Document. Participatiewerkvormen. BIJLAGE 4 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Document. Participatiewerkvormen. BIJLAGE 4 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau"

Transcriptie

1 Document BIJLAGE 4 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau

2 Inhoud 3 1. Joint fact finding 3 2. (Mind) mappen 4 3. Scenariomethode- Envisioning workshops 4 4. Rollenspelen 5 5. Forecasting (normatieve en verkennende ): 5 6. Normatieve focastingmethoden 5 7. Brainstormen 6 8. Pocket charts 6 9. Visualisaties Metaplan (Ideeën verzamelen, delen en prioriteren) Tenplus FishBowl discussion Stellingen ter discussie (o.a. gebruikt in Gibson-methode) Consensusconferentie 8 Bibliografie 10 Inhoud 2

3 Hierna worden een aantal werkvormen opgesomd. Het betreft een aantal technieken of methodes die in sommige van de eerder vermelde participatie-initiatieven kunnen gebruikt worden om een dynamiek op gang te brengen in een groepsgesprek, om conflicterende standpunten te ontmijnen of te voorkomen, om tot consensus te komen binnen een groep, om bepaalde opties tegen mekaar af te wegen, Vaak gaat het om technieken die gebruikt worden ter ondersteuning van interactieve participatie-initiatieven. 1. Joint fact finding 2. (Mind) mappen 3. Scenariomethode- Envisioning workshops 4. Rollenspelen 5. Forecasting (normatieve en verkennende ) 6. Normatieve focastingmethoden 7. Brainstormen 8. Pocket charts 9. Visualisaties 10. Metaplan (Ideeën verzamelen, delen en prioriteren) 11. Tenplus 12. FishBowl discussion 13. Stellingen ter discussie (o.a. gebruikt in Gibson-methode) 14. Consensusconferentie 1. Joint fact finding Joint fact finding is een methode waarbij vanaf het begin (bij keuze van de onderzoeksvragen, probleemstelling, keuze van methodiek) alle stakeholders betrokken zijn. De basis is een grondige stakeholderanalyse. Dat is vooral belangrijk bij kwesties met grote belangentegenstellingen. Joint fact finding kan gaan van adviseren tot coproductie en meebeslissen (past binnen opstellen van orientatienota MP). advies, coproductie indirect 3

4 2. (Mind) mappen Dit is een techniek om in een groep met zeer uiteenlopende interesses tot een gemeenschappelijke visie te komen (bv. bewoners vs planners, ambtenaren). Deze methode wordt gebruikt in verregaande vormen van participatie. Mappen is het in kaart brengen van informatie rond een aantal indicatoren, de oefening geeft een sterk visuele output en kan helpen in dichten van de communicatiekloof tussen verschillende partijen. Mind-mapping is vooral toegespitst op het snel en visueel in kaart brengen van ideeën van een groep, gebruikt binnen brainstormoefeningen. Het resultaat is een gestructureerd overzicht van verschillende componenten met onderlinge samenhang en een weergave van prioriteit/bijzaak. Kan in verschillende settings gebruikt worden zoals adviesraden, maar ook burgerjury-achtige settings, open space, jouw dag, etc. (viwta, p;207). toepasbaar in initiatie(f)(ven) consultatie, advies, coproductie (dynamic mindmapping) 3. Scenariomethode- Envisioning workshops Envisioning workshops bestaan uit 18 tot 22 deelnemers en gebeuren op basis van een aantal vooraf opgestelde toekomstscenario s. Er wordt een interactieve discussie gehouden over een gezamenlijke visie, mogelijke pistes/oplossingen om samen tot een actieplan te komen. Afhankelijk van wie de deelnemers zijn, is deze methode enkel adviserend of coproducerend (bv; bij een uitgebreide GBC). Scenariomethoden zijn een geschikte manier om burgers te betrekken bij langlopende beleidskwesties. Het opstellen van de scenario s wordt meestal overgelaten aan experts en ambtenaren. Burgers worden betrokken bij de keuze van meest wenselijke scenario s en bij beleidsbeslissingen die nodig zijn om de gewenste scenario s te realiseren. De precieze uitwerking van een scenariomethode kan divers zijn: via themabijeenkomsten, werkateliers, toekomstconferenties,. Vaak gaat het over een langlopend proces met opeenvolgende bijeenkomsten. advies, coproductie Referenties (zoekconferentie of scenarioplanning); 4

5 4. Rollenspelen Dit is een methode om individuen buiten hun normale denkkaders te laten treden en creatief te laten denken. Ze wordt vaak toegepast binnen groepen van stakeholders maar kan ook bij directe interactieve participatievormen gebruikt worden. consultatie, advies, coproductie 5. Forecasting (normatieve en verkennende ) Deze werkvorm kan gebruikt worden binnen een burgerjury of een adviesraad om een toekomstvisie uit te werken. Vanuit de visie wordt gezocht naar problemen en/of knelpunten die het toekomstbeeld inde weg staan. Het resultaat is vaak een agenda van zaken die nu moeten beslist worden om dat toekomstbeeld te verkrijgen. advies, coproductie Referenties Viwta, Participatieve Methoden: een gids voor gebruikers, p Normatieve focastingmethoden (ook zoals relevantiebomen/boomdiagrammen/morfologische analyse,..) Relevantiebomen: een analytische techniek (Viwta, p. 210) om tot een concrete beleidsagenda met acties te komen vertrekkende vanuit een gewenst toekomstbeeld (zie forecasting). Een breed onderwerp wordt via de techniek in al zijn deelaspecten ontrafeld. De methode wordt ook toegepast om het relatieve belang van bepaalde acties voor het behalen van beleidsopties te bepalen. Boomdiagrammen: visuele voorstelling van hoofd/bijzaken, oorzaken/gevolgen. Deze kunnen gebruikt worden bij directe vormen van burgerparticipatie, maar ook als instrument bij participatieve planningsmethoden (co-productie) bv. in stakeholder workshops waarbij een plangroep met verschillende insteken tot beslissingen moet komen. 5

6 Morfologische analyse: analysemethode die helpt bij het in kaart brengen van alle mogelijke alternatieven om tot een welbepaalde doelstelling te komen. De analyse start met (1) definiëren en formuleren van probleem en gaat over tot (2) identificeren van alle omvattende elementen en (3) opstellen van multidimensionale matrix (de morfologische box) waarvan de combinaties alle mogelijke oplossingen omvatten (cf. oefening verbreden-verdiepen). coproductie Referenties Viwta, Participatieve Methoden: een gids voor gebruikers, p Brainstormen Brainstorming is periode van vrijdenken waarbij alle mogelijke creatieve ideeën een kans krijgen. De methode kan in diverse (interactieve) settings gebruikt worden (zowel bij directe participatievormen als meer indirecte). advies, coproductie Referenties Viwta, Participatieve Methoden: een gids voor gebruikers, p Pocket charts (viwta, p.209): Pocket charts kunnen gebruikt worden om tijdens een initiatief participatie los te weken en tot consensus te komen. Ze kunnen zowel gebruikt worden in een initiatief met indirecte vertegenwoordigers van het volk (bv. adviesraad) als bij een burgerjury (waarbij het volk direct deelneemt), Het is een laagdrempelig instrument dat sterk steunt op visuele elementen en matrixvoorstellingen. consultatie Referenties Viwta, Participatieve Methoden: een gids voor gebruikers, p209 6

7 9. Visualisaties Plannen en situaties worden visueel voorgesteld via software. Deze digitale tool wordt gebruikt om burgers te informeren of om te motiveren tot actieve deelname. Burgers kunnen via deze tool actief betrokken worden in het aanbrengen van elementen in plannen die dan rechtstreeks visueel in groep voorgesteld kunnen worden. In het tweede geval gaat het om ontwerpen binnen een digitaal debat. informatie, consultatie, advies, coproductie of niet 10. Metaplan (Ideeën verzamelen, delen en prioriteren) Deze techniek meestal met gekleurde plakkertjes en stickertjes wordt gebruikt om binnen een groep van mensen ideeën te verzamelen en ze te prioriteren. Zowel de individuele als collectieve input wordt hierbij benadrukt. Doelstelling is meestal om mensen te consulteren/raadplegen over hun ideeën, problemen, oplossingen en te weten te komen waar ze het meeste belang aan hechten om er zo goed mogelijk rekening mee te kunnen houden in het beleid. consultatie, advies direct (en indirect) Meer info te vinden onder: Tenplus Tenplus is een methode voor jeugdparticipatie. Het bestaat uit een soort monopoliespel waarbij een wijk of plein en de huidige voorzieningen zijn aangebracht op een spelbord. Alle gewenste en mogelijke voorzieningen kunnen tegen een kostprijs en binnen een globaal budget worden overwogen. De bedoeling van het spel is om samen met de jongeren keuzes proberen te maken tussen de verschillende opties en tot een consensus te komen. Aantal deelnemers wordt best begrensd tot een 50-tal jongeren. consultatie, advies direct (specifieke doelgroep = jongeren) Meer info rond jeugdparticpatie te vinden onder: en%20jongerenparticipatie/pages/default.aspx Van Gils, J en Van Cauwenberge S. (eds.), Weet ik veel! Handboek voor kinderen- en jongerenparticipatie 7

8 12. FishBowl discussion Een Fishbowl-discussie is een techniek om het brede publiek te laten participeren aan beleidsvorming rond een complexe of controversiële problematiek. De leden van een klein panel - met 3 à 5 personen die enkele specifieke standpunten vertegenwoordigen - geven gedurende enkele minuten een uiteenzetting van hun visie op de behandelde beleidskwestie. Dit gebeurt in een figuurlijke visbokaal, wat wil zeggen dat de overige deelnemers zich rond het panel bevinden. Na de presentaties en onderling debat van de panelleden, kunnen de overige aanwezigen de visbokaal binnen stappen om hun persoonlijke opvattingen toe te lichten. Die verschillende perspectieven worden nadien in kleine discussiegroepen (8 à 10 personen) meer in de diepte geanalyseerd. Elke groep richt zich op één specifiek standpunt waarover men een rapport samenstelt met de belangrijkste pro s en contra s. Tenslotte wordt de kwestie in haar geheel besproken en tracht men te komen tot conclusies en aanbevelingen. advies, coproductie direct (fishbowl discussion) 13. Stellingen ter discussie (o.a. gebruikt in Gibson-methode) Werken met stellingen is erg geschikt bij toetsing van een lijvig inhoudelijk document, zoals een beleidsnota, structuurplan of voorontwerp. Het is de bedoeling om het document te vertalen in een aantal stellingen (40 à 50). Na een korte presentatie van alle stellingen moeten de deelnemers er enkele uitkiezen die ze (niet)prioritair vinden of waar ze het al dan niet mee eens zijn. Dit wordt visueel aangebracht op grote vellen papier, zodat onmiddellijk duidelijk wordt waar de prioriteiten liggen, waar consensus is en waarover nog gediscussieerd moet worden. Dit gebeurt dan meestal in kleine groepen. consultatie, advies direct Consensusconferentie In een consensusconferentie maakt een beperkt aantal burgers in een periode van enkele dagen deel uit van een lekenpanel. Het is de bedoeling dat zij op basis van de nodige informatie en na onderling debat een advies uitbrengen waarover consensus bestaat betreffende een concreet en bij voorkeur complex beleidsprobleem. De methode bestaat uit vijf stappen. In de voorbereidingsfase krijgen de deelnemende burgers een korte training of is er een voorbereidende bijeenkomst waarin uitleg wordt gegeven over de opzet van het initiatief en wat er precies van hen verwacht wordt. Daarna worden de deelnemers inhoudelijk geïnformeerd over de beleidskwestie via een informatiepakket. Ze krijgen bovendien de kans 8

9 om professionals, politici, deskundigen en belanghebbenden te raadplegen. In deze fase mogen de deelnemers vrij bepalen welke informatie zij nodig hebben. Soms wijst men zelfs een budget toe aan de deelnemende burgers zodat ze zelf deskundigen kunnen uitnodigen. Deze tweede stap van het proces is openbaar en gebeurt bij voorkeur in aanwezigheid van de pers en geïnteresseerde burgers. Bij de deliberatie discussiëren de participanten met elkaar. Er kunnen dan verschillende visies en ervaringen aan bod komen, zodat men tot diverse oplossingen komt. De deelnemers moeten echter consensus bereiken, omdat enkel die adviezen en suggesties waarmee iedereen akkoord is worden opgenomen als beleidsaanbeveling. Ondersteund door professionele tekstschrijvers stelt de deelnemersgroep vervolgens een rapport op dat aan de betrokken beleidsvoerders wordt aangeboden. In een vijfde en laatste fase gebeurt een terugkoppeling. De politieke bestuurders geven feedback aan de deelnemers (en de brede samenleving) over wat er met de adviezen en suggesties in de praktijk gedaan is en waarom. De terugkoppeling kan in een aparte bijeenkomst of schriftelijk gedaan worden. consultatie, advies, coproductie (kan structureel verankerd worden) direct (consensusconferentie); 9

10 Bibliografie Document Participatie-intiatieven en &Submit=Verzend Literatuurlijst.pdf (LNE, Methodieken om de toekomst te verbeelden) Bibliografie 10

Document. Participatie-intiatieven en participatiewerkvormen. Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau

Document. Participatie-intiatieven en participatiewerkvormen. Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau Document Participatie-intiatieven en participatiewerkvormen Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau Inhoud 3 1. Adviesraad 5 2. Participatieve projectcyclus 5 3. Planningscel 6 4. Inspiratiebezoek

Nadere informatie

Participatietrajecten duurzame mobiliteit Werkdocument Events en Werkvormen

Participatietrajecten duurzame mobiliteit Werkdocument Events en Werkvormen Participatietrajecten duurzame mobiliteit Werkdocument Events en Werkvormen Versie 8-2-2011 Dit werkdocument werd samengesteld door Mobiel 21, in het kader van het Actieprogramma Participatietrajecten

Nadere informatie

Workshop Stakeholderparticipatie Hoe betrekken van verschillende doelgroepen bij het ontwikkelen van (beleids)plannen? 15/09/2015. CIVINET, Antwerpen

Workshop Stakeholderparticipatie Hoe betrekken van verschillende doelgroepen bij het ontwikkelen van (beleids)plannen? 15/09/2015. CIVINET, Antwerpen Workshop Stakeholderparticipatie Hoe betrekken van verschillende doelgroepen bij het ontwikkelen van (beleids)plannen? 15/09/2015 CIVINET, Antwerpen Welkom! Programma van de workshop Theoretische achtergrond

Nadere informatie

PARTICIPATIEWERKVORMEN

PARTICIPATIEWERKVORMEN PARTICIPATIEWERKVORMEN Participatie Doel procesbegeleider Informeren Raadplegen Adviseren Coproduceren Weinig Werkvorm Interactie Tijd werkvorm 10min Omvang groep Informerende brief X 100+ Nieuwsbrief

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Samen Leren: kwaliteit en impact van ondersteuning. Karin Sok Willem-Jan de Gast

Samen Leren: kwaliteit en impact van ondersteuning. Karin Sok Willem-Jan de Gast Samen Leren: kwaliteit en impact van ondersteuning Karin Sok Willem-Jan de Gast Outcome? Impact Effecten Outcome Resultaten Output Activiteiten Outcome en kwaliteit Impact Effecten Outcome Indicatoren

Nadere informatie

Scenario workshops. Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen

Scenario workshops. Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen Scenario workshops Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen Kenmerken van de methode > Met de scenariomethode kunnen voor beleid verschillende denkbare toekomsten worden geconstrueerd

Nadere informatie

Parlementaire enquête: Meer rechten voor de huurder

Parlementaire enquête: Meer rechten voor de huurder Parlementaire enquête: Meer rechten voor de huurder Negende peiling Huurderspanel Woonwaard Woonwaard december 2014 Inleiding Aanleiding en doel onderzoek Woonwaard peilt periodiek de mening van de huurders

Nadere informatie

Draaiboek Participatie Van Mobiliteitsplan tot wijkniveau. Actieprogramma Participatietrajecten

Draaiboek Participatie Van Mobiliteitsplan tot wijkniveau. Actieprogramma Participatietrajecten Draaiboek Participatie Van Mobiliteitsplan tot wijkniveau Actieprogramma Participatietrajecten Mobiel 21 beweegt Projecten en campagnes - Autovrije zondag - Red de stoep - Fietsvriendinnen Educatieve activiteiten

Nadere informatie

Burgerparticipatie, wie durft?

Burgerparticipatie, wie durft? Burgerparticipatie, wie durft? Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid 28 februari 2013 Valere Ceyssens Strategisch adviseur ARCADIS Belgium NV 1 of 22 25 February 2013 2009 ARCADIS AGENDA

Nadere informatie

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels.

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. 06 Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. tekst: Erik van co- Laar en Therèse van t Westende-de Bijl 26 vm juni 2013 creatie

Nadere informatie

Consulteren. 5 W en H Vragen. Abstractieladder. Beleidsmediator. Burgerpanel. Deliberative Polling. Enquête of survey. Fishbowl discussie.

Consulteren. 5 W en H Vragen. Abstractieladder. Beleidsmediator. Burgerpanel. Deliberative Polling. Enquête of survey. Fishbowl discussie. Consulteren 5 W en H Vragen Abstractieladder Beleidsmediator Burgerpanel Deliberative Polling Enquête of survey Fishbowl discussie Focusgroep Internetforum Jouw dag Keuze-enquête Petten van Bono Preferentiemeter

Nadere informatie

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café Doel Geanimeerde gesprekken voeren over belangrijke vragen of thema s in verschillende rondes. Elke deelnemer komt aan het woord. Een worldcafé kan je gebruiken om informatie te verzamelen binnen één thema

Nadere informatie

Gemeente Hof van Twente. krachtenveldanalyse. Participatietraject consultatie verordening Drank- en Horecawet

Gemeente Hof van Twente. krachtenveldanalyse. Participatietraject consultatie verordening Drank- en Horecawet Gemeente Hof van Twente krachtenveldanalyse consultatie verordening Drank- en Horecawet Ellen Verhoef & Malu Hertzdahl 26-3-2013 1 Inhoud Inleiding... 3 1 Krachtenveldanalyse en Drank- en Horecawet...

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers Gemeente Leusden Bomenplan 2012-2021 Module E: Bomen en burgers Colofon Gemeente Leusden 't Erf 1 3831 NA LEUSDEN september 2011 Samenvatting Goede communicatie is een van de peilers van goed bomenbeleid.

Nadere informatie

Participatie betrokkenheid

Participatie betrokkenheid 5 Participatie en betrokkenheid De mate van participatie in de sessies die je organiseert kan erg verschillen. Soms wil je gebruik maken van de ideeën van de medewerkers door een brainstorm te organiseren

Nadere informatie

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN Evalueren om te evolueren Doe de test... Als je een werking wil evalueren, moet je een maatstaf hebben. Je moet weten wat een ideale werking kan zijn, om daaraan de eigen werking

Nadere informatie

Procesontwerp stadsvisie Helmond 2030

Procesontwerp stadsvisie Helmond 2030 Procesontwerp stadsvisie Helmond 2030 alle mogelijke externe ontwikkelingen verkennen van ontwikkelingen die relevant zijn voor Helmond selecteren ontwikkelingen met grootste impact omgevingsverkenning

Nadere informatie

Stakeholder en netwerk management

Stakeholder en netwerk management Stakeholder en netwerk management Master Class Duurzame Gebiedsontwikkeling en stimulering Duurzame Energie Dag 5 Kom verder. Saxion. Bauke de Vries Docent / onderzoeker duurzame ontwikkeling b.j.devries@saxion.nl

Nadere informatie

DOEL. Maatschappelijk Eigendom. Gemeentelijk Eigendom

DOEL. Maatschappelijk Eigendom. Gemeentelijk Eigendom Dordt aan Zet DOEL De gebruikswaarde van een voorziening maximaliseren door de behoefte van alle belanghebbenden centraal te stellen. Gemeentelijk Eigendom Maatschappelijk Eigendom LEVENSLOOP 7Jaar +/+

Nadere informatie

Implementatieplan interactief beleid

Implementatieplan interactief beleid Implementatieplan interactief beleid (juni 2010 t/m mei 2011) Gemeente Weert, 15 juli 2010 Portefeuillehouder interactief beleid: wethouder H. Litjens Regisseur wijkgericht werken: Marianne Schreuders

Nadere informatie

i-scan+ Ondersteuning van lokale besturen bij samenwerking op het vlak van e-government

i-scan+ Ondersteuning van lokale besturen bij samenwerking op het vlak van e-government Ondersteuning van lokale besturen bij samenwerking op het vlak van e-government Ook de manier waarop de samenwerking tot stand komt, kan sterk verschillen. Sommige besturen kiezen voor een sprong vooruit

Nadere informatie

Participatie bij verkeersplannen: wanneer doe je het goed?

Participatie bij verkeersplannen: wanneer doe je het goed? Participatie bij verkeersplannen: wanneer doe je het goed? ing. Eli Schapendonk (gemeente Wageningen) Thijs van Duijn (Emotion Kommunikatie Buro) Samenvatting Het goed organiseren van inspraak bij verkeers-

Nadere informatie

Workshop participatie in wijkplanning: is een. Stadscongres de stad in de wijk 29 september, Antwerpen

Workshop participatie in wijkplanning: is een. Stadscongres de stad in de wijk 29 september, Antwerpen Workshop participatie in wijkplanning: is een breder bereik mogelijk? Stadscongres de stad in de wijk 29 september, Antwerpen Inhoudstafel Inhoud 1. Centrale stellingen over participatie 2. Case: park

Nadere informatie

Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie?

Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie? Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie? Berenschot seminar Hoe dienend is uw gemeente? Even voorstellen Marieke Knobbe Openbaar bestuur Participatie Maaike Zunderdorp Procesmanagement Participatie

Nadere informatie

Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven)

Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven) Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven) Inhoud > Introductie > Wat is Wereld van Nestor? > Hoe werd het ontwikkeld? > Hoe ziet het er uit? > Wanneer te gebruiken?

Nadere informatie

Connection of Minds. Figuur 1: De hoofdmap gezien vanuit de laptop van de regietafel

Connection of Minds. Figuur 1: De hoofdmap gezien vanuit de laptop van de regietafel Connection of Minds Connection of Minds is een groupware formule met een sterk visualisatie component, ondersteund door een specifiek voor World of Minds ontwikkelde technologie. Ideaal in situaties waar

Nadere informatie

Publieksparticipatie. Whitepaper. Hoe kies ik een passende participatievorm?

Publieksparticipatie. Whitepaper. Hoe kies ik een passende participatievorm? Publieksparticipatie Whitepaper Hoe kies ik een passende participatievorm? 1 Inleiding Regelmatig komt een projectorganisatie naar het Centrum Publieksparticipatie (CPP) toe en zegt: We willen een focusgroep.

Nadere informatie

Intro. Doel. Uitgangspunten. Actoren. Concept Gespreksavond Mobiliteit Gooik

Intro. Doel. Uitgangspunten. Actoren. Concept Gespreksavond Mobiliteit Gooik Concept Gespreksavond Mobiliteit Gooik Intro In het kader van het traject Dorpsspiegel dat in Gooik door Samenlevingsopbouw werd opgezet, kwamen een aantal vragen rond mobiliteit naar boven. Samenlevingsopbouw

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

College van Burgemeester en wethouders en werkgroep Oosteind Datum juni 2008

College van Burgemeester en wethouders en werkgroep Oosteind Datum juni 2008 Plan van Aanpak Autonome groei+ Oosteind Aan van Burgemeester en wethouders en werkgroep Oosteind Datum juni 2008 Inleiding Het kerkdorp Oosteind krijgt de mogelijkheid uit te breiden ten behoeve van de

Nadere informatie

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97 Wanneer gebruiken we kwalitatieve interviews? Kwalitatief interview = mogelijke methode om gegevens te verzamelen voor een reeks soorten van kwalitatief onderzoek Kwalitatief interview versus natuurlijk

Nadere informatie

Document. Participatie-intiatieven. BIJLAGE 3 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau

Document. Participatie-intiatieven. BIJLAGE 3 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau Document Participatie-intiatieven BIJLAGE 3 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau Inhoud 3 1. Adviesraad 5 2. Participatieve projectcyclus 5 3. Planningscel 6 4. Inspiratiebezoek 7

Nadere informatie

Steeman HRD Assessment Centers

Steeman HRD Assessment Centers Steeman HRD Wijk bij Duurstede www.steemanhrd.com info@steemanhrd.com tel: +31 (0)6 2367 1321 Steeman Human Resource Development ondersteunt individuele medewerkers, teams en organisaties bij het formuleren,

Nadere informatie

Aan de Gemeenteraad AFRONDEN EVALUATIE INTERACTIEF BELEID EN START VAN HET VERVOLGPROGPROGRAMMA BURGERPARTICIPATIE.

Aan de Gemeenteraad AFRONDEN EVALUATIE INTERACTIEF BELEID EN START VAN HET VERVOLGPROGPROGRAMMA BURGERPARTICIPATIE. Aan de Gemeenteraad AFRONDEN EVALUATIE INTERACTIEF BELEID EN START VAN HET VERVOLGPROGPROGRAMMA BURGERPARTICIPATIE. Wat er aan vooraf ging: Nota interactief beleid (Titel: Van twee kanten) 2005 Twee experimenten

Nadere informatie

Vertrouwenswerk & Cliëntenparticipatie

Vertrouwenswerk & Cliëntenparticipatie Vertrouwenswerk & Cliëntenparticipatie CLIËNTENPARTICIPATIE JEUGD Hoe je jongeren kunt betrekken bij jeugdhulp 1 Bij de transitie van de jeugdzorg is inspraak van belang. Juist jongeren en hun ouders die

Nadere informatie

CREATIEF VERMOGEN. Andrea Jetten, Hester Stubbé

CREATIEF VERMOGEN. Andrea Jetten, Hester Stubbé CREATIEF VERMOGEN Andrea Jetten, Hester Stubbé OPDRACHT Creativitief vermogen meetbaar maken zodat de ontwikkeling ervan gestimuleerd kan worden bij leerlingen. 21st century skills Het uitgangspunt is

Nadere informatie

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn De toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn bevat vier praktische instrumenten om samen met cliënten te werken aan verbetering of vernieuwing van diensten

Nadere informatie

MAGDA? REGELS OP SCHOOL EN DE WERKVLOER. Magda op school? Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. materialen. Doelen STERKE SCHAKELS

MAGDA? REGELS OP SCHOOL EN DE WERKVLOER. Magda op school? Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. materialen. Doelen STERKE SCHAKELS MAGDA? REGELS OP SCHOOL EN DE WERKVLOER Jongeren krijgen op school, op de werkplek, in de klas met allerlei regels en afspraken te maken. Zijn de afspraken en regels duidelijk genoeg voor hen? Wat vinden

Nadere informatie

Evalueer je vereniging voor een uitmuntend beleidsplan. 8 oktober 2015 - GC De Kriekelaar

Evalueer je vereniging voor een uitmuntend beleidsplan. 8 oktober 2015 - GC De Kriekelaar Evalueer je vereniging voor een uitmuntend beleidsplan 8 oktober 2015 - GC De Kriekelaar Vandaag Voormiddag (9u30-12u) Terugblik introductiemoment, inleiding Uitwisselingsmoment De SWO-ART als tool voor

Nadere informatie

SOCIAL INFORMATION SYSTEM

SOCIAL INFORMATION SYSTEM De SIS is een tool die oplossingen biedt voor uitdagingen en vragen in de wijk. Het product is vooral sterk in het verbinden van belangen. Zo stelt het organisaties in staat makkelijk en efficiënt met

Nadere informatie

Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010

Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010 Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Thema Profilering gemeente(-bestuur) 3. Thema Communicatie en samenwerking met inwoners 4. Thema Communicatief bewustzijn

Nadere informatie

Scenario-ontwikkeling, Gereedschap om plannen te maken voor een onzekere of ondenkbare toekomst

Scenario-ontwikkeling, Gereedschap om plannen te maken voor een onzekere of ondenkbare toekomst Scenario-ontwikkeling, Gereedschap om plannen te maken voor een onzekere of ondenkbare toekomst A.C. Visser MSc. DTV Consultants a.visser@dtvconsultants.nl Bijdrage aan het Colloquium Vervoersplanologisch

Nadere informatie

This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam

This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam ! De gemeente Appingedam wil jongeren actiever laten participeren in beleidsvorming, zodat ze beter kan inspelen op de behoeften van jongeren. Om dit

Nadere informatie

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV Communicatieplan t.a.v. energiebeleid Peek Bouw & Infra BV Peek Bouw & Infra BV Wayensedijk 27 3992 LN HOUTEN Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Doelstellingen 2.0 Doelgroepen

Nadere informatie

Participatieplan herbestemming site gemeenteschool Oostkerke

Participatieplan herbestemming site gemeenteschool Oostkerke Participatieplan herbestemming site gemeenteschool Oostkerke Wat is er al? Het stadsbestuur wil systematisch met bewonersgroepen werken in de dorpen. Er is dus bereidheid om te luisteren en samen het beleid

Nadere informatie

Plan van aanpak. Jongerenraad Moerdijk

Plan van aanpak. Jongerenraad Moerdijk Plan van aanpak Jongerenraad Moerdijk Inhoud Aanleiding... 3 Jongerengemeenteraad 2015... 3 Beleid... 3 Missie... 3 De rol van de jongerenraad in gemeente Moerdijk... 3 Wat heeft de jongerenraad nodig?...

Nadere informatie

Kaders voor burgerparticipatie

Kaders voor burgerparticipatie voor burgerparticipatie 1 Inhoud Pagina Hoofdstuk 3 1. Inleiding 1.1 Doel van deze notitie 1.2 Opbouw van deze notitie 4 2. Algemeen 2.1 Twee niveaus: uitvoering en meedenken over beleid 2.2 Tweerichtingsverkeer

Nadere informatie

Innovatie in Dienstverlening! Toekomstvisie 2020

Innovatie in Dienstverlening! Toekomstvisie 2020 Innovatie in Dienstverlening! Toekomstvisie 2020 vrijdag 14 december 2012 Doelstelling en agenda vandaag Doel: verkennen Toekomstvisie Dienstverlening 2020: bespreken doelstelling en afbakening visie bespreken

Nadere informatie

COMMUNICATIE LAB WEST Nr. 2 #GEDEELDEBUURT

COMMUNICATIE LAB WEST Nr. 2 #GEDEELDEBUURT COMMUNICATIE LAB WEST Nr. 2 19.30 19.45 Korte terugkijk op 1 e LAB van 25 november 19.45 20.00 Rondje spontane pitches 20.00 20.15 Beeld van communicatiestrategie van stadsdeel West (door stadsdeel West)

Nadere informatie

concept-algemene inspraak- en participatieverordening gouda

concept-algemene inspraak- en participatieverordening gouda Bijlage 3. regeling nummer 1.4.1 concept-algemene inspraak- en participatieverordening gouda nr. 1.4.1 g. indien het belang van inspraak of participatie niet opweegt tegen het belang van handhaving van

Nadere informatie

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests Z I T H E T I N MIJN GENEN? Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests BELGIË 2003 Wetenschap en samenleving dagen elkaar uit Citaten uit het colloquium Testen van mensen, georganiseerd

Nadere informatie

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth Stappenplan Social Return on Investment Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth 1 1. Inleiding Het succesvol implementeren van ehealth is complex en vraagt investeringen van verschillende

Nadere informatie

BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie)

BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie) BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie) Inleiding: De gemeente Zederik wil haar burgers betrekken bij het beleid met als motto: De burger centraal. Deze nota gaat over de rol van de gemeente in relatie

Nadere informatie

Toelichting bij Afwegingskader burgerparticipatie bij beleid

Toelichting bij Afwegingskader burgerparticipatie bij beleid Toelichting bij Afwegingskader burgerparticipatie bij beleid Vooraf Het Afwegingskader burgerparticipatie bij beleid is bedoeld voor beleidsambtenaren, bestuurders en volksvertegenwoordigers die zich bezighouden

Nadere informatie

Scenario s maken voor milieu, natuur en ruimte: een presentatie. Ed Dammers en Susan van 't Klooster 6 mei 2013

Scenario s maken voor milieu, natuur en ruimte: een presentatie. Ed Dammers en Susan van 't Klooster 6 mei 2013 S V V I V Scenario s maken voor milieu, natuur en ruimte: een presentatie Ed Dammers en Susan van 't Klooster 6 mei 2013 Programma Inleiding Scenarioproject positioneren Resultaten definiëren Methoden

Nadere informatie

Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015

Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 De raad

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

Bijlage De ins en outs van een brainstormsessie versie 0.1. juni 2015

Bijlage De ins en outs van een brainstormsessie versie 0.1. juni 2015 Bijlage De ins en outs van een brainstormsessie versie 0.1. juni 2015 status: concept In het handboek wordt meerdere malen geadviseerd een brainstormsessie te houden om ideeen te genereren en om te komen

Nadere informatie

Activeer de Eigen Kracht van uw burgers; begin bij uw professionals!

Activeer de Eigen Kracht van uw burgers; begin bij uw professionals! Zelfredzaamheid en burgerparticipatie worden steeds belangrijker in het publieke domein. Deze nieuwe manier van omgaan met burgers stelt nieuwe eisen aan uw professionals. Van hen wordt steeds nadrukkelijker

Nadere informatie

Gebruikersparticipatie

Gebruikersparticipatie Gebruikersparticipatie Ik ben de Communicatiedienst van K&G Voor de onderstaande informatiebrochures hebben we een project gebruikersparticipatie opgezet: - Kind in Beeld - Voeding en beweging - Taalstimulering

Nadere informatie

3. METHODIEK EN WETENSCHAPPELIJKE ONDERBOUW

3. METHODIEK EN WETENSCHAPPELIJKE ONDERBOUW 3. METHODIEK EN WETENSCHAPPELIJKE ONDERBOUW innovatief en participatief Een burgerlabo is een innovatief participatief proces waarbij een relatief beperkte groep burgers gedurende drie weekends een maatschappelijk

Nadere informatie

Patiënten betrekken? Hoe begin je eraan?

Patiënten betrekken? Hoe begin je eraan? Patiënten betrekken? Hoe begin je eraan? Ilse Weeghmans Directeur Vlaams Patiëntenplatform vzw Science meets psychiatric practice 21 juni 2013 - Duffel Overzicht Het Vlaams Patiëntenplatform vzw Eén stem

Nadere informatie

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013 FRYSLÂN FOAR DE WYN Plan van aanpak Finale versie, 14 november 2013 Albert Koers, Comité Hou Friesland Mooi Hans van der Werf, Friese Milieu Federatie Johannes Houtsma, Platform Duurzaam Friesland FRYSLÂN

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management

LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management Beschrijving van de leeractiviteit De docent biedt de leerlingen leesmateriaal en inspirerende video s over het aantrekken van investeringen

Nadere informatie

Voorbeeldrapportage Evaluatiemodel Brede School

Voorbeeldrapportage Evaluatiemodel Brede School Voorbeeldrapportage Evaluatiemodel Brede School Utrecht, 2004 Oberon Inhoud voorbeeldrapportage Het evaluatiemodel is breed in opzet. Dit betekent dat er bij het presenteren van de uitkomsten keuzes gemaakt

Nadere informatie

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) -1- Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) 1 Aanleiding voor het project Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderwerp voor mensen met een chronische ziekte of functiebeperking

Nadere informatie

Het organiseren van een proefvisitatie

Het organiseren van een proefvisitatie Het organiseren van een proefvisitatie Bij de voorbereidingen op de visitatie is een proefvisitatie aan te bevelen. Binnen de 3TU s zijn daar inmiddels goede ervaringen mee. Door een proefvisitatie kan

Nadere informatie

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen.

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. CONTACT Voor meer informatie over de kwaliteitsnetwerken kunt u contact opnemen met: Diewke de Haen (ddehaen@efp.nl)

Nadere informatie

Mind Mapping, MindManager & Creatief Denken

Mind Mapping, MindManager & Creatief Denken Mind Mapping, MindManager & Creatief Denken L + R MMMCD 2009/1: 1 & 7 oktober Kosten: De investering per module bedraagt: 295,00 De investering bij een boeking van: twee modules bedraagt: 560,00* drie

Nadere informatie

NOTITIE: Onderzoek naar behoefte van een klankbordgroep m.b.t. jeugdhulpverlening in Boxtel

NOTITIE: Onderzoek naar behoefte van een klankbordgroep m.b.t. jeugdhulpverlening in Boxtel NOTITIE: Onderzoek naar behoefte van een klankbordgroep m.b.t. jeugdhulpverlening in Boxtel Datum: 11 februari 2015. Auteur: M.H. Hegge Aanleiding. Sinds 1 januari 2015 is de wet Jeugdhulp/Jeugdwet van

Nadere informatie

20-05-2014. Filmpje http://www.youtube.com/watch?v=9s3nzal hcc4 Casus. ICT of WMO. Warming up

20-05-2014. Filmpje http://www.youtube.com/watch?v=9s3nzal hcc4 Casus. ICT of WMO. Warming up Emmen Revisited van 1.0 naar 3.0! Perspectief Eigenaarschap Wie regisseert wie? ER 3.0 en 4.0? Simon Henk Luimstra s.luimstra@emmen.nl Warming up Filmpje http://www.youtube.com/watch?v=9s3nzal hcc4 Casus

Nadere informatie

Concept advies Participatie

Concept advies Participatie John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en Adviescentrum november 2011 Concept advies Participatie Inleiding Op 18 oktober 2011 is een groep van 21 huurders van Lefier van start gegaan om in een

Nadere informatie

Training procesbegeleiding

Training procesbegeleiding Training procesbegeleiding Ondersteunende methoden en technieken om mensen en groepen te helpen bij het bereiken van resultaten en bij het verbeteren van de onderlinge samenwerking". 1 Bureau-informatie

Nadere informatie

Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015

Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015 Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015 1 Doel en opzet van de training Beoogd wordt het opstarten en ondersteunen

Nadere informatie

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING P5, 30 januari 2014 TU DELFT - BK - RE&H/UAD Wilson Wong INHOUD - Onderwerp en context - Onderzoeksopzet - Theoretisch

Nadere informatie

TACTISCHE CRIMINALITEITS ANALYSE

TACTISCHE CRIMINALITEITS ANALYSE TACTISCHE CRIMINALITEITS ANALYSE 12 daagse opleiding Tijdens deze opleiding leer je: Hoe je een analyseplan opstelt Hoe je een keuze maakt voor een analysemethode Hoe je een methode uitvoert Hoe je data

Nadere informatie

Participatiedecreet. Infofiche 1. WAT VOORAFGING

Participatiedecreet. Infofiche 1. WAT VOORAFGING Infofiche Participatiedecreet Het participatiedecreet legt de voorwaarden vast waaraan studentenparticipatie in het Vlaamse hoger onderwijs moet voldoen. VVS heeft nog enkele vragen om dit decreet aan

Nadere informatie

Training MindManager Projectmanagement

Training MindManager Projectmanagement Training MindManager Projectmanagement Projectmanagement met de combinatie MindManager en MS Project en/of Excel Deze dagtraining is speciaal ontwikkeld voor project- en programmamanagers en -officers

Nadere informatie

Interactie in actie 3 Burgerparticipatie in Eindhoven. Eindhoven, 17 september 2013 Dr. Laurens de Graaf

Interactie in actie 3 Burgerparticipatie in Eindhoven. Eindhoven, 17 september 2013 Dr. Laurens de Graaf Interactie in actie 3 Burgerparticipatie in Eindhoven Eindhoven, 17 september 2013 Dr. Laurens de Graaf Recente onderzoeken Interactief beleid en draagvlakontwikkeling Burgerparticipatie in Eindhoven,

Nadere informatie

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Hieronder een eerste en tweede reactie van de Rekenkamer. 1 Bijlage: Ambitiedocument Burgerparticipatie met bijbehorende Verordening te downloaden via deze link. Eerste

Nadere informatie

COMPLEXE STADSPROJECTEN

COMPLEXE STADSPROJECTEN KENNISCENTRUM VLAAMSE STEDEN - interlokale vereniging COMPLEXE STADSPROJECTEN draaiboek Naam website KCVS PARTICIPATIETRAJECT Oorspronkelijke naam document Gebiedsgerichte werking voorstel participatie

Nadere informatie

Participatie, waarom niet? Misschien draaien we de vraag waarom participatie? beter om. Dan wordt het: waarom zou je er niet aan beginnen?

Participatie, waarom niet? Misschien draaien we de vraag waarom participatie? beter om. Dan wordt het: waarom zou je er niet aan beginnen? Participatie, waarom niet? Misschien draaien we de vraag waarom participatie? beter om. Dan wordt het: waarom zou je er niet aan beginnen? Zijn er gegronde redenen om participatie geen plaats te geven?

Nadere informatie

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool De vakantieschool is een bijzonder moment, waarbij de sfeer op school anders is dan anders. Er is extra aandacht voor de leerlingen en de

Nadere informatie

Stappenplan voor Brede Schoolcoördinatoren Het proces van een Brede School: van evaluatie tot afsprakenkader & actieplan

Stappenplan voor Brede Schoolcoördinatoren Het proces van een Brede School: van evaluatie tot afsprakenkader & actieplan Stappenplan voor Brede Schoolcoördinatoren Het proces van een Brede School: van evaluatie tot afsprakenkader & actieplan Van evaluatie Evaluatie op actieniveau Wanneer? Heel het jaar door, op de momenten

Nadere informatie

Vlaams beleid en SDG s. Ilse Dries Team Duurzame Ontwikkeling Departement Kanselarij en Bestuur

Vlaams beleid en SDG s. Ilse Dries Team Duurzame Ontwikkeling Departement Kanselarij en Bestuur Vlaams beleid en SDG s Ilse Dries Team Duurzame Ontwikkeling Departement Kanselarij en Bestuur Resolutie Verenigde Naties : 17 sustainable development goals (SDG s) die de wereld tegen 2030 moet behalen.

Nadere informatie

Inhoud. 1. Het wat en hoe van een beleidsplan 2. De voorbereidingen voor het schrijven van een beleidsplan 3. Het opstellen van een beleidsplan

Inhoud. 1. Het wat en hoe van een beleidsplan 2. De voorbereidingen voor het schrijven van een beleidsplan 3. Het opstellen van een beleidsplan Verwachtingen? Inhoud 1. Het wat en hoe van een beleidsplan 2. De voorbereidingen voor het schrijven van een beleidsplan 3. Het opstellen van een beleidsplan Goed om weten Niet elke club kan / wil evenveel

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting

Nadere informatie

Participatieladder. Vorm van participatie

Participatieladder. Vorm van participatie Statenvoorstel nr. PS/2014/1080 Participatiecode Overijssel Datum GS-kenmerk Inlichtingen bij 09-12-2014 2014/0332094 dhr F. v. Damme, telefoon 038 4999268 e-mail F.v.Damme@overijssel.nl Aan Provinciale

Nadere informatie

Meedoen Meten. DICHTERBIJ Kenniscentrum voor Dagbesteding en Werk. Angela Prudon. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) Master Social Work

Meedoen Meten. DICHTERBIJ Kenniscentrum voor Dagbesteding en Werk. Angela Prudon. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) Master Social Work Meedoen Meten DICHTERBIJ Kenniscentrum voor Dagbesteding en Werk Angela Prudon Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) Master Social Work Programma Welkom Introductie Dichterbij HAN Master Social Work

Nadere informatie

Kijkwijzer 2.0, Methodiek voor kwaliteitsverbetering in Brede Scholen

Kijkwijzer 2.0, Methodiek voor kwaliteitsverbetering in Brede Scholen Kijkwijzer 2.0, Methodiek voor kwaliteitsverbetering in Brede Scholen Agenda 1. Kwaliteitsontwikkeling in Brede Scholen in Brussel en Kent - Verwachtingen? 2. Extended Schools & kwaliteitsontwikkeling

Nadere informatie

Moduleopzet - Rampen en crisisbeheersing

Moduleopzet - Rampen en crisisbeheersing Moduleopzet - Rampen en crisisbeheersing Opleiding : HBO opleiding Integrale Veiligheid Onderwerp : Scenarioplanning i.h.k.v. rampen en crisisbeheersing Periode & omvang : Jaar 3 / Blok 3 (1 ECTS) en Blok

Nadere informatie

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School Opdracht Steunpunt Gok Ontwikkelen visietekst Opvolgen proefprojecten Formuleren beleidsaanbevelingen Brede School? Verkenning van enkele

Nadere informatie

Startdocument participatieproces LAB071

Startdocument participatieproces LAB071 Startdocument participatieproces LAB071 Dit startdocument beschrijft het participatieproces in het kader van de Verkenning Leidse Agglomeratie Bereikbaar (LAB071). Het bevat de nadere uitwerking van hoofdstuk

Nadere informatie

4 Testen en optimaliseren

4 Testen en optimaliseren Alle wegwijzers in de fase: 4 Testen en optimaliseren 4.1 Je ontwerp testen bij de doelgroep (74) 4.2 Je ontwerp voorleggen aan een expert (75) 4.3 Je ontwerp voorleggen aan de opdrachtgever (76) 4.4 Je

Nadere informatie

Omgaan met pestgedrag voor leerlingen

Omgaan met pestgedrag voor leerlingen Omgaan met pestgedrag voor leerlingen Algemeen: Uw ROC wil door middel van eenduidige trainingen pesten structureel aanpakken. Trainingen en cursussen als maatwerk. Doelstelling: Het doel van de training

Nadere informatie

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg.

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Vzw Ondersteuningsstructuur Bijzondere Jeugdzorg info@osbj.be - www.osbj.be Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Deel 2: aandachtspunten voor organisaties Naar aanleiding van het

Nadere informatie