CDA toetst aan de hand van drie essentiële randvoorwaarden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CDA toetst aan de hand van drie essentiële randvoorwaarden"

Transcriptie

1 dossier duurzaamheid en (wind)energie CDA toetst aan de hand van drie essentiële randvoorwaarden Energie is een van de belangrijkste thema s van dit moment. Veel maatschappelijke uitdagingen komen op dat terrein samen. Hoe gaan we met de aarde en haar grondstoffen om? Kunnen we wel blijven voldoen aan onze groeiende energiebehoefte? Waar ligt de grens tussen veiligheid en leefbaarheid van inwoners bij het winnen van energie? Het energievraagstuk en zeker hernieuwbare energie leent zich goed voor een eigen CDA-geluid. Wij zijn immers de partij van het rentmeesterschap en draagvlak in de samenleving. In de Tweede Kamer ben ik woordvoerder op de portefeuille Energie en Duurzaamheid. In dit artikel zal ik bespreken welke standpunten het CDA op het terrein van hernieuwbare energie uitdraagt en waarom wij wezenlijk van mening verschillen met de coalitiepartijen VVD en PvdA. door Agnes Mulder Tweede Kamerlid voor het CDA en redactielid van Bestuursforum Zoals op veel terreinen is er op het thema energie een akkoord gesloten. Bij dat akkoord, dat tot stand is gekomen in september 2013, zijn veel maatschappelijke partijen betrokken, zoals Greenpeace en vno-ncw. Het Energieakkoord houdt globaal in dat Nederland een stabiel energiebeleid moet voeren, zodat we in de toekomst van 4 procent hernieuwbare (lees: duurzame) energieopwekking naar 14 procent moeten groeien. Dit doel zou al over vijf jaar, in 2020, gerealiseerd moeten zijn. Dat is nogal een ambitie, zeker als u zich bedenkt dat Nederland in Europa de minst duurzame lidstaat is. Hoe wil de regering dit bereiken? Onder andere door een forse groei aan windmolens op land en op zee, met daaraan gekoppeld een flinke subsidieregeling. Om de doelstelling te bereiken, moet dus op korte termijn fors geïnvesteerd en gebouwd worden. Het cda heeft het Energieakkoord niet ondertekend. Wel steunen wij het Energieakkoord op hoofdlijnen, omdat we het uitgangspunt een transitie van fossiele energie naar hernieuwbare energie goed vinden. Maar wij vinden dat het beleid getoetst moet worden aan drie randvoorwaarden die voor het cda essentieel zijn. Die randvoorwaarden zijn: innovatie, werkgelegenheid en draagvlak. Randvoorwaarden Innovatie is een belangrijke voorwaarde om te voldoen aan de doelstelling van meer hernieuwbare energie. Het cda vindt het belangrijk dat ruimte geboden wordt aan nieuwe technologie. Getijdenenergie is daar een mooi voorbeeld van en ook het halen van energie uit osmose van zout en zoet water, zoals het bedrijf RedStack doet in een proeffabriek op de Afsluitdijk. 10

2 DOSSIER DUURZAAMHEID EN (WIND)ENERGIE Ook geothermie, waarbij (aard)warmte ontleend wordt aan water dat diep uit de grond komt, heeft veel potentieel. Onderzoek naar dat soort technieken zou daarom moeten worden gestimuleerd en versneld. De tweede randvoorwaarde is werkgelegenheid. De energietransitie biedt kansen voor de arbeidsmarkt. In het Energieakkoord staat dat het nieuwe beleid banen zou opleveren. Dat is nogal wat, en het kabinet verbindt zich daarmee aan een hoge ambitie. In de uitvoering is dit helaas nog niet te merken en het kabinet wil pas evalueren in Terwijl we nu al zien dat het Energiebesparingsfonds, dat het energiezuinig maken van woningen zou moeten stimuleren, door onbekendheid en moeilijke voorwaarden geen enkel effect heeft. Dat het beter en eenvoudiger kan, laat het cda in de provincie Overijssel zien. Daar heeft men huizen geïsoleerd, waarmee energiebesparing is gerealiseerd én werkgelegenheid is gestimuleerd. Het kabinet kan daar een voorbeeld aan nemen. De laatste randvoorwaarde is voldoende draagvlak onder de inwoners van Nederland. Dat is een thema waar we fundamenteel verschillen met het kabinet. De regering spant zich onvoldoende in om draagvlak bij de bevolking te creëren. In veel debatten en moties heb ik minister Kamp opgeroepen serieus werk te maken van het betrekken van inwoners bij deze belangrijke besluiten. Zo vindt het cda dat het principe van eerlijke verdeling van lusten en lasten gehanteerd moet worden. Zolang er niet samen met lokale overheden en inwoners gezocht wordt naar oplossingen die werkbaar zijn, zal de regering enorm veel weerstand ondervinden in haar ambitie het windmolenpark te laten groeien. Daarmee zijn ook de doelstellingen van het Energieakkoord gedoemd te mislukken en dat vindt het cda een gemiste kans. Bijdrage Tweede Kamer Op deze belangrijke thema s zijn ook in 2015 weer belangrijke debatten. Het cda blijft de regering daarom kritisch volgen. Waar nodig proberen we bij te sturen door het indienen van moties, zodat de cda-visie op energie toch in beleid kan worden omgezet. Want we kunnen ons vinden in de doelstelling, maar de weg ernaartoe moet volgens ons echt anders. Meer weten? Lees het visiedocument op energie Participeren in de energievoorziening van de toekomst. (https://www.cda.nl/ fileadmin/personen/mulder/visie_lokale_energie_cda.pdf) Zie ook Bestuursforum, oktober 2014, p. 9 Reageren? CDA Huizen schrijft Rapport vuurwerkmeldpunt Enkele weken geleden overhandigde het CDA in Huizen zijn rapport Het moet anders! aan burgemeester Hertog. In het rapport worden voorstellen gedaan om de overlast van vuurwerk bij de volgende jaarwisseling te verminderen. Initiatiefnemer en cda-raadslid Ruben Woudsma startte een vuurwerkmeldpunt op zijn site. Woudsma: Ik heb 56 meldingen ontvangen die goed waren voor 206 verschillende klachten. Elke melding bevatte in veel gevallen meerdere verwijzingen naar klachten zoals vandalisme, dierenleed, etc. Het cda Huizen doet in het rapport een aantal concrete aanbevelingen, waaronder het instellen van zogenoemde vuurwerkvrije zones, zoals in steeds meer gemeenten gebruikelijk wordt. Het rapport van het cda Huizen is te downloaden via de databank op de website van de Bestuurdersvereniging: onder de V van Vuurwerkoverlast. 11

3 dossier duurzaamheid en (wind)energie Alternatieve energie door, voor en van inwoners Energie is onmisbaar voor onze economie en samenleving. Als het gaat om toepassen van alternatieve duurzame energie is Nederland bepaald geen koploper. We zijn nog sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen zoals gas uit eigen land en de import van onder andere olie en gas uit politiek instabiele regio s. Naast deze onwenselijke afhankelijkheid raken fossiele brandstoffen op waardoor de energieprijzen (in de toekomst) stijgen. Het gebruik van fossiele brandstoffen is schadelijk voor het milieu en draagt bij aan de klimaatverandering. Dit vraagt om een overstap op alternatieve energiebronnen, zoals zon, water, afval en bodem, die niet opraken, waarbij geen afhankelijkheid van externe partijen bestaat en die niet schadelijk zijn voor de luchtkwaliteit. door Ellen Verkoelen Statenlid in Zuid-Holland en redactielid van Bestuursforum De provincie heeft in deze energietransitie een belangrijke rol omdat deze in groeiende mate gekoppeld is aan het ruimtelijke instrumentarium van de provincie. In september 2013 is het Nationaal Energieakkoord met ondersteuning van de provincies tot stand gekomen. Het Energieakkoord vraagt van de provincies om hun inspanningen op het gebied van energiebesparing, energie uit wind, warmte, zon en biomassa, verduurzaming van transport en stimulering van innovaties te intensiveren. In het duurzaamheidsbeleid van de provincies wordt ingezet op energiebesparing en op duurzame innovatie van bestaande en nieuwe ontwikkelingen. Bij alternatieve energie gaat het niet om de keuze van één alternatieve energievorm maar wordt het een mix van vele alternatieve energievormen. En dat zal allemaal gerealiseerd worden in de voor- of achtertuin van de gemeenten. Een complexe opgave want de gevolgen van de landschappelijke inpassing van nieuwe energiebronnen trekt daarmee een zware wissel op de directe leefomgeving van inwoners. De afgelopen jaren heeft het Rijk vooral ingezet op windenergie op land. Het Rijk heeft als doel om in 2020 zo n 6000 MW vermogen via windturbines op land gerealiseerd te hebben. In 2009 is voor deze realisatie tussen Rijk en het Interprovinciaal Overleg (ipo) een Klimaat- en Energieakkoord afgesloten. De provincies hebben daarmee de taak van realisatie van windturbines van het Rijk overgenomen. CDA-congres Inmiddels groeit de maatschappelijke weerstand in de samenleving en bij gemeenten waar de komst van windturbines een feit wordt. Duidelijk is dat het nog een stevige opgave wordt om breed gedragen instemming te verwerven. Het cda vindt dat de provincies een sturende rol hebben maar wel in intensieve afstemming met en draagvlak van gemeenten en samenleving. Op het cda-congres in het najaar van 2013 is hierover zelfs een resolutie door de leden aangenomen. Een volgende stap in de energietransitie gaat over onder andere zonne-energie en biomassa. Veel gemeenten en inwoners zien daar wel brood in en willen dat vele malen liever dan de monsterachtige windturbines die nu nog op het programma van de provincies staan. Toch is de verwachting dat de plaatsing van zonnepanelen en biomassa-installaties in het landschap uiteindelijk hetzelfde effect van weerstand zal opwekken. De eerste windturbines werden tenslotte ook als niet onoverkomelijke overlast gezien. Dat beeld veranderde toen de omvang aan windturbines om 6000 MW op te wekken, zichtbaar werd in het landschap. Hoe reageert de samenleving als er enorme zonnepanelenvelden en daken van hele woonwijken belegd zijn met zonnepanelen? Om nog maar te zwijgen over de omvang van de toekomstige biomassainstallaties, dat worden praktisch fabrieken. Groot dilemma Ook voor andere alternatieve energievormen zal het uiteindelijk voor de provincies een stevige opgave worden om een breed draagvlak in de samenleving te verwerven. Het overstappen naar alternatie duurzame energie zal hier - door vertragen. Dat veroorzaakt voor de samenleving en voor de diverse overheden een groot dilemma. Enerzijds is iedereen voor schone energie. Het besef dat we juist op dit vlak dienen te verduurzamen om de leefbaarheid voor onze kinderen te kunnen borgen wordt breed gedeeld. Als dat anderzijds echter een zo grote negatieve impact heeft op onze directe leefomgeving dan is het hemd nu eenmaal nader dan de rok en zal het tegenhouden van nieuwe schone 12

4 DOSSIER DUURZAAMHEID EN (WIND)ENERGIE Hoe reageert de samenleving als er enorme zonnepanelenvelden en daken van hele woonwijken belegd zijn met zonnepanelen? energiebronnen steeds vaker de inzet worden. Het terugdringen van co 2 en 14 procent duurzame energie in 2020 waar Nederland voor staat wordt dan een onmogelijke opgave. Denken Om uit deze spagaat te komen is het noodzakelijk dat de weerstand in de samenleving weggenomen wordt. Het cda beseft dit al een hele tijd en het denken in de partij heeft gelukkig niet stilgestaan. Het Strategisch Beraad heeft duurzaamheid een prominente plek gegeven in zijn rapport. De cda-fractie in de Tweede Kamer heeft een mooie notitie over lokale duurzame energie gepubliceerd, het Wetenschappelijk Instituut heeft een duurzaamheidsrapport Lessen in duurzaamheid geschreven. Ook de cda-visiegroep Duurzame Ontwikkeling is bezig met visievorming, het Duurzaamheidsberaad is nog steeds actief en de Commissie Buitenland heeft onlangs een interessante notitie geschreven over de geopolitieke aspecten van energie. Vanuit het gedachtegoed van het cda dient de inwoner de komende jaren maximale zeggenschap over de eigen leefomgeving te hebben. Draagvlak onder de inwoners is een voorwaarde om duurzame energie te kunnen realiseren. Het is daarom belangrijk om de betrokkenheid van de samenleving bij de plannen voor energietransitie te borgen. Participatie en initiatieven van inwoners, belangenorganisaties, bedrijven en medeoverheden dienen vorm te krijgen in het beleid van de provincie. Provincies kunnen de bestuurlijke ruimte nemen en zich inzetten om de negatieve effecten van de landschappelijke inpassing van locaties voor alternatieve energie te compenseren door bijvoorbeeld een maatschappelijke tegenprestatie toe te passen en te stimuleren dat omwonenden mee kunnen delen in het economische rendement van de alternatieve energie in hun omgeving. De belangrijkste partner voor de provincies om dit te kunnen doorvoeren zijn de gemeenten. Wettelijke belemmeringen dienen door het Rijk te worden weggenomen om dit mogelijk te maken. Lokaal draagvlak Gemeenten dienen te beseffen dat lokaal draagvlak ontstaat als ze hun inwoners meenemen in de ontwikkelingen en niet over maar met hen het debat voeren. Lokaal draagvlak betekent in eerste instantie dat in een vroegtijdig stadium omwonenden geïnformeerd worden bij ontwikkelingen op het gebied van het plaatsen van nieuwe energiebronnen in de directe leefomgeving. Duidelijk is dat in dit vroegtijdige stadium omwonenden van het nimby-effect niet veel draagvlak voor nieuwe energiebronnen in hun directe woonomgeving zullen hebben. Lokaal draagvlak betekent vervolgens ook dat omwonenden gecompenseerd worden voor het plaatsen van nieuwe energiebronnen in de directe leefomgeving. Het zal de weerstand doen afnemen en het draagvlak bij omwonenden doen toenemen. Lokaal draagvlak betekent tenslotte ook dat omwonenden kunnen bijdragen (participeren) aan de ontwikkelingen van nieuwe schone energiebronnen in de directe leefomgeving. Burgerinitiatieven worden ondersteund door de lokale en provinciale politiek. Energie is onmisbaar voor onze economie en samenleving. Het is zonneklaar dat de overstap op alternatieve energiebronnen, zoals zon, water, afval en bodem, die niet opraken, waarbij geen afhankelijkheid van externe partijen bestaat en die niet schadelijk zijn voor de luchtkwaliteit veel stof in ons winderige landje doet opwaaien. Om te voorkomen dat er nog heel wat water door de Rijn zal stromen eer we die overstap gemaakt hebben, moeten overheden zich niet alleen focussen op de plaatsing van alternatieve energiebronnen in Nederland. Het primaat ligt bij lokaal draagvlak. De energietransitie wordt slechts mogelijk als alle vormen van alternatieve energie door, voor en van inwoners is! Reageren? 13

5 dossier duurzaamheid en (wind)energie Ruimte voor lokale invulling energiebeleid Terugdringen van CO 2 en 14 procent duurzame energie in 2020: dat is de opgave waar Nederland voor staat. Rijk en provincie bereiden stevige maatregelen voor. Het roept de vraag op hoeveel ruimte er nog is voor een lokale invulling van keuzen in het energiebeleid. Hoe belangrijk is lokaal draagvlak eigenlijk? door Klaasjan de Jong Fractievoorzitter in Zoetermeer en redactielid van Bestuursforum We spreken hierover met Willem Foppen (raadslid Urk), Auke Oldenbeuving (fractievoorzitter Emmen) en Jan de Jong (raadslid Houten). In hun gemeenten trok de discussie over windenergie als een wervelende storm door alle uithoeken van de lokale gemeenschap. Wie Urk zegt, zegt anno 2015 ook windmolens. Aldus Willem Foppen. Hoewel er geen enkele molen op ons grondgebied komt te staan, staat straks de skyline van Urk in de schaduw van windtorens. Zowel ten noorden als ten zuiden van Urk worden momenteel molens gebouwd met een rotorhoogte van 135 meter en een tiphoogte van 200 meter. Meer dan tachtig stuks. Een belangrijk project in het kader van de verduurzaming, maar ook een project dat wat het cda op Urk betreft een plan is van gemiste kansen. Er zijn volgens Foppen geen alternatieven in ogenschouw genomen. Het cda op Urk is niet tegen de windmolens, ook niet bij Urk. Zeker de dijk aan de noordkant van Urk zien wij als geschikte locatie. Drie rijen dik is echter te veel van het goede. Een surrealistisch landschap is het gevolg, inclusief bijbehorende nachtelijke lichtvervuiling. Dit terwijl dit tot voor kort één van de weinige donkere gebieden was in Nederland. We hebben bij dit windpark een meer bovengemeentelijke sturing op bescherming van het landschap gemist. Het had wat het cda Urk dus beter gekund. Foppen: Wij hebben een plan onder ogen gehad van de Rijksbouwmeester. Een integrale visie voor grootschalige windparken in Nederland. Daar hadden we zo onze handtekening onder gezet. Er zou dan geen windmolen minder hoeven te worden gebouwd, maar de landschappelijke inpassing was dan een plaatje geweest. Een deel van het park bij Urk was dan echter deels op grondgebied van andere gemeenten langs het IJsselmeer komen te liggen. Voor de duurzaamheid maakt dit geen verschil, voor de investeerders ook niet, maar voor het landschap wel. Het park dat nu wordt gebouwd zal juist averechts werken: draagvlak voor windenergie verdwijnt als sneeuw voor de zon. Bij projecten met grootschalige effecten op landschap is integrale sturing nodig die de gemeente- en provinciegrens overtreffen. Urk heeft slechts minimaal invloed uitgeoefend op het windmolenplan van buurgemeente Noordoostpolder. Te lang heeft het gemeentebestuur vastgehouden aan de nuloptie. Dat was niet realistisch; een politiek van blaffen, maar niet kunnen bijten. Foppen, terugkijkend: Als Urk hadden we veel eerder moeten inzetten op een alternatief resultaat. Foppen: Er zijn in onze gemeente ook andere belangen dan windmolens, zoals een gewenste buitendijkse haven met binnendijks nautisch bedrijvenpark. Het is bekend dat procent van de opbrengst van windmolens jaarlijks geïnvesteerd moet worden in gebiedsgebonden projecten. Bij een project van deze omvang gaat het dan jaarlijks om een bedrag van 1 mln. De verdeling van dit geld hebben wij ervaren als een schimmig gebeuren. Wij vinden het onverteerbaar dat Urk slechts een schamele ,- compensatie ontvangt. Ironisch genoeg investeert Urk deze gelden in de exploitatie van een bezoekerscentrum voor het windpark. Niet weglopen voor je verantwoordelijkheid Auke Oldenbeuving is fractievoorzitter in Emmen. In zijn gemeente ontstond veel reuring over de opdracht van de provincie Drenthe om windmolens te plaatsen. Oldenbeuving vindt het reëel dat van gemeenten een bijdrage gevraagd wordt voor het vraagstuk van een duurzamere energievoorziening. Iedere bestuurslaag heeft daarin een eigen rol en verantwoordelijkheid. Het hoort bij de rol van de lokale politiek dat de gemeente soms een uitvoerende rol moet vervullen om hetgeen op een ander niveau is beslist te realiseren. Het alternatief is dat je niet wilt staan voor de uitvoering, en dat het dan echt over je uit wordt gestort. Dat is weglopen voor je eigen verantwoordelijkheid, en dat past het cda niet, aldus de fractievoorzitter. Oldenbeuving: Onze gemeente heeft de regie ten aanzien van de plaatsing van windmolens naar zich toe gehaald. Wij denken dat we beter de lokale afweging kunnen maken dan dit over te laten aan het provinciale niveau. We zien kansen voor een lokale invulling van de landelijke afspraken, maar we merken wel dat het moeilijk is om lokaal draagvlak te verwerven. Veel inwoners hebben het gevoel dat regels en maatregelen over ze worden uitgestort. Het vergt veel van de communicatieve vaardigheden van de gemeentelijke overheid. 14

6 DOSSIER DUURZAAMHEID EN (WIND)ENERGIE Het onderwerp leeft enorm. De plaatsing van windmolens is één van de zaken die het meeste aandacht krijgt van alle lokale beleidsthema s. Er worden inspraakavonden georganiseerd, er zijn platforms ingericht waarin belangengroeperingen vertegenwoordigd zijn. In de vorige collegeperiode is getracht in een proces met bewoners te komen tot een gedragen plaatsing. De compensatie is daarbij vooral gezocht in gebiedsontwikkeling. Oldenbeuving: Achteraf gezien is dit een verkeerde insteek geweest. Enerzijds geeft gebiedsontwikkeling een te indirecte koppeling tussen lasten en lusten. Daardoor wordt de compensatie door veel inwoners als onvoldoende of zelfs als nihil ervaren. Anderzijds geeft te veel directe betrokkenheid van inwoners spanningen in lokale gemeenschappen. En dat is ongewenst. Ook daarin heb je als gemeentebestuur een verantwoordelijkheid. Er is geen sprake van overdracht van verantwoordelijkheid. Voor dit soort zaken moet de beslissing bij de Raad blijven. Het zijn en blijven politieke keuzes. Daarmee blijf je overigens het risico houden dat dit door mensen als slikken of stikken wordt beschouwd; net als sommige (lokale) partijen tegen besluiten van Rijk en/of provincie aankijken. Het zij zo. Hoe belangrijk is maatschappelijk draagvlak? Oldenbeuving: Natuurlijk is draagvlak belangrijk; daar moet je in investeren door overtuiging, en door ruimte te bieden voor inbreng. Maar accepteer ook dat dit soms niet lukt, en dat het toch moet gebeuren. Dat is onderdeel van het corvee. Tips De raadsleden uit Urk, Emmen en Houten pleiten alle drie voor een duidelijk lokaal profiel. Maatschappelijk draagvlak is volgens hen onmisbare voorwaarde. Voor bestuurders hebben ze de volgende aanbevelingen: 1. Gemeentelijke initiatieven zijn prima, maar voor projecten van grote omvang is een landschappelijke supervisie van belang die de provincie- en gemeentegrenzen overschrijdt. 2. Als gemeente heeft het geen zin om als een Don Quichote te vechten tegen windmolens. Energie kan beter worden gestoken in meedenken, bijsturen en veiligstellen van andere belangen. Dat vraagt wel politieke lef, maar levert per saldo meer op. 3. Maak een directe koppeling tussen lusten en lasten. Laat mensen financieel participeren; compenseer de vorm van goedkopere energie, subsidie op isolatie, etc. 4. Maak het proces transparant; laat zien op basis van welke criteria je als gemeentebestuur de beslissingen neemt. Betrek bewoners, maar maak ze niet medeverantwoordelijk. De verantwoordelijkheid blijft bij College en Raad; wees daar duidelijk over. Besturen is niet altijd leuk. 5. Verdeling van de gebiedsgebonden bijdragen is een te schimmig spel. Zoals wij het nu overzien is er nauwelijks sturing op de gelden, laat staan controle op de besteding. We hebben als cda Emmen geprobeerd om een bijdrage te leveren aan het creëren van meer draagvlak, en het creëren van ruimte voor toekomstige besluitvorming. Wij hebben het initiatief genomen tot het opstellen van een motie (met raadsbrede steun aangenomen! Zie de databank van de bsv op waarin het College wordt opgeroepen te zoeken naar mogelijkheden om te komen tot tijdelijke vergunningen (concessies) voor de realisatie van windmolens op land. Het zou fantastisch zijn als dit op veel meer plaatsen in het land gebeurt, en als dit leidt tot besluiten op rijksniveau om dit mogelijk te maken. Het goede voorbeeld geven Jan de Jong is raadslid in de gemeente Houten. Hij stelt dat uitvoering van het Energieakkoord niet goed mogelijk is als de gemeentes niet betrokken zijn. De Jong: Onze gemeente Houten stelt zich meer op als facilitator van goede initiatieven van inwoners en het bedrijfsleven. De gemeente wil zelf het goede voorbeeld geven. Wij hebben een gemeentelijke doelstelling van 16 procent energieneutraal in 2018; we zien goede kansen voor energiebesparing, energiezuinig bouwen en het opwekken van duurzame energie. Het cda staat voor deze uitgangspunten in het college-akkoord. De besluitvorming over een mogelijk tweede windmolenpark in Houten is actueel. Het is vooral een lokale afweging. De uitkomsten van een evaluatie van het eerste windmolenpark gelden als voorwaarde voor een mogelijk tweede windmolenpark. De Jong: Van sturende inbreng op de energievoorziening vanuit de provincie Utrecht of het rijk merken we in onze gemeente weinig. De plaatsing van nieuwe windmolens leeft onder de bevolking, maar wel veel naar aanleiding van klachten en aanhoudende actie door enkele volhardende tegenstanders. Dat gaat dan over de eerste drie windmolens aan het Amsterdam-Rijnkanaal. Draagvlak geldt voor het cda Houten als absolute vereiste voor een tweede windmolenpark. De Jong: Van de initiatiefnemer verwachten wij een belangrijke inbreng. Voor een ander mogelijk initiatief van een biovergister in onze gemeente, waar af en toe eens sprake van is, geldt dat wat ons betreft ook heel nadrukkelijk. Reageren? Foto: Harry Breugom 15

Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting. instrumentarium geeft om goed op de windmolens om zo in 2020 20%

Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting. instrumentarium geeft om goed op de windmolens om zo in 2020 20% Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van Zoals hierboven geschetst staat D66 Ik sta hier gedeeltelijk achter Omdat dit omwonenden een prima voor het plaatsen van deze instrumentarium

Nadere informatie

Valt er nog wat te kiezen op 18 maart?

Valt er nog wat te kiezen op 18 maart? Valt er nog wat te kiezen op 18 maart? De afgelopen maand hebben Stichting WindNee en Stichting Platform Storm gesprekken gevoerd met afgevaardigden van diverse politieke partijen voor de Provinciale Staten

Nadere informatie

Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van omwonenden is bij het plaatsen van windturbines?

Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van omwonenden is bij het plaatsen van windturbines? Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van Groningen PVV Groningen wil niet dat er Ik sta hier niet achter windturbines in bewoond gebied komen! PVV Heel belangrijk PVV Groningen

Nadere informatie

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding 1 Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Versie: 25 april 2013 Opgesteld door: Windgroep Goeree-Overflakkee, gemeente Goeree-Overflakkee en provincie Zuid-Holland Aanleiding Waarom zijn

Nadere informatie

Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33

Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33 Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33 postadres: Berkenlaan 2, 9651 BK Meeden email: secretaris@tegenwindn33.nl woordvoerder: dhr. A. Ammersken www.tegenwindn33.nl

Nadere informatie

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Lelystad, juli 2014 Het plan Het Federatieplan Windenergie bestaat uit onderlinge afspraken tussen bewoners, grondeigenaren en windmoleneigenaren in

Nadere informatie

Factsheet van de nationale, provinciale en lokale beslismomenten van windparken in de Veenkoloniën

Factsheet van de nationale, provinciale en lokale beslismomenten van windparken in de Veenkoloniën Factsheet van de nationale, provinciale en lokale beslismomenten van windparken in de Veenkoloniën 2008 In 2008 is het Nationaal Plan van Aanpak Windenergie opgesteld als uitwerking van het coalitieakkoord

Nadere informatie

Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon

Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon. Inleiding Het veenkoloniaal gebied in Drenthe is door het Rijk aangewezen

Nadere informatie

Nije Mûne eerlijke wind Een initiatief van D66 Fryslân o.l.v. Statenlid Klaas Hettinga

Nije Mûne eerlijke wind Een initiatief van D66 Fryslân o.l.v. Statenlid Klaas Hettinga Nije Mûne eerlijke wind Een initiatief van D66 Fryslân o.l.v. Statenlid Klaas Hettinga Klaas Hettinga Mark de Roo Michiel Mosterman Govert Geldof Bindert Kloosterman Catharina Botermans Jo Bosma Jan Bos

Nadere informatie

Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33

Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33 Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33 postadres: Berkenlaan 2, 9651 BK Meeden email: secretaris@tegenwindn33.nl woordvoerder: dhr. A. Ammersken www.tegenwindn33.nl

Nadere informatie

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013 FRYSLÂN FOAR DE WYN Plan van aanpak Finale versie, 14 november 2013 Albert Koers, Comité Hou Friesland Mooi Hans van der Werf, Friese Milieu Federatie Johannes Houtsma, Platform Duurzaam Friesland FRYSLÂN

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen naar aanleiding van introductie wethouder Wagemakers Hoe is de provincie tot de keuze van de twee locaties gekomen? In de provincie Zuid Holland wordt

Nadere informatie

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom 19 november 2015 1 Opzet presentatie 1. Inleiding 2. Terugblik/voorgeschiedenis 3. Gemeentelijke ambitie vertaald naar

Nadere informatie

snelwegen voor de wind

snelwegen voor de wind snelwegen voor de wind Snelwegen voor de wind GroenLinks stelt voor om grond langs snelwegen beschikbaar te stellen voor de bouw van windmolens. Er is in Nederland meer dan 2300 kilometer snelweg. Langs

Nadere informatie

Windmolenproblematiek in rangorde van grof naar fijn Probleem Gevolg Waarschijnlijk gevolg Maatregel Voornemen E.U. Beleid Nederlandse regering

Windmolenproblematiek in rangorde van grof naar fijn Probleem Gevolg Waarschijnlijk gevolg Maatregel Voornemen E.U. Beleid Nederlandse regering Windmolenproblematiek in rangorde van grof naar fijn Probleem: Wereldwijd toename energie uit fossiele brandstof Gevolg: CO2 uitstoot, slinkende brandstofvoorraden en toenemende milieubelasting Waarschijnlijk

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde Duurzame energie Een wenked perspectief? Naar een nieuwe Delta Wet Energie Manifest van 6 politieke partijen 16 maart 2010 Ons land kan en moet voor 2050 helemaal overstappen op hernieuwbare energie, zoals

Nadere informatie

Energiek Gelderland. Gelders debat. 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen. www.gelderland.

Energiek Gelderland. Gelders debat. 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen. www.gelderland. Uitnodiging Energiek Gelderland Gelders debat 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen www.gelderland.nl/geldersdebat Provinciale Staten van Gelderland gaan graag met u in

Nadere informatie

Wij hopen dat u deze punten zult meenemen in de definitieve startnotitie. 1

Wij hopen dat u deze punten zult meenemen in de definitieve startnotitie. 1 Coöperatie Windunie U.A. Centrum Publieksparticipatie SWOL Postbus 30316 2500 GH Den Haag Churchilllaan 11 Postbus 4098 3502 HB Utrecht tel +31 (0)30 753 3100 fax +31 (0)30 753 3199 secretariaat@windunie.nl

Nadere informatie

Ik denk dat de provincie vóór meer windenergie is. Windmolens kosten de samenleving meer dan ze opleveren.

Ik denk dat de provincie vóór meer windenergie is. Windmolens kosten de samenleving meer dan ze opleveren. In de onderstaande cirkeldiagrammen staan de antwoorden op de 20 enquêtevragen die 4VWO van het Herbert Vissers College onder in totaal 517 inwoners van Nieuw Vennep, Weteringbrug en Leimuiden verspreidde.

Nadere informatie

Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen

Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen Datum: 22 mei 2013 Plaats: Emmen 1. Inleiding Wakker Emmen vindt het belangrijk dat de mening van de burger wordt gehoord. Er is al een geruime tijd discussie binnen

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Vaststellen van beleidskaders voor windenergie-initiatieven; 2. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

De toolbox. Te gebruiken instrument

De toolbox. Te gebruiken instrument LochemEnergie heeft geen blauwdruk klaarliggen voor het plaatsen van windmolens. We zullen samen met de leden en lokale organisaties de opties en locaties bespreken. We hebben een draaiboek en een toolbox

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET)

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Startbijeenkomst Energiestrategie Midden-Holland Woensdag 22 juni 2016 Workshopronde I sessie C Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) GR: samenwerking van

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

1 Doel en inhoud evaluatie Aanleiding Doelen Inhoud... 3

1 Doel en inhoud evaluatie Aanleiding Doelen Inhoud... 3 Evaluatie 1 e fase Gebiedsvisie windenergie Drenthe 3-6-2014 Inhoudsopgave 1 Doel en inhoud evaluatie... 3 1.1 Aanleiding... 3 1.2 Doelen... 3 1.3 Inhoud... 3 2 Samenvatting kaders windenergie... 3 2.1

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

Raadsnotitie. Bijlagen

Raadsnotitie. Bijlagen Raadsnotitie GEMEENTEBESTUUR onderwerp Energiestrategie Venlo Beesel Venray team ROSEB Rn nummer 2013 1 collegevergadering d.d. raadsvergadering 11 december 2012 d.d. 23 januari 2013 programma Veelzijdige

Nadere informatie

Ook dit keer hebben veel stemmers hun eigen mening over duurzame energie laten horen, die u hierna evenals de details op de vragen kunt lezen.

Ook dit keer hebben veel stemmers hun eigen mening over duurzame energie laten horen, die u hierna evenals de details op de vragen kunt lezen. INLEIDING De enquête van oktober stond in het teken van Windenergie op Noord-Beveland. Aanleiding was de presentatie die het Windpark Camperwind recentelijk in de Gemeenteraad gaf over hun voornemen om

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Beleidsnotitie Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Aanleiding De afgelopen periode is de interesse voor kleine windturbines in Nederland toegenomen. Verwacht wordt dat de komende jaren

Nadere informatie

Stichting Windmolenklachten

Stichting Windmolenklachten Stichting Windmolenklachten Windturbines, een wig tussen de landelijke en provinciale politiek?! Geachte fractie, Binnenkort gaan de Noord-Hollanders weer naar de stembus voor de verkiezingen van de Provinciale

Nadere informatie

Samen is de snelste weg voor Wind op Land

Samen is de snelste weg voor Wind op Land Samen is de snelste weg voor Wind op Land NWEA bijeenkomst Leon Pulles Januari 2015 Vragen aan de zaal Wie is er voor wind energie op land? Wie vindt windmolens mooi? Wie wil een 3 MW molen op 300 meter

Nadere informatie

DE GEMEENTE MOET IN ACTIE KOMEN!

DE GEMEENTE MOET IN ACTIE KOMEN! COMITÉ HOU FRIESLAND MOOI DE GEMEENTE MOET IN ACTIE KOMEN! Wat is er aan de hand? Na de verkiezingen in 2011 gingen CDA, PvdA en FNP samen de provincie besturen op basis van een Coalitieakkoord. Over windenergie

Nadere informatie

WINDPARK KOUDUM EEN VERKENNING VAN DE MOGELIJKHEDEN

WINDPARK KOUDUM EEN VERKENNING VAN DE MOGELIJKHEDEN WINDPARK KOUDUM EEN VERKENNING VAN DE MOGELIJKHEDEN WAT HEEFT DIT MET WINDENERGIE TE MAKEN? Begrafenisvereniging Zurich in nieuw pak gestoken Judovereniging Witmarsum nieuwe mat WAT HEEFT DIT MET WINDENERGIE

Nadere informatie

RAADSCOMMISSIE. Nummer:

RAADSCOMMISSIE. Nummer: RAADSCOMMISSIE Onderwerp: Nummer: Datum vergadering: 4 februari 2014 Locatieonderzoek kleine windmolens op bedrijventerreinen Hooidijk, Groot Verlaat en Dolderkanaal in Steenwijk en Boterberg in Oldemarkt.

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Tegen tenzij : de argumenten?

Tegen tenzij : de argumenten? turbines Windmolens in de Haarlemmermeer: voor of tegen? Tegen tenzij : de argumenten? Bijeenkomst Dorpsraad Nieuw-Vennep Nieuw-Vennep Rob Rietveld NLVOW NLVOW presentatie Windmolens in de Haarlemmermeer:

Nadere informatie

Comité Hou Friesland Mooi

Comité Hou Friesland Mooi Comité Hou Friesland Mooi Oktober 2012 ineens Fryslân Windstreek 2012 Hier 40 tot 100 windturbines van 180 meter In IJsselmeer nog meer: 75 tot 150 Vergadering Zurich: Comité Hou Friesland Mooi Eerste

Nadere informatie

Hierbij willen wij reageren op de concept structuurvisie Windstreek 2012.

Hierbij willen wij reageren op de concept structuurvisie Windstreek 2012. Aan: Provinciale Staten Fryslan Postbus 20120 8900 HM Leeuwarden Makkum, 18 oktober 2012 They paved paradise and put up a parking lot Geachte Provinciale Staten, Hierbij willen wij reageren op de concept

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Met deze brief willen wij reageren op het voorontwerpbestemmingsplan De Brand II.

Met deze brief willen wij reageren op het voorontwerpbestemmingsplan De Brand II. Aan: Burgemeester en wethouders van s Hertogenbosch Postbus 12345 5200 GZ s Hertogenbosch Betreft : inspraak voorontwerpbestemmingsplan De Brand II Datum : 7 november 2014 Geacht college, Met deze brief

Nadere informatie

Peter Huijs/Yvonne de Graaf Afdeling. Naam en telefoon. Portefeuillehouder

Peter Huijs/Yvonne de Graaf Afdeling. Naam en telefoon. Portefeuillehouder Onderwerp De keuze van de gemeente uit de mogelijkheden om het windpark Elzenburg/De Geer te realiseren als begin 2016 wordt besloten om het proces hiervoor voort te zetten. Datum 2 september 2015 Naam

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek

Regio Stedendriehoek Regio Stedendriehoek 1 Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Windturbines De Grift

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Windturbines De Grift Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Windturbines De Grift Programma / Programmanummer Grondbeleid / 1032 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting In dit voorjaar heeft de Raad van State

Nadere informatie

Windenergie met beleid. Brief aan de raadsleden. Pl atform DUURZAME E N ERGIE W e st Br ab ant - 1 -

Windenergie met beleid. Brief aan de raadsleden. Pl atform DUURZAME E N ERGIE W e st Br ab ant - 1 - Windenergie met beleid Brief aan de raadsleden - 1 - 8 juli, 2009 Geachte raadsleden, De behandeling van het agendapunten windenergie zoals recent heeft plaatsgevonden in de commissievergadering Fysieke

Nadere informatie

Raadsvoorstel. categorie/agendanr. stuknr. B. en W RA B 3 12/167. jaar stuknr. Raad. Onderwerp: Energienota gemeente Emmen

Raadsvoorstel. categorie/agendanr. stuknr. B. en W RA B 3 12/167. jaar stuknr. Raad. Onderwerp: Energienota gemeente Emmen svoorstel Onderwerp: Energienota gemeente Emmen Portefeuillehouder: T. Houwing-Haisma Afdeling Beleid en Regie Team Ruimtelijk Beleid Rudi Gengler, telefoon ((0591)68 54 39) Aan de gemeenteraad Voorgesteld

Nadere informatie

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting MKBA Windenergie Lage Weide Delft, april 2013 Opgesteld door: G.E.A. (Geert) Warringa M.J. (Martijn) Blom M.J. (Marnix) Koopman Inleiding Het Utrechtse College en de Gemeenteraad zetten in op de ambitie

Nadere informatie

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om Windenergie als streekproduct: van dichtbij is beter. Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om de hoek, akkerbrood gebakken door bakker Wijnand van Loarnse tarwe: eerlijk en heerlijk!

Nadere informatie

Geachte leden van de raad,

Geachte leden van de raad, Aan De gemeenteraad Van Ronald Ho-Sam-Sooi Datum 23 juni 2015 Onderwerp Moties inzake schaliegas tijdens het afgelopen VNG jaarcongres Zaaknummer 359410 Geachte leden van de raad, In een brief van 12 mei

Nadere informatie

Toespraak Diederik Samsom, Toekomstfestival Duurzaamheid, 28 februari 2015, Leeuwarden.

Toespraak Diederik Samsom, Toekomstfestival Duurzaamheid, 28 februari 2015, Leeuwarden. Toespraak Diederik Samsom, Toekomstfestival Duurzaamheid, 28 februari 2015, Leeuwarden. -Gesproken woord geldt- We zijn hier in een gebouw van de toekomst. Hier stroomt straks door de leiding geen Gronings

Nadere informatie

Bijgevoegd zenden wij u de motie die de gemeenteraad van Stadskanaal in zijn vergadering van 26 januari 2015 heeft aangenomen.

Bijgevoegd zenden wij u de motie die de gemeenteraad van Stadskanaal in zijn vergadering van 26 januari 2015 heeft aangenomen. GEMEENTE Stadskanaal De Provinciale Staten van de provincie Drenthe Postbus 122 9400 AC ASSEN PROVINCIE DREN HE No.: Ingek.: 09 FEB. 2015 TEAM: TE BEH. DOOR: DWS: 1 GTAFD.: BSN uw kenmerk uw brief van

Nadere informatie

Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen

Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen 15 januari 2014 Roy Ellenbroek Sander Kooper Ter herinnering: handreiking vs. TAB-project Presentatie: kritieke

Nadere informatie

Windmolens voor en na de verkiezingen. Geachte aanwezigen,

Windmolens voor en na de verkiezingen. Geachte aanwezigen, Windmolens voor en na de verkiezingen. Geachte aanwezigen, Ik wil u in vogelvlucht meenemen hoe de gehele huidige situatie van windenergie is ontstaan. Vervolgens zal ik aangeven waar we nu staan en wat

Nadere informatie

Aan de Raad Raad Made, 24 oktober 2014

Aan de Raad Raad Made, 24 oktober 2014 Aan de Raad Raad Made, 24 oktober 2014 OPINIERONDE 2 oktober 2014 Agendapuntnummer: 6 Raadsvergadering 16 oktober 2014 Onderwerp: Sociale randvoorwaarden windenergie Registratienummer: 14int03080 Casenr:

Nadere informatie

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra Partijen: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 1 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 Voor raadsvergadering d.d.: 19-03-2013 Agendapunt: 06 Onderwerp:

Nadere informatie

Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33

Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33 postadres: Berkenlaan 2, 9651 BK, Meeden email: secretaris@tegenwindn33.nl Voorzitter a.i.: Mevr. L. Zondag www.tegenwindn33.nl Betreft: procedures en regels Meeden, 29-01-2015, Geachte Statenleden, Op

Nadere informatie

Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land

Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land 3 februari 2010 Inhoudsopgave 1. Aanleiding, doel en aanpak 2. Waar wél; concentratiegebieden 3. Waar niét: vrijwaringsgebieden i 4. Overig Nederland

Nadere informatie

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart Presentatie Duurzame Energie Podiumbijeenkomst 17 maart Energie-opgave 2 Kader: Mondiaal Lokaal Klimaatakkoord Parijs (2015) Ministerie EZ/ NL Energie Neutraal 2050 Provinciaal uitvoeringsprogramma (2016)

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Energievoorziening 2015-2050: Publieksonderzoek Burgerprofielen CO 2 -reducerende opties

Energievoorziening 2015-2050: Publieksonderzoek Burgerprofielen CO 2 -reducerende opties Energievoorziening 2015-2050: Publieksonderzoek Burgerprofielen CO 2 -reducerende opties BIJLAGE BIJ RAPPORT Energievoorziening 2015-2050: publieksonderzoek naar draagvlak voor verduurzaming van energie

Nadere informatie

Voor- of tegenwind? Drenthe Molenvrij?

Voor- of tegenwind? Drenthe Molenvrij? Voor- of tegenwind? Het Ministerie van Economische Zaken heeft aangegeven met alle provincies tot afspraken te willen komen over windenergie: hoeveel energie kan er in elke provincie opgewekt worden met

Nadere informatie

7-PUNTENPLAN 2013-2014

7-PUNTENPLAN 2013-2014 7-PUNTENPLAN 2013-2014 oplegger bij het meerjarig actieplan DUURZAME WADDENEILANDEN OP WEG NAAR EEN ENERGIEKE TOEKOMST IN 2020 1 1. Inleiding Dit 7-punten plan is een oplegger bij het meerjarig actieplan

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 2013/4543 Registratiedatum: Afdeling: Leefomgeving Agendapunt: 49-Va-09 Openbaar: Ja X Nee Reden niet openbaar: Onderwerp: Windpark gemeente Kranenburg (DE) Besluit: Kennis te nemen van

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

PERSOONLIJK Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mevrouw drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG

PERSOONLIJK Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mevrouw drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG PERSOONLIJK Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mevrouw drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG Utrecht, 6 april 2012 Betreft: Structuurvisie Wind op Land

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Van Parijs naar de Pottendijk

Van Parijs naar de Pottendijk Van Parijs naar de Pottendijk Een lokaal initiatief voor de oplossing van een mondiaal vraagstuk J.H.J. eddens A.W. Stapel Februari 2016 Van Parijs naar de Pottendijk Mondiaal probleem; lokale oplossing,

Nadere informatie

Participeren moet je leren NWEA, 23 januari 2015

Participeren moet je leren NWEA, 23 januari 2015 ... Participeren moet je leren NWEA, 23 januari 2015 Anne Melchers Projectontwikkelaar Eneco Wind Agenda... Introductie Eneco Energietransitie Transformatie binnen Eneco Effecten Eneco Wind Participatie

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

rj) provinsje fryslân provincie fryslân b Provinciale Staten van de provincie Fryslân Leeuwarden, 7 april 2015 Verzonden, 07 APR.

rj) provinsje fryslân provincie fryslân b Provinciale Staten van de provincie Fryslân Leeuwarden, 7 april 2015 Verzonden, 07 APR. provinsje fryslân provincie fryslân b postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 rj) Provinciale Staten van de provincie Fryslân www.fryslan.nl

Nadere informatie

Alternatieve energieopwekking

Alternatieve energieopwekking Alternatieve energieopwekking Energie wordt al tientallen jaren opgewekt met een paar energiebronnen: Kolen Gas Olie Kernenergie De eerste drie vallen onder de fossiele brandstoffen. Fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst

Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst r 2018 Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst Versie: Definitief (inclusief aangenomen amendementen) Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst Pagina 1 van 6 Inhoudsopgave 1. Verrekijker 2018 2. Essentie Duurzaamheidvisie

Nadere informatie

steaten Noordstra, lepie

steaten Noordstra, lepie Noordstra, lepie Van: Aan: Onderwerp: Statengriffie provinsje Fryslân Dorpsbelang RE: Standpunt Dorpsbelang Burgwerd inzake windturbineparken in Friesland Geachte mevrouw Mulder U mail zal ter kennis worden

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Communicatieplan windenergie

Communicatieplan windenergie Communicatieplan windenergie 1. Inleiding De eigenaren van alle windturbines in Dongeradeel hebben de wens geuit om 23 turbines in Dongeradeel in te ruilen voor een cluster van maximaal 4 grote turbines.

Nadere informatie

Wat wordt de energiestrategie van de gemeente?

Wat wordt de energiestrategie van de gemeente? Wat wordt de energiestrategie van de gemeente? Programma raadsrotonde 17 mei 2010 Opening avond door rotondevoorzitter. Inleiding; (door Conny Huijskes; 10 minuten) - Uitleg opzet avond /in het begin toelichten

Nadere informatie

RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 4

RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 4 RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 4 Datum: 13 maart 2012. Deelsessie: 19.55 20.45 uur in de Calamiteitenzaal Doel: Beeldvorming. Onderwerp: Standpunt ontwikkeling windpark Markermeer. Toelichting: Door

Nadere informatie

Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM NCLG Achterhoek 21 april 2016

Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM NCLG Achterhoek 21 april 2016 Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM NCLG Achterhoek 21 april 2016 Inhoudsopgave presentatie 1. Energietransitie: besparing, opwekking, ruimte 2. AGEM, stand van zaken 3. Programma Zon op Erf De urgente

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013.

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. 1 Samenvatting Definitie duurzaamheid volgens Brundtland Aanmelden als Millenniumgemeente Speerpunten:

Nadere informatie

19 juni 2012 Mireille de Heer en Dorien Brunt DRAAGVLAKONDERZOEK WINDENERGIE IN WIJK BIJ DUURSTEDE

19 juni 2012 Mireille de Heer en Dorien Brunt DRAAGVLAKONDERZOEK WINDENERGIE IN WIJK BIJ DUURSTEDE 19 juni 2012 Mireille de Heer en Dorien Brunt DRAAGVLAKONDERZOEK WINDENERGIE IN WIJK BIJ DUURSTEDE Deze presentatie Aanpak Draagvlak windenergie Ideeën voor drie denkrichtingen naar duurzaamheid windenergie

Nadere informatie

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN!

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! DOELEN VAN PARTICIPATIEWET ALLEEN TE HALEN ALS RIJK, PROVINCIE, GEMEENTEN, ONDERWIJS EN SOCIALE PARTNERS GEZAMENLIJK AAN DE SLAG GAAN! DE PARTICIPATIEWET IN OOST-GRONINGEN:

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone Den Haag, 3 november 2014 Niels Hoefsloot Ruben Abma Inhoud presentatie 1. Onderzoeksmethode en uitgangspunten 2. Directe effecten 3. Indirecte/externe effecten

Nadere informatie

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014 Energiecafé BECO 16 Oktober 2014 Programma Welkom Introductie Presentatie Voorzitter BECO Peer Verkuijlen Waarom BECO? Gemeente Bernheze wethouder Wijdeven Energiemarkt in beweging DE Unie Rense van Dijk

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

Aanvullingen, wijzigingen en reactive op regiobijeenkomsten plan Opschalingscluster Sieswerd

Aanvullingen, wijzigingen en reactive op regiobijeenkomsten plan Opschalingscluster Sieswerd Stichting Opschalingscluster Sieswerd Schwartzenbergweg 3 8743 KX HICHTUM 06 46257129 sieswerd@sieswerd.nl Aan: Fryslân foar de Wyn info@fryslanfoardewyn.nl Kenmerk: --- Datum: 1 juli 2014 Bijlagen: ---

Nadere informatie