Congres Hartrevalidatie 2012: How to do it?!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Congres Hartrevalidatie 2012: How to do it?!"

Transcriptie

1 Congres Hartrevalidatie 2012: How to do it?! Vrijdag 7 december 2012, De Eenhoorn, Amersfoort Georganiseerd door de Commissie Cardiovasculaire Preventie en Hartrevalidatie (CCPH) en het CARDSS team i.s.m. het CardioVasculair Onderwijs Instituut 09:00 09:30 Ontvangst en inschrijving 09:30 09:40 Opening: Hartrevalidatie 2012: How to do it?! Dr. Roderik Kraaijenhagen (dagvoorzitter), cardioloog, NIPED Instituut Amsterdam en voorzitter NVVC-CCPH 09:40 10:05 Leefstijlverandering na een doorgemaakt acuut coronair syndroom: wat kan de cardioloog eraan doen? Dr. Wilma Scholte op Reimer, opleidingsdirecteur verpleegkunde, Hogeschool van Amsterdam, specialisatie: klinische epidemiologie en methodologie 10: The HeartQoL: a questionnaire to assess, make between diagnose comparisons and evaluate change in quality of life of heart patients Dr. Neil Oldridge, University of Wisconsin-Milwaukee, USA KOFFIE/ THEE (Posterpresentaties en informatiemarkt) Wat levert het op? Mortaliteit en kosteneffectiviteit van de hartrevalidatie in Nederland Drs. Han de Vries, senior onderzoeker Kenniscentrum Achmea en Research for Decisions 11:25 11:45 Het patiëntenperspectief revalideren met en zonder hartrevalidatie Drs. Inge van den Broek, beleidsadviseur De Hart&Vaatgroep, Den Haag (inleiding) Patiënt(en), lid Hart & Vaatgroep 11:45 12:10 Hoog-intensieve intervaltraining bij patiënten met chronisch hartfalen: ervaringen uit Antwerpen Prof. dr. Paul Beckers, bewegingsagoog, Universiteit Antwerpen

2 12:10 13:00 LUNCH (Posterpresentaties en informatiemarkt) 13:00 13:50 Workshop ronde Wisselen van ruimte 14:00 14:50 Workshop ronde Wisselen van ruimte Workshop ronde 3 15:50 16:10 KOFFIE/ THEE (Posterpresentaties en informatiemarkt) 16:10 16:30 Met goede bedoelingen dempt men de gracht? Ontwikkeling en evaluatie van twee zelfmanagementprogramma s voor leefstijl en psychosociale klachten na hartrevalidatie Dr. Veronica Janssen, gezondheidspsycholoog, Universiteit Leiden en voorzitter Landelijke Werkgroep Cardiopsychologie (PAZ/NIP) 16:30 16:50 Telemedicine in cardiac rehabilitation Dr. Ines Frederix, Universiteit Hasselt 16:50 17:00 Afsluiting: samenvatting en blik op de toekomst Dr. Roderik Kraaijenhagen (dagvoorzitter), cardioloog, NIPED Instituut Amsterdam en voorzitter NVVC-CCPH Presenteer uw project op een poster! Wij nodigen u van harte uit om een interessant project in uw regio of een onderzoek op het terrein van hartrevalidatie op een poster te presenteren. Wij stellen het op prijs als u door het geven van praktijkgerichte informatie op de poster aandacht wilt besteden aan het congresthema How to do it?! Deadline voor het indienen van abstracts is 15 november De abstracts kunnen worden ingediend via Accreditatie is aangevraagd bij de NVVC, VRA, NVHVV, NIP, NVD, NVAB, KNGF, NVMW, VSG, V&V, KR/ZP en VSR. Inschrijfgeld bij aanmelding vóór 1 november 2012: 125,- Inschrijfgeld bij aanmelding na 1 november 2012: 175,-

3 Workshops Congres Hartrevalidatie 2012: How to do it?! INSPANNING 1. Inspanningstesten bij patiënten met chronisch hartfalen: waarom en hoe - Dr. Hareld Kemps, cardioloog/sportarts, Maxima Medisch Centrum, Veldhoven - Dr. Victor Niemeijer, sportarts, Elkerliek Ziekenhuis, Helmond en promovendus, Maxima Medisch Centrum, Veldhoven 2. Lopend onderzoek inspanning: FysioCARDSS en HIT bij hartfalen a. FysioCARDSS: optimaliseren van het beweegprogramma binnen de hartrevalidatie - Drs. Tom Vromen, arts/cardioloog i.o., Maxima Medisch Centrum, Veldhoven en promovendus, Academisch Medisch Centrum, Amsterdam b. Hoog-intensieve intervaltraining (HIT) bij patiënten met chronisch hartfalen: cardiale effecten - Drs. Ruud Spee, arts, cardioloog i.o. en promovendus, Maxima Medisch Centrum, Veldhoven c. Hoog-intensieve intervaltraining (HIT) bij patiënten met chronisch hartfalen: perifere effecten - Drs. Victor Niemeijer, sportarts, Elkerliek Ziekenhuis, Helmond en promovendus, Maxima Medisch Centrum, Veldhoven PSYCHISCH FUNCTIONEREN 3. Motiverende gespreksvoering als bijdrage aan zelfmanagement: hoe pak je dat aan? - Inhoudelijk: Drs. Danielle D. Otten, GZ psycholoog, afdeling Hartrevalidatie, sector Hart- en Longrevalidatie, Rijnlands Revalidatiecentrum, Leiden - Projectmatig: Sandra Doesburg, coördinator behandelteam longrevalidatie, sector Hart- en Longrevalidatie, Rijnlands Revalidatiecentrum, Leiden 4. Lopend onderzoek psychisch functioneren: In the Mood en Hart voor uw hart a. In the Mood: Invloed van psychologische factoren op aritmieën en mortaliteit bij patiënten met een ICD - Drs. Madelein Hoogwegt, psycholoog/promovendus, Universiteit Tilburg b. Hart voor uw hart: implementatie en evaluatie van psychosociale screening volgens de MRH 2011 in het MC Zuiderzee - Dr. Joke Fleer, gezondheidspsycholoog, Universitair Medisch Centrum Groningen 5. Stress is gezond! Een workshop over anders leren omgaan met stress volgens het CAPRI-model - Danielle Scholten, maatschappelijk werker, CAPRI Hartrevalidatie, Rotterdam - Marga van Rhoon, psycholoog, CAPRI Hartrevalidatie, Rotterdam

4 SOCIAAL FUNCTIONEREN 6. How to do it: aan het werk met de bedrijfsarts. Wat hebben hartrevalidatie en bedrijfsarts elkaar te bieden? - Drs. Jaap van Dijk, bedrijfsarts/klinisch arbeidsgeneeskundige, Polikliniek Mensenarbeid, Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, AMC 7. Cognitieve revalidatie na reanimatie: balans tussen cognitie en hartrevalidatie. Presentatie van het Leidse zorgpad reanimatie met uitkomsten op participatieniveau - Mw. dr. Paulien H. Goossens, revalidatiearts, Rijnlands Revalidatiecentrum, Leiden - Drs. Henk J. van Exel, cardioloog, Rijnlands Revalidatiecentrum, Leiden RISICOGEDRAG 8. Beïnvloeden van risicogedrag van de cardiale patiënt: van bewustwording tot gedragsverandering. Ervaringen met de implementatie van preventiemodule en nazorgtraject Blijven bewegen - Bettina Zwarts, physician assistant, Reade Centrum voor Revalidatie en Reumatologie, Amsterdam - Gerwalt Spijkerman, fysiotherapeut, Reade Centrum voor Revalidatie en Reumatologie, Amsterdam 9. Zorgmodule Stoppen met roken : hoe kunnen we hier binnen de hartrevalidatie gebruik van maken? - Dr. Catherine Bolman, associate professor health psychology, Faculteit Psychologie, Open Universiteit, Heerlen - Drs. Nadine Berndt, promovendus, Faculteit Psychologie, Open Universiteit, Heerlen 10. Lopend onderzoek leefstijlverandering: HartCOACH en Actieve leefstijlmodule a. HartCOACH: Telefonische coaching voor gezonde leefstijl en zelfmanagement van patiënten - Dr. Chantal Leemrijse, onderzoeker, NIVEL - Verpleegkundige Achmea, uitvoerder telefonische coaching b. Actieve leefstijlmodule: een waardevolle aanvulling? Hoe incorporeren van aangeleerde actieve leefstijl in het dagelijks leven: hoe pak je dit aan? - Nienke ter Hoeve, bewegingswetenschapper/promovendus, afdeling Revalidatie, Erasmus MC, Rotterdam en CAPRI Hartrevalidatie, Rotterdam 11. Zorg op maat: S of XL? Gezonde voeding en afvallen: individuele versus groepsbegeleiding - Yvonne ter Telgte, voedingsdeskundige, CAPRI Hartrevalidatie, Rotterdam FINANCIERING EN ORGANISATIE VAN DE HARTREVALIDATIE 12. Ontwikkelingen in de financiering van hartrevalidatie - Dr. Roderik Kraaijenhagen, cardioloog, NIPED Instituut Amsterdam en voorzitter NVVC-CCPH - Vertegenwoordiger Beroeps Belangen Commissie NVVC

5 13. Uitwerking Praktijkrichtlijn Hartrevalidatie NVVC - het beweegprogramma bij de fysiotherapie in de eerste lijn: organisatie en financiering - Margriet Vesters, cardiologieverpleegkundige, Kennemer Gasthuis, Haarlem - Fysiotherapeut eerste lijn, Haarlem 14. Opzet volledig nieuw hartrevalidatieprogramma: financiering en organisatie - Drs. Dirk van der Heijden, cardioloog, Rijnland Ziekenhuis, Leiderdorp - Drs. Dieke Kok, sportarts, Rijnland Ziekenhuis, Leiderdorp 15. Lopend onderzoek financiering en organisatie: CARDSS-II, CAPI/DAMI en OPTICARE a. CARDSS-II: Implementatie van de Beslisboom Hartrevalidatie met feedback en outreach visits (eerste resultaten) - Drs. Mariëtte van Engen, gezondheidswetenschapper/promovendus, Academisch Medisch Centrum, Amsterdam b. Wetenschap binnen hartrevalidatie: stand van zaken in regio Rotterdam * CAPI/DAMI studie: wel of geen hartrevalidatie voor patiënten na MI behandeld met primaire PCI? (eerste inzichten) * OPTICARE studie: is verlengde revalidatie zinvol? - Drs. Madoka Sunamura, cardioloog, CAPRI Hartrevalidatie, Rotterdam 16. Groepsvoorlichting hartfalen: inhoud en organisatie - Madelon Klunder, diëtist, UMC Groningen - Astrid Koops, verpleegkundig specialist cardiologie, UMC Groningen PATIENTENPERSPECTIEF 17. Lopend onderzoek naar patiëntenperspectief: MyCARDSS-I en II, CARDSS en Informatiebehoefte patiënten a. MyCARDSS-I: Zelfmanagement voor hart- en vaatpatiënten - Sandra Vosbergen, MSc, promovendus, Academisch Medisch Centrum, Amsterdam b. MyCARDSS-II: Online vragenlijsten invullen en advies voor hartrevalidatiepatiënten - Anne-Marieke Wiggers, MSc, gezondheidswetenschapper/promovendus, Academisch Medisch Centrum, Amsterdam c. CARDSS Bewegen en monitoren in de thuissituatie - Jos Kraal, MSc, bewegingswetenschapper/promovendus, Academisch Medisch Centrum, Amsterdam 18. Laaggeletterdheid in de zorg (health literacy) en informatiebehoefte van patiënten - Dr. Marcel Twickler, senior staflid UZA Antwerpen en consulent Endocrinologie, Diabetologie en Metabole Ziekten in AZ Monica, Antwerpen - Drs. Simone Traa, medisch psycholoog, Maxima Medisch Centrum, Veldhoven De uitgebreide omschrijving van de diverse workshops (voor zover deze reeds is ontvangen) vindt u hieronder.

6 INSPANNING Workshop 1 Inspanningstesten bij patiënten met chronisch hartfalen: waarom en hoe - Dr. Hareld Kemps, cardioloog/sportarts, Maxima Medisch Centrum, Veldhoven - Dr. Victor Niemeijer, sportarts, Elkerliek Ziekenhuis Helmond en promovendus, Maxima Medisch Centrum, Veldhoven Workshop 2 Lopend onderzoek inspanning: FysioCARDSS en HIT bij hartfalen a. FysioCARDSS: Optimaliseren van het beweegprogramma binnen de hartrevalidatie - Drs. Tom Vromen, arts/cardioloog i.o., Maxima Medische Centrum, Veldhoven en promovendus, Academisch Medisch Centrum Amsterdam HIT is HOT Fysieke training wordt beschouwd als de hoeksteen van hartrevalidatie. De laatste jaren is er toenemend aandacht voor hoog intensieve interval training (HIT). Steeds meer studies bij verschillende patiëntengroepen laten positieve effecten zien op het inspanningsvermogen ten opzichte van de veel gebruikte matig intensieve duurtraining. Daarnaast werd in een kleine studie bij patiënten met chronisch hartfalen ook een verbetering van de pompfunctie gezien. In het MMC lopen momenteel een aantal studies die de effecten van HIT op zowel de cardiale functie als de skeletspier bij patiënten met chronisch hartfalen evalueren. In de workshop zal worden ingegaan op de achtergronden van HIT en de gebruikte meetmethoden. Tevens zullen enkele praktijkvoorbeelden worden besproken.

7 b. Hoog-intensieve intervaltraining (HIT) bij patiënten met chronisch hartfalen: Cardiale effecten - Drs. Ruud Spee, arts/cardioloog i.o. en promovendus, Maxima Medisch Centrum, Veldhoven c. Hoog-intensieve intervaltraining (HIT) bij patiënten met chronisch hartfalen: Perifere effecten - Drs. Victor Niemeijer, sportarts, Elkerliek Ziekenhuis Helmond en promovendus, Maxima Medisch Centrum, Veldhoven

8 PSYCHISCH FUNCTIONEREN Workshop 3 Motiverende gespreksvoering als bijdrage aan zelfmanagement: hoe pak je dat aan? - Inhoudelijk: Drs. Danielle D. Otten, GZ psycholoog, afdeling hartrevalidatie, sector Harten Longrevalidatie, Rijnlands Revalidatie Centrum, Leiden - Projectmatig: Sandra Doesburg, coördinator behandelteam longrevalidatie, sector Harten Longrevalidatie, Rijnlands Revalidatiecentrum, Leiden Hoe motiveer je patiënten in de revalidatie? Bij wie ligt de verantwoordelijkheid en de regie, is dat bij de behandelaar of bij de patiënt? Wat is je rol als behandelaar hierin? Hoe pak je dit aan? Vragen die in de dagelijkse praktijk van de revalidatie regelmatig gesteld worden. Zo ook binnen de sector Hart-Longrevalidatie van het Rijnlands Revalidatiecentrum. Van 2007 tot 2012 zijn de behandelteams er geschoold en getraind in motiverende gespreksvoering, een manier om het gesprek aan te gaan met patiënten over hun revalidatiedoelen en wensen op het gebied van leefstijl en het omgaan met hun ziekte en eventuele risicofactoren. Aan de hand van de ervaring binnen hun eigen sector gaan Sandra Doesburg en Danielle Otten in op verschillende aspecten rondom deze uitnodigende, respectvolle manier van werken. Hoe pak je het aan in je organisatie en in je team? Welke valkuilen kom je tegen? Wat is de invloed op de manier van werken? Hoe reageert het team? Hoe reageren patiënten? Binnen de workshop zal er aandacht zijn voor zowel de procesmatige, logistieke kant, als ook voor de opzet en inhoud van de cursus. Workshop 4 Lopend onderzoek naar psychisch functioneren a. In the Mood: Invloed van psychologisch factoren op aritmieën en mortaliteit bij patiënten met een ICD - Drs. Madelein Hoogwegt, psycholoog/ promovendus, Universiteit Tilburg

9 b. Hart voor uw hart: implementatie en evaluatie van psychosociale screening volgens de MRH 2011 in het MC Zuiderzee - Dr. Joke Fleer, gezondheidspsycholoog, UMC Groningen Workshop 5 Stress is gezond! Een workshop over anders leren omgaan met stress volgens het CAPRI-model - Danielle Scholten, maatschappelijk werker, CAPRI Hartrevalidatie, Rotterdam - Marga van Rhoon, psycholoog, CAPRI Hartrevalidatie, Rotterdam Stress is een onderwerp dat veel hart en vaatpatiënten bezighoudt. Vragen als: Is stress de oorzaak van mijn hartinfarct? Waarom kan ik geen stress meer verdragen na mijn hartprobleem? Hoe vind ik een nieuwe balans (inspanning/ontspanning) in mijn leven? Is stress altijd ongezond? zijn regelmatig aan de orde. Voor de CAPRI wordt stress gezien zowel als risicofactor als (mogelijk) gevolg van hart en vaatziekten. Als onderdeel van de PEPmodule biedt CAPRI een cursus Anders leren omgaan met stress aan. In de workshop over de cursus wordt aan de volgende onderdelen aandacht besteed: 1. Korte introductie CAPRI programma 2. Uitleg opzet cursus Anders leren omgaan met stress - Wat is stress? - Gezonde stress versus ongezonde stress - Anders omgaan met stress. - Methoden en technieken. - Ontspanningsoefeningen en inzicht in de werking hiervan. 3. Ruimte voor vragen en discussie

10 SOCIAAL FUNCTIONEREN Workshop 6 How to do it: aan het werk met de bedrijfsarts. Wat hebben hartrevalidatie en bedrijfsarts elkaar te bieden? - Drs. Jaap van Dijk, bedrijfsarts/klinisch arbeidsgeneeskundige, Polikliniek Mensenarbeid, Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, AMC In de herziene multidisciplinaire richtlijn Hartrevalidatie is sociale participatie, waaronder werkhervatting, een belangrijk doel geworden. Dit raakt direct het werkterrein van bedrijfsartsen. Zij hebben een eigen richtlijn om hartpatiënten weer te reintegreren in hun werk. De nieuwe hartrevalidatie richtlijn sluit hierop aan. Om werkhervatting optimaal te laten verlopen is een goede samenwerking met de bedrijfsarts van belang. Hoe gaat dit in de praktijk vorm krijgen? Wat kunnen we van elkaar verwachten en wat zijn de knelpunten? Na een inleidende presentatie over de werkhervatting, de rol van de bedrijfsarts en het hartrevalidatie team, is er gelegenheid tot het stellen van vragen en discussie. How to do it als het gaat om communicatie en samenwerking met de bedrijfsarts. Workshop 7 Cognitieve revalidatie na reanimatie: balans tussen cognitie en hartrevalidatie. Presentatie van het Leidse zorgpad reanimatie met uitkomsten op participatieniveau. - Mw. dr. Paulien H. Goossens, revalidatiearts, Rijnlands Revalidatiecentrum, Leiden - Drs. Henk J. van Exel, cardioloog, Rijnlands Revalidatiecentrum, Leiden Alle patiënten die in de Leidse regio een reanimatie overleven worden gescreend op cognitieve problemen. Om ook echt alle patiënten te bereiken werkt het Rijnlands Revalidatie Centrum nauw samen met de Regionale Ambulance Dienst Hollands Midden en de afdelingen Spoed eisende Hulp en cardiologie van het Leids Universitair Medisch Centrum. Patiënten krijgen na de cognitieve screening een passend hart -, cognitief of gecombineerd revalidatietraject aangeboden. Tijdens het opzetten van het zorgpad bleken de afdeling hartrevalidatie en de afdeling cognitieve revalidatie de behandeling te benaderen vanuit een verschillend perspectief. In deze presentatie wordt u door middel van interactieve stellingen gevraagd mee te denken over verschillende visies op hartpatiënten met cognitieve problemen. Daarnaast worden kort de eerste resultaten van het Leidse zorgpad gepresenteerd.

11 RISICOGEDRAG Workshop 8 Beïnvloeden van risicogedrag van de cardiale patiënt: van bewustwording tot gedragsverandering. Ervaringen met de implementatie van preventiemodule en nazorgtraject Blijven Bewegen. - Bettina Zwarts, physician assistant, Reade Centrum voor Revalidatie en Reumatologie, Amsterdam - Gerwalt Spijkerman, fysiotherapeut, Reade Centrum voor Revalidatie en Reumatologie, Amsterdam In de workshop wordt een presentatie gegeven van de secundaire preventiemodule binnen de hartrevalidatie in Reade, waarbij de patiënt betrokken wordt bij zijn/ haar eigen risicoprofiel. De patiënt krijgt meer invloed op de inhoud van het eigen revalidatieproces en wordt gevraagd een bewuste keuze te maken welke risicofactor in eerste instantie wordt aangepakt op het gebied van leefstijl. Door deze aanpak hopen we een beter effect te sorteren, door in te steken op datgene waartoe de patiënt op dat moment toe gemotiveerd is en kunnen overige risicofactoren in een later stadium aan bod komen. Als het gaat om aanpassen van leefstijl is een van de dingen waartoe patiënten gemotiveerd zijn, vaak het aanpassen van het bewegen. In de workshop wordt globaal beschreven hoe het fysieke programma bij Reade eruit ziet en zal specifiek worden ingegaan op dat wat vaak zo moeilijk is: het behouden van een actieve leefstijl ná revalidatie. Hiervoor is de module ' Blijven Bewegen ' ontwikkeld. Dit is een module van vijf tot zeven bijeenkomsten verdeeld over een half jaar, in een groep van acht maximaal revalidanten. In de bijeenkomsten wordt o.a. aandacht besteed aan de beweegnormen, gedragsverandering, zelfmanagement, sterkte- en zwakteanalyse en wordt aan het begin en het einde een shuttle- walktest afgenomen.

12 Workshop 9 Zorgmodule Stoppen met roken : hoe kunnen we hier binnen de hartrevalidatie gebruik van maken? - Dr. Catherine Bolman, associate professor health psychology, Faculteit Psychologie, Open Universiteit, Heerlen - Drs. Nadine Berndt, promovendus, Faculteit Psychologie, Open Universiteit, Heerlen Momenteel worden de resultaten onderzocht van ons onderzoek naar de effecten van telefonische coaching en persoonlijke coaching (2 verschillende interventies) in combinatie met nicotine vervangende middelen op stoppen-met-roken bij rokende hartpatiënten. Deze zijn met elkaar vergeleken en met de gebruikelijke zorg voor stoppen-met-roken. Medio november wordt verwacht een goed inzicht te hebben in de lange termijn effecten (12 maanden) en kosten effectiviteit. Dit zal in de presentatie worden meegenomen en kan tevens worden gecombineerd met praktische informatie over hoe de interventies in de praktijk gebruikt kunnen worden en wat verpleegkundigen die er mee hebben gewerkt ten tijde van het onderzoek daarbij tegenkwamen. Verder zal worden in gegaan op de landelijke ontwikkelingen op het gebied van stoppen-met-roken begeleiding. Workshop 10 Lopen onderzoek naar leefstijlverandering: HartCOACH en Actieve leefstijlmodule a. HartCOACH: Telefonische coaching voor gezonde leefstijl en zelfmanagement van patiënten - Dr. Chantal Leemrijse, onderzoeker, NIVEL - Verpleegkundige Achmea, uitvoerder telefonische coaching

13 b. Actieve leefstijlmodule: een waardevolle aanvulling? Het incorporeren van aangeleerde actieve leefstijl in het dagelijks leven: hoe pak je dit aan? - Nienke ter Hoeve, bewegingswetenschapper/promovendus, afdeling revalidatie Erasmus MC, Rotterdam en CAPRI Hartrevalidatie, Rotterdam Workshop 11 Gezonde voeding en afvallen: individuele vs. groepsbegeleiding - Yvonne ter Telgte, voedingskundige, CAPRI Hartrevalidatie, Rotterdam

14 FINANCIERING EN ORGANISATIE VAN DE HARTREVALIDATIE Workshop 12 Ontwikkelingen in de financiering van hartrevalidatie - Dr. Roderik Kraaijenhagen, cardioloog, NIPED Instituut Amsterdam en voorzitter NVVC-CCPH - Vertegenwoordiger Beroeps Belangen Commissie NVVC Workshop 13 Uitwerking Praktijkrichtlijn Hartrevalidatie NVVC het beweegprogramma bij de fysiotherapie in de eerste lijn: organisatie en financiering - Margriet Vesters, cardiologieverpleegkundige, Kennemer Gasthuis, Haarlem - Fysiotherapeut eerste lijn, Haarlem Met de komst van de nieuwe richtlijnen Hartrevalidatie is hartrevalidatie voor een veel grotere groep patiënten geïndiceerd. Dit heeft ons geïnspireerd tot het ontwikkelen van zorgaanbod samen met andere zorgaanbieders. Een groot gedeelte van de revalidatie, het beweegprogramma, wordt aangeboden door geaccrediteerde eerste lijns fysiotherapeuten, de intake, verwijzing, informatie-module en eindevaluatie wordt aangeboden door de tweede lijn. Dit gezamenlijk ontwikkelen vraagt veel afstemming. Er zijn afspraken gemaakt over verwijscriteria, MDO, prestatie-indicatoren etc. Wat zoal komt kijken bij de ontwikkeling van dit zorgaanbod en wat kritische succes- en faalfactoren zijn, presenteren we in de workshop die gepresenteerd zal worden door een medewerker uit eerste lijn met een medewerker uit de tweede lijn.

15 Workshop 14 Opzet volledig nieuw hartrevalidatieprogramma: financiering en organisatie - Drs. Dirk van der Heijden, cardioloog, Rijnland Ziekenhuis, Leiderdorp - Drs. Dieke Kok, sportarts, Rijnland Ziekenhuis, Leiderdorp

16 Workshop 15 Lopend onderzoek naar financiering en organisatie: CARDSS-II en CAPI/DAMI a. CARDSS-II: Implementatie van de Beslisboom Hartrevalidatie met feedback en outreach visits (eerste resultaten) - Drs. Mariëtte van Engen, gezondheidwetenschapper/promovendus, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Samenvatting: Binnen de CARDSS-II studie worden ziekenhuizen en revalidatieinstellingen begeleid bij de implementatie van de Beslisboom Hartrevalidatie en ontvangen zij feedback over de prestaties van de eigen afdeling in vergelijking met de prestaties van alle deelnemers. Onderzoeksvraag - Leidt het geven van feedback (met betrekking tot de prestaties van de afdeling) in combinatie met outreach visits aan zorgverleners en managers van hartrevalidatiecentra, tot een hogere kwaliteit van zorg? Dit in aanvulling op elektronische beslissingsondersteuning. Deelnemers: Ziekenhuizen en revalidatiecentra die al hun patiënten digitaal registreren in een van de beschikbare software pakketten voor de hartrevalidatie intake met beslissingsondersteuning. Deelnemende instellingen richten tijdens de studie een lokaal een kwaliteitsverbeterteam op wat bestaat uit de (verpleegkundig) coördinator, en minimaal één andere discipline en, indien mogelijk de manager. Onder begeleiding van het CARDSS team wordt basis van de eigen data en prioriteiten een kwaliteitsverbeterplan opgesteld en uitgevoerd. Status: Op 1 juli zij de eerste vier instellingen gestart met het digitaal registreren van al hun patiënten en daarmee ingestroomd in de CARDSS-II studie. In september zal er nog een instelling instromen. Daarnaast zijn er nog ongeveer 12 instellingen die de komende maanden gaan starten met registreren en hebben aangegeven serieuze interesse te hebben in deelname aan de studie. Meer informatie: Zie de of neem contact op met Mariëtte van Engen via Workshop: Tijdens de workshop zullen ervaringen en resultaten van de eerste deelnemers (anoniem) gepresenteerd worden. Komen hun data overeen met de verwachtingen? Welke punten nemen zij op hun kwaliteitsverbeterplan? Tijdens de discussie is er ruimte voor uitwisseling van ideeën en ervaringen omtrent kwaliteitsverbetering van de hartrevalidatie in Nederland.

17 b. Wetenschap binnen hartrevalidatie: stand van zaken in regio Rotterdam. * CAPI/DAMI studie: wel of geen hartrevalidatie voor patiënten na MI behandeld met primaire PCI? (eerste inzichten) * OPTICARE studie: is verlengde revalidatie zinvol?! - Drs. Madoka Sunamura, cardioloog, CAPRI Hartrevalidatie, Rotterdam Workshop 16 Groepsvoorlichting hartfalen: inhoud en organisatie - Madelon Klunder, diëtist, UMC Groningen - Astrid Koops, verpleegkundig specialist cardiologie, UMC Groningen

18 PATIENTENPERSPECTIEF Workshop 17 Lopend onderzoek naar patiëntenperspectief: MyCARDSS, CARDSS en Informatiebehoefte a. MyCardss-I: Zelfmanagement voor hart- en vaatpatienten - Sandra Vosbergen, MSc, promovendus, Academisch Medisch Centrum Amsterdam In deze workshop worden 3 projecten uit het AMC gepresenteerd waarin zelfmanagement en ICT centraal staan. Sandra Vosbergen (MyCARDSS-I) zal de resultaten van haar onderzoek naar de ervaringen van hartpatiënten in verschillende fasen van hun ziekte presenteren. Hierbij zal ook worden ingegaan op wat dit betekent voor zelf-management. b. MyCardss-II: Online vragenlijsten invullen en advies voor hartrevalidatiepatiënten - Anne-Marieke Wiggers, MSc, gezondheidswetenschapper/promovendus, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Anne-Marieke Wiggers (MyCARDSS-II) zal een demonstratie geven van het MyCARDSSsysteem. Met dit systeem kunnen onder andere de vragenlijsten uit de beslisboom voor hartrevalidatie door patiënten thuis via internet worden ingevuld.. c. CARDSS Bewegen en monitoren in de thuissitatie - Jos Kraal, MSc, bewegingswetenschapper/promovendus, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Jos Kraal presenteert het waarin patiënten het bewegingsprogramma binnen de hartrevalidatie thuis uitvoeren, en via internet begeleid worden door de fysiotherapeut

19 Workshop 18 Beperkte Health Literacy: een struikelblok voor de patiënt in zijn zelfzorgmomenten binnen de cardiovasculaire zorgketen - Dr. Marcel Twickler, senior staflid, Dienst Endocrinologie, Diabetologie en Metable Ziekten, Universitair Ziekenhuis Antwerpen. Tevens consulent Endocrinologie/ Diabetologie, Algemeen Ziekenhuis Monica, locaties Deurne en Antwerpen - Drs. Simone Traa, medisch psycholoog, Maxima Medisch Centrum, Veldhoven Steeds meer patiënten met hart en vaatziekten overleven het acute moment, maar ervaren de belasting als chronisch hartpatiënt. In hun zorgtraject zijn leefstijl en zelfzorg telkens terugkerende elementen. Als informatiebron wordt hen vaak folders, boekjes en (medische) websites aangeboden. Ook wordt steeds meer thuis gemeten, zoals lichaamsgewicht, bloeddruk en het capillaire suiker. Vaak vult de patiënt de verkregen gegevens zelf in een dagboek in. Vervolgens wordt verwacht dat deze gegevens tot zelfstandige beslissingen zullen leiden (bijvoorbeeld, neem meer vochtafdrijvende medicatie (of neem contact met de hartfalenverpleegkundige op) als het lichaamsgewicht met bepaald aantal kilogram is toegenomen of corrigeer de suikerwaarden volgens dit insuline correctieschema). De laatste jaren is duidelijk geworden dat participatie van de patiënt in zijn eigen zorgtraject een optimale Health Literacy (in het Nederlands vertaald als gezondheidsvaardigheden) vraagt. Uit eigen onderzoek is naar voren gekomen dat een op de vijf Nederlandse patiënten een zeer beperkt is in gezondheidsvaardigheden. Een op de tien Nederlanders is tevens zeer beperkt in het lezen en schrijven en een meervoud van hen in het rekenen. Europese cijfers tonen gelijksoortige resultaten; gemiddeld een op de drie patiënten in Europa heeft een slechte tot beperkte Health Literacy. In de zorg wordt met deze kennis weinig rekening gehouden. Een beperkte Health Literacy veronderstelt dat deze patiënten slechter zelfstandig zullen presteren in hun zorgtraject en dientengevolge meer risico hebben op heropname in het ziekenhuis, complicaties en overlijden. In Europa is dergelijk onderzoek nog maar spaarzaam verricht (in tegenstelling tot de Noord-Amerikaanse regio), maar het dunkt me een serieus dilemma in onze moderne informatiemaatschappij met een groeiende gezondheidszorg. Het classificeren van Health Literacy niveau van de patiënt is thans nog geen standaard procedure tijdens de anamnese, maar bij een toename van zelfzorgmomenten in huidige zorgketens kan dit zeker een overweging zijn. In deze workshop zal het begrip Health Literacy worden toegelicht, alsook de vertaling van dit begrip naar de cardiovasculaire zorgketen in Nederland. Herkenning van een beperkte Health Literacy bij uw patiënt en hoe dit gegeven praktisch te gebruiken om de patiënt in het vervolgtraject te kunnen ondersteunen in zijn zelfzorgmomenten zullen de belangrijkste leerdoelen zijn. Natuurlijk zal de uitwisseling van eigen ervaringen een instrument zijn binnen de workshop.

Congres Hartrevalidatie 2012: How to do it?!

Congres Hartrevalidatie 2012: How to do it?! Congres Hartrevalidatie 2012: How to do it?! Vrijdag 7 december 2012, De Eenhoorn, Amersfoort Georganiseerd door de Commissie Cardiovasculaire Preventie en Hartrevalidatie (CCPH) en het CARDSS team i.s.m.

Nadere informatie

Congres Hartrevalidatie 2015 Morgen is vandaag begonnen! - Leefstijl en fysiek: praktijkvoorbeelden en innovaties -

Congres Hartrevalidatie 2015 Morgen is vandaag begonnen! - Leefstijl en fysiek: praktijkvoorbeelden en innovaties - Congres Hartrevalidatie 2015 Morgen is vandaag begonnen! - Leefstijl en fysiek: praktijkvoorbeelden en innovaties - Vrijdag 4 december 2015 De Reehorst, Ede Georganiseerd door de Commissie Cardiovasculaire

Nadere informatie

Hartrevalidatie. CNE 10 mei Anneke Venema-Vos Verpleegkundig coördinator hartrevalidatie Werkgroeplid hartrevalidatie van de NVHVV

Hartrevalidatie. CNE 10 mei Anneke Venema-Vos Verpleegkundig coördinator hartrevalidatie Werkgroeplid hartrevalidatie van de NVHVV Hartrevalidatie CNE 10 mei 2016 Anneke Venema-Vos Verpleegkundig coördinator hartrevalidatie Werkgroeplid hartrevalidatie van de NVHVV Definiëring van Hartrevalidatie het geheel aan activiteiten dat nodig,

Nadere informatie

Mariëtte van Engen-Verheul 1 Niels Peek 1,2, Hareld Kemps 1,3, Roderik Kraaijenhagen 4,5,6

Mariëtte van Engen-Verheul 1 Niels Peek 1,2, Hareld Kemps 1,3, Roderik Kraaijenhagen 4,5,6 NVVC Connect Kick-off bijeenkomst regio Twente en Oost-Achterhoek Enschede, 23 april 2015 Mariëtte van Engen-Verheul 1 Niels Peek 1,2, Hareld Kemps 1,3, Roderik Kraaijenhagen 4,5,6 1. Afdeling Klinische

Nadere informatie

Congres Hartrevalidatie anno 2010: kwaliteit, organisatie en financiering

Congres Hartrevalidatie anno 2010: kwaliteit, organisatie en financiering Congres Hartrevalidatie anno 2010: kwaliteit, organisatie en financiering Vrijdag 26 november 2010, De Eenhoorn, Amersfoort Georganiseerd door de Commissie Cardiovasculaire Preventie en Hartrevalidatie

Nadere informatie

Remote patient management

Remote patient management Remote patient management Programma voor patiënten met hartfalen én COPD Dr. Lidwien Graat, Longarts Flow Dr. Jos Kraal, Senior projectleider Flow Centrum voor preventie en (tele)revalidatie van chronische

Nadere informatie

Hartrevalidatieprogramma

Hartrevalidatieprogramma Hartrevalidatieprogramma Uw cardioloog heeft u aangemeld voor het hartrevalidatieprogramma van Flow, een samenwerkingsverband tussen Máxima Medisch Centrum en het Catharina Ziekenhuis. Dit programma start

Nadere informatie

Hartrevalidatie Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op

Hartrevalidatie Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op Hartrevalidatie Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding De cardioloog, de hartfalenverpleegkundige of de ICD-verpleegkundige heeft u geadviseerd het poliklinische hartrevalidatieprogramma

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Informatie

Hartrevalidatie. Informatie Hartrevalidatie Informatie Hartrevalidatie Cardiologie U wordt in Zuyderland Medisch Centrum behandeld voor uw hartklachten. Met deze folder willen wij u informeren over het hartrevalidatieprogramma waaraan

Nadere informatie

In deze folder leest u meer over het doel en de mogelijkheden van het programma en welke hulpverleners erbij betrokken zijn.

In deze folder leest u meer over het doel en de mogelijkheden van het programma en welke hulpverleners erbij betrokken zijn. Hartrevalidatie Inleiding De cardioloog, de hartfalenverpleegkundige of de ICD-verpleegkundige heeft u geadviseerd het poliklinische hartrevalidatieprogramma te gaan volgen. Het hartrevalidatie-programma

Nadere informatie

Poliklinische hartrevalidatie. Afdeling Cardiologie

Poliklinische hartrevalidatie. Afdeling Cardiologie Poliklinische hartrevalidatie Afdeling Cardiologie Waarom hartrevalidatie? Hartrevalidatie is een effectieve manier om te leren omgaan met uw hartklachten. Hartrevalidatie is bedoeld om u te ondersteunen

Nadere informatie

Poliklinische hartrevalidatie. Afdeling Cardiologie

Poliklinische hartrevalidatie. Afdeling Cardiologie Poliklinische hartrevalidatie Afdeling Cardiologie Waarom hartrevalidatie? Hartrevalidatie is een effectieve manier om te leren omgaan met uw hartklachten. Hartrevalidatie is bedoeld om u te ondersteunen

Nadere informatie

Hoe komt u in aanmerking voor hartrevalidatie? Hartrevalidatie op maat Het intakegesprek

Hoe komt u in aanmerking voor hartrevalidatie? Hartrevalidatie op maat Het intakegesprek Hartrevalidatie Een hartstoornis kan grote lichamelijke en psychische gevolgen hebben. Het vertrouwen in het functioneren van het eigen lichaam is niet meer vanzelfsprekend. Misschien kent u uw eigen mogelijkheden

Nadere informatie

Hartrevalidatie Waarom hartrevalidatie De belangrijkste doelen van hartrevalidatie zijn:... 1

Hartrevalidatie Waarom hartrevalidatie De belangrijkste doelen van hartrevalidatie zijn:... 1 Hartrevalidatie Inhoudsopgave Hartrevalidatie... 1 Waarom hartrevalidatie... 1 De belangrijkste doelen van hartrevalidatie zijn:... 1 Hoe komt u in aanmerking voor hartrevalidatie... 2 Hartrevalidatie

Nadere informatie

Poliklinische hartrevalidatie

Poliklinische hartrevalidatie Poliklinische hartrevalidatie Poliklinische hartrevalidatie Hartrevalidatie is bedoeld voor patiënten die ontslagen zijn uit het ziekenhuis na: een acuut coronair syndroom (hartinfarct); een dotterbehandeling;

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Uw afspraak. U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:...

Hartrevalidatie. Uw afspraak. U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:... Hartrevalidatie Uw afspraak U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:... Inhoudsopgave Hartrevalidatie... 1 Waarom hartrevalidatie... 1 De belangrijkste doelen van hartrevalidatie zijn:... 1 Hoe komt u in

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Poli Hartrevalidatie

Hartrevalidatie. Poli Hartrevalidatie 00 Hartrevalidatie Poli Hartrevalidatie Waarom hartrevalidatie? Een hartaandoening is een ingrijpende gebeurtenis. Het kan grote lichamelijke en psychische gevolgen hebben. Het vertrouwen in uw eigen lichaam

Nadere informatie

Hartrevalidatie poliklinische patiënten

Hartrevalidatie poliklinische patiënten Hartrevalidatie poliklinische patiënten In verband met hart- en of vaatproblemen wordt u behandeld in het TweeSteden ziekenhuis. Een hartstoornis kan grote lichamelijke en psychische gevolgen hebben. Het

Nadere informatie

Poliklinische hartrevalidatie AMC

Poliklinische hartrevalidatie AMC Poliklinische hartrevalidatie AMC In deze folder leest u meer over het hartrevalidatieprogramma in het Academisch Medisch Centrum en het eerste gesprek dat u krijgt (intakegesprek). Waarom is er hartrevalidatie?

Nadere informatie

Hartrevalidatieprogramma

Hartrevalidatieprogramma Hartrevalidatieprogramma De behandeling Bent u onlangs behandeld voor een hartaandoening? Dan is er ongetwijfeld veel op u afgekomen. Nu breekt de tijd van herstel aan. Hartrevalidatie helpt hierbij. Rivas

Nadere informatie

Hartrevalidatie (poliklinisch)

Hartrevalidatie (poliklinisch) Hartrevalidatie (poliklinisch) Informatie over het hartrevalidatieprogramma in het ETZ voor patiënten en partners Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is hartrevalidatie? 1 Voor

Nadere informatie

Voorlichtingsprogramma. hartrevalidatie

Voorlichtingsprogramma. hartrevalidatie Voorlichtingsprogramma hartrevalidatie In deze folder vertellen wij u meer over de informatiebijeenkomsten van het hartrevalidatieprogramma in het St. Anna Ziekenhuis. De behandelmethoden voor ziekten

Nadere informatie

Poliklinische revalidatie bij hartfalen Revalidatiecentrum Breda

Poliklinische revalidatie bij hartfalen Revalidatiecentrum Breda 1. Poliklinische revalidatie bij hartfalen Revalidatiecentrum Breda Poliklinische hartrevalidatie Doelgroep Poliklinische hartrevalidatie is bedoeld voor mensen die een hartinfarct, hartoperatie of dotterbehandeling

Nadere informatie

Hartrevalidatie Tergooi

Hartrevalidatie Tergooi Patiënteninformatie Hartrevalidatie Tergooi 1234567890-terTER_ Hartrevalidatie Tergooi Binnen Tergooi verzorgen we de hartrevalidatie, middels deze folder informeren wij u over het programma dat wij aanbieden.

Nadere informatie

FysioCARDSS. Optimalisatie van fysieke trainingsprogramma s in Nederlandse Hartrevalidatie-centra. Studieprotocol

FysioCARDSS. Optimalisatie van fysieke trainingsprogramma s in Nederlandse Hartrevalidatie-centra. Studieprotocol FysioCARDSS FysioCARDSS Optimalisatie van fysieke trainingsprogramma s in Nederlandse Hartrevalidatie-centra. Studieprotocol Allereerst bedankt voor het tonen van interesse in het FysioCARDSS project.

Nadere informatie

ONDERZOEK HARTREVALIDATIE: KAN HET KORTER? Sabrine de Vries Spithoven ANIOS Cardiologie

ONDERZOEK HARTREVALIDATIE: KAN HET KORTER? Sabrine de Vries Spithoven ANIOS Cardiologie ONDERZOEK HARTREVALIDATIE: KAN HET KORTER? Sabrine de Vries Spithoven ANIOS Cardiologie 21-11-2014 INHOUDSOPGAVE Introductie Relevantie Onderzoeksvragen Methode Resultaten Discussie Conclusie Aanbeveling

Nadere informatie

Poliklinische hartrevalidatie

Poliklinische hartrevalidatie Poliklinische hartrevalidatie 2 Inleiding U bent in het Ommelander Ziekenhuis behandeld voor een hartaandoening, operatie of behandeling. Voor velen is het een ingrijpende gebeurtenis. Niet alleen lichamelijk,

Nadere informatie

Welkom. Publiekslezing Hartaandoeningen. 10 maart 2016

Welkom. Publiekslezing Hartaandoeningen. 10 maart 2016 Welkom Publiekslezing Hartaandoeningen 10 maart 2016 Voorstellen Ineke Sterk Verpleegkundig specialist interne geneeskunde Programma publiekslezing 19.30 uur Aanvang publiekslezing 19.45 uur Lezing cardioloog

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Revalideren bij Revant 4. Het revalidatieprogramma 5 Hartincidenten 6 Chronisch hartfalen 8

Inhoudsopgave. Revalideren bij Revant 4. Het revalidatieprogramma 5 Hartincidenten 6 Chronisch hartfalen 8 Neurologische revalidatie Hartrevalidatie Revalidatie bij complex chronisch longfalen Oncologische revalidatie Kind- en jeugdrevalidatie Revalidatie bij pijn en gewrichtsaandoeningen Arm-, hand- en polsrevalidatie

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Revalideren bij Revant 4. Hartproblemen 5 Hartincidenten 6 Chronisch hartfalen 8

Inhoudsopgave. Revalideren bij Revant 4. Hartproblemen 5 Hartincidenten 6 Chronisch hartfalen 8 Neurologische revalidatie Hartrevalidatie Revalidatie bij complex chronisch longfalen Oncologische revalidatie Kind- en jeugdrevalidatie Revalidatie bij pijn en gewrichtsaandoeningen Arm-, hand- en polsrevalidatie

Nadere informatie

Informatie voor de patiënt. Hartrevalidatie. Laat zien wat je kunt

Informatie voor de patiënt. Hartrevalidatie. Laat zien wat je kunt Informatie voor de patiënt Hartrevalidatie Laat zien wat je kunt Hartrevalidatie In verband met hartklachten bent u onder behandeling van een cardioloog. Uw cardioloog heeft u geadviseerd het programma

Nadere informatie

klaar voor de toekomst!

klaar voor de toekomst! Jongeren met chronische aandoeningen klaar voor de toekomst! gratis Training Transitie, Zelfmanagement en Participatie voor zorgverleners Training Transitie, Zelfmanagement en Participatie voor zorgverleners

Nadere informatie

Werken aan herstel. Poliklinische Hartrevalidatie

Werken aan herstel. Poliklinische Hartrevalidatie Werken aan herstel Poliklinische Hartrevalidatie De poliklinische Hartrevalidatie van Zuyderland Medisch Centrum Heerlen is bedoeld als nazorg voor patiënten die een hartinfarct, een dotterbehandeling,

Nadere informatie

C.L.A. Reichert, Cardioloog A. van der Ploeg, Klinisch pad coördinator cardiologie Medisch Centrum Alkmaar November 2014

C.L.A. Reichert, Cardioloog A. van der Ploeg, Klinisch pad coördinator cardiologie Medisch Centrum Alkmaar November 2014 C.L.A. Reichert, Cardioloog A. van der Ploeg, Klinisch pad coördinator cardiologie Medisch Centrum Alkmaar November 2014 Disclosures : geen Hartrevalidatie naar het model van CAPRI Rotterdam Oefenen olv

Nadere informatie

AccreditatieScholingsaanbieder 7571 Appels en van 't Hul 8473 Avans+ improving professionals 21108 Cardio Vasculair Onderwijs Instituut 5797 Centrum

AccreditatieScholingsaanbieder 7571 Appels en van 't Hul 8473 Avans+ improving professionals 21108 Cardio Vasculair Onderwijs Instituut 5797 Centrum AccreditatieScholingsaanbieder 7571 Appels en van 't Hul 8473 Avans+ improving professionals 21108 Cardio Vasculair Onderwijs Instituut 5797 Centrum voor Adem- en Ontspanningstherapie 8504 Centrum voor

Nadere informatie

Workshop Spiegeltherapie in de praktijk

Workshop Spiegeltherapie in de praktijk Workshop Spiegeltherapie in de praktijk vrijdag 15 april 2011 Erasmus MC, Rotterdam a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a

Nadere informatie

Hartrevalidatie post infarct. I n c l u s i e i n d e p ra k t i j k C i j fe rs u i t d e p ra k t i j k

Hartrevalidatie post infarct. I n c l u s i e i n d e p ra k t i j k C i j fe rs u i t d e p ra k t i j k Hartrevalidatie post infarct I n c l u s i e i n d e p ra k t i j k C i j fe rs u i t d e p ra k t i j k Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Hartrevalidatie Hartrevalidatie

Nadere informatie

Informatie hartrevalidatie / Adviezen voor thuis

Informatie hartrevalidatie / Adviezen voor thuis Revalidatie / Cardiologie Hartrevalidatie Informatie hartrevalidatie / Adviezen voor thuis Inleiding Er is met u gesproken over het hartrevalidatieprogramma. Om te beoordelen of u in aanmerking komt voor

Nadere informatie

Fysiotherapie bij hartrevalidatie. Beweeg- en ontspanningsprogramma

Fysiotherapie bij hartrevalidatie. Beweeg- en ontspanningsprogramma Fysiotherapie bij hartrevalidatie Beweeg- en ontspanningsprogramma Fysiotherapie bij hartrevalidatie Onlangs heeft u een aandoening aan uw hart gehad, zoals een hartoperatie, een hartinfarct en/of een

Nadere informatie

Oncologische Revalidatie. Zuyderland Revalidatie

Oncologische Revalidatie. Zuyderland Revalidatie Oncologische Revalidatie Zuyderland Revalidatie Inleiding Kanker is een veel voorkomende, ingrijpende ziekte. Het aantal mensen dat leeft met kanker of met de psychische, fysieke en sociale gevolgen daarvan,

Nadere informatie

Cursus Stressmanagement (PEP-module)

Cursus Stressmanagement (PEP-module) Cursus Stressmanagement (PEP-module) Cardioprogramma Deze cursus Stressmanagement is bedoeld voor (ex-)hartpatiënten en wordt verzorgd door medewerkers van de afdeling medische psychologie van dit ziekenhuis.

Nadere informatie

Zorgstandaard CVRM: nieuw & nodig! Congres Platform Vitale Vaten Amersfoort, 10 december 2013 Margo Weerts (m.weerts@hartenvaatgroep.

Zorgstandaard CVRM: nieuw & nodig! Congres Platform Vitale Vaten Amersfoort, 10 december 2013 Margo Weerts (m.weerts@hartenvaatgroep. Zorgstandaard CVRM: nieuw & nodig! Congres Platform Vitale Vaten Amersfoort, 10 december 2013 Margo Weerts (m.weerts@hartenvaatgroep.nl) Disclosure belangen Margo Weerts (potentiële) Belangenverstrengeling

Nadere informatie

Poliklinisch voorlichtingsprogramma

Poliklinisch voorlichtingsprogramma Poliklinisch voorlichtingsprogramma Het hart weer in beweging; Hoe verder met een hartziekte? In deze folder vindt u informatie over het poliklinisch voorlichtingsprogramma, ofwel INFO-modules van de St.

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Hartrevalidatie. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Hartrevalidatie. rkz.nl Patiënteninformatie Hartrevalidatie rkz.nl Inleiding U heeft hartklachten en wordt hiervoor behandeld in het Rode Kruis Ziekenhuis. U bent hiervoor enige tijd in het ziekenhuis opgenomen geweest en tijdens

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie Oncologische Revalidatie

UMCG Centrum voor Revalidatie Oncologische Revalidatie UMCG Centrum voor Revalidatie Oncologische Revalidatie Revalideren bij of na kanker UMCG Centrum voor Revalidatie Oncologische Revalidatie Revalideren bij of na kanker 1 Oncologische Revalidatie 2 UMCG

Nadere informatie

Poliklinische Hartrevalidatie

Poliklinische Hartrevalidatie Poliklinische Hartrevalidatie Cardiologie Locatie Hoorn/Enkhuizen Poliklinische hartrevalidatie Poliklinische hartrevalidatie in het Westfriesgasthuis Uw cardioloog heeft, in overleg met u, een aanmelding

Nadere informatie

Oncologische Revalidatie

Oncologische Revalidatie Libra R&A Revalidatie Oncologische Revalidatie Herstellen na kanker Uw primaire behandelingen in het ziekenhuis zijn achter de rug en u probeert de draad van uw leven weer op te pakken. Dat blijkt niet

Nadere informatie

Nazorg na Reanimatie. een goed begin is het halve werk. Liesbeth Boyce. 17 April 2018

Nazorg na Reanimatie. een goed begin is het halve werk. Liesbeth Boyce. 17 April 2018 Nazorg na Reanimatie een goed begin is het halve werk Liesbeth Boyce 17 April 2018 aanleiding zorgpad cognitieve problemen zorgpad revalidatie na reanimatie zelf doen... Aanleiding Patiënten Hartrevalidatie

Nadere informatie

11.15 uur Hartrevalidatie: een multidisciplinaire aanpak mw. E. Avezaat, fysiotherapeut hartrevalidatie Sint Lucas Andreas Ziekenhuis

11.15 uur Hartrevalidatie: een multidisciplinaire aanpak mw. E. Avezaat, fysiotherapeut hartrevalidatie Sint Lucas Andreas Ziekenhuis Programma Cursus 'Hartrevalidatie' nr. 1600491 Hotel en Congrescentrum Papendal te Arnhem Vrijdag 29 januari 2016 09.30 uur Ontvangst met koffie en thee 10.00 uur Opening mw. M. Buruma, fysiotherapeut/

Nadere informatie

Integrale zorg voor chronisch zieken; het spel en de knikkers

Integrale zorg voor chronisch zieken; het spel en de knikkers Integrale zorg voor chronisch zieken; het spel en de knikkers uitnodiging 12 april 2011 ZonMw programmadag 2011 Diseasemanagement chronische ziekten gecombineerd met inspiratiemiddag Vilans Programmadag

Nadere informatie

Krijgt uw patiënt het juiste hartrevalidatieprogramma? Dr Petra Reulings

Krijgt uw patiënt het juiste hartrevalidatieprogramma? Dr Petra Reulings Krijgt uw patiënt het juiste hartrevalidatieprogramma? Dr Petra Reulings onderzoek Hartrevalidatie - CNE bijscholing- 10/10/2013 Opbouw - Aanleiding en doel - Onderzoek 2010 in SGZ 2012 Preventie in de

Nadere informatie

Cardiologie. Hartrevalidatie.

Cardiologie. Hartrevalidatie. Cardiologie Hartrevalidatie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hartrevalidatie, voor wie?... 3 Wat kan het hartrevalidatieprogramma voor u betekenen... 3 Intakegesprek... 4 Informatiebijeenkomsten... 4

Nadere informatie

Hartrevalidatie poliklinische patiënten

Hartrevalidatie poliklinische patiënten Hartrevalidatie poliklinische patiënten In verband met hart- en of vaatproblemen wordt u behandeld in het TweeSteden ziekenhuis. Een hartstoornis kan grote lichamelijke en psychische gevolgen hebben. Het

Nadere informatie

Hartrevalidatie CARDIOLOGIE. Het vinden van de juiste balans

Hartrevalidatie CARDIOLOGIE. Het vinden van de juiste balans CARDIOLOGIE Hartrevalidatie Het vinden van de juiste balans In verband met hartklachten wordt u behandeld in het Laurentius ziekenhuis. Een hartstoornis kan grote lichamelijke en psychische gevolgen hebben.

Nadere informatie

Bespreken van prognose en einde van het leven op hartfalenpoli s in Zweden en Nederland

Bespreken van prognose en einde van het leven op hartfalenpoli s in Zweden en Nederland Bespreken van prognose en einde van het leven op hartfalenpoli s in Zweden en Nederland Martje van der Wal m.h.l.van.der.wal@umcg.nl Achtergrond Behandeling van (systolisch) hartfalen verbeterd Medicatie

Nadere informatie

Zelfmanagement: Thuis en in het ziekenhuis. Paul van der Boog Internist-nefroloog LUMC

Zelfmanagement: Thuis en in het ziekenhuis. Paul van der Boog Internist-nefroloog LUMC Zelfmanagement: Thuis en in het ziekenhuis Paul van der Boog Internist-nefroloog LUMC Bespreekpunten Inleiding Rolverdeling binnen behandeling Zelfmanagement Verzamelen van meetgegevens Voorbeelden zelfmanagementsprojecten

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord. Hartrevalidatie

UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord. Hartrevalidatie UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord Hartrevalidatie UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord U krijgt deze folder omdat u voor revalidatiebehandeling bent verwezen naar locatie

Nadere informatie

Gezondheidsvaardigheden in Nederland

Gezondheidsvaardigheden in Nederland Gezondheidsvaardigheden in Nederland ontwikkelingen in onderzoek, beleid en praktijk Jany Rademakers NIVEL, Utrecht Gezondheidsvaardigheden op de agenda in Nederland (1) 2010 Alliantie Gezondheidsvaardigheden

Nadere informatie

PAAHR-project innovatie Psychische en Arbeidsgerelateerde Aspecten van HartRevalidatie een richtlijnproject

PAAHR-project innovatie Psychische en Arbeidsgerelateerde Aspecten van HartRevalidatie een richtlijnproject Caphri School for Public Health and PRImary CAre Maastricht University PAAHR-project innovatie Psychische en Arbeidsgerelateerde Aspecten van HartRevalidatie een richtlijnproject Dr. Angelique de Rijk

Nadere informatie

Revalidatie tijdens en na kanker

Revalidatie tijdens en na kanker Revalidatie tijdens en na kanker Informatie en behandeling Revalidatie tijdens en na kanker Een medische behandeling voor kanker is zwaar, ook nadat de behandeling is afgerond. Het heeft veel impact. Lichamelijk,

Nadere informatie

HARTREVALIDATIE Wat is hartrevalidatie Hoe ziet het programma eruit? 1

HARTREVALIDATIE Wat is hartrevalidatie Hoe ziet het programma eruit? 1 Hartrevalidatie HARTREVALIDATIE Hartrevalidatie is bedoeld voor mensen met hartproblemen, zoals bijvoorbeeld een (dreigend) hartinfarct, een hartoperatie, na een dotterbehandeling, met hartfalen of een

Nadere informatie

Hartfalenpolikliniek

Hartfalenpolikliniek Afdeling: Onderwerp: Cardiologie 1 U bent (wordt) door uw cardioloog verwezen naar de polikliniek hartfalen. In deze informatie staat nog eens beschreven waarom u verwezen bent en wat u op de polikliniek

Nadere informatie

REVALIDATIE. Poliklinische hartrevalidatie

REVALIDATIE. Poliklinische hartrevalidatie REVALIDATIE Poliklinische hartrevalidatie Poliklinische hartrevalidatie U bent door uw cardioloog of hartchirurg aangemeld voor het hartrevalidatieprogramma van het St. Antonius Ziekenhuis. Dit programma

Nadere informatie

Oncologische Revalidatie bij ouderen Ontwikkeling van de richtlijn Geriatrische Oncologische Revalidatie

Oncologische Revalidatie bij ouderen Ontwikkeling van de richtlijn Geriatrische Oncologische Revalidatie Oncologische Revalidatie bij ouderen Ontwikkeling van de richtlijn Geriatrische Oncologische Revalidatie Leerdoelen U maakt kennis met de richtlijn Geriatrische Oncologische Revalidatie en deelt kennis

Nadere informatie

Oncologische revalirrevalidatiebehandeling

Oncologische revalirrevalidatiebehandeling Informatie voor de patiënt Oncologische revalirrevalidatiebehandeling Laat zien wat je kunt Revalideren bij kanker: oncologische revalidatie Kanker is een ingrijpende ziekte die de balans in het leven

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Informatie

Hartrevalidatie. Informatie Hartrevalidatie Informatie Hartrevalidatie Cardiologie U wordt in Zuyderland Medisch Centrum behandeld voor uw hartklachten. Met deze folder willen wij u informeren over het hartrevalidatieprogramma waaraan

Nadere informatie

Orbis Medisch Centrum te Sittard. Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Orbis Medisch Centrum te Sittard. Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Rapport vervolgonderzoek leefstijlbegeleiding binnen het hartrevalidatieprogramma Orbis Medisch Centrum te Sittard Amsterdam,

Nadere informatie

POLIKLINIEK JONGVOLWASSENEN

POLIKLINIEK JONGVOLWASSENEN POLIKLINIEK JONGVOLWASSENEN Transitie van kind naar volwassene Mw.dr. Jetty van Meeteren revalidatiearts, Erasmus MC Waarom aandacht voor transitie? Zowel uit de klinische praktijk als uit het wetenschappelijk

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Persoonlijke doelen. mca.nl

Hartrevalidatie. Persoonlijke doelen. mca.nl Hartrevalidatie Persoonlijke doelen mca.nl Inhoudsopgave Persoonlijke doelstellingen 3 Wat mag u verwachten van hartrevalidatie? 3 Bewegen 3 Psychosociale steun 4 Een gezonde leefstijl 5 Uw vragen 6 Notities

Nadere informatie

Werkhervatting bij Hartpatiënten. Drs. Cindy Noben 21 April CNE

Werkhervatting bij Hartpatiënten. Drs. Cindy Noben 21 April CNE Werkhervatting bij Hartpatiënten Drs. Cindy Noben 21 April 2015 - CNE Opbouw Inleiding (Arbeids-)participatie Arbeid & gezondheid Werkhervatting van hartpatiënten Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Hartrevalidatie. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Hartrevalidatie. rkz.nl Patiënteninformatie Hartrevalidatie rkz.nl Waarom hartrevalidatie U heeft hartklachten en wordt hiervoor behandeld in het Rode Kruis Ziekenhuis. Mogelijk bent u hiervoor enige tijd in het ziekenhuis opgenomen

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Revalidatie / Cardiologie. Informatie / Adviezen voor thuis

Hartrevalidatie. Revalidatie / Cardiologie. Informatie / Adviezen voor thuis Revalidatie / Cardiologie Hartrevalidatie Informatie / Adviezen voor thuis Inleiding Er is met u gesproken over het hartrevalidatieprogramma. Om te beoordelen of u in aanmerking komt voor dit programma

Nadere informatie

FIA: Fibromyalgie In Actie

FIA: Fibromyalgie In Actie FIA: Fibromyalgie In Actie Groepsbehandeling fibromyalgie Sterk in beweging Inhoud Inleiding 3 Fibromyalgie 3 Voor wie is deze behandeling? 3 Wat is het doel van het behandelprogramma? 3 Screening 4 Intake

Nadere informatie

Revalidatieprogramma

Revalidatieprogramma Revalidatiegeneeskunde Revalidatieprogramma Chronische pijn Deze folder geeft u algemene informatie over revalidatie bij chronische pijn. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek met uw

Nadere informatie

Hartrevalidatie Persoonlijke doelen.

Hartrevalidatie Persoonlijke doelen. Hartrevalidatie Persoonlijke doelen www.nwz.nl Inhoud Persoonlijke doelstellingen 3 Wat mag u verwachten van hartrevalidatie? 3 Bewegen 3 Psychosociale steun 4 Een gezonde leefstijl 5 Meer informatie 6

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Persoonlijke doelen. mca.nl

Hartrevalidatie. Persoonlijke doelen. mca.nl Hartrevalidatie Persoonlijke doelen mca.nl Inhoudsopgave Persoonlijke doelstellingen 3 Wat mag u verwachten van hartrevalidatie? 3 Bewegen 4 Psychosociale steun 5 Een gezonde leefstijl 6 Uw vragen 7 Colofon

Nadere informatie

Hartrevalidatieprogramma

Hartrevalidatieprogramma Hartrevalidatieprogramma Inleiding Uw cardioloog heeft u aangemeld voor het hartrevalidatieprogramma in het Hartrevalidatiecentrum Eindhoven, een samenwerkingsverband tussen Máxima Medisch Centrum en het

Nadere informatie

Afdeling revalidatie. Het leefstijlprogramma

Afdeling revalidatie. Het leefstijlprogramma Afdeling revalidatie Het leefstijlprogramma Inleiding Voor u ligt de folder over het leefstijlprogramma, een onderdeel van het hartrevalidatieprogramma (leefstijl module) en uitgevoerd door de revalidatieafdeling

Nadere informatie

ACHIEVE expertise centrum, Faculteit Gezondheid, Hogeschool van Amsterdam Academisch Medisch Centrum, Cardiologie en Ouderengeneeskunde Drs.

ACHIEVE expertise centrum, Faculteit Gezondheid, Hogeschool van Amsterdam Academisch Medisch Centrum, Cardiologie en Ouderengeneeskunde Drs. ACHIEVE expertise centrum, Faculteit Gezondheid, Hogeschool van Amsterdam Academisch Medisch Centrum, Cardiologie en Ouderengeneeskunde Drs. Patricia Jepma Drs. Lotte Verweij Carvasz, 24 november 2017

Nadere informatie

ACHIEVE expertise centrum, Drs. Patricia Jepma 25 januari 2018

ACHIEVE expertise centrum, Drs. Patricia Jepma 25 januari 2018 ACHIEVE expertise centrum, Drs. Patricia Jepma Czb@amc.nl 25 januari 2018 1 INHOUD - Cardiologische Zorgbrug als doorontwikkeling van de Transmurale Zorgbrug - Ervaringen tot nu toe - Scholing 2 TRANSMURALE

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de acute hartzorg

Recente ontwikkelingen in de acute hartzorg Recente ontwikkelingen in de acute hartzorg GEVOLGEN VOOR DE ORGANISATIE IN ZIEKENHUIZEN ROB VAN MECHELEN CONNECT 2012-2016 9-10-16 NVVC CONNECT 2016 1 Sterfte hartinfarct in Nederland 1970-2016 30 % Mortaliteit

Nadere informatie

drs. R. Vergroesen, huisarts, dr. H. Kemps, cardioloog, drs. R. Brouwers, cardioloog i.o., mw. drs. L. Oostveen, hoofd Flow.

drs. R. Vergroesen, huisarts, dr. H. Kemps, cardioloog, drs. R. Brouwers, cardioloog i.o., mw. drs. L. Oostveen, hoofd Flow. drs. R. Vergroesen, huisarts, dr. H. Kemps, cardioloog, drs. R. Brouwers, cardioloog i.o., mw. drs. L. Oostveen, hoofd Flow. 18 april 2015 Hartrevalidatie in de tweede lijn: hoe kan het beter? Hareld Kemps

Nadere informatie

Betere zorg voor patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden

Betere zorg voor patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden Betere zorg voor patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden Prof. dr. Jany Rademakers NIVEL Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg CAPHRI Care and Public Health Research Institute

Nadere informatie

Fysiotherapie bij hartrevalidatie Beweeg- en ontspanningsprogramma

Fysiotherapie bij hartrevalidatie Beweeg- en ontspanningsprogramma Fysiotherapie bij hartrevalidatie Beweeg- en ontspanningsprogramma Fysiotherapie bij hartrevalidatie Onlangs heeft u een aandoening aan uw hart gehad, zoals een hartoperatie, een hartinfarct en/of een

Nadere informatie

Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen

Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen Een speciale uitdaging voor het huisartsenteam en het steunnetwerk Dr. Jany Rademakers, NIVEL Drs. Jeanny

Nadere informatie

Beslisboom Poliklinische Indicatiestelling Hartrevalidatie 2010

Beslisboom Poliklinische Indicatiestelling Hartrevalidatie 2010 Beslisboom Poliklinische Indicatiestelling Hartrevalidatie 2010 Beslisboom Poliklinische Indicatiestelling Hartrevalidatie 2010 Pagina 1 Colofon Titel: Beslisboom Poliklinische Indicatiestelling Hartrevalidatie

Nadere informatie

One patient is different from the next. Coronary heart disease patients needs and preferences for web-based self-management support

One patient is different from the next. Coronary heart disease patients needs and preferences for web-based self-management support One patient is different from the next Coronary heart disease patients needs and preferences for web-based self-management support ZonMW subsidie Team: Achtergrond MyCARDSS I CARDSS team; Afdeling Klinische

Nadere informatie

Remote Patient Management

Remote Patient Management Remote Patient Management Telemonitoring voor patiënten met hartfalen én COPD Dr. R. Spee, cardioloog MMC Mw. drs. L. Oostveen, manager Flow Centrum voor preventie en (tele)revalidatie van chronische ziekten

Nadere informatie

Van hartinfarct tot nazorg op de poli

Van hartinfarct tot nazorg op de poli Van hartinfarct tot nazorg op de poli Implementatie zorgpad Acuut Coronair Syndroom Dr. Adriaan Kraaijeveld, UMC Utrecht 23-5-2018 Wat valt je op? Doel van proces Efficiënter zorgproces implementeren,

Nadere informatie

CardioVitaal programma. Roderik Kraaijenhagen

CardioVitaal programma. Roderik Kraaijenhagen CardioVitaal programma Roderik Kraaijenhagen Focus op beinvloedbare risicofactoren Risicofactoren Aangrijpingspunt voor preventieve maatregelen en gezondheidsbevorderend gedrag Symptomen Ziekteproces Histologische

Nadere informatie

Patiënteninformatie. PEPplus-module (Psycho-Educatieve-Preventie) bij hartrevalidatie

Patiënteninformatie. PEPplus-module (Psycho-Educatieve-Preventie) bij hartrevalidatie Patiënteninformatie PEPplus-module (Psycho-Educatieve-Preventie) bij hartrevalidatie PEPplus-module (Psycho-Educatieve-Preventie) bij hartrevalidatie Medische psychologie, route 2.7 Telefoon (050) 524

Nadere informatie

Behandeling van allochtonen, Andere cultuur, andere" aanpak? Coosje van Zwol en Maurits Sloots

Behandeling van allochtonen, Andere cultuur, andere aanpak? Coosje van Zwol en Maurits Sloots Behandeling van allochtonen, Andere cultuur, andere" aanpak? Coosje van Zwol en Maurits Sloots Andere achtergrond? Vooroordelen (Scheppers et.al. 2006) Cultuur is niet statisch en ontstaat tussen mensen

Nadere informatie

HARTFALENREVALIDATIE (IPZ)

HARTFALENREVALIDATIE (IPZ) HARTFALENREVALIDATIE (IPZ) 17571 Inleiding Deze folder geeft u informatie over het poliklinisch hartfalen revalidatieprogramma IPZ (Intensieve Poliklinische Zorg). Heeft u hartfalen, dan komt u in aanmerking

Nadere informatie

hartrevalidatie spreekuur

hartrevalidatie spreekuur Cardiologie hartrevalidatie spreekuur 1 2 Deze folder bestaat uit de volgende onderdelen: Wat is hartrevalidatie? Klinisch revalidatieprogramma Poliklinische revalidatieprogramma s Wat is hartrevalidatie?

Nadere informatie

Revant, de kracht tot ontwikkeling!

Revant, de kracht tot ontwikkeling! Neurologische revalidatie Hartrevalidatie Revalidatie bij complex chronisch longfalen Oncologische revalidatie Kind- en jeugdrevalidatie Revalidatie bij pijn en gewrichtsaandoeningen Arm-, hand- en polsrevalidatie

Nadere informatie

Wat kunt u verwachten?

Wat kunt u verwachten? Hartrevalidatie In de tijd die achter u ligt is er veel gebeurd. U bent in het ziekenhuis voor hartklachten behandeld. Een hartaandoening is een ingrijpende gebeurtenis. Problemen met het hart kunnen angst

Nadere informatie

Indicatorenset Hartfalen

Indicatorenset Hartfalen Indicatorenset Hartfalen 1 Inhoudsopgave Overzicht indicatoren Hartfalen en invulformulier 3 Deel 1: Zorginhoudelijke indicatoren 7 Deel 2: Klantpreferentievragen 8 1: Klantpreferentievragen Hartfalen

Nadere informatie

Stap voor stap weer aan het werk

Stap voor stap weer aan het werk Stap voor stap weer aan het werk Re-integratie en diagnose van arbeidsbelastbaarheid Volwassenenrevalidatie Kinderrevalidatie Arbeidsrevalidatie Rijndam Rijndam is hét medisch geneeskundig revalidatiecentrum

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Hart op weg naar beter! Psycho-Educatieve-Preventie.indd 1

Patiënteninformatie. Hart op weg naar beter! Psycho-Educatieve-Preventie.indd 1 Patiënteninformatie Hart op weg naar beter! 1522236 Psycho-Educatieve-Preventie.indd 1 26-04-16 16:09 Hart op weg naar beter! Medische psychologie, route 2.7 Telefoon (050) 524 5990 Algemeen Neemt u bij

Nadere informatie

Pijnvoorlichting. Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis

Pijnvoorlichting. Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis Pijnvoorlichting Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis Heeft u al lang pijnklachten? Heeft de behandeling bij u niet of niet voldoende geholpen?

Nadere informatie