se-n-se Stuur- en beveiligingstechnieken slim gezien: smart homes de wet van Pouillet sollicitatie survival gids

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "se-n-se Stuur- en beveiligingstechnieken slim gezien: smart homes de wet van Pouillet sollicitatie survival gids"

Transcriptie

1 nr het magazine voor Elektrocracks Post een filmpje van jouw GIP op wattsup.nl en win een ipad mini! se-n-se Stuur- en beveiligingstechnieken slim gezien: smart homes de wet van Pouillet sollicitatie survival gids een initiatief van

2 nr INHOUD 4 de school VTI Lokeren 11 het beroep Installateur fotovoltaïsche panelen 10 GEWOON GENIAAL Stroom uit golfslag 7 slim gezien Smart homes 2

3 INHOUD Colofon WATT s UP? is een uitgave van Stroom-Opwaarts, een campagne van Vormelek om jongeren warm te maken voor elektrotechnische opleidingen en beroepen VERSLAG Robo-finale Elektriciens houden het hoofd koel Stroom-Opwaarts Vormelek vzw Marlylaan 15/8 bus Brussel Tel Fax Stroom-Opwaarts is een campagne die Vormelek voert op initiatief van zijn sociale partners, zijnde de werknemersorganisaties ACV-CSC METEA, ABVV-Metaal en MWB-FGTB en de werkgeversorganisaties FEDELEC, FEE, LVMEB en NELECTRA. De campagne heeft tot doel de instroom van arbeiders in de elektrotechnische sector te verhogen en richt zich behalve naar jongeren en hun ouders, ook naar werkgevers, scholen en opleidingscentra. 18 Sollicitatie Survival Gids 20 THEORIE De wet van Pouillet Verantwoordelijk uitgever: Hilde De Wandeler Concept en realisatie: Link Inc (www.linkinc.be) Redactie: Link Inc Lay-out: Zeppo (www.zeppo.be) Fotografie: Christophe Toffolo, Johan Martens, Studio Dann 9&23 24 breinbreker news Heb je zelf een interessant project? Laat het ons weten via of 3

4 Wat als je nog een 7 jaar zou willen bijstuderen? de 4

5 de school Je zit in het 6de jaar secundair en het schooljaar loopt op zijn einde (hoewel: eerst nog examens ). Wat nu? Vakantie nemen? Uiteraard. Gaan werken? Ook een goed plan: je hebt immers een diploma in handen waarmee je heel makkelijk een job vindt. Of toch nog een jaartje bijstuderen? Misschien is een 7de specialisatiejaar Stuur- en beveiligingstechnieken een goed idee. We gingen op bezoek in het VTI Sint-Laurentius in Lokeren en vroegen er aan leerkrachten en leerlingen waarom een jaartje se-n-se (lees: sensee, secundair-na-secundair) zeker het overwegen waard is. Se-nse-coördinator Luc Maes is onze gids. Typisch voor deze opleiding Anno 2013 neemt de beveiliging en bewaking van woonhuizen, fabrieken, winkels en kantoorgebouwen een steeds belangrijkere plaats in. Sinds 1990 is het plaatsen van alarmsystemen in ons land echter aan een strikte wetgeving onderworpen. Alleen met een attest van het ministerie van Binnenlandse Zaken kan je als installateur in deze sector aan de slag. Zodra je geslaagd bent in de se-n-se Stuur- en beveiligingstechnieken, krijg je dit attest. Om een job als beveiligingsspecialist uit te oefenen moet je bovendien op elk moment een bewijs van goed gedrag en zeden kunnen voorleggen. Begrijpelijk, want in deze job zie je en hoor je vaak zaken die niet voor criminele ogen en oren weggelegd zijn. Voor wie? Om aan de opleiding te mogen beginnen, bezit je een van de volgende diploma s: 1. TSO Elektrotechnieken 2. TSO Elektriciteit- Elektronica 3. TSO Elektromechanica 4. TSO Industriële ICT Ook met een BSO-getuigschrift ben je welkom. Maar dan moet je eerst een 7de specialisatiejaar gevolgd hebben, zodat je een diploma van het secundair onderwijs hebt. Wat staat er op het programma? Wetgeving is belangrijk, want je komt terecht in een strikt gereglementeerde sector. Wat zegt de wet over camerabewaking? Hoe respecteer je de privacywetgeving? Je mag immers niet zomaar camera s plaatsen waar en wanneer je dat wil. Ook elektronische inbraakbeveiliging is aan een strikte reglementering onderworpen. Camerabewaking (camera s plaatsen, afstellen en beelden interpreteren) en toegangscontrole (codeklavieren en kaartlezers met of zonder display). Zeker het aspect toegangscontrole is gericht op het bedrijfsleven: denk maar aan de tijdsregistratie en dus zelfs loonberekening, die steeds vaker met toegangscontrole samenhangen. Automatiseringstechnieken zijn een hoofdbestanddeel van de opleiding. Na dit jaar kent de wereld van de PLC s geen geheimen meer voor jou. Verwacht dus veel programmeerwerk. Gedragscode en etiquette. Hoe ga je respectvol om met tevreden en ontevreden! klanten? Domotica biedt een antwoord op de complexe wensen van de moderne klant. Zo leer je bijvoorbeeld hoe je een domoticasysteem harmonieus laat functioneren met een alarmsysteem. Je leert met verschillende types branddetectoren werken. De lessen brandbeveiliging zijn zeer realistisch door de talrijke simulatieoefeningen. Ondanks alle digitalisering blijft ook de organisatorische en fysische beveiliging van sloten, ramen en deuren belangrijk. In dit cursusgedeelte leer je ook een volledig risicobeheersplan maken. Maar de hoofdbrok in de opleiding is wel elektronische inbraakbeveiliging. Voorwaarden om als beveiligingsinstallateur te werken 1 Burger zijn van de Europese Unie 2 Minimum 18 jaar 3 Geen veroordeling hebben van langer dan 6 maanden 4 De laatste 5 jaar niet voor de politie gewerkt hebben 5

6 Typisch voor deze school In het VTI van Lokeren zijn de schoolbanken niet wat ze lijken. In het 7de jaar wordt een grote inbreng van de leerlingen verwacht. Omdat de groep redelijk klein is (dit jaar 13 studenten, nvdr), wordt er rond de centrale tafel in het leslokaal veel gediscussieerd en gedebatteerd over de inhoud van de lessen. De klas is dus eigenlijk meer een meeting room. Geen schoolbord hier met stoffig krijt, wel een touch-gevoelig smartboard. Als leerling heb je dus een concrete impact op het verloop van de les. Luc Maes (leerkracht) Real life Tijdens deze opleiding sta je al met één been in het echte leven. Er zijn maandelijks bedrijfsbezoeken, er is een intensieve stage van 2 weken en elk cursusdeel wordt afgesloten door een externe docent of professional uit het bedrijfsleven. Dat is de beste manier om voeling te krijgen met de laatste ontwikkelingen in de sector. Een aanrader Ik heb een BSO-opleiding gevolgd in een andere school. Daar heb ik ook eerst een 7de jaar regeltechnieken gevolgd. Ik ben naar hier gekomen uit interesse voor alles wat met beveiliging te maken heeft. Deze opleiding is een echte aanrader. Mijn stage staat nu voor de deur. Dat is voorlopig toch een beetje een sprong in het duister. Ik ben dan ook heel benieuwd. Arno Vermeulen Een jaar met enorme beroepsmogelijkheden Volgend jaar wil ik graag beginnen werken. Ik heb nu lang genoeg gestudeerd, vind ik. Ik heb hier in Lokeren eerst ET gevolgd. Waarom ik deze richting zo interessant vind? Op 1 jaar tijd leer je hier een massa zaken, waar je heel verschillende richtingen mee uit kan. Tijdens de bedrijfsbezoeken steek je altijd veel op omdat die vakmensen niet alleen theoretisch uitleggen hoe iets werkt, ze tonen meteen ook heel concreet hoe een installatie praktisch functioneert, bijvoorbeeld welke bedrading er nodig is, enzovoort. Dat is heel interessant omdat je meteen een concreet antwoord krijgt op je vragen. Dennis Stevens Big watch is watching you Op een dag komt Luc Maes de meeting room binnen met een grote wandklok. Niets aan de hand, denken de leerlingen. Het ziet er een doodnormale en moderne klok uit, deze school is duidelijk met zijn tijd mee. De tijd vliegt, dus weet je maar beter hoe laat het is. Tot plots tot plots op een van de beeldschermen live-beelden uit de klas verschijnen. De leerlingen zien zichzelf aan het werk. Dat is effe schrikken Hoe kan dit? Er is in geen velden een camera te bespeuren. Is er toch iets aan de hand met die klok? Op de wijzerplaat zie je alleen 12 cijfers en 2 wijzers, een normale klok dus, op het eerste en ook op het tweede zicht. Wat gebeurt er hier? Het verlossende woord komt snel. Achter het cijfer 3 zit een kleine camera verborgen, een speldenkop groot, onzichtbaar voor het blote en onoplettende oog. Een bewijs dat de mogelijkheden van camerabeveiliging quasi onbeperkt zijn en dat hoogtechnologisch vernuft vaker verscholen zit in wat je niet ziet dan in wat je wel ziet. 6 Meer weten? De se-n-se Stuur- en beveiligingstechnieken kan je in Vlaanderen op 14 plaatsen volgen. Kijk op voor meer informatie.

7 SMART HOMES Werk vandaag al aan de slimme woningen van morgen! Van smart grids heb je waarschijnlijk al gehoord. Het zijn slimme elektriciteitsnetwerken die met behulp van digitale technologie de verschillende vormen van productie en distributie van elektriciteit optimaliseren. Ze stemmen vraag en aanbod op elkaar af en maken een milieuvriendelijkere energievoorziening mogelijk. Ze werken bijzonder energie-efficiënt en helpen zo ook de elektriciteitskost drukken. Een goede zaak, want ons verbruik zal in de toekomst zeker niet dalen. Denk maar aan elektrische auto s, fietsen en elektrisch aangedreven warmtepompen in lage-energiewoningen. Slim, slimmer, slimst Cruciaal voor de energievoorziening van de toekomst met smart grids, is communicatie. Kijk bijvoorbeeld naar wind- en zonne-energie: wat op windstille, bewolkte dagen? Precies, om hernieuwbare energie optimaal te benutten, moeten we ons verbruik aanpassen. Meer zelfs, we moeten zowel onze energieverbruikende als -producerende toestellen intelligent aansturen. En zo belanden we bij smart homes. Want slimme stroomnetwerken werken pas echt goed in combinatie met slimme huizen. Pieken en dalen Door de grote waaier aan energiebronnen schommelt het elektriciteitsaanbod. Soms piekt de productie bij veel wind en zon terwijl er op De energievoorziening evolueert in ijltempo, getuige de duizenden zonnepanelen op onze daken en de windmolens die overal opduiken. Een enorme uitdaging voor het stroomnet, om alle verschillende energiebronnen te stroomlijnen en vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Daarom hebben we naast slimme stroomnetwerken ook slimme huizen nodig. Een taak voor de elektrospecialist! andere momenten weinig stroom beschikbaar is. Stroomleveranciers gaan in de toekomst waarschijnlijk werken met verschillende tarieven. Wie altijd ongebreideld elektriciteit wil verbruiken, zal daarvoor wat meer betalen. Maar wie zich wat flexibeler opstelt, kan flink besparen. Automatische wasmachine Hoe werkt zoiets in de praktijk? Welnu, stel dat je de was moet doen, dan zal je nog altijd de keuze hebben om je wasmachine aan te zetten op eender welk moment. Maar je kan ze ook instellen om pakweg ergens binnen de 24 uur te wassen: op het meest geschikte moment in functie van de beschikbare elektriciteit en tegen een lagere kostprijs. Dat laatste is belangrijk, want volgens specialisten zijn mensen niet zozeer geïnteresseerd in energie of het milieu, maar wel in hun portemonnee. En het besef dat keuzes een directe impact hebben op onze energiefactuur, zal ons aanzetten tot flexibeler gedrag. Technologische uitdagingen Maar tussen droom en daad gapen grote technologische uitdagingen. Niet alleen de communicatiestructuur van het stroomnet moet aangepast worden, ook bij de afnemers zelf moet veel veranderen. Producenten en gebruikers zullen in de toekomst niet meer alleen via de elektriciteitskabel met elkaar verbonden zijn, maar ook met een communicatiekanaal om informatie en commando s door te geven. Onze huizen moeten evolueren naar smart homes, zodat toestellen zoals wasmachines, cvketels en boilers kunnen communiceren met het stroomnet. 7

8 SMART HOMES Driestappenplan Het kenniscentrum Tecnolec helpt de elektrosector om zich voor te bereiden op de komst van smart homes en smart grids. Niet evident, want domoticafabrikanten en -installateurs moeten klanten warm maken voor energiebeheer. Dat gebeurt in drie stappen, waarbij de consument in de eerste plaats geconfronteerd wordt met zijn eigen energieverbruik. Daaruit volgt dan de behoefte om te investeren in intelligente oplossingen en zelfs automatisering, al is dat laatste nog niet voor vandaag. Stap 1 bewustmaking Voorlopig beperken de verkrijgbare innovaties zich voornamelijk tot bewustmaking. Logisch, als je weet dat mensen eerst geconfronteerd moeten worden met hun energieverbruik, vooraleer ze er iets aan willen doen. En hoe maak je mensen beter bewust, dan door hun verbruik te visualiseren op een goed zichtbaar scherm? Tip: zo n display plaats je best op ooghoogte tussen 140 en 150 cm op een plaats in huis waar mensen dikwijls passeren. Zo kunnen ze er simpelweg niet omheen! Niko Home Control Met Niko Home Control kan je een woning centraal bedienen, het energieverbruik opvolgen en beperken. Het Ecodisplay geeft energieverbruik en -productie weer, kan de alles uit -functie activeren en de aanwezigheidssimulatie starten. Met de juiste meetmodules geeft het systeem ook het gas- en waterverbruik weer. Met één druk op de knop schakel je bij het naar buitengaan alle lichten en kringen uit. Passief koelen met Qbus Ook Qbus ontwikkelt interessante toepassingen om van een huis een smart home te maken. Wat te denken van het systeem voor passieve koeling met behulp van buiten- en binnensensoren? In functie van de buiten- en binnentemperatuur, beweging en lichtsterkte worden verwarming, rolluiken en screens automatisch aangestuurd. Op die manier blijft de binnenruimte lekker fris, zonder energieverslindende airco. Stap 3 automatiseren Dit niveau is voorlopig nog toekomstmuziek. Maar misschien niet voor lang meer. Want achter de schermen werken verschillende partijen aan de ontwikkeling van systemen voor volledige woningautomatisering. Op die manier zullen we er in de toekomst ook echt in slagen om een wasmachine te laten wassen op het meest energie-efficiënte tijdstip Stap 2 actie ondernemen! Ook voor deze stap bestaan interessante oplossingen. De ingenieuze displays van fabrikanten geven niet alleen het energieverbruik en de productie weer (stap 1), maar laten ook toe om commando s in te geven (stap 2). Met één druk op de knop kan je bijvoorbeeld alle verbruikers uitschakelen. KNX InSideControl InSideControl van Schneider Electric tovert smartphones en tablets om tot handige afstandsbedieningen om gebouwfuncties aan te sturen, waar je ook bent. Je kan er verlichting, zonwering en HVAC mee regelen en voorgeprogrammeerde situaties starten. De visualisatie van de meetgegevens maakt bewoners bewust en helpt de energieefficiëntie verbeteren. InSideControl combineert een KNX IP interface met een bijbehorende applicatie voor bestaande of nieuwe KNX-installaties. 8

9 breinbreker Quiz time! twee vraagjes om je brein te breken 1. Waarom besteden domoticafabrikanten zoveel aandacht aan oplossingen voor het visualiseren van de gegevens over energieverbruik? 2. In het artikel staat dat ons elektriciteitsverbruik in de toekomst alleen maar zal stijgen. Kan je daarvan voorbeelden geven? Kijk voor de oplossing op de nieuwe website, In de rubriek Elektropedia vind je het antwoord op deze breinbreker. breinbreker 9

10 Gewoon geniaal SURFEN OP GROENE GOLFSTROOM Energie opwekken uit de kracht van de golven op zee en omzetten in groene stroom. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Als de theorie ook in de praktijk zou werken, heb je een onuitputtelijke energiebron. De voorraden aan fossiele brandstoffen zijn beperkt. Maar de kracht van de getijden op zee neemt nooit af... Gedaan met oliecrisissen en dure prijzen aan de pomp. Gedaan met stijgende gasprijzen. Eerst bestond het plan alleen op papier. Er waren wel technische ontwerpen en miniatuurmodellen in laboratoria en testruimtes. Maar intussen zijn we al een paar stappen verder en wordt er volop geëxperimenteerd in open zee. De onderzoeksresultaten zijn veelbelovend maar de weg is nog lang. Er is nog veel geduld en onderzoek nodig om de techniek op punt te stellen. Maar wie niet waagt niet wint. Testboei In de voorhaven van Oostende, aan onze Noordzeekust, dobbert al een paar maanden een testboei. De bedoeling is om na te gaan of de zogenaamde golfenergieconvertoren bestand zijn tegen de krachtige golfslag (vb. bij hevig stormweer) en het bijtende zoute water. Het hele project zit dus nu in een belangrijke testfase. Hoe & wat? Het project in Oostende is gebaseerd op de zogenaamde point absorber technologie. De generator in of op de boei wordt naar boven getrokken telkens wanneer een golf passeert, waarbij met enige weerstand een kabel afrolt. De boei gebruikt dus de op- en neerwaartse bewegingen van de golven om de kabel op en af een lier te wikkelen en zo elektriciteit te produceren. Een van de grootste moeilijkheden blijft: bepalen wat de meest efficiënte golven zijn? Ze moeten namelijk groot genoeg zijn om de installatie te doen werken, maar ook weer niet te groot om geen schade toe te brengen. Een juiste plaatsing van de boeien wordt dus cruciaal om van dit project een succesverhaal te maken. Wordt vervolgd 10

11 het beroep Installateur fotovoltaïsche panelen GROENE JOB MET TOEKOMST 11

12 Installateur fotovoltaïsche panelen Opvallend bericht in de kranten eind maart: het was bar koud die lange winter, weet je wel maar heel zonnig. Dat leverde een dagrecord op voor de elektriciteitsproductie van zonnepanelen in België MW, evenveel als de twee kerncentrales die uit veiligheidsoverwegingen al maanden stilliggen! Hoog tijd voor WATT s Up om ons licht op te steken bij een installateur van zonnepanelen. In 2006 startte Ludovic Vigneron in Jabbeke zijn eigen zaak als energieadviseur. Maar al snel groeide Advenso uit tot een echt installatiebedrijf, met studiedienst, plaatsingsploegen en een dienst na verkoop. Specialiteit: alternatieve energieoplossingen die bijdragen aan een betere toekomst. Waarom hernieuwbare energie? Ludovic Vigneron: Simpel, fossiele energiebronnen zoals olie en gas zullen opraken. Bovendien zijn ze verantwoordelijk voor het broeikaseffect en de opwarming van het klimaat. Dus moeten we het wel over een andere boeg gooien. Bovendien biedt hernieuwbare energie tal van mogelijkheden. De zon: booming business Laat ons beginnen bij de zon. Zonne-energie heeft duidelijk het grootste potentieel in België. Om verschillende redenen: er zijn heel veel daken die perfect bruikbaar zijn om zonnepanelen op te plaatsen. Het is bovendien de technologie met de langste levensduur en het minste onderhoud. En het is financieel ook de interessantste, zeker omdat de nieuwe generaties zonnepanelen steeds hogere rendementen halen en de prijzen steeds verder dalen. Een complete PV-installatie kost vandaag nog een kwart van wat je betaalde in Logisch dat de enorme duw in de rug door de overheid denk aan subsidies en groenestroomcertificaten voor een enorme boom gezorgd heeft. Ook bij Advenso holden we van het ene dak naar het andere om panelen te installeren en aan te sluiten. Ook met minder subsidies de moeite waard De beslissing van de overheid om de subsidies terug te schroeven was onvermijdelijk. Natuurlijk kregen veel bedrijven het moeilijk. Maar de subsidies lagen gewoon te hoog. Door het enorme succes was dat onhoudbaar. Ik vertel liever de positieve boodschap: dat het ook vandaag, met de verminderde subsidies, nog altijd een zeer rendabele investering is om zonnepanelen op je dak te leggen. Voor het milieu én voor je eigen portemonnee! Na de lange winter van 2013 zien we trouwens opnieuw een kentering en stijgen de aanvragen weer. Verder dan de zon kijken Het is ons doel om klanten een brede waaier aan energieoplossingen te bieden. Zo plaatsen we ook zonneboilers en bieden we een aantal kleinere windturbines aan voor particulieren en kleine bedrijven. Maar het probleem zijn de vergunningen om ze te mogen plaatsen, dus dat komt niet echt van de grond. We installeren ook oplaadpunten voor elektrische wagens. Maar zolang de elektrische auto niet doorbreekt, blijft dit beperkt. Dus concentreren we ons momenteel vooral op infraroodverwarming. 12

13 het beroep Infra wat? De technologie van stralingswarmte bestaat al 30 jaar en ze wordt bijvoorbeeld gebruikt in vliegtuigen en tgv s. De mogelijkheden zijn enorm, maar het is een vorm van elektrische verwarming en die zit vandaag in het verdomhoekje. Dat is logisch voor de klassieke elektrische verwarming, maar onterecht voor infraroodverwarming. Want die kan wel degelijk efficiënt zijn. De verwarmingspanelen kunnen bovendien bijna onzichtbaar geïntegreerd worden in het interieur. Of achter spiegels, of zelfs aan het plafond, als je wil. In winkels is dit heel handig want plaatsbesparend. Fabrikanten van warmtepompen zoals Daikin gaan de technologie ook steeds meer gebruiken. Elektrische verwarming heeft dus wel degelijk een toekomst, maar dan in de vorm van stralingswarmte. Een sector met toekomst voor jongeren Ludovic Vigneron: Het is niet altijd makkelijk om nieuwe medewerkers te vinden. Om te beginnen is het aantal jongeren met een diploma elektriciteit beperkt. Ten tweede moeten ze gemotiveerd zijn. Daar komt nog bij dat hernieuwbare energie voor de meeste jongeren een totaal onbekende wereld is. In hun opleiding is dit nauwelijks aan bod gekomen. Daarom vonden we het heel zinvol om met Advenso mee te werken aan de Se-n-se Industriële onderhoudstechnieken/hernieuwbare energie in het Atheneum van Gistel hier vlakbij. Regelmatig lopen er leerlingen van die school stage bij ons. Openstaan voor nieuwe technologieën Ludovic: In de toekomst zal de productie van energie gedecentraliseerd worden en energie zal meer en meer gebruikt worden waar ze geproduceerd wordt. Geen grote centrales meer, maar lokale productie uit zon, wind of biomassa. Kijk maar naar de nieuwe maatregelen voor nieuwbouw die vanaf 1 januari 2014 van kracht zijn: behalve een betere isolatie zullen nieuwe woningen ook verplicht een gedeelte hernieuwbare energie moeten integreren. Via zonnepanelen, zonneboilers, biomassaketels, warmtepompen of via deelname aan een gezamenlijk initiatief in de buurt. Er is dus heel veel toekomst voor jongeren die openstaan voor nieuwe technologieën. Ludovic Vigneron ADVENSO bvba Geen schrik voor een extra opleiding Afgelopen winter zijn mijn medewerkers meer op cursus geweest dan dat ze gewerkt hebben. Voor mij is ons beroep ook veel breder dan het installeren van zonnepanelen. Voor energieoplossingen heb je raakvlakken met loodgieterij, met installateurs van verwarming, enzovoort. Meer en meer zal dat samenvallen in bedrijven, in teams en in mensen. Maar ik ben er wel van overtuigd dat elektriciteit de beste basisopleiding is. Alles is tegenwoordig elektronisch gestuurd. Om aan warmtepompen te werken kan je beter een basisopleiding elektriciteit hebben dan een opleiding loodgieterij. 13

14 Installateur fotovoltaïsche panelen Hoe werkt een zonnepaneel? Een zonnepaneel (ook vaak PV-paneel genoemd naar het Engelse photo-voltaic) bevat een hele reeks fotovoltaïsche zonnecellen die licht omzetten in elektrische stroom. Alle vormen van licht zijn bruikbaar, maar direct zonlicht levert de meeste energie. Voorlopig is silicium het meest gebruikte materiaal. In een zonnepaneel worden die zonnecellen aan elkaar gekoppeld en ontstaat er een gelijkstroom. Daarom heeft elke installatie een omvormer nodig die de gelijkstroom omzet in wisselstroom. Voor alle duidelijkheid: een zonneboiler is iets helemaal anders. Een zonneboiler of zonnecollector gebruikt de warmte van de zon om water of een andere vloeistof op te warmen. Hoe werkt infraroodverwarming? De technologie maakt gebruik van stralingswarmte. Vergelijk het met de zon: wanneer de lucht nog koud is en je gaat in de zon staan, voel je toch al de warmte van de stralen. Een infraroodverwarming warmt dus objecten, oppervlakten of mensen op via energiegolven, zonder de lucht eerst op te warmen (zoals gewone verwarming doet). Deze systemen verminderen de convectie (warme lucht die stijgt, waardoor je eerst de bovenste helft van de ruimte verwarmt). STROOM VAN EIGEN KWEEK Met een eigen zonnestroominstallatie kan je vruchten plukken van eigen kweek. Met die boodschap lanceerde PV-Vlaanderen een campagne om duidelijk te maken dat zonnepanelen ondanks de verminderde subsidies een logische én rendabele stap zijn. Tenminste als je op langere termijn kijkt naar het milieu én naar je energiefactuur. Wist je trouwens dat Ø zonnepanelen ook rendement hebben als het bewolkt is? Al is het licht dan wel minder intens. Ø zonnepanelen een hoger rendement hebben als het kouder is? Dat heeft te maken met de betere elektrische geleiding in materialen bij lage temperaturen. Ø alle zonnepanelen evenveel zon moeten krijgen? Zonnepanelen zijn in serie geschakeld. Met één paneel half in de schaduw brengt ook het geheel maar de helft op van wat mogelijk is. Ø alle Belgische zonnepanelen jaarlijks groene stroom produceren voor het verbruik van ongeveer gezinnen? Ø oude panelen perfect gerecycleerd kunnen worden? PV-panelen zitten vol grondstoffen die hergebruikt kunnen worden om nieuwe zonnecellen te maken. Benieuwd naar nog meer beroepen? Surf naar en bekijk de beroepenfilmpjes! 14

15 robo-finale Robots ZonderGrenzen Robo-FINALE onder hoogspanning 16 en 17 maart Frameries, een stadje vlakbij Mons (Bergen). De sfeer is gemoedelijk, maar de spanning is te snijden. 86 Belgische en Franse ploegen zijn druk in de weer met robots in alle kleuren en maten. Deze twee dagen vormen de bekroning van maanden werk. Op het programma staan de officiële goedkeuring van de robots, selectiewedstrijden, de grote Belgische finale en een Frans- Belgische finale. De robo-finale is een jaarlijkse bijeenkomst van Robots Zonder Grenzen, een initiatief van het PASS, het boeiende museum voor technologie, wetenschap en samenleving in Frameries. De wedstrijd viert dit jaar zijn twintigjarige bestaan. Het thema voor de editie 2013 was dus snel gevonden: verjaardag! De ploegen bestaan uit jongeren van 8 tot 18 jaar, begeleid door een volwassene. Hun doel is het bouwen van een robot die in staat is om verschillende taken uit te voeren rond het opgelegde thema. Clubs en scholen Scholen leveren 95 procent van de ploegen, de rest komt uit verenigingen allerhande. Bij de deelnemers zitten vooral jongens, maar hier en daar vinden we toch een paar gemengde ploegen en zelfs één uitsluitend vrouwelijke ploeg! Elk team bestaat uit minstens drie jongeren (een piloot, een copiloot en een kabeldrager) en een begeleider. Slimme jongens, die robots In het begin van het schooljaar heeft elke ploeg een map gekregen met een gedetailleerde beschrijving van de opdrachten. Een ballon opblazen, glazen opruimen, kaarsjes uitblazen, cadeautjes laten vallen, pingpongballetjes in een bak gooien De robots moeten in allerlei missies slagen om een plaatsje in de finale te kunnen veroveren. Op zaterdagochtend wordt gecontroleerd of alle robots beantwoorden aan de vereisten. Bekabeling, servomotor, gelijkstroommotoren, pneumatica, elektromagnetische kleppen, relais, einde-loop schakelaars, afstandsbediening De robots maken gebruik van al deze technieken. Hier leer je letterlijk dat leerstof uit de klas snel in beweging komt, als je het maar goed aanpakt. En de winnaar is De ploeg R2D2 van het Collège Technique St-Henri van Moeskroen werd tot Belgisch kampioen van deze robo-finale 2013 gekroond. Voor het tweede jaar op rij Proficiat Mathieu, Kjell en al hun klasgenoten uit het vijfde jaar elektromechanica. En thanks! aan hun praktijkleerkracht elektromechanica, Olivier Wille. Spannend en leerrijk 'De leerlingen uit de richting mechanica en lassen hebben ons geholpen om de robot in elkaar te zetten en de leerlingen uit de richting houtbewerking hebben een oefentafel voor ons gebouwd, vertelt Ryan van het Collège Technique Saint-Henri van Moeskroen. Het is een goeie manier om proefondervindelijk te leren, bevestigt een leerkracht van het Sint- Jorisinstituut van Bazel. We zijn hier vandaag met vier ploegen en het zijn vier totaal verschillende robots geworden. We willen ons plaatsen voor de internationale competitie. We nemen dit project dus heel ernstig, we hebben er hard aan gewerkt, vertellen de leerlingen van het Institut Technique Libre van Ath. Bij het Collège Technique St-Henri van Moeskroen is een heel ander geluid te horen: Zenuwachtig? Niet echt, maar we voelen wel wat druk. Onze school was vorig jaar Belgisch kampioen De ploeg van het ITCF Herbuchenne van Dinant is zenuwachtig, maar zit vol vertrouwen. 15

16 Elektriciens! Hou het hoofd koel! In onze dromen zien we de wereld die we willen bouwen, en dan gaan we ervoor! Lente of niet, leg de mutsen, sjaals en handschoenen maar klaar. Figuurlijk, bedoelen we. Samen met het Institut Notre-Dame van Anderlecht zijn we te gast in het educatieve centrum van de International Polar Foundation in Brussel. Als je weet dat het op de Zuidpool tot -45 graden kan vriezen, dan ben je best goed voorbereid. Alain Hubert, onderzoeker en oprichter van de International Polar Foundation Zero Emissie Station? Welk station? Kennen jullie het poolstation Prinses Elisabeth? Deze Belgische onderzoeksbasis bestaat sinds 2009 en bevindt zich op km van België, op Antarctica (de Zuidpool). In het station wordt alleen gebruikgemaakt van hernieuwbare energie, zoals zonneenergie en windenergie, waardoor er geen CO2-uitstoot is zero emissie, inderdaad. De workshop POOLenergie, een initiatief van de Internationale Poolstichting, wordt gefinancierd in het kader van de projectoproep Later word ik Einstein of Marie Curie. 'Men rekent op ons onze generatie moet absoluut een oplossing vinden voor het klimaatprobleem Soumaya, leerlinge 'Onze generatie is ondoordacht omgesprongen met de planeet. Daarom moeten we de jongeren helpen om oplossingen te vinden voor onze stommiteiten Kouhou Hassan, leerkracht 16

17 Elektricien worden in een poolstation? Iets voor jou? Wat moet je er doen? de elektrische installatie realiseren en het station bekabelen de windmolens en zonnepanelen beheren het ventilatiesysteem en de verluchting van het station controleren het elektriciteitsverbruik in de gaten houden Smart grids bij de pinguïns Smart grids (zie p. 7-9) zijn een essentieel element voor de goede werking van het poolstation Prinses Elisabeth. Ook de elektriciens in het station werken met dit intelligente systeem om het elektriciteitsnet te beheren. Dankzij dit voorgeprogrammeerde netwerk wordt de energievraag opgedeeld in functie van de werking van het station en het tijdstip van de dag. Zo krijgt bijvoorbeeld de keuken s middags en s avonds voorrang om de maaltijden te kunnen bereiden. Voor bepaalde diensten (eerstehulppost, veiligheidssysteem, branddetectie) heeft de energievoorziening dan weer altijd prioriteit. Samengevat: het smart grid-systeem levert energie waar en wanneer de vraag het grootst is, natuurlijk altijd in functie van de energie die op een bepaald ogenblik beschikbaar is. Welke kwaliteiten heb je? behalve een goede elektricien ook een goede alpinist zijn werken als vrijwilliger en bereid zijn om 1 à 3 maanden alles achter te laten in een tent kunnen slapen op klaarlichte dag (op de Zuidpool wordt het tijdens de zomer nooit donker) Niet voor softies de koude: extreme temperaturen tot -45 graden het isolement en de vermoeidheid: lange werkdagen de dichte mist en de extreme stormwinden Een Centrum voor Geavanceerde Technologie op het vlak van groene en hernieuwbare energie In Anderlecht, op een steenworp van het Zuidstation, bevindt zich een CTA (een centrum voor geavanceerde technologie). Daar worden gespecialiseerde technici opgeleid voor het gebruik, de installatie en het onderhoud van groene, hernieuwbare en zelfs recupereerbare energiesystemen. Leerlingen die een opleiding volgen in het technisch of beroepsonderwijs kunnen hier kennismaken met hoogtechnologisch didactisch materieel (laboratoria, machines). Maar het CTA staat ook open voor actieve werknemers en werkzoekenden. De opleiding is sterk praktijkgericht. Zo kunnen de leerlingen zich snel inwerken in het bedrijf waar ze stage lopen en zo verhogen hun kansen om nog sneller een job te vinden. 17

18 dossier Sollicitatie Survival Gids Binnen een paar weken heb je je diploma op zak en kan je beginnen werken. Ben je klaar om de wereld te veroveren? Met deze survivalgids zetten we je op het goede spoor om je eerste job te vinden en om je mannetje of vrouwtje te staan op de werkvloer. Stap 2 Stap 1 Hoe vind je een job? De eerste stap is dat je je inschrijft als werkzoekende. Dat kan ook online via Of loop eens langs in de Werkwinkel van je woonplaats. Maar er zijn nog andere mogelijkheden om jobs op het spoor te komen. Stageplaats. Tijdens je opleiding heb je een stage gedaan in een bedrijf. Neem contact op met je stagebegeleider. Veel bedrijven nemen graag ex-stagiairs in dienst, want die hebben ze al in actie gezien op de werkvloer. Netwerking. Vertel aan iedereen die je kent dat je werk zoekt. Ga na of iemand in je familie of kennissenkring in de sector werkt. Misschien kennen ze wel een bedrijf waar er vacatures zijn. Spontaan. Vooral kleine bedrijven vinden hun kandidaten via mond-tot-mondreclame en spontane sollicitaties. Kies een aantal bedrijven uit je buurt waar je graag zou willen werken en stuur een sollicitatiebrief op of ga er zelf je brief afgeven. Personeelsadvertenties. Plaats je cv op jobsites als be, De perfecte sollicitatiebrief Zorg dat je brief correct en verzorgd is. Ook als je via solliciteert, is het belangrijk dat je taal en stijl verzorgd zijn. Hou het bondig, sober en zakelijk (maximaal 1 bladzijde). Laat je tekst nalezen door een kennis of familielid. Een brief of een bericht zijn veel persoonlijker als je ze aan een concrete persoon richt. Daarom is het belangrijk vooraf informatie in te winnen over het bedrijf waar je solliciteert en te achterhalen aan wie je je brief moet richten. Zet je sterke kanten in de verf. Wat maakt jou anders en beter dan de anderen? Denk bijvoorbeeld aan een origineel eindwerk (je GIP), werkervaringen in je vrije tijd, tijdens je stages of vakantiejobs In je cv geef je duidelijke info over jezelf: contactgegevens, geboortedatum, diploma s en eventueel extra opleidingen. Vergeet ook andere vaardigheden niet (bv. computerkennis, leiding in de jeugdbeweging, sport, ). Motivatie is je motor om aan de slag te gaan. Voor veel werkgevers is je motivatie net zo belangrijk als je technische kennis. Benadruk dus dat je wil bijleren en dat je veel zin hebt om de handen uit de mouwen te steken. Als er geen reactie komt op je sollicitatie, informeer dan telefonisch. 18

19 Stap 3 Op gesprek Je bent uitgenodigd voor een gesprek? Proficiat! Maar hoe overtuig je een werkgever dat jij de beste kandidaat bent voor de job? Hier vind je een paar tips Een goede voorbereiding is altijd een goed begin. Informeer je zo goed mogelijk over het bedrijf waar je op gesprek gaat. Probeer vooraf wat te oefenen en formuleer een antwoord op deze vaak gestelde vragen: Vertel iets over jezelf? Wat spreekt je aan in deze job? Waarom wil je hier werken? Ben je bereid overuren te doen? Wat zijn je sterke en zwakke punten? Welk loon verwacht je? Laat zien dat je gemotiveerd bent en dat je zin hebt om te beginnen werken. Stel zelf ook vragen, zoals: Hoeveel mensen werken er in het bedrijf? Hoe zijn de werktijden? Wordt er in ploegen gewerkt? Waar liggen de werven? In de buurt van de kantoorgebouwen of soms ook verder af? Is de job teamwork of moet je vooral alleen op pad? Is het binnen het bedrijf mogelijk om extra opleidingen te volgen? Is het mogelijk om door te groeien en in de toekomst meer verantwoordelijkheden op te nemen? Op welke manier wordt het werk geëvalueerd? Moet ik rekening houden met overwerk of weekendwerk? Wanneer valt de beslissing over wie de job heeft? Wees eerlijk, blijf kalm. Beschouw het gesprek niet als een vervelend mondeling examen, maar als een kennismakingsgesprek waarin je elkaars verwachtingen en mogelijkheden aftoetst. Stap 4 Wat verwacht een werkgever? Een goede basisopleiding, de wil om bij te leren en zin om de handen uit de mouwen te steken: dat is de perfecte cocktail om een goede indruk te maken bij je werkgever en om het ver te schoppen. Een sterke motivatie Zin om bij te leren Een goede basiskennis elektriciteit Een stevige inzet Zelfstandig kunnen werken 19

20 DE WET VAN POUILLET Test je kennis over DE WET VAN POUILLET Wie was Claude Pouillet? Claude Pouillet werd geboren op 16 februari 1790 in Frankrijk en was hoogleraar fysica aan de faculteit Wetenschappen in Parijs. Waarom is de brave man dan zo belangrijk? Hij ontdekte het verband tussen lengte, doorsnede, materie en weerstand. 20

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

2013-2015 TECHNOLOGIE IN EEN EXTREEM KLIMAAT PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION AAN DE SLAG

2013-2015 TECHNOLOGIE IN EEN EXTREEM KLIMAAT PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION AAN DE SLAG 2013-2015 TECHNOLOGIE IN EEN EXTREEM KLIMAAT PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION AAN DE SLAG VRAAG 01 / 10 WAT MAAKT DAT DE PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION DE EERSTE ZERO EMISSIE POOLSTATION IS?

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Duurzame stroom in het EcoNexis huis

Duurzame stroom in het EcoNexis huis Groepsopdracht 1 Duurzame stroom in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit, en de welvaart stijgt ook steeds meer. Daarom neemt de vraag naar energie (elektriciteit, gas, warmte) wereldwijd

Nadere informatie

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET Meer dan 550.000 gezinnen hebben al een milieubewuste en verantwoorde kijk op energie. Omdat je energiebudget steeds belangrijker wordt, biedt Lampiris je verschillende

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

Besparen met zonne-energie

Besparen met zonne-energie Besparen met zonne-energie De zonnige besparing! Voor niks gaat de zon op. Waarom zouden we er dan geen gebruik van maken? Steeds meer Nederlanders ontdekken de voordelen van zonne-energie. En we hebben

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

Duurzame stroom in het EcoNexis huis

Duurzame stroom in het EcoNexis huis Groepsopdracht 1, vmbo Duurzame stroom in het EcoNexis huis Vooraf Er zijn steeds meer mensen op de wereld. En die hebben gemiddeld ook steeds meer geld te besteden. Daarom is er steeds meer energie nodig.

Nadere informatie

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam douchen en baden dat kan met de aurostepplus zonneboiler. De aurostepplus van Vaillant zorgt

Nadere informatie

aurostep plus zonneboiler

aurostep plus zonneboiler aurostep plus zonneboiler Veel warm water dankzij zonne-energie 01-09 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam verzekerd van veel warm water Open de

Nadere informatie

Astronaut van de toekomst

Astronaut van de toekomst Astronaut van de toekomst INHOUD WORKSHOP 1. BOUW DE SAPI-RAKET IN LEGO Aan de hand van een bouwschema bouw je een unieke raket in Lego. 2. LAAT DE LEDJES BRANDEN Door gebruik te maken van zonne-energie

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

Een Rivusol zonneboiler voor iedereen

Een Rivusol zonneboiler voor iedereen Een Rivusol zonneboiler voor iedereen De makkelijkste manier om over te stappen op zonne-energie Rivusol heeft zich ten doel gesteld om de zonneboiler bereikbaar te maken voor iedereen. Met de Rivusol

Nadere informatie

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV Indeling presentatie 1. Zon als duurzame energiebron 2. Wetgeving 3. PV in de praktijk 4.

Nadere informatie

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool Naam: Thijs Groep: 6/7 School: St.Willibrordusschool 1 Voorwoord Voor je ligt het werkstuk van Thijs. Dit werkstuk gaat over zonne-energie. Ik kwam op het idee voor dit onderwerp toen papa en mama ook

Nadere informatie

Kinderuniversiteit (Groene) energie?

Kinderuniversiteit (Groene) energie? Kinderuniversiteit (Groene) energie? Johan Driesen, Elektrotechniek Lieve Helsen, Werktuigkunde Leuven, 15 oktober 2011 Transport 15.10.2011 Kinderuniversiteit (Groene) Energie? 2 Transport 15.10.2011

Nadere informatie

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Illuminating ideas. 1 2 Het touchscreen informeert je op elk moment van de dag over je elektriciteits-, gas- en waterverbruik. Niko

Nadere informatie

Maak je woning energie onafhankelijk. by IZEN energy systems

Maak je woning energie onafhankelijk. by IZEN energy systems Maak je woning energie onafhankelijk h by WIE ZIJN WE? energy systems Met 25 jaar ervaring is een pionier op het vlak van groene energie. We leveren en installeren verschillende hernieuwbare energieoplossingen

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Ontdek de voordelen van domotica

Ontdek de voordelen van domotica Ontdek de voordelen van domotica Audio - Video Verlichting - Zonwering Camera - Beveiliging Verwarming - Energie Zorg - Domotica Eenvoudig - Draadloos Domotica showroom Audio - Video Afstandsbediening

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Weerstand. J. Kuiper. Transfer Database

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Weerstand. J. Kuiper. Transfer Database Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal Reader Weerstand J. Kuiper Transfer Database ThiemeMeulenhoff ontwikkelt leermiddelen voor Primair Onderwijs, Algemeen Voortgezet Onderwijs, Beroepsonderwijs en

Nadere informatie

Groene energie maakt het mooie weer!

Groene energie maakt het mooie weer! zonne-energie systemen Groene energie maakt het mooie weer! 2 Monier en jij: een duurzame relatie De zon is overal. Ze geeft ons licht en warmte. Gratis propere energie! In tegenstelling tot de klassieke

Nadere informatie

Zonne-energie in 6 stappen

Zonne-energie in 6 stappen Zonne-energie in 6 stappen Bart van den Bosch 10 / 9 / 2014 U bent enthousiast over het idee om zelf zonneenergie op te wekken. En u overweegt om zonnepanelen aan te schaffen voor uw woning. Zeer waarschijnlijk

Nadere informatie

Energy-Floor haalt energie uit de bodem van uw woning

Energy-Floor haalt energie uit de bodem van uw woning Energy-Floor haalt energie uit de bodem van uw woning De laatste jaren is er qua energiebehoefte veel veranderd in de woningbouw. Voorheen waren de behoefte en kosten m.b.t. verwarming in nieuwbouw woningen

Nadere informatie

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Illuminating ideas. 1 Niko Home Control de nieuwe elektrische installatie. Niko Home Control overstijgt de mogelijkheden van een traditionele

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Elektrodynamica 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm),

Nadere informatie

Even voorstellen 14/12/2015. Technicus Domoticasystemen - Inleiding 1. Syntra - SBM - Dag van de Elektriciteit - 2015 Tony Van der Voort

Even voorstellen 14/12/2015. Technicus Domoticasystemen - Inleiding 1. Syntra - SBM - Dag van de Elektriciteit - 2015 Tony Van der Voort SKILLS VOOR BEDRIJF EN MEDEWERKERS Syntra - SBM - Dag van de Elektriciteit - 2015 Tony Van der Voort 1 www.syntrawest.be - www.sbmopleidingen.be Even voorstellen Tony Van der Voort Zaakvoerder van The

Nadere informatie

Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. www.s-p-a.be. tijdenveranderen.be. PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA.

Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. www.s-p-a.be. tijdenveranderen.be. PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA. Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. tijdenveranderen.be www.s-p-a.be PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA.indd 1 24/02/14 11 NA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen

Nadere informatie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie 2 Bosch Solar Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

Nu ook zonnepanelen mogelijk op west, oost en noord georiënteerde daken!!!!

Nu ook zonnepanelen mogelijk op west, oost en noord georiënteerde daken!!!! Nu ook zonnepanelen mogelijk op west, oost en noord georiënteerde daken!!!! Tot voor kort was het alleen mogelijk en rendabel om zonnepanelen te monteren op zuid georiënteerde daken. Daken aan de west,

Nadere informatie

Wij hebben het antwoord voor de woningtechniek van de toekomst.

Wij hebben het antwoord voor de woningtechniek van de toekomst. Maak uw woning toekomstklaar en efficiënt. Minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen? Met hernieuwbare energieën uw kosten verlagen? Met een intelligente regeling efficiëntie koppelen aan comfort?

Nadere informatie

Solar Frontier productinformatie

Solar Frontier productinformatie Solar Frontier productinformatie De hoogste opbrengst, zelfs onder zware omstandigheden In veel situaties zijn de omstandigheden voor een zonne-energiesysteem niet 100% optimaal. Maar wat wordt nu precies

Nadere informatie

Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt?

Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt? Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt? 1 Hoe begin ik eraan? 1 Besparen zonder geld uit te geven. 2 Besparen via zinvolle investeringen. 3 Investeren in alternatieve

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Warmtekrachtkoppeling Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Waarom ecopower? Eenvoudigweg omdat het de moeite waard is! Bij een traditionele productie van energie

Nadere informatie

ipad 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing)

ipad 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing) Nico Goddé Inhoud Inhoud 1 ipad 2 1. Probleemstelling 3 2. Technische realisatie 5-10 3. De stroomkring van onze boot 11-12 4. Serie-Parallelschakeling 13-16 5. Voorbeelden van een realisatie in beeld

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower Maak optimaal gebruik van uw dak lnvesteer in zonne-energie met SunPower Hoe werkt het? Verhoog uw inkomsten met zonne-energie 1 SunPower-zonnepanelen Tot voor enkele jaren was een investering met het

Nadere informatie

DON BOSCO. INPROFIEL info@donboscohoboken.be. 2 de graad BSO TECHNISCH INSTITUUT

DON BOSCO. INPROFIEL info@donboscohoboken.be. 2 de graad BSO TECHNISCH INSTITUUT DON BOSCO TECHNISCH INSTITUUT INPROFIEL info@donboscohoboken.be 2 de graad BSO INLEIDING Wanneer je deze infomap in handen krijgt, duidt dit op interesse voor het beroepsonderwijs. Kiezen voor het beroepsonderwijs

Nadere informatie

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL Klimaatmakers Veilig en vertrouwd! Warmte en ventilatie zijn essentieel voor een heerlijk klimaat in uw woning.

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

INLEIDING. Veel succes

INLEIDING. Veel succes INLEIDING In de eerste hoofdstukken van de cursus meettechnieken verklaren we de oorsprong van elektrische verschijnselen vanuit de bouw van de stof. Zo leer je o.a. wat elektrische stroom en spanning

Nadere informatie

Deel 2 Word elektrisch inspecteur!

Deel 2 Word elektrisch inspecteur! 1 Behaal je diploma Alvorens je één van jouw 5 favoriete toestellen aan een onderzoek mag onderwerpen, moet je bewijzen dat je iets kent van elektriciteit. Logisch toch? Je laat toch ook niet om het even

Nadere informatie

CARBOMAT ECO - WARMTEPOMPEN

CARBOMAT ECO - WARMTEPOMPEN 1 CARBOMAT ECO - WARMTEPOMPEN 1 2 Een thermische zonne-installatie is opgebouwd uit volgende elementen : 1 2 De zonne-collector vangt het invallend zonlicht op en zet die om in warmte. Deze warmte wordt

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

Jij en energie: zonne-energie

Jij en energie: zonne-energie De oneindige bron: Zonne-energie Passieve zonne-energie Een soort zonne-energie zal je al snel kunnen bedenken en dat is passieve zonne-energie. Passieve zonne-energie is energie waar je niets voor hoeft

Nadere informatie

Remeha Neptuna. Comfort het hele jaar door 4/6/8/11/16/22/27. the comfort innovators

Remeha Neptuna. Comfort het hele jaar door 4/6/8/11/16/22/27. the comfort innovators Neptuna 4/6/8/11/16/22/27 Comfort het hele jaar door the comfort innovators Comfort het hele jaar door Neptuna Een natuurlijke energiebron zoals lucht, water of zonlicht levert besparing op. Kies je voor

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265).

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265). 5.2.1 Lezen In het leerboek krijgen de leerlingen uiteenlopende teksten te lezen. Op die manier worden de verschillende tekstsoorten en tekststructuren nogmaals besproken. Het gaat om een herhaling van

Nadere informatie

Verruim je horizon. Workshop solliciteren

Verruim je horizon. Workshop solliciteren Verruim je horizon Workshop solliciteren Workshop solliciteren - Hoe begin ik eraan? - Welke job past bij mij? - Waar vind ik een job? - CV? - Sollicitatiebrief? - Online solliciteren? - Het sollicitatiegesprek?

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Wat? Waarom? Zonne-energie. Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2

Wat? Waarom? Zonne-energie. Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2 E6 Na regen komt zonneschijn! Zonne-energie Wat? Waarom? Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2 uitstoten dan in 1990. Dat kan alleen als we investeren in hernieuwbare energie.

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

ROLLUIKEN. Verhoog uw comfort en geef minder uit!

ROLLUIKEN. Verhoog uw comfort en geef minder uit! ROLLUIKEN Verhoog uw comfort en geef minder uit! ALGEMEEN Enkel voordelen! Wilms rolluiken staan garant voor een permanente, hoge kwaliteit en een maximaal gebruiksgemak. Ze bieden een enorme waaier aan

Nadere informatie

Van VDAB-opleiding naar knelpuntberoep

Van VDAB-opleiding naar knelpuntberoep Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Van VDAB-opleiding naar knelpuntberoep Conferentie Steunpunt WSE 11 februari 2015 Katleen De Rick Paradox en oplossing Knelpuntberoepen Veel werkzoekenden

Nadere informatie

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014 @ KureghemNet is een project van MAKS vzw Computerles Programmaboekje sep dec 2014 2 Iedereen mee met de PC Heb je nog nooit een computer gebruikt en wil je de basis leren? Zoek je werk of wil je beter

Nadere informatie

Introductie. De kit bestaat uit verschillende materialen en een DVD. Op de DVD staan de volgende bestanden: Handboek over Gebouwen, met animaties;

Introductie. De kit bestaat uit verschillende materialen en een DVD. Op de DVD staan de volgende bestanden: Handboek over Gebouwen, met animaties; IUSES Toolkit Introductie Met deze experimentele toolkit kunnen experimenten uitgevoerd worden op het gebied van energie efficiency, energiebesparing en duurzame energie. Hij is ontwikkeld voor docenten

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepanelen-installatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

Word elektrotechnisch inspecteur

Word elektrotechnisch inspecteur 8 Word elektrotechnisch inspecteur 1. Behaal je diploma Vóór je een van jouw 5 favoriete toestellen aan een onderzoek mag onderwerpen, moet je bewijzen dat je iets kent van elektriciteit. Logisch toch?

Nadere informatie

QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT

QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT Colofon Auteur: Amy Beerens Contact: Maarten Reichwein, WKUU, wetenschapsknooppunt@uu.nl of 030-25 33 717 INHOUDSOPGAVE Inhoud 1 Doel van de les 2 2 Opzet lesplan

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

1. Aan de slag met de KIEK!

1. Aan de slag met de KIEK! 1. Aan de slag met de KIEK! De KIEK! is een belangrijk onderdeel van het project Texel, slim zelfvoorzienend. Daarin onderzoeken we in drie fases hoe u energie kunt besparen en duurzaam opgewekte energie

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie Jouw werkbladen In de klas Naam: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene

Nadere informatie

U kunt op allerlei manieren energie besparen of energiekosten uitsparen.

U kunt op allerlei manieren energie besparen of energiekosten uitsparen. Energie besparen Energie besparen is makkelijk, als u weet waarop u moet letten. Wie energie bespaart helpt het klimaat, voorkomt vervuiling en spaart kostbare grondstoffen. Het is ook goed voor uw portemonnee:

Nadere informatie

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag in het netwerk 3 Oplossingen van SMA 2 Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag

Nadere informatie

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een voorwerp maken om

Nadere informatie

Jaap Jan de Jong Trea Winter van Faassen

Jaap Jan de Jong Trea Winter van Faassen Colofon Auteur: Eindredactie : Thijs A. Afman Joost van den Brink Jaap Jan de Jong Trea Winter van Faassen Dit is een uitgave van Brink Technical Solutions BV 2007. Deze uitgave mag vrij worden gekopieerd

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie

HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie EEN FOTOVOLTAÏSCHE INSTALLATIE VERDIENT ZICHZELF TERUG! Op momenten dat het systeem meer opwekt dan u zelf verbruikt, draait de elektriciteitsteller

Nadere informatie

Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen

Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen www.ecoman.be ONDERNEMEN IN DE PRAKTIJK VOOR LAATSTEJAARS SECUNDAIR Academiejaar 2009-2010 De perfecte invulling van de vrije ruimte, de geïntegreerde

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1 Activiteit : Kijk wat(t) een huis! Korte beschrijving : Hoeveel energie verbruikt een koffiezetapparaat? Maakt het gebruik van een spaarlamp nu echt zoveel verschil uit? En als je een TV op standby zet,

Nadere informatie

Onderstaand krantenartikel kan eventueel gebruikt worden om het toenemende belang van elektronische databanken aan te tonen.

Onderstaand krantenartikel kan eventueel gebruikt worden om het toenemende belang van elektronische databanken aan te tonen. 5.6 Vaardigheden verzameld: slim solliciteren Deze Vaardigheden verzameld is opgevat als een (ietwat aangepaste) webquest. Dat betekent dat de leerlingen zelfstandig alle opdrachten doorlopen en gebruikmaken

Nadere informatie

Maak een thuis van uw huis. domotica

Maak een thuis van uw huis. domotica Maak een thuis van uw huis domotica U bent vertrekkensklaar? Uw woning ook. Want met één druk op de knop dooft u alle lichten, sluit u de rolluiken, zet u de verwarming af en schakelt u het alarm aan.

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein.

De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein. De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein. Fibaro is een complete en krachtige oplossing voor het monitoren, beheren en intelligent automatiseren

Nadere informatie

Solliciteren via de uitzendsector DECEMBER 2014

Solliciteren via de uitzendsector DECEMBER 2014 Solliciteren via de uitzendsector DECEMBER 2014 algemeen 2 Algemene principes 3 PARTIJEN BIJ UITZENDARBEID Volwaardig werk = rechten en plichten Werk zoeken via uitzend? Snel, ervaring, CV, korte opeenvolgende

Nadere informatie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie 1 Bosch Solar zonne-energie 2 Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag uit. Huishoudelijke apparaten,

Nadere informatie

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 De laatste tijd worden we overspoeld door marketing verhalen over de slimme meter en het slimme energienet. Men stelt dat met de komst van de slimme meter

Nadere informatie

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Als facilitair manager bent u verantwoordelijk voor de huisvesting. Daarmee ook voor het energiegebruik van de huisvesting. In deze

Nadere informatie

Cliptoets Windenergie. Docentenhandleiding

Cliptoets Windenergie. Docentenhandleiding Cliptoets Windenergie Docentenhandleiding We hebben iedere dag energie nodig. Die wekken we vooral op met olie, gas en steenkool. Maar die grondstoffen raken op. Bovendien vervuilen ze het milieu. Het

Nadere informatie

3 Elektrische teller. Verhoog uw inkomsten met zonne-energie

3 Elektrische teller. Verhoog uw inkomsten met zonne-energie Waarom zonne-energie? Hoe werkt het? SunPower-zonnepanelen Verhoog uw inkomsten met zonne-energie Tot voor enkele jaren was een investering met het beste rendement nog onverzoenbaar met respect voor het

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Themaochtend zonne-energie

Themaochtend zonne-energie Themaochtend zonne-energie UNETO-VNI streeft naar een vitale marktpositie en een optimaal economisch en financieel handelsklimaat voor de leden: ondernemers in de installatiebranche en in de elektrotechnische

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de

Nadere informatie