E VALUAT IER APPORT ISVAG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "E VALUAT IER APPORT ISVAG"

Transcriptie

1 2007 E VALUAT IER APPORT ISVAG 2012 Legislatuur

2 Inhoud 1 INLEIDING p. 3 2 STRUCTUUR EN WERKING p. 5 3 BELEID PERSONEEL & VEILIGHEID p EXPLOITATIE & AANVOER p ONDERHOUD p GROENE STROOM p EMISSIES EN RESTSTOFFEN p FINANCIEN p COMMUNICATIE p MILIEUVERGUNNING p. 28 2

3 1. Inleiding In dit rapport blikken we terug op de afgelopen gemeentelijke legislatuur, de periode Midden 2007 keurde de Vlaamse regering het beheersplan huishoudelijke afvalstoffen van de toenmalige minister van Leefmilieu Hilde Crevits (CD&V) goed, waarin het kader werd vastgelegd voor het beheer van het huishoudelijk afval voor de periode Dit plan bouwt voornamelijk verder op de uitstekende resultaten die in de voorafgaande jaren zijn bereikt. Vlamingen zijn intussen wereldkampioen selectieve afvalinzameling geworden en we zijn niet van plan om deze koppositie af te staan. Verder bevestigt het plan dat voor de eindverwerking van huishoudelijk restafval, verbranding met een zo groot mogelijke recuperatie van energie als Best Beschikbare Techniek (BBT) moet worden beschouwd. Tenslotte wordt benadrukt dat eindverwerking de verantwoordelijkheid moet blijven van gemeenten of intercommunales, dat Vlaanderen zelfvoorzienend moet zijn (geen export van huishoudelijk restafval), maar dat er tegelijk geen overcapaciteit van verwerkingsinstallaties mag ontstaan. Afval wordt bij voorkeur verwerkt waar het geproduceerd wordt, om onnodige transporten te vermijden. Daarnaast wordt de periode gekenmerkt door een verhoogde aandacht voor de energievoorziening, niet alleen in ons land, maar in heel Europa. De afgelopen decennia zijn in België geen investeringen meer gedaan in grote nieuwe elektriciteitscentrales. In het kader van de klimaatdoelstellingen en tegen de achtergrond van de geplande kernuitstap en de gedeeltelijke stilstanden van de kerncentrales in Doel en Tihange, worstelt ons land dan ook met het garanderen van de toekomstige leveringszekerheid voor elektriciteit in het algemeen en het ontwikkelen van een volwaardige, betaalbare hernieuwbare energieproductie in het bijzonder. Naast wind, zon en zuivere biomassa, levert de energierecuperatie in afval-energiecentrales een belangrijk en betrouwbaar aandeel van deze hernieuwbare energie. Terwijl de productie van elektriciteit in onze sector intussen een algemeen basisprincipe is geworden, groeit de vraag naar nieuwe initiatieven waarbij ook de restwarmte nuttig wordt aangewend. Enkele installaties hebben met succes initiatieven genomen. Voor andere is dit geen evidente oefening. De investeringen die hiermee gepaard gaan zijn zeer groot en bovenal is het van belang voldoende grote potentiële afnemers van warmte in de onmiddellijke nabijheid te vinden. Op vlak van luchtkwaliteit zien we een verschuiving van de aandacht voor dioxines naar fijn stof en NOx. Vlaanderen werd reeds verschillende keren op de vingers getikt door Europa voor het niet halen van objectieven in dit verband. Vooral het verkeer speelt hierin ontegensprekelijk een belangrijke rol. Op Europees niveau komt er meer en meer erkenning voor het feit dat de afval-energiesector met haar emissies tot een verwaarloosbaar niveau is gedaald. Ondanks het feit dat verbrandingsinstallaties bij het al of niet behalen van globale en nationale emissiedoelstellingen geen rol van betekenis spelen, blijven intercommunales onverminderd inspanningen leveren om hun emissies nog verder terug te dringen. De rode draad in het beleid van ISVAG tijdens de legislatuur was het herstellen van het vertrouwen. Na een lange periode van stilstand werd de ISVAG installatie in november 1999 opnieuw opgestart. Op dat ogenblik was het vertrouwen in ISVAG tot op een dieptepunt gedaald. 3

4 Niet in het minst dat van buurtbewoners en pers, maar ook het vertrouwen van de verschillende overheden, vennoten en zelfs van de eigen werknemers van de intercommunale. ISVAG was ook niet zomaar één van de tien afvalintercommunales in Vlaanderen. Door alle media-aandacht was het bedrijf een nationaal symbool geworden, een synoniem voor alles wat negatief was in de sector van de afvalverwerking. Bij de start van de legislatuur was ISVAG nog steeds een nationaal symbool, maar nu een symbool voor een verantwoord bedrijf dat een juiste koers vaart. Dankzij een strikt beleid met oog voor milieu, volksgezondheid, economische realiteit en een open dialoog met alle betrokken partijen, is ISVAG geëvolueerd van zwaar belaagde tot één van de meest voorbeeldige leerlingen van de klas. Het beleid tijdens de legislatuur werd voor een groot deel bepaald door de milieuvergunning van de installatie, die eind 2011 afliep. Hoewel een Milieu Effecten Rapport volstaat om een nieuwe vergunning aan te vragen, maakte de Raad van Bestuur van meet af aan duidelijk dat ze de beslissing over de toekomst van het bedrijf na 2011 grondig onderbouwd wil zien. Daarom werden naast het MER twee uitvoerige studies besteld, waarin alle mogelijke opties voor ISVAG werden geïnventariseerd en onderzocht en waarin de performantie van de installatie wordt geëvalueerd in een Europese BBT-context. In tussentijd bleef ISVAG investeren in het zoeken naar en implementeren van mogelijke optimalisaties van de bedrijfsvoering, waardoor het bedrijf steeds bij de Europese koplopers voor ecologisch en economisch verantwoorde verwerking van huishoudelijk restafval blijft behoren. Een vermeldenswaardige wijziging tijdens de afgelopen legislatuur is het vertrek van Walter Ex als directeur, die na een loopbaan van 30 jaar op pensioen ging en vervangen werd door Kristel Moulaert. In volgend verslag analyseren we het beleid in de periode , waarbij aangetoond wordt dat ISVAG als intercommunale haar verantwoordelijkheid blijft opnemen om het huishoudelijk afval van 1 miljoen inwoners op een economisch en ecologisch meest verantwoorde manier te blijven verwerken. 4

5 2. Structuur en werking ISVAG is de Intercommunale voor Slib- en Vuilverwijdering van zes Antwerpse Steden en Gemeenten. De intergemeentelijke vereniging werd op 17 januari 1975 opgericht door de steden Antwerpen en Mortsel, de gemeenten Boom, Puurs, Niel en Hemiksem. In 2005 trad ook de intergemeentelijke vereniging IGEAN toe tot ISVAG. In de beginjaren stond het bedrijf ook in voor de verwerking van waterzuiveringsslib. Die activiteit werd later overgenomen door Aquafin, maar de s in ISVAG bleef behouden. ISVAG werd aanvankelijk opgericht voor een periode van 30 jaar. Eind 2004 besliste de Algemene Vergadering van ISVAG om de intercommunale voor de maximale periode van 18 jaar te verlengen, tot 2023 dus. ISVAG koos hierbij voor continuïteit, om zoals voorgeschreven in het Vlaamse Afvalstoffenplan - ook na het aflopen van haar milieuvergunning in september 2011 te kunnen blijven instaan voor de verwerking van het huishoudelijke afval in de Antwerpse regio, op de ecologisch en economisch meest verantwoorde manier. De verlenging gaat enkel over de juridische structuur van de intercommunale en is niet gekoppeld aan een keuze voor een bepaalde verwerkingstechniek of een bepaalde locatie. In december 2005 keurde de Algemene Vergadering van ISVAG het toetredingsplan goed waardoor IGEAN kon worden opgenomen binnen ISVAG. Sinds januari 2006 staat ISVAG hierdoor in voor de verwerking van al het huishoudelijk restafval in de Antwerpse regio, een verzorgingsgebied van 1 miljoen inwoners. De intercommunale wordt bestuurd door een Directiecomité en een Raad van Bestuur met afgevaardigden van de participerende steden en gemeenten. De Raad van Bestuur werd in de bestuursperiode voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Stad Antwerpen, Philip Heylen. In het beleid van de Raad van Bestuur stonden transparantie, een doorgedreven communicatie en een goede verstandhouding met de omwonenden, het grote publiek, de vennoten en de toezichthoudende overheden centraal. Installatie De verbrandingsinstallatie in haar oorspronkelijke vorm dateert van Na een aantal belangrijke investeringen in de jaren 80 en 90 werd ze volledig gemoderniseerd waardoor de kwaliteit van de verbranding er spectaculair op vooruitging. Sinds de opstart heeft ISVAG steeds gewerkt op basis van de best beschikbare technologie om het huishoudelijk restafval op een duurzame en ecologische wijze te verwerken. Ook in de afgelopen jaren heeft ISVAG fors geïnvesteerd om het verbrandingsproces en de rookgaszuivering continu te optimaliseren en op die manier bij de Europese top te blijven behoren. Via een automatisch en objectief meetsysteem houdt ISVAG de waarden van uitgestoten stoffen nauwkeurig bij. Een meetcabine voert volledig automatisch metingen van de rookgassen uit. Deze continue metingen en staalnames laten 5

6 controle toe van de werking van de installatie. Erkende en onafhankelijke laboratoria vullen de metingen bovendien aan met hun eigen bevindingen. Uit alle rapporten blijkt dat de ISVAG-emissies ver beneden de opgelegde norm liggen en ronduit voorbeeldig kunnen genoemd worden. De verbranding van huishoudelijk restafval leidt bij ISVAG sinds de heropstart in 1999 ook tot het recupereren van waardevolle energie. De rookgassen worden door stoomketels geleid die stoom produceren. De stoom wordt afgeleid naar een turbine waarin hij wordt omgezet in elektrische energie. Op die manier levert ISVAG elektriciteit voor meer dan gezinnen. Het project is een samenwerking van ISVAG en Electrabel en komt sinds 2004 ook in aanmerking voor Groene Stroomcertificaten. 6

7 3. Beleid De opdracht van de intercommunale de verwerking van huishoudelijk restafval wordt gerealiseerd binnen een strikt kader van wetgeving, voorwaarden en vergunningen. Het beleid is gebaseerd op en gebonden door alle geldende regels en zekerheden. Bij het begin van de legislatuur werd een beleidsplan opgemaakt, met als horizon het einde van de milieuvergunning in Dit plan werd grondig geactualiseerd in 2006 en indien nodig - elk jaar bijgestuurd. Het beleid van ISVAG rust op 7 belangrijke pijlers: personeel, exploitatie en aanvoer, onderhoud, emissies en reststoffen, groene stroom, financiën en communicatie. Als 8ste pijler belichten we in dit rapport ook de procedure met betrekking tot het bekomen van een nieuwe milieuvergunning en verwijzen we naar het afzonderlijke document over de vergunningsprocedure, dat door Jos Vandekeybus van de firma Seneka werd opgemaakt Personeel en veiligheid Bij de heropstart van de installatie eind 1999 deed ISVAG een beroep op heel wat externe specialisten. Dit was in de gegeven omstandigheden een noodzakelijke, doch ook een erg dure aanpak. In de periode lag de nadruk van het personeelsbeleid dan ook op het uitbouwen van het eigen team en het afbouwen van samenwerking met de externe aannemers en consultants. In enkele jaren tijd wist ISVAG een team van ervaren en gemotiveerde medewerkers op te bouwen. Vandaag stelt ISVAG ongeveer 55 personeelsleden tewerk. Enkel voor specifieke opdrachten waarvoor gespecialiseerde expertise vereist is, wordt nog een beroep gedaan op externe aannemers. Eens de juiste expertise in huis aanwezig was en het team in alle geledingen was uitgebouwd, kon de focus verlegd worden en ging alle aandacht naar de invoering van een gedegen HRM-beleid binnen de organisatie. Op basis van een doorlichting werden volgende processen in gang gezet: Aanstellen van een managementteam Invoeren van een positief, stimulerend aanwezigheidsbeleid Actualiseren van de functiebeschrijvingen Invoeren van een waarderingscyclus (inzetten en ontwikkelen van competenties) De goede werking van een organisatie staat of valt met de vakkennis en inzet van het personeel op alle niveaus. Aan de hand van een waarderingscyclus wordt aan elke medewerker de kans geboden om zijn opleidingsnoden te melden en te bespreken. De leidinggevende dient er over te waken dat zijn of haar medewerkers zich permanent kunnen ontwikkelen en dat hiervoor de nodige vormingsinitiatieven worden aangeboden. 7

8 Eind 2010 werd, met de nakende pensionering van directeur Walter Ex in het vooruitzicht, een werkgroep opvolging directeur opgestart. Na een uitvoerige procedure, begeleid door een werkgroep en een extern adviesbureau, werd Kristel Moulaert in oktober 2011 door de Raad van Bestuur als nieuwe directeur aangesteld. Veiligheid De leden van het Comité preventie en bescherming op het werk (CPBW, samengesteld uit afgevaardigden van de syndicale organisaties en leden van de directie) komen 11 keer per jaar samen om te werken rond verbetering van arbeidsomstandigheden en veiligheid. De door de preventieadviseur en de leden van het comité aangehaalde veiligheidsproblematiek wordt er in een open sfeer besproken en in overleg met de directie worden beslissingen genomen. De interne dienst heeft in de afgelopen jaren in het bedrijf verschillende types opleidingen en informatie gegeven rond veiligheid en specifieke situaties. Door op een effectieve manier informatie te geven, verhoogt het kennisniveau van de vaste en tijdelijke medewerkers. Ook verschillende externe bedrijven verzorgden opleidingen op ISVAG. Vanuit het CPBW werden ook voorstellen gedaan omtrent het personeelsbeleid. Deze voorstellen werden in samenspraak met HRM, het directiecomité en de Raad van Bestuur in beleid omgezet. Concreet vermelden we hier de uitwerking van het aanwezigheidsbeleid, het alcoholbeleid en een rookstop-begeleiding. Arbeidsongevallen Dankzij opleiding, sensibilisering en systematische rapportering zijn onze werknemers zich vandaag nog beter bewust van de oorzaken van, en de risico s op arbeidsongevallen. Desondanks noteerden we tijdens de voorbije legislatuur nog gemiddeld een drietal arbeidsongevallen per jaar, waarvan een aantal geleid hebben tot langdurige arbeidsongeschiktheid. De oorzaak van de arbeidsongevallen was voornamelijk te wijten aan menselijk falen: het niet gebruiken van de aanwezige hulpmiddelen en het niet dragen van de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen. ISVAG investeert zeer sterk in persoonlijke en collectieve beschermingsmiddelen en in veiligheidsopleidingen. Zo werd midden 2011 beslist om het dragen van de veiligheidsbril te verplichten voor alle medewerkers en externe werknemers. Dit bracht het aantal oogverwondingen terug naar 0. EHBO-ongevallen Er worden gemiddeld een 25-tal EHBO-ongevallen per jaar genoteerd en intern verzorgd. Jaarlijks tellen we gemiddeld ook 1 arbeidsongeval met dokterstussenkomst, zonder verloren arbeidsdagen. De externe bedrijven die op ISVAG opdrachten uitvoeren, kennen jaarlijks gemiddeld 3 arbeidsongevallen waarbij verzorging aangewezen is. Deze aantallen zijn vrij stabiel. De voornaamste verwondingen zijn splinters in de vinger en schaafwonden. De gemiddelde kost voor de verzorgingen, incl. verwerking van gegevens en verloren productietijd ligt rond per jaar. 8

9 Afwezigheid door ziekte In de periode is er een stijgende tendens merkbaar, zowel inzake de frequentie van het aantal ziektegevallen, als in het gemiddeld aantal dagen afwezigheid per personeelslid. Afwezigheid per personeelslid in dagen , , , , , , , Sinds medio 2011 wordt er gewerkt aan een actief aanwezigheidsbeleid dat duidelijk vruchten afwerpt. Ook de geleidelijke vervanging van een aantal oudere personeelsleden die op pensioen gingen, geeft een daling van het aantal langdurige afwezigheden, waardoor er een duidelijke neerwaartse trend in de gemiddelde ziekteafwezigheid zichtbaar wordt. Ziekteduur , , , , , ,27 Frequentiegraad ziekte , , , , , , , ,

10 Investeringen en aankopen Voor personeel en externen werd een nieuw type helm goedgekeurd. De werkschoenen van een laag model werden vervangen door een hoog model. De nodige toestellen voor de detectie van radioactieve weesbronnen werden aangeschaft (in het kader van het nieuwe KB dat in voege treedt eind 2013). Introductie van een nieuw type gasdetectie waarmee de volgende gassen worden gemeten: zuurstof, LEL (onderste explosiegrens), koolstofmonoxide en ammoniak. Opleidingen gevolgd door de interne dienst Studiedagen rond detectie van weesbronnen Opleiding rond het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag Specifieke jaarlijkse bijscholingen voor de preventieadviseur Bijkomende opleiding als stellinginspecteur Netwerking Door de jaren heen werden goede contacten gelegd met de verschillende inspectiediensten (overheid en keuringsorganisaties), de externe dienst PROVIKMO (gezondheidstoezicht op het werk) evenals met collega s preventieadviseurs. Aanwezigheidscontrole medewerkers externe bedrijven Voor specifieke opdrachten doet ISVAG nog steeds een beroep op tijdelijke externe medewerkers. Sinds 2002 werden reeds effectieve aanwezigheden van alle externen op ISVAG geregistreerd. Bij een noodsituatie moet men immers weten wie er in het bedrijf aanwezig is. De gemiddelde jaarlijkse aanwezigheid van externen bedraagt nu een tal uren. Sinds 2010 is er tijdens shutdown-periodes ook een effectieve toegangscontrole van alle aanwezigen door een portier. Dit waarborgt een nog hoger peil van veiligheid. In de nabije toekomst is voorzien dat een afsluiting rond de bedrijfsterreinen van ISVAG zal worden geplaatst, waardoor dit type van toegangscontrole niet meer noodzakelijk zal zijn. Bunkerbrand Gemiddeld om het jaar ontstaat in de opslagbunker spontaan een kleine brand. Deze branden werden telkens zeer snel ontdekt en zeer efficiënt bestreden, waardoor de schade steeds minimaal bleef. ISVAG doet er dan ook alles aan om hier de meest adequate middelen in te zetten, van opleidingen voor de medewerkers tot het inzetten van goede detectie- en bestrijdingsmiddelen. Voor de eerstvolgende periode wordt een nieuwe brandmeldcentrale gepland. 10

11 3.2. Exploitatie en aanvoer Verwerkingscapaciteit De gerealiseerde verwerking in de ISVAG installatie hangt af van de rendementen die gehaald worden op de theoretische maximumcapaciteit van de installatie: 2 ovenlijnen x 9 ton per uur x 24 uur x 365 dagen geeft een maximale capaciteit van ton. In de praktijk zal echter steeds blijken dat deze theoretische capaciteit niet haalbaar is. In normale omstandigheden worden jaarlijks immers tussen 44 en 55 dagen stilstand voorzien voor onderhoudswerkzaamheden. Per periode van 4 jaar dient een extra stilstand van 14 dagen gerekend te worden voor grote onderhoudswerken. Daarnaast heeft ook de eigenlijke samenstelling van het afval en de energie-inhoud een invloed op het uiteindelijke rendement van de installatie. Rekening houdend met deze extra parameters werd in het beleidsplan een minimale doelstelling vastgelegd voor de ISVAG installatie van ton op jaarbasis, waarbij gestreefd wordt naar een verwerking van om en bij de ton. Aanvoer huishoudelijk restafval Een regelmatige en toereikende aanvoer van restafval is een noodzaak voor een goede werking, niet alleen om economische, maar ook om ecologische redenen. Om op optimale wijze te kunnen voldoen aan de vereisten op het gebied van milieu is een zoveel mogelijk continue werking vereist. De beste resultaten worden immers gehaald door zo weinig mogelijk start- en stopprocedures door te voeren en zo veel mogelijk stabiel te werken. Om de aanvoer van huishoudelijk restafval en de beschikbare opslagcapaciteit in de opslagbunker te beheersen heeft ISVAG een contract afgesloten om het restafval van Antwerpen deels af te leiden naar IBOGEM (overeenkomst tot 2017, waarbij het afval wordt verwerkt in de installatie van Indaver). Door het afstemmen van de nodige aanvoer op de beschikbare verbrandingscapaciteit, wordt het mogelijk om met beide ovenlijnen steeds op vollast te werken, wat ten goede komt aan de stabiliteit in de energierecuperatie en de rookgasreiniging. In de tabel op de volgende bladzijde worden de op ISVAG aangevoerde en verwerkte hoeveelheden (in tonnen) van de vennoten en niet-vennoten weergegeven. 11

12 Antwerpen , , , , , ,96 Boom 2.683, , , , , ,08 Hemiksem , , , , ,64 Mortsel 4.198, , , , , ,52 Niel 1.281,86 995,38 950, , , ,50 Puurs 2.433, , , , , ,24 IGEAN , , , , , ,59 Indaver 1.341, ,46 619, Totaal aangevoerd en verwerkt op ISVAG , , , , , ,53 De hoeveelheid afval van alle vennoten is gedurende de afgelopen 6 jaar duidelijk toegenomen. Hierdoor diende meer restafval naar IBOGEM afgeleid te worden en slinkt het relatieve aandeel van het restafval dat op ISVAG verwerkt wordt. (in ton) Verwerkt op ISVAG , , , , , ,53 Afvoer naar IBOGEM , , , , , ,23 Totaal beschikbaar , , , , , ,76 % verwerkt 87% 83% 83% 79% 79% 71% 12

13 3.3. Onderhoud Asset Management De onderhoudsafdeling van ISVAG werkt op basis van het principe van Asset Management. Eenvoudig gesteld is dit het bewaken van het overzicht over de installatie op basis van de verschillende installatieonderdelen. In dit verband werd in april 2006 het onderhoudsprogramma Datastream ingevoerd op ISVAG. Het programma laat toe nuttige informatie onderling te linken en te evalueren. Bovendien wordt van alle uitgevoerde werken en bijhorende kosten de historiek bijgehouden zodat op termijn een kennisdatabank wordt opgebouwd. In 2009 werd een upgrade doorgevoerd naar Infor EAM 8.3. Hieruit halen we volgende kengetallen voor de afdeling onderhoud: Totaal afgewerkte orders Mechanische orders Elektrische orders Modificatie orders Preventieve orders Stilstand orders Aantal bestellingen Aantal voorraadartikelen Onderhoudsstructuur Zoals eerder aangehaald in het hoofdstuk HRM is het opbouwen en behouden van kennis en vaardigheid in eigen huis noodzakelijk om de installatie te allen tijde optimaal te kunnen exploiteren en onderhouden. Vandaar de noodzaak van een goed gestructureerde onderhoudsdienst. De onderhoudsafdeling telt zo 22 collega s, in 2009 waren dit er nog 24. Bekijken we de kengetallen dan zien we een stijging van 30% in het aantal werkorders welke we afhandelen met een kleinere maar beter gestructureerde dienst. Dagelijks onderhoud De ploegleiders van de dienst Onderhoud kregen de afgelopen jaren een grotere verantwoordelijkheid en hebben die ook opgenomen. Het is de ploegleider die alle taken voor de vakgroep voorbereidt, plant en ten uitvoer brengt binnen de eigen dienst of samen met externe firma s. Dagdagelijks onderhoud is cruciaal en verzorgt de installatie met als doel de productie-efficiëntie te waarborgen, ongeplande stops te vermijden en de geplande stops kort te houden. De ploeg Diensten verzorgt de orde en netheid van de installatie, wat door de vele bezoekers van de installatie trouwens bijzonder wordt gewaardeerd. 13

14 Projecten en modificaties Onze medewerkers zijn alert. Ze helpen mee om eventuele gebreken of mogelijkheden voor optimalisaties in de installatie te identificeren en nieuwe ideeën of technieken voor te stellen. Op basis hiervan ontstaan projecten om de installatie te modificeren. De functie Projectleider Onderhoud : Ontlast de curatieve diensten zodat zij zich op hun eigenlijke taken kunnen toespitsen; Denkt afdelingoverschrijdend; Werkt projectmatig en voert kwaliteitsvolle modificaties en projecten uit; Borgt de volledigheid van documentatie. Sinds augustus 2011 wordt deze functie tijdelijk ingevuld door een externe medewerker. Enkele voorbeelden van projecten die werden uitgevoerd: Vernieuwen frequentiesturingen ventilatoren (2007) Ombouw rolbruggen vuilbunker (2008) Efficiënte persluchtsturing (2008) Automatische smering triltafels (2010) Nieuwe afspuitlocatie (2011) Nieuwe toiletten loskade (2011) Verhogen vermogen gasbranders sociale ruimten (2012) Nieuwe ketelasbreker (2012) Veiligere opstelling breker onder reactor (2012) Nooduitgang reactorplatform (2012) Vernieuwing oude PLC onderdelen ( ) Ombouw meetcabine (in uitvoering), Optimalisatie NOx meting Eind 2010 is er een bijkomende NO-NO2-O2 analyser geplaatst op ovenlijn2. NOx dient het beste gemeten te worden zo kort mogelijk bij de plaats waar het reagentia geïnjecteerd wordt. Meten korter bij het injectiepunt geeft een snellere en nauwkeurigere injectieregeling dan een meting in de schouw waar de rookgassen pas 2 minuten later zullen aankomen. Deze snellere regeling geeft ons de mogelijkheid om de NOx uitstoot stabieler te maken en een lager Ureum-verbruik te bekomen. Na evaluatie zal bekeken worden of het aangewezen is deze meting ook op lijn1 te plaatsen. Magazijnwerking De werking van het magazijn is volledig losgekoppeld van de onderhoudsafdeling. Dit impliceert dat de magazijnier niet zondermeer mag uitvoeren wat onderhoudsmedewerkers opdragen, maar er op eigen verantwoordelijk voor moet zorgen dat de behoefte van de gehele afdeling onderhoud gedekt wordt. De afdeling onderhoud dient zijn behoefte aan benodigdheden kenbaar te maken en het is aan het magazijn om deze behoeften om te zetten in de 14

15 juiste voorraad-, magazijn- en bestelparameters. Dit in wederzijds overleg, rekening houdend met de noodzaak, omlooptijd en levertermijn van een magazijnartikel. Een sterk voorraadbeheer maakt het mogelijk om de totale voorraad tot een minimum te beperken en dode stock te vermijden, zonder dat er stockbreuken optreden en de dienstverlening in het gedrang komt. Om een correcte voorraad te bewaken werd het magazijn omgevormd tot een gesloten afdeling. Dit houdt in dat niet iedereen zomaar kan in en uitlopen om goederen te komen shoppen. Tevens is het magazijn verantwoordelijk voor het beheer van het gereedschap. Al het grote, zware, sporadisch gebruikte en speciaal gereedschap wordt niet meer als persoonlijk aanzien en is centraal beschikbaar. Gezien het stijgend aantal inkooporders was het noodzakelijk om een aankoper onderhoud aan te stellen, dit in de vorm van een magazijnier/aankoper. Stilstanden en beschikbaarheid De beschikbaarheid van een installatie, waar onderhoud een rechtstreekse invloed op heeft, is van cruciaal belang om het vooropgestelde jaardoel van ton te bereiken. Het spreekt dus voor zich dat het onze betrachting is om geplande stops zo kort mogelijk te houden en ongeplande stops te vermijden. Dit is zeer duidelijk een teameffort van de hele onderhoudsploeg. Vuurvast Onderhoud aan de vuurvaste bescherming van de stoomketel is de grootste kost en is het werk dat de langste stilstandtijd vergt. Voor de wand van de stoomketel is het enerzijds van belang dat hij bestand is tegen hoge temperaturen, maar anderzijds moet hij ook de warmte zo goed mogelijk geleiden, aangezien dit bepalend is voor de stabiliteit van de verbrandingsprocessen. Nu zijn deze beide parameters met elkaar in strijd bij de keuze van het type vuurvaste betegeling. Een evenwichtsoefening is dus gevraagd. Door ervaringen, empirische bevindingen en bijstand van externe partners zijn we eind 2012 op een compromis beland, licht ten nadele van de standtijd. Continu onderzoek blijft echter voorwerp van de dag uitmaken. Zo zijn er opnieuw denkpistes om de standtijd te verhogen met behoud van de warmtegeleiding. Nog als voorbeeld: Een bedrijfsbezoek begin 2012 aan een installatie van Keppel Seghers in aanbouw in Manchester gaf ons inzichten in een andere afwerkingsvorm van de voedingstafels waarlangs het afval in de installatie wordt ingevoerd. We hebben dit ook in onze installatie toegepast, met een goed resultaat. Budgetopvolging Budgetopvolging onderhoud Budget Besteding Werkelijk ,16 Tonnage Kost/ton 15,52 20,47 21,69 16,87 23,06 19,65 15

16 Gemiddeld over geeft dit een onderhoudskost van 19,52 euro/ton verwerkt afval. Over de periode was dit nog 13,31 euro/ton. Deze verhoging is hoofdzakelijk toe te wijzen aan het ouder worden van de installatie. De kost per ton zal zich in de toekomst stabiliseren. Vuurvast is en blijft de grootste kost, maar bekijken we de installatieonderdelen afzonderlijk zien we volgende uitschieters. Prijzen zijn het jaargemiddelde over 6 jaar. Gebouwen: ,49 euro/jaar (verwarming, airco, brandbeveiliging, poorten, verlichting, staalstructuur, opkuis na stilstand voor OBD, vervanging personeel diensten, lift, ) Rolbruggen afvalbunker: ,24 euro/jaar. Rotorschaar: ,52 euro/jaar. Restproducten afvoer en opslag: ,52 euro/jaar Roosteroven rookgaszijdig: ,52 euro/jaar (vulschacht, compensatoren, ) Roosterbeweging: ,24 euro/jaar (tegelbed, voedingsduwer, ) Stoomketel rookgaszijdig: euro/jaar (vuurvast, detonatie, klopmechanisme, ) Stoomketel waterzijdig: euro/jaar (vervangen ketelbuizen, oververhitters, inconel, ) Electrofilter en vliegasextractie: ,49 euro/jaar (rookgaskanaal uit- en intrede, hoogspanningssysteem, vliegastransport, ) Mouwenfilter: ,91 euro/jaar (mouwen, trechters, kloppers, ) Natte gaswassing: ,30 euro/jaar (kunststof bekleding wassers, pompen, ) Gemiddeld over vertegenwoordigt de rotorschaar een onderhoudskost van 3,45 euro/ton grof vuil (zonder exploitatiekosten zoals manuren, elektriciteitsverbruik of afschrijving investering). Vergelijken we dit met de periode van (6,89 euro/ton) zien we dat de onderhoudskost drastisch gedaald is. Dit is het resultaat van enkele aanpassingen aan de machine, in overleg met de fabrikant en na optimalisering van het preventief onderhoudsprogramma. De getoonde cijfers komen uit Infor EAM8.3, het assetmanagement systeem. Deze getallen zijn niet één op één gelijk met de cijfers in de boekhouding, aangezien er geen koppeling is tussen beide informaticapaketten. 16

17 3.4. Groene stroom De verbranding van huishoudelijk restafval leidt bij ISVAG ook tot het recupereren van waardevolle energie. De rookgassen worden door stoomketels geleid die stoom produceren. De stoom wordt afgeleid naar een turbine waarin hij wordt omgezet in elektrische energie. De stoom wordt verkocht aan Electrabel en genereerde de voorbije legislatuur volgende inkomsten: Opbrengst stroomverkoop aan Electrabel , , , , , ,78 Totaal ,44 Al wie groene energie produceert kan hiervoor bij de VREG (de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteitsen Gasmarkt) groene stroomcertificaten aanvragen. In september 2004 kregen ISVAG en Electrabel van de VREG de bevestiging dat ze met terugwerkende kracht vanaf 1 augustus 2004 stroomcertificaten toegewezen kregen voor de elektriciteit die ze uit de hernieuwbare fractie in het afval produceren. Deze groene stroomcertificaten kunnen door stroomleveranciers gebruikt worden om aan hun certificatenverplichting te voldoen. ISVAG krijgt hiervoor een vergoeding die overeenstemt met de marktwaarde van de certificaten. De opbrengst van de groene stroomcertificaten was de voorbije jaren als volgt: Opbrengst Groenstroomcertificaten , , , , , ,86 Totaal ,43 17

18 3.5. Emissies en Reststoffen Best Beschikbare Technieken De installatie van ISVAG werkt op basis van de best beschikbare technieken. De emissies van de installatie liggen ruim onder de strengste Vlarem-normen en alle Europese richtlijnen. Een aantal filtersystemen zorgen ervoor dat schadelijke stoffen uit de rookgassen worden gezuiverd. De eigen meetcabines registreren automatisch alle emissies. Bijkomende metingen door erkende en onafhankelijke laboratoria vullen deze gegevens aan en controleren ze tezelfdertijd. Alle meetwaarden zijn continu te bekijken op de website In het kader van de milieuvergunningsprocedure heeft ISVAG aan professor Vera Susanne Rotter van de afdeling Afvalwetenschap van de Technische Universiteit Berlijn gevraag een evaluatie te maken van ISVAG in Europese BBT context. De conclusie van deze studie, die ook uitvoeriger wordt beschreven in het rapport van Jos Vandekeybus over de vergunningsprocedure, is dat ISVAG bij de top van de Europese installaties behoort en voldoet aan het principe van BBT. Emissiewaarden lucht ISVAG bewees de afgelopen jaren dat meer afval verwerken, niet noodzakelijk meer uitstoot betekent. De meetwaarden voor de verschillende stoffen liggen steevast een stuk onder de norm, zoals ook blijkt uit onderstaande tabel Norm Stof (mg/nm³) 1,1 1,0 0,6 0,7 0,9 0,8 10 CO (mg/nm³) 12,2 9,8 10,4 13,4 10,9 11,4 50 HCl (mg/nm³) 0,3 0,5 0,6 0,2 0,2 0,2 10 SO2 (mg/nm³) 4,4 1,9 0,8 2,7 2,0 1,3 50 NO2 (mg/nm³) 139,9 148,4 134,5 103,5 102,2 105,5 200 Totaal koolstof (mg/nm³) 0,1 0,2 0,1 0,3 0,1 0,1 10 Dioxines (ng/nm³ TEQ) 0,011 0,0130 0,007 0,007 0,007 0,008 0,100 Bodemassen en schroot Algemeen gezien blijft er na de verbranding van restafval ongeveer een 20% in gewicht bodemassen over. Deze worden afgevoerd naar een voorbehandelinginstallatie waarna ze geschikt zijn voor integraal hergebruik in de wegenbouw. Momenteel blijft na de verbranding ongeveer 2% schroot over dat gerecupereerd wordt uit de bodemassen en gebruikt wordt als grondstof voor de staalindustrie. 18

19 Ketelas en vliegas Omdat er momenteel geen nuttige toepassing bestaat waarvoor ketelas en vliegas gescheiden dienen te blijven, worden beide stromen gemengd aangeboden voor verdere verwerking. Indien er toch een toepassing zou gevonden worden, dan is een scheiding aan de bron voor ISVAG geen probleem. De hoeveelheid geproduceerde ketel- en vliegas ligt in de orde van 2% per ton restafval. Kalk en residu Voor de rookgasreiniging maakt ISVAG gebruik van een halfnatte wassing. In een reactor wordt kalkmelk geïnjecteerd om een uitwassing van zuren te verkrijgen. Deze kalkmelk wordt op ISVAG aangemaakt uit gebluste kalk en afvalwater. Na de lange verblijftijd in de reactor worden de geneutraliseerde zuren gevangen op een mouwenfilter. De hoeveelheid residu s die hier worden gevangen zijn dus afhankelijk van de hoeveelheid kalk die geïnjecteerd wordt. Doordat het verbrandingsproces stabieler werd kon het verbruik van kalk en de daar bijhorende vorming van residu s fors worden verminderd. Dit alles resulteerde in een flinke kostenbesparing, aangezien er zo minder kalk moet worden aangekocht en getransporteerd. Doordat er minder residu is moet er minder worden afgevoerd naar een verwerkingsinstallatie klasse 1. Actieve kool Voor het absorberen van de dioxines en furanen wordt gebruik gemaakt van de injectie van actieve kool. Deze wordt geïnjecteerd vóór de mouwenfilter en wordt hierin na absorptie met de dioxines en furanen opgevangen. Ook hier kon, doordat het verbrandingsproces stabieler werd, bespaard worden op de inzet van actieve kool, zonder de emissieresultaten te hypothekeren. NaOH, proces- en leidingwater Het proceswatercircuit van ISVAG maakt gebruik van effluentwater dat bekomen wordt van het waterzuiveringsstation Struisbeek. Het proceswater wordt rondgepompt en aangewend als koelwater en voor de natte wassing. In geval van problemen met de aanvoer of kwaliteit van het effluentwater kan er worden overgeschakeld op leidingwater. Op het einde van de uitgebreide rookgasreiniging is een natte wassing voorzien. Deze wassing heeft als doel de laatste restjes zure en stof op te vangen in een immens waterbad. Door gebruik te maken van een halfnatte en natte wassing is ISVAG in staat om alle afvalwater te hergebruiken in de rookgasreiniging. Na de optimalisatie van de installatie in de periode , blijkt dat ISVAG geen overschot van afvalwater heeft. In 2006 werd een studie uitgevoerd op het verbruik van water en de lozing van afvalwater wat heeft geleid tot de indiening van een aanvraag tot nullozing. Zo wordt er op ISVAG met ingang 2007, geen industrieel afvalwater meer geloosd in de openbare riolering. 19

20 Ureum Het verbruik van ureum is in functie van de gewenste uitstoot NOx en de calorische waarde van het afval. In de nieuwe milieuvergunning werd een streefwaarde opgenomen voor NOx van 120 mg/nm³. Het behalen van deze streefwaarde vergt een meerverbruik aan Ureum. Ook een verhoging van de calorische waarde van het restafval zorgt voor een hogere NOx waarde in de rookgassen die moet vernietigd worden. Door de verhoogde beschikbaarheid en bekomen stabiliteit in het verbrandingsproces werd onderzoek gevoerd naar een optimaal evenwicht tussen het verbruik en de efficiëntie van de ureumreactie. Dit resulteerde in een verbeterde vuurvaste bekleding in de naverbrandingskamer met stabielere rookgas-temperaturen, nieuwe en meer injectiepunten binnen het juiste temperatuurvenster en een geoptimaliseerd regelorgaan. Overzicht exploitatie Aandeel verbranding Aanvoer [ton/j] Calorische waarde [GJ/ton] 9 9,5 9,5 9,9 10,0 10,7 10,45 10,38 10,26 10,13 10,00 10,09 Doorzet [ton/j] [ton/h] 8,13 7,95 8,18 8,45 8,72 8,62 8,98 8,71 8,64 8,50 8,60 8,11 Beschikbaarheid [%] 82,1% 85,6% 94,7% 90,5% 90,7% 96,2% 93,3% 93,1% 93,9% 93,5% 93,3% 93,0% Benutte capaciteit [%] 78,4% 80,0% 91,1% 89,9% 92,9% 97,5% 98,6% 95,4% 93,8% 92,1% 92,5% 88,9% Bodemas [ton/j] [kg/ton] 227,7 211,2 204,5 213,6 197,5 196,8 212,0 201,5 213,3 209,0 188,8 201,7 Schroot [ton/j] [kg/ton] 27,6 25,6 22,7 20,6 23,2 23,3 19,9 17,4 17,9 19,1 20,1 20,4 Ketelas [ton/j] [kg/ton] 15,0 10,3 0,0 0,0 0,0 0,0 0,6 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Vliegas [ton/j] Aandeel rookgasreiniging [kg/ton] 8,7 9,7 19,7 19,0 19,1 21,6 20,2 25,1 23,5 25,1 24,2 25,5 Residu [ton/j] [kg/ton] 10,7 11,9 10,2 10,1 11,3 13,4 14,2 17,2 15,5 14,2 13,3 13,4 Kalk [ton/j] [kg/ton] 9,9 9,8 7,1 6,4 8,1 8,8 8,7 9,5 9,6 8,4 8,9 7,7 Actieve kool [ton/j] [kg/ton] 0,8 0,8 0,3 0,3 0,4 0,3 0,4 0,4 0,4 0,5 0,3 0,5 NaOH [ton/j] [kg/ton] 2,7 3,4 4,6 3,9 2,8 4,7 4,9 4,1 3,8 3,8 3,3 3,6 Ureum [ton/j] [kg/ton] 1,9 2,5 1,2 2,7 2,5 5,4 3,9 4,3 4,8 4,7 4,4 6,2 Proceswater [m³/j] Onvolledig [l/ton] Onvolledig Stadswater [m³/j] Onvolledig Onvolledig [l/ton] Onvolledig Onvolledig

ISVAG, een glazen huis

ISVAG, een glazen huis jaarverslag 2012 ISVAG jaarverslag ISVAG, een glazen huis Groene stroom voor 25.000 gezinnen ISVAG 2012 in cijfers 55 medewerkers (vaste) voor de verwerking van huishoudelijk restafval en grof vuil van

Nadere informatie

zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C214 WON20 zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 3 mei 2012 2 Commissievergadering nr. C214 WON20 (2011-2012) 3

Nadere informatie

Imog persberichten april - mei 2012

Imog persberichten april - mei 2012 Imog persberichten april - mei 2012 www.imog.be imo Bron: Het Wekelijks Nieuws 27 april 2012 Bron: Het Laatste nieuws Nieuws 25 april 2012 Bron: Het Laatste nieuws Nieuws 25 mei 2012 Bron: De Tijd 2 mei

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de lektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

ADVIES DIENST REGULERING

ADVIES DIENST REGULERING DIENST REGULERING ADVIES DR-20060228-42 betreffende Het voorstel van uitbreiding van het nachttarief tot het weekend voor netgebruikers die zijn aangesloten op het laagspanningsnet vanaf 1 januari 2007

Nadere informatie

Niet-technisch Rapport IVBO

Niet-technisch Rapport IVBO Niet-technisch Rapport IVBO In uitvoering van Art. 5.2.3bis.1.35. Vlarem II opgemaakt ten behoeve van de toezichthoudende overheid en OVAM. Jaartal: 2013 Verwerkingsinstallatie: IVBO, Pathoekeweg 41, 8000

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 26 september 2013 Toelichting Bevoegd deputatielid: Luk Lemmens Telefoon: 03 240 52 65 Agenda nr. 2/4 Provinciale initiatieven. Dienstverlenende vereniging IGEAN.

Nadere informatie

Geluidsnormen in de horeca

Geluidsnormen in de horeca Geluidsnormen in de horeca Een gids voor Leuvense Horeca-uitbaters De nieuwe geluidsnormen voor muziekactiviteiten * toepassing van de Wet Schauvlieghe (01-01-2013) Bent u uitbater van een horeca-zaak

Nadere informatie

Koudeproductie. Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie?

Koudeproductie. Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie? Koudeproductie Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie? Inhoud I. De uitdagingen : Milieu, Energie en Beschikbaarheid II. Plan van aanpak III. Dalkia

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014 Vlaams Energieagentschap Rapport 2013/2 Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014 Inhoud Actualisatie installaties met startdatum vanaf 1/1/2013... 2 1. PV-installaties

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen

Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen COMMISSIE ENERGIEBELEIDSOVEREENKOMST Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen ISO50001 of energiebeheermaatregelen volgens bijlage 9 Volgens Art. 6(7) van de energiebeleidsovereenkomst (EBO) dient elke

Nadere informatie

Dossier: Afvalverwerking en verwarming

Dossier: Afvalverwerking en verwarming Dossier: Afvalverwerking en verwarming In een houtverwerkend bedrijf heeft men altijd met afval te maken. Optimalisatiesystemen en efficiëntie zorgen er gelukkig voor dat dit tot een minimum wordt beperkt.

Nadere informatie

jaarverslag 2012 ISVAG jaarverslag 2014 was het jaar van verandering Focus op optimalisatie Recordaantal bezoekers

jaarverslag 2012 ISVAG jaarverslag 2014 was het jaar van verandering Focus op optimalisatie Recordaantal bezoekers jaarverslag 2012 ISVAG jaarverslag 2014 was het jaar van verandering Focus op optimalisatie Recordaantal bezoekers ISVAG 2014 in cijfers 56 medewerkers (vaste) voor de verwerking van huishoudelijk restafval

Nadere informatie

Antwoord: Ja, onder bepaalde weersomstandigheden zal de pluim zichtbaar zijn als gevolg van waterdamp in de rook.

Antwoord: Ja, onder bepaalde weersomstandigheden zal de pluim zichtbaar zijn als gevolg van waterdamp in de rook. Veelgestelde vragen en antwoorden: Op de site van Omrin worden de daggemiddelde emissiegegevens van de gemeten componenten in de schoorsteen van de Reststoffen Energie Centrale (REC) weergegeven. Naar

Nadere informatie

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 28 april 2016 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Luk Lemmens Telefoon: 03 240 52 65 Agenda nr. 2/3 Provinciale initiatieven. Dienstverlenende vereniging

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Statuten milieuraad Lier Beslissing gemeenteraad 28 april 2003

Statuten milieuraad Lier Beslissing gemeenteraad 28 april 2003 Statuten milieuraad Lier Beslissing gemeenteraad 28 april 2003 Artikel 1 In de stad Lier wordt een gemeentelijke adviesraad voor milieu en natuur, hierna milieuraad Lier, afgekort milieuraad, genoemd,

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Directeur audit

Functiebeschrijving: Directeur audit Functiebeschrijving: Directeur audit Functiefamilie Controle en audit functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context van de functie 1.1.

Nadere informatie

MBO. Briefadvies MBO. Datum

MBO. Briefadvies MBO. Datum Briefadvies MBO afgewerktee olie Briefadvies MBO afgewerkte olie Datum van goedkeuring Volgnummer Coördinator + e-mailadres 22 november 2012 2012 78 Francis Noyen, francis.noyen@minaraad.be Co-auteur +

Nadere informatie

Energiebeleid lokaal bestuur. Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt

Energiebeleid lokaal bestuur. Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt Energiebeleid lokaal bestuur Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt Energiebeleid stad Hasselt Hasselt 20/20/20 stadsdiensten Hasseltse gemeenschap 20% reductie HEB Duurzaamheidsdienst

Nadere informatie

jaarverslag 2012 ISVAG jaarverslag De veiligheidsambassadeurs van ISVAG Meetpoorten voor opsporen van radioactieve weesbronnen

jaarverslag 2012 ISVAG jaarverslag De veiligheidsambassadeurs van ISVAG Meetpoorten voor opsporen van radioactieve weesbronnen jaarverslag 2012 ISVAG jaarverslag De veiligheidsambassadeurs van ISVAG Meetpoorten voor opsporen van radioactieve weesbronnen ISVAG 2013 in cijfers 55 medewerkers (vaste) voor de verwerking van huishoudelijk

Nadere informatie

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Persmededeling JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Dinsdag 13 november 2012 Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Vlaams minister van Leefmilieu

Nadere informatie

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Welzijnsdag 12 november 2012 1 Inhoudsopgave Korte schets wetgeving De risicoanalyse Preventiemaatregelen Rolverdeling in

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

ISVAG Ondernemingsplan

ISVAG Ondernemingsplan jaarverslag 2012 ISVAG Ondernemingsplan 1 Legislatuur 2013-2018 Inhoud 3 Inleiding 5 Installatie 6 Situering van de opdracht 7 Wetgevend kader 8 Kaderrichtlijn Afval (2008/98/EC) + Materialendecreet 9

Nadere informatie

Circulaire 2015 02 BRANDPREVENTIE

Circulaire 2015 02 BRANDPREVENTIE Brandpreventie op de arbeidsplaatsen PRINCIPE De nieuwe wetgeving betreffende de brandpreventie op de arbeidsplaatsen (KB van 28 maart 2014) legt duidelijk uit welke maatregelen de werkgevers moeten nemen

Nadere informatie

Geachte mevrouw Geachte heer

Geachte mevrouw Geachte heer Vrije Technische Instituten van Brugge, vzw Boeveriestraat 73 8000 Brugge tel. 050 33 35 02 fax 050 33 37 55 Zandstraat 138 8200 Sint-Andries tel. 050 31 66 12 050 31 61 56 Geachte mevrouw Geachte heer

Nadere informatie

Ontheffing tot het opstellen van een MER

Ontheffing tot het opstellen van een MER Vlaamse overheid Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid, Dienst Mer Koning Albert II-laan 20, bus 8 1000 BRUSSEL Tel: 02/553.80.79 fax: 02/553.80.75 Ontheffing

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR

FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR Onderwijsinstelling :... Instellingsnummer :... Schoolbestuur :... Scholengemeenschap/consortium : SG BLOM Nummer scholengemeenschap : 121921 Het arbeidsreglement,

Nadere informatie

Artikel Chemie Magazine VNCI BASF reductie lachgas emissies Cursief rode tekst maakt geen deel uit van het artikel Max 1200 woorden

Artikel Chemie Magazine VNCI BASF reductie lachgas emissies Cursief rode tekst maakt geen deel uit van het artikel Max 1200 woorden Artikel Chemie Magazine VNCI BASF reductie lachgas emissies Cursief rode tekst maakt geen deel uit van het artikel Max 1200 woorden Titel: Subtitel: Een win-win situatie Vlaamse Kyoto-doelstelling komt

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Bijlage 1.2.2bis bij het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne

Bijlage 1.2.2bis bij het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne Bijlage 4 bij het besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van diverse besluiten inzake leefmilieu houdende omzetting van Europese richtlijnen en andere diverse wijzigingen Bijlage 1.2.2bis bij het

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

Functiekaart. Functie. Doel van de entiteit. Plaats in de organisatie. Voor kennisname. Dienst: Personeel. Functienaam: bestuurssecretaris.

Functiekaart. Functie. Doel van de entiteit. Plaats in de organisatie. Voor kennisname. Dienst: Personeel. Functienaam: bestuurssecretaris. Functie Graadnaam: bestuurssecretaris Functienaam: bestuurssecretaris Functiefamilie: functioneel leidinggevend Functionele loopbaan: A1a-A3a Afdeling: Algemene zaken Dienst: Personeel Subdienst: Code:

Nadere informatie

VINÇOTTE IN DE REAL ESTATE SECTOR

VINÇOTTE IN DE REAL ESTATE SECTOR VINÇOTTE IN DE REAL ESTATE SECTOR KUNT U DE KWALITEIT BEPALEN ALVORENS DE PRIJS TE BETALEN? bouwen op reputatie YOUR REPUTATION IS MINE. Een sterke reputatie krijg je pas na vele goede daden. Ze verliezen

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene ASPIRAVI Project E403 Lichtervelde en Wingene Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie

Nadere informatie

25/03/2013. Overzicht

25/03/2013. Overzicht Micro-WKK: basisbegrippen en toepassingsmogelijkheden Tine Stevens, Vlaams Energieagentschap Regiovergadering Provincie West-Vlaanderen 12 en 14/03/2013 2 Warmte-krachtkoppeling (WKK) De gelijktijdige

Nadere informatie

TL-buizen en -armaturen

TL-buizen en -armaturen TL-buizen en -armaturen Omschrijving Kwikdamp-verlichtingselementen kunnen opgesplitst worden in twee fracties: - Armaturen; - Lampen. De verwerking van kwikdamp-verlichtingselementen houdt risico s in

Nadere informatie

ECONOMISCH BELANG VAN NETAANSLUITING VOOR IVBO. Geert Dooms Unit Manager Verwerking

ECONOMISCH BELANG VAN NETAANSLUITING VOOR IVBO. Geert Dooms Unit Manager Verwerking ECONOMISCH BELANG VAN NETAANSLUITING VOOR IVBO Geert Dooms Unit Manager Verwerking IVBO Wie zijn we? Intergemeentelijk samenwerkingsverband voor Vuilverwijdering en verwerking in Brugge en Ommeland IVBO

Nadere informatie

$% "& "'#( $ "# + $ %& -"2 +. ' %( 3.

$% & '#( $ # + $ %& -2 +. ' %( 3. ! " " #!"#$ $% "& "'#( $ )% "&#*'#(+ +,"##-, $./"# 01#' $ "# + $ %& -"2 +. ' %( 3. $"*. )#'# 0 +%*' 0 Beheersovereenkomst AFM 2007 2010 2 )" *.4 "2#-, 0-"2'#-,*"## # '*#'# "2 +, - % 5 6 $- # 7 $ 8"# ).

Nadere informatie

INFORMATIEVERGADERING MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG. Biomassa Conversie Project E.ON Centrale Langerlo

INFORMATIEVERGADERING MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG. Biomassa Conversie Project E.ON Centrale Langerlo INFORMATIEVERGADERING MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG Biomassa Conversie Project E.ON Centrale Langerlo Genk, 6 september 2012 AGENDA 1) Welkom en introducties 2) Korte animatie 3) Context 4) Langerlo Biomassa

Nadere informatie

Samenvatting voor beleidsmakers

Samenvatting voor beleidsmakers Road book towards a nuclear-free Belgium. How to phase out nuclear electricity production in Belgium? rapport door Alex Polfliet, Zero Emissions Solutions, in opdracht van Greenpeace Belgium Samenvatting

Nadere informatie

van 11 december 2007

van 11 december 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Vinçotte. KUNT U uw reputatie. veilig en duurzaam. Bouwen aan reputatie. YoUr reputation is Mine.

Vinçotte. KUNT U uw reputatie. veilig en duurzaam. Bouwen aan reputatie. YoUr reputation is Mine. Vinçotte MILIEU en veiligheid KUNT U uw reputatie versterken door veilig en duurzaam te werken? Bouwen aan reputatie YoUr reputation is Mine. Kunt u uw winst doen stijgen door uw risico s te laten dalen?

Nadere informatie

NOx reductie. Oscar Moers en Max Breedijk

NOx reductie. Oscar Moers en Max Breedijk NOx reductie Oscar Moers en Max Breedijk Oscar Moers Afgestudeerd HTS Werktuigbouwkunde en HTS Technische Bedrijfskunde Werkzaam bij Elco Burners B.V. sinds 2006, eindverantwoordelijk voor service Elco

Nadere informatie

BIJLAGE V. Technische bepalingen inzake stookinstallaties. Deel 1. Emissiegrenswaarden voor de in artikel 32, lid 2, bedoelde stookinstallaties

BIJLAGE V. Technische bepalingen inzake stookinstallaties. Deel 1. Emissiegrenswaarden voor de in artikel 32, lid 2, bedoelde stookinstallaties BIJLAGE V Technische bepalingen inzake stookinstallaties Deel 1 Emissiegrenswaarden voor de in artikel 32, lid 2, bedoelde stookinstallaties 1. Alle emissiegrenswaarden worden berekend bij een temperatuur

Nadere informatie

N HAND PRAK - Biociden A2 Brussel, 26 juli 2013 MH/AB/AS 709-2013 ADVIES. over

N HAND PRAK - Biociden A2 Brussel, 26 juli 2013 MH/AB/AS 709-2013 ADVIES. over N HAND PRAK - Biociden A2 Brussel, 26 juli 2013 MH/AB/AS 709-2013 ADVIES over EEN VOORONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE HET OP DE MARKT AANBIEDEN EN HET GEBRUIKEN VAN BIOCIDEN (goedgekeurd door

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juli 2008

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juli 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 1 COGEN Vlaanderen Doelstelling:

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011 inzake de criteria aan te nemen voor de definitie van de begrippen

Nadere informatie

ons resultaat jouw inzet Zuivere waterlopen Talent & techniek Elke dag is anders Welkom bij een onderneming in beweging

ons resultaat jouw inzet Zuivere waterlopen Talent & techniek Elke dag is anders Welkom bij een onderneming in beweging jouw inzet Talent & techniek ons resultaat Zuivere waterlopen Elke dag is anders Welkom bij een onderneming in beweging maandag Zet je talent & techniek in voor zuivere waterlopen Met zin beginnen s ochtends

Nadere informatie

In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is:

In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is: Bijlage 1: Veranderingen in de bedrijfsactiviteiten In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is: Het plaatsen van een tweede turbine met

Nadere informatie

Biomassa, het nieuwe goud. Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform

Biomassa, het nieuwe goud. Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform Biomassa, het nieuwe goud Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform ODE-Vlaanderen Structuur Vlaams kwaliteitscentrum voor decentrale duurzame energie belsolar Werkgroep groene stroom 2

Nadere informatie

WETTELIJK KADER BELGIË ONDERHOUD VAN NOODVERLICHTING

WETTELIJK KADER BELGIË ONDERHOUD VAN NOODVERLICHTING WETTELIJK KADER BELGIË WHITE PAPER SAMENVATTING De Belgische wetten en normen die de inspectie en het onderhoud van noodverlichting beschrijven, zijn duidelijk: de beheerder van het gebouw is verantwoordelijk

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie.

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie. FUNCTIE: Directeur POC AFKORTING: DIR AFDELING: Management 1. DOELSTELLINGEN INSTELLING De doelstellingen staan omschreven in het beleidsplan POC. Vermits de directie de eindverantwoordelijkheid heeft

Nadere informatie

Introductie HoSt B.V.

Introductie HoSt B.V. HR Hout WKK (Vink Sion) voor glastuinbouw en stadverwarming door HoSt Imtech Vonk vof door H. Klein Teeselink info@host.nl Introductie HoSt B.V. Inhoud: Waarom biomassa WKK, belang van warmte? Wie zijn

Nadere informatie

E R K E N N I N G M E R - D E S K U N D I G E A A N V R A A G F O R M U L I E R

E R K E N N I N G M E R - D E S K U N D I G E A A N V R A A G F O R M U L I E R Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement Leefmilieu en Infrastructuur Administratie Milieu-, Natuur-, Land- en Waterbeheer Afdeling Algemeen Milieu- en Natuurbeleid, Milieueffectrapportage Graaf

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven Doel van de functiefamilie Aansturen van medewerkers en organiseren en superviseren van hun dagelijkse werkzaamheden teneinde een efficiënte en continue werking van het eigen team te garanderen en zodoende

Nadere informatie

De milieuvergunnings- en meldingsplicht

De milieuvergunnings- en meldingsplicht De milieuvergunnings- en meldingsplicht 03 3.1. Administratieve verplichtingen Scholen hebben stookinstallaties, slaan schadelijke producten op voor de verwarming, voor de laboratoria en voor werkplaatsen

Nadere informatie

FOSSIELE BRANDSTOFFEN

FOSSIELE BRANDSTOFFEN FOSSIELE BRANDSTOFFEN De toekomst van fossiele energiebronnen W.J. Lenstra Inleiding Fossiele energiebronnen hebben sinds het begin van de industriele revolutie een doorslaggevende rol gespeeld in onze

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Functie. Doel van de entiteit. Plaats in de organisatie. Voor kennisname. Dienst: Functienaam: diensthoofd.

Functiebeschrijving. Functie. Doel van de entiteit. Plaats in de organisatie. Voor kennisname. Dienst: Functienaam: diensthoofd. Functiebeschrijving Functie Graadnaam: diensthoofd Functienaam: diensthoofd Functiefamilie: managementteam Functionele loopbaan: A1a-A3a Afdeling: Ondersteuning Dienst: Subdienst: Code: Doel van de entiteit

Nadere informatie

DECREET. houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur

DECREET. houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur VLAAMS PARLEMENT DECREET houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 1

Nadere informatie

Afval Energie Bedrijf. Eric Velthuizen Sales Manager 8 april 2004

Afval Energie Bedrijf. Eric Velthuizen Sales Manager 8 april 2004 Afval Energie Bedrijf Eric Velthuizen Sales Manager 8 april 2004 30 maart 2004 Afval Energie Bedrijf 2 Afval Energie Bedrijf: Tak van dienst gemeente Amsterdam Pro-actieve dienstverlener 30 maart 2004

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? 1. 120 liter 2. 80 liter 3. 200 liter 8. Waar komt

Nadere informatie

Jouw gemeente in de wereld De wereld in jouw gemeente

Jouw gemeente in de wereld De wereld in jouw gemeente VVSG internationaal Jouw gemeente in de wereld De wereld in jouw gemeente Jouw gemeente in de wereld De wereld in jouw gemeente Arctic Circle Line Date International Tropic of Cancer Equator International

Nadere informatie

Alles Over Verbranding. KARA heeft de techniek, de kennis en ervaring

Alles Over Verbranding. KARA heeft de techniek, de kennis en ervaring Alles Over Verbranding KARA heeft de techniek, de kennis en ervaring 100 JAAR ERVARING Verbranden mag dan eenvoudig lijken, maar thermische conversie van biomassa is een complex proces. Voor een optimale

Nadere informatie

REKENHOF. Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken

REKENHOF. Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken REKENHOF Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken STRATEGISCH PLAN 2010-2014 2 Inleiding Dit document stelt de resultaten voor van de strategische planning van het Rekenhof voor de periode 2010-2014.

Nadere informatie

Biostoomcentrale voor Limburg

Biostoomcentrale voor Limburg Biostoomcentrale voor Limburg Agenda Wie is Bionerga? Vergunning Biostoomcentrale Biostoomcentrale: de keuze voor de toekomst Resultaten van het Milieu Effecten Rapport Wie is Bionerga? Ontstaan van Bionerga

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Info avond buren - 01.12.2011

Info avond buren - 01.12.2011 Info avond buren - 01.12.2011 Het biomassaconversieproject E.ON Langerlo BUREN INFO AVOND Donderdag 01.12.2011 2 Agenda 1. Burgemeester Wim Dries (20:00) 2. Inleiding E.ON 3. Historiek Langerlo centrale

Nadere informatie

Functiebeschrijving voor een directeur van de Gemeentelijke Academie voor Muziek en Woord Lede

Functiebeschrijving voor een directeur van de Gemeentelijke Academie voor Muziek en Woord Lede Gemeentelijke Academie voor Muziek en Woord Markt 5 9340 Lede Tel. 053 60 68 70 e-mail academie@gamw.lede.be URL: http://www.gamw.lede.be Functiebeschrijving voor een directeur van de Gemeentelijke Academie

Nadere informatie

BBC EN PLANNING IN GEEL

BBC EN PLANNING IN GEEL BBC EN PLANNING IN GEEL Geel? GEEL? Geel? 38.000 inwoners Antwerpse Kempen Gezinsverpleging - Barmhartige Stede Uitgestrekt grondgebied: ca 11.000 ha Stedelijke kern versus landelijk buitengebied Aanwezigheid

Nadere informatie

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Dr. Walter Mondt, ECOREM 26 november 2013 1 Inhoud Voorstelling Ecorem NV Context van de studie Werkingsprincipe van het energieatol Opbouw van het energieatol

Nadere informatie

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 3. Omgekeerd inzamelen... 4 4. Voorscheiding plastics... 5 5. Oud papier en karton... 5 6. GFT... 6 7. Conclusie...

Nadere informatie

Overzicht gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening - GECORO

Overzicht gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening - GECORO Overzicht gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening - GECORO Door de invoering van het decreet ruimtelijke ordening moeten alle gemeenten een adviescommissie voor ruimtelijke ordening oprichten.

Nadere informatie

MBO afgedankte batterijen en accu s

MBO afgedankte batterijen en accu s Briefadvies MBO afgedankte batterijen en accu s Advies over de startnota MBO afgedankte batterijen en accu s Datum van goedkeuring 11 maart 2015 Volgnummer 2015 005 Coördinator + e-mailadres Co-auteur

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE betreffde de verzoing van de behoeft aan ergie aan zuivere lucht in onze maatschappij Het Vlaams Parlemt, gelet op de Verkningsnota voor het ergiedebat in het Vlaams Parlemt,

Nadere informatie

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers 1) Wie is BeauVent? 2) WKK? 3) Case 1 4) Case 2 5) Samenwerken, kan lonen! Agenda BeauVent Hernieuwbare energiecoöperati Wil tegen 2050 een 100% hernieuwbare

Nadere informatie

Hoe duurzaam produceren?

Hoe duurzaam produceren? Hoe duurzaam produceren? Wie is Promat International? Promat verbindt zich tot. Know-how opbouw bij Promat Traditionele sturing : Operational Excellence Nieuwe sturing : Operational Excellence PLUS duurzaam

Nadere informatie

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Jaarverslag Herplaatsingsfonds 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Het Herplaatsingsfonds financiert de outplacementbegeleiding van alle ontslagen werknemers tewerkgesteld in bedrijven in het Vlaamse

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Eerste halfjaarrapportage Luchtemissie

Eerste halfjaarrapportage Luchtemissie Eerste halfjaarrapportage Luchtemissie Reststoffen Energie Centrale Harlingen 2011 Auteur: S. Bosch en C. Jonkman Datum: 3 oktober 2011 Kenmerk: Versie: Defnitief Inhoudsopgave Voorwoord... 3 1 Inleiding

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD ONTWERP VAN DECREET. houdende aanvulling van de wet van 26 maart 1971. de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging

VLAAMSE RAAD ONTWERP VAN DECREET. houdende aanvulling van de wet van 26 maart 1971. de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging Stuk 228 (1983-1984) - Nr. 1 VLAAMSE RAAD ZITTING 1983-1984 6 DECEMBER 1983 ONTWERP VAN DECREET houdende aanvulling van de wet van 26 maart 1971 op de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging

Nadere informatie

www.weerwerkpremie.be

www.weerwerkpremie.be www.weerwerkpremie.be Handleiding bij het besluit van de Vlaamse Regering van 24 juni 2005 Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 6/2005 Inhoud Woord vooraf 2 1. Op wie is de maatregel van toepassing? 3

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN 1. Inleiding Op 9 april 2014 maakte de Europese Commissie aan het Europees Parlement een voorstel van richtlijn over

Nadere informatie

Condenserende Ketels. Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Laurent Vercruysse Viessmann Belgium

Condenserende Ketels. Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Laurent Vercruysse Viessmann Belgium Condenserende Ketels Laurent Vercruysse Viessmann Belgium Vorlage 1 05/2008 Viessmann Werke Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Maar ook : Reserve van fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker Competentieprofiel maatschappelijk werker OCMW 1. Functie Functienaam Afdeling Dienst Functionele loopbaan Maatschappelijk werker Sociale zaken Sociale dienst B1-B3 2. Context Het OCMW garandeert aan elke

Nadere informatie

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Ludo Sweron 29 februari 2012 slide 1 Visie duurzaam ondernemen Colruyt Group Samen duurzaam meerwaarde creëren door waardengedreven vakmanschap

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN DECREET. van de heer Jos Geysels

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN DECREET. van de heer Jos Geysels Stuk 634 (1996-1997) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 1996-1997 18 april 1997 VOORSTEL VAN DECREET van de heer Jos Geysels houdende wijziging van het decreet betreffende de ruimtelijke ordening, gecoördineerd

Nadere informatie

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID TWEEDE MEERJARENPLAN 2013-2017 Contract 2013 ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE Sp-ziekenhuizen 1 1. Inleiding Hierna volgt

Nadere informatie