draait in 23:56 uur om eigen as Afstand ca 150 miljoen km tot de zon Snelheid om de zon: 29,8 km/s Rotatieas maakt hoek van 23,5 graden -> seizoenen

12 Baan van de Aarde

13 Atmosfeer van de Aarde 900 km dik Bestaat voor 78% uit Stikstof en 21% uit zuurstof Beschermt tegen UV-straling Zorgt voor tempering van temperatuurverschillen door dag en nacht

14 Maan Enige natuurlijke satelliet van de Aarde Relatief groot t.o.v. de Aarde Gemiddelde afstand is km Rotatie om as en om aarde is synchroon Altijd dezelfde kant naar de Aarde

15

16

17

18

19

20

21

22 Maan Schijngestalten Getijden

23 Maan - schijngestalten Terminator Maanfases: 1 Nieuwe maan 3 Eerste kwartier 5 Volle maan 7 Laatste kwartier

24 Maan - ontstaan Grote inslaghypothese Deze stelt dat: Aarde is getroffen door botsing met planeet ter grote van Mars Na botsing ontstond de Maan uit weggeslagen materiaal van beide objecten Door inslag ontstond veel hitte Dit gebeurde niet lang na ontstaat zonnestelsel

25 Pauze

26 Maan - achterkant Deze werd voor het eerst gefotografeerd door Loena-3 in 1959 En voor het eerst gezien door Apollo-8

27 Mars Is de 4 de planeet vanaf de zon Wordt ook wel de rode planeet genoemd Een jaar duurt daar 687 dagen En een dag duurt 24,6 uur Afstand tot de zon ca 230 miljoen km Gemiddelde temperatuur: -60 C

28 Atmosfeer is dun, nog geen 1% van de Aarde Bestaat verder voor 95% uit CO2 De poolkappen op Mars is bevroren kooldioxide Temperatuurvariaties: Minimaal -160 Maximaal +20 En er zijn Stofstormen Atmosfeer

29 Manen van Mars Mars heeft 2 manen Phobos Deimos Onregelmatige vorm; waarschijnlijk ingevangen planetoïden Niet erg groot; km groot

30 Planetoïdengordel Grote concentratie planetoïden Tussen banen van Mars en Jupiter Tijdens vorming zijn vele kleine deeltjes samengeklonterd tot planeten Hier is dat niet gebeurd, door massa van Jupiter Deeltjes zijn gewoon blijven draaien in een wolk om de zon

31

32 Jupiter 5 de planeet vanaf de zon Hij is de grootste planeet in ons zonnestelsel Bestaat voornamelijk uit gas Massa toch groot; groter dan de andere planeten bij elkaar Diameter: km Aantal manen (voor zover bekend): 69 Rotatietijd (dag): 9,84 uur Omlooptijd (jaar): 11,86 jaar Afstand tot de zon: 780 mln km Temperatuur: -120 graden Celsius

33 Jupiter Kern van km diameter Temperatuur ca K Samenstelling midden: Helium (10%) Metallisch waterstof (90%) Druk meer dan 3 miljoen atmosfeer Daardoor eigenschappen van metaal Dit veroorzaakt magnetisch veld Samenstelling buitenzijde: Waterstof Helium Methaan Ethaan Kooldioxide

34 Jupiters Grote Rode Vlek Omvang van 3x de Aarde Wordt al 300 jaar waargenomen Neemt in omvang af Kan ooit weggaan

35 Jupiter heeft voor zover bekend 69 objecten om hem heen draaien Echter zijn er maar 18 erkend als maan Ook zeer dunne ringen omzich heen. Dit is materiaal dat vrijgekomen is door inslagen op maantjes Galileïsche manen Io (3650 km, 1,77 dagen omloop) Europa (3100 km, 3,55 dagen omloop) Ganymedes (5250 km, 7,16 dagen omloop) Callisto (4800 km, 16,69 dagen omloop) Ontdekt in 1610 door Galileo Galilei Jupiter - manen

36 Jupiter Heeft een belangrijke functie in zonnestelsel Stabiliseert planetoïdengordel Ruimt brokstukken op Zonder Jupiter kan de Aarde regelmatig getroffen worden door een planetoïde

37

38 6 de planeet vanaf de zon Is de planeet met de bekende ringen Diameter: km Aantal manen (voor zover bekend): 60 Rotatietijd (dag): 10h47m uur Omlooptijd (jaar): 29,45 jaar Afstand tot de zon: 1425 miljoen km Temperatuur: -130 graden Celsius Saturnus

39 Saturnus atmosfeer en ringen 93% uit waterstof 5% uit helium Sporen van methaan, ethaan, ammoniak Sterke winden op Saturnus, tot 500 m/s Ringen in 1655 ontdekt door Christiaan Huygens Dikte maximaal 1 km Minieme afzonderlijke ringen Bestaat uit ijs- en meteorietdeeltjes

40 Saturnus - ringen Cassinischeiding Periode van 29,5 jaar

41

42 Saturnus - manen Exacte aantal niet vast te stellen; immers ieder brokstuk in de ringen zijn manen 5 manen groter dan 1000 km Titan 5150 km Rhea 1530 km Iapetus 1460 km Dione 1120 km Tethys 1060 km

43

44 Uranus 7 de planeet vanaf de zon Niet zichtbaar vanaf de aarde met blote oog Ontdekt in de grootste planeet Diameter: km Aantal manen (voor zover bekend): 27 Rotatietijd (dag): 17h14m uur Omlooptijd (jaar): 84,07 jaar Afstand tot de zon: 2870 mln km Temperatuur: -205 graden Celsius

45 Uranus - atmosfeer Heeft een blauwe/turquoise kleur Bevat relatief veel methaan (2,5%) Dit absorbeert rood en oranje licht Dit weerkaatst blauw en groen Verder veel waterstof aanwezig (82%) Wolken amper aanwezig

46 Uranus - manen 9 ringen werden in 1977 ontdekt Door de Voyager 2 in 1986 werden er nog 2 ontdekt Door de Hubble werden in weer 2 ringen ontdekt Ongeveer 27 manen bekend 4 grote manen Titania 1578 km (helderste maan) Oberon 1523 km Umbriël 1169 km Ariël 1158 km

47

48 Neptunus 8 e planeet vanaf de zon Officieel de laatste planeet Diameter: km Aantal manen (voor zover bekend): 13 Rotatietijd (dag): 16 uur Omlooptijd (jaar): 165 jaar Afstand tot de zon: 4500 mln km Temperatuur: -220 graden Celsius Ontdekt in 1846, mede door Uranus

49 Neptunus Samenstelling lijkt op Uranus Methaan zorgt voor de blauwe kleur van de planeet 13 manen bekend Grootste is Triton, in 1846 ontdekt Pas in 1949 werd 2 de maan ontdekt In 1989 werden ringen ontdekt door Voyager 2 Echter zeer dun en smal (15 km)

50 Einde van de 2 de les Heeft u nog vragen? Tot de volgende keer

Praktische opdracht ANW Planeten

Praktische opdracht ANW Planeten Praktische opdracht ANW Planeten Praktische-opdracht door een scholier 1867 woorden 7 juni 2004 7,5 58 keer beoordeeld Vak ANW Hoofdstuk 1: HOE ONTSTAAN PLANETEN? Het woord planeet komt van het Griekse

Nadere informatie

Werkstuk Natuurkunde Negen planeten

Werkstuk Natuurkunde Negen planeten Werkstuk Natuurkunde Negen planeten Werkstuk door een scholier 1608 woorden 3 januari 2005 5,7 93 keer beoordeeld Vak Natuurkunde Planeten Ontstaan van het zonnestelsel Vlak na een explosie, de Big Bang

Nadere informatie

Mercurius Op bijna 58 miljoen kilometer afstand van de Zon staat Mercurius. Met de Zon vergeleken is het maar een kruimeltje. Hij staat op 57 miljoen

Mercurius Op bijna 58 miljoen kilometer afstand van de Zon staat Mercurius. Met de Zon vergeleken is het maar een kruimeltje. Hij staat op 57 miljoen Mercurius Op bijna 58 miljoen kilometer afstand van de Zon staat Mercurius. Met de Zon vergeleken is het maar een kruimeltje. Hij staat op 57 miljoen kilometer van de Zon en het is er dus gloeiendheet,

Nadere informatie

6.1. Boekverslag door K woorden 22 mei keer beoordeeld

6.1. Boekverslag door K woorden 22 mei keer beoordeeld Boekverslag door K. 1555 woorden 22 mei 2002 6.1 301 keer beoordeeld Vak ANW 1. Inleiding Ik doe mijn werkstuk over ons zonnestelsel, omdat het me boeit wat er verder is dan onze aarde. Ook doe ik mijn

Nadere informatie

Planeten. Zweven in vaste banen om een ster heen. In ons zonnestelsel zweven acht planeten rond de zon. Maar wat maakt een planeet nou een planeet?

Planeten. Zweven in vaste banen om een ster heen. In ons zonnestelsel zweven acht planeten rond de zon. Maar wat maakt een planeet nou een planeet? Planeten Zweven in vaste banen om een ster heen In ons zonnestelsel zweven acht planeten rond de zon. Maar wat maakt een planeet nou een planeet? Een planeet: zweeft in een baan rond een ster; is zwaar

Nadere informatie

Werkstuk ANW Zonnestelsel

Werkstuk ANW Zonnestelsel Werkstuk ANW Zonnestelsel Werkstuk door een scholier 2012 woorden 16 mei 2004 5,8 188 keer beoordeeld Vak ANW Het zonnestelsel Het zonnestelsel waar wij in leven, bestaat uit de zon met daarom heen cirkelende

Nadere informatie

Ontdek de planeten van ons zonnestelsel. In 90 minuten door het helal. Tijdens een wandeling tussen Ehrenfriedensdorf en Drebach

Ontdek de planeten van ons zonnestelsel. In 90 minuten door het helal. Tijdens een wandeling tussen Ehrenfriedensdorf en Drebach Ontdek de planeten van ons zonnestelsel In 90 minuten door het helal Tijdens een wandeling tussen Ehrenfriedensdorf en Drebach Zonnestelsel Sonnensystem Het zonnestelsel bestaat uit de Zon en de hemellichamen

Nadere informatie

Basis Cursus Sterrenkunde. hoofdstuk 3 De planeten

Basis Cursus Sterrenkunde. hoofdstuk 3 De planeten Basis Cursus Sterrenkunde hoofdstuk 3 De planeten Nog even Kepler Eerste wet van Kepler: De planeten bewegen zich in ellipsbanen, met de zon in een van de brandpunten van de ellips. Tweede wet van Kepler

Nadere informatie

inhoud 1. Inleiding 2. Wat is een planeet 3. Soorten planeten 4. Het ontstaan van planeten 5. De planeten 1.Mercurius 2. Venus 3. De Aarde 4.

inhoud 1. Inleiding 2. Wat is een planeet 3. Soorten planeten 4. Het ontstaan van planeten 5. De planeten 1.Mercurius 2. Venus 3. De Aarde 4. Planeten inhoud 1. Inleiding 3 2. Wat is een planeet 4 3. Soorten planeten 5 4. Het ontstaan van planeten 6 5. De planeten 7 1.Mercurius 8 2. Venus 9 3. De Aarde 10 4. Mars 11 5. Jupiter 12 6. Saturnus

Nadere informatie

Het eetbare zonnestelsel groep 5-7

Het eetbare zonnestelsel groep 5-7 Het eetbare zonnestelsel groep 5-7 Hoe groot is de aarde? En hoe groot is de zon in vergelijking met de aarde? Welke planeet staat het dichtst bij de zon en welke het verst weg? Deze les leren de leerlingen

Nadere informatie

Om onze zon draaien van het dichtste bij tot het verste weg de planeten: Mercurius, Venus, Aarde, Mars,

Om onze zon draaien van het dichtste bij tot het verste weg de planeten: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Praktische-opdracht door een scholier 6296 woorden 4 februari 2003 5,9 30 keer beoordeeld Vak ANW Inleiding Ik moest een praktische opdracht voor Algemene Natuurwetenschappen maken. Ik mocht zelf een onderwerp

Nadere informatie

Werkstuk Nederlands De Ruimte werkstuk

Werkstuk Nederlands De Ruimte werkstuk Werkstuk Nederlands De Ruimte werkstuk Werkstuk door Denise 1472 woorden 24 maart 2019 0 keer beoordeeld Vak Nederlands Het zonnestelsel Inhoudsopgave Inleiding Onderzoeksvraag Het ontstaan Planeten De

Nadere informatie

Het draait allemaal om de Zon!

Het draait allemaal om de Zon! Het draait allemaal om de Zon! De zon: een doodgewone ster Henny J.G.L.M. Lamers Sterrenkundig Instituut Universiteit Utrecht lamers@astro.uu.nl astro.uu.nl Een reusachtige gloeiend hete gasbol De zon

Nadere informatie

Basiscursus Sterrenkunde. Sterrenwacht Tweelingen, Spijkenisse 22 Mei 2019

Basiscursus Sterrenkunde. Sterrenwacht Tweelingen, Spijkenisse 22 Mei 2019 Basiscursus Sterrenkunde Sterrenwacht Tweelingen, Spijkenisse 22 Mei 2019 Inhoud van de les Zijn er nog vragen n.a.v. de vorige les? Deze les: Komeet Wirtanen Sterrenhemel waarnemen Telescopen Komeet Wirtanen

Nadere informatie

Opdracht ANW Leerdoelen h10 en h11

Opdracht ANW Leerdoelen h10 en h11 Opdracht ANW Leerdoelen h10 en h11 Opdracht door V. 2378 woorden 29 juni 2011 3,5 2 keer beoordeeld Vak Methode ANW Scala Leerdoelen 10 1. Kunt uitleggen hoe wetenschappers bewezen dat de aarde rond was

Nadere informatie

Satellieten van de reuzen

Satellieten van de reuzen Satellieten van de reuzen Jupiter; 67 manen Saturnus; 62 manen Uranus; 27 manen Neptunus; 14 manen In totaal hebben de reuzenplaneten dus minstens 170 manen! De Reuzenplaneten 1 Satellieten van de reuzen

Nadere informatie

Inleiding Astrofysica College 4 17 oktober

Inleiding Astrofysica College 4 17 oktober Inleiding Astrofysica College 4 17 oktober 2016 15.45 17.30 Ignas Snellen Ons Zonnestelsel Mercurius De rotsachtige planeten Iets groter dan onze Maan, hoge dichtheid! grote ijzerkern Elliptische baan!

Nadere informatie

B. Een zonnevlek is een deel in het zonsoppervlak. Zonnevlekken volgen een cyclus van elf jaar.

B. Een zonnevlek is een deel in het zonsoppervlak. Zonnevlekken volgen een cyclus van elf jaar. Antwoorden door een scholier 2617 woorden 9 februari 2014 5,8 6 keer beoordeeld Vak Methode ANW Scala Paragraaf 1 Ons zonnestelsel A. Ons zonnestelsel bestaat uit een ster van gemiddelde grootte (de zon),

Nadere informatie

De ruimte. Thema. Inhoud

De ruimte. Thema. Inhoud Thema De ruimte Inhoud 1. Het heelal 2. Het ontstaan van het heelal en het zonnestelsel 3. Sterren en sterrenstelsels 4. De zon 5. De planeten van ons zonnestelsel 6. De stand van de aarde de maan de zon

Nadere informatie

T2b L1 De ruimte of het heelal Katern 1

T2b L1 De ruimte of het heelal Katern 1 Het heelal of de kosmos is de ruimte waarin de zon, de maan en de sterren zich bevinden. Het heelal bestaat uit een oneindig aantal hemellichamen waarvan er steeds nieuwe ontdekt worden. De hemellichamen

Nadere informatie

5.6. Boekverslag door K woorden 22 december keer beoordeeld

5.6. Boekverslag door K woorden 22 december keer beoordeeld Boekverslag door K. 1768 woorden 22 december 2011 5.6 56 keer beoordeeld Vak NLT 1. De straal van de aarde is 637800000 cm. Als deze afneemt tot 0.5 cm, dan is deze in verhouding 0.5/637800000 keer de

Nadere informatie

6,7. Werkstuk door een scholier 1875 woorden 10 april keer beoordeeld

6,7. Werkstuk door een scholier 1875 woorden 10 april keer beoordeeld Werkstuk door een scholier 1875 woorden 10 april 2002 6,7 70 keer beoordeeld Vak ANW Het zonnestelsel Ons zonnestelsel bestaat uit de zon met een aantal planeten, die in bijna cirkelvormige banen om de

Nadere informatie

HERTENTAMEN PLANETENSTELSELS 13 JULI 2015,

HERTENTAMEN PLANETENSTELSELS 13 JULI 2015, HERTENTAMEN PLANETENSTELSELS 13 JULI 2015, 14.00-17.00 LEES ONDERSTAANDE GOED DOOR: DIT TENTAMEN OMVAT DRIE OPGAVES. OPGAVE 1: 3.5 PUNTEN OPGAVE 2: 2.5 PUNTEN OPGAVE 3: 2.0 PUNTEN HET EINDCIJFER OMVAT

Nadere informatie

De planeten. (veel informatie uit Calvin J. Hamilton s Views of the Solar System : http://solarviews.com)

De planeten. (veel informatie uit Calvin J. Hamilton s Views of the Solar System : http://solarviews.com) De planeten (veel informatie uit Calvin J. Hamilton s Views of the Solar System : http://solarviews.com) Algemeen 99.86% van de massa zit in de zon plat systeem, bijna alles draait tegen de klok (gezien

Nadere informatie

RIETVELD-LYCEUM. les 3. dd. 20 NOVEMBER 2012 HET ZONNESTELSEL NU. de compononenten. V.s.w. Corona Borealis, Zevenaar

RIETVELD-LYCEUM. les 3. dd. 20 NOVEMBER 2012 HET ZONNESTELSEL NU. de compononenten. V.s.w. Corona Borealis, Zevenaar RIETVELD-LYCEUM les 3. dd. 20 NOVEMBER 2012 HET ZONNESTELSEL NU de compononenten V.s.w. Corona Borealis, Zevenaar de Zon KERNFUSIE: waterstof >> helium. t.g.v. de ZWAARTEKRACHT >> temperatuur inwendig

Nadere informatie

Waarom zijn er seizoenen?

Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoen? Vorig weekeinde was het ineens zover. Volop zomer op zaterdag met ruim 24 graden en een zonnetje, de dag erna was het herfst met 15 graden en gemiezer.

Nadere informatie

Gasplaneten, ijsdwergen en vuile sneeuwballen. Cursus inleiding sterrenkunde

Gasplaneten, ijsdwergen en vuile sneeuwballen. Cursus inleiding sterrenkunde Gasplaneten, ijsdwergen en vuile sneeuwballen Cursus inleiding sterrenkunde Lesrooster gewijzigd Onderwerpen van vanavond Ontdekkingen in ons zonnestelsel Telescoop Ruimtevaart Pluto Gasreuzen & ringen

Nadere informatie

Spreekbeurt Aardrijkskunde Zonnestelsel

Spreekbeurt Aardrijkskunde Zonnestelsel Spreekbeurt Aardrijkskunde Zonnestelsel Spreekbeurt door een scholier 2417 woorden 16 december 2006 6,7 138 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde Het zonnestelsel Inleiding Mijn spreekbeurt gaat over het

Nadere informatie

HOE VIND JE EXOPLANETEN?

HOE VIND JE EXOPLANETEN? LESBRIEF GEEF STERRENKUNDE DE RUIMTE! ZOEKTOCHT EXOPLANETEN Deze NOVAlab-oefening gaat over een van de manieren om planeten buiten ons zonnestelsel op te sporen. De oefening is geschikt voor de bovenbouw

Nadere informatie

6,1. Werkstuk door een scholier 3185 woorden 13 mei keer beoordeeld. Aardrijkskunde. Inhoudsopgave

6,1. Werkstuk door een scholier 3185 woorden 13 mei keer beoordeeld. Aardrijkskunde. Inhoudsopgave Werkstuk door een scholier 3185 woorden 13 mei 2004 6,1 174 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Waarom ik dit onderwerp heb gekozen. 3. Mensen die met Het Heelal te maken hadden.

Nadere informatie

Test je kennis! De heelalquiz

Test je kennis! De heelalquiz Test je kennis! heelalquiz Introductie les 3 Planeten, sterren, manen, de oerknal. Het zijn termen die leerlingen vast wel eens voorbij hebben horen komen. Maar wat weten de leerlingen eigenlijk al van

Nadere informatie

1) Mercurius. 2) Zoek informatie over vallende sterren. Muurkrant opdracht in 2-tallen

1) Mercurius. 2) Zoek informatie over vallende sterren. Muurkrant opdracht in 2-tallen 1) Mercurius 2) Zoek informatie over vallende sterren. 1) De Zon. 1 Wat is de zon voor iets? 2 Hoe komt hij aan zijn naam? 3 Waar staat hij in het zonnestelsel? 4 Wat is de afstand tot de aarde? 5 Wat

Nadere informatie

Ik doe mijn spreekbeurt over de ruimte omdat ik het een interessant onderwerp vind en ik er graag meer over wilde weten.

Ik doe mijn spreekbeurt over de ruimte omdat ik het een interessant onderwerp vind en ik er graag meer over wilde weten. Boekverslag door J. 1981 woorden 29 juli 2003 6.3 208 keer beoordeeld Vak Nederlands Ik doe mijn spreekbeurt over de ruimte omdat ik het een interessant onderwerp vind en ik er graag meer over wilde weten.

Nadere informatie

115mm F/7 APO. Jupiter waarnemen

115mm F/7 APO. Jupiter waarnemen 115mm F/7 APO Jupiter waarnemen Jupiter waarnemen Jupiter waarnemen Jupiter waarnemen Jupiter waarnemen Jupiter Diameter 142.984 km Afstand tot de Zon 778 miljoen km Omlooptijd om Zon 11 jaar en 10 maanden

Nadere informatie

4 Het heelal 6. De zon. De aarde. Jupiter. De maan. Ons zonnestelsel. Mars. Mercurius Venus

4 Het heelal 6. De zon. De aarde. Jupiter. De maan. Ons zonnestelsel. Mars. Mercurius Venus Inhoud 4 Het heelal 6 De zon 10 8 De aarde De maan Jupiter 18 12 Ons zonnestelsel 14 15 16 Mars Mercurius Venus 22 Saturnus Verre planeten 24 Satellieten van het zonnestelsel 20 26 Planetoïden 27 Kometen

Nadere informatie

Naam: Janette de Graaf. Groep: 7. Datum:Februari Het heelal.

Naam: Janette de Graaf. Groep: 7. Datum:Februari Het heelal. Naam: Janette de Graaf. Groep: 7. Datum:Februari 2017. Het heelal. Inhoudsopgaven. Hoofdstuk 1. Ons zonnestelsel. Blz 3 Hoofdstuk 2. De zon. Blz 4-5 Hoofdstuk 3. De maan. Blz 6 Hoofdstuk 4. Planeten. Blz

Nadere informatie

Sterrenkunde. Materialen Karton Meetlat Passer Touw Potlood Schaar Lange stok

Sterrenkunde. Materialen Karton Meetlat Passer Touw Potlood Schaar Lange stok Pruiken en revoluties Groep 7 Handleiding voor de leerkracht Deze handleiding en de opdrachten zijn bedoeld als aanvulling op de geschiedenislessen over Pruiken en revoluties. De lesonderdelen beschreven

Nadere informatie

Samenvatting ANW Hoofdstuk 6

Samenvatting ANW Hoofdstuk 6 Samenvatting ANW Hoofdstuk 6 Samenvatting door een scholier 1776 woorden 4 november 2006 6,4 15 keer beoordeeld Vak Methode ANW Solar H6 Het zonnestelsel H6.1 Dagen, maanden, jaren Rondom de zon in een

Nadere informatie

HC-4 Reuzenplaneten 1

HC-4 Reuzenplaneten 1 HC-4 Reuzenplaneten 1 VIER GAS REUZEN Jupiter Saturnus Uranus Neptunus Massa (10 24 kg) R equator (km) R pool (km) Dichtheid (g/cm 3 ) a (AU) P (jaar) Albedo Manen Jupiter 1898.6 71492 66854 1.33 5.2 11.9

Nadere informatie

Antwoorden ANW Blok 4 Heelal

Antwoorden ANW Blok 4 Heelal Antwoorden ANW Blok 4 Heelal Antwoorden door een scholier 2235 woorden 20 maart 2007 5,9 9 keer beoordeeld Vak Methode ANW Scala Hoofdstuk 1 1) Bewegingen in ons zonnestelsel a. Lees de inleiding. Noem

Nadere informatie

6,7. Praktische-opdracht door een scholier 5975 woorden 27 mei keer beoordeeld. Wat is de Zon

6,7. Praktische-opdracht door een scholier 5975 woorden 27 mei keer beoordeeld. Wat is de Zon Praktische-opdracht door een scholier 5975 woorden 27 mei 2002 6,7 57 keer beoordeeld Vak ANW Wat is de Zon De Zon is een gewone ster, één van de 100 miljard of zelfs meer sterren in ons melkwegstelsel

Nadere informatie

Manen in het Zonnestelsel

Manen in het Zonnestelsel Diversiteit. Zoveel manen, zoveel karakteristieke eigenschappen. Manen in het Zonnestelsel Enkele opvallende kenmerken van sommige manen. Het uiterlijke van de manen is sterk afhankelijk van hun plaats

Nadere informatie

Werkstuk ANW Planeet Jupiter

Werkstuk ANW Planeet Jupiter Werkstuk ANW Planeet Jupiter Werkstuk door een scholier 3494 woorden 10 mei 2001 6,7 164 keer beoordeeld Vak ANW Inleiding Wij kregen voor de kerstvakantie de opdracht om voor het vak ANW een werkstuk

Nadere informatie

6.4. Werkstuk door een scholier 3747 woorden 15 maart keer beoordeeld

6.4. Werkstuk door een scholier 3747 woorden 15 maart keer beoordeeld Werkstuk door een scholier 3747 woorden 15 maart 2004 6.4 34 keer beoordeeld Vak ANW De hoofdstukken. 1. De aarde. 2. De maan. 3. De zon. 4. Mercurius. 5. Venus. 6. Mars. 7. Jupiter. 8. Saturnus. 9. Uranus.

Nadere informatie

WAAROM ZIJN HEMELLICHAMEN ROND (OF NIET) / HERHALING

WAAROM ZIJN HEMELLICHAMEN ROND (OF NIET) / HERHALING WAAROM ZIJN HEMELLICHAMEN ROND (OF NIET) / HERHALING Een hemellichaam is structureel stabiel, omdat er een hydrostatisch evenwicht bestaat: gravitatie en opwaartse druk zijn in evenwicht. dp = P(r) - P(r+dr)

Nadere informatie

Inleiding Astrofysica college 5

Inleiding Astrofysica college 5 Inleiding Astrofysica college 5 Methoden Afstanden tot de dichtstbijzijnde sterren zijn >100,000x groter dan tot planeten in ons zonnestelsel Stralen zelf nauwlijks licht uit à miljoenen/miljarden keren

Nadere informatie

Inleiding Astrofysica College 5 17 oktober Ignas Snellen

Inleiding Astrofysica College 5 17 oktober Ignas Snellen Inleiding Astrofysica College 5 17 oktober 2014 13.45 15.30 Ignas Snellen Ons zonnestelsel Planetoiden, kometen en dwergplaneten Pluto en de Kuipergordel NASA s New Horizon Mission naar Pluto Ons zonnestelsel

Nadere informatie

Werkblad. Ons zonnestelsel. Naam Ruimte-ontdekkingsreiziger. Zon en planeten Missie opdracht 1: Streep door wat niet goed is.

Werkblad. Ons zonnestelsel. Naam Ruimte-ontdekkingsreiziger. Zon en planeten Missie opdracht 1: Streep door wat niet goed is. pagina 1 Met Space Expo de ruimte in is een werkblad bestemd voor leerlingen uit de bovenbouw van het basisonderwijs en brugklassers. Door middel van vraag en opdracht verwerven de leerlingen zelfstandig

Nadere informatie

Het zonnestelsel en atomen

Het zonnestelsel en atomen Het zonnestelsel en atomen Lieve mensen, ik heb u over de dampkring van de aarde verteld. Een dampkring die is opgebouwd uit verschillende lagen die men sferen noemt. Woorden als atmosfeer en stratosfeer

Nadere informatie

Werkstuk ANW Planeten

Werkstuk ANW Planeten Werkstuk ANW Planeten Werkstuk door een scholier 3006 woorden 18 april 2005 5,6 39 keer beoordeeld Vak ANW Inleiding Voor het vak Algemene Natuurwetenschappen (ANW) moesten wij een les geven aan de klas.

Nadere informatie

Determineren van gesteente

Determineren van gesteente Aarde Paragraaf 1 en atlasvaardigheden Determineren van gesteente Als je een gesteente bestudeert en daarna vaststelt wat de naam van het gesteente is, dan ben je aan het determineren. Je kunt gesteenten

Nadere informatie

Edy Vorming van het planetenstelsel Tony

Edy Vorming van het planetenstelsel Tony Verslag vergadering Vendelinus 12 mei 2018 We hadden ditmaal liefst vier (!) verjaardagen te vieren: Ludo, Jarkko, Jos en Tony. Een dikke proficiat en bedankt voor het tracteren. Edy opende de vergadering

Nadere informatie

Werkstuk Natuurkunde Saturnus

Werkstuk Natuurkunde Saturnus Werkstuk Natuurkunde Saturnus Werkstuk door een scholier 3094 woorden 17 februari 2008 6,7 61 keer beoordeeld Vak Natuurkunde Voorwoord & inleiding Voor u ligt ons werkstuk over Saturnus. Wij vonden het

Nadere informatie

HC-3 Aardachtige planeten

HC-3 Aardachtige planeten HC-3 Aardachtige planeten 1 VIER AARD-ACHTIGE PLANETEN Mercurius Venus Aarde Mars ~ 0 bar 92 bar 1 bar 6 mbar Massa (10 23 kg) Straal (km) Dichtheid (g/cm 3 ) a (AU) P (dagen) Albedo Rotatie Mercurius

Nadere informatie

Praktische opdracht ANW Voyager I

Praktische opdracht ANW Voyager I Praktische opdracht ANW Voyager I Praktische-opdracht door een scholier 3330 woorden 12 juni 2003 4,7 12 keer beoordeeld Vak ANW Inleiding Deze PO gaat over Voyager I. We hebben voor dit onderwerp gekozen

Nadere informatie

Inleiding Astrofysica College 4 12 oktober 2015 13.45 15.30. Ignas Snellen

Inleiding Astrofysica College 4 12 oktober 2015 13.45 15.30. Ignas Snellen Inleiding Astrofysica College 4 12 oktober 2015 13.45 15.30 Ignas Snellen Ons Zonnestelsel De Aarde als een planeet De rotsachtige planeten dubbelplaneet systeem (Aarde-Maan). Vloeibaar water! oceanen

Nadere informatie

Leerkrachten handleiding werkboekje sterrenwacht Halley

Leerkrachten handleiding werkboekje sterrenwacht Halley Leerkrachten handleiding werkboekje sterrenwacht Halley Doel Kinderen van groep 7 bereiden zich voor op een bezoek aan sterrenwacht Halley in Heesch. Resultaat De voorkennis van de leerlingen is geactiveerd.

Nadere informatie

100 miljard sterrenstelsels... ons zonnestelsel Planeten bij andere sterren. In een spiraal-arm van de Melkweg. De zon is maar een gewone ster...

100 miljard sterrenstelsels... ons zonnestelsel Planeten bij andere sterren. In een spiraal-arm van de Melkweg. De zon is maar een gewone ster... ons zonnestelsel Planeten bij andere sterren Binnenplaneten: relatief klein, rotsachtig hoge dichtheid (Mercurius, Venus, Aarde, Mars) Buitenplaneten: gasreuzen - lage dichtheid (Jupiter, Saturnus, Uranus,

Nadere informatie

Noten schieten 9 april 2009

Noten schieten 9 april 2009 Noten schieten 9 april 2009 Project Circus groep 1 t/m 8 juni/juli 2007. Op dit moment zijn alle groepen bezig met het project Circus De groepen 1 en 2 maken alle artiesten die in het circus werken en

Nadere informatie

KORTE HERHALING AFGELOPEN WEEK

KORTE HERHALING AFGELOPEN WEEK KORTE HERHALING AFGELOPEN WEEK F c = mv c2 /r M F c m F g F g = G Mm/r 2 Stabiele baan F c = F g Stabiele baan E tot = 0 GM = v c2 r = (2πr/P) 2 r P 2 /a 3 = 4π 2 /(GM) P 2 / a 3 = constant P 1 2 : P 2

Nadere informatie

Projectboekje ruimte Oudste kleuters

Projectboekje ruimte Oudste kleuters Projectboekje ruimte Oudste kleuters 2016-2017 De zon (tekening: Lily Louise) De zon is eigenlijk een hele grote ster Het is er heel erg heet De zon is heel erg groot Alle planeten en sterren die rond

Nadere informatie

Opgave Zonnestelsel 2005/2006: 3

Opgave Zonnestelsel 2005/2006: 3 Opgave Zonnestelsel 25/26: 3 2.1 Samenstelling van de gasreuzen Het afleiden van de interne samenstelling van planeten gebeurt voornamelijk door te kijken naar de afwijkingen in de banen van satellieten

Nadere informatie

8,3. Antwoorden door Dimitris 2178 woorden 15 december keer beoordeeld. Meten aan melkwegstelsels. Jim Blom en Dimitris Kariotis

8,3. Antwoorden door Dimitris 2178 woorden 15 december keer beoordeeld. Meten aan melkwegstelsels. Jim Blom en Dimitris Kariotis Antwoorden door Dimitris 2178 woorden 15 december 2017 8,3 6 keer beoordeeld Vak NLT Meten aan melkwegstelsels Jim Blom en Dimitris Kariotis NLT Periode 2 VWO 6 10-11-2017 1.1 De straal van de aarde is

Nadere informatie

Inleiding. Ik heb hiervoor gekozen omdat ik het heel interessant vind en ik had een onderwerp nodig.

Inleiding. Ik heb hiervoor gekozen omdat ik het heel interessant vind en ik had een onderwerp nodig. Het heelal Inleiding Ik heb hiervoor gekozen omdat ik het heel interessant vind en ik had een onderwerp nodig. Hoofdstukken Hoofdstuk 1 Het Heelal. blz. 3 Hoofdstuk 2 Het Zonnestelsel. blz. 4 Hoofdstuk

Nadere informatie

Tuesday, November 22, 2016 Martijn Loots 1

Tuesday, November 22, 2016 Martijn Loots 1 Tuesday, November 22, 2016 Martijn Loots 1 Wat voor dwergen zijn er? Naar materie: o Normaal o Bijzonder Naar type: o Sterachtig o Planeetachtig Naar kleur: o Rood o Oranje o Geel o Groen o Blauw o Bruin

Nadere informatie

Werkstuk ANW Ruimtevaart-projecten

Werkstuk ANW Ruimtevaart-projecten Werkstuk ANW Ruimtevaart-projecten Werkstuk door een scholier 1884 woorden 23 mei 2003 5,6 37 keer beoordeeld Vak ANW Welke belangrijke projecten heeft de NASA uitgevoerd? De NASA heeft al veel projecten

Nadere informatie

dag en nacht Vragen behorende bij de clip dag en nacht op

dag en nacht Vragen behorende bij de clip dag en nacht op RUIMTE Naam: dag en nacht Vragen behorende bij de clip dag en nacht op www.schooltvbeeldbank.nl 1. Planeten Uit hoeveel planeten bestaat ons zonnestelsel? De aarde en dan nog.. planeten. (vul aantal in)

Nadere informatie

3,9. Samenvatting door een scholier 738 woorden 25 juni keer beoordeeld

3,9. Samenvatting door een scholier 738 woorden 25 juni keer beoordeeld Samenvatting door een scholier 738 woorden 25 juni 2004 3,9 14 keer beoordeeld Vak ANW 4.1.1 Wegwijs in tijd en ruimte -Vraagstuk: vorm van de aarde. Waarnemen aan de hand v/d schaduw -De zon -> komt op

Nadere informatie

HOE MAAK JE EEN BEWOONBARE PLANEET? Wat is nodig voor life as we know it?

HOE MAAK JE EEN BEWOONBARE PLANEET? Wat is nodig voor life as we know it? HOE MAAK JE EEN BEWOONBARE PLANEET? Wat is nodig voor life as we know it? Leidse Winterlezing 050217 Dr. Bernd Andeweg Aardwetenschappen VU Amsterdam Bernd.andeweg@vu.nl IETS SPECIAALS LEVEN Op Mars niet!

Nadere informatie

1. Het Heelal. De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte.

1. Het Heelal. De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte. De aarde 1. Het Heelal De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte. De oerknal Wetenschappers denken dat er meer dan 15 miljoen jaar geleden een enorme ontploffing

Nadere informatie

Over gasreuzen en ijsreuzen. Cursus Inleiding Sterrenkunde Sterrenwacht Sonnenborgh Peter Swaanenvelt

Over gasreuzen en ijsreuzen. Cursus Inleiding Sterrenkunde Sterrenwacht Sonnenborgh Peter Swaanenvelt Over gasreuzen en ijsreuzen Cursus Inleiding Sterrenkunde Sterrenwacht Sonnenborgh Peter Swaanenvelt Ontdekkingen in ons zonnestelsel Telescoop Ruimtevaart Gasreuzen Jupiter Saturnus Ijsreuzen Uranus Neptunus

Nadere informatie

Werkstuk ANW Leven op Mars

Werkstuk ANW Leven op Mars Werkstuk ANW Leven op Mars Werkstuk door een scholier 3925 woorden 20 januari 2005 6,4 79 keer beoordeeld Vak ANW Hoe groot is Mars? Een stuk kleiner dan de Aarde; je ziet ze hier rechts boven op dezelfde

Nadere informatie

Van Astrofysica tot Kwantummechanica (Tekst gewijzigd en herzien, 22 december 2014)

Van Astrofysica tot Kwantummechanica (Tekst gewijzigd en herzien, 22 december 2014) Van Astrofysica tot Kwantummechanica (Tekst gewijzigd en herzien, 22 december 2014) Lieve mensen, ik heb u over de dampkring van de aarde verteld. Een dampkring die is opgebouwd uit verschillende lagen

Nadere informatie

PLANETEN- STELSELS. HC-1 Inleiding

PLANETEN- STELSELS. HC-1 Inleiding PLANETEN- STELSELS HC-1 Inleiding 1 EVEN VOORSTELLEN DOCENT: Prof. dr. Harold Linnartz / HL501 7 hoorcolleges / tentamens ASSISTENTEN: Jens Hoeijmakers / O-434 Ricardo Herbonet / HL-506 8 werkcolleges

Nadere informatie

1. De zon 3 2. De plaats van de zon 4 3. De geboorte van de zon 5 4. Kernfusie 6 5. Zonnevlekken 7 6. Zonnevlammen 8 7. De kracht van de zon 9 8.

1. De zon 3 2. De plaats van de zon 4 3. De geboorte van de zon 5 4. Kernfusie 6 5. Zonnevlekken 7 6. Zonnevlammen 8 7. De kracht van de zon 9 8. De zon inhoud 1. De zon 3 2. De plaats van de zon 4 3. De geboorte van de zon 5 4. Kernfusie 6 5. Zonnevlekken 7 6. Zonnevlammen 8 7. De kracht van de zon 9 8. Een zonsverduistering 10 9. Avondrood 11

Nadere informatie

Opdracht ANW De ruimte

Opdracht ANW De ruimte Opdracht ANW De ruimte Opdracht door een scholier 2927 woorden 18 april 2004 5,6 41 keer beoordeeld Vak ANW Inhoud Mercurius: deze planeet ligt het dichtst bij de zon maar is bijna het kleinst. De Grieken

Nadere informatie

Reis door het zonnestelsel

Reis door het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel GROEP 7-8 61 70 minuten 1, 23, 32 en 46 De leerling: weet dat de afstanden tussen de planeten heel groot zijn kan zich een voorstelling maken van de afstand van de aarde tot

Nadere informatie

Samenvatting Natuurkunde Hoofdstuk 7 + zonnestelsel en heelal

Samenvatting Natuurkunde Hoofdstuk 7 + zonnestelsel en heelal Samenvatting Natuurkunde Hoofdstuk 7 + zonnestelsel en heelal Samenvatting door C. 1741 woorden 24 juni 2016 1,4 1 keer beoordeeld Vak Methode Natuurkunde Nu voor straks Natuurkunde H7 + Zonnestelsel en

Nadere informatie

Het heelal en ons zonnestelsel : een verhaal van implosies en explosies

Het heelal en ons zonnestelsel : een verhaal van implosies en explosies Het heelal en ons zonnestelsel : een verhaal van implosies en explosies Men neemt aan dat het heelal zowat 13,7 miljard jaar geleden ontstaan is na een explosie van een sterk samengebalde zeer kleine massa

Nadere informatie

1 Hoe bewezen wetenschappers dat de aarde rond was?

1 Hoe bewezen wetenschappers dat de aarde rond was? Samenvatting door een scholier 3363 woorden 13 januari 2008 6,5 16 keer beoordeeld Vak Methode ANW Scala 1 Hoe bewezen wetenschappers dat de aarde rond was? Eratosthenes was de directeur van de bibliotheek

Nadere informatie

Samenvatting ANW H 6 Het zonnestelsel en H 7 Leven op aarde

Samenvatting ANW H 6 Het zonnestelsel en H 7 Leven op aarde Samenvatting ANW H 6 Het zonnestelsel en H 7 Leven op aarde Samenvatting door een scholier 2505 woorden 15 mei 2002 7,6 124 keer beoordeeld Vak ANW Hoofdstuk 6 Het zonnestelsel 1 Dagen, maanden, jaren

Nadere informatie

Werkstuk door een scholier 4307 woorden 5 oktober keer beoordeeld

Werkstuk door een scholier 4307 woorden 5 oktober keer beoordeeld Werkstuk door een scholier 4307 woorden 5 oktober 2009 6 13 keer beoordeeld Vak ANW Inhoud 1. Titel 2. Inhoud 3. Inleiding 4. Het Melkwegstelsel 5. Planeten 6. Sterren 7. De Zon 8. De maan 9. Zwarte Gaten

Nadere informatie

inh oud Mars 1. Ons zonnestelsel 2. De rode planeet 3. Mars en de aarde 4. Leven op Mars? 5. Mars en fantasie 6. Een kijkje op Mars 7.

inh oud Mars 1. Ons zonnestelsel 2. De rode planeet 3. Mars en de aarde 4. Leven op Mars? 5. Mars en fantasie 6. Een kijkje op Mars 7. Mars inhoud Mars 3 1. Ons zonnestelsel 4 2. De rode planeet 5 3. Mars en de aarde 6 4. Leven op Mars? 7 5. Mars en fantasie 8 6. Een kijkje op Mars 9 7. Onderzoek 11 8. Filmpje 13 Pluskaarten 14 Bronnen

Nadere informatie

EVEN KORT HERHALEN. F c = mv c2 /r. F c m F g. Stabiele baan F c = F g. Stabiele baan E tot = 0. F g = G Mm/r 2. GM = v c2 r = (2πr/P) 2 r

EVEN KORT HERHALEN. F c = mv c2 /r. F c m F g. Stabiele baan F c = F g. Stabiele baan E tot = 0. F g = G Mm/r 2. GM = v c2 r = (2πr/P) 2 r EVEN KORT HERHALEN F c = mv c2 /r M F c m F g F g = G Mm/r 2 Stabiele baan F c = F g Stabiele baan E tot = 0 GM = v c2 r = (2πr/P) 2 r P 2 /a 3 = 4π 2 /(GM) P 2 / a 3 = constant P 1 2 : P 2 2 = a 1 3 :

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Als je op een heldere nacht op een donkere plek naar de sterrenhemel kijkt, zie je honderden sterren. Als je vaker kijkt, valt het op dat sommige sterren zich verplaatsen langs

Nadere informatie

1 Inleiding. Derde graad Aardrijkskunde - Atmosfeer 1

1 Inleiding. Derde graad Aardrijkskunde - Atmosfeer 1 1 Inleiding fig.1.1 Onze aarde is ontstaan uit een supernova-explosie Bron:http://images.google.be/imgres?imgurl=http://www.pbs.org/wgbh/nova/gamma/images/cosm_supernova2_large.jpg&imgrefurl= http://www.pbs.org/wgbh/nova/gamma/cosm_supe.html&h=500&w=498&sz=234&hl=nl&start=8&tbnid=vpebv_cam_4srm:&tbnh=

Nadere informatie

Samenvatting door een scholier 1365 woorden 2 juli keer beoordeeld. Hoofdstuk 3: blik op oneindig. 3.1: De aarde en de maan

Samenvatting door een scholier 1365 woorden 2 juli keer beoordeeld. Hoofdstuk 3: blik op oneindig. 3.1: De aarde en de maan Samenvatting door een scholier 1365 woorden 2 juli 2017 0 keer beoordeeld Vak Methode ANW Solar Hoofdstuk 3: blik op oneindig 3.1: De aarde en de maan Hoe bepaal je je plaats op aarde? De aarde is rond

Nadere informatie

Ruimtemissies De Maan. Rusland Amerika Mercurius

Ruimtemissies De Maan. Rusland Amerika Mercurius Ruimtemissies Tot nu toe werden (zie VESTA's 63 t/m 66) de Zon (in verband met de totale verduistering in N- Frankrijk 11 augustus '99), de Planeet Mars (zie VESTA 72 en 73), in verband met de talrijke

Nadere informatie

Presentatie bij de cursusbrochure Sterrenkunde voor Jongeren

Presentatie bij de cursusbrochure Sterrenkunde voor Jongeren JongerenWerkGroep voor Sterrenkunde Presentatie bij de cursusbrochure Sterrenkunde voor Jongeren 1 Inhoud Wat is de JWG Sterren en dwaalsterren Alles draait! De zon en de maan Het zonnestelsel Buiten het

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 Hemelmechanica. Gemaakt als toevoeging op methode Natuurkunde Overal

Hoofdstuk 8 Hemelmechanica. Gemaakt als toevoeging op methode Natuurkunde Overal Hoofdstuk 8 Hemelmechanica Gemaakt als toevoeging op methode Natuurkunde Overal 8.1 Gravitatie Geocentrisch wereldbeeld - Aarde middelpunt van heelal - Sterren bewegen om de aarde Heliocentrisch wereldbeeld

Nadere informatie

Sterrenstof. OnzeWereld, Ons Heelal

Sterrenstof. OnzeWereld, Ons Heelal Sterrenstof OnzeWereld, Ons Heelal Mesopotamie: bestudering van de bewegingen aan het firmament vooral voor astrologie. Veel van de kennis, ook over bedekkingen (waaronder maans- en zonsverduisteringen)

Nadere informatie

Werkstuk ANW Het heelal

Werkstuk ANW Het heelal Werkstuk ANW Het heelal Werkstuk door een scholier 1996 woorden 16 april 2002 6,1 39 keer beoordeeld Vak ANW Het heelal Als we de heldere hemel s nachts bekijken, lijkt ons het aantal sterren oneindig.

Nadere informatie

TENTAMEN PLANETENSTELSELS 01 JUNI 2015,

TENTAMEN PLANETENSTELSELS 01 JUNI 2015, TENTAMEN PLANETENSTELSELS 01 JUNI 2015, 14.00-17.00 LEES ONDERSTAANDE GOED DOOR: DIT TENTAMEN OMVAT DRIE OPGAVES. OPGAVE 1: 3.0 PUNTEN OPGAVE 2: 3.0 PUNTEN OPGAVE 3: 2.0 PUNTEN HET EINDCIJFER OMVAT DE

Nadere informatie

Lessencyclus De Planeten van ons Zonnestelsel

Lessencyclus De Planeten van ons Zonnestelsel Lessencyclus De Planeten van ons Zonnestelsel Gegeven in het Science Lab op zowel de 4 e Montessorischool de Pinksterbloem als op de 5 e Montessorischool Watergraafsmeer te Amsterdam Samengesteld door

Nadere informatie

Reis door het zonnestelsel

Reis door het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel GROEP 5-6 41 50 minuten 1, 23 en 32 Zet voor de activiteit Planeten de planeten onder elkaar op het bord, zoals in de tabel. De leerling: weet dat de acht planeten verschillend

Nadere informatie

1. Overzicht Hemelmechanica 2. Elektromagnetische straling 3. Zonnestelsel(s) 4. Sterren: fysische eigenschappen 5. Sterren: struktuur + evolutie 6.

1. Overzicht Hemelmechanica 2. Elektromagnetische straling 3. Zonnestelsel(s) 4. Sterren: fysische eigenschappen 5. Sterren: struktuur + evolutie 6. Inleiding Astrofysica 1. Overzicht Hemelmechanica 2. Elektromagnetische straling 3. Zonnestelsel(s) 4. Sterren: fysische eigenschappen 5. Sterren: struktuur + evolutie 6. Sterren: stervorming, sterdood

Nadere informatie

lende hemellichamen verschillende zijn qua temperatuur, zwaartekracht, atmosfeer en zuurstof andere hemellichamen anders uit zouden zien

lende hemellichamen verschillende zijn qua temperatuur, zwaartekracht, atmosfeer en zuurstof andere hemellichamen anders uit zouden zien Leven in de ruimte GROEP 5-6 59 80 minuten 1, 42, 46 en 54 De leerling: lende hemellichamen verschillende omstandigheden zijn qua temperatuur, zwaartekracht, atmosfeer en zuurstof andere hemellichamen

Nadere informatie

dampkring voorstelt en een fles die een planeet zonder dampkring voorstelt

dampkring voorstelt en een fles die een planeet zonder dampkring voorstelt Het klimaat GROEP 7-8 67 15 minuten wachten De leerling: weet wat het broeikaseffect is weet wat de dampkring is ontdekt dat de dampkring heel dun is in vergelijking met de aarde kent zowel positieve als

Nadere informatie

Les 2 Ophelderen Leestekst: Het zonnestelsel

Les 2 Ophelderen Leestekst: Het zonnestelsel Les 2 Ophelderen Leestekst: Het zonnestelsel "Welkom:... " Introductiefase: 1. "We gaan vandaag, net als de vorige keer, proberen de betekenis te vinden van moeilijke woorden. We hebben dit de vorige keer

Nadere informatie

Planetenstelsels 5. Reuzenplaneten

Planetenstelsels 5. Reuzenplaneten Planetenstelsels 5. Reuzenplaneten 17 maart 2014 Docent: Dr. Michiel Hogerheijde, michiel@strw.leidenuniv.nl Assistenten: Ricardo Herbonnet, herbonnet@strw.leidenuniv.nl Jens Hoeijmakers, hoeijmakers@strw.leidenuniv.nl

Nadere informatie