Proeftentamen deel Wetenschapsfilosofie proef_deel_Wetenschapsfilosofie.pdf

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Proeftentamen 2010-2011 deel Wetenschapsfilosofie. 20102011proef_deel_Wetenschapsfilosofie.pdf"

Transcriptie

1 Proeftentamen deel Wetenschapsfilosofie proef_deel_Wetenschapsfilosofie.pdf Tilburg University Sociale Filosofie en Wetenschapsfilosofie

2 Proeftentamen Sociale Filosofie en wetenschapsfilosofie DEEL II: WETENSCHAPSFILOSOFIE (DR. HANS DOOREMALEN) Vijftien meerkeuzevragen (16 t/m 30) Vraag 16: Plato Plato s opvatting dat leren eigenlijk herinneren is, is een duidelijk voorbeeld van: 1. Empirisme, want leren doe je door middel van ervaring; 2. Empirisme, want herinneren doe je door middel van ervaring; 3. Rationalisme, want leren doe je door je ratio goed te gebruiken; 4. Rationalisme, want herinneren doe je door je ratio goed te gebruiken. Vraag 17: René Descartes René Descartes wilde ware kennis zien te verwerven. De manier om dat te doen was door aan alles te twijfelen. Hieruit blijkt Descartes opvatting over de bron van kennis. Waartoe behoorde Descartes en wat is het eerste stukje zekere kennis dat hij vond? 1. Rationalisme; God bestaat; 2. Empirisme; God bestaat; 3. Rationalisme; hij bestond zelf; 4. Empirisme; hij bestond zelf. Vraag 18: Beroemd citaat Van wie is het volgende citaat afkomstig? Whence has it all the materials of reason and knowledge? To this I answer, in one word, from experience. In that all our knowledge is founded, and from that it ultimately derives itself. 1. Popper; 2. Kuhn; 3. Plato; 4. Locke. Vraag 19: David Hume

3 David Hume was de eerste die duidelijk aangaf dat inductie een ongeldige redeneervorm was. Waarom is dat zo? En wat heeft dat voor gevolgen voor de wetenschap? 1. Als je niet alle gevallen gezien hebt, dan kan je enkel zeker zijn van inductieve conclusies als die rationeel te bewijzen zijn, en aangezien dat niet kan, is het gevolg dat de wetenschap niet van pseudo-wetenschap te onderscheiden valt; 2. Als je niet alle gevallen gezien hebt, kan je niet zeker zijn van je inductieve conclusies. Het gevolg is dat wetenschap irrationeel is; 3. Als je niet alle gevallen gezien hebt, kan je niet zeker zijn van je inductieve conclusies. Het gevolg is dat wetenschap geen inductie gebruikt; 4. Als je niet alle gevallen gezien hebt, dan kan je enkel zeker zijn van inductieve conclusies als je die rationeel kan bewijzen. Het gevolg is dat de wetenschap rationeel is. Vraag 20: Immanuel Kant Immanuel Kant deelde uitspraken in in [1a] analytische en [1b] synthetische oordelen, en in [2a] a priori en [2b] a posteriori oordelen. Welke oordelen bestaan volgens Kant wel die volgens Hume niet bestonden? 1. Anlytische oordelen a priori; 2. Analytische oordelen a posteriori; 3. Synthetische oordelen a priori; 4. Synthetische oordelen a posteriori. Vraag 21: Auguste Comte Hoe verloopt volgens Comte de ontwikkeling van elk kennisgebied? 1. Eerst het abstracte stadium, dan het positieve stadium, en tenslotte het wetenschappelijke stadium; 2. Eerst het positieve stadium, dan het abstracte stadium, en tenslotte het wetenschappelijke stadium; 3. Eerst het metafysische stadium, daarna het theologische stadium, en tenslotte het positieve stadium; 4. Eerst het theologische stadium, daarna het metafysische stadium, en tenslotte het

4 positieve stadium. Vraag 22: Ludwig Wittgenstein De vroege en de latere Wittgenstein door filosofen Wittgenstein 1 en Wittgenstein 2 genoemd hadden verschillende opvattingen over betekenisvolheid van zinnen. Bekijk de volgende twee uitspraken: [1] Er is een kracht geweest die de oerknal veroorzaakt heeft. [2] Er is een schilderij geroofd van Munch en de dieven staat op de video van de bewakingscamera. Hoe dacht Wittgenstein over de betekenisvolheid van deze zinnen? 1. Wittgenstein 1 meende dat alleen de eerste zin betekenisvol is, Wittgenstein 2 dat beide betekenisvol zijn; 2. Wittgenstein 1 meende dat alleen de tweede zin betekenisvol is, Wittgenstein 2 dat beide betekenisvol zijn; 3. Wittgensten 1 en Wittgenstein 2 meenden dat beide zinnen betekenisvol zijn; 4. Wittgensten 1 en Wittgenstein 2 meenden dat beide zinnen betekenisloos zijn. Vraag 23: Verificeerbaarheid Als verificeerbaarheid het demarcatiecriterium is, wat is dan het gevolg voor de [1] de natuurkunde, en [2] de astrologie? 1. Beide zijn wetenschappelijk; 2. Alleen natuurkunde is wetenschappelijk; 3. Alleen astrologie is wetenschappelijk; 4. Beide zijn onwetenschappelijk. Vraag 24: Logisch redeneren Bekijk de volgende redenering: - Alle koeien dragen schoenen; - Dit dier is een koe; - Dus draagt dit dier schoenen. Deze redeneervorm noemt men:

5 1. Inductie; 2. Inference to the best explanation; 3. Inference to the only explanation; 4. Deductie. Vraag 25: Logisch positivisten De briljante filosoof Martin Heidegger heeft ooit eens het volgende gezegd: Het niets gaat vooraf aan het niet en de negatie. Maar hoe zit het met het niets zelf? Het niets zelf nietst. In de wetenschapsfilosofie wil men een onderscheid maken tussen enerzijds wetenschap en anderzijds niet-wetenschap (waaronder de pseudo-wetenschap). Wat is het demarcatiecriterium dat de Logisch Positivisten in eerste instantie verdedigden? En als je dat toepast op de volgende zin, wat moet daar dan van geconcludeerd worden? 1. Falsificeerbaarheid. Heideggers uitspraak is niet falsificeerbaar en dus onwetenschappelijk; 2. Verifieerbaarheid. Heideggers uitspraak is niet verifieerbaar en dus onwetenschappelijk; 3. Confirmeerbaarheid. Heideggers uitspraak is niet confirmeerbaar en dus niet wetenschappelijk; 4. Betekenisvolheid. Heideggers uitspraak is betekenisloos en dus niet wetenschappelijk. Vraag 26: Karl Popper Welke van de volgende stellingen zou je toeschrijven aan Sir Karl Popper? 1. Er is een duidelijk methodologisch criterium om wetenschap af te bakenen van onwetenschappelijke theorieën, pseudo-wetenschap, metafysica etc.; 2. Enkel wetenschappelijke uitspraken die direct tot observaties te herleiden zijn, zijn aanvaardbaar; 3. De ontwikkeling van goede wetenschap is niet altijd rationeel te noemen en hoeft ook niet altijd rationeel te zijn; 4. Inductieve redeneringen leiden tot zekere wetenschappelijke kennis.

6 Vraag 27: Immunisering Wat is immunisering? 1. Zoveel ad hoc falisficeerbare hulphypothesen aan je theorie toevoegen dat het een degeneratief onderzoeksprogramma wordt; 2. Je theorie zo herschrijven dat je deze niet meer kan verifiëren, bijvoorbeeld door deze te veralgemeniseren; 3. Een wetenschappelijke hypothese bevestigen door middel van corroborating evidence; 4. Delen aan je theorie toevoegen waardoor deze niet langer falsificeerbaar is. Vraag 28: Thomas Kuhn In de antropologie gold tot voorkort als geldend paradigma dat mensen voor het eerst omstreeks voor Christus in Amerika zijn gaan leven. Ze zouden op het einde van de ijstijd de Beringstraat overgestoken zijn en zich vervolgens verspreid hebben over het continent. In 1997 werd in Monte Verde in Brazilië een ontdekking gedaan van mensen die rond voor Christus geleefd moeten hebben. Mogelijk zijn sommige resten zelfs meer dan jaar oud. Bovendien gaat het hier niet om Aziatische types, waardoor dit niet goed in overeenstemming te brengen is met de oversteek van de Beringstraat. Het is niet duidelijk wat men hiervan moet denken. Sommigen bekritiseren de methodologie van de onderzoekers, anderen stellen dat de mensen als ze inderdaad al zo lang in Amerika leven per boot moeten zijn gekomen, anderen stellen dat men naast de ijskap is overgestoken en zich razendsnel verspreid heeft over het continent, en nog anderen weten hier helemaal geen raad mee. Hoe zou je de huidige fase in de wetenschappelijke ontwikkeling omschrijven in Kuhniaanse termen? 1. Voorwetenschappelijke fase; 2. Periode van normale wetenschap; 3. Crisis; 4. Revolutie. Vraag 29: Imre Lakatos

7 Als Lakatos visie op wetenschap de juiste is, wat is dan het gevolg voor de [1] de natuurkunde, en [2] de astrologie? 1. Beide zijn wetenschappelijk; 2. Alleen natuurkunde is wetenschappelijk; 3. Alleen astrologie is wetenschappelijk; 4. Beide zijn onwetenschappelijk. Vraag 30: Bas van Fraassen Wat is de positie van Bas van Fraassen het debat over de status van wetenschappelijke theorieën? 1. Hij is een constructivistisch rationalist; 2. Hij is een constructivistisch empirist; 3. Hij is een logisch positivist; 4. Hij is een neo-kantiaan. Een open vraag a. Wat is het demarcatiecriterium van Karl Popper? Leg uit wat daarmee bedoeld werd. [5 punten] b. Wat is de consequentie van dit demarcatiecriterium voor de economie? Maak bij het beantwoorden van deze vraag gebruik van een voorbeeld uit de economie. [5 punten]

Wetenschaps- filosofie. Wolter Kaper AMSTEL-instituut

Wetenschaps- filosofie. Wolter Kaper AMSTEL-instituut Wetenschaps- filosofie Wolter Kaper AMSTEL-instituut Wetenschap en methode Vandaag: Wetenschapsfilosofie Wat is wetenschap? Hoe wordt vooruitgang geboekt? Zoeken naar waarheid? Bestaat er een tijdloze

Nadere informatie

Immanuel Kant. Rationalisten meenden dat de rede de bron van kennis is; college 2 Wetenschapsfilosofie

Immanuel Kant. Rationalisten meenden dat de rede de bron van kennis is; college 2 Wetenschapsfilosofie Grondslagen van de Psychologie college 2 Wetenschapsfilosofie 06-02-2009 recapitulatie Rationalisten meenden dat de rede de bron van kennis is; Empiristen meenden dat de ervaring door de waarneming de

Nadere informatie

Geologica. Logisch Empirisme, Popper en Kuhn. Opzet van dit college. Rationalisme. Wat is kennis? Wetenschappelijke Revolutie.

Geologica. Logisch Empirisme, Popper en Kuhn. Opzet van dit college. Rationalisme. Wat is kennis? Wetenschappelijke Revolutie. Geologica Logisch Empirisme, Popper en Kuhn Gastcollege Kai Eigner Vrije Universiteit Amsterdam Opzet van dit college Wat is kennis Deductie en inductie Logisch empirisme Popper Kuhn Wat is kennis? Hoe

Nadere informatie

Eindexamen Filosofie vwo II

Eindexamen Filosofie vwo II 3 Antwoordmodel Opgave 1 De empirische werkelijkheid 1 Een goed antwoord bevat de volgende elementen: een goede uitleg van wat het verificatie- en het confirmatieprincipe inhouden 2 een goede uitleg dat

Nadere informatie

naar: Jed McKenna, Jed McKenna s theorie van alles, Samsara, 2014

naar: Jed McKenna, Jed McKenna s theorie van alles, Samsara, 2014 Opgave 2 Spiritueel scepticisme tekst 6 Jed McKenna is de schrijver van verschillende boeken over spiritualiteit. In zijn boeken speelt hij de hoofdrol als leraar van een leefgemeenschap. McKenna is spiritueel

Nadere informatie

Naam student. Examennummer. Handtekening

Naam student. Examennummer. Handtekening Business Administration / Bedrijfskunde Naam student Examennummer : : Handtekening : Schriftelijk Tentamen Algemeen Vak: Wetenschapsleer Groep: 1 Vakcode: BKB0016 Soort tentamen Gesloten boek (open of

Nadere informatie

11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets

11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets 11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets Opdracht 1 Wat is de Sokratische methode? Opdracht 2 Waarom werd Sokrates gedwongen de gifbeker te drinken? Opdracht 3 Waarom zijn onze zintuigen

Nadere informatie

INLEIDING Over verwondering, contingentie en denken-als-ordenen 13

INLEIDING Over verwondering, contingentie en denken-als-ordenen 13 INHOUD VOORWOORD 11 INLEIDING Over verwondering, contingentie en denken-als-ordenen 13 HOOFDSTUK 1. Op zoek naar een stabiele werkelijkheid. De Oudheid (6 de eeuw v.c. 6 de eeuw n.c.) 25 1. Het ontstaan

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO. Filosofie (nieuwe stijl) Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs. Tijdvak CV39 Begin

Correctievoorschrift VWO. Filosofie (nieuwe stijl) Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs. Tijdvak CV39 Begin Filosofie (nieuwe stijl) Correctievoorschrift VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs 0 0 Tijdvak 0009 CV39 Begin 1 Regels voor de beoordeling Het werk van de kandidaten wordt beoordeeld met inachtneming

Nadere informatie

20-2-2009. Debat: het realisme vs. anti-realisme debat

20-2-2009. Debat: het realisme vs. anti-realisme debat Grondslagen van de Psychologie college 7 wetenschapsfilosofie 26-02-2009 het debat recapitulatie Start kennisleer: rationalisme vs. empirisme; Vanaf log.pos.: wetenschapsfilosofie: wat is wetenschap; Poging

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Opgave 3 Vreemder dan alles wat vreemd is 12 maximumscore 3 de twee manieren waarop je vanuit zingevingsvragen religies kunt analyseren: als waarden en als ervaring 2 een uitleg van de analyse van religie

Nadere informatie

Filosofie van de wiskundige praktijk (naturalisme) Bart Van Kerkhove

Filosofie van de wiskundige praktijk (naturalisme) Bart Van Kerkhove Filosofie van de wiskundige praktijk (naturalisme) Bart Van Kerkhove Agenda Wat na de grondslagencrisis? Aandacht voor praktijk Epistemologisch naturalisme (2e h 20e eeuw) - W.V.O. Quine - Thomas Kuhn

Nadere informatie

Geloven en redeneren. Samenvatting

Geloven en redeneren. Samenvatting Geloven en redeneren Samenvatting Historisch overzicht Pantheïsme en polytheïsme De spiltijd Het oosten Boeddhisme Confucianisme Taoïsme Het westen Jodendom, christendom, islam Filosofie Ontwikkelingen

Nadere informatie

Zelfstudiefiches M&T: Deel 1 (H1-3)

Zelfstudiefiches M&T: Deel 1 (H1-3) Zelfstudiefiches M&T: Deel 1 (H1-3) Lees eerst het document Toelichting fiches Hoofdstuk 1 1. Noteer/markeer de vier doelstellingen van dit boek De verschillende doelstellingen zeggen niet alleen iets

Nadere informatie

Overzicht van benaderingen FILOSOFIE VAN DE EMPIRISCHE WETENSCHAPPEN. Logisch positivisme. Het logisch positivisme. Zinvolle uitspraken

Overzicht van benaderingen FILOSOFIE VAN DE EMPIRISCHE WETENSCHAPPEN. Logisch positivisme. Het logisch positivisme. Zinvolle uitspraken Overzicht van benaderingen FILOSOFIE VAN DE EMPIRISCHE WETENSCHAPPEN n het logisch positivisme (Weiner Kreis) n het standaardbeeld: de empirisch-analytische methode n de kritisch-rationalistische methode

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Kennis en geloof

Hoofdstuk 2. Kennis en geloof Hoofdstuk 2 Kennis en geloof Kennis of dogma Is religieus geloof een vorm van kennis? Is het mogelijk een rationeel bewijs van het bestaan van God te geven? Is religieus taalgebruik betekenisvol? Vormen

Nadere informatie

GOED ALS NIEUW WETENSCHAPSFILOSOFIE LEERLINGENHANDLEIDING

GOED ALS NIEUW WETENSCHAPSFILOSOFIE LEERLINGENHANDLEIDING ZO GOED ALS NIEUW WETENSCHAPSFILOSOFIE LES WETENSCHAPSFILOSFIE Bijna elke dag zie je op TV en internet wel nieuws over wetenschappelijke onderwerpen, van sterrenkunde tot gedragsbiologie, van psychologie

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo II

Eindexamen filosofie vwo II Opgave 2 Over wetenschap en religie: zij die uit de hemel kwamen 7 maximumscore 2 een argumentatie waarom wetenschappelijke kennis niet als probleemloze bron van vooruitgang kan worden beschouwd: wetenschap

Nadere informatie

6,1. Samenvatting door J woorden 7 juni keer beoordeeld. Filosofie. Filosofie hoofdstuk 4 wetenschapsfilosofie:

6,1. Samenvatting door J woorden 7 juni keer beoordeeld. Filosofie. Filosofie hoofdstuk 4 wetenschapsfilosofie: Samenvatting door J. 2128 woorden 7 juni 2016 6,1 6 keer beoordeeld Vak Filosofie Filosofie hoofdstuk 4 wetenschapsfilosofie: Wetenschap is descriptief en normatief. Descriptief: beschrijvend zonder waarde.

Nadere informatie

Handleiding bij Wondere wetenschap

Handleiding bij Wondere wetenschap 18 Handleiding bij Wondere wetenschap Handleiding bij Wondere wetenschap les 1 De kracht en de grenzen van het wetenschappelijk denken 1 De leerlingen kunnen in hun eigen woorden de betekenis uitleggen

Nadere informatie

Leren Filosoferen. Tweede avond

Leren Filosoferen. Tweede avond Leren Filosoferen Tweede avond Website Alle presentaties zijn te vinden op mijn website: www.wijsgeer.nl Daar vind je ook mededelingen over de cursussen. Hou het in de gaten! Vragen n.a.v. vorige keer

Nadere informatie

Inhoud. Wanneer is wetenschap ontstaan?

Inhoud. Wanneer is wetenschap ontstaan? De wetenschappelijke wereld College Onderzoeksmethoden 21 september 2006 Wolter Pieters waar m oet je zelf op letten? waar moet je zelf op letten? Wat is wetenschap? Wanneer is wetenschap ontstaan? De

Nadere informatie

Cursus in twee delen: college 1 wetenschapsfilosofie inleiding & kenleer tot aan Immanuel Kant

Cursus in twee delen: college 1 wetenschapsfilosofie inleiding & kenleer tot aan Immanuel Kant Grondslagen van de Psychologie Hans Dooremalen college 1 wetenschapsfilosofie 05-02-2009 inleiding & kenleer tot aan Immanuel Kant Rode draad Cursus in twee delen: Deel I: Wetenschapsfilosofie; Deel II:

Nadere informatie

Filosofie van de Informatica

Filosofie van de Informatica Filosofie van de Informatica College 4, 5 en 6 Filosofie van de empirische wetenschappen 2006-2007 dr. R.J.C.M. Starmans Programma college 5 Inleiding en terugkoppeling college 4 Voortzetting historische

Nadere informatie

Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Violette van Zandbeek Social research Datum: 15 april 2011

Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Violette van Zandbeek Social research Datum: 15 april 2011 Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Naam: Violette van Zandbeek Vak: Social research Datum: 15 april 2011 1 Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Als onderdeel van het vak social research

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 21 juni uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 21 juni uur Filosofie (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 21 juni 10.00 13.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 45 punten te behalen; het examen bestaat uit 12

Nadere informatie

Filosofie voor de Wetenschappen

Filosofie voor de Wetenschappen Date 15-10-2013 1 Filosofie voor de Wetenschappen Presentatie voor de Honours-studenten van de Rijksuniversiteit Gent Jan-Willem Romeijn Faculteit Wijsbegeerte Rijksuniversiteit Groningen Date 15-10-2013

Nadere informatie

11-10- 12. Don t be fooled by your own wisdom. (Witold Gombrowicz) Inhoud van deze presentatie

11-10- 12. Don t be fooled by your own wisdom. (Witold Gombrowicz) Inhoud van deze presentatie Inhoud van deze presentatie Don t be fooled by your own wisdom (Witold Gombrowicz) Aan wat voor soort onderzoek zijn we gewend geraakt? Wat voor soort onderzoek wordt van ons gevraagd? Wat is praktijkgericht

Nadere informatie

Samenvatting Filosofie Hoofdstuk 3: Wat is kennis?

Samenvatting Filosofie Hoofdstuk 3: Wat is kennis? Samenvatting Filosofie Hoofdstuk 3: Wat is kennis? Samenvatting door een scholier 2852 woorden 31 maart 2005 6,9 35 keer beoordeeld Vak Methode Filosofie ViaDELTA Filosofie..wat is kennis? (kennisleer)

Nadere informatie

7.1. Samenvatting door een scholier 2567 woorden 27 januari keer beoordeeld. Filosofie

7.1. Samenvatting door een scholier 2567 woorden 27 januari keer beoordeeld. Filosofie Samenvatting door een scholier 2567 woorden 27 januari 2009 7.1 8 keer beoordeeld Vak Methode Filosofie ViaDELTA H4 Wat is wetenschappelijke kennis? Paragraaf 1: Soorten wetenschap 1.1 Wetenschap en gezond

Nadere informatie

Overzicht. ! Wetenschapsfilosofie = kritische reflectie over wetenschap. ! Inzicht in welke soorten onderwerpen wetenschapsfilosofen behandelen.

Overzicht. ! Wetenschapsfilosofie = kritische reflectie over wetenschap. ! Inzicht in welke soorten onderwerpen wetenschapsfilosofen behandelen. 1 Overzicht! Wetenschapsfilosofie = kritische reflectie over wetenschap.! Inzicht in welke soorten onderwerpen wetenschapsfilosofen behandelen.! Tegelijkertijd: andere voordrachten in de reeks situeren

Nadere informatie

filosofie vwo 2016-II

filosofie vwo 2016-II Opgave 2 Theoriegeladenheid van de waarneming 5 maximumscore 3 Een goed antwoord bevat een uitleg met de afbeelding van het eend-konijn van: Kuhns Aristoteles-ervaring: plotselinge perspectiefverandering

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opgave 2 Spiritueel scepticisme 6 maximumscore 4 een uitleg dat McKenna in tekst 6 vanuit epistemologisch perspectief over solipsisme spreekt: hij stelt dat de kennisclaim over het bestaan van andere mensen

Nadere informatie

Samenvatting Filosofie Hoofdstuk 3, Wat is kennis?

Samenvatting Filosofie Hoofdstuk 3, Wat is kennis? Samenvatting Filosofie Hoofdstuk 3, Wat is kennis? Samenvatting door een scholier 2877 woorden 26 mei 2006 8 42 keer beoordeeld Vak Methode Filosofie ViaDELTA Paragraaf 1: soorten kennis Ervaringskennis

Nadere informatie

Wat is de mens? - Context. De opkomst van de filosofische antropologie

Wat is de mens? - Context. De opkomst van de filosofische antropologie De menselijke natuur, week 9 De opkomst van de filosofische antropologie Overzicht van reeds behandelde mensbeelden en de mechanistische visie uit de late 19e eeuw Wat is de mens? - Context Plato / Descartes

Nadere informatie

Hoorcollege 1: Onderzoeksmethoden 06-01-13!!

Hoorcollege 1: Onderzoeksmethoden 06-01-13!! Hoorcollege 1: Onderzoeksmethoden 06-01-13 Stof hoorcollege Hennie Boeije, Harm t Hart, Joop Hox (2009). Onderzoeksmethoden, Boom onderwijs, achtste geheel herziene druk, ISBN 978-90-473-0111-0. Hoofdstuk

Nadere informatie

Retorica en drogredenen. Lucas Beerekamp, 2017

Retorica en drogredenen. Lucas Beerekamp, 2017 Retorica en drogredenen Lucas Beerekamp, 2017 Logicapuzzel Which answer in this list is the only correct answer to this question? A. All of the below. B. None of the below. C. All of the above. D. One

Nadere informatie

TAALFILOSOFIE. Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS?

TAALFILOSOFIE. Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS? TAALFILOSOFIE Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS? GOTTLOB FREGE (1848 1925) Uitvinder moderne logica Vader van de taalfilosofie BEGRIFFSCHRIFT (1879) Bevat moderne propositie en predicaten-logica Syllogistiek

Nadere informatie

n filosofie n wetenschapsfilosofie n soorten wetenschap n filosofie van de informatica n inhoud college n werkwijze college

n filosofie n wetenschapsfilosofie n soorten wetenschap n filosofie van de informatica n inhoud college n werkwijze college Filosofie van de Informatica FILOSOFIE VAN DE INFORMATICA Prof. Dr. John-Jules Meyer Dr. R. Starmans Dr. J. Broersen n n wetenschaps n soorten wetenschap n van de informatica n inhoud college n werkwijze

Nadere informatie

Wim Lintsen. Cursus De grote vragen van de Kosmos. Deel 2 De methode van de wetenschap

Wim Lintsen. Cursus De grote vragen van de Kosmos. Deel 2 De methode van de wetenschap Wim Lintsen Cursus De grote vragen van de Kosmos Deel 2 De methode van de wetenschap INDELING CURSUS 1.De inventaris van het heelal 2.De methode van de wetenschap 3.Het nieuwe paradigma van de kosmologie

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO. Filosofie (oude stijl) Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs. Tijdvak 2. 200029 CV38 Begin

Correctievoorschrift VWO. Filosofie (oude stijl) Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs. Tijdvak 2. 200029 CV38 Begin Filosofie (oude stijl) Correctievoorschrift VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs 0 0 Tijdvak 0009 CV38 Begin 1 Regels voor de beoordeling Het werk van de kandidaten wordt beoordeeld met inachtneming

Nadere informatie

FILOSOFIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

FILOSOFIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V FILOSOFIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2018 V17.03.3 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Aristoteles. empirist

Aristoteles. empirist Aristoteles empirist Aristoteles Bioloog, met beide poten in de klei Eindeloos verzamelen van gegevens Observeren, noteren en classificeren Op basis van ervaringsfeiten komen we tot kennis Wij kunnen uit

Nadere informatie

Inleiding Filosofie en Ethiek Derde Bijeenkomst: De 2e wetenschappelijke revolutie Dinsdag 19 september 2006

Inleiding Filosofie en Ethiek Derde Bijeenkomst: De 2e wetenschappelijke revolutie Dinsdag 19 september 2006 Inleiding Filosofie en Ethiek Derde Bijeenkomst: De 2e wetenschappelijke revolutie Dinsdag 19 september 2006 Freud (1917) Narcistische krenking Copernicus (1543) Darwin (1859/1871) Galileo Galileï (1564-1642)

Nadere informatie

Methodologie voor de sociale wetenschappen. Voorwoord. Deel 1 Algemeen: basisbegrippen 1. H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek?

Methodologie voor de sociale wetenschappen. Voorwoord. Deel 1 Algemeen: basisbegrippen 1. H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek? Methodologie voor de sociale wetenschappen Voorwoord XI Deel 1 Algemeen: basisbegrippen 1 H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek? 3 1.1. Inleiding 4 1.2. Enkele voorbeelden 6 1.2.1. De opwarming van

Nadere informatie

1. Waarom dit boek? 8

1. Waarom dit boek? 8 Inleiding 1. Waarom dit boek? 8 2. Overzicht van dit boek 9 2.1 Algemene versus speciale wetenschapsfilosofie 9 2.2 Het doel van wetenschap 10 2.3 Correlaties en causaliteit 10 2.4 Wetten en theorieën

Nadere informatie

Ter inleiding (tot een inleiding)

Ter inleiding (tot een inleiding) Inhoud Voorwoord 3 Aanvullende lectuur 4 Ter inleiding (tot een inleiding) 1. Wijsbegeerte, haar begin(sel) en doelstelling 5 2. Waarom filosofie altijd een inleiding blijft 7 3. Waarom een historische

Nadere informatie

Rationaliteit binnen en buiten wetenschap: verantwoording op mensenmaat

Rationaliteit binnen en buiten wetenschap: verantwoording op mensenmaat 1 [1 1 48] Rationaliteit binnen en buiten wetenschap: verantwoording op mensenmaat Dagmar Provijn Dagmar.Provijn@UGent.be Centrum voor Logica en Wetenschapsfilosofie, Universiteit Gent Gent 18 maart 2009

Nadere informatie

Veranderwetenschap. Nieuwe positionering van de andragologie? Rob van Es 24 maart 2018 Kring Andragologie, Amsterdam

Veranderwetenschap. Nieuwe positionering van de andragologie? Rob van Es 24 maart 2018 Kring Andragologie, Amsterdam Veranderwetenschap Nieuwe positionering van de andragologie? Rob van Es 24 maart 2018 Kring Andragologie, Amsterdam Rob van Es Personeel & Organisatie de jaren 70 ook andragologie Beleidsmedewerker P&O

Nadere informatie

Propositie: inhoud van een uitspraak (In welke taal dan ook, de inhoud blijft hetzelfde).

Propositie: inhoud van een uitspraak (In welke taal dan ook, de inhoud blijft hetzelfde). Boekverslag door L. 1713 woorden 22 januari 2014 6.2 35 keer beoordeeld Vak Methode Filosofie Cogito Scepticisme: geen enkele bron van kennis is betrouwbaar Empirisme: bron van kennis zijn onze zintuigen

Nadere informatie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie Geloven en redeneren Religie en filosofie Historisch overzicht Pantheïsme en polytheïsme De spiltijd Het oosten Boeddhisme Confucianisme Taoïsme Het westen Jodendom, christendom, islam Filosofie Het begin

Nadere informatie

Filosofie. Op het VWO. Filosofie juist op Lyceum Oudehoven!

Filosofie. Op het VWO. Filosofie juist op Lyceum Oudehoven! Filosofie Op het VWO Wat is Filosofie? Wetenschappen beantwoorden vragen: Over een eigen onderwerp (object van studie) Op een eigen manier (methode van bestuderen) Filosofie beantwoordt vragen die niet

Nadere informatie

Immanuel Kant Kritiek van de zuivere rede 53

Immanuel Kant Kritiek van de zuivere rede 53 Ten geleide Kant en de grenzen van de rede 15 Geraadpleegde literatuur 39 Verantwoording bij de vertaling 41 Immanuel Kant aan Marcus Herz (21 februari 1772) Het 'geboorteuur' van de Kritiek van de zuivere

Nadere informatie

Samenvatting hoorcolleges wetenschapsfilosofie. Samenvatting_hoorcolleges_Wetenschapsfilosofie.pdf

Samenvatting hoorcolleges wetenschapsfilosofie. Samenvatting_hoorcolleges_Wetenschapsfilosofie.pdf Samenvatting hoorcolleges wetenschapsfilosofie Samenvatting_hoorcolleges_Wetenschapsfilosofie.pdf Tilburg University Sociale Filosofie en Wetenschapsfilosofie Samenvatting hoorcolleges Wetenschapsfilosofie

Nadere informatie

Voor wat betreft het multiple choice gedeelte heeft elke vraag altijd 3 mogelijke antwoorden, waarvan er slechts één het juiste is!

Voor wat betreft het multiple choice gedeelte heeft elke vraag altijd 3 mogelijke antwoorden, waarvan er slechts één het juiste is! KLEIN PROEFTENTAMEN WETENSCHAPSLEER Let op: Het tentamen bestaat straks uit 20 multiple choice vragen en 2 open vragen. In totaal zijn dus 100 punten te verdienen (= cijfer: 10). In het multiple choice

Nadere informatie

INLEIDING Plato's grot Filosofie en ideologie De hermeneutische cirkel DEEL 1. DE LOTGEVALLEN VAN DE FILOSOFISCHE RATIONALITEIT

INLEIDING Plato's grot Filosofie en ideologie De hermeneutische cirkel DEEL 1. DE LOTGEVALLEN VAN DE FILOSOFISCHE RATIONALITEIT INLEIDING Plato's grot Filosofie en ideologie De hermeneutische cirkel DEEL 1. DE LOTGEVALLEN VAN DE FILOSOFISCHE RATIONALITEIT HOOFDSTUK 1. Wijsbegeerte binnen de antieke bestaanshorizon: zijn en worden

Nadere informatie

Theorieën en hoofdfiguren uit de sociologie?

Theorieën en hoofdfiguren uit de sociologie? Theorieën en hoofdfiguren uit de sociologie? Deel 1 Theorie... Eenvoudig netwerk van met elkaar verbonden hypothesen (beweringen over waarschijnlijke relaties tussen twee of meer variabelen acties of kenmerken

Nadere informatie

Over Plantinga s argument voor de existentie van een noodzakelijk bestaand individueel ding. G.J.E. Rutten

Over Plantinga s argument voor de existentie van een noodzakelijk bestaand individueel ding. G.J.E. Rutten 1 Over Plantinga s argument voor de existentie van een noodzakelijk bestaand individueel ding G.J.E. Rutten Introductie In dit artikel wil ik het argument van de Amerikaanse filosoof Alvin Plantinga voor

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2009 - I

Eindexamen filosofie vwo 2009 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 Religieuze ervaring 1 maximumscore 5 een bruikbare definitie van religie 1 drie problemen die zich kunnen voordoen bij het definiëren van religie 3 meerdere religieuze tradities;

Nadere informatie

In de voetsporen van Popper en Kuhn

In de voetsporen van Popper en Kuhn n de voetsporen van Popper en Kuhn Bart Van Kerkhove Centrum voor Logica en Wetenschapsfilosofie gastles bij ngenieur en maatschappij 9maart2016 nhoud 1Theorieenwerkelijkheid 2Verificatieleer 3Confirmatieleer

Nadere informatie

KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN. Wijsbegeerte. Faculteit Ingenieurswetenschappen. Katholieke Universiteit Leuven

KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN. Wijsbegeerte. Faculteit Ingenieurswetenschappen. Katholieke Universiteit Leuven KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Wijsbegeerte Faculteit Ingenieurswetenschappen Katholieke Universiteit Leuven Academiejaar 2011 2012 2 Inhoud H1. Inleiding... 4 1. Moderniteit (16e eeuw tot nu)... 4 2.

Nadere informatie

Opgave 3 De gewapende overval

Opgave 3 De gewapende overval Opgave 3 De gewapende overval 12 maximumscore 2 een argumentatie dat het idee van vrije wil als bovennatuurlijke kracht in het kader van vrije wil als bewuste aansturing voor veel mensen aantrekkelijk

Nadere informatie

De actualiteit van een vergeten filosoof: Charles S. Peirce ( ) dr. mr. Kees Schuyt Vereniging voor Wijsbegeerte 17 oktober 2017

De actualiteit van een vergeten filosoof: Charles S. Peirce ( ) dr. mr. Kees Schuyt Vereniging voor Wijsbegeerte 17 oktober 2017 De actualiteit van een vergeten filosoof: Charles S. Peirce (1839 1914) dr. mr. Kees Schuyt Vereniging voor Wijsbegeerte 17 oktober 2017 Lessen in Pragmatisme: Peirce in vijf stappen Karakteristiek van

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2003-I

Eindexamen filosofie vwo 2003-I 3 Antwoordmodel Opgave 1 Fantasie en wetenschap 1 Een goed antwoord bevat de volgende elementen: één argument van de vier in de tekst van Hempel genoemde, met name het derde eventueel het vierde 2 een

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II Opgave 2 Religie in een wetenschappelijk universum 6 maximumscore 4 twee redenen om gevoel niet te volgen met betrekking tot ethiek voor Kant: a) rationaliteit van de categorische imperatief en b) afzien

Nadere informatie

De les bestaat uit drie delen die elk met een filmpje worden verduidelijkt. De drie delen bestaan steeds uit dezelfde onderdelen:

De les bestaat uit drie delen die elk met een filmpje worden verduidelijkt. De drie delen bestaan steeds uit dezelfde onderdelen: In deze les leer je nadenken over kennis en wetenschap. We bespreken en onderzoeken daarin drie vragen: Wat weten we eigenlijk zeker?, Wat kunnen we leren van onze zintuigen? en Wat kunnen we leren van

Nadere informatie

Eindexamen Filosofie vwo 2001 - I

Eindexamen Filosofie vwo 2001 - I Eindexamen Filosofie vwo 00 - I 3 Antwoordmodel Opgave Het ontstaan van leven Een juist antwoord bevat de volgende elementen: een goede uitleg van wat inductie is; een goede uitleg van het inductieprobleem

Nadere informatie

Woordenlijst Het oog in de storm. Hoofdstuk 3. a posteriori alle oordelen, kennis, enz. die gebaseerd is op ervaring noem je a posteriori.

Woordenlijst Het oog in de storm. Hoofdstuk 3. a posteriori alle oordelen, kennis, enz. die gebaseerd is op ervaring noem je a posteriori. Woordenlijst Het oog in de storm Hoofdstuk 3 a posteriori alle oordelen, kennis, enz. die gebaseerd is op ervaring noem je a posteriori. >> Hoofdstuk 2, a priori. a priori >> Hoofdstuk 2 aangeboren kennis

Nadere informatie

Wetenschapsfilosofie, groei of breuken in kennis

Wetenschapsfilosofie, groei of breuken in kennis Wetenschapsfilosofie, groei of breuken in kennis Inleiding In dit stuk zal een antwoord worden gezocht op de vraag of we kunnen spreken over wetenschappelijke groei of dat we veeleer moeten spreken over

Nadere informatie

I nhoud. Voorwoord 5. Inleiding 11

I nhoud. Voorwoord 5. Inleiding 11 I nhoud Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Ruziën of discussiëren 13 1.1 Wie beweert, moet bewijzen 13 1.2 Het belemmeren van het geven van een mening 16 1.2.1 Het taboe verklaren van een standpunt 17 1.2.2 Het

Nadere informatie

DE GROTE FILOSOFIEQUIZ

DE GROTE FILOSOFIEQUIZ DE GROTE FILOSOFIEQUIZ Opzet: 4 rondes. Leerlingen vormen groepjes, hoe veel leerlingen per groepje is afhankelijk van de grootte van de klas. Per ronde 10 vragen die beantwoord moeten worden op een antwoordvel.

Nadere informatie

1. Waarom wetenschapsleer... 2

1. Waarom wetenschapsleer... 2 INHOUDSOPGAVE 1. Waarom wetenschapsleer... 2 1.1. Introductie... 2 1.2. De vijf eigenschappen van wetenschappelijk kennis... 2 1.3. Misopvattingen met betrekking tot managementwetenschappen... 2 1.4. Het

Nadere informatie

Wetenschapsfilosofie Tentamen Samenvatting boek + artikel Rorty

Wetenschapsfilosofie Tentamen Samenvatting boek + artikel Rorty Wetenschapsfilosofie Tentamen Samenvatting boek + artikel Rorty Cursusboek Gijsbers HOOFDSTUK 2: Methodologie: een introductie Wetenschap wordt gezien als een betrouwbare manier om kennis te verkrijgen,

Nadere informatie

Onderzoeksontwerp. Module 1 (29 sept 2015) Jac Christis en Annet Jantien Smit

Onderzoeksontwerp. Module 1 (29 sept 2015) Jac Christis en Annet Jantien Smit Onderzoeksontwerp Module 1 (29 sept 2015) Jac Christis en Annet Jantien Smit De cursus Module 1: Overzicht plus empirische cyclus Module 2: Interventiecyclus (beroepsproducten) Diagnostisch onderzoek Ontwerpgericht

Nadere informatie

Deze lezing vormt een onderdeel van de reeks Filosofische Stromingen en

Deze lezing vormt een onderdeel van de reeks Filosofische Stromingen en 1 Empirisme H. Philipse' Deze lezing vormt een onderdeel van de reeks Filosofische Stromingen en daarin hebt u inmiddels lezingen gevolgd over het platonisme, over het aristotelisme en over mechanistische

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 21 juni uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 21 juni uur Filosofie (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 21 juni 10.00 13.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 42 punten te behalen; het examen bestaat uit 11

Nadere informatie

Oosterse filosofie. Over de denktradities in India en China

Oosterse filosofie. Over de denktradities in India en China Oosterse filosofie Over de denktradities in India en China Inhoudsopgave Geschiedenis - Ontstaan van de filosofie India en het hindoeisme De leer van de Boeddha Mahayana, de leer van de leegte China en

Nadere informatie

Hoorcollege 3 + hoorcollege 4: Post-positivisme (vervolg) en Lakatos

Hoorcollege 3 + hoorcollege 4: Post-positivisme (vervolg) en Lakatos Hoorcollege 3 + hoorcollege 4: Post-positivisme (vervolg) en Lakatos Wetenschapsfilosofie van Kuhn Niet normatief: niet voorschrijvend. Maar: beschrijvend; kijken naar wat wetenschappers doen. Dus: Context

Nadere informatie

Samenvatting Filosofie Berkely, Hume, Kant

Samenvatting Filosofie Berkely, Hume, Kant Samenvatting Filosofie Berkely, Hume, Kant Samenvatting door een scholier 1736 woorden 8 juni 2003 6,5 67 keer beoordeeld Vak Filosofie George Berkeley (Ier, bisschop) Dacht dat de toenmalige filosofie

Nadere informatie

Methodologie. NWO promotiebeurs leraren. dr Frits van Engeldorp Gastelaars docent Hora est! Promoveren kun je leren (Erasmus Academie)

Methodologie. NWO promotiebeurs leraren. dr Frits van Engeldorp Gastelaars docent Hora est! Promoveren kun je leren (Erasmus Academie) Methodologie NWO promotiebeurs leraren dr Frits van Engeldorp Gastelaars docent Hora est! Promoveren kun je leren (Erasmus Academie) Introductie Wetenschap: Een systematisch geheel van kennis verworven

Nadere informatie

TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES

TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES Hoofdstuk 4 PARAGRAAF 4.1 Pruikentijd Standenmaatschappij De verlichting VERVAL EN RIJKDOM In de 17 e eeuw was Nederland het rijkste land ter wereld Van stilstand komt achteruitgang

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/38646 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Pronk, Michiel Title: Verandering van geloofsvoorstelling : analyse van legitimaties

Nadere informatie

6.5. Samenvatting door een scholier 3728 woorden 19 september keer beoordeeld. Het oog in de storm

6.5. Samenvatting door een scholier 3728 woorden 19 september keer beoordeeld. Het oog in de storm Samenvatting door een scholier 3728 woorden 19 september 2010 6.5 26 keer beoordeeld Vak Methode Filosofie Het oog in de storm Filosofie Hoofdstuk 3; Kenleer en Wetenschapsfilosofie - Kenleer / Kennisleer

Nadere informatie

TAALFILOSOFIE. Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS?

TAALFILOSOFIE. Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS? TAALFILOSOFIE Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS? GOTTLOB (1848 1925) Uitvinder moderne logica Vader van de taalfilosofie BEGRIFFSCHRIFT (1879) Bevat moderne proposioe en predicaten- logica SyllogisOek

Nadere informatie

Samenvatting Filosofie Hoofdstuk 3 Kennen en Weten

Samenvatting Filosofie Hoofdstuk 3 Kennen en Weten Samenvatting Filosofie Hoofdstuk 3 Kennen en Weten Samenvatting door een scholier 2177 woorden 15 juni 2010 5,9 17 keer beoordeeld Vak Methode Filosofie Het oog in de storm 3. Kennen en Weten 2 soorten

Nadere informatie

Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen

Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen Geschiedenis en politieke filosofie Geschiedenis Beschrijving feitelijke gebeurtenissen. Verklaring in termen van oorzaak en gevolg of van bedoelingen. Politieke

Nadere informatie

TAALFILOSOFIE. Docenten: Dr. Rosja Mastop en Menno Lievers

TAALFILOSOFIE. Docenten: Dr. Rosja Mastop en Menno Lievers TAALFILOSOFIE Docenten: Dr. Rosja Mastop en Menno Lievers WAT IS TAALFILOSOFIE? De plaats van taalfilosofie in de wijsbegeerte INLEIDING METAFYSICA ETHIEK LOGICA LOGICA I termen II oordelen III redeneringen

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76

INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76 INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76 Vergeten... 7 Filosofie... 9 Een goed begin... 11 Hoofdbreker... 13 Zintuigen... 15 De hersenen... 17 Zien... 19 Geloof... 21 Empirie... 23 Ervaring...

Nadere informatie

WIJ DENKEN OVER KENNIS EN WETENSCHAP. Verwerkingsboek. Philippe Boekstal DAMON. WD kennis wetenschap 2601.indd 1 26-1-10 12:16

WIJ DENKEN OVER KENNIS EN WETENSCHAP. Verwerkingsboek. Philippe Boekstal DAMON. WD kennis wetenschap 2601.indd 1 26-1-10 12:16 WIJ DENKEN OVER KENNIS EN WETENSCHAP Verwerkingsboek Philippe Boekstal DAMON WD kennis wetenschap 2601.indd 1 26-1-10 12:16 VOORWOORD Dit verwerkingsboek bevat een aantal teksten en opdrachten die aansluiten

Nadere informatie

Inhoud. 1. Protagoras Gorgias Thrasymachus, Callicles en Hippias 13

Inhoud. 1. Protagoras Gorgias Thrasymachus, Callicles en Hippias 13 Voorwoord XIII Deel 1 Oudheid Historische situering 1 I. De natuurfilosofen of presocratici Inleiding 3 Het veranderlijke en het blijvende 5 II. De sofisten en Socrates Inleiding 9 A. De sofisten 10 1.

Nadere informatie

Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 1

Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 1 Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 1 Deel 1, Hoofdstuk 1 - Dat er iets buiten ons bestaat. Rikus Koops 8 juni 2012 Versie 1.1 In de inleidende toelichting nummer 0 heb ik gesproken

Nadere informatie

Je onderzoek voeden door filosofie

Je onderzoek voeden door filosofie Diete Humblet * K.E. Howell, An introduction to the philosophy of methodology, London: Sage Publications, 2014, 248 pp., ISBN 978-1-4462-0299-9, 28,99 (pbk). Door in zijn plenaire redevoering tijdens het

Nadere informatie

LEVENSBESCHOUWELIJKE (MIS)COMMUNICATIE

LEVENSBESCHOUWELIJKE (MIS)COMMUNICATIE LEVENSBESCHOUWELIJKE (MIS)COMMUNICATIE OVER DE ROL VAN VOORWETENSCHAPPELIJKE OPVATTINGEN IN EEN FILOSOFISCH GESPREK J.K. KOESVELD-STAM Erasmus Universiteit Rotterdam Faculteit der Wijsbegeerte Leerstoelgroep

Nadere informatie

1. Imre Lakatos. college 5 Wetenschapsfilosofie 19-02-2009. Onderzoeksprogramma s

1. Imre Lakatos. college 5 Wetenschapsfilosofie 19-02-2009. Onderzoeksprogramma s Grondslagen van de Psychologie college 5 Wetenschapsfilosofie 19-02-2009 Goedkope laptops! Aan het eind van dit college komt Joep Bastiaans van ISL automatisering; Dit is een initiatief van de faculteit

Nadere informatie

Het laboratorium in je hoofd. Pim Lemmens

Het laboratorium in je hoofd. Pim Lemmens Het laboratorium in je hoofd Pim Lemmens Oefening 1 Stel, het is mogelijk om mensen vrijwel instantaan te beamen van de ene plaats naar de andere (vgl. Star Trek) We vormen samen een ministerraad die wetgeving

Nadere informatie

Filosofie van de geest: WB3027. Bijeenkomst #4 (19 nov 2009) I feel your pain : Wittgenstein en Malcolm over de identificatie van pijn

Filosofie van de geest: WB3027. Bijeenkomst #4 (19 nov 2009) I feel your pain : Wittgenstein en Malcolm over de identificatie van pijn Filosofie van de geest: WB3027 Bijeenkomst #4 (19 nov 2009) I feel your pain : Wittgenstein en Malcolm over de identificatie van pijn Overzicht van vandaag Citaten van Jackson & Nagel Het other minds probleem

Nadere informatie

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson De Jefferson Bijbel Thomas Jefferson Vertaald en ingeleid door: Sadije Bunjaku & Thomas Heij Inhoud Inleiding 1. De geheime Bijbel van Thomas Jefferson 2. De filosofische president Het leven van Thomas

Nadere informatie

Examen VWO. filosofie. tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00-12.00 uur

Examen VWO. filosofie. tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00-12.00 uur Examen VWO 2016 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00-12.00 uur filosofie Dit examen bestaat uit 15 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 45 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een

Nadere informatie

Leon Horsten, Igor Douven & Erik Weber (2007) Wetenschapsfilosofie. Assen: Van Gorcum, 238 pp., 29,50.

Leon Horsten, Igor Douven & Erik Weber (2007) Wetenschapsfilosofie. Assen: Van Gorcum, 238 pp., 29,50. Leon Horsten, Igor Douven & Erik Weber (2007) Wetenschapsfilosofie. Assen: Van Gorcum, 238 pp., 29,50. Recensies In deze inleiding tot de analytische wetenschapsfilosofie stellen de auteurs zich tot doel

Nadere informatie