handreiking Aangifte doen bij de politie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "22-1-2015. handreiking Aangifte doen bij de politie"

Transcriptie

1 handreiking Aangifte doen bij de politie

2 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Het onbekende van aangifte doen 5 3. Wat gebeurt er bij aangifte? 5 Welke documenten zijn nodig om aangifte te doen? - 6 Welke informatie is nodig voor de aangifte? - 6 Krijgt de dader naam en adres van de aangever te zien? - 6 Een ander adres: domicilie kiezen - 6 De dader tegenkomen - 7 Waar doet u aangifte? - 7 Elektronische of telefonische aangifte - 7 Kopie aangifte voor beveiliging ziekenhuis - 8 Meld Misdaad Anoniem: Hoe waarborgt M. uw anonimiteit? - 8 Waar moet u op letten? - 9 Meer informatie Heeft aangifte doen wel zin? Een verdachte aanhouden 10 Een verdachte vasthouden op het politiebureau - 11 Langer dan zes uur vasthouden - 12 De rechtszaak -13 Schade verhalen - 14 'Voegen in het strafproces' - 16 Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Mogelijke represailles door de veroorzaker 17 Aangifte door het ziekenhuis - 17 Aangifte onder nummer - 19 Richtlijnen - 19 Eenduidige Landelijke Afspraken (ELA) - 20 Aangifte doen: vermeld code VPT - 21 Aandacht bij aangifte - 21 Waarden- en normendiscussie - 22 De politie houdt iemand aan in het ziekenhuis, en nu? - 22 Bijlagen 1 Vormen van agressief gedrag Factsheet Werkinstructie werkgever en werknemer bij aangifte/melding Factsheet Veilige Publieke Taak en (gedeeltelijke) anonimiteit in het strafproces Eenduidige landelijke afspraken (ELA, versie juli 2013) - 35

3 1. Inleiding Bij het project Veiligezorg staat de samenwerking tussen ziekenhuizen, politie, justitie en gemeenten centraal. Na een agressie-incident, is het belangrijk om aangifte te doen bij de politie. Ziekenhuismedewerkers blijken echter na zo n incident vaak angst te hebben om hier aangifte van te doen. Deze angst komt deels voort uit de onbekendheid met aangifte doen en met de mogelijke gevolgen: Medewerkers verwachten bijvoorbeeld dat ze lang in de hal van het politiebureau moeten wachten en dan de veroorzaker tegenkomen. Ook vragen zij zich vaak af of de politie hen wel voldoende kan beschermen. Veel mensen denken dat aangifte doen veel tijd kost. Veel medewerkers weten niet wat aangifte doen inhoudt en wat de procedure na de aangifte is. Ook denken zij vaak dat de politie toch niets doet met de aangifte. Eventuele represailles van de veroorzaker. Wat doet de veroorzaker wanneer hij merkt dat er aangifte is gedaan? Wordt het dan niet juist erger? Is anonieme aangifte mogelijk? Of aangifte door de werkgever? Het doel van deze handreiking is duidelijkheid te bieden over: - bovengenoemde onderwerpen en daarmee de angst van medewerkers weg te nemen; - het belang van een kwalitatief goede aangifte. Die is nodig voor een kwalitatief goed proces-verbaal en voor een succesvolle vervolging door de officier van justitie. Een goede aangifte kost weliswaar tijd, maar geen aangifte doen kan op den duur nog veel meer tijd kosten; - wat aangifte doen inhoudt en de gevolgen, zodat medewerkers goed kunnen afwegen welke stappen zij willen nemen. Peter Peerdeman RSE Landelijk projectleider Veiligezorg senior adviseur sociale veiligheid CAOP, directie Arbeidsmarkt of Helpdesk: of Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum op het gebied van arbeidszaken in het publieke domein. POSTBUS 556, 2501 CN DEN HAAG LANGE VOORHOUT 9-13, 2514 EA DEN HAAG

4 2. Het onbekende van aangifte doen Wat is aangifte doen? Aangifte doen is niets anders dan een gepleegd strafbaar feit melden bij de politie, die daar vervolgens proces-verbaal van opmaakt. Het strafbare feit is vaak een misdrijf, maar het kan ook een overtreding zijn. Een lijst van veelvoorkomende misdrijven staat in bijlage 1. Op basis van de aangifte kan vervolging plaatsvinden, al kan het Openbaar Ministerie in sommige zaken ook zonder aangifte vervolgen. Bij agressie tegen zorgmedewerkers is aangifte doen feitelijk een voorwaarde om de politie in actie te brengen. Het slachtoffer hoeft niet zelf aangifte te doen, de werkgever kan dat ook. Verderop meer hierover. De vervolging van daders begint meestal met een politieonderzoek. Wanneer het procesverbaal is opgemaakt, bekijkt de politie dit inhoudelijk om te bepalen wat er verder nodig is voor het onderzoek. Bijvoorbeeld: - getuigen verhoren; - technisch sporenonderzoek van bijvoorbeeld schoen- en bloedsporen; - foto s en video-opnamen in beslag nemen. Tijdens het onderzoek schrijft de politie alles op. Aan de hand van de geconstateerde feiten en omstandigheden beslist de officier van justitie, in overleg met de politie, of het mogelijk is de veroorzaker(s) te vervolgen. De officier van justitie kan vervolgen wanneer er voldoende bewijzen zijn tegen de veroorzaker(s) of wanneer de verwachting is dat die bewijzen nog komen. Er moet dus een goede kans zijn dat de rechter zal overgaan tot veroordeling van de veroorzaker(s), anders stopt de officier van justitie het onderzoek. Een aangifte van vernieling bijvoorbeeld, waarbij in het politieonderzoek geen dader bekend is geworden, zal de politie niet naar de officier van justitie (en vervolgens de rechter) sturen. Er is immers geen verdachte tegen wie een straf kan worden geëist. Toch is aangifte doen ook in dergelijke gevallen belangrijk. De opgemaakte processenverbaal worden niet vernietigd maar bewaard voor als de zaak later alsnog wordt opgelost. Soms ook worden zaken tegen personen verzameld om sterker te staan bij een rechtszaak of om tegen iemand een gedwongen opname te vorderen, bijvoorbeeld in een GGZ-instelling. In veel gemeenten werken ziekenhuizen niet alleen samen met politie en gemeente, maar ook met andere instanties, zoals jeugdzorg, sociale dienst, maatschappelijk werk, enzovoort. Ook deze vorm van samenwerking, het Veiligheidshuis genoemd, richt zich op de aanpak van personen, maar biedt hen daarnaast een alternatief om bijvoorbeeld een crimineel milieu achter zich te laten.

5 Door geen aangifte te doen, beperkt u de mogelijkheden van deze aanpak. Daarmee wordt de kans dat zo n persoon doorgaat met verwerpelijk gedrag alleen maar groter. 3. Wat gebeurt er bij aangifte? De politie moet de aangifte verwerken in het computersysteem van de politie-eenheid zodat politiemedewerkers toegang hebben tot de gegevens en details van het strafbare feit. Voor de politie is het handig en tijdbesparend om de aangifte in het politiebureau op te nemen. De politie kan dan gelijktijdig vragen stellen en de aangifte invoeren. Degene die aangifte doet, krijgt altijd meteen een kopie van de aangifte mee, voor bijvoorbeeld de verzekering. Ook krijgt de aangever vaak een map met informatie over de gang van zaken na de aangifte en over slachtofferhulp. De meeste politiebureaus hanteren vaste openingstijden voor aangiften. Ook is het bij veel politiebureaus mogelijk een afspraak te maken om aangifte te doen. Dat scheelt veel wachten en irritatie. Politie en Openbaar Ministerie (OM) hebben duidelijke afspraken gemaakt over omgaan met agressie en geweld dat gericht is tegen mensen in een publieke functie (zoals in de zorg). Deze afspraken zijn vastgelegd in ELA (eenduidige landelijke afspraken). Een van die afspraken gaat over de wachttijd voor de aangifte. Maakt u een afspraak om aangifte te doen? Zeg er dan bij dat het gaat om veilige publieke taak (VPT). Een week wachten voordat u aangifte kunt doen is er dan echt niet meer bij.(zie ook pagina 20)

6 Welke documenten zijn nodig om aangifte te doen? Neem een legitimatiebewijs mee naar het politiebureau. Denk ook aan andere zaken die belangrijk kunnen zijn, zoals: - verzekeringsgegevens; - waardepapieren; - eigendomsbewijzen, aankoopbonnetjes, enzovoort. Deze kunnen in een later stadium van belang zijn, bijvoorbeeld bij het achterhalen van gestolen spullen of bij het bepalen van de schadevergoeding. Welke informatie is nodig voor de aangifte? Bij de aangifte zal de politie vragen wat er precies is gebeurd, van minuut tot minuut, van seconde tot seconde. Wat heeft de aangever gezien, gehoord, geproefd, geroken, enzovoort? Ieder detail kan van belang zijn voor het politieonderzoek, bijvoorbeeld bij het verhoor van een dader of getuige. Soms zijn er meer aangiften die veel op elkaar lijken. Dan moet de politie ook duidelijk krijgen wat het verschil is tussen die aangiften. Is de aangever niet zelf het slachtoffer, dan is heel vaak ook een verklaring van het slachtoffer nodig. Krijgt de dader naam en adres van de aangever te zien? Bij de aangifte vraagt de politie naar persoonlijke gegevens als naam en adres. Die worden vastgelegd in het proces-verbaal van aangifte. Wanneer het tot een rechtszaak komt, stuurt de officier van justitie alle stukken (dus ook het proces-verbaal van aangifte en de getuigenverklaringen) naar de rechter. Ook de advocaat van de verdachte ontvangt alle stukken. Het is gebruikelijk dat diens cliënt een kopie krijgt. De verdachte kan dan de gegevens van het slachtoffer inzien. Om dit voor te zijn, kunt u bij aangifte een ander adres gebruiken. Dat heet domicilie kiezen. Een ander adres: domicilie kiezen Bij de aangifte kunt u bijvoorbeeld het adres van het ziekenhuis, (de werkgever) opgeven. De politiecomputer is gekoppeld aan het bevolkingsregister van de gemeente en voert standaard het huisadres in. De politiemedewerker kan dit aanpassen naar het adres van het ziekenhuis. Een telefoonnummer opgeven is niet verplicht, maar eventueel kan het telefoonnummer van het ziekenhuis worden vermeld, bijvoorbeeld het nummer van de afdeling beveiliging. Wanneer de verdachte dit nummer belt en naar het slachtoffer vraagt, weten de mensen van de beveiliging wat ze moeten doen. Zij zullen het telefoontje in ieder geval niet doorzetten naar het slachtoffer maar kunnen eventueel maatregelen treffen.

7 Ook op het moment dat een onderzoeksrechter de aangever of getuige hoort, of tijdens de rechtszaak, is het mogelijk zo n alternatief adres te gebruiken. Wanneer de rechter het voor de rechtszaak noodzakelijk acht dat de betrokkene verschijnt, zal hij het gebruik van domicilie accepteren. Alleen in bijzondere omstandigheden zal de rechter naar het eigen huisadres vragen. Wanneer het slachtoffer of de getuige aangifte doet in het kader van VPT, dan moet de politie bij het opnemen van de verklaring de mogelijkheid aanbieden om domicilie te kiezen. De dader tegenkomen Op de meeste politiebureaus komen daders en aangevers elkaar niet zomaar tegen, maar het is nooit helemaal uit te sluiten. Niet alle politiebureaus zijn op dezelfde manier ingericht en er zijn geen landelijke richtlijnen voor. Vraag ernaar wanneer u een afspraak maakt voor de aangifte of getuigenverklaring. Vergeet ook niet te vragen met welke politiemedewerker u de afspraak hebt. Waar doet u aangifte? Meestal wordt de aangifte gedaan op het dichtstbijzijnde politiebureau. Een enkele keer kunt u aangifte doen op een ander politiebureau omdat het daar minder druk is. Het is handig dit al na te vragen wanneer u de afspraak maakt. Formeel is het mogelijk om op ieder politiebureau in Nederland aangifte te doen. U kunt dus in Rotterdam aangifte doen van een strafbaar feit in Groningen. Om alle details goed te kunnen beschrijven in het proces-verbaal is voor de bewijsvoering wel enige bekendheid nodig van de plaats waar het is gebeurd. Vandaar dat altijd wordt geadviseerd om aangifte te doen bij de politie ter plaatse. In sommige plaatsen kan de politie de aangifte op de plaats van het incident kort opnemen en de aantekeningen op het politiebureau verder uitwerken. De politie komt dan later een handtekening halen of stuurt de verklaring of aangifte op met het verzoek deze na te lezen, te ondertekenen en een exemplaar terug te sturen. Omdat dit administratieve rompslomp geeft en veel tijd vergt, doet de politie het liever niet op deze manier. Is er bij de werkgever iemand die centraal alle zaken coördineert (casemanager) en eventueel aangifte doet, dan biedt dat vele voordelen en kunnen veelal goede afspraken met de politie worden gemaakt. Elektronische of telefonische aangifte Op enkele politiebureaus staan aangiftezuilen. Hier kan de aangever een aangifteformulier invullen aan de hand van vragen die de computer stelt. Dat is niet bij alle incidenten mogelijk. Complexe zaken lenen zich hier bijvoorbeeld niet voor.

8 Dit geldt ook voor telefonische aangifte en elektronische aangifte via internet. Deze vormen zijn bijvoorbeeld bruikbaar na fietsdiefstal, maar niet na een geweldsincident. Met een elektronische aangifte kan de politie zaken sneller afhandelen. Er is namelijk minder politiepersoneel voor nodig. En het kost ook de aangever veel minder tijd. Aangifte via internet kan via de site: Klik op de plaats waar het incident heeft plaatsgevonden en u ziet meteen voor welke strafbare feiten u op deze manier aangifte kunt doen. Uit veiligheidsoverwegingen wordt de verbinding met de politiecomputer verbroken wanneer een tijdje niets is ingevuld. Houd dus alle gegevens bij de hand (bijvoorbeeld verzekeringsgegevens, autopapieren, framenummers, namen van getuigen, telefoonnummers, rekeningen van de schade, enzovoort), om alles in een keer te kunnen invullen. Anders moet u, als de verbinding wordt verbroken, weer helemaal opnieuw beginnen. Naderhand ontvangt u een afschrift van de aangifte. In enkele gemeenten is het nu ook mogelijk om, op afspraak, aangifte te doen via Skype. Kopie aangifte voor beveiliging ziekenhuis Wanneer het feit op het terrein van het werk of onderweg daarnaartoe heeft plaatsgevonden, overweeg dan om een kopie van de aangifte af te geven bij de beveiliging van het ziekenhuis. Meld het feit daar in ieder geval. De beveiliging moet weten wat er is gebeurd, omdat aan de hand van de incidenten wordt bepaald waar inzet vereist is. Natuurlijk gaat de beveiliging zeer vertrouwelijk met de gegevens om. Alle incidenten kunnen worden ingevoerd in het veiligheidsmanagementsysteem (VMS). Samen geven ze een goed beeld en bieden ze directie en beveiliging een basis voor het veiligheidsbeleid. Meld Misdaad Anoniem: Bent u getuige van een agressie-incident en durft u dit niet intern of bij de politie te melden? Dan is anoniem melden via M. een veilige uitkomst. M. staat voor Meld Misdaad Anoniem. Deze landelijke meldlijn is niet van de politie, maar van een onafhankelijke stichting. Er werkt een klein team van zeer goed opgeleide mensen met maar één doel voor ogen: uw anonimiteit beschermen. M. biedt een vangnet voor als u wel wilt melden, maar niet bekend wilt worden. Hoe waarborgt M. uw anonimiteit? M. zet geen gegevens over de beller in de melding (ook al vertelt u die wel). En M. hanteert: geen nummerherkenning;

9 geen gespreksopnames; geen archief. Waar moet u op letten? Feiten over de gebeurtenis M. maakt alleen een melding op wanneer u genoeg feiten over een gebeurtenis kunt geven. Zoals: de naam van de dader, plaats en tijdstip van de gebeurtenis. De dader kent u Stelt u zich voor: een goede bekende is de veroorzaker van een agressie-incident. Wanneer uw verhaal bij meer mensen bekend is, dan is anoniem melden via M. een mogelijkheid. Bent u de enige getuige of een slachtoffer van geweld? M. is een veilige plek. Voor M. bent u altijd anoniem. M. bewaakt daarnaast heel zorgvuldig dat u anoniem blijft voor degene waar de melding over gaat. Een medewerker neemt in een vertrouwelijk gesprek de details van de melding met zorg door. Uit uw verhaal kan bijvoorbeeld blijken dat u de enige getuige bent of misschien zelf slachtoffer van geweld. In die gevallen kan een dader aan u gaan denken als de politie een onderzoek instelt. Dat wil M. te allen tijde voorkomen. Loopt u risico, dan maakt M. zelfs geen melding op. Wat kan de politie met mijn anonieme tip? M. stuurt uw tip door naar de politie. Een groot misverstand is dat de politie na een tip van M. ergens binnenvalt of iemand aanhoudt. Dat kan niet. Hoe de politie omgaat met een tip van M. is aan regels gebonden. Een anonieme melding moet eerst worden getoetst. Nader onderzoek moet feiten opleveren die de anonieme tip onderbouwen. Dan pas kan de politie tot actie overgaan. Elke week worden in Nederland in ieder geval 30 mensen aangehouden mede dankzij M.-tips. M. is niet bedoeld voor: heterdaadsituaties en spoedeisende hulp van ambulance, brandweer of politie (112); aangiften (officieel verzoek tot vervolging ). Dit kan alleen bij de politie. Meer informatie Het gratis nummer van M. is elke dag bereikbaar. Kijk voor de actuele openingstijden en meer achtergrondinformatie op

10 4. Heeft aangifte doen wel zin? De politie doet toch niets met een aangifte, is een veelgehoorde opmerking. Als het politieonderzoek de officier van justitie onvoldoende grond biedt om tot vervolging over te gaan, is het ook niet zinnig dat de politie het onderzoek toch in werking zet. Maar besluiten tot vervolging worden altijd genomen op basis van de inzichten van dat moment. Vaak worden later meer omstandigheden bekend, zodat wel een dader kan worden aangewezen. De aangifte heeft dan alsnog zin. Daarnaast geldt dat het aantal bekend geworden incidenten de basis vormt voor de politie-inzet. Komen er bijvoorbeeld veel aangiften binnen van auto-inbraken op een bepaald parkeerterrein of in een bepaalde wijk, dan zal de politie in dat gebied meer gaan surveilleren of zelfs gaan posten. Ook bij incidenten die te maken hebben met een ziektebeeld heeft het zin om aangifte te doen. Laat u dat achterwege, weet dan dat u het mogelijke justitiële traject van hulpverlening uitsluit. Conclusie: aangifte doen heeft altijd zin. 5. Een verdachte aanhouden In Nederland verschillen de bevoegdheden van de politie per strafbaar feit. Het merendeel van de Nederlandse bevolking begrijpt dat de politie bij een belediging minder bevoegdheden heeft dan bij een zware mishandeling of erger. De wet zegt hierover dat de bevoegdheden samenhangen met de maximumstraf die is gekoppeld aan het strafbare feit. Let op: de maximumstraf, niet de meest gangbare straf. De mogelijkheden van de politie hangen ook vaak af van het feit of het incident wel of geen heterdaad is. Dat wil niet zeggen dat de politie zelf iets moet hebben gezien. Bij heterdaad gaat het erom dat zowel de ontdekker als de politie meteen, binnen enkele uren na het ontdekken van het strafbare feit, actie heeft ondernomen.

11 Voorbeeld heterdaad Op de SEH van een ziekenhuis wordt om uur een medewerker beledigd. De verpleegkundigen hebben dit gezien en gehoord. De politie wordt direct om uur gebeld en bereikt om uur het ziekenhuis. Hoewel de pleger van de belediging dan al weg is, geldt dit als heterdaad. Is er sprake van heterdaad, is de naam van de verdachte bekend en gaat de politie daar meteen achteraan, dan mag de politie de verdachte aanhouden als zij de verdachte bijvoorbeeld om uur thuis aantreft. Wanneer de politie de verdachte pas de volgende ochtend ziet, mag zij de verdachte niet meer aanhouden. Er is dan te veel tijd verstreken. Bij heterdaad mag zowel de politie als een burger de verdachte aanhouden. Is er geen sprake van heterdaad, dan kan alleen de politie verdachten aanhouden. Dat mag overigens alleen als een misdrijf is gepleegd waarop minimaal vier jaar gevangenisstraf is gesteld, bijvoorbeeld diefstal, of bij enkele specifieke strafbare feiten zoals vernieling en eenvoudige mishandeling. Is er in het voorbeeld van de belediging in het ziekenhuis geen sprake van heterdaad, dan mag de politie de dader dus niet aanhouden. Gaat het niet om belediging maar om diefstal, dan mag de politie dat wel. Op voorwaarde dat de politie eerst de officier van justitie om toestemming vraagt, maar dat kan telefonisch. Meer informatie over maximumstraffen en voor welke feiten mensen aangehouden kunnen worden, is te vinden op de site: Klik voor de straffen op Strafrecht en voor de bevoegdheden op Strafvordering (artikel 67 en verder zijn de belangrijkste op dit gebied). De omvang van een eventuele schade maakt voor een aanhouding niet uit. Het schadebedrag gaat pas meetellen wanneer de rechter er aan te pas komt. Wel is er altijd sprake van subsidiariteit en proportionaliteit tussen het gepleegde strafbare feit aan de ene kant en de strafmaat en de opsporingshandelingen aan de andere kant. Niet alleen de zwaarte en de ernst van het strafbare feit bepalen de straf, ook alle omstandigheden wegen mee. Een verdachte vasthouden op het politiebureau Wanneer de politie iemand aanhoudt, moet die persoon zo snel mogelijk worden overgebracht naar het politiebureau. Daar toetst een hulpofficier van justitie of bij de aanhouding aan alle voorwaarden is voldaan en of de aanhouding is toegestaan. De hulpofficier is feitelijk vaak een leidinggevende van de politie die die taak door extra studie en erva-

12 ring namens de officier van justitie mag uitvoeren. Deze hulpofficier van justitie (bij de politie vaak officier van dienst genoemd): - leidt het opsporingsproces en treedt op namens de officier van justitie; - bekijkt of alles volgens de regels van de wet verloopt. De zwaarte van het strafbare feit bepaalt vervolgens hoe lang een verdachte op het politiebureau kan worden vastgehouden. Tijdens het verblijf op het politiebureau wordt de verdachte verhoord en kan ook ander politieonderzoek worden gedaan, zoals schade fotograferen, vingerafdrukken en andere sporen zoeken. Het verhoor mag maximaal zes uur duren (de tijd tussen uur en uur telt niet mee). Wanneer dat te kort blijkt om de zaak af te ronden, is het mogelijk de verdachte langer vast te houden. Dit kan over het algemeen alleen wanneer de verdachte een strafbaar feit heeft gepleegd waar een maximumstraf van vier jaar op staat of enkele specifieke strafbare feiten. Gaat het om een strafbaar feit waarvoor de maximumstraf minder is dan vier jaar, dan wordt de verdachte na zes uur vrijgelaten. Hij kan dan naar huis, maar zal zich later bij de rechter moeten verantwoorden. Daarom vraagt de politie soms nadrukkelijk om direct of de volgende ochtend aangifte te doen. Aan de hand van deze aangifte kan worden vastgesteld of de verdachte de waarheid heeft gesproken en of hij naar huis mag. Een verdachte zonder vaste woon- of verblijfplaats kan ook langer ingesloten blijven. Langer dan zes uur vasthouden Na de eerste zes uur is het mogelijk dat de hulpofficier van justitie vindt dat de verdachte langer moet worden vastgehouden. Als de officier van justitie daar toestemming voor geeft, kan de hulpofficier de verdachte drie dagen (en nachten) in verzekering stellen. De inverzekeringstelling kan daarna nog eens met drie dagen (en nachten) worden verlengd. Aanpassing m.i.v. 1 januari Sinds 1 januari 2015 is het mogelijk dat verdachten van openlijke geweldpleging (141sr), brandstichting (157sr), bedreiging (285sr), mishandeling (300 t/m 303sr) en vernieling (350sr) gepleegd op een voor het publiek toegankelijke plaats, dan wel gericht tegen een persoon met een publieke taak (personen die ten behoeve van het publiek en in het algemeen belang een hulp- of dienstverlenende taak vervullen) en waardoor maatschappelijke onrust is ontstaan, vast gehouden kan worden tot de zitting met een max van 17 dagen en 15 uur na aanhouding.

13 Bij zwaardere zaken, zoals zware mishandeling, doodslag of diefstal met geweld, kan de verdachte vervolgens nog langer worden vastgehouden. Dit mag de politie of de officier van justitie niet zelf bepalen, maar: - de rechter-commissaris, een onderzoeksrechter, kan bepalen of de verdachte nog eens maximaal 14 dagen langer wordt vastgehouden; - de raadkamer (meerdere rechters) kan vervolgens een periode van 30 dagen opleggen, eventueel gevolgd door een of twee verlengingen, tot een maximum van 90 dagen. Na deze periode van voorarrest moet de rechtszaak begonnen zijn. Dat kan dus neerkomen op ruim drie maanden na het plegen van het strafbare feit. In het schema staan de verschillende fasen vanaf de aanhouding tot de rechtszaak. Volgorde Onderwerp Aanhouding tot maximaal zes uur. Tijd tussen 0.00 en 9.00 uur telt niet mee. Hierna in verzekering (langer vast) of in vrijheid. Inverzekeringstelling, tot maximaal drie dagen, eventueel met maximaal drie dagen te verlengen tot samen maximaal zes dagen. De rechter-commissaris kan officieel maximaal 14 dagen opleggen. Hierna beslist de raadkamer of de verdachte langer vast moet blijven. Omdat de raadkamer op donderdag zitting heeft, wordt deze periode meestal beperkt tot 10 dagen, dan zit er altijd een donderdag in. Eerste periode van 30 dagen gevangenhouding opgelegd door de raadkamer. De raadkamer kan ook direct de twee volgende periodes (5 en 6) opleggen. 5 Tweede periode van 30 dagen opgelegd door de Raadkamer 6 Derde periode van 30 dagen opgelegd door de Raadkamer. Periode 3, 4 en 5 duren samen niet langer dan 90 dagen. Hierna moet de rechtszaak beginnen. De uiteindelijke rechtbank (rechters) neemt nu de beslissingen. De feitelijke behandeling van de zaak kan door omstandigheden nog worden verdaagd. Bijvoorbeeld omdat nog nader onderzoek nodig is. De rechtszaak Tijdens een rechtszaak zal de officier van justitie: - de strafbare feiten noemen waar de verdachte zich volgens het OM schuldig aan heeft gemaakt; - aangeven welke straf daar volgens het OM tegenover moet staan; - de rechter vragen om de verdachte te straffen.

14 De advocaat van de verdediging zal: - goed in de gaten houden dat de officier van justitie voldoet aan alle regels van de wet, zodat er dus geen sprake is van vormfouten ; - proberen de straf voor zijn cliënt zo laag mogelijk te houden. De rechters kijken: - of alles volgens de regels verloopt; - of de verdachte schuldig is aan het strafbare feit waar hij van wordt verdacht; - welke straf daar eventueel bij hoort. Een rechter-commissaris is een rechter die onderzoek doet in een strafzaak voordat de rechtbank deze zaak behandelt. Vaak hoort de rechter-commissaris getuigen al voordat de rechtszaak begint. Daar is de advocaat van de verdachte bij aanwezig en soms ook de verdachte zelf. De opstelling in de rechtszaal, is van achterin de zaal gezien, altijd als volgt: - midden- of linksvoor wordt de getuige of aangever gehoord; - op enkele meters afstand daarvan zitten de advocaat en de verdachte. Zij zitten naast elkaar, rechtsvoor in de rechtszaal. Veel mensen vinden dit niet prettig. Voor de beveiliging zijn altijd parketwachters aanwezig in de zaal zelf daar heel dicht bij. De rechter zal de getuige altijd naar zijn naam en adres vragen. Hier kan de getuige of aangever dus niet anoniem blijven, maar wel weer domicilie kiezen. Door ook hier bijvoorbeeld het werkadres op te geven, in plaats van het huisadres. Schade verhalen In het volgende voorbeeld gaan we ervan uit dat een patiënt een medewerker van het ziekenhuis (verpleegkundige, arts of beveiligingsmedewerker) heeft geslagen. De medewerker is niet het enige slachtoffer, er is ook schade ontstaan aan eigendommen van het ziekenhuis. Dat maakt het ziekenhuis ook tot een benadeelde partij (materieel slachtoffer). Er zijn twee mogelijkheden om de schade op de veroorzaker/dader te verhalen: strafrechtelijk of civielrechtelijk. Schade verhalen binnen het strafproces Het feit dat de veroorzaker/dader een medewerker van het ziekenhuis heeft geslagen en daarvoor, na aangifte bij de politie, wordt gestraft, is geregeld in het Wetboek van Strafrecht. De rechter legt een geldende straf op wanneer het OM de verdachte door heeft gedagvaard en de rechter het feit bewezen acht. Hiervoor is altijd aangifte bij de politie nodig.

15 Degene die rechtstreeks schade lijdt door een strafbaar feit, kan binnen het strafproces deze schade vorderen. Dit heet voegen als benadeeld partij in het strafproces. De getroffen medewerker kan via de voeging zowel de materiële als de immateriële schade vorderen van de verdachte. De schade die is ontstaan tijdens de mishandeling, bijvoorbeeld doordat een stoel is vernield en een ruit gesneuveld, is schade voor het ziekenhuis. Naast de aangifte van de ziekenhuismedewerker wegens mishandeling, doet het ziekenhuis dan aangifte van vernieling. In deze aangifte kan het ziekenhuis aangeven de schade te willen verhalen op de veroorzaker. Wordt de verdachte strafrechtelijk vervolgd voor de vernieling, dan kan het ziekenhuis de schade vordering die zij lijdt door de vernieling. Als de dader wordt veroordeeld voor de vernieling, dan zal de strafrechter ook uitspraak doen over de schade. Wordt de dader niet veroordeeld voor het betreffende vergrijp, dan zal de strafrechter ook de eis tot schadevergoeding niet toekennen. In zo n strafrechtszaak kan de strafrechter een civielrechtelijke claim behandelen zonder dat er sprake is van een maximumbedrag. Vroeger was er wel een maximum (1500 gulden). Tegenwoordig is als voorwaarde gesteld dat de behandeling van de vordering geen onevenredige belasting in het strafgeding oplevert. Voorbeeld: de nieuwe, schadevrije auto van een medewerker staat op de parkeerplaats van het ziekenhuis. De veroorzaker slaat met een grote hamer alle ruiten in en vele deuken in de auto. Meerdere getuigen hebben dit gezien en een reparatiebedrijf heeft de schade vastgesteld. In dit geval is de schade eenvoudig vast te stellen en de bewijsvoering is ook simpel, vanwege de getuigen. Ook al is de schade nu ruim euro, de strafrechter kan de schadevergoeding direct toewijzen. Is het bedrag van de claim niet eenvoudig vast te stellen en kost het in het strafproces onevenredig veel tijd om dit helder te krijgen, dan is een civielrechtelijke afhandeling nodig. Dit lichten we verderop toe. De politie heeft ook de mogelijkheid om een schikking met de veroorzaker/dader aan te gaan (voornamelijk in boter bij de vis-zaken ). De veroorzaker/dader vergoedt de schade en in de meeste gevallen komt het bij een gering strafbaar feit, niet tot strafvervolging. Komt het wel tot strafvervolging dan vergoedt de veroorzaker/dader de schade al aan de slachtoffers voordat de strafzaak dient. Wanneer alle schade is betaald, kan die niet nogmaals via de strafrechter worden verhaald. Het Openbaar Ministerie kan ook de dader via een OM-afdoening (transactie, taakstrafzitting Openbaar Ministerie (TOM) of strafbeschikking) in de gelegenheid stellen om, naast

16 de schadevergoeding, een boete te betalen of een taak- of leerstraf uit te voeren. Betaalt de dader de schadevergoeding en daarnaast de boete of voert hij de taak- of leerstraf uit, dan zal het OM niet verder procederen. Ook hieruit blijkt het belang van aangifte doen bij de politie. Civielrechtelijk schade verhalen Het bedrag dat de strafrechter niet toewijst of niet kan toewijzen (bijvoorbeeld omdat de schade op het moment van de strafzaak nog niet bekend is), kan nog op een andere manier bij de veroorzaker/dader worden geclaimd, namelijk civielrechtelijk. Dit kan zowel buitengerechtelijk als via een civielrechtelijke procedure. Deze mogelijkheid staat open voor: - de medewerker die daadwerkelijk is mishandeld of bedreigd; - het ziekenhuis dat bijvoorbeeld indirecte schade heeft geleden door de mishandeling. Onder indirecte schade valt bijvoorbeeld: 1. netto doorbetaald loon bij arbeidsongeschiktheid van de medewerker; 2. re-integratiekosten; 3. kosten, gerelateerd aan het misdrijf, die de werkgever heeft vergoed aan de medewerker (bijvoorbeeld voor fysiotherapie); 4. uren voor begeleiding van het slachtoffer; 5. acties tegen de dader; 6. out-of-pocket-kosten, enzovoort. Opmerking: de eerste drie schadeposten zijn het meest gangbaar om te vorderen, van de laatste drie is onzeker of deze succesvol verhaald kunnen worden. Maak vooraf een reële schatting van de (in)directe kosten en van de kosten om ze te verhalen. Er is bijvoorbeeld een vernieling in een ziekenhuis met een totale schade van 400 euro. Het ziekenhuis zal dan proberen deze 400 euro op de veroorzaker te verhalen. Wanneer deze echter zegt geen geld te hebben, of echt niet heeft, kan een deurwaarder worden ingeschakeld. Zijn de (incasso-)kosten van de deurwaarder hoger, bijvoorbeeld 700 euro, dan lijkt het niet verstandig de deurwaarder deze opdracht te geven. De te maken kosten moeten immers in verhouding staan tot de totale kosten van een eventuele vordering. Echter, wanneer het ziekenhuis deze schadeclaim toch doorzet, kan dat ook een belangrijk signaal zijn voor medewerkers en naar buiten: het ziekenhuis tolereert dit soort zaken niet.

17 In de praktijk is het meestal verstandig om voor een eventuele civiele procedure een deurwaarder in de arm te nemen. Vaak is een deurwaarder al voor andere zaken verbonden aan het ziekenhuis en is het mogelijk goede werk- en prijsafspraken te maken. Goede registratie van de feiten en omstandigheden (het bewijs vastleggen) blijft belangrijk. Zo wordt gewaarborgd dat die bewijzen later in het proces beschikbaar zijn. Voegen in het strafproces Is de directe schade door het strafbare feit eenvoudig vast te stellen, dan is het ook mogelijk de schade tijdens de strafzaak te verhalen. Dit heet voegen in het strafproces en is hiervoor beschreven. Als de aangever/benadeelde partij dit wil, kan hij of zij dit al melden tijdens het aangifte doen bij de politie. Enige tijd voor de strafzaak ontvangt de benadeelde partij bericht van de rechtbank en moeten enkele formulieren (voegingsformulier) worden ingevuld. Onder andere over de wijze van berekening van het schadebedrag. Deze werkwijze is alleen mogelijk wanneer er duidelijk sprake is van directe gevolgschade, anders accepteert de strafrechter het niet en moet u alsnog naar de civiele rechter. Het is raadzaam om alleen de kosten die ook daadwerkelijk in het strafproces kunnen worden verhaald, op de voeging te zetten en de overige kosten civielrechtelijk te verhalen. Werkgevers kunnen voor informatie en advies over het verhalen van schade tegenwoordig terecht bij de juristen van het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak. Neem contact op via: Op deze website staat ook een rekenmodule om de schade voor de werkgever te berekenen. De juristen van het expertisecentrum geven gratis informatie en advies! 6. Mogelijke represailles door de veroorzaker Medewerkers durven vaak geen aangifte te doen uit angst voor represailles of stalken. Veel mensen denken dat zulke represailles veel voorkomen, maar uit cijfers blijkt dit niet. Ook in de praktijk blijkt het heel erg mee te vallen. Gedurende de ruim elf jaar dat het project Veiligezorg in ziekenhuizen loopt, is heel wat keren aangifte gedaan. Uit navraag bij zo n 40 ziekenhuizen bleek dat in één geval een veroorzaker reageerde op de aangever. De politie heeft de man hierop aangesproken en die is vervolgens meteen gestopt. De rechter rekent een veroorzaker dit gedrag zwaar aan, met kans op een zwaardere straf. Over de mogelijkheid om bij aangifte doen (gedeeltelijk) anoniem te blijven, leest u hierna.

18 Aangifte door het ziekenhuis Ook de werkgever, in dit geval het ziekenhuis, kan aangifte doen. De directie van het ziekenhuis wijst dan in de organisatie een of meer mensen aan die dat kunnen en mogen doen, bijvoorbeeld een manager, afdelingshoofd of iemand van de beveiliging. De wettelijke basis hiervoor is artikel 161 van het Wetboek van Strafvordering. Volgens dit artikel is een ieder die kennis draagt van een gepleegd strafbaar feit bevoegd om hier aangifte van te doen. Indien nodig wordt het slachtoffer gehoord als getuige/benadeelde. Het slachtoffer moet dan wel naam en geboortedatum opgeven, maar als adres kan hij het adres van het ziekenhuis aanhouden. Overigens kan, zoals eerder aangegeven, justitie ook overgaan tot strafvervolging zonder aangifte, bijvoorbeeld bij zware mishandeling of diefstal met geweld. Als de werkgever aangifte doet, heeft dat de volgende voordelen: - de werkgever laat hiermee zien dat hij achter de medewerker staat; - het slachtoffer kan anderen erop wijzen dat niet hij/zij aangifte heeft gedaan, maar de werkgever. Hierdoor neemt de angst voor represailles af. Vaak zal het slachtoffer nog wel als getuige of benadeelde moeten worden gehoord. Dit is nodig voor de bewijsvoering. Alleen het slachtoffer kan immers iets vertellen over de ervaren emotie, mishandeling of bedreiging. Het is raadzaam om de aangifte door de werkgever te beginnen met de volgende tekst: Ik ben werkzaam als (functie) bij (naam organisatie) en uit dien hoofde namens de directie bevoegd om aangifte te doen namens (naam organisatie). Een medewerker van (naam organisatie) is het slachtoffer geworden van een agressie- en/of geweldsincident terwijl zij/hij werkzaam was voor (naam organisatie). Deze medewerker is werkzaam binnen de publieke taak, zoals vastgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken, programma Veilige Publieke Taak. (naam organisatie) voert actief beleid om agressie en geweld tegen medewerkers zoveel mogelijk te voorkomen. Agressie en geweld tegen medewerkers van (naam organisatie) worden absoluut niet getolereerd en hiervan doet de organisatie dan ook aangifte bij de politie. Ik zal u aangeven wat is gebeurd. (hierna volgt een relaas van de gebeurtenissen) Het verdient aanbeveling dat de persoon die aangifte doet, zaken overlegt bij de politie waardoor duidelijk wordt dat hij/zij daar ook echt toe gerechtigd is, zoals: - uitdraai Kamer van Koophandel van de organisatie met daarin de naam van de bestuurder; - een schriftelijke verklaring van de bestuurder dat de persoon die aangifte doet, dit ook namens de organisatie mag doen. Staat de organisatie niet ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, dan kan de bestuurder/directeur/burgemeester de persoon schriftelijk machtigen om aangifte te doen.

19 De werknemer kan aan het begin van de getuige-/benadeeldeverklaring de volgende tekst gebruiken: Ik werk bij (naam organisatie) en voer mijn werkzaamheden uit binnen de door het programma Veilige Publieke Taak benoemde publieke taak. (naam organisatie) heeft beleid ontwikkeld om agressie en geweld zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. In het kader van dit beleid is ook met veiligheidspartners als politie, gemeenten en OM afgesproken dat (naam organisatie) altijd aangifte doet in geval van agressie of geweld tegen een medewerker van (naam organisatie). Mijn werkgever (naam organisatie) heeft aangifte gedaan en ik zal verklaren wat er is gebeurd. (hierna volgt een weergave van de gebeurtenissen door de getuige/benadeelde) In sommige ziekenhuizen is de werkafspraak dat iemand van het eigen ziekenhuis het hele traject van aangifte doen begeleidt en het slachtoffer waar nodig steunt. Dit is vaak een casemanager die bijvoorbeeld ook de post ontvangt van het OM en de politie. Soms stelt de medewerker het op prijs dat iemand van het ziekenhuis meegaat naar het politiebureau om aangifte te doen. Deze steun in de rug kan belangrijk zijn. Of justitie na aangifte tot vervolging overgaat, hangt af van een aantal factoren. De belangrijkste zijn: heeft de verdachte bekend? is het strafbare feit te bewijzen, bijvoorbeeld door middel van getuigen? Aangifte onder nummer In het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem heeft in 2010 een incident plaatsgevonden. De directeur van het ziekenhuis heeft daar aangifte van gedaan. Ook het hoofd veiligheid heeft aangifte gedaan van hetzelfde incident. Er was sprake van bijzondere omstandigheden: - de veroorzaker had antecedenten op het gebied van agressie en geweld; - het slachtoffer had een bijzondere achternaam; - de veroorzaker woonde in dezelfde wijk als het slachtoffer. Om die redenen is, na veelvuldig overleg met het OM, besloten het slachtoffer niet te horen onder haar eigen naam, maar onder haar personeelsnummer. De directeur en het hoofd veiligheid hebben in hun aangiften bevestigd dat het slachtoffer onder dat personeelsnummer werkzaam was in het ziekenhuis. Volgens de rechter was hier sprake van een zorgvuldige procedure en was het hierbij verkregen bewijs volledig en voldoende. Richtlijnen

20 De hier gekozen procedure is niet altijd en overal toepasbaar. Het heeft wel geleid tot duidelijke richtlijnen voor aangifte doen of een verklaring afleggen onder nummer in plaats van op naam. In de wetgeving valt dit onder de mogelijkheden van (gedeeltelijke) anonimiteit. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft daarom een factsheet Werkinstructie werkgever en werknemer bij aangifte-melding opgesteld. Deze instructie is te downloaden op maar vindt u ook als bijlage 2 in deze handreiking. Aanvullend hierop heeft dit ministerie, in samenwerking met het ministerie van Veiligheid & Justitie, de factsheet Veilige Publieke Taak en (gedeeltelijke) anonimiteit in het strafproces ontworpen. Alle (on)mogelijkheden over dit onderwerp zijn hierin beschreven. Zie hiervoor bijlage 3 van deze handreiking. Hebt u toch nog vragen, dan kunt u altijd contact opnemen. Zie voor de contactgegevens Als de verdachte heeft bekend, kan justitie snel tot strafvervolging overgaan. Men zal dan geen aanvullende bewijzen gaan zoeken of nader onderzoek doen. De aangifte die is gedaan, volstaat dan. Ook in dit geval hoeft de medewerker dus niet zelf aangifte te doen. Het verdient de voorkeur dat iemand namens de medewerkers en het ziekenhuis aangifte doet bij de politie. Dat haalt veel stress weg bij de medewerkers. Overigens is steunbewijs, zoals een getuigenverklaring, wel zinvol voor het geval de verdachte zijn bekentenis zou intrekken. Heeft de verdachte niet bekend of is de schade niet eenvoudig vast te stellen, dan gaan andere aspecten meespelen. Als de verdachte niet heeft bekend, moet justitie met bewijzen komen, bijvoorbeeld video-opnamen en getuigenverklaringen. De aangifte zal in deze gevallen niet voldoende zijn. Een beveiligingsmedewerker die aangifte doet, heeft meestal zelf niets gezien of gehoord maar is er later bij geroepen. Justitie zal dan de slachtoffers en getuigen moeten (laten) verhoren die het incident wel zelf hebben meegemaakt of gezien. Dit verhoor kan plaatsvinden bij de rechtercommissaris of tijdens de rechtszaak door de rechter. Het slachtoffer of de getuige kan dan worden geconfronteerd met de verdachte en diens advocaat. De aanwezige parketpolitie zorgt voor de goede orde en rust. Is de schade niet eenvoudig vast te stellen, dan mag de rechter de schade niet meenemen bij de strafrechtszaak. Die schade kan dan alleen worden verhaald tijdens een civiele rechtszaak. De verdachte zal zich hierbij laten vertegenwoordigen door een advocaat (procureur) die mogelijk de getuigen wil verhoren. Ook hier kan dan een confrontatie tussen verdachte en slachtoffer of getuige het gevolg zijn. Eenduidige landelijke afspraken (ELA)

21 Strafbare feiten gepleegd tegen mensen met een publieke taak, zoals ziekenhuismedewerkers, ambulancemedewerkers, politie, brandweer, enzovoort, krijgen voorrang bij de politie en het Openbaar Ministerie. Op landelijk niveau zijn met de politie en het Openbaar Ministerie duidelijke afspraken gemaakt over het opnemen van de aangifte, doorlooptijd en strafeis. De uitgangspunten van die afspraken zijn: : 1. de politie reageert altijd bij verzoeken om assistentie in het geval van agressie en geweldszaken tegen medewerkers met een publieke taak; 2. hoge prioriteit bij politie en OM voor opsporing en vervolging van agressie en geweld tegen functionarissen met een publieke taak; 3. aandacht voor kwaliteit van het onderzoek en proces-verbaal; 4. zoveel mogelijk lik-op-stukbeleid toepassen, (super)snelrecht of aanhouden en uitreiken (dagvaarding); 5. schade zoveel mogelijk verhalen op de dader; 6. jeugdigen zo nodig doorverwijzen naar bureau Halt; 7. bij recidive bezien of gedrag interveniërende maatregelen kunnen worden opgelegd (in beginsel niet in plaats van straffen, maar als aanvullende maatregel bij straffen); 8. slachtoffers en werkgevers worden optimaal geïnformeerd over hun positie en mogelijkheden in het strafproces en over de strafrechtelijke afhandeling van de zaak, tenzij het slachtoffer aangeeft daar geen prijs op te stellen; 9. actief communicatiebeleid. Het vervolg van deze aanpak is ook een hogere straf voor de veroorzaker. De complete ELA is opgenomen als bijlage 4 bij deze handreiking. De afspraken staan ook in de brochure Eenduidige landelijke afspraken die u gratis kunt aanvragen bij het expertisecentrum Veilige Publieke Taak (www.evpt.nl) Aangifte doen: vermeld code VPT Voor aangiften van geweld tegen medewerkers in de publieke sector is afgesproken dat de politiemedewerker aan de aangifte de code VPT toekent. Dat gebeurt nog niet altijd. Ook ziekenhuismedewerkers die te maken krijgen met agressie en geweld met een directe relatie tot hun werk, vallen binnen de Veilige Publieke Taak (VPT). Het is essentieel om daar bij de aangifte aandacht aan te besteden. Aandacht bij aangifte Het blijkt dat lang niet alle politiemedewerkers de landelijke afspraken kennen of weten hoe ze ermee om moeten gaan. Dat is een verantwoordelijkheid van de politie. Het is

22 echter (ook) in het belang van de ziekenhuismedewerker en het ziekenhuis zelf om de ELA-afspraken te volgen. Wat betekent dat voor u als ziekenhuismedewerker? U kunt de VPT-code bij de politie actief onder de aandacht brengen. Geef bijvoorbeeld aan dat deze code opgenomen moet worden in het aangiftescherm: - op de tweede pagina (waar ook de gegevens over de dag, datum en tijd van het incident worden ingevoerd); - direct na het vermelden van het soort misdrijf (bijvoorbeeld eenvoudige mishandeling); - projectcode: VPT; - beschrijving: geweld medewerker publieke sector. Voorbeeld van het aangiftescherm van de politie: Waarden- en normendiscussie Veel afdelingen van ziekenhuizen hebben in het kader van Veiligezorg een waarden- en normendiscussie gevoerd. Daarbij is ter sprake gekomen wat een ieder wel of juist niet accepteert, als persoon, maar zeker als afdeling en soms als heel ziekenhuis. Wanneer gezamenlijk is afgesproken in welke gevallen aangifte wordt gedaan bij de politie, is het belangrijk dat iedereen zich daar ook aan houdt. Dat maakt namelijk duidelijk dat bepaalde zaken niet meer worden getolereerd.

23 De politie houdt iemand aan in het ziekenhuis, en nu? Iedereen probeert agressie te voorkomen door zich correct op te stellen tegenover patienten, medewerkers, begeleiders, ouders of wie dan ook. Toch kan het een keer voorkomen dat iemand zich laat gaan. Soms gaat dat te ver, ongeacht de oorzaak. Boos worden kan, maar geweld wordt niet getolereerd. Geweld kan escaleren, dus bij geweld is de komst van de politie gewenst. Wanneer de politie iemand in het ziekenhuis heeft aangehouden, heeft dat altijd een gevolg. In ieder ziekenhuis onderhoudt iemand de contacten met de politie. Vaak is dat het hoofd beveiliging. Elk ziekenhuis heeft ook een protocol waarin staat wat er na de komst van de politie moet gebeuren. Bijvoorbeeld: - de richtlijnen voor aangifte doen; - wie moet op de hoogte worden gesteld (het hoofd van de afdeling, een jurist, slachtofferhulp, collegiale opvang, enzovoort). Degene die in het ziekenhuis de contacten met de politie onderhoudt, kan altijd helpen bij onduidelijkheden over de protocollen en bij vragen.

24 Bijlage 1 Vormen van agressief gedrag Verbaal geweld Bedreigen (of dreigbrief) Strafbaar? Wanneer? Welk(e) feit(en)? Ja Bij dreiging met: openlijk geweld (geweld in de openbaarheid door twee personen of meer); enig misdrijf waardoor de algemene veiligheid van personen en/of goederen of de verlening van diensten in gevaar kan komen; verkrachting; feitelijke aanranding van de eerbaarheid; enig misdrijf tegen het leven gericht; gijzeling; zware mishandeling; brandstichting; terrorisme. Art 285 sr (bedreiging) Beledigen Ja Bij belediging: Art 266/267 sr (belediging) openbaar mondeling; in geschrift/afbeelding; in tegenwoordigheid van het slachtoffer mondeling of door feitelijkheden. Schelden / schreeuwen Onder omstandigheden Als het een belediging of bedreiging betreft Art 266, 267 en 285 sr Vernederen Onder omstandigheden Als het een belediging betreft Artikelen 266, 267 Sr Treiteren / pesten Dwingend gedrag Chanteren, Onder omstandigheden Onder omstandigheden Onder omstandigheden Als het een belediging betreft of als het gedrag stalking-achtige vormen aanneemt: gericht op de persoon van de werknemer; dat diens persoonlijke levenssfeer stelselmatig beïnvloedt; dat gedurende langere periode aan houdt; met het oogmerk om die werknemer bang te maken, wat van de werknemer gedaan te krijgen of die werknemer te beletten iets te doen. Indien het leidt tot dwang om een ambtenaar een ambtshandeling te laten uitvoeren of na te laten tegenniet-ambtenaren. Indien het leidt tot dwang om een ambtshandeling uit te voeren of na te laten. Artikelen 266, 267 Sr Artikel 285b Sr (belaging, stalking) Eventueel art 179 sr (ambtsdwang) Art 179 sr Art 284 sr (dwang) Art 179 sr (ambtsdwang) Art 317 sr (afpersing) Art 318 sr (afdreiging) Fysiek geweld Strafbaar? Wanneer? Welk(e) feit(en)? Duwen, trekken, vastgrijpen Onder omstandigheden Als het gedrag pijn of letsel teweegbracht. Als het gebeurt om de aangever bang te maken. Art 300 sr (mishandeling) Art 285 sr Slaan Ja Mits het pijn doet of letsel teweegbrengt. Art 300 sr Schoppen Ja Mits het pijn doet of letsel teweegbrengt. Art 300 sr Spugen Ja Mits gericht wordt gespuugd Art 266, 267 sr Verwonden Ja Mits het opzettelijk gebeurt Art 300 sr Fysiek hinderen (bijv. de weg versperren) Gooien met voorwerpen (bijvoorbeeld meubilair of stenen) Onder omstandigheden Onder omstandigheden Indien het verzet betreft tegen een (actieve) ambtsverrichting (weerspannigheid). Indien de persoon niet weggaat, ondanks vordering. Indien gericht tegen slachtoffer, evt. bedreiging of poging tot zware mishandeling/doodslag. Als door het gooien een ambtsverrichting wordt afgedwongen, kan dit ambtsdwang opleveren. Indien sprake is van verstoring van de openba- Art 180 sr (wederspannigheid) Evt de plaatselijke verordeningen Art 138 sr (lokaal/huisvredebreuk Art 285 sr (bedreiging) Art 302, 287 jo 45 sr Art 179 sr Art 141 sr

25 Voorwerpen vernielen Ja re orde, evt. openlijk geweld. Als de voorwerpen beschadigd raken, kan dit vernieling opleveren (benadeelde is de eigenaar). Gewone voorwerpen of aan: - water-, gas- of rioolwerken, of iets dergelijks; - elektriciteitswerken; telecommunicatiewerken; - werken voor het openbaar verkeer of luchtverkeer; - een gebouw. Bij brandstichting. Stalken Ja Indien het wederrechtelijk en stelselmatig gebeurt en de persoonlijke levenssfeer in het geding is. Verkrachting Ja Art 242 sr Art 350 sr (vernieling) Art 350 sr Art 161 Sr Art 161 bis ev Art sr Art 161 quinies ev Art , sr Art sr Art 285 b sr Overig Overig Strafbaar? Wanneer? Welk(e) feit(en)? Diefstal Ja Art 310 sr ev Roofoverval Ja Art 312 sr ev Bommelding Ja Art 142a lid 2 Seksuele chantage Onder omstandigheden Indien bedreigend, met bijv. verkrachting; bij verkrachting; bij ontuchtige handelingen. Indien het ontuchtige handelingen betreft. Indien beledigend. Art 285 sr Art 242 sr Art 246 sr Aanranding, betasting, knijpen, en dergelijke Ja Art 246 sr Discriminatie naar sekse Onder omstandigheden Art 266/267 sr Discriminatie naar huidskleur Ja Indien beledigend. Art 137c Sr Discriminatie naar geloofsovertuiging Ja Indien beledigend. Art 137c Sr Evt: art 147 sr Discriminatie naar seksuele Ja Indien beledigend. Art 137c Sr geaardheid of voorkeur Discriminatie naar leeftijd Onder omstandigheden Indien beledigend. Art 266/267 sr

Handreiking aangifte doen bij de politie

Handreiking aangifte doen bij de politie Handreiking aangifte doen bij de politie Inhoud 1. Inleiding 3 2. Het onbekende van het aangifte doen 3 3. Wat gebeurt er bij aangifte? 4 Welke documenten zijn nodig voor het doen van aangifte? Benodigde

Nadere informatie

Handreiking aangifte doen bij de politie

Handreiking aangifte doen bij de politie Handreiking aangifte doen bij de politie Inhoud 1. Inleiding 3 2. Het onbekende van het aangifte doen 3 3. Wat gebeurt er bij aangifte? 4 Welke documenten zijn nodig voor het doen van aangifte? Benodigde

Nadere informatie

Aangifte? Gewoon doen! Geweld tegen werknemers met een publieke taak. Een stappenplan voor aangiftebeleid. Helpt u uw werknemer bij deze beslissing?

Aangifte? Gewoon doen! Geweld tegen werknemers met een publieke taak. Een stappenplan voor aangiftebeleid. Helpt u uw werknemer bij deze beslissing? Aangifte? Gewoon doen! Geweld tegen werknemers met een publieke taak. Een stappenplan voor aangiftebeleid. Helpt u uw werknemer bij deze beslissing? Aangifte? Gewoon doen! We zijn het er allemaal over

Nadere informatie

Handreiking Aangifte doen bij de politie. Aangifte? Gewoon doen!

Handreiking Aangifte doen bij de politie. Aangifte? Gewoon doen! Handreiking Aangifte doen bij de politie Aangifte? Gewoon doen! Inhoud 1 Inleiding 3 2 Vragen over aangifte doen 4 3 Wat kunt u als werkgever doen? 6 Stap 1 Norm stellen en uitdragen 7 Stap 2 Melden, aangifte

Nadere informatie

Aangifte? Gewoon doen! Een stappenplan voor aangiftebeleid

Aangifte? Gewoon doen! Een stappenplan voor aangiftebeleid Aangifte? Gewoon doen! Een stappenplan voor aangiftebeleid Aangifte? Gewoon doen! Een stappenplan voor aangiftebeleid Aangifte? Gewoon doen! We zijn het er allemaal over eens: agressie en geweld tegen

Nadere informatie

Handreiking Aangifte doen bij de politie. Zo doet u als werkgever aangifte van agressie of geweld jegens uw werknemer

Handreiking Aangifte doen bij de politie. Zo doet u als werkgever aangifte van agressie of geweld jegens uw werknemer Handreiking Aangifte doen bij de politie Zo doet u als werkgever aangifte van agressie of geweld jegens uw werknemer Inhoud 1 Inleiding 3 2 Vragen over aangifte doen 4 3 Wat kunt u als werkgever doen?

Nadere informatie

STAPPENPLAN AGRESSIE-INCIDENT LEIDINGGEVENDE

STAPPENPLAN AGRESSIE-INCIDENT LEIDINGGEVENDE STAPPENPLAN AGRESSIE-INCIDENT LEIDINGGEVENDE Als een van je medewerkers slachtoffer is geworden van een agressie-incident, moet je twee dingen doen. 1. Opvang van de medewerker Zorg voor directe opvang

Nadere informatie

Aangifte doen? Zo doe je het goed en veilig.

Aangifte doen? Zo doe je het goed en veilig. Aangifte doen? Zo doe je het goed en veilig. Stappenplan aangifte doen voor medewerkers in de zorg Inleiding Het is belangrijk dat binnen een zorginstelling bij strafbare feiten altijd aangifte wordt gedaan

Nadere informatie

handreiking voor management en staf AANGIFTE DOEN BIJ DE POLITIE

handreiking voor management en staf AANGIFTE DOEN BIJ DE POLITIE handreiking voor management en staf AANGIFTE DOEN BIJ DE POLITIE COLOFON Deze uitgave is gemaakt in opdracht van: SOVAM Veerallee 68 8019 AE Zwolle tel. 038 422 68 65 fax 038 422 26 47 helpdesk@sovam.nl

Nadere informatie

SOCIALE VEILIGHEID IN DE GGZ

SOCIALE VEILIGHEID IN DE GGZ SOCIALE VEILIGHEID IN DE GGZ AANGIFTE DOEN BIJ AGRESSIE- EN/OF GEWELDSINCIDENTEN Handreiking voor leidinggevenden Aangifte doen bij agressie- en/of geweldsincidenten 1 2 Sociale veiligheid in de ggz SOCIALE

Nadere informatie

Peter Peerdeman senior adviseur. 11 november 2015

Peter Peerdeman senior adviseur. 11 november 2015 Peter Peerdeman senior adviseur 11 november 2015 Workshop eigen veiligheid Wat is VPT EVPT Waar praten we over Gezamenlijk belang 8 maatregelen Normstellen aangifte Factsheets Bronnen / links Stel gerust

Nadere informatie

Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten

Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten 10.3 AANGIFTE DOEN deel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten Doelgroep Inhoud Gerelateerde documenten Coördinator agressie en geweld, hoger management, leidinggevenden, beleidsmedewerkers,

Nadere informatie

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2.

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2. Doel: Het creëren van een veilige werkomgeving. Onder agressie verstaan wij elke vorm van ongewenst gedrag zowel verbaal als ook fysiek. Zie bijlage 1. Handelwijze bij telefonisch ongewenst gedrag: 1.

Nadere informatie

Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland. Nulme&ng

Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland. Nulme&ng Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland Nulme&ng Nulme7ng. In het landelijk programma Veilige Publieke Taak worden er door het ministerie van Binnenlandse Zaken acht maatregelen genoemd die belangrijk

Nadere informatie

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE Opsporen en vervolgen Wie doet dat eigenlijk? De ene moord is nog niet gepleegd of je ziet alweer de volgende ontvoering. Politieseries en misdaadfilms zijn populair

Nadere informatie

http://apwfg16/dks/document/document_content.asp?secid=59f9d0ced8aa84b728...

http://apwfg16/dks/document/document_content.asp?secid=59f9d0ced8aa84b728... pagina 1 van 5 Titel Veilige Zorg: Het standpunt en de (preventieve) maatregelen van het Westfriesgasthuis inzake agressie en geweld tegen medewerkers. Publicatiedatum 16-08-2007 Doel Het voorkomen of

Nadere informatie

U wordt verdacht. Inhoud

U wordt verdacht. Inhoud Inhoud Deze brochure 3 Aanhouding en verhoor 3 Inverzekeringstelling 3 Uw advocaat 4 De reclassering 5 Verlenging van de inverzekeringstelling of niet 5 Beperkingen en rechten 5 Voorgeleiding bij de officier

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Vervolging. Getuigenverhoor rechter-commissaris

Vervolging. Getuigenverhoor rechter-commissaris Als u in de strafzaak door een advocaat wordt bijgestaan, is het van belang dat u de advocaat op de hoogte houdt van de voortgang in het onderzoek. Na aangifte zal het politieonderzoek waarschijnlijk nog

Nadere informatie

Aanhouding en inverzekeringstelling

Aanhouding en inverzekeringstelling Aanhouding en inverzekeringstelling 1 U bent aangehouden en meegenomen naar het politiebureau. Wat zijn uw rechten? U wordt verdacht van een strafbaar feit. De Rechercheur Opsporing van de Inspectie SZW

Nadere informatie

Voegen in het strafproces

Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces april 2011 U bent slachtoffer geworden van een misdrijf of overtreding en u heeft daarbij schade geleden. Eén van de mogelijkheden om uw schade vergoed

Nadere informatie

Omgangsprotocol De Vlinder. Onderdeel van het veiligheid- en ARBObeleid van de Vlinder

Omgangsprotocol De Vlinder. Onderdeel van het veiligheid- en ARBObeleid van de Vlinder Omgangsprotocol De Vlinder deel van het veiligheid- en ARBObeleid van de Vlinder Inhoudsopgave: pag: 1. Inleiding 3 2. Afspraken ten aanzien van gedrag en omgangsvormen 4 3. Ongewenst gedrag 6 4. Handelen

Nadere informatie

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Informatie folder Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Pagina 2 van 16 Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Landelijke versie,

Nadere informatie

Strafrechtelijke context huwelijksdwang en achterlating

Strafrechtelijke context huwelijksdwang en achterlating Strafrechtelijke context huwelijksdwang en achterlating Bij de aanpak van huwelijksdwang en gedwongen achterlating dient het belang van het slachtoffer centraal te staan. De in Nederland geldende wet-

Nadere informatie

Inhoudsopgave. N.B. Waar in deze brochure hij staat, kan ook zij worden gelezen.

Inhoudsopgave. N.B. Waar in deze brochure hij staat, kan ook zij worden gelezen. U wordt verdacht Inhoudsopgave Deze brochure 2 Aanhouding en verhoor 2 Inverzekeringstelling 2 Uw advocaat 3 De reclassering 3 Verlenging van de inverzekeringstelling of niet 4 Beperkingen en rechten

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Geweldsprotocol Functionarissen met publieke taak (Frontlinie functionarissen)

Geweldsprotocol Functionarissen met publieke taak (Frontlinie functionarissen) Geweldsprotocol Functionarissen met publieke taak (Frontlinie functionarissen) Aanvulling op convenant SRZ / het Openbaar Ministerie / de Politie Rotterdam- Rijnmond en Zuid-Holland-Zuid d.d. 19 februari

Nadere informatie

Recht en bijstand bij juridische procedures

Recht en bijstand bij juridische procedures Recht en bijstand bij juridische procedures In deze folder leest u meer 0900-0101 (lokaal tarief) over de juridische bijstand door Slachtofferhulp Nederland en de rechten van slachtoffers. Een wirwar van

Nadere informatie

Eenduidige Landelijke afspraken Bij agressie en geweld tegen functionarissen met een publieke taak

Eenduidige Landelijke afspraken Bij agressie en geweld tegen functionarissen met een publieke taak Eenduidige Landelijke afspraken Bij agressie en geweld tegen functionarissen met een publieke taak Inleiding In het programma Veilige Publieke Taak van 18 oktober 2007 1 hebben de ministers van Binnenlandse

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Amsterdam-Amstelland. Datum: 19 juli 2012. Rapportnummer: 2012/117

Rapport. Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Amsterdam-Amstelland. Datum: 19 juli 2012. Rapportnummer: 2012/117 Rapport Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Amsterdam-Amstelland. Datum: 19 juli 2012 Rapportnummer: 2012/117 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat politieambtenaren van het regionale

Nadere informatie

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor opvang bij ernstige incidenten Sint Clemensschool School Sint Clemensschool Bevoegd gezag Stichting Catent Bestuursnummer

Nadere informatie

De Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden

De Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden De Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden Inhoud Inleiding 2 DNA-onderzoek 2 De Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden 3 Voor wie? 4 Waar? 6 De afname 7 Hoe lang blijven gegevens bewaard? 7 Voordelen 8 Bezwaar

Nadere informatie

Reacties, sancties en maatregelen bij agressief gedrag

Reacties, sancties en maatregelen bij agressief gedrag Reacties, sancties en maatregelen bij agressief gedrag Wanneer een klant de huisregels van een organisatie overtreedt, dan wordt naar de klant een maatregel genomen die passend is bij de overtreding. Door

Nadere informatie

Zelfbewust, begripvol en met respect

Zelfbewust, begripvol en met respect Zelfbewust, begripvol en met respect Naar een effectieve aanpak van agressie en geweld, codes en protocollen. 1 Inhoud Inleiding.3 Gedragscode werknemers Loket... 4 Protocol voor Agressie en Geweld...

Nadere informatie

Veilige zorg in het ziekenhuisve

Veilige zorg in het ziekenhuisve Home no. 3 Juni 2015 Juridische aspecten Eerdere edities Verenso.nl Veilige zorg in het ziekenhuisve Mr. Marie-José Blondeau, jurist gezondheidsrecht Erasmus MC te Rotterdam m.blondeau@erasmusmc.nl Helaas

Nadere informatie

Schema werkwijze LANGZS-advocaten. De financiering

Schema werkwijze LANGZS-advocaten. De financiering Schema werkwijze LANGZS-advocaten De financiering Wanneer een cliënt zich meldt bij de advocaat zal deze, net als in andere zaken, een kennismakingsgesprek plannen. Doorgaans is dit niet vrijblijvend.

Nadere informatie

Protocol Hulp aan leerling en personeel

Protocol Hulp aan leerling en personeel Protocol Hulp aan leerling en personeel IV PROTOCOL Agressie, geweld, seksuele intimidatie, discriminatie en pesten binnen de school (Dit protocol is gebaseerd op het beleidsplan in bijlage I) Hieronder

Nadere informatie

U moet terechtstaan. Inhoud

U moet terechtstaan. Inhoud U moet terechtstaan Inhoud Deze brochure 3 Dagvaarding 3 Bezwaarschrift 3 Rechtsbijstand 4 Slachtoffer 4 Inzage in uw dossier 4 Getuigen en deskundigen 5 Uitstel 5 Aanwezigheid op de terechtzitting 6 Verstek

Nadere informatie

Handreiking Reacties, sancties en maatregelen bij agressief gedrag. Weet wat strafbaar is

Handreiking Reacties, sancties en maatregelen bij agressief gedrag. Weet wat strafbaar is Handreiking Reacties, sancties en maatregelen bij agressief gedrag Weet wat strafbaar is Inhoud Navigatie Inhoud Printen 1 Inleiding 3 2 Sancties en maatregelen bij agressie gedrag 4 3 Agressie verklaard

Nadere informatie

Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten

Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten 10.4 SCHADE VERHALEN Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten Doelgroep Inhoud Coördinator agressie en geweld, beleidsmedewerker, afdeling Juridische Zaken, leidinggevende

Nadere informatie

Debat: Rollenspel Mishandeling

Debat: Rollenspel Mishandeling Debat: Rollenspel Mishandeling Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp mishandeling door ex-vriend. Omdat het onderwerp van

Nadere informatie

Instructie Verblijfsverbod Uitgaansgebieden 15 juli 2009

Instructie Verblijfsverbod Uitgaansgebieden 15 juli 2009 Instructie Verblijfsverbod Uitgaansgebieden 15 juli 2009 Versie 2.01 Inleiding Al enige tijd is er sprake van een verslechtering van de objectieve veiligheidsindex voor de uitgaanspleinen Leidseplein en

Nadere informatie

Rijksrecherche. Rijksrecherche. Voor objectieve waarheidsvinding

Rijksrecherche. Rijksrecherche. Voor objectieve waarheidsvinding Rijksrecherche Rijksrecherche Voor objectieve waarheidsvinding Dagelijkse realiteit De Rijksrecherche stelt een onderzoek in. Het is misschien wel de meest gebruikte zin in openbare nieuwsberichten over

Nadere informatie

ARRESTANTENVERZORGING. Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek

ARRESTANTENVERZORGING. Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek ARRESTANTENVERZORGING Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek januari 2013 Doel van het strafproces / strafvordering = het nemen van strafvorderlijke beslissingen Bestaat uit =

Nadere informatie

Omgaan met ongewenst gedrag in de thuiszorg

Omgaan met ongewenst gedrag in de thuiszorg Inleiding: Ongewenst gedrag, zoals in dit document beschreven wordt, is een veel voorkomend verschijnsel geworden in onze samenleving. Het veroorzaakt in het algemeen gevoelens van onveiligheid en machteloosheid.

Nadere informatie

Zelfbewust, begripvol en met respect

Zelfbewust, begripvol en met respect Zelfbewust, begripvol en met respect Naar een effectieve aanpak van agressie en geweld, codes en protocollen. 1 Inhoud Voorwoord... 3 Inleiding... 4 Gedragscode werknemers LOC@... 6 Protocol voor Agressie

Nadere informatie

Rechten in de psychiatrie Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis

Rechten in de psychiatrie Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis Rechten in de psychiatrie Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis Inhoud 1. Wat is een klacht? pag 1 2. Wat kan ik doen als ik een klacht heb? pag 2 3. De klachtencommissie pag 2 4.

Nadere informatie

Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten

Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten Je bent op het politiebureau omdat: 1. je wordt verdacht van het plegen van een strafbaar feit en je moest mee naar het

Nadere informatie

Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden.

Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden. Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden. 1. DOEL Deze procedure is bedoeld om zorgvuldig handelen te waarborgen bij constatering van ongewenst gedrag op de werkplek. 2. REIKWIJDTE

Nadere informatie

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet SAMENVATTING Achtergrond De laatste jaren is er een toenemende aandacht van de overheid voor de aanpak van kindermishandeling en partnergeweld. Het kabinet heeft in 2007 het actieplan Kinderen Veilig Thuis

Nadere informatie

GSR Protocol Melding, Klacht of Incident 2015

GSR Protocol Melding, Klacht of Incident 2015 GSR Melding, Klacht of Incident 2015 1. Op het moment dat een incident van welke aard dan ook heeft plaatsgevonden, dient de betrokkene (klager) dit te melden bij de manager onderwijs van de eigen afdeling.

Nadere informatie

Protocol ongewenste intimiteiten tussen leerlingen Juni 2012

Protocol ongewenste intimiteiten tussen leerlingen Juni 2012 Protocol ongewenste intimiteiten tussen leerlingen Juni 2012 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Begripsbepaling... 3 3 Eigen waarneming van ongewenste intimiteiten... 3 4 Vermoeden van ongewenste intimiteiten...

Nadere informatie

Instructie rollenspel Belediging op internet

Instructie rollenspel Belediging op internet Instructie rollenspel Belediging op internet Korte omschrijving programmaonderdeel De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp belediging op internet. De

Nadere informatie

Zelfbewust, begripvol en met respect

Zelfbewust, begripvol en met respect Zelfbewust, begripvol en met respect Naar een effectieve aanpak van agressie en geweld, codes en protocollen. 1 Inhoud Voorwoord... 3 Inleiding... 4 Gedragscode werknemers OZHW... 6 Protocol voor Agressie

Nadere informatie

Praktische informatie voor mensen van wie de partner of huisgenoot een huisverbod heeft gekregen. Achterblijven na een huisverbod...

Praktische informatie voor mensen van wie de partner of huisgenoot een huisverbod heeft gekregen. Achterblijven na een huisverbod... Praktische informatie voor mensen van wie de partner of huisgenoot een huisverbod heeft gekregen Achterblijven na een huisverbod... Over deze folder De politie geeft u deze folder omdat uw partner of huisgenoot

Nadere informatie

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze direct bij de Inspectie SZW

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze direct bij de Inspectie SZW Meldingsplichtige arbeidsongevallen Meld ze direct bij de Inspectie SZW De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen 2 Meldingsplichtige arbeidsongevallen

Nadere informatie

In dit informatieblad. 1 U staat er niet alleen voor

In dit informatieblad. 1 U staat er niet alleen voor Slachtoffers en Justitie In dit informatieblad krijgt u informatie over wat uw rechten als slachtoffer of nabestaande in een strafproces zijn, hoe een strafproces werkt en welke hulp beschikbaar is. Nabestaanden

Nadere informatie

Meldingsformulier agressie en geweld

Meldingsformulier agressie en geweld Meldingsformulier agressie en geweld Naam melder: G. Vogelaar, leerlingbegeleider Naam slachtoffer: Naam dader: Datum melding: 30 november 2010 School:Hanze College Klas: School:Hanze College Datum voorval:

Nadere informatie

7.14 Protocol Agressie tegen college en raadsleden gemeente Utrecht

7.14 Protocol Agressie tegen college en raadsleden gemeente Utrecht 1 7.14 Protocol Agressie tegen college en raadsleden gemeente Utrecht Vastgesteld door de gemeenteraad d.d. 30 mei 2013 Inleiding Voor politieke gezagsdragers en voor democratisch gekozen volksvertegenwoordigers

Nadere informatie

3.2.1 Aard en karakter van de gedragsaanwijzing

3.2.1 Aard en karakter van de gedragsaanwijzing 3.2 De bevoegdheid van de officier van justitie tot het geven van een gedragsaanwijzing 3.2.1 Aard en karakter van de gedragsaanwijzing Zoals in het voorgaande aan de orde kwam, kunnen bepaalde tot ernstige

Nadere informatie

Achterblijven na een huisverbod...

Achterblijven na een huisverbod... Achterblijven na een huisverbod... Praktische informatie voor mensen van wie de partner of huisgenoot een huisverbod heeft gekregen Over deze folder De politie geeft u deze folder omdat uw partner of huisgenoot

Nadere informatie

Statuut afhandeling van civiele vorderingen tot schadevergoeding seksueel misbruik

Statuut afhandeling van civiele vorderingen tot schadevergoeding seksueel misbruik Aanvraagformulier slachtoffer Statuut afhandeling van civiele vorderingen tot schadevergoeding seksueel misbruik Het Schadefonds Geweldsmisdrijven geeft aan slachtoffers met ernstig psychisch of fysiek

Nadere informatie

63 Jaar: 2006 Nummer: Besluit: B & W 31 oktober 2006 Gemeenteblad MANDAATBESLUIT GEBIEDSONTZEGGING 2006

63 Jaar: 2006 Nummer: Besluit: B & W 31 oktober 2006 Gemeenteblad MANDAATBESLUIT GEBIEDSONTZEGGING 2006 63 Jaar: 2006 Nummer: Besluit: B & W 31 oktober 2006 Gemeenteblad MANDAATBESLUIT GEBIEDSONTZEGGING 2006 De ambtenaar van de Regiopolitie Brabant Zuidoost, aangewezen als Hulp Officier van Justitie, de

Nadere informatie

Verzoek tot Schadevergoeding Bestemd voor strafdossier

Verzoek tot Schadevergoeding Bestemd voor strafdossier Verzoek tot Schadevergoeding Bestemd voor strafdossier Heeft u schade door een strafbaar feit en wilt u schadevergoeding? Dan kunt u met dit formulier schadevergoeding verzoeken (art. 51g lid 1 Sv). Verzoek

Nadere informatie

Instructie: Rollenspel mishandeling

Instructie: Rollenspel mishandeling Instructie: Rollenspel mishandeling Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp mishandeling door ex-vriend. De leerlingen worden

Nadere informatie

GEWELDSPROTOCOL VEILIGHEIDSREGIO BRABANT-NOORD

GEWELDSPROTOCOL VEILIGHEIDSREGIO BRABANT-NOORD GEWELDSPROTOCOL VEILIGHEIDSREGIO BRABANT-NOORD s-hertogenbosch november 2008 Voorwoord Werknemers met een publieke taak lijken steeds meer weerstand te ontmoeten bij het uitoefenen van hun beroep. Geweld

Nadere informatie

GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers

GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers de regels, de toelichting, de actie bij overtreding juni 2010 Bergen op Zoom, juni 2010 Het Lievensberg ziekenhuis wil graag een gastvrij ziekenhuis voor zijn patiënten

Nadere informatie

GEDRAGSCODE AGRESSIE, GEWELD EN SEKSUELE INTIMIDATIE

GEDRAGSCODE AGRESSIE, GEWELD EN SEKSUELE INTIMIDATIE GEDRAGSCODE AGRESSIE, GEWELD EN SEKSUELE INTIMIDATIE Wat te doen op scholen bij incidenten waarbij agressie een rol speelt? Aanleiding In de afgelopen jaren hebben zich diverse incidenten voorgedaan op

Nadere informatie

Klachtenregeling Kelderwerk

Klachtenregeling Kelderwerk Klachtenregeling Kelderwerk (Seksuele) intimidatie, agressie, geweld, discriminatie en/of onbehoorlijk gedrag Advies Platformoverleg d.d. 6 februari 2008 Vastgesteld d.d. 28 februari 2008 Op grond van

Nadere informatie

Handreiking schadeverhaal. Zo verhaalt u als werknemer of werkgever uw schade op de dader

Handreiking schadeverhaal. Zo verhaalt u als werknemer of werkgever uw schade op de dader Handreiking schadeverhaal Zo verhaalt u als werknemer of werkgever uw schade op de dader Inhoud Navigatie Inhoud Printen Opslaan Verhaal uw schade op de dader 3 1 De werkgever 5 2 De werknemer 9 3 Verschillende

Nadere informatie

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk?

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Hulp, informatie en advies voor iedereen die het nodig heeft Bij NIM Maatschappelijk Werk kan iedereen die het nodig heeft (in Nijmegen en de regio) aankloppen voor gratis

Nadere informatie

Waarvoor kan je naar de politie?

Waarvoor kan je naar de politie? olitie Iedereen kan te maken krijgen met de politie. Iedereen kan ooit de politie nodig hebben. Zowel politie als burgers hebben zich daarbij aan bepaalde regels te houden. politie Waarvoor kan je naar

Nadere informatie

Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie

Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie Sint Clemensschool School

Nadere informatie

Wat kunt u doen als u zelf slachtoffer bent geworden van geweld

Wat kunt u doen als u zelf slachtoffer bent geworden van geweld Wat kunt u doen als u zelf slachtoffer bent geworden van geweld Dit document behandeld de volgende onderwerpen: 1. Ziekenhuis / huisarts 2. Aangifte doen Aangifte bij de Politie Anoniem aangifte doen 3.

Nadere informatie

Slachtoffers en Justitie

Slachtoffers en Justitie Slachtoffers en Justitie Dit informatieblad informeert u over uw rechten in een strafproces als slachtoffer of nabestaande. Het beschrijft ook hoe een strafproces werkt en welke hulp beschikbaar is. In

Nadere informatie

Incidentenprotocollen. Gemini College Ridderkerk

Incidentenprotocollen. Gemini College Ridderkerk Incidentenprotocollen Gemini College Ridderkerk Versie januari 2012 Inhoudsopgave Algemeen, uitgangspunten en straffen blz. 3 Protocol diefstal en vernieling blz. 4 Protocol pesten blz. 4 Protocol vechten

Nadere informatie

7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON

7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON 7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten Doelgroep Inhoud Coördinator agressie en geweld, leidinggevenden en medewerkers

Nadere informatie

Oriëntatiepunten straftoemeting jeugd Amsterdam

Oriëntatiepunten straftoemeting jeugd Amsterdam Opmerkingen vooraf: RECHTBANK AMSTERDAM TEAM FAMILIE & JEUGD Juli 2013 Oriëntatiepunten straftoemeting jeugd Amsterdam - Deze tabel geeft uitgangspunten voor de kinderrechters (in Amsterdam) voor strafmodaliteit

Nadere informatie

613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2. U moet terechtstaan

613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2. U moet terechtstaan 613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2 U moet terechtstaan 613093 binnenwerk terechtstaan 16-08-2006 10:08 Pagina 2 613093 binnenwerk terechtstaan 16-08-2006 10:08 Pagina 1 Inhoud Deze brochure

Nadere informatie

U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen

U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen Regelingen en voorzieningen CODE 6.5.3.7 U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen bronnen www.cjib.nl, januari 2011 Openbaar Ministerie, brochure: Hoe krijg ik mijn schade vergoed? januari 2011

Nadere informatie

U heeft een huisverbod... Wat nu?

U heeft een huisverbod... Wat nu? U heeft een huisverbod... Wat nu? Praktische informatie voor personen aan wie een huisverbod is opgelegd Over deze folder U heeft zojuist een huisverbod gekregen. De politie heeft u daarbij deze folder

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

Praktische informatie voor personen aan wie een huisverbod is opgelegd. U heeft een huisverbod... Wat nu?

Praktische informatie voor personen aan wie een huisverbod is opgelegd. U heeft een huisverbod... Wat nu? Praktische informatie voor personen aan wie een huisverbod is opgelegd U heeft een huisverbod... Wat nu? Wat is huiselijk geweld? Geweld is verboden, ook geweld in huis. De politie heeft de taak om slachtoffers

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties f Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Secretaris-directeur waterschap Provinciesecretaris Provinciegriffier WA" NO. İNGEK. ì 0 JAN 2013

Nadere informatie

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang Grensoverschrijdend gedrag Klik Kinderopvang wijst alle vormen van grensoverschrijdend gedrag af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang grensoverschrijdend gedrag voorkomen

Nadere informatie

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen Protocol Ongewenste Omgangsvormen Van De Banketgroep en haar dochtervennootschappen van toepassing vanaf 1 december 2013 Inleiding De Banketgroep wil ongewenste omgangsvormen zoals seksuele intimidatie,

Nadere informatie

Tabel A: Wat is uw geslacht?

Tabel A: Wat is uw geslacht? Opmerking vooraf: het tabellenboek begint met een aantal alfabetisch genummerde tabellen die betrekking hebben op achtergrondvariabelen. Hierna volgen met cijfers genummerde tabellen. De nummering van

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

Leidraad voor het nakijken van de toets

Leidraad voor het nakijken van de toets Leidraad voor het nakijken van de toets STRAFPROCESRECHT 14 OKTOBER 2011 (Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

Nadere informatie

Beleid ongewenste omgangsvormen VMCA (versie 16 december 2011 Sociaal Beleidsplan, hoofdstuk 14.14 t/m 14.17)

Beleid ongewenste omgangsvormen VMCA (versie 16 december 2011 Sociaal Beleidsplan, hoofdstuk 14.14 t/m 14.17) Beleid ongewenste omgangsvormen VMCA (versie 16 december 2011 Sociaal Beleidsplan, hoofdstuk 14.14 t/m 14.17) Bij de VMCA moet elke medewerker in een gezonde en veilige omgeving kunnen werken. De VMCA

Nadere informatie

Doen! Het opstellen van de aangifte

Doen! Het opstellen van de aangifte Aangifte? Doen! Aangifte? Er is bij u ingebroken, uw fiets is gestolen of er is geweld tegen u gebruikt. Het zijn maar een paar voorbeelden van strafbare feiten. Redenen om aangifte te doen. Waarom aangifte

Nadere informatie

Rotterdamse Meldcode. huiselijk geweld en kindermishandeling

Rotterdamse Meldcode. huiselijk geweld en kindermishandeling Rotterdamse Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 2 Waarom een meldcode? De Rotterdamse Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is een stappenplan voor professionals en instellingen bij

Nadere informatie

Politie. De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie.

Politie. De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie. Politie De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie. Alles over politie De federale politie www.polfed-fedpol.be De lokale politie bij jou in de buurt www.lokalepolitie.be Slachtofferhulp, voor slachtoffers

Nadere informatie

VICTAS Klachten BOPZ

VICTAS Klachten BOPZ VICTAS Klachten BOPZ Utrecht, September 2013 Inhoud 1. Inleiding 2. Wat is een klacht? 2.1. Klachten over het verblijf op de afdeling B3 van Victas 2.2. BOPZ-klachten 3. De klachtencommissie 3.1. Hoe dien

Nadere informatie

Aantal misdrijven blijft dalen

Aantal misdrijven blijft dalen Aantal misdrijven blijft dalen Vorig jaar zijn er minder strafbare feiten gepleegd. Daarmee zet de daling, die al zeven jaar te zien is, door. Het aantal geregistreerde aangiftes van een misdrijf (processen

Nadere informatie

Slachtoffer. Schade? van geweld? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen

Slachtoffer. Schade? van geweld? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen Slachtoffer van geweld? Schade? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen Slachtoffer van geweld? Als u slachtoffer bent geworden van een geweldsmisdrijf, dan is dat een ingrijpende ervaring.

Nadere informatie

5. Moet je een melding bij de commissie Samson hebben gedaan om voor een compensatieregeling in aanmerking te komen? Dat is niet noodzakelijk.

5. Moet je een melding bij de commissie Samson hebben gedaan om voor een compensatieregeling in aanmerking te komen? Dat is niet noodzakelijk. Vragen en Antwoorden compensatieregelingen slachtoffers van seksueel misbruik in de jeugd/pleegzorg In dit document vindt u vragen en antwoorden bij de mededelingen van het Ministerie van Veiligheid en

Nadere informatie

Datum 11 april 2014 Onderwerp Aanbieding onderzoeksrapport 'Bedreigen en Intimideren van OM- en politiemedewerkers

Datum 11 april 2014 Onderwerp Aanbieding onderzoeksrapport 'Bedreigen en Intimideren van OM- en politiemedewerkers 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE)

TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE) TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE) Inhoud Algemeen 2 Seksuele intimidatie 4 Agressie en

Nadere informatie