Informatieboekje borstvoeding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatieboekje borstvoeding"

Transcriptie

1 Informatieboekje borstvoeding

2

3 Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding (WHO en UNICEF) Alle instellingen voor moeder- en kindzorg dienen er zorg voor te dragen: 1. Dat zij een borstvoedingsbeleid op papier hebben, dat standaard bekend wordt gemaakt aan alle betrokken medewerkers. 2. Dat alle betrokken medewerkers de vaardigheden aanleren, die noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van dat beleid. 3. Dat alle zwangere vrouwen voorgelicht worden over de voordelen en de praktijk van borstvoeding geven. 4. Dat alle moeders binnen een uur na de geboorte van hun kind, geholpen worden met borstvoeding geven. 5. Dat aan alle vrouwen uitgelegd wordt hoe ze hun baby aan moeten leggen en hoe zij de melkproductie in stand kunnen houden, zelfs als de baby van de moeder gescheiden moet worden. 6. Dat pasgeborenen geen andere voeding dan borstvoeding krijgen, noch extra vocht, tenzij op medische indicatie. 7. Dat moeder en kind dag en nacht bij elkaar op een kamer mogen blijven. 8. Dat borstvoeding op verzoek wordt nagestreefd. 9. Dat aan pasgeborenen die borstvoeding krijgen geen speen of fopspeen gegeven wordt. 10. Dat zij contacten onderhouden met andere instellingen en disciplines over de begeleiding van borstvoeding en dat zij de ouders verwijzen naar borstvoedingorganisaties. 1

4 U bent zwanger! Gefeliciteerd, u bent zwanger! In de komende maanden zult u een aantal beslissingen moeten nemen. Van die beslissingen is de keus over wat voor voeding u gaat geven een hele belangrijke. Gaat u borstvoeding geven of kunstvoeding? Deze folder bevat informatie over de bijzondere eigenschappen van moedermelk en over het geven van moedermelk in de praktijk. De keus voor borstvoeding Borstvoeding is voor zuigelingen de meest natuurlijke en daarom geschikte voeding. Borstvoeding is een uniek en levend product. Borstvoeding is precies aangepast aan de behoefte van uw kindje. Uw kindje krijgt de bescherming van antistoffen, eiwitten en immuuncellen in de moedermelk. Bij erfelijke aanleg voor allergische aandoeningen geeft borstvoeding bescherming. Het geven van borstvoeding heeft voor u ook voordelen. Geeft u 6 maanden of langer borstvoeding? Dan hebt u een verminderde kans op eierstokkanker, borstkanker en osteoporose. Ook zorgt het geven van borstvoeding dat de baarmoeder beter samentrekt en het vloeien minder is na de geboorte van uw kindje. Borstvoeding is altijd beschikbaar en op temperatuur. Het is aangepast op de behoefte van uw kindje. Zelf voeden is leuk, gemakkelijk en voordelig. Gratis de beste kwaliteit! 2

5 Eigenschappen van moedermelk Moedermelk is niet na te maken. Het bevat niet alleen de voedingsstoffen die uw kindje nodig heeft, maar ook antistoffen die beschermen tegen ziekten. Groeifactoren en enzymen zorgen voor een optimale ontwikkeling van de nog onrijpe organen. De antistoffen blijven tijdens de hele borstvoedingsperiode aanwezig. Hoe langer u borstvoeding geeft, hoe meer uw kindje beschermd is tegen bepaalde ziekten. Op latere leeftijd kunnen de effecten van borstvoeding nog aangetoond worden. Tepelverzorging Het is niet nodig om uw borsten of tepels voor te bereiden op het geven van borstvoeding. Het krijgen van tepelkloven is niet te voorkomen door bijv het harden van de tepels door ze af te drogen met een ruwe handdoek. Dan haalt u juist de natuurlijke bescherming van de huid. Ook het gebruik van crème of zalf raden we af. Borstvoeding in de praktijk, hoe werkt het? In de borst liggen de melkklieren in 'n trosje rond vijftien tot twintig melkkanaaltjes. Deze komen in de tepel uit. Om de melkklieren heen bevinden zich de spiercellen die ervoor zorgen dat de melk naar voren gebracht kan worden. Door de baby aan de borst te laten drinken komen er twee hormonen vrij: - Prolactine; zorgt voor het op gang komen van de melkproductie. - Oxytocine; zorgt voor het toeschieten van de melk (toeschietreflex). Dit hormoon zorgt tevens voor het samentrekken van de baarmoeder. 3

6 Als de baby aan de borst drinkt gaat er een seintje naar de hersenen om de hormonen Prolactine en Oxytocine vrij te geven. De wet van vraag en aanbod Om de borstvoeding op gang te brengen is het belangrijk dat u uw kindje regelmatig aanlegt. Het is een kwestie van vraag en aanbod. Dus, hoe vaker u de baby aan de borst legt, hoe meer melk er aangemaakt zal worden. Huid-huidcontact en de eerste borstvoeding Na de geboorte is het belangrijk om ongestoord kennis te maken met uw baby door bloot huid-huidcontact tot en met het eerste aanleggen, dat ongeveer en indien de situatie het toelaat, binnen een uur na de geboorte zal plaatsvinden. De meeste baby s hebben het eerste uur na de geboorte een sterke zuigreflex en zijn erg helder. Wanneer u uw baby al snel na de geboorte aan kunt leggen, komt dat ten goede aan het snel op gang komen van de borstvoeding. Mocht het aanleggen binnen het eerste uur niet lukken, dan wil dat niet zeggen dat de borstvoeding niet zal slagen. Als uw baby 12 uur na de geboorte niet wil drinken dan zal de verpleegkundige u adviseren om te gaan kolven. Wanneer uw baby op de kinderafdeling opgenomen is en niet aan de borst kan of mag drinken, start u 6 uur na de geboorte met kolven. Colostrum De eerste voeding die uw baby na de geboorte krijgt, heet colostrum. De voeding is wat dikker en geler van kleur dan de latere borstvoeding. Deze voeding bevat extra eiwitten, 4

7 vitaminen en mineralen. Zij werkt licht laxerend en is licht verteerbaar. Verder bevat de voeding veel antistoffen die uw baby beschermen tegen infectieziekten. Doordat colostrum laxerend werkt, raakt uw baby de eerste ontlasting (meconium) gemakkelijk kwijt. De eerste dagen De eerste dagen na de bevalling, moet de melkproductie nog op gang komen. Bijna alle kinderen vallen in de eerste dagen na de geboorte af. U hoeft hier niet van te schrikken. Een gezonde voldragen baby heeft reserves voor deze eerste periode. Bijvoeding is niet nodig, tenzij er een medische indicatie voor is. Leg de baby de eerste dagen vaak aan om bij u te drinken. Voor een gezonde baby is er vanaf het begin voldoende melk, ook al lijkt het dat uw baby maar kort bij u drinkt. Door uw baby vaak aan de borst te leggen, komt de melkproductie sneller op gang. Zo voorkomt u ernstige stuwing. Sommige baby s drinken in de eerste dagen wel acht tot twaalf keer aan de borst. Sommige baby s zijn zo moe van de bevalling, bijvoorbeeld na een kunstverlossing, dat ze de eerste dag alleen maar slapen en niet willen drinken. Dit is geen reden voor ongerustheid. Het is belangrijk dat u uw baby goed leert kennen en let op de voedingssignalen. Voedingssignalen zijn: zoeken, op de handjes sabbelen, likken. Huilen is een laat signaal en soms is het dan moeilijk om de baby aan de borst te krijgen. 5

8 Aanleggen Goed aanleggen is heel belangrijk. Het is van belang dat u leert waar u op moet letten en laat u de eerste keren helpen om uw baby aan de borst te leggen. Het zuigen van de baby aan de borst kan in het begin gevoelig zijn, maar het mag geen pijn doen. Goed aanleggen van uw baby aan de borst, kan problemen voorkomen. Adviezen bij het aanleggen van uw baby aan de borst - Voed uw baby in een rustige, vertrouwde omgeving. - Neem een prettige, ontspannen houding aan (liggend, zittend). - Uw baby ligt op zijn zij. Oor, schouder en heup op één lijn. - Het mondje van uw baby ligt ter hoogte van uw tepel. - De tepel wijst richting bovenlip. - U ondersteunt, zo nodig, uw borst door uw vingers onder uw borst te leggen en uw duim op de borst (C-greep). - Laat uw baby zelf de tepel zoeken door middel van gebruik te maken van het zoekreflex van uw baby. - De tepel wijst richting het bovenlipje, uw baby moet dan als het ware naar boven happen. De tong komt dan mooi onder de tepel te liggen en de kin komt tegen de borst. Het neusje is dan vrij. Is dit niet zo dan kunt u uw baby met de heupjes dichter naar u toe draaien. Het is beter om de borst niet in te drukken met uw vingers. - Wanneer uw baby een grote, wijde hap neemt, kunt u hem zachtjes naar u toebrengen met uw hand op de schouderbladen, zonder hem te duwen. - Het eerste aanzuigen kan wat pijnlijk zijn door rekking van uw tepel, maar deze pijn verdwijnt na ongeveer vijf tot zeven dagen. Tijdens het drinken moet de pijn verdwijnen anders moet u uw baby van de borst halen en opnieuw aanleggen. 6

9 Uw baby ligt goed aan de borst wanneer: - Zijn onderlipje naar buiten is gekruld. - Zijn kin tegen uw borst ligt. - Zijn tong mooi onder de tepel ligt. - Zijn neusje vrij is. - Zijn wangetjes mooi bol blijven tijdens het drinken. - Het zuig- en slikritme veranderen nadat de melk is toegeschoten. De baby zuigt eerst snel om de toeschietreflex op te wekken en gaat langzamer zuigen wanneer de melk begint te stromen. - U geen pijn heeft tijdens het voeden. - Zijn mondje wijd open blijft zonder dat uw tepel heen en weer wordt gezogen. Borstvoeding geven Het toeschieten van de melk kan beïnvloed worden door emoties. U denkt aan uw baby en de melk schiet toe. Als u gespannen bent kan dat de toeschietreflex remmen. Een rustige omgeving, warmte en ontspanning kunnen een positief effect hebben op de borstvoeding. Pijn tijdens het voeden, doordat de baby bijvoorbeeld niet goed aan de borst ligt, kan de toeschietreflex negatief beïnvloeden. Hoe lang mag de baby aan de borst drinken? Uw baby mag in principe zo lang drinken als hij zelf wil. Meestal is hij in de eerste dagen na de geboorte na minuten verzadigd. U wisselt van borst wanneer uw baby de borst loslaat of wanneer het drinken in sabbelen overgaat. Voor een optimale stimulatie is het goed om beide borsten aan te bieden. Begin de voeding met de borst die u het laatste gegeven heeft of die u de vorige voeding niet gegeven heeft. Uw baby drinkt de eerste dagen 7 á 10 keer per dag aan de borst. Wanneer de voeding goed op gang is, is het verstandig om de borst goed leeg te laten drinken voordat u de andere 7

10 borst aanbiedt. Dit om te voorkomen dat uw baby alleen de voormelk binnenkrijgt en niet de vettere achtermelk. Rooming in Lichamelijk contact tussen u en uw baby is stimulerend voor de borstvoeding en voor de moeder-kindbinding. Bij roomingin is het de bedoeling dat uw baby dag en nacht bij u op de kamer staat. Door rooming-in leert u de voedingssignalen van uw baby herkennen. Aan voeden op vraag (het vraag-aanbod principe) kunt u dan makkelijk voldoen. Op de afdeling verloskunde is het in principe altijd mogelijk om uw baby bij u op de kamer te hebben. Alleen als het om medische redenen noodzakelijk geacht wordt, worden moeder en kind gescheiden. Stuwing van de borsten Enkele dagen na de bevalling kunt u last krijgen van stuwing. De borsten kunnen dan gespannen, soms pijnlijk aanvoelen. Stuwing is een teken dat de borstvoeding op gang komt. Door vaak te voeden zult u minder last hebben van stuwing. Door uw baby één kant goed leeg te laten drinken en daarna pas de andere kant aan te bieden vermindert de kans op stuwing. De melkproductie zal zo ook eerder op gang komen. Tepel-speenverwarring Drinken uit de borst vereist een andere techniek dan drinken uit de fles. Baby s die voor de vierde week worden gevoed uit een flesje kunnen hierdoor in de war raken. Het gevolg kan zijn dat de borst minder goed geaccepteerd wordt en soms zelfs geweigerd. Ook het gebruik van een fopspeen of een tepelhoedje kan dit probleem veroorzaken. Indien bijvoeding in de eerste dagen medisch gezien noodzakelijk is, kan dit beter 8

11 gegeven worden met behulp van fingerfeeding of cupfeeding. In het Lievensberg ziekenhuis hebben we gekozen om door middel van fingerfeeding bij te voeden. Indien u als ouder anders wenst, zullen wij dit respecteren. Fopspeen Bedenk goed waarom u een fopspeen zou willen geven. Een baby die voldoende aan de borst drinkt, en lang genoeg, zal meestal geen behoefte hebben aan een speen. Dus als het hongersignalen zijn die de baby uitzendt, dan moet je die opvolgen. De eerste dagen kun je beter geen speen aan bieden, want de baby kan in de war raken door een speen. Daarvoor hoeft zijn mondje namelijk niet ver open, zoals aan de borst. Door snel een speen aan te bieden is het risico erg groot dat de baby op die manier minder vaak gevoed wordt. Verschillende houdingen bij het voeden van uw baby Liggend voeden Ga op de zij liggen met de benen iets opgetrokken. Uw baby dient helemaal op zijn zij te liggen, naar u toegedraaid. Oor, schouder en heup van uw baby moeten op één lijn liggen, met zijn gezichtje naar u gekeerd. Het mondje ligt ter hoogte van de tepel. Wanneer de baby een grote hapbeweging maakt, beweegt u hem rustig naar u toe, zonder hem te duwen. Zittend voeden o Madonnahouding, neem een ontspannen houding aan, met voldoende steun. Het hoofdje van de baby rust op uw elleboogholte. Uw onderarm steunt het ruggetje van de baby, terwijl u met uw hand de billetjes of een onderbeentje vasthoudt. 9

12 o Bakerhouding, deze houding is vooral prettig wanneer er sprake is van zware borsten, stuwing of veel melk. Deze houding is ook aan te raden bij een kleine baby, een verstopt melkkanaaltje en na een keizersnede. U legt uw baby op een kussen naast u, met zijn hoofdje op uw schoot. Zijn lijfje en beentjes liggen onder uw arm, terwijl u uw hand onder zijn hoofdje legt. De baby kan in deze houding op zijn rug of op zijn zij tegen u aanliggen. Wellicht zijn er nog andere houdingen die voldoen. In ieder geval is het belangrijk dat de baby op de juiste hoogte ligt, met zijn oor, schouder en heup op één lijn. Eigen voeding Over het algemeen kunt u als u borstvoeding geeft, gewoon eten wat u gewend bent. Aangeraden wordt om naast drie hoofdmaaltijden enkele voedzame tussendoortjes te gebruiken, zoals fruit, yoghurt of een boterham. Deze moeders hebben vooral extra behoefte aan extra drinken. Deze behoefte ontstaat doordat er extra vocht aan het lichaam onttrokken wordt vanwege de borstvoeding. In de lactatieperiode ontstaat er een wat verhoogde behoefte aan vitaminen en mineralen, vooral vitamine B6, foliumzuur en de mineralen ijzer en zink. Voedselovergevoeligheid Er zijn baby s die overgevoelig reageren op bepaalde voedingsstoffen die de moeder gebruikt, bijvoorbeeld uien, koolsoorten of prikkelende voedingsmiddelen. Reacties kunnen zijn: overmatig huilen en darmkrampen. Om zeker te zijn of deze reactie ontstaat door de voeding van de moeder, is het aan te bevelen om een voedingsboekje bij te houden. Na ongeveer zes tot 24 uur zijn sporen terug te vinden in de 10

13 borstvoeding. Gedurende minimaal 2 weken wordt het verdachte product niet gebruikt, daarna wordt het nog een keer geprobeerd. Als de klachten dan terugkomen, is de gevoeligheid voor dat bepaalde product bewezen en moet dit product worden vermeden. Gebruik van medicijnen en genotmiddelen Matig gebruik van koffie, thee, cola en chocolade geeft meestal geen problemen met betrekking tot de borstvoeding. Een kleine hoeveelheid cafeïne komt in de borstvoeding terecht. In chocolade zit ook een op cafeïne lijkende stof. Bij een erg onrustige of wakkere baby kunnen de producten die wat minder cafeïne bevatten de genoemde verschijnselen verminderen. Beperkt gebruik van alcohol tijdens de periode waarin borstvoeding wordt gegeven, lijkt geen schadelijk effect te hebben op de baby. De alcohol komt echter wel in de moedermelk terecht. Bij regelmatig gebruik of bij grotere hoeveelheden, heeft de alcohol effect op de hersenontwikkeling en de groei van uw baby. Veiligheidshalve wordt daarom het gebruik van alcohol afgeraden. Drugsgebruik wordt ten sterkste afgeraden. Uw baby wordt hierdoor geconfronteerd met zeer schadelijke effecten op zijn groei en ontwikkeling. Roken (nicotine) heeft effect op de melkproductie van de moeder. De productie is lager naarmate u meer sigaretten rookt, ook wordt de toeschietreflex hierdoor negatief beïnvloed. Nicotine komt in de moedermelk terecht. Als u rookt kunt u dit beter niet direct vóór de voeding van uw baby doen en evenmin in het bijzijn van uw baby. 11

14 Vegetarische voeding Wanneer u vegetarisch eet, maar wel gebruik maakt van dierlijke producten, zoals melkproducten en / of eieren, geeft dit geen tekorten voor u of uw baby tijdens de periode waarin borstvoeding wordt gegeven. Indien uw voeding ook dierlijke eiwitten uitsluit, hebben u en uw baby meer kans op tekorten aan bepaalde voedingsstoffen. In dit geval kunt u contact opnemen met een diëtist. Kolven Kolven van uw borsten kan om verschillende redenen noodzakelijk zijn. Bijvoorbeeld wanneer uw baby na de geboorte niet aan de borst mag of kan drinken. Of wanneer het aanleggen niet wil lukken. En natuurlijk wanneer u na een paar maanden uw werkzaamheden weer wilt hervatten. Hoe vaak u moet kolven hangt af van de reden om te kolven. Er zijn verschillende kolven in de handel, zowel hand- als elektrische kolven. De verpleegkundige, lactatiekundige of een medewerker van de thuiszorgwinkel kan u hierover meer informatie geven. 1. Tips voor het kolven van uw borsten: - Werk hygiënisch: handen wassen en schone materialen gebruiken. - Zorg voor een rustige omgeving en een ontspannen houding, neem iets warms te drinken. - Bevorder de toeschietreflex door uw tepels vóór het kolven te masseren of door warme doeken op uw borsten te leggen. - Vaak kolven heeft meer zin dan lang kolven. - Kolven moet u leren. Tijdig hiermee beginnen wordt aanbevolen. - Kolven mag geen pijn veroorzaken. - De geschiktste tijd om te kolven is vroeg in de morgen. U hebt dan de meeste voeding. 12

15 - Ongeveer één tot anderhalf uur na de voeding kunt u kolven. U hebt dan weer voldoende melk voor de volgende voeding. - Wanneer u met één borst voedt, kunt u de andere borst afkolven. - Wanneer u met een enkelzijdige kolf kolft, kunt u de borsten per keer om en om kolven. Als de melkstroom stopt, wisselt u van borst. - Wanneer u met een dubbele kolf kolft, de eerste twee dagen beginnen met zeven minuten en daarna tien minuten. Als de voeding goed op gang gekomen is dan doorgaan tot de melkstroom stopt. 2. Kolven met de hand Kolven met de hand (methode van Marmet) is een eenvoudige en goedkope methode, het vergt meestal wel enige oefening. Deze methode is minder geschikt wanneer langdurig afgekolfd moet worden. Kolven met de hand kan op veel manieren. Eén van de mogelijkheden is de volgende: U laat de borst in uw hand rusten met de vingers eronder en de duim erop, ongeveer op de rand van de tepelhof. U duwt de borst naar de ribben toe; een zware borst kunt u eerst wat oplichten. Daarna knijpt u duim en vingers in een ritmische beweging samen, zodat de borst wordt leeggeduwd. Het kan even duren voor de voeding begint te druppelen of te lopen. U verplaatst uw hand regelmatig rond de borst en pauzeert even als er niet veel melk meer komt. 13

16 3. Bewaren van moedermelk Thuis gelden andere regels om moedermelk te bewaren dan in een ziekenhuis. Als uw baby in een ziekenhuis verblijft, volgt u dan altijd de daar geldende regels op. Thuis geldt: - Werk hygiënisch en met schone materialen. - Bewaar de moedermelk bij voorkeur in kunststof bakjes, flessen of in plastic diepvrieszakjes. Vermeld de datum en de tijd erop. - Laat de moedermelk vóór het invriezen eerst afkoelen. Vries het daarna zo snel mogelijk in, in ieder geval binnen 24 uur. Aan koude melk mag geen warme melk worden toegevoegd. Dus eerst de melk af laten koelen voordat kleine porties worden samengevoegd. - Moedermelk verandert met de leeftijd van uw baby, daarom wordt aanbevolen de betreffende melk binnen twee maanden aan uw baby te geven. Hoe lang kan moedermelk bewaard blijven? Thuis In het ziekenhuis buiten de koelkast (op 6-10 uur Max. 4 uur kamertemperatuur) in de koelkast (bij 48 uur 48 uur 4 C) in het vriesvak van de 2 weken 2 weken koelkast in de diepvriezer 6 maanden 3 maanden 4. Ontdooien en opwarmen van moedermelk - Moedermelk bij voorkeur in de koelkast of onder stromend water van koud naar warm ontdooien. - Moedermelk die is ontdooid maar nog niet opgewarmd, is 24 uur houdbaar in de koelkast. - Ontdooide moedermelk mag niet opnieuw worden ingevroren. - Moedermelk in een flessenwarmer of au-bain-marie opwarmen. 14

17 - Opgewarmde voeding moet na ongeveer een uur worden weggegooid en mag niet meer opgewarmd worden. - Moedermelk mag niet worden ontdooid of opgewarmd in de magnetron. Het is nog niet duidelijk welk effect dit heeft op de samenstelling van moedermelk. Borstvoeding geven aan uw baby op de kinderafdeling Het is mogelijk dat uw baby op de kinderafdeling moet worden opgenomen. Dit kan om verschillende redenen gebeuren, bijvoorbeeld: - te vroeg geboren (prematuur) - matige, slechte start - lage temperatuur - lage glucose - niet willen drinken. Op de kinderafdeling bepaalt de kinderarts hoe vaak en hoeveel voeding uw baby moet krijgen. In principe kunt u altijd borstvoeding geven, maar de omstandigheden van uw baby kunnen vragen om een ander beleid. Wanneer uw baby bijvoeding nodig heeft, wordt dat in principe gegeven door middel van sondevoeding of fingerfeeding. Bij grote hoeveelheden zal uw baby de bijvoeding per speen krijgen. Als uw baby aan de borst mag/kan drinken zal hij voor en na de voeding gewogen worden. Mag/kan uw baby niet aan de borst drinken dan kunt u de borstvoeding afkolven op de kinderafdeling en/of de afdeling verloskunde. Per dag worden de afspraken bijgesteld. Samen met u proberen wij om het geven van borstvoeding zo goed mogelijk te laten verlopen. Soms is het mogelijk om uw baby op de afdeling verloskunde te voeden. Hierover bestaan afspraken tussen de kinderafdeling en de afdeling verloskunde. Op dinsdag en donderdag is er een lactatiekundige aanwezig die ook langskomt op de kinderafdeling en u zo nodig advies geeft en begeleiding geeft bij het geven van borstvoeding. 15

18 Borstvoeding afkolven - Met de verpleegkundige van de afdeling verloskunde spreekt u af hoe vaak en hoe lang u moet kolven. - De verpleegkundige van de afdeling verloskunde geeft uitleg over het kolven. - De afgekolfde voeding wordt naar de kinderafdeling gebracht in flesjes met daarop een sticker met de naam van uw baby en de datum en tijdstip van het kolven. Op de kinderafdeling wordt de voeding bewaard in de koelkast of vriezer. - U krijgt een tasje met daarin kolfsets, flesjes, stickers en het borstvoedingsboekje. 1 per dag krijgt u schone kolfsets die u na gebruik onder de kraan schoon kunt spoelen. De flesjes zijn disposable. De verpleegkundige haalt s avonds de sets op en de volgende dag krijgt u weer nieuwe. Het ontslag Als alles goed gaat dan gaat u met uw kindje na een dag of paar dagen weer naar huis. De kraamverzorgster neemt thuis de zorg over. U kunt dan met behulp van het borstvoedingsboekje laten zien hoe de borstvoeding in het ziekenhuis verlopen is. Het kan natuurlijk ook zo zijn dat u naar huis moet, en dat uw baby nog in het ziekenhuis moet blijven. Met de verpleegkundige van de kinderafdeling maakt u afspraken op welke tijden u naar het ziekenhuis komt om borstvoeding te geven. Wanneer u thuis kolft dan is het aan te raden om de afgekolfde moedermelk in een koeltas met koelelementen naar het ziekenhuis mee te nemen. 16

19 Lactatiekundige Zijn er problemen met de borstvoeding of heeft u vragen, dan is er in het Lievensberg ziekenhuis een lactatiekundige werkzaam, die u graag te woord staat. U kunt de lactatiekundige bereiken: Door te bellen naar telefoonnummer: en vragen naar toestel Bij afwezigheid van de lactatiekundige kunt u bellen naar de afdeling verloskunde, telefoonnummer: U kunt dan uw naam en telefoonnummer doorgeven en de lactatiekundige belt u dan terug. Ondersteunende moedergroepen en/of netwerken Vereniging Borstvoeding Natuurlijk Als u een vraag heeft over borstvoeding, kunt u gebruik maken van de landelijke telefonische informatiedienst van de Vereniging Borstvoeding Natuurlijk: Via dit nummer worden namen en telefoonnummers van contactpersonen doorgegeven die u vervolgens kunt bellen. Waar kunnen contactpersonen telefonisch bijvoorbeeld bij helpen? tepelproblemen zorgen over de hoeveelheid melk stuwing kolven borstvoeding en een baan voorlichtingsbijeenkomsten in uw regio. NB. Om te bellen hoeft u geen lid te zijn van de VBN! Er worden ook informatiebijeenkomsten georganiseerd door vrouwen die zelf hun kind(eren) borstvoeding hebben gegeven en binnen de vereniging een opleiding hebben gevolgd. Tijdens deze bijeenkomsten wordt praktische informatie verstrekt en er kunnen ervaringen worden uitgewisseld. Ook 17

20 kunt u folders kopen, kolven huren of boeken lenen. De meeste contactpersonen zullen een kleine koffie- en theebijdrage vragen. Er zijn informatiebijeenkomsten in heel Nederland. Als u wilt weten of er een bij u in de buurt is, bel dan het landelijke telefoonnummer: of Borstvoedingsorganisatie La Leche League Nederland Voor vragen, problemen en informatie over borstvoeding kunt u het landelijke telefoonnummer van borstvoedingsorganisatie La Leche League bellen: of Iedere maand organiseren de leidsters van LLL informatiebijeenkomsten bij hen in de regio. Deze bijeenkomsten zijn voor aanstaande en voedende moeders met hun baby s en andere belangstellenden. Onderwerpen zijn bijvoorbeeld: het belang van borstvoeding voor moeder en baby de kraamtijd het voorkomen en oplossen van borstvoedingsproblemen als de baby ouder wordt. De leidster geeft informatie en er is gelegenheid ervaringen uit te wisselen. Over de meeste aspecten van borstvoeding heeft Borstvoedingsorganisatie LLL een brochure. LLL biedt ook een aantal hulpmiddelen bij borstvoeding aan en de meeste leidsters bemiddelen in de verhuur van een elektrische borstkolf. Kraamcentra Door de diverse kraamcentra worden regelmatig voorlichtingsavonden over borstvoeding georganiseerd: Thuiszorg West-Brabant: Kraamcentrum DAT: Zinkraamzorg de Linde:

21 Dé Provinciale Kraamzorg: Lactatiekundige specialistische begeleiding bij borstvoeding Meestal zult u weinig problemen ondervinden bij het geven van borstvoeding. Voor veel vragen over borstvoeding kunt u terecht bij de aangewezen zorginstanties en bij de vrijwilligsters van Borstvoedingsorganisatie La Leche League en Vereniging Borstvoeding Natuurlijk. Soms zijn er echter bijzondere omstandigheden of doen zich problemen voor waarbij specifieke kennis en ervaringen nodig zijn. Lactatiekundigen zijn hiervoor opgeleid en kunnen u adviseren en begeleiden bij probleemsituaties rondom borstvoeding. Er zijn kosten verbonden aan een consultatie. Enkele zorgverzekeraars vergoeden de kosten of een deel daarvan. Ook in het Lievensberg ziekenhuis is een lactatiekundige werkzaam. Voor adressen in uw regio kunt u contact opnemen met de Nederlandse Vereniging van Lactatiekundigen: of Internet en boeken Op Internet kunt u ook veel informatie vinden over borstvoeding. Nuttige websites zijn:

22 Verhuur/verkoop kolfapparaten Adressen Gezondshop Boerhaaveplein VT Bergen op Zoom Stg. Thuiszorg West-Brabant Belder RK Roosendaal Tel; Kraamcentrum DAT Roemer Visscherlaan BX Roosendaal Medicura Zorgwinkel Antwerpsestraat AE Bergen op Zoom Provincie Zeeland Allévo Hollandiaplein 1 (bezoekadres) 4461 GT Goes Zorgcentrale Allévo 24 uur per dag te bereiken: Kraamcentrum Dat Paul Krugerstraat WH Vlissingen

23 Vergoedingen Vergoedingen voor lactatiekundige zorg en/of kolfapparatuur is per verzekering anders. Men kan dit zelf navragen bij de zorgverzekeraar. juli

24

Afdeling verloskunde/gynaecologie. Borstvoedingsboekje

Afdeling verloskunde/gynaecologie. Borstvoedingsboekje Afdeling verloskunde/gynaecologie Borstvoedingsboekje van. Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding De afdeling verloskunde en de kinderafdeling van het Lievensberg ziekenhuis hebben het

Nadere informatie

Borstvoeding geven Informatie en adviezen

Borstvoeding geven Informatie en adviezen Borstvoeding geven Informatie en adviezen Vrouw Moeder Kind-centrum Inhoudsopgave 1. Adviezen over borstvoeding aan een gezonde baby 4 1.1 De eerste borstvoeding 1.2 Colostrum 1.3 Verzorging van de borsten

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Patiënteninformatie Kolven van moedermelk Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Redenen waarom er afgekolfd moet worden 3 Hoe vaak en hoe lang kolven 4 Kolftechniek 5 Bewaren van moedermelk

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Patiënteninformatie Kolven van moedermelk Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Redenen waarom er afgekolfd moet worden 3 Hoe vaak en hoe lang kolven 4 Kolftechniek 5 Bewaren van moedermelk

Nadere informatie

INFORMATIE OVER BORSTVOEDING FRANCISCUS VLIETLAND

INFORMATIE OVER BORSTVOEDING FRANCISCUS VLIETLAND INFORMATIE OVER BORSTVOEDING FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding U gaat naar huis, samen met uw baby naar uw eigen vertrouwde omgeving. In deze folder kunt u meer lezen over het geven van borstvoeding. U kunt

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Het afkolven van moedermelk Moedermelk wordt gemaakt op basis van vraag en aanbod. Om de melkproductie op gang te brengen en op peil te houden dient u net zo vaak te kolven als

Nadere informatie

borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC

borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC Belangrijke info waar kun je terecht met vragen: verloskundige, gynaecoloog kraamverzorgster jeugdgezondheidszorg (consultatiebureau)

Nadere informatie

Borstvoeding geven Informatie en adviezen

Borstvoeding geven Informatie en adviezen Borstvoeding geven Informatie en adviezen Vrouw Moeder Kind-centrum Inhoudsopgave 1. Adviezen over borstvoeding aan een gezonde baby 4 1.1 De eerste borstvoeding 1.2 Colostrum 1.3 Verzorging van de borsten

Nadere informatie

Het afkolven van moedermelk

Het afkolven van moedermelk Adriaen Brouwerstraat 6 7606 AM Almelo telefoon 0546-532004 www.verloskundingenpraktijk-almelo.nl Catharina Wilhelm Vronica Falkmann Gerda den Ouden- Zoer Hilde Lenferink- Booijink Ellen Pol Alie Kuiterman

Nadere informatie

Kind en jeugdafdeling / verloskunde Kolven

Kind en jeugdafdeling / verloskunde Kolven Kind en jeugdafdeling / verloskunde Kolven Allereerst van harte gefeliciteerd met uw kindje. Deze folder geeft u informatie over het kolven en stimuleren van de moedermelkproductie. Wij zijn blij dat u

Nadere informatie

Wat maakt borstvoeding zo bijzonder? Voordelen voor je baby Voordelen voor jezelf Gefeliciteerd met je baby!

Wat maakt borstvoeding zo bijzonder? Voordelen voor je baby Voordelen voor jezelf Gefeliciteerd met je baby! Wat maakt borstvoeding zo bijzonder? is de beste voeding voor je baby want borstvoeding: is altijd goed samengesteld is precies warm genoeg heb je altijd bij je. Voordelen voor je baby heeft voordelen

Nadere informatie

Kolven. Wanneer is kolven zinvol?

Kolven. Wanneer is kolven zinvol? Kolven ADVIES Kolven Je gaat kolven. De verpleegkundige of kraamverzorgende zal je uitleg geven en helpen bij het kolven. In deze folder kun je alles nog eens teruglezen of nieuwe informatie opzoeken.

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING

INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING Waarom kiezen voor borstvoeding Voordelen voor de baby Voordelen voor de moeder Nadelen?... Basis van borstvoeding Borstvoeding, een kwestie van hormonen: Toeschietreflex oxytocine

Nadere informatie

kolven patiënteninformatie

kolven patiënteninformatie patiënteninformatie Moedermelk is de beste voeding voor uw kind. Soms is het niet mogelijk een baby aan de borst te laten drinken. Kolven is dan een goed alternatief. Wat is? En hoe werkt het? Dat en meer

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Folder: 651 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 Afkolven van Moedermelk Informatie voor moeders Uw baby is net geboren en u wilt borstvoeding

Nadere informatie

Kolven Inleiding Redenen om te kolven Met de hand kolven

Kolven Inleiding Redenen om te kolven Met de hand kolven Kolven Inleiding In deze folder vindt u informatie over (elektrisch), de werkwijze hiervan en het bewaren van moeder. Kolven is het op gang brengen en/of in stand houden van de productie door middel van

Nadere informatie

Kolfboek en kolfdagboek

Kolfboek en kolfdagboek Patiënteninformatie Kolfboek en kolfdagboek Informatie over het afkolven, bewaren en gebruiken van moedermelk; inclusief kolfdagboek Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 1. Waarom afkolven? 4 2. Methoden van

Nadere informatie

Borstvoeding aan de rand prematuur

Borstvoeding aan de rand prematuur 1/7 Vrouw-kindeenheid Borstvoeding aan de rand prematuur Inleiding Met deze folder willen wij u informeren over borstvoeding bij de rand premature baby. Deze borstvoeding kan namelijk anders verlopen dan

Nadere informatie

Borstvoeding in het SKB

Borstvoeding in het SKB 1/7 Verloskunde Borstvoeding in het SKB Inleiding Borstvoeding is de beste start voor uw baby. Medewerkers van de afdeling Vrouw-kind in het SKB zullen daarom het geven van borstvoeding stimuleren. Hierbij

Nadere informatie

Kolfboek en kolfdagboek

Kolfboek en kolfdagboek Kolfboek en kolfdagboek Informatie over het afkolven, bewaren en gebruiken van moedermelk; inclusief kolfdagboek. U bent bevallen in Tergooi. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de beste

Nadere informatie

kolven patiënteninformatie Redenen om te kolven Kolfschema

kolven patiënteninformatie Redenen om te kolven Kolfschema patiënteninformatie kolven Moedermelk is de beste voeding voor uw kind. Soms is het echter niet mogelijk uw kind aan de borst te laten drinken. Kolven is dan een goed alternatief. In deze folder geven

Nadere informatie

Lactatiekundige. Hulp bij borstvoeding

Lactatiekundige. Hulp bij borstvoeding Lactatiekundige Hulp bij borstvoeding Inleiding Borstvoeding (leren) geven gaat niet altijd zonder problemen. In de meeste gevallen is begeleiding van de kraamvrouw door de verpleging voldoende. Als dit

Nadere informatie

Het afkolven van moedermelk kolfdagboek

Het afkolven van moedermelk kolfdagboek Het afkolven van moedermelk kolfdagboek Het afkolven van moedermelk Definitie: Afkolven is het verwijderen van de melk uit de borst op een andere manier dan door het drinken van de baby. (Omschrijving

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Het afkolven van moedermelk Moedermelk wordt gemaakt op basis van vraag en aanbod. Om de melkproductie op gang te brengen en op peil te houden dient u net zo vaak te kolven als

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk / Vrouw-kindeenheid Af van moedermelk Inleiding Deze algemene informatie is voor moeders die de kraamtijd in ziekenhuis doorbrengen of waarbij de baby in ons ziekenhuis verblijft. Wanneer u borstvoeding

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding... 1 Redenen om te kolven... 1 Met de hand kolven... 1 Borstmassage om de toeschietreflex te bevorderen...

Inhoudsopgave Inleiding... 1 Redenen om te kolven... 1 Met de hand kolven... 1 Borstmassage om de toeschietreflex te bevorderen... Kolven Inhoudsopgave Inleiding... 1 Redenen om te... 1 Met de hand... 1 Borstmassage om de toeschietreflex te bevorderen... 2 Starten met enkel- of dubbelzijdig elektrisch... 4 Gebruik van elektrische

Nadere informatie

checklist borstvoeding

checklist borstvoeding checklist borstvoeding Inleiding U gaat binnenkort bevallen, of u bent bevallen en verblijft samen met uw kind in het OLVG (op de kraam- of kinderafdeling). U heeft besloten borstvoeding te gaan geven.

Nadere informatie

kolven Wat is kolven? Manieren van kolven

kolven Wat is kolven? Manieren van kolven OLVG, locatie Oost kolven Moedermelk is de beste voeding voor uw kind. Soms is het niet mogelijk een baby aan de borst te laten drinken. Kolven is dan een goed alternatief. Wat is kolven? En hoe werkt

Nadere informatie

Kolven als uw baby is opgenomen op afdeling neonatologie. Moedermelk is de beste voeding die u aan uw baby kunt geven.

Kolven als uw baby is opgenomen op afdeling neonatologie. Moedermelk is de beste voeding die u aan uw baby kunt geven. Kolven als uw baby is opgenomen op afdeling neonatologie Moedermelk is de beste voeding die u aan uw baby kunt geven. 2 De verpleegkundige heeft u uitleg gegeven over de werkwijze van het afkolven. In

Nadere informatie

Borstvoeding voor een couveusebaby

Borstvoeding voor een couveusebaby 1/6 Vrouw-kindeenheid Borstvoeding voor een couveusebaby Inleiding Na een gewone zwangerschap kan het gebeuren dat uw baby meteen na de geboorte in een couveuse moet, omdat uw baby te klein is of ziek

Nadere informatie

Welke voeding gaat u uw baby geven?

Welke voeding gaat u uw baby geven? Welke voeding gaat u uw baby geven? Inleiding Nu u zwanger bent, heeft u veel keuzes te maken. Zo gaat u bijvoorbeeld kiezen welke voeding u aan uw baby gaat geven. De beste voeding voor uw baby is borstvoeding.

Nadere informatie

Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby. Vrouw - Moeder - Kind centrum

Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby. Vrouw - Moeder - Kind centrum 00 Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby Vrouw - Moeder - Kind centrum Borstvoeding Uit allerlei onderzoeken blijkt dat borstvoeding goed is voor alle baby s. Ook voor premature baby s (prematuur

Nadere informatie

Kind en jeugdafdeling / verloskunde Kolven

Kind en jeugdafdeling / verloskunde Kolven Kind en jeugdafdeling / verloskunde Kolven Allereerst van harte gefeliciteerd met uw kindje. Deze folder geeft u informatie over het kolven en stimuleren van de moedermelkproductie. Wij zijn blij dat u

Nadere informatie

Onderwerp: Afkolven van moedermelk

Onderwerp: Afkolven van moedermelk Onderwerp: 1 Vuistregel 5 van het WHO en Unicef: Aan vrouwen wordt uitgelegd hoe zij de melkproductie en stand kunnen houden, zelfs als de baby van de moeder gescheiden moet worden. Doel: Het op gang brengen

Nadere informatie

Het afkolven en bewaren van moedermelk

Het afkolven en bewaren van moedermelk Het afkolven en bewaren van moedermelk Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Redenen om te starten met kolven 1 Beginnen met kolven 1 Voorbereiding bij het kolven 2 Vormen van borstmassage

Nadere informatie

H.367315.0514. Kolven

H.367315.0514. Kolven H.367315.0514 Kolven Inleiding U heeft besloten voeding te geven. Door omstandigheden heeft u advies gekregen om te gaan kolven. Wij informeren u graag over richtlijnen die u helpen bij het kolven. Waarom

Nadere informatie

Borstvoeding als uw kind in het Catharina Ziekenhuis is opgenomen

Borstvoeding als uw kind in het Catharina Ziekenhuis is opgenomen Kindergeneeskunde Borstvoeding als uw kind in het Catharina Ziekenhuis is opgenomen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud U heeft gekozen voor het geven van borstvoeding... 3 Bijvoeden... 3 Bijvoeden met cupfeeding...

Nadere informatie

Praktische informatie bij de start van borstvoeding

Praktische informatie bij de start van borstvoeding Gynaecologie / Verloskunde Kraamafdeling Praktische informatie bij de start van borstvoeding i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding U gaat uw baby borstvoeding geven; de beste voeding voor

Nadere informatie

Kolven moedermelk. Kinderafdeling/Kraamafdeling

Kolven moedermelk. Kinderafdeling/Kraamafdeling Kolven moedermelk Kinderafdeling/Kraamafdeling Verschillende redenen om te kolven Uw baby is te klein of te ziek om goed aan de borst te drinken en ligt op de couveuse-afdeling. Uw baby wil nog niet goed

Nadere informatie

Borstvoeding geven, gewoon doen?! Annet Mulder Lactatiekundige ZGT / lactatiekundige praktijk

Borstvoeding geven, gewoon doen?! Annet Mulder Lactatiekundige ZGT / lactatiekundige praktijk Borstvoeding geven, gewoon doen?! Annet Mulder Lactatiekundige ZGT / lactatiekundige praktijk Onderwerpen Gezondheidseffecten voor moeder en kind Aanleggen Wat is normaal? Wat als het anders gaat dan gedacht?

Nadere informatie

Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s

Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s Uw kind is opgenomen op de intensive care neonatologie, de verpleegafdeling voor te vroeg geboren baby s (prematuren). Ook wanneer een kind te vroeg wordt geboren,

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Inleiding U bent net bevallen en u kunt nog geen (volledige) borstvoeding geven. In deze folder wordt beschreven hoe u toch moedermelk kunt geven, door te kolven. Achter in de folder

Nadere informatie

Inleiding Tien vuistregels Bijzondere eigenschappen van moedermelk

Inleiding Tien vuistregels Bijzondere eigenschappen van moedermelk BORSTVOEDING 350 Inleiding Deze folder bevat algemene informatie over het beleid met betrekking tot borstvoeding in het Sint Franciscus Gasthuis. Dit beleid is afgestemd op de tien vuistregels voor het

Nadere informatie

Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod

Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod Borstvoeding Inhoudsopgave Inleiding... 1 Voordelen borstvoeding... 1 Vraag en aanbod... 1 Huid-op-huid contact... 2 Colostrum... 2 Rooming-in... 2 Aanleggen van de baby... 2 Liggend voeden... 3 Hoe vaak

Nadere informatie

Moedermelk, afkolven en bewaren

Moedermelk, afkolven en bewaren Moeder Kind Centrum Moedermelk, afkolven en bewaren Uw verpleegkundige/ kraamverzorgende heeft u geadviseerd om uw moedermelk tijdelijk af te kolven. Wanneer afkolven? Bijvoorbeeld omdat: uw gezonde baby

Nadere informatie

Borstvoeding. Verloskunde en Kindergeneeskunde

Borstvoeding. Verloskunde en Kindergeneeskunde Verloskunde en Kindergeneeskunde Borstvoeding Het Zuwe Hofpoort Ziekenhuis stimuleert het geven van borstvoeding. Borstvoeding heeft veel voordelen voor zowel moeder als kind. Deze folder is bedoeld ter

Nadere informatie

Borstvoeding. Informatie voor kraamvrouwen. Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen

Borstvoeding. Informatie voor kraamvrouwen. Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen Borstvoeding Informatie voor kraamvrouwen Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Visie Borstvoeding 3 Voordelen van borstvoeding voor de baby 4 Voordelen

Nadere informatie

borst voeding bij te vroeg geboren baby s

borst voeding bij te vroeg geboren baby s borst voeding bij te vroeg geboren baby s Uw kind is opgenomen op de intensive care neonatologie, de verpleegafdeling voor te vroeg geboren baby s (prematuren). Ook wanneer een kind te vroeg wordt geboren,

Nadere informatie

Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis

Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis Het TweeSteden ziekenhuis wil kwalitatief goede zorg bieden ten aanzien van de borstvoeding. U kunt rekenen op de juiste begeleiding bij het aanleggen en het kolven.

Nadere informatie

Borstvoeding bij uw te vroeg geboren baby. Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis

Borstvoeding bij uw te vroeg geboren baby. Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis Borstvoeding bij uw te vroeg geboren baby Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave Inleiding 1. Waarom borstvoeding bij te vroeg geboren baby s? 3 2. Kolven 5 3. Borstvoeding 8 4. Prematurenstappenplan

Nadere informatie

Borstvoeding Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod Huid op huid contact Colostrum

Borstvoeding Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod Huid op huid contact Colostrum Borstvoeding Inleiding U gaat uw baby borstvoeding geven. In deze folder vindt u informatie die u kan helpen bij het geven van borstvoeding. Wij gaan in deze folder uit van gezonde zuigelingen: baby s

Nadere informatie

Moeders worden binnen een uur na de geboorte van hun kind geholpen met borstvoeding geven

Moeders worden binnen een uur na de geboorte van hun kind geholpen met borstvoeding geven Borstvoeding Benodigdheden Voedingskussen/kussen Moeders worden binnen een uur na de geboorte van hun kind geholpen met borstvoeding geven De baby wordt,wanneer de toestand van het kind dit toelaat, op

Nadere informatie

Borstvoeding voor een twee- of meerling

Borstvoeding voor een twee- of meerling 1/6 Kindergeneeskunde Borstvoeding voor een twee- of meerling Inleiding Deze folder geeft u informatie over borstvoeding in het algemeen, en borstvoeding bij een twee- of meerling in het bijzonder. Voordelen

Nadere informatie

Signalen dat het kind niet goed is aangelegd Voeden: hoe lang en wanneer

Signalen dat het kind niet goed is aangelegd Voeden: hoe lang en wanneer Borstvoeding Als de baby zijn voeding uit de borst krijgt, noemen we dit borstvoeding. De voedingsstoffen in borstvoeding zijn precies afgestemd op wat de baby nodig heeft. Borstvoeding beschermt de baby

Nadere informatie

Borstvoeding voor een prematuur geboren baby

Borstvoeding voor een prematuur geboren baby KRAAMAFDELING Borstvoeding voor een prematuur geboren baby 1. Inleiding Borstvoeding voor een prematuur geboren baby 2. De melkproductie op gang brengen na de bevalling Afkolven voor een premature baby

Nadere informatie

Borstvoeding. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom borstvoeding? Wanneer voor het eerst voeden?

Borstvoeding. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom borstvoeding? Wanneer voor het eerst voeden? Borstvoeding Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom borstvoeding? 1 Wanneer voor het eerst voeden? 1 Hoe moet ik aanleggen? 2 Voedingshoudingen 3 De baby van de borst nemen 3 Tepel-

Nadere informatie

Kolfdagboekje (Aanvulling op folder 'Borstvoeding') Vrouw- Moeder-Kind centrum

Kolfdagboekje (Aanvulling op folder 'Borstvoeding') Vrouw- Moeder-Kind centrum 00 Kolfdagboekje (Aanvulling op folder 'Borstvoeding') Vrouw- Moeder-Kind centrum Inhoudsopgave Borstmassage voor en tijdens het Effectief Afkolfschema s Hygiëne richtlijnen Bewaarschema Opwarmen Verhuur

Nadere informatie

Borstvoeding binnen MAM's kinderopvang

Borstvoeding binnen MAM's kinderopvang Borstvoeding binnen MAM's kinderopvang Borstvoeding is de beste voeding voor een pasgeboren baby. Maar ook na deze eerste weekjes raad WHO /Unicef het volgende aan: Advies: - Eerste 6 maanden exclusief

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding PATIËNTEN INFORMATIE Borstvoeding Inhoud Borstvoeding... 4 De 10 vuistregels... 4 Borstvoeding in het algemeen... 5 Hoe komt borstvoeding op gang?... 5 De belangrijke rol van de partner... 6 De eerste

Nadere informatie

Richtlijnen voor het afkolven en bewaren van moedermelk inclusief kolfdagboekje. Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis

Richtlijnen voor het afkolven en bewaren van moedermelk inclusief kolfdagboekje. Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis Richtlijnen voor het afkolven en bewaren van moedermelk inclusief kolfdagboekje Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave Inleiding 1. Hoe vaak afkolven? 3 2. Afkolfschema s 4 3. Kolfdagboekje

Nadere informatie

Borstvoeding voor een couveusebaby

Borstvoeding voor een couveusebaby 1/5 Kindergeneeskunde Borstvoeding voor een couveusebaby Inleiding Een vroeggeboorte komt meestal onverwacht. Ook na een gewone zwangerschap kan het gebeuren dat uw kindje meteen na de geboorte in een

Nadere informatie

Het afkolven van moedermelk

Het afkolven van moedermelk Het af van moedermelk Hoffelijke zorg In deze folder vindt u informatie over het af van moedermelk. Af is het op gang brengen of in stand houden van de melkproductie met de hand of met behulp van een kolfapparaat.

Nadere informatie

Borstvoeding. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie. Informatie voor aanstaande moeders KRAAMAFDELING TELEFOON 020-512 45 42 KINDERAFDELING

Borstvoeding. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie. Informatie voor aanstaande moeders KRAAMAFDELING TELEFOON 020-512 45 42 KINDERAFDELING Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

Borstvoeding Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod

Borstvoeding Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod Borstvoeding Inleiding U gaat uw baby borstvoeding geven. In deze folder vindt u informatie die u kan helpen bij het geven van borstvoeding. Wij gaan in deze folder uit van gezonde zuigelingen: baby s

Nadere informatie

Borstvoeding Borstvoeding

Borstvoeding Borstvoeding Borstvoeding 2 Inleiding Van harte gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens de zwangerschap (of misschien al daarvoor) maakt u een keuze welke voeding u uw kindje wilt geven; borst- of flesvoeding. Hiervoor

Nadere informatie

Op zowel de kraamafdeling als de kinderafdeling wordt gewerkt volgens de Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding.

Op zowel de kraamafdeling als de kinderafdeling wordt gewerkt volgens de Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding. Borstvoeding Inleiding Van harte gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens de zwangerschap (of misschien al daarvoor) maakt u een keuze welke voeding u uw kindje wilt geven; borst- of flesvoeding. Hiervoor

Nadere informatie

Naam baby: Tijdstip geboorte:

Naam baby: Tijdstip geboorte: Hygiëne Als de afgekolfde melk gebruikt wordt om een te vroeg geboren of zieke baby te voeden, is hygiëne extra belangrijk om de groei van bacteriën te voorkomen. Moedermelk is onder andere door de aanwezigheid

Nadere informatie

AFKOLVEN VAN MOEDERMELK

AFKOLVEN VAN MOEDERMELK AFKOLVEN VAN MOEDERMELK 771 Inleiding In deze folder leest u informatie over het af van moedermelk. Er kunnen zich situaties voordoen waarbij het niet mogelijk is om direct borstvoeding te geven of waarbij

Nadere informatie

Borstvoeding. borstvoeding. Geachte (aanstaande) ouders,

Borstvoeding. borstvoeding. Geachte (aanstaande) ouders, Borstvoeding Geachte (aanstaande) ouders, U heeft één van de delen van de serie GroeiGids in handen. De GroeiGids bestaat uit zeven handzame boekjes: Kinderwens Zwanger Borstvoeding Kraam 0-4 jaar 4-12

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Afkolven van moedermelk

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk AFKOLVEN VAN MOEDERMELK ALGEMEEN Afkolven neemt ongeveer net zoveel tijd in beslag als voeden. Langer kolven om meer melk te krijgen heeft geen zin en kan schadelijk zijn voor de

Nadere informatie

Verloskunde/Kindergeneeskunde

Verloskunde/Kindergeneeskunde Verloskunde/Kindergeneeskunde Afkolven en bewaren van moedermelk Inleiding Deze folder is geschreven voor moeders die borstvoeding willen geven. Er kunnen zich situaties voordoen waarbij het niet direct

Nadere informatie

info voor de patiënt Tips bij afkolven en bewaren van moedermelk UZ Gent, Materniteit

info voor de patiënt Tips bij afkolven en bewaren van moedermelk UZ Gent, Materniteit info voor de patiënt Tips bij afkolven en bewaren van moedermelk UZ Gent, Materniteit Tips bij afkolven en bewaren van moedermelk Uw baby is opgenomen op de afdeling neonatologie en u wenst borstvoeding

Nadere informatie

Kolven in de kraamperiode

Kolven in de kraamperiode Verloskunde Patiënteninformatie Kolven in de kraamperiode U ontvangt deze informatie, omdat u onlangs bent bevallen. Gefeliciteerd met de geboorte van uw kindje! U wilt uw kindje graag borstvoeding geven.

Nadere informatie

Borstvoeding, de beste start!

Borstvoeding, de beste start! Borstvoeding, de beste start! Algemene informatiefolder borstvoeding Inleiding De verloskundigenpraktijk stimuleert het geven van borstvoeding, want borstvoeding is de optimale start voor je baby. Borstvoeding

Nadere informatie

Afkolven van borstvoeding

Afkolven van borstvoeding Afkolven van borstvoeding Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding In deze folder leest u meer over het afkolven van borstvoeding. Afkolven is het op gang brengen of

Nadere informatie

Borstvoeding op de afdeling Neonatologie

Borstvoeding op de afdeling Neonatologie Borstvoeding op de afdeling Neonatologie Inhoudsopgave Pagina De tien vuistregels van de WHO en Unicef 3 Borstvoeding voor de premature pasgeborenen 5 Het aanleggen van premature, dysmature of zieke pasgeborenen

Nadere informatie

Kinderafdeling/ Kraamafdeling. Kolven moedermelk. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Kinderafdeling/ Kraamafdeling. Kolven moedermelk. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Kinderafdeling/ Kraamafdeling Kolven moedermelk Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Verschillende redenen om te kolven Uw baby is te klein of te

Nadere informatie

Afkolven en bewaren van moedermelk

Afkolven en bewaren van moedermelk Afkolven en bewaren van moedermelk Inleiding Deze folder is geschreven voor moeders die borstvoeding willen geven. Er kunnen zich situaties voordoen waarbij het niet direct mogelijk is om borstvoeding

Nadere informatie

Borstvoeding in het SKB

Borstvoeding in het SKB 1/16 Vrouw-kindeenheid Borstvoeding in het SKB Inleiding Borstvoeding is de beste start voor uw baby. Medewerkers van de afdeling Vrouw-kind in het SKB zullen daarom het geven van borstvoeding stimuleren.

Nadere informatie

Het afkolven en het bewaren van moedermelk

Het afkolven en het bewaren van moedermelk Het afkolven en het bewaren van moedermelk Beste ouders, Van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw baby. We zijn blij dat u voor borstvoeding heeft gekozen. Moedermelk is de standaard. Het is volledig

Nadere informatie

Borstvoeding. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Borstvoeding. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Borstvoeding Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over het belang van moedermelk en het beleid rondom borstvoeding in het Waterlandziekenhuis. Het beleid van het Waterlandziekenhuis

Nadere informatie

Het afkolven van moedermelk. Kolfdagboek

Het afkolven van moedermelk. Kolfdagboek Het afkolven van Kolfdagboek Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Moedermelk... 1 3 Verschillende manieren van kolven... 2 Kolven met de hand: Marmet Methode... 3 Kolven met een vol automatische elektrische

Nadere informatie

Borstvoeding. de beste start. Informatiebrochure patiënten

Borstvoeding. de beste start. Informatiebrochure patiënten Borstvoeding de beste start Informatiebrochure patiënten 3 1. De beste start...4 2. Voordelen...4 2.1 Voor de baby...4 2.2 Voor de moeder...5 3. Samenstelling van borstvoeding...5 4. Starten met borstvoeding...6

Nadere informatie

Dubbelzijdig kolven bij te vroeg geboren baby's

Dubbelzijdig kolven bij te vroeg geboren baby's Kindergeneeskunde Neonatologie Dubbelzijdig kolven bij te vroeg geboren baby's i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Uw kindje is opgenomen op de afdeling Neonatologie omdat het te vroeg

Nadere informatie

Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee

Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Afdeling verloskunde Patiënteninformatie Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Vuistregels 3 Vragen 4 Nog even op een rijtje 1 Inleiding Deze folder

Nadere informatie

Bijlage 1. Informatie over borstvoeding

Bijlage 1. Informatie over borstvoeding Verloskunde. Informatie over borstvoeding Inhoud Patiënteninformatie vll 113/1305 Inleiding 3 De 10 vuistregels 3 De baby (voor de eerste keer) laten drinken 4 De eerste melk - colostrum 4 Hormonen prolactine

Nadere informatie

Borstvoeding 1 Afkolven 1 Stappenplan voor borstvoeding bij een premature baby 2 Meer informatie 5 Tot slot 6 Belangrijke telefoonnummers 6

Borstvoeding 1 Afkolven 1 Stappenplan voor borstvoeding bij een premature baby 2 Meer informatie 5 Tot slot 6 Belangrijke telefoonnummers 6 Borstvoeding voor te vroeg geboren baby s Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Borstvoeding 1 Afkolven 1 Stappenplan voor borstvoeding bij een premature baby 2 Meer informatie 5 Tot

Nadere informatie

BORSTVOEDING. Van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw baby en welkom op de kraamafdeling van het Ruwaard van Putten Ziekenhuis!

BORSTVOEDING. Van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw baby en welkom op de kraamafdeling van het Ruwaard van Putten Ziekenhuis! BORSTVOEDING Van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw baby en welkom op de kraamafdeling van het Ruwaard van Putten Ziekenhuis! U heeft ervoor gekozen uw baby borstvoeding te geven. In deze folder

Nadere informatie

Borstvoeding. Goede begeleiding werkt!

Borstvoeding. Goede begeleiding werkt! Borstvoeding Goede begeleiding werkt! U heeft gekozen, of overweegt te kiezen, voor borstvoeding. Een natuurlijke keuze: borstvoeding is goed voor uw baby en voor uzelf. Borstvoeding geven lukt meestal

Nadere informatie

Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s. Adviezen voor ouders en verzorgers. www.nwz.nl

Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s. Adviezen voor ouders en verzorgers. www.nwz.nl Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s Adviezen voor ouders en verzorgers www.nwz.nl Omdat uw kindje te vroeg geboren is, is het opgenomen op de afdeling neonatologie van de Noordwest Ziekenhuisgroep

Nadere informatie

ANTENATAAL KOLVEN 1090

ANTENATAAL KOLVEN 1090 ANTENATAAL KOLVEN 1090 Inleiding Deze folder bevat algemene informatie over het beleid met betrekking tot antenataal kolven. Het doel van antenataal kolven is het verzamelen van colostrum. Het voordeel

Nadere informatie

Voor je ligt een folder met de belangrijkste informatie over borstvoeding. Wij vragen je deze folder nauwkeurig door te lezen. Indien je vragen hebt,

Voor je ligt een folder met de belangrijkste informatie over borstvoeding. Wij vragen je deze folder nauwkeurig door te lezen. Indien je vragen hebt, Folder Borstvoeding Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming van JijWij is verboden. JijWij oktober

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Informatie over het geven van flesvoeding

Patiënteninformatie. Informatie over het geven van flesvoeding Informatie over het geven van flesvoeding Patiënteninformatie Informatie over het geven van flesvoeding Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Benodigdheden 3 Klaarmaken voeding 4 Hoeveelheid voeding 5 Voedingsschema

Nadere informatie

Verloskunde/Kindergeneeskunde

Verloskunde/Kindergeneeskunde Verloskunde/Kindergeneeskunde Borstvoeding geven Inleiding Borstvoeding heeft veel voordelen voor zowel moeder als kind. Borstvoeding is de meest geschikte voeding voor baby s. Deze folder informeert u

Nadere informatie

Het gedrag van een pasgeboren baby en borstvoeding

Het gedrag van een pasgeboren baby en borstvoeding Workshop Het gedrag van een pasgeboren baby en borstvoeding Elke baby is anders Elke moeder is anders Elke vader is anders Iedereen met zijn eigen behoeftes. Baby s laten op hun eigen manier zien als ze

Nadere informatie

Het afkolven van moedermelk. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Het afkolven van moedermelk. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Het afkolven van moedermelk Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over het afkolven van moedermelk. Moedermelk is de meest natuurlijke voeding, speciaal aangepast aan

Nadere informatie

Borstvoeding aan de premature baby

Borstvoeding aan de premature baby Borstvoeding aan de premature baby Deze folder is bestemd voor u als ouders van een te vroeg geboren baby. Wij willen u hierbij informeren over de bijzonderheden bij het geven van borstvoeding aan de premature

Nadere informatie

Wat je moet weten over borstvoeding

Wat je moet weten over borstvoeding Wat je moet weten over borstvoeding Afdeling verloskunde en kinderkliniek gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Borstvoeding, een goede start 3 Anatomie van de borst 3 Hoe komt de melkproductie op gang? 4

Nadere informatie

Borstvoeding in 10 stappen. bij te vroeg geboren baby s

Borstvoeding in 10 stappen. bij te vroeg geboren baby s Borstvoeding in 10 stappen bij te vroeg geboren baby s Inleiding Als uw baby te vroeg geboren is en wellicht nog sondevoeding krijgt, is het ook belangrijk om samen alvast te wennen aan het geven van

Nadere informatie