Zonnevlekken en breedtegraadsnelheden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zonnevlekken en breedtegraadsnelheden"

Transcriptie

1 Zonnevlekken en breedtegraadsnelheden Samenvatting (abstract) Aan de hand van observaties van zonnevlekken de verschillende rotatiesnelheden berekenen en aantonen dat hoe dichter bij de solaire evenaar, hoe sneller de fotosfeerlaag zich beweegt. 1. Obervatie A Instrumenten - telescoop - volgsysteem - camera sony NEX-5 of ccd camera ASI - glazen of mylar zonnefilter voor telescoop en zoeker! B Internet (basis van dit verslag) - Dagelijks afbeeldingen halen van de Zon via een app of website Deze methode is ideaal als oefening vooraf C Data - Datum en uur in UT is een must (ontbreekt in dit verslag) - Breedte- en lengtegraad op Aarde van observatie - Namen en school/universiteit van de waarnemer 2. Metingen Zonnevlek tijd Lengte (SLong) Breedte (SLat) ,1 13, ,0 5, ,3 1, ,0 13, ,5 5, ,1 1, ,4 13, ,5 5, ,0 1,3 periode Afstand gemiddelde tot ,1 13, dag 19,5 5, ,2 1, tot ,7 13, dagen 36,5 5, ,3 1,26 tabel 1: Metingen met Helio Image Viewer. V. VERHOEVEN 1

2 afbeelding 1: Helio Image Viewer Zon op door SDO via SOHO website afbeelding 2: Helio Image Viewer Zon op door SDO via SOHO website afbeelding 3: Helio Image Viewer Zon op door SDO via SOHO website 3. Berekening km x dagen y km/dag 24u = y km/dag = z km/u gemiddelde = km/u formule 1: snelheden zonrotatie Indien er geen 24 uur zit tussen de waarnemingen, moet men rechtstreeks gaan rekenen in uren i.p.v. dagen. Aangezien het uur ongekend is, nemen we dit op in het verslag aan de hand van een foutmargeberekening. Hoe meer waarnemingen vergeleken worden, hoe kleiner de foutmarge. De omtrek van de Zon is km, maar om te zien hoeveel dagen (of uren) één rotatie in de huidige regio s duurt, moeten we de breedtegraadafstand per dag (of uur) gaan berekenen door van een volledig rotatie delen door de afgelegde afstand per tijdspanne. Mocht dat laatste in dagen gerekend zijn, moeten we de omzetting naar uren nog maken. De gemiddelde rotatie van de Zon volgens algemene bronnen is km/u. Een rotatie zit tussen 20 equatoriaal en 40 dagen polair (algemeen 25 tot 38 dagen) waardoor de snelheden liggen tussen en km/u. Omdat de zonnevlekactiviteiten zich concentreren rond de evenaarszone tussen 40 NB en 40 ZB, aangetoond door de gekende vlinderdiagram (zie afbeelding 4), kunnen we de minimumsnelheden moeilijk met vlekken gaan berekenen. V. VERHOEVEN 2

3 afbeelding 4: vlinderdiagram over de jaren heen met breedtegraadlocatie en daaronder aantal vlekken Zonnevlek 2057 = 34,7/2dagen Zonnevlek 2056 = 36,5/2dagen Zonnevlek 2059 = 36,3/2dagen = 20,75 dagen km = ,46 km/dag = 8.771,43 km/u 17,35 20,75 dagen = 19,73 dagen km = ,62 km/dag = 9.224,90 km/u 18,25 19,73 dagen = 19,83 dagen km = ,14 km/dag = 9.178,38 km/u 18,15 19,83 dagen 4. Foutmargereductie Wegens onbekende tijdstip per dag is een foutmargereductie belangrijk. Zonnevlek periode Afstand lengtegraad Gemiddelde NB tot ,6 13, ,0 5, ,1 1,20 tabel 2: minimum afstand V. VERHOEVEN 3

4 Zonnevlek 2057 = 21,69 dagen km = ,19 km/dag = 8.391,30 km/u 16,6 21,69 dagen Zonnevlek 2056 Zonnevlek 2059 Besluit 17 = 21,18 dagen km 21,18 dagen = ,56 km/dag = 8.593,37 km/u = 21,05 dagen km = ,25 km/dag = 8.646,43 km/u 17,1 21,05 dagen Na de berekeningen kan vastgesteld worden dat de foutmarge groter is wanneer men de exacte uren niet kent van observatie. Toch kan men concluderen bij de laatste berekening dat de snelheden toenemen op de fotosfeer naargelang men dichter bij de evenaar (breedtegraad 0 ) de vlekverplaatsing gaat berekenen. Bibliografie Peter Meadows, Helio v3.2, Helio Creator, Helio Viewer, Solar and Heliospheric Observatory (SOHO), Sunspots, National Aeronautics and Space Administration (NASA), Solar Physics, V. VERHOEVEN 4

5 Detail afbeeldingen 1-3 afbeelding 5: detail afbeelding 1 zonder vlekverwijzing V. VERHOEVEN 5

6 afbeelding 6: detail afbeelding 2 zonder vlekverwijzing V. VERHOEVEN 6

7 afbeelding 7: detail afbeelding 3 zonder vlekverwijzing V. VERHOEVEN 7

Zonnevlekken en breedtegraadsnelheden

Zonnevlekken en breedtegraadsnelheden Zonnevlekken en breedtegraadsnelheden Samenvatting (abstract) Aan de hand van observaties van zonnevlekken de verschillende rotatiesnelheden berekenen en aantonen dat hoe dichter bij de solaire evenaar,

Nadere informatie

> Schatting van de verplaatsingssnelheid

> Schatting van de verplaatsingssnelheid >>> Context De Meteosat satelliet De Meteosat satellieten zijn geostationaire satellieten, dat wil zeggen dat de bewegingsrichting gelijk is aan die van de Aarde en de rotatieperiode dezelfde is als die

Nadere informatie

Praktische Sterrenkunde

Praktische Sterrenkunde Praktische Sterrenkunde Vandaag 1. Verkenning van de sterrenhemel 21 september 2015 Korte introductie Praktische Sterrenkunde Verkenning van de sterrenhemel Coördinaten t.o.v. de waarnemer: azimuth en

Nadere informatie

Lagrange punten. Oberonseminarie 12/04/2003 Goethals Ivan

Lagrange punten. Oberonseminarie 12/04/2003 Goethals Ivan Lagrange punten Oberonseminarie 12/04/2003 Goethals Ivan Wat zijn Lagrange punten Neem twee grote roterende massa s (bvb. Aarde/zon). Men kan aantonen dat er vijf punten zijn waar een derde kleine massa

Nadere informatie

ALGEMEENHEDEN STRUCTUUR VAN DE ZON WAARNEMEN IN WIT LICHT EIGEN WAARNEMINGEN HUIDIGE ZONNEACTIVITEIT

ALGEMEENHEDEN STRUCTUUR VAN DE ZON WAARNEMEN IN WIT LICHT EIGEN WAARNEMINGEN HUIDIGE ZONNEACTIVITEIT 1 DE ZON ALGEMEENHEDEN STRUCTUUR VAN DE ZON WAARNEMEN IN WIT LICHT EIGEN WAARNEMINGEN HUIDIGE ZONNEACTIVITEIT 2 3 ALGEMEENHEDEN DE ZON Zon is een ster Bol met diameter van 1,4 miljoen km Ouderdom 4,5 miljard

Nadere informatie

Op ontdekking in het Maanland ENKELE NADER UITGEWERKTE WORKSHOPS

Op ontdekking in het Maanland ENKELE NADER UITGEWERKTE WORKSHOPS Op ontdekking in het Maanland ENKELE NADER UITGEWERKTE WORKSHOPS WORKSHOP: ALGEMENE OPPERVLAKTEVERKENNING VAN DE MAAN BENODIGDHEDEN Zowel een Dobson-telescoop als een kijker op montering zijn hiervoor

Nadere informatie

Zon, aarde en maan. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/87197

Zon, aarde en maan. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/87197 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 december 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/87197 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Het nieuwe zonnevlekkengetal

Het nieuwe zonnevlekkengetal Het nieuwe zonnevlekkengetal Een kleine samenvatting van een grote verandering VVS WG Zon / Grimbergen 4 Juni 2016 Jan Janssens De zonnevlekkencyclus H. Schwabe (1844) Het zonnevlekkengetal R. Wolf R =

Nadere informatie

6,9. Samenvatting door een scholier 1093 woorden 21 september keer beoordeeld. Aardrijkskunde HFD 1 1. Schaalniveaus

6,9. Samenvatting door een scholier 1093 woorden 21 september keer beoordeeld. Aardrijkskunde HFD 1 1. Schaalniveaus Samenvatting door een scholier 1093 woorden 21 september 2016 6,9 12 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde Wereldwijs HFD 1 1 Schaalniveaus Inzoomen: Dichter naar het aardoppervlak, details worden

Nadere informatie

2 3 4 5 6 7 8 9 10 12,999,976 km 9,136,765 km 1,276,765 km 499,892 km 245,066 km 112,907 km 36,765 km 24,159 km 7899 km 2408 km 76 km 12 14 16 3 6 11 1 12 7 1 2 5 4 3 9 10 8 18 20 21 22 23 24 25 26 28

Nadere informatie

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12,999,976 km 9,136,765 km 1,276,765 km 499,892 km 245,066 km 112,907 km 36,765 km 24,159 km 7899 km 2408 km 76 km 12 14 16 1 12 7 3 1 6 2 5 4 3 11 9 10 8 18 20 21 22 23 24 26 28 30

Nadere informatie

voorbeeld Zonnewagen Aantekeningen voor de leerkracht

voorbeeld Zonnewagen Aantekeningen voor de leerkracht Wetenschap Energie omzetting Energie overbrenging Krachten en beweging Wetenschappelijk onderzoek Design en technologie Verbeteringen door technisch design Onderdelen aan elkaar monteren Evalueren Mechanismen

Nadere informatie

Module D: Wie was waar op het moment van de moord?

Module D: Wie was waar op het moment van de moord? Module D: Wie was waar op het moment van de moord? Situatieschets Bij het onderzoek door de politie is gebleken dat Rachid om 24.00 uur de politie heeft gebeld met de mededeling dat hij het dode lichaam

Nadere informatie

BOEING 777 VERSUS F-16

BOEING 777 VERSUS F-16 BOEING 777 VERSUS F-16 De moderne passagiersvliegtuigen halen gemiddelde snelheden van rond de 1000 km/uur. Militaire vliegtuigen vliegen nog veel sneller. Een aantal van deze vliegtuigen, zoals bijvoorbeeld

Nadere informatie

Cartografische oefeningen

Cartografische oefeningen Cartografische oefeningen Stad OCMW V.U.: welzijnshuis Sint-Niklaas naam achternaam Abingdonstraat 99 9100 Sint-Niklaas Stedelijke Musea Sint-Niklaas 1. Meting met het gps-toestel satelliet gps-scherm

Nadere informatie

BEWEGING HAVO. Raaklijnmethode Hokjesmethode

BEWEGING HAVO. Raaklijnmethode Hokjesmethode BEWEGING HAVO Foton is een opgavenverzameling voor het nieuwe eindexamenprogramma natuurkunde. Foton is te downloaden via natuurkundeuitgelegd.nl/foton Uitwerkingen van alle opgaven staan op natuurkundeuitgelegd.nl/uitwerkingen

Nadere informatie

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 2 12,999,976 km 9,136,765 km 1,276,765 km 499,892 km 245,066 km 112,907 km 36,765 km 24,159 km 7899 km 2408 km 76 km 12 14 16 3 6 11 1 12 7 1 2 5 4 3 9 10 8 18 20 21 22 23 24 25 26

Nadere informatie

BARCODE SCANNERS EN CMOS/CCD-SCANNERS

BARCODE SCANNERS EN CMOS/CCD-SCANNERS DEPTH OF FIELD (SCHERPTEDIEPTE) BIJ BARCODE SCANNERS EN CMOS/CCD-SCANNERS WAT IS DEPTH OF FIELD? (DOF) beter bekend als scherptediepte verwijst naar het gebied van aanvaardbare scherpte dat zich uitstrekt

Nadere informatie

Veranderingen Antwoorden

Veranderingen Antwoorden Veranderingen Antwoorden Paragraaf 4 Opg. 1 5 Opg. Relax 400 van 100 naar 400 is 6 maal 50 min. erbij. Dus ook 6 maal 5,- optellen bij 14,50 en dat wordt 44,50 Relax 1500 van 100 naar 1500 is 8 maal 50

Nadere informatie

HOE VIND JE EXOPLANETEN?

HOE VIND JE EXOPLANETEN? LESBRIEF GEEF STERRENKUNDE DE RUIMTE! ZOEKTOCHT EXOPLANETEN Deze NOVAlab-oefening gaat over een van de manieren om planeten buiten ons zonnestelsel op te sporen. De oefening is geschikt voor de bovenbouw

Nadere informatie

Sterrenkunde Praktikum 1 Fouten en fitten

Sterrenkunde Praktikum 1 Fouten en fitten Sterrenkunde Praktikum 1 Fouten en fitten Paul van der Werf 12 februari 2008 1 Inleiding In de sterrenkunde werken we vaak met zwakke signalen, of met grote hoeveelheden metingen van verschillende nauwkeurigheid.

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-KB

Correctievoorschrift VMBO-KB Correctievoorschrift VMBO-KB 011 tijdvak 1 wiskunde CSE KB Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2012

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2012 Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 202 tijdvak 2 wiskunde CSE GL en TL Het correctievoorschrift bestaat uit: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden

Nadere informatie

Cartografische oefeningen antwoorden voor de leerkracht

Cartografische oefeningen antwoorden voor de leerkracht Cartografische oefeningen antwoorden voor de leerkracht Stad OCMW V.U.: welzijnshuis Sint-Niklaas naam achternaam Abingdonstraat 99 9100 Sint-Niklaas Stedelijke Musea Sint-Niklaas 1 Meting met het gps-toestel

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde B1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. wiskunde B1 (nieuwe stijl) wiskunde B1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 2 juni 1.0 16.0 uur 20 04 Voor dit examen zijn maximaal 87 punten te behalen; het examen bestaat uit 18

Nadere informatie

KENMERKENDE CIJFERS EN BENADERINGSREGELS

KENMERKENDE CIJFERS EN BENADERINGSREGELS Correctiesleutel 2.06-2.07 KENMERKENDE CIJFERS EN BENADERINGSREGELS 1 Geef telkens telkens het kenmerkend deel, het aantal kenmerkende cijfers en de meetnauwkeurigheid. [De volgorde van opgaven en oplossingen

Nadere informatie

REKENTECHNIEKEN - OPLOSSINGEN

REKENTECHNIEKEN - OPLOSSINGEN REKENTECHNIEKEN - OPLOSSINGEN 1] 3,52 m + 13,6 cm =? 3,52 m 3,52 m - 2 13,6 cm 0,136 m - 3 3,656 m eindresultaat 3,66 m 2 cijfers na komma en afronden naar boven 3,52 m 352 cm - 0 13,6 cm 13,6 cm - 1 365,6

Nadere informatie

Verslag practicum vaste-stoffysica: De karakteristieken van een H-α zonnefilter

Verslag practicum vaste-stoffysica: De karakteristieken van een H-α zonnefilter Verslag practicum vaste-stoffysica: De karakteristieken van een H-α zonnefilter Alexander Steen Terje Hansen Frederik Wauters Hendrik Van de Moortele 1 ste licentie natuurkunde 1 1. Inleiding We willen

Nadere informatie

Het waarnemen van de Zon Jan Janssens 06 mei 2009

Het waarnemen van de Zon Jan Janssens 06 mei 2009 VSW MIRACursus Praktische sterrenkunde Het waarnemen van de Zon Jan Janssens 06 mei 2009 Visuele zonnewaarnemingen Waarmee de zon observeren? Telescopen Elke telescoop is geschikt Andere waarnemingsobjecten

Nadere informatie

BOEING 777 VERSUS F-16

BOEING 777 VERSUS F-16 BOEING 777 VERSUS F-16 De moderne passagiersvliegtuigen halen gemiddelde snelheden van rond de 1000 km/uur. Militaire vliegtuigen vliegen nog veel sneller. Een aantal van deze vliegtuigen, zoals bijvoorbeeld

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF V.V.S. WERKGROEP ZON

NIEUWSBRIEF V.V.S. WERKGROEP ZON NIEUWSBRIEF V.V.S. WERKGROEP ZON Waarnemingsresultaten en nieuws voor zonnewaarnemers Jaargang : 22 Nummer: 253 Maart 17 Franky Dubois Poelkapellestraat 57 Langemark 9 Web site: http://www.bso.vvs.be/

Nadere informatie

De tijd vliegt! Naam: Klas: School: Datum:

De tijd vliegt! Naam: Klas: School: Datum: De tijd vliegt! Naam: Klas: School: Datum: 1 Activeer Maten mensen uit oude culturen de tijd? Deden ze dat net als wij? Waar moet men rekening mee houden om zo nauwkeurig mogelijk de tijd te meten? Onderzoek

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B1 vwo 2004-II

Eindexamen wiskunde B1 vwo 2004-II Brandstofverbruik Een schip maakt een tocht over een rivier van P naar Q en terug. De afstand tussen P en Q is 42 km. Van P naar Q vaart het schip tegen de stroom in (stroomopwaarts); op de terugreis vaart

Nadere informatie

Sextant navigatie Sven De Deyne 19 okt 2017

Sextant navigatie Sven De Deyne 19 okt 2017 Sextant navigatie Sven De Deyne 19 okt 2017 Vanwaar de naam... sextant bestaat uit een stuk cirkelboog van 60... of één zesde van een cirkel... één zesde in latijn is sextans... Wat is een sextant? Optisch

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Spiraalstelsels Het heelal wordt bevolkt door sterrenstelsels die elk uit miljarden sterren bestaan. Er zijn verschillende soorten sterrenstelsels. In het huidige heelal zien we

Nadere informatie

Ten noorden van de evenaar ligt het noordelijk halfrond. Ten zuiden daarvan het zuidelijk halfrond.

Ten noorden van de evenaar ligt het noordelijk halfrond. Ten zuiden daarvan het zuidelijk halfrond. Rekenen aan de aarde Introductie Bij het vak aardrijkskunde wordt de aarde bestudeerd. De aarde is een bol. Om te bepalen waar je je op deze bol bevindt zijn denkbeeldige lijnen over de aarde getrokken,

Nadere informatie

Samenvatting snelheden en 6.1 6.3

Samenvatting snelheden en 6.1 6.3 Samenvatting snelheden en 6.1 6.3 Boekje snelheden en bewegen Een beweging kan je op verschillende manieren vastleggen: Fotograferen met tussenpozen, elke foto is een gedeelte van een beweging Stroboscopische

Nadere informatie

Theorie windmodellen 15.1

Theorie windmodellen 15.1 Theorie windmodellen 15.1 15 THEORIE WINDMODELLEN 15.1 Inleiding Doordat er drukverschillen zijn in de atmosfeer waait er wind. Tengevolge van horizontale drukverschillen zal een luchtbeweging willen ontstaan

Nadere informatie

13.1 De tweede afgeleide [1]

13.1 De tweede afgeleide [1] 13.1 De tweede afgeleide [1] De functie is afnemend dalend tot het lokale minimum; Vanaf het lokale minimum tot punt A is de functie toenemend stijgend; Vanaf punt A tot het lokale maimum is de functie

Nadere informatie

Inleiding tot de natuurkunde

Inleiding tot de natuurkunde OBC Inleiding tot de Natuurkunde 01-08-2010 W.Tomassen Pagina 1 Hoofdstuk 1 : Hoe haal ik hoge cijfers. 1. Maak van elke paragraaf een samenvatting. (Titels, vet/schuin gedrukte tekst, opsommingen en plaatsjes.)

Nadere informatie

Op zoek naar het zonnemaximum

Op zoek naar het zonnemaximum 2011 05 2011 06 2011 07 2011 08 2011 09 2011 10 2011 11 2011 12 2012 01 2012 02 2012 03 2012 04 2012 05 2012 06 2012 07 2012 08 2012 09 2012 10 2012 11 2012 12 2013 01 2013 02 2013 03 2013 04 2013 05 2013

Nadere informatie

Prak%sche Sterrenkunde

Prak%sche Sterrenkunde Prak%sche Sterrenkunde Welkom! Docent: Ignas Snellen Assistent: Steven Cuylle, Edwin van der Helm Vandaag: - Wat is prak%sche Sterrenkunde? - Hemelmechanika 1) Beweging van de Aarde om haar as en om de

Nadere informatie

Maar het leidde ook tot een uitkomst die essentieel is in mijn werkstuk van een Stabiel Heelal.

Maar het leidde ook tot een uitkomst die essentieel is in mijn werkstuk van een Stabiel Heelal. -09-5 Bijlage voor Stabiel Heelal. --------------------------------------- In deze bijlage wordt onderzocht hoe in mijn visie materie, ruimte en energie zich tot elkaar verhouden. Op zichzelf was de fascinatie

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde B1. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur

Examen VWO. wiskunde B1. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur Examen VWO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur wiskunde B1 Dit examen bestaat uit 19 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 81 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met

Nadere informatie

Practicum HAS Den Bosch

Practicum HAS Den Bosch Practicum HAS Den Bosch Figuur 1: 3 type panelen geinstalleerd bij de HAS In dit practicum wordt gekeken naar de zonnepanelen die op het dak van HAS Den Bosch zijn geplaatst. Op de foto hierboven zien

Nadere informatie

PLANETENSTELSELS IN ONZE MELKWEG. Opgaven

PLANETENSTELSELS IN ONZE MELKWEG. Opgaven VOLKSSTERRENWACHT BEISBROEK VZW Zeeweg 96, 8200 Brugge - Tel. 050 39 05 66 www.beisbroek.be - E-mail: info@beisbroek.be PLANETENSTELSELS IN ONZE MELKWEG Opgaven Frank Tamsin en Jelle Dhaene De ster HR

Nadere informatie

Bonus opgave - Uitwerking

Bonus opgave - Uitwerking Mathrace voorjaar 2015 Bonus opgave - Uitwerking Schematisch kunnen we de situatie als volgt weergeven: is dus het stukje vanaf de kubus tot het raam, en y het stuk vanaf de kubus tot aan de plek waar

Nadere informatie

Examen HAVO 2012. wiskunde B. tijdvak 1 donderdag 24 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO 2012. wiskunde B. tijdvak 1 donderdag 24 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2012 tijdvak 1 donderdag 24 mei 13.30-16.30 uur wiskunde B Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 19 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 80 punten te behalen. Voor

Nadere informatie

FREELANCE MARKT INDEX

FREELANCE MARKT INDEX FREELANCE MARKT INDEX PROGNOSE: KWARTAAL 2 VAN 2018 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE 2 OVER DE FREELANCE MARKT INDEX 3 FREELANCE MARKT INDEX 4 ONDERZOEKSRESULTATEN ENQUÊTE 7 INTERPRETATIE 8 OVER FREELANCE.NL

Nadere informatie

Opslag van zonne-energie voor particulieren

Opslag van zonne-energie voor particulieren Opslag van zonne-energie voor particulieren Geert Derks en Wouter Marijne Sint Oelbertgymnasium Oosterhout I: http://pwsna.wordpress.com/ Opslag van zonne-energie voor particulieren 4 INHOUDSOPGAVE Voorwoord

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. 1 maximumscore 3 Er zijn 7 gouden medailles in Dit is 44(%) (of 43,8(%) of 43,75(%)) 1

Vraag Antwoord Scores. 1 maximumscore 3 Er zijn 7 gouden medailles in Dit is 44(%) (of 43,8(%) of 43,75(%)) 1 VMBO KB 011-I Vraag Antwoord Scores Olympische medailles 1 maximumscore 3 Er zijn 7 gouden medailles in 008 1 7 16 100 1 Dit is 44(%) ( 43,8(%) 43,75(%)) 1 maximumscore 3 In 000 behaalde Nederland op ongeveer

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 00 tijdvak wiskunde CSE GL en TL Het correctievoorschrift bestaat uit: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden

Nadere informatie

Ruimteweer: de impact van zonnestormen op aarde

Ruimteweer: de impact van zonnestormen op aarde Ruimteweer: de impact van zonnestormen op aarde Cis Verbeeck Koninklijke Sterrenwacht van België Open Deur Dagen Koninklijke Sterrenwacht van België, 11-12 oktober 2014 Feb 08, 2008 Space Weather: international

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B1 vwo 2007-II

Eindexamen wiskunde B1 vwo 2007-II Bier tappen Rob neemt elke vrijdagmiddag, voor hij naar huis gaat, één glas bier in zijn stamcafé. Dan kiest hij óf een glas witbier óf een glas pils. Omdat hij moeilijk kan kiezen, gooit hij met twee

Nadere informatie

PROJECT 1: Kinematics of a four-bar mechanism

PROJECT 1: Kinematics of a four-bar mechanism KINEMATICA EN DYNAMICA VAN MECHANISMEN PROJECT 1: Kinematics of a four-bar mechanism Lien De Dijn en Celine Carbonez 3 e bachelor in de Ingenieurswetenschappen: Werktuigkunde-Elektrotechniek Prof. Dr.

Nadere informatie

ZONNELOPER N N WWW.EU-UNAWE.ORG/NL WWW.ASTRONOMIE.NL 52 NL. 90 NOORDPOOL maart. juni juli. aug. sept. okt. mei. april. feb

ZONNELOPER N N WWW.EU-UNAWE.ORG/NL WWW.ASTRONOMIE.NL 52 NL. 90 NOORDPOOL maart. juni juli. aug. sept. okt. mei. april. feb 40 N VALAB N ZONNELOPER NW NO STAND VAN DE ZON IN GRADEN BOVEN DE HORIZON 10 20 W O 30 50 60 ZW ZO 70 Z 52 NL BREEDTEGRAAD 80 70 60 50 40 30 20 10 0 EVENAAR KALENDER NE zomerzonnewende mei april juni juli

Nadere informatie

wiskunde A vwo 2018-I

wiskunde A vwo 2018-I wiskunde A vwo 208-I vraag Antwoord Scores Windenergie maximumscore 5 Het aflezen van twee punten, bijvoorbeeld (0,8) en (2,8) De richtingscoëfficiënt is 8 8 = 0,83... 2 0 De formule kz = 0,83... t+ 8

Nadere informatie

Uitwerkingen oefeningen hoofdstuk 3

Uitwerkingen oefeningen hoofdstuk 3 Uitwerkingen oefeningen hoofdstuk 3 3.4.1 Basis Tijd meten 1 Juli heeft 31 dagen. Wanneer 25 juli op zaterdag valt, valt 31 juli dus op een vrijdag. Augustus heeft ook 31 dagen. 1 augustus valt dus op

Nadere informatie

Tentamen Inleiding Astrofysica 19 December 2016,

Tentamen Inleiding Astrofysica 19 December 2016, Tentamen Inleiding Astrofysica 19 December 2016, 14.00-17.00 Let op lees onderstaande goed door! *) Dit tentamen omvat 4 opdrachten. De eerste opdracht bestaat uit tien individuele kennisvragen. Deze vragen

Nadere informatie

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen 1 2 3 4 REKENEN Boek 8a: Blok 1 - week 1 Oriëntatie - uitspreken en schrijven van getallen rond 1 miljoen - introductie miljard - helen uit een breuk halen 5/4 = -

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2013

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2013 Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 wiskunde CSE GL en TL Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2016

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2016 Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2016 tijdvak 1 wiskunde CSE GL en TL Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5

Nadere informatie

ERATOSTHENES EXPERIMENT LEERKRACHTENHANDLEIDING

ERATOSTHENES EXPERIMENT LEERKRACHTENHANDLEIDING ERATOSTHENES EXPERIMENT LEERKRACHTENHANDLEIDING INLEIDING Reeds in de derde eeuw voor Christus bepaalde de Griek Eratosthenes de omtrek van de aarde, zonder Egypte te verlaten. Zijn schatting werd voor

Nadere informatie

Voor de beoordeling zijn de volgende passages van de artikelen 41, 41a en 42 van het Eindexamenbesluit van belang:

Voor de beoordeling zijn de volgende passages van de artikelen 41, 41a en 42 van het Eindexamenbesluit van belang: wiskunde B Correctievoorschrift VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs 5 Tijdvak Het correctievoorschrift bestaat uit: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel

Nadere informatie

Onderzoek 46: De temperatuur van een lijk

Onderzoek 46: De temperatuur van een lijk Onderzoek 46: De temperatuur van een lijk 1. Onderzoeksvraag Het lijk van Prins Carnaval is gevonden om 12u15. Er zijn 3 verdachten onze kant opgestuurd om te onderzoeken. Hun alibi's zijn bekend, maar

Nadere informatie

REKENEN Hfst 1-3 PROCENTEN. Procenten betekent per honderd.

REKENEN Hfst 1-3 PROCENTEN. Procenten betekent per honderd. REKENEN Hfst 1-3 PROCENTEN Procenten betekent per honderd. Percentage Groeifactor 1% 1/100 0,01 2% 2/100 0,02 10% 10/100 0,10 99% 99/100 0,99 104% 104/100 1,04 150% 150/100 1,50 Rekenen met procenten:

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2012

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2012 Correctievoorschrift VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 2 wiskunde CSE GL en TL Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correctievoorschrift VWO 200 tijdvak tevens oud programma wiskunde C wiskunde A Het correctievoorschrift bestaat uit: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-KB 2005

Correctievoorschrift VMBO-KB 2005 Correctievoorschrift VMBO-KB 2005 tijdvak 2 WISKUNDE CSE KB Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 1 REGELS VOOR

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde Remote Sensing

Samenvatting Aardrijkskunde Remote Sensing Samenvatting Aardrijkskunde Remote Sensing Samenvatting door een scholier 1861 woorden 28 juni 2005 6,9 111 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde Combinatiebeeld: door beelden met echte kleuren samen te voegen

Nadere informatie

Wat vliegroutes van meervleermuizen ons kunnen vertellen

Wat vliegroutes van meervleermuizen ons kunnen vertellen Wat vliegroutes van meervleermuizen ons kunnen vertellen A-J Haarsma Alterra/ Radboud Univ. Nijmegen ahaarsma @dds.nl Wetgeving: Europese habitat richtlijn (vormt basis voor nationale wetgeving) Verblijven

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2014

Correctievoorschrift VWO 2014 Correctievoorschrift VWO 204 tijdvak 2 wiskunde C (pilot) Het correctievoorschrift bestaat uit: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores

Nadere informatie

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen HAV 2018 tijdvak 1 donderdag 24 mei 13.30-16.30 uur wiskunde B Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Dit

Nadere informatie

Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 20 mei uur

Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 20 mei uur Wiskunde B (oude stijl) Examen HAV Hoger Algemeen Voortgezet nderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 0 mei 13.30 16.30 uur 0 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het examen bestaat uit 0 vragen. Voor

Nadere informatie

Tips en achtergrondinformatie voor ruimtevaart/sterrenkunde in de klas

Tips en achtergrondinformatie voor ruimtevaart/sterrenkunde in de klas Tips en achtergrondinformatie voor ruimtevaart/sterrenkunde in de klas Bron: Soho, ESA en NASA Workshopdag over de Zon 27 januari 2010 science center NEMO 1 Licht en Schaduw Rekenen met licht en schaduw

Nadere informatie

Samenvatting Natuurkunde H3 Beweging

Samenvatting Natuurkunde H3 Beweging Samenvatting Natuurkunde H3 Beweging Samenvatting door Marith 737 woorden 21 november 2016 2,7 2 keer beoordeeld Vak Methode Natuurkunde Nova Samenvatting H3 Beweging Klas 3 Inhoud Paragraaf 1 3 Paragraaf

Nadere informatie

Eindexamen havo wiskunde B I

Eindexamen havo wiskunde B I Vliegende parkieten De wetenschapper Vance Tucker heeft onderzocht hoeveel energie een parkiet verbruikt bij het vliegen met verschillende snelheden. Uit zijn onderzoek blijkt dat de hoeveelheid energie

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-KB 2017

Correctievoorschrift VMBO-KB 2017 Correctievoorschrift VMBO-KB 2017 tijdvak 2 wiskunde CSE KB Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Aanleveren

Nadere informatie

Theorie: Snelheid (Herhaling klas 2)

Theorie: Snelheid (Herhaling klas 2) Theorie: Snelheid (Herhaling klas 2) Snelheid en gemiddelde snelheid Met de grootheid snelheid geef je aan welke afstand een voorwerp in een bepaalde tijd aflegt. Over een langere periode is de snelheid

Nadere informatie

Werkblad 33A. lengte. 1 Welke auto past in de garage? Auto b. Auto d. 185 cm. 199 cm Auto c. Auto a. 2,2 m 225 cm. 160 cm. 209 cm.

Werkblad 33A. lengte. 1 Welke auto past in de garage? Auto b. Auto d. 185 cm. 199 cm Auto c. Auto a. 2,2 m 225 cm. 160 cm. 209 cm. lengte Werkblad 33A 1 Welke auto past in de garage? Auto b Auto d Auto a 199 cm Auto c 185 cm 2,2 m 225 cm 155 cm 209 cm 160 cm Antwoord: Auto.. c 1,5 m 145 cm 140 cm 2 Hoeveel meter zijn de wandelingen

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-KB

Correctievoorschrift VMBO-KB Correctievoorschrift VMBO-KB 2011 tijdvak 2 wiskunde CSE KB Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores : = 0, Het antwoord: 66(%) (of 65,5) 1. Maken en invullen van een verhoudingstabel 1

Vraag Antwoord Scores : = 0, Het antwoord: 66(%) (of 65,5) 1. Maken en invullen van een verhoudingstabel 1 VMBO GL/TL 202-II Vraag Antwoord Scores Eendjes maximumscore 2 9 000 : 29 000 = 0,655 Het antwoord: 66(%) ( 65,5) Maken en invullen van een verhoudingstabel aantal eendjes 29 000 9 000 percentage 00 0,0034

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 13.30 16.30 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 13.30 16.30 uur wiskunde B Eamen VW Voorbereidend Wetenschappelijk nderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 3.30 6.30 uur 20 05 Voor dit eamen zijn maimaal 86 punten te behalen; het eamen bestaat uit 9 vragen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Examen HAVO. Wiskunde B1,2 (nieuwe stijl)

Examen HAVO. Wiskunde B1,2 (nieuwe stijl) Wiskunde B1, (nieuwe stijl) Examen HV Hoger lgemeen Voortgezet nderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 0 mei 13.30 1.30 uur 0 03 Voor dit examen zijn maximaal 8 punten te behalen; het examen bestaat uit 19 vragen.

Nadere informatie

Mooie opgaven met mooie contexten. Maar je moet het wel snappen. Standaard aanpak van bekende opgaven werkt hier niet. Je moet de aanpak wel zien.

Mooie opgaven met mooie contexten. Maar je moet het wel snappen. Standaard aanpak van bekende opgaven werkt hier niet. Je moet de aanpak wel zien. Verslag examenbespreking pilot-examen VWO 2014 (eerste tijdvak) Utrecht, 20 mei 2014 Eerste resultaten: Totaal 36 kandidaten. Gemiddeld 39,7 punten. Algemene opmerkingen: Slechts twee leerlingen van te

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-KB 2012

Correctievoorschrift VMBO-KB 2012 Correctievoorschrift VMBO-KB 0 tijdvak wiskunde CSE KB Het correctievoorschrift bestaat uit: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels

Nadere informatie

Het onderzoek van de trillingen

Het onderzoek van de trillingen Z-511-515-hel 13-10-2006 09:53 Pagina 511 De toekomst van de helio- en asteroseismologie Het inwendige van de zon ondergaat trillingen van zeer uiteenlopende aard die door turbulente convectie worden opgewekt,

Nadere informatie

Het Seyfert sterrenstelsel NGC Hugo Van den Broeck

Het Seyfert sterrenstelsel NGC Hugo Van den Broeck Het Seyfert sterrenstelsel NGC 1068. Hugo Van den Broeck De Amerikaanse astronoom Carl Keenan Seyfert onderzocht in 1943 de kern van een aantal speciale sterrenstelsels. Hij vond dat de kern van een zeer

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Formules en grafieken

Hoofdstuk 1 - Formules en grafieken Voprkennis aantal minuten 0 1 2 3 4 5 6 aantal graden Celsius 20 28 36 44 52 60 68 V_y V_y toename +8 +8 +8 +8 +8 +8 b Bij deze tabel hoort een lineaire formule want de toename in de onderste rij van de

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2001-II

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2001-II Eindexamen natuurkunde - havo 00-II 4 Antwoordmodel Opgave Fietsdynamo uitkomst: f = 49 Hz (met een marge van Hz) Twee perioden duren 47 6 = 4 ms; voor één periode geldt: T = Dus f = = = 49 Hz. - T 0,5

Nadere informatie

Hoe kan het dat we zover in de ruimte kunnen kijken en blijkbaar in ons eigen zonnestelsel nog zaken missen

Hoe kan het dat we zover in de ruimte kunnen kijken en blijkbaar in ons eigen zonnestelsel nog zaken missen Hoe kan het dat we zover in de ruimte kunnen kijken en blijkbaar in ons eigen zonnestelsel nog zaken missen Hypothese Planeet 9 (P9) Beeld van het zonnestelsel (afb. 01,02) Veel van de objecten waarover

Nadere informatie

Examen Kansrekening en Wiskundige Statistiek: oplossingen

Examen Kansrekening en Wiskundige Statistiek: oplossingen Examen Kansrekening en Wiskundige Statistiek: oplossingen S. Vansteelandt Academiejaar 006-007 1. Een team van onderzoekers wil nagaan of een bepaald geneesmiddel Triptan meer effectief is dan aspirine

Nadere informatie

Pixels Het verschil tussen pixels en pixels!

Pixels Het verschil tussen pixels en pixels! Pixels Het verschil tussen pixels en pixels! Er zijn verschillende camera soorten, met verschillende aantal megapixels, maar ook met verschillende verhoudingen van sensor, zoals 3:2 en 4:3. Dit zijn de

Nadere informatie

Legplan plat dak. Bepaal zelf uw indeling met Solar Frontier zonnepanelen

Legplan plat dak. Bepaal zelf uw indeling met Solar Frontier zonnepanelen Legplan plat dak Bepaal zelf uw indeling met Solar Frontier zonnepanelen Stappenplan: Maken van legplan voor platte daken, hoeveel Solar Frontier panelen kunt u plaatsen? Stap 1: Horizontaal of verticaal?

Nadere informatie

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer DE BAAN VAN DE ZON Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO 2 -zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Docentencursus relativiteitstheorie

Docentencursus relativiteitstheorie Docentencursus relativiteitstheorie Opgaven bijeenkomst 2, "Rekenen en tekenen" 8 september 203 De opgaven die met een "L" zijn aangegeven, zijn op leerlingenniveau dit zijn dus opgaven die in de les of

Nadere informatie

Praktische opdracht ANW De zon en ons klimaat

Praktische opdracht ANW De zon en ons klimaat Praktische opdracht ANW De zon en ons klimaat Praktische-opdracht door een scholier 1741 woorden 17 februari 2006 5,5 17 keer beoordeeld Vak ANW Inhoudsopgave Inleiding Wat is een zonnevlek? Hoe kun je

Nadere informatie

Reis door het zonnestelsel

Reis door het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel GROEP 7-8 61 70 minuten 1, 23, 32 en 46 De leerling: weet dat de afstanden tussen de planeten heel groot zijn kan zich een voorstelling maken van de afstand van de aarde tot

Nadere informatie

Waarnemingen ZOMER WINTER

Waarnemingen ZOMER WINTER De aardrevolutie Waarnemingen ZOMER WINTER Waarnemingen WINTER : In de winter komt de zon lager boven de horizon dan in de zomer De baan die de zon in de winter boven de horizon beschrijft is korter dan

Nadere informatie

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Antwoorden Samengesteld door: visign@hetnet.nl Datum: dinsdag 31 januari 2017 Tijd: 11:02 Samenstelling: Geowijzer Vraag: 3, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 11, 12, 12, 13, 13, 14, 14, 15,

Nadere informatie