Een patiënt met een gemetastaseerd colorectaal carcinooom. Datum Jordanië, 1 e -2 e lijn, 2011 Spreker Ronald Hoekstra Internist-oncoloog ZGT Almelo

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een patiënt met een gemetastaseerd colorectaal carcinooom. Datum Jordanië, 1 e -2 e lijn, 2011 Spreker Ronald Hoekstra Internist-oncoloog ZGT Almelo"

Transcriptie

1 Een patiënt met een gemetastaseerd colorectaal carcinooom. Datum Jordanië, 1 e -2 e lijn, 2011 Spreker Ronald Hoekstra Internist-oncoloog ZGT Almelo

2 Hr R 50 jaar VG schouderoperatie en operatie cervicale HNP Vanaf juni 2008 passageklachten met moeizame defaecatie, af en toe bloed bij de ontlasting. Bij aanvullend onderzoek in juli 2008 stenoserend adenocarcinoom sigmoid niet te passeren met colonoscoop. Echografisch multipele levermetastasen, nagenoeg alle segmenten. Wat te doen?

3 Behandelopties Resectabele levermetastasen: Sigmoidresectie, in 2 e instantie resectie levermetastasen. `Adjuvante chemotherapie. (in opzet curatief) Potentieel resectabele levermetastasen: Sigmoidresectie gevolgd door neoadjuvante combinatie chemotherapie en in 2 e instantie zo mogelijk resectie levermetastasen (in opzet curatief) Irresectabele levermetastasen: afhankelijk van ernst van passageklachten palliatieve chirurgische ingreep en daarna palliatieve chemotherapie (palliatief). Ondersteunende palliatieve behandeling (palliatief)

4 Te bespreken onderwerpen Verandering inzichten en behandelpties tav levermetastasen peritonitis carcinomatosa Curatie Mogelijkheden palliatieve chemotherapie Palliatieve zorg richtlijnen tav ascitesvorming misselijkheid en braken ileus Palliatie

5 Levermetastasen colorectaal carcinoom Bij diagnose CRC in 25% levermetastasen. Tijdens follow-up in totaal 50% levermetastasen. Mediane overleving 2 jaar en 5-jaars overleving van stadium IV colorectaal carcinoom zeer somber. In de laatste 10 jaar een enorme shift van palliatief traject en sombere prognose naar in opzet curatief traject door gebruik van chirurgische technieken, radiologische technieken en combinatie chemotherapie

6 Resectie levermetastasen 20% direct resectabel 80% niet resectabel - Nauwe relatie met bloedvaten/galwegen - Te weinig restlevervolume (min 30%) - Extrahepatische ziekte Inductiechemoterapie Vena porta embolisatie Combinatie met RFA (radio frequency ablation) Two stage hepatectomy 50% resectabel

7 Resultaten chirurge levermetastasen

8 Peritonitis carcinomatosa Patiënten die zich presenteren met of tijdens follow-up een peritonitis carcinomatosa ontwikkelen hebben over het algemeen een zeer slechte prognose. Met pallatieve chemotherapie slechts beperkte mediane overleving van 12 maanden Laatste 10 jaar verschuiving naar meer agressieve aanpak in geselecteerde groep patiënten met kans op curatie!!! Cytoreductieve chirurgie gecombineerd met HIPEC (Hyperthermie Intraperitoneale Chemotherapie)

9 Resultaten cytoreductieve chirurgie met HIPEC JCO, 2003 Verwaal et al Gerandomiseercde studie 105 ptn JCO, 2009, Elias et al Retrospectieve analyse 523 ptn

10 Boodschap 1 Bij patiënten met gemetastaseerd colorectaal carcinoom is het essentieel patiënten te selecteren die met meer agressieve behandeling lange overleving kunnen bereiken en zelfs curatie. Multidisciplinair bespreking belangrijke rol. Selectie van patiënten Welke aanvullend onderzoek Welke behandeling Timing Coördinatie

11 Terug naar de casus (2) Augustus 2008 proeflaparotomie: peritonitis carcinomatosa, irresectabel sigmoidcarcinoom, uitgebreide levermetastasen. Aanleggen van dubbelloops ileostoma en verwijzing internist. Vlot postoperatief hestel. Vitale man, lichte leverenzymstoornissen, gemotiveerd voor verder behandeling. Gezien combinatie van uitgebreide levermetastasen en pertonitis carcinomatosa geen kandidaat voor leverchirurgie en cytoreductieve chirurgie met HIPEC. Goede kandidaat voor palliatieve chemotherapie.

12 Palliatieve chemotherapie Wat zijn de mogelijkheden? Wanneer starten: bij symptomen (ter palliatie) of eerder? Wat zijn de resultaten?

13 Palliatieve chemotherapie CRC: mogelijkheden Middelen: 5-FU capecitabine (orale prodrug van 5-FU, Xeloda ) irinotecan (CPT-11) oxaliplatin bevacizumab (Avastin ), angiogeneseremmer panitumumab (Vectibix ), EGFR remmer Monotherapie of combinatietherapie: capecitabine, oxaliplatine ± bevacizumab (XELOX, CAPOX) 5-FU, irinotecan, ± bevacizumab (IFL)

14 Resultaten palliatieve chemotherapie JCO, 2005 Grothey Mediane overleving van 12 maanden naar bijna 2 jaar indien behandeling met 3 verschillende cytostatica

15 Boodschap 2 Toename mogelijkheden van behandeling van gemetastaseerde colorectale carcinoom met chemotherapie. Chemotherapie niet alleen ter palliatie van symptomen (voordelen afwegen tegen nadelen), maar vaak ook substantiële verbetering van prognose/overleving.

16 Terug naar de casus (3) t/m x oxaliplatin/capecitabine/bevacizumab. Behandeling goed verdagen, alleen neuropathieklachten CT abdomen: fraaie regressie van levermetastasen met slechts 1 afwijking herkenbaar. Afname mesenteriale lymfeklier, tumor scherper afgrensbaar proeflaparotomie, opheffen ileostoma, sigmoidresectie. PA: geen primaire tumor herkenbaar, wel lymfeklier- en omentummetastase. Postoperatief: platzbauch Toename buikomvang, snel vol gevoel. Conditie goed. CT abdomen: progressie levermetastasen, peritoneale implants, ascites ++, longmetastase. Mn klachten als gevolg van ascites. Hoe nu verder?

17 Ascites. Pathologische vochtophoping in peritoneaalholte. Indeling: aspect ascites: transudaat, exudaat, chyleus oorzaken: maligne vs niet maligne oorzaken pathogenese: verhoogde aanmaak vs verminderde afvloed Maligne ascites heeft slechte prognose: gemiddelde overleving 20 weken, 1 jrs overleving 10% beter bij ovarium en NHL, slechter bij maag, pancreasca aanwezigheid levermetastasen slechtere prognose

18 Ascites diagnostiek Anamnese, lich. onderzoek Aanvullend onderzoek: lab, echo/ct, proefpunctie Analyse ascites: aspect biochemisch onderzoek: albumne, LDH, leucocyten cytologisch onderzoek eventueel bacteriologisch onderzoek Transudaat: helder, LDH < 0,6 x serum LDH, serumalb-albumine > 11 Exudaat: troebeler, soms bloederig, hoog LDH, albumine en eiwit Chylus: melkachtig, hoog triglyceriden

19 Ascites oorzaken Maligne Niet maligne Peritonitis carcinomatosa Dec cordis Uitgebreide levermetastasen Levercirrhose Obstructie vena cava of vena hepaticae/porta Obstructie of beschadiging lymfevaten door tumor, operatie of radiotherapie Laag albumine door bv nefrotisch syndroom, ondervoeding, leverinsufficiëntie Infecties peritoneaalholte

20 Ascites behandeling Gericht op de oorzaak: chemotherapie Niet medicamenteus ontlastende ascitespunctie continue drainage peritoneoveuze shunt, stent v porta Medicamenteus waarde van diuretica is beperkt alleen zinvol bij transudaat, 43% respons 1 e keus spironolacton 1dd 100 mg, zn ophogen tot 400 mg zn toevoegen furosemide 2-3 dd mg.

21 Ontlastende ascitespunctie Eenvoudige procedure Goed te doen in thuissituatie Effect meestal 1-2 weken Bij transudaat enkele liters, bij exudaat maximale drainage Bijwerkingen: duizeligheid, lekkage na punctie, pijn, infectie of perforatie (zeldzaam)

22 Terug naar de casus (4) ontlastende ascitespunctie (5 liter) start wekelijks 5-FU/irinotecan/bevacizumab bijwerkingen beperkt, geen ascitesdrainage meer nodig na 2 en 4 cycli CT waarbij regressie. op verzoek patiënt pauze wintersport geweest. Toename ascites: drainage ascites 2 ltr hervatten 5-FU-irinotecan/bevacizumab 2 cycli progressie levermetastasen vakantie Tenerife opnieuw oxaliplatin/capecitabine: 3 cycli

23 Casus na 3 cycli: progressie. Toename buikpijn/ascites start Vectibix iv 2 wekelijks (panitumumab) Al snel huidtoxiciteit met acne, gelaat en romp. Met metronidazol en doxycycline goed onder controle Voelt zich stuk beter, afname buikpijn na 8 kuren toename buikpijn, afname conditie. Fentanyl 25, megesterolacetaat 2dd 160 mg, drainage chyleuze ascites 2 ltr (TG 4 mmol/l) Opnieuw ascitesdrainage. Gaat achteruit. Overleg huisarts. Zorg overdragen incl ascitespuncties Huisarts belt: toenemend misselijk en braken.

24 Misselijkheid en braken Misselijkheid en braken komen frequent voor bij vergevorderd stadium van kanker Zeer negatieve invloed op kwaliteit van leven Neurokinine-1-receptor

25 Oorzaken misselijkheid en braken Vertraagde maagontlediging -gastroparese (mech, medic, OK) -compressie maag -obstructie pylorus -gastritis (peptisch, medic, RT) Andere abdominale oorzaken -obstipatie -peritonitis carcinomatosa -ascites -ileus -levermetastasen Chemisch/metabool -opioiden (diverse mechanismen) -chemotherapie -electrolytstoornissen -nier/leverinsufficiëntie -RT Cerebraal/psychologisch -hersenmetastasen -invloeden geur/smaak -pijn -angst Vestibulair

26 Diagnostiek misselijkheid en braken Anamnese medicatie, tijdsrelatie braken en intake bijkomende klachten Lich onderzoek dehydratie buikonderzoek Aanvullend onderzoek lab: Ca, Na, K,Kr, leverenzymen X-BOZ gastroscopie

27 Behandeling (1) Zo mogelijk behandeling oorzaak Niet medicamenteuze therapie antitumor behandeling aanpassen medicatie (opioiden) bij obstructie pylorus of duodenum: stent overwegen zn obstipatie behandelen hypercalciemie:bisfosfonaat iv zo nodig ascitespunctie bij hersenmetastasen corticosteroiden bij ileus: maagsonde, octreotide of operatie leefregels/adviezen toediening vocht maagsonde of PEG-sonde

28 Medicamenteuze symptomatische behandeling 1 e stap Bij vertraagde maagontlediging Metoclopramide po Domperidom po of supp Bij gastroparese Idem Zn erythromycine 2-3 dd 250 mg Bij opioiden MCP of domperidom Bij hersenmetastasen Onvoldoende reagerend op dexamethason Cyclizine 3-4 dd po of supp of Haldol 2dd po Bij vestibulaire oorzaken Scopolamine pleister TTS Alternatief cyclizine Bij psychische factoren Oxazepam of lorazepam

29 Medicamenteuze symptomatische behandeling 2 e stap In 30% combinatie geïndiceerd: MCP of domperidom of haldol met dexamethason 3 e stap 5-HT3 antagonisten: ondansetron, 2dd 8 mg po of 1dd 16 mg supp met dexamthason. Cave obstipatie Olanzapine 1-2 dd 5 mg Levomepromazine: 1dd 6,25 mg zn max 1dd 25 mg

30 Misselijkheid en braken tgv ileus Ileus: verminderde of opgeheven passage van dunne en/of dikke darm. 3-15% van ptn met vergevorderd stadium van kanker, mn bij ovariumcarcinoom en coloncarcinoom. Oorzaken in palliatieve fase: Obstructie door primaire tumor of metastase Pseudoobstructie (peritonitis, infiltratie mesenterium, autonome dysfunctie bv diab mell, medicamenteus) Overige: adhesies, fibrose na RT, hypercalciemie, obstipatie) Peritonitis carcinomatosa meest voorkomende oorzaak

31 Dilemma s bij ileus Wel/niet laxeren Wel/niet neus-maagsonde Wel/niet parenteraal vocht Wel/niet operatie of stent Wel-niet insturen naar ziekenhuis

32 Chirurgie? Opties Resectie en anastomose Gastro enterostomie/bypass Ileo/colostoma adhesiolysis Beloop Mortaliteit 4-32% Postoperatieve complicaties 12-55% Succes 32-68% Mediane overleving na OK 1-11 mnd

33 Chirurgie? Voor chirurgie Tegen chirurgie Prognose > 2 mnd Eerste episode Mogelijk benigne oorzaak Gelocaliseerde obstructie Mogelijkheid to palliatieve chemotherapie Ernstige comorbiditeit Slechte voedingstoestand Ascites Geleidelijk ontstaan Eerdere radiotherapie Paralytische ileus Multipele obstructies

34 Indien geen chirurgie Eventueel stentplaatsing (duodenum of colon) Palliatieve chemotherapie (zelden) Conservatieve therapie laxeren rectaal: hoog opgaand klysma parenteraal vocht meestal niet neus-maagsonde, eventueel PEG Medicamenteus proefbehandeling dexamethason 8 mg sc/iv 5 dgn octreotide sc 3 dd antiemetica (domperidom, metoclopramide, haldol) scopolaminebutyl

35 Casus Om december nog enkele malen ascites drainage thuis door eigen huisarts. In enkele weken snel achteruit gegaan en eind december thuis overleden, 2½ jaar na stellen van diagnose coloncarcinoom met peritoneale en levermetastasen.

36 Boodschap 3 Palliatieve Zorg Richtlijnen voor de praktijk Uitstekende goed toegankelijke bron van informatie en praktische tips over de behandeling van vaak complexe palliatieve symptomen.

Ileus in de palliatieve setting. Patricia Quarles van Ufford Internist-oncoloog Palliatief consult team Hagaziekenhuis

Ileus in de palliatieve setting. Patricia Quarles van Ufford Internist-oncoloog Palliatief consult team Hagaziekenhuis Ileus in de palliatieve setting Patricia Quarles van Ufford Internist-oncoloog Palliatief consult team Hagaziekenhuis Inleiding Richtlijn palliatieve zorg 2009 www.pallialine.nl Richtlijn ileus Praktijkervaring

Nadere informatie

Misselijkheid en braken. Ellen de Nijs, verpleegkundig specialist palliatieve zorg Alexander de Graeff, internist-oncoloog, consulent PTMN

Misselijkheid en braken. Ellen de Nijs, verpleegkundig specialist palliatieve zorg Alexander de Graeff, internist-oncoloog, consulent PTMN Misselijkheid en braken Ellen de Nijs, verpleegkundig specialist palliatieve zorg Alexander de Graeff, internist-oncoloog, consulent PTMN Voorkomen van misselijkheid en braken bij patiënten met vergevorderde

Nadere informatie

Misselijkheid en braken in de palliatieve fase

Misselijkheid en braken in de palliatieve fase Misselijkheid en braken in de palliatieve fase Annemieke Delhaas: oncologie verpleegkundige hospice, consulent PTMN Franca Horstink-Wortel: Specialist ouderengeneeskunde/kaderarts palliatieve zorg, consulent

Nadere informatie

Misselijkheid en braken

Misselijkheid en braken Misselijkheid en braken Regionaal symposium palliatieve zorg Ruud Schrauwen, MDL-arts GI klachten Table 3 Symptoms referred to during consultations (n=1,794) Symptoms during consultation Number (percentage)

Nadere informatie

Gastro intestinale problemen.

Gastro intestinale problemen. DE BEHANDELING VAN COMPLEXE LICHAMELIJKE PROBLEMEN IN DE PALLIATIEVE EN TERMINALE FASE Gastro intestinale problemen. DR. P. VANDECANDELAERE MDL - ARTS (SUB) OBSTRUCTIE PERSISTERENDE HIK DR. P. VANDECANDELAERE

Nadere informatie

Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 0-3 maanden postoperatief

Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 0-3 maanden postoperatief Aantal maanden? Setting: O klinisch O poliklinisch Beoordelaar: (naam) Algemeen Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 0- postoperatief Is de patient opgenomen geweest in een van de volgende

Nadere informatie

Mail: of Fax: t.a.v. Emo van Halsema

Mail: of Fax: t.a.v. Emo van Halsema Datum: Beloop na aanleggen decomprimerend stoma Ja Nee Zijn er complicaties opgetreden in het traject na aanleggen van het decomprimerende stoma? Ο Ο ZO JA, VULT U SVP EEN COMPLICATIEFORMULIER IN Hebben

Nadere informatie

Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst

Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst Jan Ouwerkerk Research Coördinator Oncologie Leids Universitair Medisch Centrum Pancreas Carcinoom Incidencie: 33.730 nieuwe patiënten

Nadere informatie

Scholing colorectaal carcinoom. Jeanine Roodhart, internist-oncoloog i.o. 9 april 2018

Scholing colorectaal carcinoom. Jeanine Roodhart, internist-oncoloog i.o. 9 april 2018 Scholing colorectaal carcinoom Jeanine Roodhart, internist-oncoloog i.o. 9 april 2018 Inhoud presentatie Casus Achtergrondinformatie over ziekte Wie komen er bij de medisch oncoloog? Behandelopties Nieuwe

Nadere informatie

Verpleegkundige Instructie Palliatieve Zorg Misselijkheid

Verpleegkundige Instructie Palliatieve Zorg Misselijkheid Verpleegkundige Instructie Palliatieve Zorg Misselijkheid 5-Folder misselijk.indd 1 15-07-2008 09:23:15 5-Folder misselijk.indd 2 15-07-2008 09:23:16 1. Hoe herkent u misselijkheid? Misselijkheid is een

Nadere informatie

Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 4-6 maanden postoperatief

Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 4-6 maanden postoperatief Aantal maanden? Datum: Setting: O klinisch O poliklinisch Beoordelaar: (naam) Algemeen Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 4- postoperatief Is de patient opgenomen geweest in een van

Nadere informatie

Beleid levermetastasen Colorectaal Carcinoom EMBRAZE REGIO

Beleid levermetastasen Colorectaal Carcinoom EMBRAZE REGIO Beleid levermetastasen Colorectaal Carcinoom EMBRAZE REGIO Opgesteld en Beoordeeld: EMBRAZE, NTG colorectaal carcinoom Datum vaststelling: 12 april 2017 Datum laatste wijziging: 12 april 2017 Categorieën

Nadere informatie

Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 6-12 maanden postoperatief

Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 6-12 maanden postoperatief 9. Follow-up Aantal maanden? Datum: Setting: O klinisch O poliklinisch Beoordelaar: (naam) Algemeen Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 6- postoperatief Is de patient opgenomen geweest

Nadere informatie

ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN

ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN INTERLINE CHEMOTHERAPIE Concept dd 6 juli 2010 ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN Inleiding Deze werkafspraak met Interlineprogramma zijn gemaakt in 2010 met de Hardenbergse

Nadere informatie

Obstipatie & Ileus in de palliatieve fase. Jeroen Joosten & Bob Ekdom Consulenten PalliatieTeam Midden Nederland

Obstipatie & Ileus in de palliatieve fase. Jeroen Joosten & Bob Ekdom Consulenten PalliatieTeam Midden Nederland Obstipatie & Ileus in de palliatieve fase Jeroen Joosten & Bob Ekdom Consulenten PalliatieTeam Midden Nederland Vandaag Welke vraag wil je vandaag graag beantwoord zien? 1e deel casus voorleggen; obstipatie

Nadere informatie

Misselijkheid & Braken Jan de Heer Huisartsconsulent Palliatieve Zorg

Misselijkheid & Braken Jan de Heer Huisartsconsulent Palliatieve Zorg Misselijkheid & Braken Jan de Heer Huisartsconsulent Palliatieve Zorg Vragen bij de palliatieve helpdesks? Vragen bij de palliatieve helpdesks Pijn 43.5 % Obstipatie 15.1 % Misselijkheid 14.9 % Benauwdheid

Nadere informatie

Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode maanden postoperatief

Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode maanden postoperatief 9. Follow-up Aantal maanden? Datum: Setting: O klinisch O poliklinisch Beoordelaar: (naam) Algemeen Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 12- postoperatief Is de patient opgenomen geweest

Nadere informatie

COLOPEC trial. 9. Follow-up 2/3/4/5 jaar na primaire resectie. Anamnese. Lichamelijk onderzoek. Labwaarden. Patiënt Identificatie Nummer: Initialen:

COLOPEC trial. 9. Follow-up 2/3/4/5 jaar na primaire resectie. Anamnese. Lichamelijk onderzoek. Labwaarden. Patiënt Identificatie Nummer: Initialen: Aantal maanden? maanden Datum: Setting: O klinisch O poliklinisch Beoordelaar: (naam) Algemeen Onderstaande vragen zijn van toepassing op de periode 18- postoperatief Is de patient opgenomen geweest in

Nadere informatie

Gemetastaseerd colorectaal carcinoom: evolutie naar chronische pathologie door multimodale therapie

Gemetastaseerd colorectaal carcinoom: evolutie naar chronische pathologie door multimodale therapie Gemetastaseerd colorectaal carcinoom: evolutie naar chronische pathologie door multimodale therapie Dr. Sofie Rogge Enkele cijfers uit België Eén van de meest frequente kankers: +/- 15% van alle tumoren

Nadere informatie

PALLIATIEVE (CHEMO)THERAPIE JA OF NEE?

PALLIATIEVE (CHEMO)THERAPIE JA OF NEE? PALLIATIEVE (CHEMO)THERAPIE JA OF NEE? Astrid Demandt Internist-hematoloog OMC 10 November 2011 CHEMOTHERAPIE/ TARGETED THERAPY Curatief (Neo)-adjuvant Palliatief: geen locale therapie mogelijk of gemetastaseerde

Nadere informatie

Coloncarcinoom. Marlies Verhaar, oncologe Hofpoort zh Peter van Koningsbruggen, huisarts Margreet Ausems, klinische genetica UMC

Coloncarcinoom. Marlies Verhaar, oncologe Hofpoort zh Peter van Koningsbruggen, huisarts Margreet Ausems, klinische genetica UMC Coloncarcinoom Marlies Verhaar, oncologe Hofpoort zh Peter van Koningsbruggen, huisarts Margreet Ausems, klinische genetica UMC Duodagen 29-30 november 2006 Coloncarcinoom Inleiding Epidemiologie: Diagnostiek

Nadere informatie

Chirurgische aspecten bij het colorectaal carcinoom en (on)mogelijkheden bij voortgeschreden ziekte

Chirurgische aspecten bij het colorectaal carcinoom en (on)mogelijkheden bij voortgeschreden ziekte Chirurgische aspecten bij het colorectaal carcinoom en (on)mogelijkheden bij voortgeschreden ziekte Ernst Jan Spillenaar Bilgen, Gastro-intestinaal chirurg Ontwikkeling (colo)rectalechirurgie Kwaliteit

Nadere informatie

Gebruik van prognostische en predictieve factoren bij de behandeling van het colorectaal carcinoom GIOCA congres 2017

Gebruik van prognostische en predictieve factoren bij de behandeling van het colorectaal carcinoom GIOCA congres 2017 Gebruik van prognostische en predictieve factoren bij de behandeling van het colorectaal carcinoom GIOCA congres 2017 Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam Colorectaal carcinoom Vroeger

Nadere informatie

Interline augustus CHEMOTHERAPIE casusschetsen

Interline augustus CHEMOTHERAPIE casusschetsen Interline augustus 2010 CHEMOTHERAPIE casusschetsen INTERLINE CHEMOTHERAPIE d.d. 31 augustus 2010 ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN Inleiding Deze werkafspraak met Interlineprogramma

Nadere informatie

Hersenmetastasen. Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 2 oktober 2014 Symposium Palliatieve Zorg

Hersenmetastasen. Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 2 oktober 2014 Symposium Palliatieve Zorg Hersenmetastasen Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 2 oktober 2014 Symposium Palliatieve Zorg Hersenmetastasen (HM) + Introductie + Enkele cijfers. + Wanneer denken we aan HM? + Behandeling van HM (Landelijke

Nadere informatie

Behandeling van misselijkheid en braken bij patiënten in de palliatieve fase. Boudewijn van Etten, chirurg Frans Peters, mdl-arts

Behandeling van misselijkheid en braken bij patiënten in de palliatieve fase. Boudewijn van Etten, chirurg Frans Peters, mdl-arts Behandeling van misselijkheid en braken bij patiënten in de palliatieve fase. Boudewijn van Etten, chirurg Frans Peters, mdl-arts UMCG Cancer Center 16 september 2011 Misselijkheid & braken Bij benigne

Nadere informatie

Casus 1 (3) Komt op poli, laat bloedbeeld prikken Uitslag: Normaalwaarden? T.a.v. Trombopenie: waar let je op? Wat nu? Hb 3.8 L 2.

Casus 1 (3) Komt op poli, laat bloedbeeld prikken Uitslag: Normaalwaarden? T.a.v. Trombopenie: waar let je op? Wat nu? Hb 3.8 L 2. Casus 1 Man, 67 jaar, NSCLC, stadium IIIA (tumor re-long+ positieve lymfklieren mediastinum) Bezig met radiotherapie (5 weken), met wekelijks korte kuur chemotherapie Nu in 3e week, afgelopen week geen

Nadere informatie

Indien van toepassing (bij primaire resectie en HIPEC in dezelfde opname): Operatiedatum 2e OK: d d m m m j j j j. dagen

Indien van toepassing (bij primaire resectie en HIPEC in dezelfde opname): Operatiedatum 2e OK: d d m m m j j j j. dagen Reden van opname Type operatie: Meerdere antwoorden mogelijk O Primaire resectie coloncarcinoom O Primaire resectie coloncarcinoom met simultane HIPEC O HIPEC in later stadium O Diagnostische laparoscopie

Nadere informatie

OPERATIES EN NOG VEEL MEER

OPERATIES EN NOG VEEL MEER OPERATIES EN NOG VEEL MEER Hoe heet deze operatie? Hoe heet deze operatie? Hoe heet deze operatie? Hoe heet deze operatie? Hoe heet deze operatie? Hoe heet deze operatie? Hoe heet deze operatie? Hoe heet

Nadere informatie

Ascitespunctie. Algemeen. Klachten. Ascitespunctie April Domus Medica Inwooncursus. Peter Demeulenaere. Peter Demeulenaere MD MSc

Ascitespunctie. Algemeen. Klachten. Ascitespunctie April Domus Medica Inwooncursus. Peter Demeulenaere. Peter Demeulenaere MD MSc Ascitespunctie MD MSc Workshop Domus 12 april 2010 1 Algemeen Ascites = abnormale aanwezigheid van vocht in de peritoneale holte (ascos = ballon) Indien gerelateerd met kanker, wijst dit op een gevorderde

Nadere informatie

Chirurgie bij levermetastasen. Nail Al Saudi Ronald Saat Maarten Vermaas

Chirurgie bij levermetastasen. Nail Al Saudi Ronald Saat Maarten Vermaas Chirurgie bij levermetastasen Nail Al Saudi Ronald Saat Maarten Vermaas Heer C 67 jaar VG/ Angst-& paniekstoornis 2007 Tibiaplateaufractuur; weigerde opname 2013 gestoord glucosetolerantie bij 120kg 2014

Nadere informatie

Colorectaal carcinoom. Danielle de Jong, MDL arts Rutger-Jan Renger, chirurg Venetië, 10 november 2016

Colorectaal carcinoom. Danielle de Jong, MDL arts Rutger-Jan Renger, chirurg Venetië, 10 november 2016 Colorectaal carcinoom Danielle de Jong, MDL arts Rutger-Jan Renger, chirurg Venetië, 10 november 2016 Dokter, wat raadt u aan? Programma Indicaties coloscopie Cijfers IKR / regio Gorkum Organisatie BZ

Nadere informatie

Coloncarcinoom. Inleiding 13/11/2009. Epidemiologie van het colorectaal carcinoom (CRC)

Coloncarcinoom. Inleiding 13/11/2009. Epidemiologie van het colorectaal carcinoom (CRC) Coloncarcinoom Ann Van Mechelen ZNA Stuivenberg Inleiding Definitie: kwaadaardige wildgroei van weefsel van de dikke darm. Epidemiologie van het colorectaal carcinoom (CRC) Belgie: 6.500 nieuwe gevallen/jaar

Nadere informatie

Anorexie en gewichtsverlies

Anorexie en gewichtsverlies Anorexie en gewichtsverlies Marja Leermakers-Vermeer, diëtist, Universitair Medisch Centrum Utrecht j.leermakers@umcutrecht.nl Alexander de Graeff, internist-oncoloog/hospice-arts Universitair Medisch

Nadere informatie

chemoradiatie en chemotherapie bij het rectumcarcinoom

chemoradiatie en chemotherapie bij het rectumcarcinoom Pre-operatieve chemoradiatie en chemotherapie bij het rectumcarcinoom Marie-Cecile Legdeur Relevante vragen 1. Hoe werkt chemoradiotherapie (CRT)? 2. Voegt chemotherapie iets toe aan pre-operatieve radiotherapie?

Nadere informatie

Datum diagnose peritoneaal recidief: d d m m m j j j j. Laparotomie met biopten (eventueel in kader van CR/HIPEC) Gebruik onderstaand figuur.

Datum diagnose peritoneaal recidief: d d m m m j j j j. Laparotomie met biopten (eventueel in kader van CR/HIPEC) Gebruik onderstaand figuur. Peritonitis carcinomatosa Datum diagnose peritoneaal : Modaliteit waarmee diagnose is gesteld? Alleen beeldvorming Percutaan cytologisch biopt Percutaan histologisch biopt Diagnostische laparoscopie met

Nadere informatie

Bijlage bij richtlijn Misselijkheid en braken, hoofdstuk inleiding en begripsbepaling

Bijlage bij richtlijn Misselijkheid en braken, hoofdstuk inleiding en begripsbepaling Bijlage bij richtlijn Misselijkheid en braken, hoofdstuk inleiding en begripsbepaling INLEIDING EN BEGRIPSBEPALING Misselijkheid is een subjectieve gewaarwording, die moeilijk valt te definiëren. Het is

Nadere informatie

Darmkanker Presentatie voor Marikenhuis

Darmkanker Presentatie voor Marikenhuis Darmkanker Presentatie voor Marikenhuis Franka Alofs, verpleegkundig specialist oncologie Linda Geurts, verpleegkundig specialist heelkunde 26 mei 2016 Inhoud Darmkanker Symptomen Diagnose Behandeling

Nadere informatie

ONCOLOGIE / CHEMOTHERAPIE CASUSSCHETSEN. Casusschets 1

ONCOLOGIE / CHEMOTHERAPIE CASUSSCHETSEN. Casusschets 1 Casusschets 1 1a Eerste presentatie wegens aanhoudende koorts (39 Celsius) zonder reactie op antibiotica. Na intensief onderzoek blijkt de diagnose een T-cel Non Hodgkin Lymfoom. Gestart wordt met chemotherapie

Nadere informatie

Hersenmetastasen. Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 4e Voorjaars Symposium V&VN Landelijk Netwerk Verpleegkundig Specialisten Oncologie 24 maart 2016

Hersenmetastasen. Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 4e Voorjaars Symposium V&VN Landelijk Netwerk Verpleegkundig Specialisten Oncologie 24 maart 2016 Hersenmetastasen Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 4e Voorjaars Symposium V&VN Landelijk Netwerk Verpleegkundig Specialisten Oncologie 24 maart 2016 Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Gemetastaseerd mammacarcinoom

Gemetastaseerd mammacarcinoom Gemetastaseerd mammacarcinoom Is helaas een niet curabele ziekte Mediane overleving ongeveer 2 jaar Grote heterogeniteit in overleving 5 jrs overleving verbeterd van 15% (1989-1994) naar 23%(2005-2009)

Nadere informatie

Darmcarcinoom. visie van de radiotherapeut. Dr Sarah Roels

Darmcarcinoom. visie van de radiotherapeut. Dr Sarah Roels Darmcarcinoom visie van de radiotherapeut Dr Sarah Roels Overzicht Inleiding Radiotherapie bij rectumcarcinoom rectaal carcinoom bestralingstechniek effect op tumor neveneffecten Radiotherapie bij darmcarcinoom

Nadere informatie

Medische Workshop 2: De oncologische zorg: stap voor stap

Medische Workshop 2: De oncologische zorg: stap voor stap Medische Workshop 2: De oncologische zorg: stap voor stap Sara van Marle-Jeurissen, Huisarts Barbara van der Berg, Verpleegkundig specialist Danny Houtsma, Internist-Oncoloog Birgit Hollmann, Radiotherapeut-Oncoloog

Nadere informatie

Behandelen in de palliatieve fase zin of onzin?

Behandelen in de palliatieve fase zin of onzin? Behandelen in de palliatieve fase zin of onzin? Palliatieve chemotherapie Birgit Mispelaere Algemene medisch oncologie 16.09.2010 Palliatieve therapie Behandelen en voorkomen van symptomen en klachten

Nadere informatie

proefschriftbespreking Auteur: dr. D.A. Wicherts Promotores: prof.dr. R. van Hillegersberg, prof.dr. R. Adam, prof.dr. I.H.M.

proefschriftbespreking Auteur: dr. D.A. Wicherts Promotores: prof.dr. R. van Hillegersberg, prof.dr. R. Adam, prof.dr. I.H.M. Auteur: dr. D.A. Wicherts Promotores: prof.dr. R. van Hillegersberg, prof.dr. R. Adam, prof.dr. I.H.M. Borel Rinkes Nieuwe behandelstrategieën voor patiënten met colorectale levermetastasen: twee proefschriften

Nadere informatie

Medica'e in pallia'eve zorg FTO WAGRO 26 JAN 2016 DENISE DIJKSTRA & LOTTE VLAK

Medica'e in pallia'eve zorg FTO WAGRO 26 JAN 2016 DENISE DIJKSTRA & LOTTE VLAK Medica'e in pallia'eve zorg FTO WAGRO 26 JAN 2016 DENISE DIJKSTRA & LOTTE VLAK Agenda Pijn Misselijkheid Ileus Hersenmetastasen Overig Pijn inventarisa'evragen 1. Een opioid in de laatste levensfase leidt

Nadere informatie

Galblaascarcinoom. Landelijke richtlijn, Versie: 1.1

Galblaascarcinoom. Landelijke richtlijn, Versie: 1.1 Galblaascarcinoom Landelijke richtlijn, Versie: 1.1 Datum Goedkeuring: 10-05-2004 Methodiek: Consensus based Verantwoording: Landelijke werkgroep GI-tumoren Inhoudsopgave Algemeen...1 Screening...2 Diagnostiek...3

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting en toekomstperspectieven

Nederlandse samenvatting en toekomstperspectieven Nederlandse samenvatting en toekomstperspectieven Per jaar krijgen in Nederland tenminste 2150 patiënten een rectum tumor. Vijf jaar na behandeling leeft ongeveer de helft van die patiënten nog. Hierbij

Nadere informatie

Obstipatie. mw. N. Beelen, huisarts mw. B. van Merrienboer, verpleegkundig specialist mw. L. Schipper, MDL arts

Obstipatie. mw. N. Beelen, huisarts mw. B. van Merrienboer, verpleegkundig specialist mw. L. Schipper, MDL arts Obstipatie mw. N. Beelen, huisarts mw. B. van Merrienboer, verpleegkundig specialist mw. L. Schipper, MDL arts Palliatieve Zorg Symposium : Diversiteit en imperfectie in de dagelijkse praktijk 7 November

Nadere informatie

ACHTERGRONDEN CASUSSCHETSEN

ACHTERGRONDEN CASUSSCHETSEN Leerdoel: leren omgaan met koorts ten tijde van het gebruik van chemotherapie. Casusschets 1 Neutropene koorts 1a Eerste presentatie wegens aanhoudende koorts (39 Celsius) zonder reactie op antibiotica.

Nadere informatie

Een patiënte met een dikke buik. Tumor werkgroep gynaecologische oncologie Henriette Arts, Boelo Poppema en Henriette van Geffen

Een patiënte met een dikke buik. Tumor werkgroep gynaecologische oncologie Henriette Arts, Boelo Poppema en Henriette van Geffen Een patiënte met een dikke buik Tumor werkgroep gynaecologische oncologie Henriette Arts, Boelo Poppema en Henriette van Geffen Een patiënte met een dikke buik Mevrouw X komt bij de huisarts. Sinds kort

Nadere informatie

Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen

Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen Dr. M.E. Hamaker Klinisch geriater mhamaker@diakhuis.nl Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

longcarcinoom: stadiëring en behandeling

longcarcinoom: stadiëring en behandeling Hoe actueel is de CBO richtlijn? Niet-kleincellig longcarcinoom: stadiëring en behandeling Prof. dr. Harry J.M. Groen UMCG Groningen Wat moet er veranderen? TBNA? Plaats van EUS-FNA? Plaats van EBUS-FNA?

Nadere informatie

Casus oncologie minisymposium dd. 22-03-2012

Casus oncologie minisymposium dd. 22-03-2012 Casus oncologie minisymposium dd. 22-03-2012 Dhr. Braakman, 21-10-1933 fictief Medische voorgeschiedenis: Jaren 90 pijn op de borst e.c.i. waarvoor starten Ascal. Geen cardiologische onderliggende ziekte

Nadere informatie

Integrale palliatieve zorg

Integrale palliatieve zorg Integrale palliatieve zorg Van diagnose tot einde behandeling Marcel Janssen, huisarts / kaderarts palliatieve zorg Birgit Vriens,internist oncoloog CZE Art Vreugdenhil, internist-oncoloog MMC Kristien

Nadere informatie

De Laatste Zorg. Workshop 7 oktober 2016

De Laatste Zorg. Workshop 7 oktober 2016 De Laatste Zorg Workshop 7 oktober 2016 Disclosurebelangen spreker (potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

Symptoombestrijding in de terminale fase. Dr Peter Burvenich

Symptoombestrijding in de terminale fase. Dr Peter Burvenich Symptoombestrijding in de terminale fase Dr Peter Burvenich Frekwentste symptomen:% Pijn (62) zwakte (39) constipatie (34) nausea en braken (30) dyspnoe (26) angst (20) verwardheid (16) anorexie (14) depressie

Nadere informatie

Richtlijn Misselijkheid en braken Versie: 4 Datum: juli 2013 Richtlijn Misselijkheid en braken Versie juli 2013

Richtlijn Misselijkheid en braken Versie: 4 Datum: juli 2013 Richtlijn Misselijkheid en braken Versie juli 2013 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 Richtlijn Misselijkheid en braken Versie: 4 Datum: juli 2013 Richtlijn Misselijkheid en braken Versie juli 2013 Richtlijn

Nadere informatie

Palliatieve radiotherapie radiotherapie gericht op symptoombestrijding. Angela van Baardwijk radiotherapeut oncoloog MAASTRO clinic

Palliatieve radiotherapie radiotherapie gericht op symptoombestrijding. Angela van Baardwijk radiotherapeut oncoloog MAASTRO clinic Palliatieve radiotherapie radiotherapie gericht op symptoombestrijding Angela van Baardwijk radiotherapeut oncoloog MAASTRO clinic Werkgroep Oncologie Verpleegkundigen MUMC 3 oktober 2014 Inhoud Radiotherapie

Nadere informatie

Richtlijn bespreking Anorexie en gewichtsverlies

Richtlijn bespreking Anorexie en gewichtsverlies Richtlijn bespreking Anorexie en gewichtsverlies Louise van der Knaap Eric-Jan Wissink Michael van t Hoff Renske Boogaard www.netwerkpalliatievezorg.nl/rotterdam Indeling Welkom Inleiding richtlijn - Renske

Nadere informatie

Gastro-Intestinale Tumoren Ontwikkelingen in de diagnostiek en behandelingen

Gastro-Intestinale Tumoren Ontwikkelingen in de diagnostiek en behandelingen 22 mei 2007 Jaarbeurs Utrecht Gastro-Intestinale Tumoren Ontwikkelingen in de diagnostiek en behandelingen Erik van Muilekom MANP Verpleegkundig specialist Nederlands Kanker Instituut-Antoni van Leeuwenhoek

Nadere informatie

Casusschetsen. Casusschets 1

Casusschetsen. Casusschets 1 Interline Pijnbehandeling Casusschetsen 29 mei 2001 Casusschets 1 Vrouw, 50 jaar Patiente is bekend met een gemetastaseerd mammaca met botmetastasen thoracale en lumbale werverkolom. Tot nu toe is de pijn

Nadere informatie

CHEMOTHERAPIE achtergronden casusschetsen

CHEMOTHERAPIE achtergronden casusschetsen CHEMOTHERAPIE achtergronden casusschetsen Interline augustus 2010 Voorstel wijzigingen bij herziening werkafspraak kunnen op de laatste pagina worden genoteerd. Voor: begeleider/presentator INTERLINE CHEMOTHERAPIE

Nadere informatie

Wel of Niet starten?

Wel of Niet starten? Chemotherapie in de palliatieve setting van het pancreascarcinoom Wel of Niet starten? Dick Richel AMC / MST 3 e Verpleegkundig Congres 10 januari 2014 Pancreascarcinoom feiten Incidentie in Nederland

Nadere informatie

Palliatieve zorg in het ZGT

Palliatieve zorg in het ZGT 30 oktober 2014 Mw. Dr. I.M. Oving Internist-Oncoloog Palliatieve zorg in het ZGT Op het juiste moment en de juiste plaats Namens het palliatief consult team Palliatieve zorg, op het juiste moment en de

Nadere informatie

Aanpak Nausea en Braken bij Slokdarmtumoren. Isabel Dero Gastroenterologie Sint-Augustinus, Wilrijk

Aanpak Nausea en Braken bij Slokdarmtumoren. Isabel Dero Gastroenterologie Sint-Augustinus, Wilrijk Aanpak Nausea en Braken bij Slokdarmtumoren Isabel Dero Gastroenterologie Sint-Augustinus, Wilrijk 1. Oorzaken nausea en braken -chirurgie: status post-resectie -neoadjuvante/palliatieve radiotherapie

Nadere informatie

KWETSBARE OUDEREN IN HET ZIEKENHUIS HOE VOORKOMEN WE COMPLICATIES?

KWETSBARE OUDEREN IN HET ZIEKENHUIS HOE VOORKOMEN WE COMPLICATIES? KWETSBARE OUDEREN IN HET ZIEKENHUIS HOE VOORKOMEN WE COMPLICATIES? E. Meulen, klinisch geriater Inhoud van dit praatje Casus Wat maakt de oudere patiënt kwetsbaar? Het inschatten van kwetsbaarheid Terug

Nadere informatie

Als de dood nabij is. 16 april casuïstiekbespreking

Als de dood nabij is. 16 april casuïstiekbespreking Als de dood nabij is 16 april casuïstiekbespreking Programma Leed India, The Tree Markering palliatieve zorg Carolien Raap Tijdig praten over overlijden Allert Vos Signalerende rol verpleegkundige/verzorgende

Nadere informatie

PIJN. Bernarda Heslinga, huisarts, kaderarts palliatieve zorg, palliatief consulent IKNL en palliatief consultteam ZGT

PIJN. Bernarda Heslinga, huisarts, kaderarts palliatieve zorg, palliatief consulent IKNL en palliatief consultteam ZGT PIJN Bernarda Heslinga, huisarts, kaderarts palliatieve zorg, palliatief consulent IKNL en palliatief consultteam ZGT Wat is pijn? Pijn is een onaangename sensorische of emotionele ervaring samenhangend

Nadere informatie

Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET

Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET F.J. van Oost 1, J.J.M. van der Hoeven 2,3, O.S. Hoekstra 3, A.C. Voogd 1,4, J.W.W. Coebergh

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Analyse van chromosomale afwijkingen in gastrointestinale tumoren In het ontstaan van kanker spelen vele moleculaire processen een rol. Deze processen worden in gang gezet door

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21797 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Bruin, Sjoerd Cornelis Title: The role of clinical, pathological and molecular

Nadere informatie

Symptomatische behandeling hersenmetastasen. Jeroen van Eijk, neuroloog JBZ 3 e Regionale Symposium Palliatieve Zorg 07-11-2013

Symptomatische behandeling hersenmetastasen. Jeroen van Eijk, neuroloog JBZ 3 e Regionale Symposium Palliatieve Zorg 07-11-2013 Symptomatische behandeling hersenmetastasen Jeroen van Eijk, neuroloog JBZ 3 e Regionale Symposium Palliatieve Zorg 07-11-2013 Zo maar een paar vragen: -Moeten patiënten met HM standaard met dexamethason

Nadere informatie

(Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom. Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam

(Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom. Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam (Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam Adjuvante chemotherapie bij rectumcarcinoom in Nederland Geloof Gewoonte Evidence-based medicine

Nadere informatie

Diabeteszorg aan het eind van het leven.geen Standaard. Casuïstiek Nr. 1. Vervolg. Casuïstiek Nr. 2. Vervolg 14-6-2013

Diabeteszorg aan het eind van het leven.geen Standaard. Casuïstiek Nr. 1. Vervolg. Casuïstiek Nr. 2. Vervolg 14-6-2013 Diabeteszorg aan het eind van het leven.geen Standaard Drie patiënten, driemaal onzekerheid 1 2 Casuïstiek Nr. 1 Man, 85 jr, BMI: 28, Duur DM2:15jr Medicatie: 2dd 850 mg metformine HbA1c: 48 mmol/mol (6

Nadere informatie

Spoedeuthanasie. Lous Konijnenberg Arts & zorgmanager Levenseindekliniek

Spoedeuthanasie. Lous Konijnenberg Arts & zorgmanager Levenseindekliniek Spoedeuthanasie Lous Konijnenberg Arts & zorgmanager Levenseindekliniek HAAS TIGE SPOED IS ZELDEN GOED MAAR MOET WÉL ZORGVULDIG! CASUS 1 68 jaar 11-2015 diagnose coloncarcinoom met peritonitis carcinomatosa

Nadere informatie

CRF. Ladies trial. Randomisatienummer

CRF. Ladies trial. Randomisatienummer CRF de Ladies trial Laparoscopische peritoneale lavage of resectie voor gegeneraliseerde peritonitis voor geperforeerde diverticulitis: een landelijke multicentrum gerandomiseerde trial Sandra Vennix (AMC/Erasmus

Nadere informatie

Adjuvante systeemtherapie Patiënte: DM type 2

Adjuvante systeemtherapie Patiënte: DM type 2 Take home messages Een 59 jarige vrouw met mammacarcinoom en diabetes. An Reyners Internist-oncoloog UMCG Kankerbehandeling: houd rekening met bijwerkingen op korte en langere termijn Stem af wie waarvoor

Nadere informatie

Sarcoma State of the art deel 2

Sarcoma State of the art deel 2 19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht Sarcoma State of the art deel 2 Jan Ouwerkerk Research Coördinator Oncologie Leids Universitair Medisch Centrum Osteosarcoom Osteosarcoom is een primaire botkanker die zijn

Nadere informatie

Colorectale tumor met beperkte metastasen. Curatie en controle Dr. Sarah Verherstraeten Dr. Julie Bogaert Dr. Michel Martens

Colorectale tumor met beperkte metastasen. Curatie en controle Dr. Sarah Verherstraeten Dr. Julie Bogaert Dr. Michel Martens Colorectale tumor met beperkte metastasen Curatie en controle Dr. Sarah Verherstraeten Dr. Julie Bogaert Dr. Michel Martens Casus 1 Marc 53 jaar Antecedenten: Bimalleolaire enkelfractuur 04/2015: Spoedopname

Nadere informatie

CRF BASELINE RESECTIE

CRF BASELINE RESECTIE Datum: In- en exclusiecriteria Ja Nee Inclusiecriteria 1 Symptomatische colonobstructie (vereist interventie < 24 uur) 2 Obstructie veroorzaakt door stenose in het linker colon - flexura lienalis, colon

Nadere informatie

Big trouble? Het Big 5 palet. Het Big 5 palet. Gevolgen overgewicht breder dan Big 5. Overgewicht. Relatie tussen overgewicht, diabetes, kanker

Big trouble? Het Big 5 palet. Het Big 5 palet. Gevolgen overgewicht breder dan Big 5. Overgewicht. Relatie tussen overgewicht, diabetes, kanker Big trouble? Het Big 5 palet Hart- en vaatziekten Astma / COPD Depressie B.H.R. Wolffenbuttel Afd. Endocrinologie & Stofw. ziekten Universitair Medisch Centrum Groningen Welke belangrijke risicofactor

Nadere informatie

Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA)

Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA) Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA.

Nadere informatie

SAMENVATTING. Cervixcarcinoom

SAMENVATTING. Cervixcarcinoom Samenvatting 148 Serum tumor merkstoffen of tumormarkers zijn uitgebreid onderzocht op hun toepasbaarheid voor diagnostiek, prognose en follow-up van kanker. In dit proefschrift bestuderen we het gebruik

Nadere informatie

Targeted Therapy Casus Oesofaguscarcinoom. Dokter, dit is mijn tumor. Marion Stevense AIOS Interne Oncologie 31-3-2015

Targeted Therapy Casus Oesofaguscarcinoom. Dokter, dit is mijn tumor. Marion Stevense AIOS Interne Oncologie 31-3-2015 Targeted Therapy Casus Oesofaguscarcinoom Dokter, dit is mijn tumor Marion Stevense AIOS Interne Oncologie 31-3-2015 Disclosure Belangen (Potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Dr. Vanclooster ( Huisarts )

Dr. Vanclooster ( Huisarts ) CASUS COPD Dr. Vanclooster ( Huisarts ) Dr. Tits ( Pneumoloog) Niet-medische context Man 86 jaar Gehuwd (echtgenote is nog goed) 7 gehuwde kinderen (erg betrokken) Medische voorgeschiedenis CARA patiënt,

Nadere informatie

When you know that you don t know. Kanker met onbekende oorsprong

When you know that you don t know. Kanker met onbekende oorsprong 24 mei 2005 Jaarbeurs Utrecht When you know that you don t know Kanker met onbekende oorsprong Mariëtte Weterman Verpleegkundig Specialist oncologie/ hematologie Academisch Medisch Centrum Polikliniek

Nadere informatie

Bestaande cascoo casus Blokboek buik blz 33 t/m 36 en docentenhandleiding blokboek blz 30 t/m 32

Bestaande cascoo casus Blokboek buik blz 33 t/m 36 en docentenhandleiding blokboek blz 30 t/m 32 Casus 10L Fase A Titel Bloederige diarree Onderwerp Carcinoïd syndroom Inhoudsdeskundige Masclee Technisch verantwoordelijke S. Eggermont Literatuur Bestaande cascoo casus Blokboek buik blz 33 t/m 36 en

Nadere informatie

Oncologie, oncogenese en kankerzorg. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014

Oncologie, oncogenese en kankerzorg. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Oncologie, oncogenese en kankerzorg Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Oncologie Deel van de geneeskunde dat kanker bestudeert en probeert te genezen Medische wetenschap

Nadere informatie

Ontwikkelingen longkanker en maligne mesothelioom

Ontwikkelingen longkanker en maligne mesothelioom Ontwikkelingen longkanker en maligne mesothelioom Wat is de stand van zaken Frank Jacobs sept 2017 Disclosures Frank Jacobs (potentiële) belangenverstrengeling geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Ouderen en kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving. Maryska Janssen-Heijnen Valery Lemmens

Ouderen en kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving. Maryska Janssen-Heijnen Valery Lemmens Ouderen en kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving Maryska Janssen-Heijnen Valery Lemmens Levensverwachting in jaren Nederlandse bevolking 2007 Leeftijd Mannen Vrouwen

Nadere informatie

Handouts Overzicht. Medische oncologie voor de algemeen internist. Dhr. K., 53 jaar. Dhr. K., 53 jaar. med.: geen

Handouts Overzicht. Medische oncologie voor de algemeen internist. Dhr. K., 53 jaar. Dhr. K., 53 jaar. med.: geen Medische oncologie voor de algemeen internist Wim Meijer Westfriesgasthuis Overzicht 1. diagnostisch denken in medische oncologie 2. epidemiologie 3. behandeldoelen 4. risicostratificatie 5. klassieke

Nadere informatie

Nieuwe ontwikkelingen binnen de MDL-oncologie. Paul Fockens, MDL-arts AMC

Nieuwe ontwikkelingen binnen de MDL-oncologie. Paul Fockens, MDL-arts AMC Nieuwe ontwikkelingen binnen de MDL-oncologie Paul Fockens, MDL-arts AMC Nieuwe ontwikkelingen MDL-oncologie De termen van 2012: Minimally invasive Patient centered Multi-modality Ageing population (Neo-)adjuvant

Nadere informatie

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek M. Lacko KNO-arts/Hoofd-hals oncoloog Oncologie symposium, Maastricht 21 mei 2015 Indeling presentatie 1. Incidentie en epidemiologie

Nadere informatie

Colorectaalcarcinoom en herstel

Colorectaalcarcinoom en herstel Colorectaalcarcinoom en herstel KRING BIJEENKOMST 2 OKTOBER 2017 Chantal den Bakker Colorectaal carcinoom 15.000 nieuwe patiënten / jaar ca. 1/3 rectumcarcinoom (4500 per jaar) Mannen > vrouwen Nederland:

Nadere informatie

Infoblad. DARMKANKER Behandeling dikkedarmkanker

Infoblad. DARMKANKER Behandeling dikkedarmkanker Infoblad DARMKANKER Behandeling dikkedarmkanker U kunt de volgende behandelingen krijgen: operatie van de darm behandelingen van uitzaaiingen: operatie uitzaaiingen, RFA, HIPEC en bestraling uitzaaiingen

Nadere informatie

Bijwerkingen en kwaliteit van leven tijdens behandeling met Tyrosine Kinase Remmers en Immunotherapie

Bijwerkingen en kwaliteit van leven tijdens behandeling met Tyrosine Kinase Remmers en Immunotherapie Bijwerkingen en kwaliteit van leven tijdens behandeling met Tyrosine Kinase Remmers en Immunotherapie Marion Zimmerman Verpleegkundig specialist longkanker Onderwerpen Tki s, Immunotherpie, voor wie? Bijwerkingen

Nadere informatie

Indicatoren Colorectaal carcinoom (DSCA) A. Beschrijving Indicator. DSCA 2014 [2.0.; 10-10- 2014] Registratie gestart: 2009

Indicatoren Colorectaal carcinoom (DSCA) A. Beschrijving Indicator. DSCA 2014 [2.0.; 10-10- 2014] Registratie gestart: 2009 en Colorectaal carcinoom (DSCA) A. Beschrijving DSCA 2014 [2.0.; 10-10- 2014] Registratie gestart: 2009 Type Uitvraag Bron Nr. indicator over (jaar) 1. Deelname aan de DSCA Structuur 2014 DSCA 2. Volume

Nadere informatie

Vroegstadium borstkanker Medicamenteuze behandeling. Jan Drooger Internist-oncoloog Huisartsensymposium 20 september 2017

Vroegstadium borstkanker Medicamenteuze behandeling. Jan Drooger Internist-oncoloog Huisartsensymposium 20 september 2017 Vroegstadium borstkanker Medicamenteuze behandeling Jan Drooger Internist-oncoloog Huisartsensymposium 20 september 2017 Disclosures spreker (potentiële) belangenverstrengeling Nothing to disclose Voor

Nadere informatie