Attached feliciteert KLM met haar 90 e verjaardag. Graag brengen we een toast uit op nog eens 90 jaar vol inspiratie in welke taal dan ook!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Attached feliciteert KLM met haar 90 e verjaardag. Graag brengen we een toast uit op nog eens 90 jaar vol inspiratie in welke taal dan ook!"

Transcriptie

1

2 阿 泰 奇 德 (Attached) 热 烈 祝 贺 荷 航 成 立 90 周 年 无 论 您 使 用 何 种 语 言, 都 请 举 杯, 为 荷 航 下 一 个 令 人 振 奋 的 90 年 祝 福! Attached félicite KLM pour son 90 ème anniversaire. Nous serions heureux de porter un toast aux prochaines 90 années d inspiration dans toutes les langues! «Attached» поздравляет KLM с 90-летием. Мы хотели бы предложить тост за следующие 90 лет вдохновения на всех языках! Attached congratulates KLM on its 90th anniversary. Here s to another 90 years full of inspiration in every possible language! Attached feliciteert KLM met haar 90 e verjaardag. Graag brengen we een toast uit op nog eens 90 jaar vol inspiratie in welke taal dan ook! Attached is officieel gecertificeerd volgens de NEN-EN norm voor vertaalbureaus V E R T A L I N G E N C O P Y W R I T I N G C O R R E C T I E R E D A C T I E +31 (0)

3 COLOFON is een initiatief en speciale uitgave van Holland Airports & Vliegtuigpassagiers ter gelegenheid van het jubileumjaar KLM 90 jaar en 25 jaar Holland Airports & Vliegtuigpassagiers in samenwerking met VDM Projects Bijzonder dank aan: Redactieadviesraad. Sponsors en adverteerders die deze uitgave, ondanks de moeilijke tijd, mede hebben mogelijk gemaakt. Secretariaat: Herfst NR Dronten T M Directeur/Uitgever Peter Van den Berg E. Hoofdredacteur Arjen van der Meij Eindredacteur Cor Nijmeijer Medewerkers Anne Vennema Dirk Bosman Ria Besseling Leo Pool Anne van der Kruk Peter Klarenbeek Vormgeving/fotografie Zahara Design Nick Groenewold T: E: Drukwerkadviseur Gregor van den Berg I 90 jaar KLM 25 jaar Holland Airports & Vliegtuigpassagiers In het jubileumjaar van de KLM en Holland Airports & Vliegtuigpassagiers wil ik de medewerkers en alle betrokkenen bedanken voor hun inzet en visie in de afgelopen jaren in het algemeen en bij deze speciale uitgave in het bijzonder. Ik wens U een duurzame toekomst. Bij de complete totstandkoming van deze uitgave hebben wij uiteraard waar mogelijk duurzaamheid laten prevaleren. Deze speciale uitgave Duurzame Luchtvaart is grotendeels samengesteld in het jaar dat KLM het 90-jarig bestaan vierde. In de redactionele artikelen en advertenties wordt veelal gerefereerd aan dat feit. Peter Van den Berg, directeur/uitgever Holland Airports Deze speciale uitgave is onafhankelijk ontwikkeld, geproduceerd en uitgegeven door Holland Airports & Vliegtuigpassagiers. alle rechten zijn gereserveerd door Holland Airports & Vliegtuigpassagiers Hoevelaken/Schiphol/Juni/Juli 2010.

4 In dit jubileumjaar van KLM onze nationale luchtvaartmaatschappij bestaat immers 90 jaar komen wij wederom met een speciale uitgave voor deze jubilaris. Net als vijf jaar geleden vroegen wij hiervoor de support van KLM, met name van CEO Peter Hartman. Hij gaf aan dat KLM sympathie heeft voor ons initiatief maar niet zal meewerken aan het boek. De huidige moeilijke tijd dwingt ons om ons op hoofdzaken te concentreren en volledig met de bedrijfsvoering bezig te zijn. Uiteraard hebben wij begrip voor dit argument. Voor ons echter geen reden om deze uitgave niet te realiseren. Integendeel. Nu is de tijd om te laten zien dat, ook in zwaar weer, KLM een vechter is die altijd naar oplossingen zoekt en deze ook meestal vindt. Wij willen u derhalve kennis laten nemen van de vele initiatieven die er ontwikkeld zijn en worden, om KLM / Air France als onderdeel van Sky Team ook in de verre toekomst een recht van bestaan te garanderen. 2

5 DDuurzaam, innovatief, maatschappelijk verantwoord ondernemen en het nieuwe werken zijn allemaal objectieven hoe in Nederland, maar uiteraard ook in een groot deel van de rest van de wereld, gedacht wordt door het bedrijfsleven anno Hierbij loopt de luchtvaartindustrie vaak voorop en in ons land is dit uiteraard KLM. We mogen gerust stellen dat KLM een koploper is. Of het nu gaat om een proefvlucht met biokerosine, of hoe snel een einde gemaakt kan worden aan het lange inchecken, KLM wil de eerste zijn die met de juiste en duurzaamste oplossingen komt. Een streven dat door de rest van het land als een geweldige stimulans wordt gezien. mainport innovation fund Opvallend. In een tijd van crisis, waar overal bezuinigd moet worden, is het juist KLM die met anderen initiatieven ontwikkelt om jonge innovatieve Nederlandse technostarters te stimuleren om duurzame innovaties te ontwikkelen voor de luchtvaartbranche. Samen met Schiphol Group, TU Delft en Rabobank, met ondersteuning van de overheid via de zogenaamde Technopartner regeling, heeft KLM het Mainport Innovation Fund opgericht. Kansrijke Nederlandse startende ondernemers die een innovatief product, technologie of proces aanbieden, passend binnen luchtvaartgerelateerde thema s, kunnen een beroep doen op dit stimuleringsfonds. Het eerste fonds dat zich direct op de luchtvaartsector richt. Uniek voor Nederland. meedenken En meedoen Maar ook vele andere partners of relaties van KLM focussen zich er op om waar mogelijk innovatieve oplossingen aan te dragen om uiteindelijk het totale kostenplaatje van onze nationale aan gedaan om zo CO2-neutraal mogelijk te bouwen en werken. Uiteindelijk komt dit ook het individu op de werkplek zelf ten goede. Wat vijf jaar geleden nog onmogelijk leek wordt nu door velen als normaal aanvaard. Maar vandaag houdt het niet op. De komende jaren zal blijken dat er steeds opnieuw vernieuwingen zullen plaatsvinden die nog meer recht doen aan ons toch broze milieu. duurzame initiatieven Kort geleden lanceerde Schiphol een nieuw initiatief: the- GROUNDS. thegrounds is het platform en de proeftuin van Amsterdam Airport Schiphol waar gerenommeerde bedrijven en kennisinstellingen gezamenlijk innovatieve toepassingen ontwikkelen voor een duurzame luchthaven. De eerste partners die in thegrounds participeren zijn TU Delft, Wageningen UR (University & Research Centre), Imtech en TNO. Voor dit doel is in gebouw The Outlook op Schiphol Centrum speciaal de werklocatie thegrounds INCUBATOR ontwikkeld. Volgens Jos Nijhuis, President & CEO van Schiphol Group, heeft men de ambitie om als luchthavenkoploper in duurzaamheid en innovatie hiermee een boost geven. De unieke samenwerking met gerenommeerde en hierin gespecialiseerde partijen èn de mogelijkheden die de luchthaven als locatie biedt zijn daarin belangrijke positieve factoren. thegrounds gaat als katalysator een versnelling in baanbrekende innovaties aanbrengen en nieuwe producten opleveren.de eerste cases die de partners gezamenlijk aanpakken zijn onder andere oplossingen op het gebied van energie, water en mobiliteit. Zo werkt TU Delft aan een elektrisch vervoerproject, waaronder een innovatief parkeerconcept: de auto laadt op terwijl de passagier met het vliegtuig reist. Imtech richt zich vooral op duurzame energie, door middel van energiebesparing, energie-efficiëntie en duurzaam opwekken van energie. luchtvaartmaatschappij verder te reduceren. In deze uitgave nemen diverse partijen de kans te baat om kenbaar te maken wat hun initiatieven zijn op het gebied van duurzaamheid. Dit varieert van Aegon s kijk op financiële dienstverlening tot Xerox inbreng tot goedkoper en duurzamer printen. Daartussen passen vele bedrijven en instellingen die op hun eigen wijze duurzaamheid en innovatieve ontwikkelingen op de agenda hebben geplaatst. In deze speciale uitgave gunnen wij ook u een kijkje achter de schermen hoe het Nederlandse bedrijfsleven de handschoen oppakt en laat zien wat voor ongekende mogelijkheden er eigenlijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan de bouwsector en dan met name die op en rond Schiphol. Naast de nieuwbouw van het nieuwe hoofdkantoor van transavia.com en Martinair zal dit jaar nog een opmerkelijk nieuw gebouw verrijzen. Aan het platform ontwikkelt Rhenus Logistics namelijk ook een ultra-modern gebouw dat aan alle hedendaagse moderne technieken voldoet. Het is TAPA-gecertificeerd en zal bij opening een van de meest vooruitstrevende luchtvrachtcentra ter wereld zijn. De huidige bouwtechnieken komen waarschijnlijk zeer revolutionair over, maar zijn het gevolg van de tijd waarin wij leven. Alles wordt er Zie ook de driedimensionale site (www.ocgraphics.eu/schiphol-cr) voor een overzicht van activiteiten die Schiphol onderneemt om een positieve bijdrage te leveren aan het milieu. milieuconferentie kopenhagen Met in ons achterhoofd de spraakmakende film van Al Gore An Inconvenient Thruth besloten wij, mede op verzoek van anderen, om ook aandacht te besteden aan de milieuconferentie die in december 2009 in Kopenhagen plaatsvond. Helaas heeft deze conferentie niet de verwachtingen kunnen waarmaken waar velen in Nederland en daar buiten op hadden gerekend. Geen nieuw Global Deal. Tussentijds groeide ook de kritiek op het IPCC-rapport en kwamen er bijna wekelijks tegenstrijdige reacties op uitspraken die in het rapport stonden. De gletsjers zouden veel minder snel smelten dan werd beweerd. De opwarming van de aarde zou eigenlijk veel minder snel gaan dan in eerste instantie werd verkondigd. Als er nu minder CO2-uitstoot zou zijn zou de aarde zelfs warmer zijn. Ook het afnemen van een groot aantal weerstations sinds 1990 van zesduizend naar vijftienhonderd verklaart wellicht de opwarming van de aarde. Althans dat is de mening van 3

6 Amerikaanse geleerden. Tal van punten die niet overeenkomen met het gewraakte rapport en voor nog meer vraagtekens zorgen. Ook Nederland vraagt nu om een gedegen rapport van minister Cramer. Toch hebben we op bescheiden schaal wat reacties mogen ontvangen van het bedrijfsleven met hun kijk op Kopenhagen. Interessant hierbij zijn de reacties van de drie burgemeesters die nauw betrokken zijn bij Schiphol en directe omgeving. as En olie De afgelopen maanden zat het ons wereldje niet mee. Nog steeds heeft het vliegverkeer, nu in mei 2010, te maken met stofwolken door de uitbarsting van de Eyjafjallajokull vulkaan op IJsland. Daarnaast voltrok zich ook nog een ware ramp voor de kust van Amerika door het vergaan van een enorm olieboorplatform. Van de vulkaanuitbarsting weten we dat daar veel mensen de dupe van zijn, omdat voor een heel groot gedeelte in onze contreien het vliegverkeer stil lag. Volgens wetenschappers zal het gevolg voor het milieu hiervan niet zo dramatisch zijn. Wel levert dit een enorme kostenpost op waarvan niemand nog weet wie dit gaat betalen. Niemand kan echter nu nog inschatten wat de gevolgen zijn voor het milieu met betrekking tot het gezonken olieboorplatform. Wetenschappers en milieuorganisaties vrezen wellicht terecht voor een ware milieuramp. 800 duizend liter olie stroomt per dag uit de bron en het kan nog maanden duren om die bron te dichten. De gevolgen zijn nu dus echt nog niet te overzien. het nieuwe vliegen Maar laten we niet te negatief zijn, maar juist naar de positieve kanten kijken. Naast KLM die proeven neemt met het vliegen op biokerosine zijn er ook andere instanties, zoals het Platform Duurzame Luchtvaart, die onderzoek doet naar de mogelijkheid voor het starten van een nieuwe luchtlijn tussen Groningen en Amsterdam. Niet een lijn zoals er al diverse zijn mislukt, maar een lijn waarbij de vliegtuigen gebruik gaan maken van algenbrandstof. Interessant om te lezen hoever men hiermee is en welke ontwikkelingen er de komende jaren zullen plaatsvinden. Geen verdere ontbossingen meer in een ver land, maar algenproductie in de meest oostelijke hoek van de provincie Groningen. Bij tal van ontwikkelingen loopt Nederland voorop en dit kan volgens de mensen van het Platform in de toekomst daadwerkelijk een nieuwe standaard worden. Ook onze technische universiteiten en het technische bedrijfsleven werken aan oplossingen voor de steeds schaarser wordende olievoorraden. De ramp bij Amerika nog niet eens meegerekend. Promovendi uit verschillende disciplines aan de TU in Delft, begeleid door professoren uit de betreffende leerstoelen, hebben technologieën gevonden waarvan zij denken dat het oplossingen kunnen zijn voor een groener vliegtuig. Een aantal ideeën zijn verbeteringen van de huidige technologieën, anderen zijn geheel nieuwe oplossingen. De vliegtuigindustrie zit dus niet stil. Zeker niet in Nederland. Alle betrokkenen zien de noodzaak in om oplossingen aan te dragen die moeten leiden naar schonere, stillere en zuiniger vliegtuigen. Uiteindelijk zal dat ons milieu ten goede komen. Maar er gebeurt nog veel meer waar het grote publiek geen weet van heeft. In deze uitgave leest u hierover en het zet u wellicht aan ook te kiezen voor het nieuwe werken of uw nieuwbouw volgens de laatste technologieën te laten bouwen. KLM gaat met de verschillende partners door op de ingeslagen weg en zal de komende tijd wel vaker van zich laten horen qua duurzame oplossingen en initiatieven die men bedenkt in de complete keten. Wij wensen KLM veel succes het komende decennium. 4

7 DUURZAAMHEID EN ECONOMIE Drie burgemeesters over economische samenwerking en duurzaamheid, v. l. n. r. Jan van Zanen, Theo Weterings en Job Cohen (ex-burgemeester) W Met de klimaatconferentie als directe aanleiding, maar ook de economische samenwerking tussen hun gemeenten en het bevorderen van duurzaamheid, een aantal vragen aan drie burgemeesters, die ook allen nauw betrokken zijn bij Schiphol en KLM. Job Cohen (Amsterdam), Jan van Zanen (Amstelveen) en Theo Weterings (Haarlemmermeer) aan het woord. (Intussen is de heer Cohen afgetreden als burgemeester van Amsterdam.) Wat vindt u van het resultaat van de klimaatconferentie in Kopenhagen? Had u een nieuwe Global Deal verwacht? Cohen: Er zijn natuurlijk enorme verwachtingen gewekt. En vervolgens moet je constateren dat een aantal mensen dat overtuigd is van de problematiek van het klimaat, nu wel teleurgesteld is. Daar staan wel een paar dingen tegenover: de film van Al Gore laat zien dat de problematiek van het klimaat hoog op de agenda staat. Het gaat ook over duurzaamheid. Dat iedereen op den duur beseft dat grondstoffen opraken en dat je de zaken op een andere manier moet gaan doen. Cohen bezocht in Kopenhagen een bijeenkomst met burgemeesters van grote steden uit de hele wereld. Ik was er zeer van onder de indruk, omdat daar een grote dynamiek uit sprak. Je zag dat in veel steden ontzettend veel gebeurt. En daar waren ook niet de minste burgemeesters, van Londen, Parijs en grote steden in Amerika. Burgemeesters die daar met elkaar eigenlijk allemaal op een vergelijkbare manier bezig zijn. Londen bijvoorbeeld met elektrische auto s. Ik zat in een panel over het belang van fietsen. En waar je ook zag dat Amsterdam en de Amsterdamse regio voorloper op dat gebied is. Meer dan 35 procent van het woonwerkverkeer in de stad gebeurt per fiets. In Mexico-City is dat 2 procent. Maar de burgemeester is enorm bezig om dat fietsen uit te breiden. Ook al kun je zeggen dat die top niet helemaal heeft gebracht wat er van werd verwacht, er gebeurt in de hele wereld ontzaglijk veel. 5

8 het gaat om de bewustwording Weterings is het met zijn collega Cohen eens dat de bewustwording steeds toeneemt. Maar ik denk dat gebleken is, ook bij het thema duurzaamheid, dat je tegelijkertijd ook praat over de ontwikkelingsmogelijkheden van landen. Uiteindelijk was het niet alleen de discussie over duurzaamheid en kunnen we het al dan niet eens worden over de reductie van CO2, maar ging het ook over de vraag: welke ruimte laten de ontwikkelde landen voor de landen die nog in ontwikkeling zijn. En dan hebben we het tegelijkertijd over de grote economische problemen op wereldschaal. Ik ben daar niet pessimistisch over. Maar ik kan niet voorspellen of er wel een Global Deal komt en op welke termijn. Maar daar gaat het niet om. Waar het wel om gaat is bewustwording. Draagvlak op lokaal niveau is wel nodig, zegt Weterings. Wil dat bewustzijn verder groeien dan bestaat er altijd de wisselwerking tussen wat particulieren bereid zijn om te doen en overheidsmaatregelen die uiteindelijk genomen moeten worden. En willen nationale overheden tot overeenstemming komen, dan moeten we ons wel realiseren dat we ook praten over de ontwikkelingsmogelijkheden van landen die zeggen: waarom moeten wij de CO2 op voorhand gaan reduceren terwijl jullie al decennia lang meer bijgedragen hebben aan die vervuiling, of aan de opwarming van de aarde. Dat speelt natuurlijk ook. van al het afval hier gerecycled wordt. Of verbrand en dan omgezet in stadsverwarming en elektriciteit. Metalen worden er uit gehaald en worden hergebruikt. Als je daar in China over zit te praten dan zijn ze geïnteresseerd en dan komen ze kijken. En wat is er nou mooier wanneer er tweehonderd of driehonderd van in China komen te staan. Weterings: Daarmee is duurzaamheid als thema meteen ook een economische kans. Daar zou de Amsterdamse regio zich ook verder mee kunnen profileren. We doen dat al. We laten zien als exportartikel dat we met elkaar ook in duurzame bedrijfsterreinen investeren. Als we kijken hoe we bezig zijn onder de naam Amsterdam Connecting Trade, ACT, het meest duurzame logistieke bedrijventerrein neer te leggen in de nabijheid van Schiphol, met een koppeling aan de HSL, en aan waterverbindingen. Vergeet ook niet de vrije vrachtbaan, die in de toekomst voor elektrische vrachtwagens gebruikt kan worden. Dat is een ongestoorde logistieke verbinding tussen Schiphol via ACT naar de bloemenveiling. Zo proberen we ook ons eigen steentje bij te dragen aan de duurzame ontwikkeling, maar tegelijkertijd om te laten zien: zo kan het ook. En dat geldt ook voor de woningbouw, voegt Van Zanen er aan toe. Van Zanen: Het een kan niet zonder het ander. Jullie geven terecht aan: er is wel over gesproken. Het heeft wel resultaat gehad. Er waren wel 190 landen met heel veel verschillende belangen en verschillende ontwikkelingsfasen. Het is allang geen discussie alleen meer tussen Oost en West, als die er al was, maar het is ook gewoon een Noord-Zuid-discussie geworden. Dan denk ik dat je de teleurstelling over het niet halen van een Global Deal nu niet moet omzetten in een vorm van, nou ja, nu is alles verloren. Het een kan niet zonder het ander. Je hebt lokaal draagvlak nodig. De tastbare, concrete huis- tuin- en keukenvoorbeelden. Maar tegelijkertijd moet je over bijvoorbeeld de belangen van olie proberen afspraken te maken. En het is onze taak als burgemeesters om lokaal steeds een vertaling te geven, want ik ben er van overtuigd dat als we maar blijven spreken en blijven discussiëren over dit thema dat het draagvlak alleen maar zal groeien. Het moet vanzelfsprekend zijn, niet meer omstreden. Uiteindelijk begint het bij je zelf. Cohen: En dan is het vooral interessant om te kijken wat de rol is van Westerse landen, en speciaal in onze regio. Wat kun je nou doen om hier een stap naar voren te zetten. Je moet je eerst realiseren dat we maar een uiterst klein puntje op de aarde zijn. Het doet er helemaal niks toe of onze regio de CO2 vermindert of niet. Dat maakt op het totaal helemaal niets uit. Alles wat wij hier doen wordt bij wijze van spreken in een dag gecompenseerd als ze in China drie kolencentrales neerzetten. Toch moet je het wel doen. In de eerste plaats vanwege de bewustwording. En in de tweede plaats, en dat is minstens even interessant, omdat wij hier met al onze kennis, met onze kennisinstellingen, met de dingen die we hier doen, met de creativiteit die er is, allerlei ideeën en mogelijkheden verzinnen. Die je hier kunt toepassen, en, als ze werken, geëxporteerd worden. Ik vind altijd het mooiste voorbeeld de moderne afvalenergiecentrale die wij hier hebben en die ertoe leidt dat meer dan 99 procent 6 En dat alles in intensieve samenwerking, benadrukken de drie burgemeesters. We willen ons profileren als kennisregio, zegt Weterings. Je ziet dat aan concrete projecten die we in ontwikkeling hebben. Van Zanen: Het elektrische rijden hebben we bijvoorbeeld met elkaar afgesproken. Er is een proeftuin elektrisch rijden, daarvoor hebben we als Amstelveen een subsidieaanvraag gedaan bij het Rijk, Amsterdam doet ook mee, en als dat lukt, gaan we dat gewoon doen. Het zou het mooiste zijn als je een lint van oplaadpalen legt in de regio voor elektrisch aangedreven voertuigen. Niet alleen tussen Hoofddorp, Amstelveen en Amsterdam, maar ook verder. En voor de Amsterdamse Innovatiemotor, de AIM, waarin we natuurlijk ook heel veel investeren, is dit één van de voornaamste thema s. Door gelegenheid te bieden met goedkope stroom te rijden krijgen we een nieuwe mobiliteit. Een witte fietsenplan, maar dan met elektrische auto s. Weer zo n innovatie, legt Cohen uit. Er zijn ook allerlei bedrijven in Amsterdam vooral geïnteresseerd in elektrische auto s, om daar net als hier een proeftuin van te maken. Op bescheiden schaal zijn de experimenten al in gang gezet. In Amsterdam rijden al elektrische taxi s, en tuk-tuks, kleine elektrisch aangedreven voertuigjes. Op den duur kunnen die elektrische auto s over een langere afstand rijden. Cohen: Er zijn twee methodes om energie te laden. Je zet overal palen neer maar beter nog is om daarvoor benzinestations te hebben waar je accu s kunt wisselen. En die accu s zet je gewoon aan de zonnecollector. De drie gemeenten zijn, samen met Almere, in de afgelopen periode vooral op economisch terrein enorm gaan samenwerken. Waar het tot voor kort nog zo was dat Amsterdam een bedrijf kon wegkapen van Amstelveen. Door een paar centen extra bij te leggen, zijn ze dat stadium voorbij, zegt Cohen.

9 W We hebben een gezamenlijk expatcentrum. We willen het bedrijven veel gemakkelijker maken om de regio binnen te komen en we werken, met Almere, nu al veel samen in internationale acquisitie via amsterdaminbusiness. Daarnaast doen we op dat soort punten veel samen in de Amsterdamse Innovatiemotor. Dat heeft al een aantal speerpunten opgeleverd en duurzaamheid is er een van. Uitgaande van wat er allemaal vanuit de Amsterdamse kenniskring aan innovaties door jonge bedrijven verzonnen wordt, en dat voor de grotere ondernemingen bruikbaar wordt gemaakt. Gemeenten, bedrijfsleven, Schiphol en KLM werken daarin samen. Het verschil tussen gemeenten moet niet de boventoon voeren, integendeel, het moet juist het gezamenlijke zijn, zegt Weterings. Onder de vlag van het enorme internationale beeldmerk Amsterdam moeten we ons kunnen profileren. Gezamenlijk op internationale schaal is het maar een heel klein puntje, voorzover men weet waar het ligt dan is het Amsterdam. Hij geeft een voorbeeld. Het duurzame bedrijfsterrein dat wij onder de naam Amsterdam Connecting Trade willen gaan profileren heette eerst A-4 werkstad. Het ligt helemaal op Haarlemmermeers grondgebied, ten zuiden van Schiphol, maar ons college wilde dat het een internationale naam zou krijgen. Want als we op die markt mikken dan moet je dat niet koppelen aan Haarlemmermeer, of A4, dan moet je dat gewoon internationaal doen, Amsterdam. In de raad was er helemaal geen discussie over, misschien zijn er een of twee opmerkingen over gemaakt en iedereen vond het logisch. Dat geeft voor mij dus ook de samenwerking, die we willen bereiken, goed weer. En dan is er het gezamenlijke belang dat de drie gemeenten aan Schiphol en KLM hechten, vult Cohen aan. Dat roept de vraag op of Schiphol, bijna een stad op zich, niet toe is aan een eigen bestuur en één burgemeester. Weterings, onder luid gelach van zijn collega s: Volgens mij is er één burgemeester, die over Schiphol gaat, en die zit hier. Maar verder: Amsterdam is aandeelhouder en daar maken we goed gebruik van. Je moet onderscheid maken tussen het commerciële belang van Schiphol en Schiphol als internationale luchthaven. Waar inderdaad aparte afspraken over zijn en waar de aandeelhoudersstructuur mede bepalend is. Maar waar ook Schiphol zelf samen met de betrokken overheden van Amsterdam, Haarlemmermeer en de provincie samen de ontwikkelingsmaatschappij SADC exploiteert. Dus ook daar hebben we afspraken over. Werkbare en goede afspraken over de ontwikkeling van Schiphol en van de economie die gerelateerd is aan de internationale luchthaven. Die zijn er en ze werken goed. Bestuurlijk is het geen probleem. Dat het anders moet daar wordt met een zekere regelmaat op gestudeerd. We hebben ook het Vriesmanrapport over bestuurlijke samenwerking in de Amsterdamse regio. We gaan eens praten over de aanbevelingen die we kunnen overnemen om te zien of we het nog beter kunnen doen. Maar wat mij betreft, er is geen enkele reden om aan de structuur van de gemeentelijke indeling te gaan morrelen. Dat komt de ontwikkeling van het bedrijfsleven en de economie niet ten goede. 7 Vrachtmensen op Schiphol zouden het liefst morgen al vrachtverkeer via de HSL willen hebben. Wanneer gaat dat echt specifiek beginnen? Weterings: Dat is een van de onderwerpen die ook bij de ontwikkeling van het ACT speelt: de koppeling met de vracht via de HSLlijn. Dat zou een enorme kans zijn, ook voor verbindingen in Europa richting Parijs, Frankrijk en Duitsland. Maar er zijn nog wel wat problemen, signaleert hij. De veiligheid in tunnels bijvoorbeeld. En de voorwaarden die aan diverse soorten vrachtvervoer worden gesteld, en de complexe internationale regelgeving. Ik durf niet een voorspelling te doen dat er over vijf of over zes jaar grootschalig ook cargo-treinen over het HSL-spoor rijden. Maar we zijn er mee bezig, samen met veertien partners in de luchtvaart- en logistieke sector. We kijken naar wat, ook vanuit milieuoogpunt, het meest wenselijke is per situatie: over het spoor, door de lucht, of over het water. Dat vind ik heel erg goed. En natuurlijk, het liefste wil je concrete resultaten over een termijn van vijf of zes jaar. Vier jaar geleden hadden we nog niet eens de gedachte om zo n groot bedrijventerrein te gaan ontwikkelen. En nu zijn we zover dat het bestemmingsplan er ligt en dat er dus ook gewoon standaards worden neergelegd die nergens zijn voorgeschreven in wettelijke verplichtingen van Nederland. We ontwikkelen, in goed regionaal overleg met de collega-gemeenten en met het bedrijfsleven, nieuwe bedrijventerreinen dicht bij Schiphol. Daarbij willen we het maximum op het gebied van duurzaamheid mogelijk maken. Van Zanen: Dat is veel interessanter dan de vraag of er een stad of een stadsbestuur op Schiphol moet komen. Want die verbindingen, niet alleen voor vracht, ook voor personen naar de voorzieningen in de stad en in de regio moeten goed geregeld zijn. Want daar kan ook nog wel het een en ander aan worden verbeterd. Gevraagd naar hoe het na de recente ontwikkelingen met de economische betekenis voor de regio van Schiphol gesteld is blijven de burgemeesters optimistisch. Schiphol blijft voor de regio enorm belangrijk. Afgezien van het grote internationale belang, zegt Cohen. Het is en blijft een fantastische luchthaven. Niet voor niets een van de beste ter wereld. Van groot belang voor de regio, om nog maar te zwijgen van de werkgelegenheid. We proberen dit zoveel mogelijk te faciliteren. Wij, en ongetwijfeld ook mijn collega s van de andere gemeenten hebben veelvuldig contact met de directies van Schiphol en KLM. We hebben ook stevig ingezet op de Alderstafel. Die heeft belangrijk werk verricht. Van Zanen bevestigt dat. Als het economisch weer goed gaat dan is het wel een bijna onomstreden voorziening. Weterings vindt het een beetje pessimistisch om te zeggen dat de Aldersakkoorden achterhaald zijn. Integendeel, het economisch perspectief is veranderd, constateert hij. We gingen uit van een groeiscenario tot vliegbewegingen in Het feit dat het vervolgens economisch wat minder is gegaan betekent niet dat het akkoord zonder waarde is geworden. Je kunt hooguit constateren dat de duur van het akkoord wat langer zal zijn. Dus dat de verwachte groei, het bereiken van de volgende grens zal opschuiven, voorbij 2020 naar Dan heb je eigenlijk nog een beter akkoord.

10 v. l. n. r. Jan van Zanen, Theo Weterings en Job Cohen (ex-burgemeester) Toekomst biedt mogelijkheden in duurzaamheid Cohen: Wat ook het goede er van is, vind ik, dat daarmee tegengestelde belangen toch weer bij elkaar zijn gekomen. Belangen van burgers die last hebben van het lawaai, maar ook van diezelfde burgers die daar toch weer een boterham aan hebben. De hele vliegtuigindustrie, de techniek die loopt natuurlijk door. Dat zal leiden tot nog betere vliegtuigen en nog minder lawaai. Hoe ziet u de toekomst? 8 Van Zanen: Bij de zoektocht naar alternatieve energie, zoals KLM met vliegtuigbrandstof doet, zie ik ook in onze regio mogelijkheden. Denk eens even aan het kassengebied waar ze opgevangen warmte als energie heel goed kunnen gebruiken. Dat soort toepassingen, aan de ene kant Schiphol/KLM, de stedelijke omgeving en het kassengebied, de woningen daartussen en de bij tijden overtollige warmte in de glastuinbouw voorbij Amstelveen en in Amstelveen zelf. In Greenportverband wordt daar natuurlijk al over nagedacht en aan samengewerkt. Ik zie in de Amsterdamse regio dat die over een jaar of tien de eerste vruchten zal plukken van wat nu wordt afgesproken. Maar ook over tien jaar zal de dynamiek van de samenleving weer zo zijn dat er nieuwe problemen, maar ook nieuwe kansen zijn. En ik hoop dat de economie ons op grote schaal de kans geeft om duurzame aanpassingen te doen. Kopenhagen wijst ook op veranderde verhoudingen in de wereld. Wij, het Westen, zetten niet de agenda alleen meer, er zijn anderen die meebepalen. En welke effecten dat straks in Amsterdam en in Haarlemmermeer en Amstelveen zal hebben, dat kan ik niet voorspellen. Maar die zijn er ongetwijfeld. Cohen: Ik denk dat er in termen van duurzaamheid over tien jaar een enorme ommezwaai zal zijn. Van alles zal uitgevonden zijn. Bijvoorbeeld elektrische auto s die echt een enorm verschil betekenen met die van nu. En er zal van alles uitgevonden zijn, waarover we nog niet eens hebben nagedacht. Je merkt ook: duurzaamheid, klimaat, luchtverontreiniging, het zijn hot issues. Leuk om er aan te werken. Dat leidt tot creativiteit. Weterings: Ik sluit zeker niet uit dat we voor 2020 een Alders II-akkoord hebben om nog verder te kijken dan wat we nu over de duurzame ontwikkeling van Schiphol en omgeving hebben afgesproken. Dat we inderdaad ook aanvullende vrachtontwikkelingen over het spoor hebben. Verder hoop ik, dat het ons lukt om met echt duurzame vervoerssystemen, of het nu particuliere of openbare zijn, tussen Almere-Amsterdam-Schiphol en de nieuwe woningbouwlokatie zuidwest-haarlemmermeer te gaan rijden. En eigenlijk tot aan Leiden en de Bollenstreek toe. Het gaat om het belangrijkste woongebied van het personeel dat op Schiphol werkt.

11 DE LUSTEN NIET DE LASTEN A 299 PK ÉN MAAR 20% BIJTELLING. DE LEXUS RX 450h FULL HYBRID. De mens is verwend. We willen het één zonder het ander te hoeven laten. We willen de lusten, niet de lasten. We willen de juiste antwoorden, zonder de lastige vragen. We willen een auto die heel snel is, en toch weinig CO2 uitstoot. We willen ruimte, luxe en comfort maar ook slechts 20% bijtelling. We willen een groen label, en tegelijkertijd van 0 tot 100 in zo n 8 seconden. We willen een auto die zuinig is, maar ook 299 pk/220kw weet te genereren. Daarom is er de Lexus RX 450h Full Hybrid. De auto die antwoord geeft op de vragen van vandaag. Brandstof verbruik 2004/3/EC gecombineerd 6,0-6,3 l/ 100 km (15,9-16,7 km/l). CO 2 emissie gecombineerd g/km. De nieuwe Lexus RX 450h is er vanaf ,-. Prijs incl. BTW, excl. kosten rijklaar maken en ver wijderingsbijdrage. Leaseprijs vanaf ,- per maand o.b.v. full operational lease, 60 maanden en km per jaar, 75% bonus/malus, excl. BTW en brandstof. (Lexus Financial Ser vices). Wijzigingen voorbehouden. Impor teur : Louwman & Parqui B.V. Meer info: bel

12 Feliciteert KLM met het 90-jarig bestaan. Hof(stede) - leverancier van First Class Horse Stalls ECS Livestock B.V. General Sales Agent / Livestock Broker P.O. Box * 1118 ZP Schiphol * The Netherlands Tel.: +31 (0) * Fax: +31 (0)

13 wereld natuur fonds over reduceren co2-uitstoot Langlopend partnership Wereld Natuur Fonds en KLM (l) Johan van de Gronden Algemeen Directeur WNF, (r) Peter Hartman President Directeur KLM Sinds 13 juli 2007 bestaat er een overeenkomst tussen het Wereld Natuur Fonds en KLM om de CO2-uitstoot verregaand te reduceren en compenseren. Uiteraard hebben beide partijen hiervoor hun eigen redenen, maar men is het er over eens dat de CO2-uitstoot krachtig dient te worden aangepakt om zo de opwarming van de aarde adequaat te bestrijden. N Naast KLM heeft het WNF ook afspraken met bijvoorbeeld elektronicagigant BCC over zuiniger apparatuur en met supermarktketen Albert Heijn over de verduurzaming van het visassortiment. Met Essent zette men acht jaar geleden groene stroom als product in de markt. De gesloten overeenkomst met KLM was in 2007 de eerste in zijn soort in de luchtvaartindustrie. Vliegen is niet meer weg te denken in onze maatschappij, maar KLM verplichtte zich in 2007 om de groei in uitstoot te compenseren en de CO2-uitstoot per passagier te reduceren. Deze overeenkomst is wederom een goed voorbeeld van de intenties van KLM met betrekking tot energiebewust vliegen. Hiermee heeft men opnieuw een sterke impuls afgegeven aan zowel de eigen organisatie, maar zeker ook aan andere luchtvaartmaatschappijen. Zoals KLM zelf aangeeft: het moet anders en het kan anders. Hoewel KLM al de meest energiezuinig vliegende grote maatschappij ter wereld is wil men op korte termijn meer bereiken. Uiteraard betekent dit dat de vloot sneller gemoderniseerd moet worden en dat er een vermindering van de brandstof moet plaatsvinden. Hierdoor zal KLM in 2012 een emissiereductie per passagier bereiken van 3% oplopend tot 17% in Met deze reductieafspraken kiest KLM voor een versnelling ten opzichte van 2012, het jaar waarin naar verwachting de luchtvaart verplicht wordt om emissierechten te kopen. Twee partijen die verantwoordelijk gedrag sterker willen uitdragen op klimaatbeschermingsgebied hebben elkaar gevonden. Onafhankelijk onderzoek heeft aangetoond dat de KLM op het 11

14 gebied van CO2-reducerende maatregelen nu al als best in class presteert in vergelijking met andere luchtvaartmaatschappijen. Ons ambitieniveau ligt hoog, en KLM is vastbesloten best in class te blijven, geeft KLM-topman Peter Hartman aan. Johan van de Gronden, algemeen directeur WNF: Klimaatverandering is een van de grootste bedreigingen voor mens en dier in deze tijd. WNF probeert door middel van concrete overeenkomsten met grote bedrijven te bereiken dat de effecten van klimaatverandering zoveel mogelijk beperkt blijven. De overeenkomst met KLM is daar een voorbeeld van. Op de vraag of Van de Gronde teleurgesteld is dat Kopenhagen geen Global Deal heeft opgeleverd en of hij verwacht dat deze er dit jaar nog wel zal komen, antwoordt hij: Natuurlijk was de klimaattop in Kopenhagen een deceptie, voor iedereen. Maar de noodzaak voor een klimaatakkoord en de roep erom, blijven even groot. Tijdens Earth Hour, de wereldwijde actie van het WNF om de aandacht te vestigen op klimaatverandering, hebben in 126 landen miljoenen mensen een uur lang het licht uitgedaan. Vorig jaar waren dat nog 88 landen. Individuele burgers, overal ter wereld, vragen politici nadrukkelijk om iets te doen. Dat is hoopgevend. Dat de aanpak van de milieuproblematiek voor KLM menens is bleek wel op 23 november 2009 toen zij als eerste luchtvaartmaatschappij ter wereld een vlucht met passagiers uitvoerde met gebruik van biokerosine. Om een extra impuls te geven aan de verduurzaming van de luchtvaart heeft KLM met anderen hier speciaal het bedrijf SkyEnergy voor opgericht. KLM is leidend in de verduurzaming van de luchtvaart. Nederland moet die leidende positie goed gebruiken om een schone, stille en duurzame luchtvaart in Nederland te bereiken, aldus president-directeur Peter Hartman van KLM. Technisch kan het. Wij hebben laten zien dat het kan. Nu moeten overheid, industrie en de hele samenleving hard aan de slag zodat we snel over een continue stroom verantwoorde brandstof kunnen beschikken. Johan van de Gronden: De oprichting van SkyEnergy is baanbrekend. Met deze demonstratievlucht zet KLM een concrete stap op weg naar een meer duurzame toekomst. Er is nog een lange weg te gaan op het terrein van biobrandstoffen voor de luchtvaart, maar met deze investering neemt KLM opnieuw het voortouw. Gezamenlijk kiezen om milieu minder zwaar te belasten KLM doet al sinds 2007 onderzoek naar biokerosine. Hartman: Met de oprichting van SkyEnergy verhogen we het tempo en willen we een marktdoorbraak realiseren. We bundelen in dit bedrijf kennis en ervaring op het gebied van regelgeving, ecologie en techniek en de deskundigheid om de biokerosine ook economisch verantwoord te ontwikkelen. Wij zijn vastbesloten. Maar we kunnen het niet alleen. We hebben de steun en de inzet van overheid, industrie en samenleving nodig. In het afgesloten contract met WFN zijn duidelijke afspraken gemaakt over de compensatie van CO2. Het Wereld Natuur Fonds kiest al jaren voor compensatie via de Gold Standard-projecten, door middel van investeringen in duurzame energieprojecten, zonder CO2-uitstoot, voornamelijk in ontwikkelingslanden. Alleen compensatie via deze Gold Standard-projecten is werkelijk gewaarborgd. In de overeenkomst met KLM is dan ook vastgelegd dat compensatie door KLM via de Gold Standard-projecten plaats vindt. Hoe ziet u de toekomst? Zal er in 2020 veel ten goede van het milieu veranderd zijn? Johan van de Gronden: Nederland heeft een sterk middel om duurzamer te worden en invloed uit te oefenen op een meer duurzame ontwikkeling buiten de eigen landsgrenzen. Dat kan de door de schone technologie-sector een impuls te geven. Samen met werkgeversorganisatie FME hebben we onderzoek gedaan naar de sector. Daaruit blijkt dat Nederland op een ranglijst van geïndustrialiseerde landen nu op een schamele 17e plaats staat. Nederland kan, met onze aanbevelingen, absoluut naar de top 10. Een bedrijf als KLM is een voorloper als het gaat om het onderzoeken en benutten van schone technologie. Wereldwijd draagt de luchtvaartindustrie 2 tot 3 procent bij aan de totale uitstoot van broeikasgassen in de atmosfeer. KLM vervoert jaarlijks 23 miljoen passagiers naar meer dan 250 bestemmingen. Het WNF is met donateurs het grootste groene doel van Nederland. Als een van zijn strategieën om natuurbeschermingsresultaat te bereiken, zoekt WNF samenwerking met bedrijven om samen verder te komen. 12

15 rabobank over duurzame mobiliteit Duurzaam, Betrokken en Toonaangevend Willem de Jager (r.) adjunct directeur Duurzame Mobiliteit van Rabobank Nederland A Op het zonnige terras tegenover het hoofdkantoor in Utrecht spreken we Willem de Jager, adjunct directeur Duurzame Mobiliteit van Rabobank Nederland. Enthousiast praat hij over de initiatieven die zijn bank ontwikkelt ter verbetering van de mobiliteit en het milieu. Als Rabobank is men op vele terreinen in samenwerkingsverbanden actief om tot een mobieler Nederland te komen. De Jager: Een van onze doelen is het streven naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO), het tegengaan van CO2-uitstoot. Als voorbeeld haalt hij de bouw aan van het nieuwe bestuurscentrum in Utrecht. Dit verdient het predikaat duurzaam en kan beschouwd worden als een nieuwe stap vooruit op het gebied van duurzaam bouwen in Nederland. Er zijn immers nog geen vergelijkbare gebouwen met dergelijke GreenCalc+-scores. 13

16 Economische schade Volgens een OESO-onderzoek prijkte tien jaar geleden de Randstad nog op de tweede plaats als Europees vestigingsgebied. De Jager: Intussen zijn we naar de negende plek of zelfs lager geduikeld. Dit heeft alles met bereikbaarheid en luchtkwaliteit te maken en dus schadelijk voor onze economie. Dat de overheid al jaren van de Top Down werkt heeft hier volgens hem duidelijk mee te maken. 40 Jaar lang was het verkeerscongestiebeleid van de overheid aanbod gedreven. Sterk in de fiscale sfeer en impopulair. Het resultaat kent iedereen, steeds meer files in plaats van minder. Met een groot aantal werkgevers waaronder KLM en Schiphol hebben we toen de koppen bij elkaar gestoken. We voelden ons namelijk altijd het slachtoffer, want we zagen nóg niet in dat we hier zelf ook rol in konden spelen. Consumentengedrag Als bank, KLM of Schiphol, heeft men veel met consumenten te maken. Door moderne alternatieven als internet en mobiele telefonie zag men het consumentengedrag veranderen. Denk aan internetbankieren. Bijna iedereen doet het en hiermee neemt men de bank veel werk uit handen. Maar waarom doet men dit eigenlijk? Onderzoek toont aan dat de postmoderne mens zelf de touwtjes in handen wil hebben. Is deze postmoderne mens dezelfde die achter het stuur van zijn auto zit? Erik Verhoef, hoogleraar aan de VU in Amsterdam, heeft dit vertaald in een onderzoeksvraag: Zou je de gedragsprikkels die in de consumentenmarkt tot grootschalige gedragsveranderingen geleid heeft ook kunnen gebruiken om het fileprobleem op te lossen? De Jager: Het uitgangspunt was vrijwilligheid door positieve prikkels. De start van de proef Spits mijden. Door het geven van kleine vergoedingen probeerde men de consument voor de trein te laten kiezen i.p.v. de auto. Wat bleek? De consument was inderdaad te motiveren door positieve prikkels. Een Ecotaks daarentegen werkt niet. Dat is wel bewezen! Mobiliteitsvisie Uit de resultaten van het onderzoek is een compleet nieuwe mobiliteitsvisie ontwikkeld. Niet Top Down, maar Bottom Up. Uit de visie van de mens. De Autosolist, de individu die alleen in de auto zit, die moet je keuzes bieden. Binnen Rabobank heeft men dit groots aangepakt. Zo kregen alle leaserijders een NS- Businesscard met het verzoek de auto zoveel mogelijk te laten staan. De Jager vervolgt: We zien nu dat dit resultaat oplevert. Na drie jaar maakt 54 procent van de leaserijders gebruik van die kaart en rijdt deze groep 20 procent minder autokilometers dan de andere leaserijders. Op jaarbasis rijden de kaartgebruikers circa 6 miljoen kilometers met de trein. Binnen Rabobank bewijzen we dus dat het werkt. Het nieuwe werken Ook heeft men de werknemers ruimhartig telewerken aangeboden. De Jager: Als Rabobank stimuleren wij het nieuwe werken waardoor men alleen dan naar kantoor komt, wanneer dat sociaal en/of functioneel wenselijk is. Dat betekent voor de één, dat hij elke dag op kantoor is zoals de mensen van de dealingroom, receptie, postkamer, repro, bedrijfsrestaurant etc., en voor de andere, dat hij meer als een nomade werkt. Uitgangspunt van thuiswerken is dat alleen het resultaat telt, niet de manier waarop het werk wordt gedaan. Sturen op output in plaats van aanwezigheid en vertrouwen geven zijn daarbij belangrijk. Medewerkers ontvangen telewerkvoorzieningen die afhankelijk zijn van de mate van Telewerken en daarnaast hebben we de automobilisten verleid met positieve prikkels om vrijwillig met hun automobiliteit om te gaan. Parkeerde negen jaar geleden nog ongeveer 38 procent van onze mensen in de parkeergarage, verleden jaar is dit percentage gedaald naar 21 procent. Eind 2010 willen we dit verder terugdringen naar 11 procent. Betere kwaliteit van leven Die ervaringen is Rabobank samen met VNO-NCW verder gaan uitdragen en andere werkgevers zijn geïnteresseerd en geïnspireerd door deze aanpak. Wel moesten we de mensen ervan overtuigen dat iemand die een leaseauto heeft en de beschikking krijgt over een NS-businesscard, dat dit geen kostenstapeling is. Voor een gemiddelde leaseauto betaal je circa 40 cent all-in per kilometer, terwijl een treinkilometer eerste klas met een businesscard neer komt op 17 cent. Bovendien kun je de uren in de trein productiever gebruiken dan in een auto. Het draagt ook een stuk bij aan de kwaliteit van leven. Je staat minder in files en je bent op tijd thuis bij je vrouw en kinderen. De Jager wil hiermee de werkgevers de boodschap meegeven dat ze de werknemers keuzes moeten geven. Het is makkelijker om jonge academen te krijgen als je ze een werkomgeving biedt die bij ze past. Meer een virtuele wereld zoals Hyves etc. Want dat is de wereld waarin ze zitten. Ga een andere mensencultuur introduceren. Laat vaste werktijden los. Meet op resultaten en niet meer op aanwezigheid. Stimuleer dat ze selectiever met de auto omgaan. Mobiliteitsbeleid Uit alles blijkt dat Rabobank een belangrijke initiatiefnemer is om de mobiliteit en het milieu in dit land te verbeteren. En men doet dit in samenwerking met andere grote werkgevers. Al deze werkgevers zagen uiteindelijk niets in de plannen van de ministers Eurlings en Cramer om de wet milieubeheer, die het mobiliteitsbeleid zou moeten afdwingen bij de werkgevers. De Jager: Daar zat een heleboel rapportage omheen en daar zat, ook volgens VNO-NCW, niemand in het bedrijfsleven op te wachten. Als Rabobank wilden wij onze initiatieven graag verbreden en zo bewijzen dat het effect van vrijwilligheid veel groter is dan het afdwingen per wet. 1,5 Jaar geleden is daar de Task Force van Lodewijk de Waal voor opgezet om in Corporate Nederland dit verder te verbreden en te verdiepen. Op dit moment zijn hier naast Rabobank met 250 grote werkgevers, waaronder KLM, Schiphol, ABN-AMRO, ING, Fortis, Nuon, KPN, de VU, IBM, Philips, Hewlett Packard, Microsoft en natuurlijk de gemeente Amsterdam, op vrijwillige basis convenanten voor afgesloten. Allemaal met de ambitie om in de spits tien procent minder auto s te laten rijden. 10 Procent minder auto s betekent veel minder stilstaande files en circa 20 procent minder uitstoot aan CO2. Onze doelen zijn dus een betere bereikbaarheid van de Randstad waardoor er weer een positieverbetering ontstaat. Dit werkt namelijk meer in het voordeel dan de Ecotaks. Dit alles betekent dat Rabobank met haar partners belangrijke vorderingen heeft gemaakt in zowel milieu- als bereikbaarheiddoelstellingen. Volgens De Jager is dit al duidelijk merkbaar. Vorig jaar ging voor het eerst in veertig jaar de filedruk met een paar procent omlaag. Ongetwijfeld heeft ook de hoge brandstofprijs hier mee te maken, maar we zien ook dat de filedruk het eerste kwartaal 17 procent lager ligt dan in hetzelfde kwartaal van In maart was dit percentage zelfs 40 procent lager dan afgelopen jaar. En ja, ook de recessie heeft hier invloed op, maar het belangrijkste is dat de 250 grootste werkgevers van Nederland hun mensen motiveren om wat minder in de file te gaan staan. 14

17 siemens over duurzame alternatieven Luchthaven in zee blijft goede optie Martin van Pernis voormalig voorzitter Raad van Bestuur Siemens Ik ben er nog steeds van overtuigd dat een luchthaven in zee een goede optie is. Een kunstmatig eiland, tien kilometer voor de kust van Noordwijk, waar je aan twee startbanen genoeg hebt, met vrij constante wind. Martin van Pernis, voormalig voorzitter Raad van Bestuur van Siemens Nederland N.V., doelt op het plan van Siemens en een aantal andere partners, tien jaar geleden gepresenteerd. H Het was een initiatief van Schiphol om de alternatieven voor de luchthaven van de toekomst te bekijken. Wij waren zeer vereerd dat wij de vraag kregen om de mogelijkheid van een vliegveld in zee te onderzoeken. Helaas gesneuveld, zoals zo veel innoverende plannen, ook van Siemens. Vaak zijn ze te vroeg, is de tijd er nog niet rijp voor, zegt Van Pernis. Het was een geweldig project en we hadden het zo graag uitgevoerd. Maar toen kwam ook een beetje de klad in de luchtvaart en begon de grote groei van Schiphol wat af te nemen. En er kwamen natuurlijk alternatieve studies met de extra baan erbij op Schiphol. 15 Het ontwerp was veelbelovend. De vraag was: hoe maak je de combinatie tussen Schiphol en dat vliegveld in zee. Want het was niet de bedoeling dat Schiphol verdween. Van Pernis: Ons concept bestond uit: Schiphol voor het lokale verkeer, binnen korte afstanden in Europa. Intercontinentaal en transfer op het eiland. Dat is dus het buiten-douanegebied. Dat betekent dat je de douaneafwikkeling op Schiphol moet doen. De passagiers worden vervolgens via een tunnel naar het eiland in zee vervoerd, met een magneetbaan. De bagage gaat via de andere helft van de tunnel met een snelle trein.

18 We hebben dat helemaal doorgerekend en uitgerekend dat het zou lukken. En dat plan is ook als beste gehonoreerd door Schiphol. De realisatie daarvan komt misschien ooit nog. Je ziet hem af en toe opduiken, een poosje geleden nog kwam een ingenieursbureau met het Vliegveld in zee. Toch loont het de moeite, vindt Van Pernis, om die oude plannen nog weer eens te bekijken. Al was het alleen al vanwege de afname van geluidhinder. Je hebt een enorm voordeel, dat je je aanvliegroutes boven land voor een deel kwijt bent. En daarmee minder kosten hoeft te maken voor geluidsisolering. Amsterdam en Schiphol. Hoewel een aantal opties in Duitsland in de politieke discussie sneuvelde, ondersteunt de Duitse regering de exportactiviteit van de magneetbaan zeer sterk. In Engeland zijn we ook druk bezig op het traject tussen Londen, Edinburgh en Glasgow. Een ideale lijn om alle luchthavens op deze route aan te doen en het luchtruim te ontlasten. We spreken ook met de Golfstaten en met de Chinezen zijn we bezig de bestaande magneetbaan met 200 kilometer lengte uit te bouwen. Steeds meer vliegverkeer wordt overgenomen door hogesnelheidstreinen. Treinen die snelheden van km/uur rijden vormen voor afstanden tot 500 of 600 km een reëel alternatief voor het vliegverkeer. Steeds vaker zie je dan ook dat de systemen elkaar ontmoeten op de luchthavens. In Europa ontstaat op deze wijze een mooi net van dergelijke snelle spoorlijnen. Wanneer je de mogelijkheden van luchtvaart en spoorwegen overdenkt dan is een West-Europese luchthaven bij Lille een denkbaar alternatief. Met directe HSL verbindingen naar Parijs, Straatsburg, Brussel, Londen en Rotterdam/Amsterdam wordt een flink deel van West-Europa bereikt. Toevoerroutes met comfortabele en snelle treinen naar een giga-europese luchthaven voor de intercontinentale vluchten. Innovaties Siemens is al jaren bezig met innovaties op allerlei terreinen, niet alleen op luchthavengebied. Martin van Pernis: Wij zijn een firma die bol staat van de innovaties. We geven 8 procent van onze omzet (100 miljard per jaar) aan innovatie uit. Deze R&D vormt de basis van onze activiteiten in de energiesector, de gezondheidszorg, de industrie, de veiligheid en de mobiliteit. Bij energie gaat het over de efficiency van conventionele centrales, maar ook over alternatieve energieopwekking, gebruikmakend van wind en zon. Siemens is ook volop bezig met de elektrische auto, de zogenaamde E-car, en de benodigde infrastructuur voor het opladen van de accu s. Met technologie is veel mogelijk. Zo levert een containerkraan bij het neerlaten van een container energie terug, die weer wordt gebruikt bij het hijsen. Vergelijkbare vormen van energie sparen worden toegepast bij trams en treinen wanneer deze afremmen. Op deze manier worden enorme besparingsvoordelen behaald in vrijwel alle systemen waarin elektromotoren voorkomen. Een ander voorbeeld is de magneetbaan van Siemens. Een supermoderne, zeer snelle en zeer zuinige trein. Omdat er geen bewegende of draaiende delen in zitten is de energiebehoefte zeer laag. Het enige wat de snelle trein moet overwinnen is de luchtweerstand. Dus geen andere vormen van weerstand zoals wrijving in lagers of verliezen in versnellingsbakken. Het concept is zo innovatief, zo vernieuwend dat veel mensen moeite hebben om zich voor te stellen dat dit allemaal kan. Ook in Nederland heeft Siemens initiatieven genomen om dit systeem te introduceren. De voorstellen voor de Zuiderzeelijn en het rondje Randstad of de Randstad Rapid waren baanbrekend. Na aanvankelijk groot enthousiasme bij rijk en provincies, waarbij zelfs 2,7 miljard euro voor de Zuiderzeelijn werd uitgetrokken, voerden latere regeringen het project weer van de lijst. Onvoldoende oog voor de ontwikkelingsmogelijkheden in het Noorden en de kans om Nederland met Niedersacksen en Zuid-Denemarken te verbinden vormden de basis van dit, hopelijk voorlopige, nee. Wel doet de optie magneetbaan nog mee in de geprojecteerde verbinding vanuit Almere met Wij zijn een firma die bol staat van de innovaties 16 Terug naar de luchtvaart. Een enorme innovatie was de straalmotor. In het begin ongeloof en weerstand. Je ziet dan toch dat de oude propellertechniek verder ontwikkeld wordt en naast de straalmotortechniek bleef bestaan. Een mooie parallel dus met de conventionele treinen en de magneetbaan. Ook de 747 was een enorme innovatie die de luchtvaart andere dimensies gaf met zowel passagierscapaciteit als wel vliegbereik. Een vaak gehoorde angst bij innovaties is dat die kannibaliserend zouden zijn op bestaande technieken. Gezien de situatie in de luchtvaart is dat dus geenszins bewaarheid. Ook in de cockpit heeft een enorme innovatieslag plaats gevonden, zoals bijvoorbeeld het fly by wire. Simpel gezegd: de piloot stuurt het elektromotortje dat op zijn beurt de flaps bedient. Maar ook de hulp van hoogwaardige elektronica biedt de piloten een enorme ondersteuning en maakt het vliegen veiliger. Van Pernis, die zelf een aantal jaren heeft gevlogen, weet waarover hij praat. De grote innovaties in de luchtvaart die volgens Van Pernis gaan komen zijn vliegcorridors. We gebruiken ontzettend veel slechte ruimte omdat we onnauwkeurig in de lucht vliegen. Dat merk je al bij landingsprocedures, waarvoor dus al systemen ontwikkeld zijn waarbij je in een trechter vliegt; ieder in z n eigen trechter. In de normale routes zit nog enorm veel ruimte, daar moeten die vliegtuigen ook min of meer automatisch in corridors gaan vliegen. Dat kan natuurlijk met satellietcommunicatie. Daarmee verhoog je de capaciteit van een luchthaven enorm. Intussen blijven ook luchthavens voor Siemens business. Meestal in grondinstallaties: startbaanverlichting, naderingsverlichting en automatische geleiding. Ook noodstroomvoorzieningen langs de startbanen. En Siemens heeft een universele vluchtsimulator met het NLR in Amsterdam gebouwd, en eveneens met NLR voor Schiphol een groundtowersimulator voor de platformverkeersleiders. Als president-commissaris van EADS dochter Dutch Space in Leiden heeft Van Pernis veel aanrakingsvlakken met de moderne lucht- en ruimtevaarttechniek. Of er energiebesparende installaties kunnen worden ingericht? Van Pernis: Solar-panelen tussen de banen op Schiphol, het zou mooi zijn met die grote oppervlakte. Je zou heel veel energie kunnen opwekken. Je moet ze wel zo neerzetten dat de piloten geen last van reflectie van de zon hebben. Met innovatie begon Werner von Siemens in 1847 de onderneming. Als technologieconcern is Siemens voortdurend bezig met de techniek van vandaag, maar vooral ook van morgen.

19 THE TOyOTA WAy VAN BEDRIJFSFILOSOFIE TOT LEVENSWIJZE Pieter van der Velden Managing Director Louwman & Parqui B.V. The Toyota Way, Het begon allemaal ruim 70 jaar geleden, toen Toyota startte met de bouw van haar eerste auto s. Er ontstond een visionaire bedrijfsfilosofie. Een filosofie waarin toen al duurzaamheid en uiterst efficiënte bedrijfsprocessen met zo min mogelijk verspilling van mankracht en natuurlijke bronnen, de belangrijkste speerpunten vormden. Managing Director Pieter van der Velden, van Louwman & Parqui B.V. de importeur van Toyota en Lexus heeft dan ook een heldere visie hoe duurzaamheid en mobiliteitsvraagstukken in de toekomst opgelost kunnen worden. 17

20 TThe Toyota Way is een boek waarin de Amerikaanse professor Jeffrey Liker de bedrijfsfilosofie van Toyota heeft omschreven. Om aan te geven hoe universeel en succesvol deze filosofie is geeft Van der Velden het volgende voorbeeld. Het management van de Maastro Clinic te Maastricht heeft The Toyota Way filosofie ingevoerd in de bedrijfsprocessen van dit radiotherapeutische instituut. En wat blijkt? Er kunnen meer patiënten in kortere tijd worden geholpen. Bovendien is de wachttijd aanzienlijk gereduceerd, hetgeen voor deze groep patiënten van levensbelang is. Daarbij komt dat de kwaliteit van de dienstverlening is verbeterd en meer klantgericht is geworden. Een mooi voorbeeld van lean management, dat ook navolging kreeg bij andere bedrijven en instellingen. Zowel in de profit als non-profit sector. Van der Velden: Om deze filosofie goed te kunnen toepassen moet deze manier van denken en doen in je genen zitten. In het kader van de Toyota Way heeft Toyota een aantal belangrijke merkbeloftes. De allerbelangrijkste is klantentevredenheid. De klant staat bij ons centraal en moet Toyota in alle opzichten als het beste merk ervaren. Daarnaast staan we voor kwaliteit; we willen altijd het beste maken. Dat zit in de genen, het DNA, van Toyota. Om dat te kunnen bereiken streven we continu naar verbetering en hanteren we begrippen als Genchi Genbutsu, dat terug naar de bron betekent om echte oorzaken te achterhalen. En natuurlijk is ook onze environmental performance heel belangrijk. Zowel in de productiefase van de auto s als tijdens het rijden. Zo komt bijvoorbeeld de helft van de energie in de Japanse Prius-fabriek uit zonnecollectoren op het dak van het gebouw en wordt de andere helft gewonnen uit cogeneratie van gas. Toyota wil de beste zijn als het gaat om milieu. En dat zijn wij ook. Trouw aan filosofie Opvallend is dat Toyota al vanaf het begin trouw is aan de bedrijfsfilosofie en daarmee nog steeds succesvol is. Dat dit niet vanzelf gaat illustreert Van der Velden. We hebben een fase gehad, waarin we veel nieuwe modellen introduceerden. Dat ging in een geval ten koste van de kwaliteit. Wat besloot Toyota President Akio Toyoda van de Toyota Motor Corporation toen? We stoppen met de nieuwe productintroductie, gaan terug naar de bron en stellen ons de vraag: Is deze auto wel echt klaar voor marktintroductie en is dit wel het beste product? Een ander mooi voorbeeld van hoe Toyota omgaat met vraag en aanbod is de reactie op de verminderde vraag op de wereldmarkt. Toyota stopt dan met produceren. Het uitgangspunt hierbij is dat een geproduceerde auto veel kapitaalsintensiever is dan alle losse onderdelen. Bovendien stuurt Toyota de mensen in de fabriek niet naar huis, maar op cursus. Het kan ten slotte altijd weer beter en doelmatiger. Kaizen noemt Toyota dit. Daarmee creëert Toyota tevens zeer trouwe en tevreden werknemers. Zero Emission Ook ten aanzien van de uitstoot van schadelijke stoffen heeft Toyota een uiterst heldere missie: Zero Emission. Van der Velden: Toyota introduceerde alweer in 1997 de Full Hybrid Toyota Prius: de allereerste, massageproduceerde auto met innovatieve Full Hybrid technologie. Daarmee heeft Toyota een grote voorsprong opgebouwd. Bijna alle concurrenten zijn er wel mee bezig, maar nog maar weinigen zijn in staat om ermee op de markt te komen. De nieuwe Prius is inmiddels van de 3e generatie. Dat noemen wij visie. Zo is onlangs ook de nieuwe Lexus RX 450h Hybrid geïntroduceerd. Door de geavanceerde Full Hybrid technologie kent deze 299 pk sterke crossover slechts een CO2- uitstoot van 140 gram per kilometer. Dat is gelijk aan bijvoorbeeld een zeer compacte middenklasser met een 1,4 liter benzinemotor met zo n 100 pk. Veel zakelijke rijders die zich in dit segment oriënteren ontdekken dat deze RX 450h Hybrid een keuze is die 18 perfect aansluit op de visie van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Bij de introductie is gekozen voor de slogan De auto die vragen oproept. En dat is terecht, want zo n grote, luxe auto, met zoveel vermogen, die zo schoon rijdt dat je er maar 20% bijtelling voor hebt? Dat roept vragen op. Hoge school hybride, De verlosser en De correcte SUV zijn dan ook koppen in de nationale media waar Van der Velden trots op is. Mobiliteitsconcept In de toekomst ziet Van der Velden ook andere transportconcepten ontstaan. Vooral voor de middenlange afstanden boven de 400 kilometer zal in de toekomst steeds minder vaak voor de auto worden gekozen. Mogelijk zal de hogesnelheidstrein die plaats innemen. Tegelijkertijd zullen er andere mobiliteitsconcepten op de markt komen. Denk bijvoorbeeld aan de combinatie van een autobedrijf met de spoorwegen. De klant reist per trein naar bijvoorbeeld Italië. Bij aankomst op het station in Rome, staat de afgesproken auto klaar. Dat heb je geboekt bij je dealer, die het totale mobiliteitsconcept voor je verzorgt. Plug-in Prius Al in de zomer van 2010 start Toyota met een R&D-project dat drie jaar gaat duren. Hoofdrolspeler is de Plug-in Prius; een (nog conceptuele) Full Hybrid auto met de mogelijkheid om de lithium-ion accu via het gewone stopcontact op te laden en daarna zo n 20 km 100% elektrisch dus emissieloos te rijden. Na die afstand fungeert de auto, die eerst in een pilot wordt gereden door overheden en nuts-bedrijven, als een zeer zuinige Full Hybrid. Dergelijke auto s dragen vooral in drukbevolkte gebieden enorm bij aan een verlaging van de uitstoot van onder meer CO2, stikstofoxiden en fijnstof. Met name die laatste 2 zijn een probleem met diesels, hetgeen we niet moeten onderschatten. En met zo n Plug-in heb je nog steeds een totale actieradius van ruim duizend kilometer. Kortom, heel laagdrempelig voor de berijder. De komst van 100% elektrische auto wordt voorlopig belemmerd door de beperkte actieradius die de huidige batterijen bieden. Bovendien zijn dergelijke batterijen nog te zwaar en te duur. Dit zal voorlopig nog een nichemarkt blijven. Ook andere energiebronnen, zoals algen-, zonne- en waterstofenergie kunnen in de toekomst een rol gaan spelen. Van der Velden: Maar één ding is zeker: de aardolie raakt een keer op en dus zullen we moeten zoeken naar alternatieven. Ten aanzien van zonne-energie is er nu al een Toyota met een Solar Roof; zonnepanelen geïntegreerd in het dak van de auto. Daarmee kan nog niet gereden worden, maar het zorgt wel voor een koel interieur bij het instappen. Op korte termijn zie ik echter de Full Hybrid technologie als dé oplossing. Vooral omdat deze aansluit bij de huidige infrastructuur. Voordat je een infrastructuur hebt aangepast aan de nieuwe energievormen, ben je jaren verder. Dat The Toyota Way diep in de genen van Pieter van de Velden is doorgedrongen blijkt wel uit de opmerking: Het is een voorrecht om voor Toyota te mogen werken. De overtuigende filosofie geeft richting en houvast. Ook in tijden dat het economisch wat moeilijker gaat. Iedereen staat weleens voor moeilijke keuzes. Bij Toyota is dat een kwestie van licht bijsturen. De langetermijnvisie is immers bekend.

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer www.alphabet.com Duurzame mobiliteit. Onderzoek naar gedrag en keuzes van leaserijders op gebied van duurzaamheid. Leaserijders steeds milieubewuster.

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart Auto van de hand dankzij OV-jaarkaart Bij ons kunnen medewerkers zonder leasauto kiezen tussen gebruik van de eigen auto voor woonwerkverkeer óf het OV. De OV-jaarkaart die we hun bieden is in heel Nederland

Nadere informatie

Luchthavens in Nederland

Luchthavens in Nederland Fact Sheet Luchthavens in Nederland In deze fact sheet worden de belangrijkste feiten, cijfers en ontwikkelingen weergeven die over de Nederlandse luchthavens gaan. Alleen de luchthavens die aangesloten

Nadere informatie

INVESTEREN IN UW REGIO

INVESTEREN IN UW REGIO INVESTEREN IN UW REGIO HEEFT DE TOEKOMST AIRPORTHOLLAND O B L I G A T I E S - O N T W I K K E L I N G - V A S T G O E D Looptijd 3 jaar Vast rendement van 8% Rente per 4 weken uitgekeerd Inhoudsopgave

Nadere informatie

ZUINIGE ENERGIE EN KPN

ZUINIGE ENERGIE EN KPN ZUINIGE ENERGIE EN KPN KPN start op 30 oktober 2012 met nieuwe corporate campagne Het netwerk dat geeft om Nederland. Hierbij worden relevante maatschappelijke thema s belicht. In de eerste uiting, We

Nadere informatie

Belonen op de Weg Dynamisch Mobiliteits Management

Belonen op de Weg Dynamisch Mobiliteits Management Duurzame Mobiliteit Belonen op de Weg Dynamisch Mobiliteits Management Utrecht, 20 mei 2008 Willem de Jager, Rabobank Nederland, lid Taskforce Mobiliteitsmanagement Gedragsverandering leereffecten banken

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Geen uitstoot meer. Wubbo Ockels gaat elektrisch. Werknemers opgelet! 1500 euro om jezelf te ontwikkelen

Geen uitstoot meer. Wubbo Ockels gaat elektrisch. Werknemers opgelet! 1500 euro om jezelf te ontwikkelen Alles wat je moet weten over metaalbewerking najaar 2007 www.metaaljournaal.nl WIN DEZE BEACHCRUISER Geen uitstoot meer Wubbo Ockels gaat elektrisch Werknemers opgelet! 1500 euro om jezelf te ontwikkelen

Nadere informatie

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV december 2011 2010.0001-15 Inleiding Cauberg-Huygen is sinds 1975 koploper in oplossingen voor de bouw- en infrasector, industrie

Nadere informatie

Elektrisch rijden is de toekomst

Elektrisch rijden is de toekomst Elektrisch rijden is de toekomst Duurzaam onderweg in Rotterdam www.rotterdam.nl/elektrischrijden Elektrisch rijden neemt een vlucht. Er rijden steeds meer elektrische voertuigen rond. Een positieve ontwikkeling

Nadere informatie

it s electric! e-powered mobility by ece

it s electric! e-powered mobility by ece it s electric! e-powered mobility by ece Dramatische CO 2 reductie Lotus Elise VW Golf Een snelle, sportieve wagen. Van 0 naar 100 in 4,7 seconde? Het kan elektrisch! Specificaties Lotus Elise-ece: ca.

Nadere informatie

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze www.alphabet.com Onderzoek Behoefte van zakelijke rijders aan variatie in vervoersmiddelen Flexibele mobiliteit Keuzevrijheid vooral voor jongeren

Nadere informatie

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak KIvI Jaarcongres Sustainable Mobility,6 november 2013 Pieter Tanja Leefbaarheid en gezondheid in stad en regio verkeersveiligheid geluidoverlast

Nadere informatie

Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst

Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst Van warme douche, autorit en vliegvakantie tot het verwarmen van ons huis: alles wat we in ons dagelijks leven doen, leidt tot uitstoot van broeikasgassen.

Nadere informatie

WagenPlan Partner in duurzame mobiliteit

WagenPlan Partner in duurzame mobiliteit partner in duurzame mobiliteit WagenPlan Partner in duurzame mobiliteit Kosten- en milieubewust leasen. Met volledige compensatie van CO2-uitstoot. Efficiënt wagenparkbeheer en aantrekkelijke oplossingen

Nadere informatie

9 M 5 ore than to 275

9 M 5 ore than to 275 5 More than to 275 275 95 to schiphol rijk am en de boeing avenue Inspirerend zaken doen Boeing Avenue 275 In de uitdagende werkomgeving van het parkachtige Schiphol-Rijk ligt het moderne en multifunctionele

Nadere informatie

Werksessie VBG. 15 juni 2011. ZLTO gebouw Den Bosch. Dr. Henk C. van Latesteijn

Werksessie VBG. 15 juni 2011. ZLTO gebouw Den Bosch. Dr. Henk C. van Latesteijn Werksessie VBG 15 juni 2011 ZLTO gebouw Den Bosch Dr. Henk C. van Latesteijn De Brandende Vraag Welke rol kunnen gemeenten spelen bij het vormgeven van een nieuwe relatie tussen stad en platteland? 1 Inspiratie

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 Projectgegevens Opsteller TAJ van Deijzen Versie 2015-1 Status Definitief Datum CO2 verantwoordelijke TAJ van Deijzen 6-8-2015 Directievertegenwoordiger

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Green Deal Elektrisch vervoer

Green Deal Elektrisch vervoer Green Deal Elektrisch vervoer Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder handelende in haar of zijn hoedanigheid

Nadere informatie

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten.

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten. Ecofys Perskit Ecofys Experts in Energy Inleiding Ecofys is al meer dan 25 jaar een toonaangevend internationaal consultancybedrijf in energie en klimaatbeleid. De visie van Ecofys is "sustainable energy

Nadere informatie

Vaillant aurostep zonneboiler Puur rendement

Vaillant aurostep zonneboiler Puur rendement Vaillant aurostep zonneboiler Puur rendement Vaillant aurostep zonneboiler De winst van aurostep Weet u dat 8 minuten zon volstaan om alle mensen op de wereld één jaar van energie te voorzien? De zon levert

Nadere informatie

'Wat we ook voor een maatregelen nemen, het proces van de opwarming van de aarde kunnen we niet omkeren'

'Wat we ook voor een maatregelen nemen, het proces van de opwarming van de aarde kunnen we niet omkeren' EenVandaag Opiniepanel enquête Klimaattop Kopenhagen 20.000 respondenten december 2009 Ik maak me grote zorgen over de verandering van het klimaat Helemaal mee eens 15,5% Mee eens 35,6% Neutraal 26,1%

Nadere informatie

Fietsen Scoort. www.fietsenscoort.nl

Fietsen Scoort. www.fietsenscoort.nl Fietsen Scoort www.fietsenscoort.nl Fietsen Scoort Fietsen Scoort is een landelijke campagne die het fietsen naar het werk stimuleert. Fietsen naar het werk heeft veel voordelen. Fietsen draagt bij aan

Nadere informatie

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015.

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015. Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, opening bijeenkomst Klantengroep Samenwerking Noord (Holland Web Week), Groningen, 16 september 2015 Dames en heren, Goed nieuws is geen nieuws, zeggen

Nadere informatie

Opel Insignia Onderzoek onder leaserijders November 2008

Opel Insignia Onderzoek onder leaserijders November 2008 Opel Insignia Onderzoek onder leaserijders November 2008 Belangrijkste uitkomsten Van de leaserijders maakt 71% nooit gebruik van het openbaar vervoer voor het werk. Bij een mogelijkheid voor een nieuwe

Nadere informatie

CaseQuest 2: Kunnen de VS en China zich onttrekken aan een mondiaal klimaatbeleid?

CaseQuest 2: Kunnen de VS en China zich onttrekken aan een mondiaal klimaatbeleid? CaseQuest 2: Kunnen de VS en China zich onttrekken aan een mondiaal klimaatbeleid? Door Rik Lo & Lisa Gerrits 15-03-13 Inhoud: Inleiding Deelvraag 1 Deelvraag 2 Deelvraag 3 Deelvraag 4 Hoofdvraag & Conclusie

Nadere informatie

Aruba Happy Flow gestart op Aruba Airport Innovatief passagiersproces, uniek in de wereld

Aruba Happy Flow gestart op Aruba Airport Innovatief passagiersproces, uniek in de wereld JOINT PRESS RELEASE GEZAMENLIJKE PERSBERICHT Aruba Happy Flow gestart op Aruba Airport Aruba Happy Flow gestart op Aruba Airport Innovatief passagiersproces, uniek in de wereld Op Aruba Airport is vandaag

Nadere informatie

MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER 2013

MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER 2013 MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER 2013 Auteur René Speelman Versie 1.0 Plaats Vianen Kenmerk WEGWIJZER Versie informatie Versie Datum Bijzonderheden Auteur 1.0 November 2014 René Speelman, manager

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht

Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht P.F.C.W. Van der Broeck, 15-03-2013 1 Waarom Zero Emissie Busvervoer? 1. Verbeteren luchtkwaliteit Maastricht (fijn stof); 2. Klimaatdoelen

Nadere informatie

CO 2 en energiereductiedoelstellingen

CO 2 en energiereductiedoelstellingen CO 2 en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 N.G. Geelkerken Site Manager International Paint (Nederland) bv Januari 2011 Inhoud 1 Introductie 3 2 Co2-reductie scope 4 2.1. Wagenpark 4 3 Co2-reductie

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 19 november 2014 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0

Nadere informatie

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben Wij brengen energie Waar mensen licht en warmte nodig hebben Energie in goede banen De beschikbaarheid van energie bepaalt in grote mate hoe we leven: hoe we wonen, werken, produceren en ons verplaatsen.

Nadere informatie

Groene bedrijfsvoering

Groene bedrijfsvoering Groene bedrijfsvoering Emissie-inventaris DWA 2011 2 DWA installatie- en energieadvies (DWA) is een adviesbureau met ambitie. Met meer dan honderd collega s werken wij aan de verduurzaming van onder meer

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

De leefomgeving en toekomstige

De leefomgeving en toekomstige De leefomgeving en toekomstige ontwikkelingen RTHA Mini master class 2 juni 2015 Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland Natuur en Milieufederatie Zuid- Holland De Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland

Nadere informatie

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Hoeveel CO 2 -reductie is nodig? doel nieuwe kabinet: in 2020 30% minder CO 2 -uitstoot dan in 1990 UN-IPCC: stabilisatie

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Fietsen scoort voor een beter klimaat. www.fietsenscoort.nl

Fietsen scoort voor een beter klimaat. www.fietsenscoort.nl Fietsen scoort voor een beter klimaat www.fietsenscoort.nl Fietsen Scoort voor een beter klimaat Fietsen Scoort voor een beter klimaat is een landelijke campagne die het fietsen naar het werk stimuleert.

Nadere informatie

Responsible Lease. Achter elk duurzaam wagenpark staat een sterk merk. VWLE099-01 Brochure v9 LOS.indd 1 27-04-12 11:47. Pagina 1

Responsible Lease. Achter elk duurzaam wagenpark staat een sterk merk. VWLE099-01 Brochure v9 LOS.indd 1 27-04-12 11:47. Pagina 1 Responsible Lease Achter elk duurzaam wagenpark staat een sterk merk Pagina VWLE099-0 Brochure v9 LOS.indd 27-04-2 :47 Pagina 2 VWLE099-0 Brochure v9 LOS.indd 2 27-04-2 :47 RespoNsible Lease In het kader

Nadere informatie

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez Gevraagd: Duurzaam commitment Klimaattop Amstelveen Donderdag 14 oktober 2010 Ambitie: Duurzaam in Amstelveen Tijdens de klimaattop staan inspiratie, matchmaking en commitment centraal. Amstelveense voorlopers

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

De mobiele werknemer. Mobiel werken in 2015-2020. Januari 2015, Rotterdam. Officebooking 2015 1

De mobiele werknemer. Mobiel werken in 2015-2020. Januari 2015, Rotterdam. Officebooking 2015 1 De mobiele werknemer Mobiel werken in 2015-2020 Januari 2015, Rotterdam Officebooking 2015 1 De mobiele werknemer In 2020 werkt 60% van de Nederlandse werknemers niet meer op een vaste plek: een eigen

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

Graag informeren wij u over de behaalde resultaten van 2013 inzake de CO 2 -prestatieladder.

Graag informeren wij u over de behaalde resultaten van 2013 inzake de CO 2 -prestatieladder. MDB B.V. 5 Memo Onderwerp CO2-prestatieladder Graag informeren wij u over de behaalde resultaten van 2013 inzake de CO 2 -prestatieladder. Scope 1, directe CO 2-emissies door aardgas, diesel en benzine

Nadere informatie

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Factsheet Algemene informatie Wat is het project Spookfiles A58? In de hele wereld wordt gewerkt aan manieren om het verkeer sneller, veiliger, comfortabeler en duurzamer maken. Nederland loopt voorop

Nadere informatie

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid

Nadere informatie

DUURZAME INITIATIEVEN

DUURZAME INITIATIEVEN DUURZAME INITIATIEVEN Onder duurzame initiatieven verstaat Arcadis technische innovaties die direct of indirect leiden tot energiebesparende oplossingen. Daarnaast initiatieven die de maatschappelijke

Nadere informatie

WELKE RENAULT U OOK LEAST: DE LAGE BIJTELLING MAAKT HET PLAATJE COMPLEET

WELKE RENAULT U OOK LEAST: DE LAGE BIJTELLING MAAKT HET PLAATJE COMPLEET WELKE RENAULT U OOK LEAST: DE LAGE BIJTELLING MAAKT HET PLAATJE COMPLEET Bent u een zakelijke rijder? Dan is het leasen van een Renault zéér interessant. Zowel zakelijk als privé! Elke Renault is zeer

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Elektrisch rijden in de praktijk

Elektrisch rijden in de praktijk We gaan elektrisch vooruit! Een impuls voor elektrisch vervoer in Rotterdam Elektrisch rijden in de praktijk Klimaatprobleem? Google earth januari 2009 Rotterdam Climate Initiative Als stad met wereldhaven

Nadere informatie

Voortgang CO 2 emissie reductie H2-2012

Voortgang CO 2 emissie reductie H2-2012 Voortgang CO 2 emissie reductie H2-2012 ICT staat voor groen! 2012 ICT - Alle rechten voorbehouden - WWW.ICT.NL pagina 1 Historie Versie Datum Auteur Omschrijving 0.1 13-8-2012 F. Wuts Initiële versie

Nadere informatie

Naar een schoner wagenpark. Auto voor Auto

Naar een schoner wagenpark. Auto voor Auto Naar een schoner wagenpark Auto voor Auto Gestart in 2010 234.000 auto s in 2013 besparen 258.000 ton CO 2 -emissie, 82 mio liters brandstof en 129 mio euro Die wij niet hoeven te betalen Cleaner Car Contracts

Nadere informatie

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Minder emissies, betere bereikbaarheid Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft CE Delft Onafhankelijk, not-for-profit consultancy, opgericht in 1978 Ca. 40 medewerkers

Nadere informatie

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-!

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-! Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-! Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-! Duurzaam rijden. Dat moet voor iedereen bereikbaar

Nadere informatie

Rotterdam Centrum. Bereikbaarheid in. Je bereikt meer met fiets en OV. Samen aanpakken. Meedenken?

Rotterdam Centrum. Bereikbaarheid in. Je bereikt meer met fiets en OV. Samen aanpakken. Meedenken? Bereikbaarheid in Rotterdam Centrum Het belang van een goede bereikbaarheid in het gebied Je bereikt meer met fiets en OV Opkomende ontwikkelingen Samen aanpakken Meedenken? Een goede bereikbaarheid Van

Nadere informatie

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten:

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten: Nu goedkoper en groener rijden Uw auto direct aanzienlijk voordeliger en schoner laten rijden? Dat kan met GO-Greener. Meer kilometers voor minder geld. Met behoud van comfort en zelfs verbetering van

Nadere informatie

COMPENSEER HIER JE CO 2 -UITSTOOT, HELP MENSEN DAAR AAN EEN COOKSTOVE

COMPENSEER HIER JE CO 2 -UITSTOOT, HELP MENSEN DAAR AAN EEN COOKSTOVE COMPENSEER HIER JE -UITSTOOT, HELP MENSEN DAAR AAN EEN COOKSTOVE COMPENSEER DE -UITSTOOT VAN JE ORGANISATIE, VERBETER HET KLIMAAT EN STEUN CLEAN COOKSTOVES 2 3 COOX4CLIMATE STAAT VOOR EEN KLIMAATNEUTRALE

Nadere informatie

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid In 2013 zijn we van start gegaan met de implementatie van ons duurzaamheidsbeleid en onderstaand ziet u de doelstellingen uit onze duurzaamheidsverklaring en de behaalde

Nadere informatie

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Ketenanalyse 1 Inleiding Eis: Aantoonbaar inzicht in de meest materiele emissies uit scope 3 middels 2 ketenanalyses. Voor het in kaart brengen van scope III

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Demi Smit Sarah Lingaard. Atlas van de toekomst

Demi Smit Sarah Lingaard. Atlas van de toekomst Demi Smit Sarah Lingaard Atlas van de toekomst 1 Introductie: Wij hebben de Atlas van onze toekomst gemaakt met daarin onze ideeën voor Nederland in 2040. Hierin hebben wij geprobeerd weer te geven hoe

Nadere informatie

Samenvatting ... Het gebruik van de trein nam sinds 1985 eveneens fors toe met meer dan een verdubbeling van het aantal treinkilometers.

Samenvatting ... Het gebruik van de trein nam sinds 1985 eveneens fors toe met meer dan een verdubbeling van het aantal treinkilometers. Samenvatting... De mobiliteit van Nederlanders groeit nog steeds, maar niet meer zo sterk als in de jaren tachtig en negentig. Tussen 2000 en 2008 steeg het aantal reizigerskilometers over de weg met vijf

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Hierin wil GroenLinks in ieder geval de volgende vragen beantwoord hebben.

gemeente Eindhoven Hierin wil GroenLinks in ieder geval de volgende vragen beantwoord hebben. gemeente Eindhoven Inboeknummer 15bst00959 Beslisdatum B&W 14 juli 2015 Dossiernummer 15.29.103 (2.3.1) Raadsvragen Van het raadslid dhr. R. Thijs (GroenLinks) over klimaatambities Eindhoven na gerechtelijke

Nadere informatie

De Politieke Ledenraad van de PvdA op 14 november 2015 bijeen te Amersfoort,

De Politieke Ledenraad van de PvdA op 14 november 2015 bijeen te Amersfoort, Korten op EU subsidies Solidariteit éen van de belangrijkste principes is in de sociaaldemocratie, In Europa grote verdeeldheid heerst aangaande het opvangen en herverdelen van vluchtelingen; Enkele landen

Nadere informatie

Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft

Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft Satish K. Beella, René van Someren september 2008 Inhoudsopgave Introductie 3 Schematisch overzicht transportpreventie (goederen)

Nadere informatie

Overview 2012-2015 energiemanagement VolkerRail. Organisatie: VolkerRail Nederland

Overview 2012-2015 energiemanagement VolkerRail. Organisatie: VolkerRail Nederland Overview 2012-2015 energiemanagement VolkerRail Organisatie: VolkerRail Nederland Publicatiedatum: 01-02-2016 ton CO2 CO2 Footprint VolkerRail Medio 2008 is VolkerRail begonnen met de monitoring van haar

Nadere informatie

GreenPlan. Boek groen resultaat

GreenPlan. Boek groen resultaat GreenPlan Boek groen resultaat Waarom groen ondernemen? Groen ondernemen krijgt in het bedrijfsleven steeds meer aandacht. En terecht. We zijn getuige van een opwarming van de aarde. Een toenemende CO

Nadere informatie

Promotie zweefvliegcentrum Someren. LTA-Someren - Internationaal Zweefvliegcentrum in Someren

Promotie zweefvliegcentrum Someren. LTA-Someren - Internationaal Zweefvliegcentrum in Someren pagina 1 van 8 Page 1 LTA-Someren Secretariaat LTA-Someren P/a J. van Lierop Limburglaan 36 5712PM Someren info@heidehoeve.nl - 1 - Datum 7 juni 2014 Onderwerp: LTA-Someren - Internationaal Zweefvliegcentrum

Nadere informatie

Triodos Bank Fietsen scoort! Ada Schallenberg, facility manager

Triodos Bank Fietsen scoort! Ada Schallenberg, facility manager Fietsen met een doel De fiets van de zaak -regeling van Triodos Bank is ruimhartig. Medewerkers mogen eens in de vijf jaar op kosten van de bank een nieuwe fiets aanschaffen. Dat stimuleert het fietsgebruik

Nadere informatie

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges Clean Tech Delta Innovative solutions to climate and energy challenges De New Green Deal voor innovatie en schone technologie in de regio Rotterdam-Delft Clean Tech Delta gezamenlijk innovatie en schone

Nadere informatie

Plug-in Hybrid. juni 2013

Plug-in Hybrid. juni 2013 Plug-in Hybrid Electric Vehicles juni 2013 Begin 2013 reden In Nederland ongeveer 8.000 personenauto s met 0% fiscale bijtelling. Het overgrote deel hiervan zijn elektrische auto s die tevens een benzine-

Nadere informatie

Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015

Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015 Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015 Status: Definitief Datum van uitgifte: 16-08-2015 Datum van ingang: 07-09-2015 Versienummer: 1.0 Inhoud 1. INLEIDING... 3 2. CO 2 EMISSIES 1E HALFJAAR 2015... 4 2.1

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012

Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012 Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012 Dames en heren, [Inleiding] Mensen die op inspiratie wachten

Nadere informatie

We kunnen zonder de trein.

We kunnen zonder de trein. We kunnen zonder de trein. Waarom is mobiele telefonie zo n ongelooflijk succes geworden? Omdat het voorziet in een behoefte. Waarom is openbaar vervoer veel minder succesvol? Omdat een flatscreen met

Nadere informatie

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI = sociale duurzaamheid, van A naar anders. Anders denken, nieuwe wegen bewandelen en nieuwe, niet voor de hand liggende samenwerking tot stand brengen

Nadere informatie

Verslag MVO 2014 Advin Periode: Q1 Q4 2014 Hoofddorp, 20 maart 2015

Verslag MVO 2014 Advin Periode: Q1 Q4 2014 Hoofddorp, 20 maart 2015 Verslag MVO 2014 Advin Periode: Q1 Q4 2014 Hoofddorp, 20 maart 2015 Successen & resultaten MVO Q1-Q4 2014 Hier kijken wij positief op terug: 1. Eerste jaar nieuwe organisatie (Advin- Archicom) 2. Volume

Nadere informatie

Bron: Groenlinks Rotterdam Datum: 1 februari 2011

Bron: Groenlinks Rotterdam Datum: 1 februari 2011 Bron: Groenlinks Rotterdam Datum: 1 februari 2011 Op 11 december 2010 organiseerde GroenLinks Rijnmond een bijeenkomst naar aanlei ding van de wegen- en tunnelplannen in de regio. De eindconclusie was

Nadere informatie

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Lelystad, juli 2014 Het plan Het Federatieplan Windenergie bestaat uit onderlinge afspraken tussen bewoners, grondeigenaren en windmoleneigenaren in

Nadere informatie

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016.

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. Bijtelling, investeringsaftrek, bpm, motorrijtuigenbelasting en btw. Wie de belastingen rondom mobiliteit een beetje wil volgen, heeft er bijna

Nadere informatie

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra Partijen: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Nadere informatie

Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3. Monitoring doelstellingen 2015 scope 1 en 2

Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3. Monitoring doelstellingen 2015 scope 1 en 2 4.B.2 Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3 Evaluatie 1 e halfjaar 215 & Monitoring doelstellingen 215 scope 1 en 2 Van Steenis Geodesie BV Ringveste 7b 3992 DD HOUTEN Van Steenis Geodesie BV Duurstedeweg

Nadere informatie

Praktische tips voor klimaat en portemonnee. Klimaatsparen

Praktische tips voor klimaat en portemonnee. Klimaatsparen Praktische s voor klimaat en portemonnee Klimaatsparen CO 2 en geld besparen De gemiddelde Nederlander stoot per jaar 12.000 kg CO 2 uit (28.000 kg CO 2 per huishouden). De meeste kilo s gaan op aan verwarming,

Nadere informatie

Vliegen in de toekomst. Door Thomas Rugers, Sven Bouwmeester, Steijn Strikkers en Jelmer Egberts.

Vliegen in de toekomst. Door Thomas Rugers, Sven Bouwmeester, Steijn Strikkers en Jelmer Egberts. Vliegen in de toekomst Door Thomas Rugers, Sven Bouwmeester, Steijn Strikkers en Jelmer Egberts. 1 Hoofdstuk indeling 1. Inleiding Blz. 3 2. Hoe zien de vliegtuigen er in de toekomst uit? Blz. 4 3. Gaan

Nadere informatie

CO 2 EN ENERGIE REDUCTIEDOELSTELLINGEN TIMMERHUIS GROEP

CO 2 EN ENERGIE REDUCTIEDOELSTELLINGEN TIMMERHUIS GROEP CO 2 EN ENERGIE REDUCTIEDOELSTELLINGEN TIMMERHUIS GROEP 1 1. INLEIDING De Timmerhuis Groep hecht waarde aan duurzaamheid en het milieu. Daarom worden de kwantitatieve en kwalitatieve reductiedoelstellingen

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Ronald van Peperstraate. Voormalig algemeen directeur, Joulz

Ronald van Peperstraate. Voormalig algemeen directeur, Joulz Ronald van Peperstraate Voormalig algemeen directeur, Joulz Het leiden van een groot bedrijf Ik kom zelf uit de bouwsector. Hier werd ik aangesteld om van Joulz een aannemersbedrijf te maken. Maar ik wilde

Nadere informatie

Leasen in 2019 AM Congres januari 2015

Leasen in 2019 AM Congres januari 2015 Leasen in 2019 AM Congres januari 2015 Leasen in 2019?/ Zakelijke mobiliteit AM Congres januari 2015 Introductie Jack Knol (46) Toegepast Wiskundig ingenieur (Twente) Ruim 19 jaar Capgemini (eerste werkgever)

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Concept-GS-besluit: Voortgaande groei luchtvaart alléén binnen harde randvoorwaarden

Concept-GS-besluit: Voortgaande groei luchtvaart alléén binnen harde randvoorwaarden 15 mei 1997 97-000635 strategische luchtvaartontwikkeling Concept-GS-besluit: Voortgaande groei luchtvaart alléén binnen harde randvoorwaarden Gedeputeerde Staten van Noord-Holland (GS) stellen harde randvoorwaarden

Nadere informatie

Algemene Beschouwingen 2015

Algemene Beschouwingen 2015 Algemene Beschouwingen 2015 -CDA Statenfractie Groningen- 24 juni 2015, alleen uitgesproken tekst is geldig Voorzitter, Vandaag spreken wij over de voorjaarsnota. Traditioneel een moment waarbij we spreken

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie