Document. Participatiewerkvormen. BIJLAGE 4 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Document. Participatiewerkvormen. BIJLAGE 4 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau"

Transcriptie

1 Document BIJLAGE 4 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau

2 Inhoud 3 1. Joint fact finding 3 2. (Mind) mappen 4 3. Scenariomethode- Envisioning workshops 4 4. Rollenspelen 5 5. Forecasting (normatieve en verkennende ): 5 6. Normatieve focastingmethoden 5 7. Brainstormen 6 8. Pocket charts 6 9. Visualisaties Metaplan (Ideeën verzamelen, delen en prioriteren) Tenplus FishBowl discussion Stellingen ter discussie (o.a. gebruikt in Gibson-methode) Consensusconferentie 8 Bibliografie 10 Inhoud 2

3 Hierna worden een aantal werkvormen opgesomd. Het betreft een aantal technieken of methodes die in sommige van de eerder vermelde participatie-initiatieven kunnen gebruikt worden om een dynamiek op gang te brengen in een groepsgesprek, om conflicterende standpunten te ontmijnen of te voorkomen, om tot consensus te komen binnen een groep, om bepaalde opties tegen mekaar af te wegen, Vaak gaat het om technieken die gebruikt worden ter ondersteuning van interactieve participatie-initiatieven. 1. Joint fact finding 2. (Mind) mappen 3. Scenariomethode- Envisioning workshops 4. Rollenspelen 5. Forecasting (normatieve en verkennende ) 6. Normatieve focastingmethoden 7. Brainstormen 8. Pocket charts 9. Visualisaties 10. Metaplan (Ideeën verzamelen, delen en prioriteren) 11. Tenplus 12. FishBowl discussion 13. Stellingen ter discussie (o.a. gebruikt in Gibson-methode) 14. Consensusconferentie 1. Joint fact finding Joint fact finding is een methode waarbij vanaf het begin (bij keuze van de onderzoeksvragen, probleemstelling, keuze van methodiek) alle stakeholders betrokken zijn. De basis is een grondige stakeholderanalyse. Dat is vooral belangrijk bij kwesties met grote belangentegenstellingen. Joint fact finding kan gaan van adviseren tot coproductie en meebeslissen (past binnen opstellen van orientatienota MP). advies, coproductie indirect 3

4 2. (Mind) mappen Dit is een techniek om in een groep met zeer uiteenlopende interesses tot een gemeenschappelijke visie te komen (bv. bewoners vs planners, ambtenaren). Deze methode wordt gebruikt in verregaande vormen van participatie. Mappen is het in kaart brengen van informatie rond een aantal indicatoren, de oefening geeft een sterk visuele output en kan helpen in dichten van de communicatiekloof tussen verschillende partijen. Mind-mapping is vooral toegespitst op het snel en visueel in kaart brengen van ideeën van een groep, gebruikt binnen brainstormoefeningen. Het resultaat is een gestructureerd overzicht van verschillende componenten met onderlinge samenhang en een weergave van prioriteit/bijzaak. Kan in verschillende settings gebruikt worden zoals adviesraden, maar ook burgerjury-achtige settings, open space, jouw dag, etc. (viwta, p;207). toepasbaar in initiatie(f)(ven) consultatie, advies, coproductie (dynamic mindmapping) 3. Scenariomethode- Envisioning workshops Envisioning workshops bestaan uit 18 tot 22 deelnemers en gebeuren op basis van een aantal vooraf opgestelde toekomstscenario s. Er wordt een interactieve discussie gehouden over een gezamenlijke visie, mogelijke pistes/oplossingen om samen tot een actieplan te komen. Afhankelijk van wie de deelnemers zijn, is deze methode enkel adviserend of coproducerend (bv; bij een uitgebreide GBC). Scenariomethoden zijn een geschikte manier om burgers te betrekken bij langlopende beleidskwesties. Het opstellen van de scenario s wordt meestal overgelaten aan experts en ambtenaren. Burgers worden betrokken bij de keuze van meest wenselijke scenario s en bij beleidsbeslissingen die nodig zijn om de gewenste scenario s te realiseren. De precieze uitwerking van een scenariomethode kan divers zijn: via themabijeenkomsten, werkateliers, toekomstconferenties,. Vaak gaat het over een langlopend proces met opeenvolgende bijeenkomsten. advies, coproductie Referenties (zoekconferentie of scenarioplanning); 4

5 4. Rollenspelen Dit is een methode om individuen buiten hun normale denkkaders te laten treden en creatief te laten denken. Ze wordt vaak toegepast binnen groepen van stakeholders maar kan ook bij directe interactieve participatievormen gebruikt worden. consultatie, advies, coproductie 5. Forecasting (normatieve en verkennende ) Deze werkvorm kan gebruikt worden binnen een burgerjury of een adviesraad om een toekomstvisie uit te werken. Vanuit de visie wordt gezocht naar problemen en/of knelpunten die het toekomstbeeld inde weg staan. Het resultaat is vaak een agenda van zaken die nu moeten beslist worden om dat toekomstbeeld te verkrijgen. advies, coproductie Referenties Viwta, Participatieve Methoden: een gids voor gebruikers, p Normatieve focastingmethoden (ook zoals relevantiebomen/boomdiagrammen/morfologische analyse,..) Relevantiebomen: een analytische techniek (Viwta, p. 210) om tot een concrete beleidsagenda met acties te komen vertrekkende vanuit een gewenst toekomstbeeld (zie forecasting). Een breed onderwerp wordt via de techniek in al zijn deelaspecten ontrafeld. De methode wordt ook toegepast om het relatieve belang van bepaalde acties voor het behalen van beleidsopties te bepalen. Boomdiagrammen: visuele voorstelling van hoofd/bijzaken, oorzaken/gevolgen. Deze kunnen gebruikt worden bij directe vormen van burgerparticipatie, maar ook als instrument bij participatieve planningsmethoden (co-productie) bv. in stakeholder workshops waarbij een plangroep met verschillende insteken tot beslissingen moet komen. 5

6 Morfologische analyse: analysemethode die helpt bij het in kaart brengen van alle mogelijke alternatieven om tot een welbepaalde doelstelling te komen. De analyse start met (1) definiëren en formuleren van probleem en gaat over tot (2) identificeren van alle omvattende elementen en (3) opstellen van multidimensionale matrix (de morfologische box) waarvan de combinaties alle mogelijke oplossingen omvatten (cf. oefening verbreden-verdiepen). coproductie Referenties Viwta, Participatieve Methoden: een gids voor gebruikers, p Brainstormen Brainstorming is periode van vrijdenken waarbij alle mogelijke creatieve ideeën een kans krijgen. De methode kan in diverse (interactieve) settings gebruikt worden (zowel bij directe participatievormen als meer indirecte). advies, coproductie Referenties Viwta, Participatieve Methoden: een gids voor gebruikers, p Pocket charts (viwta, p.209): Pocket charts kunnen gebruikt worden om tijdens een initiatief participatie los te weken en tot consensus te komen. Ze kunnen zowel gebruikt worden in een initiatief met indirecte vertegenwoordigers van het volk (bv. adviesraad) als bij een burgerjury (waarbij het volk direct deelneemt), Het is een laagdrempelig instrument dat sterk steunt op visuele elementen en matrixvoorstellingen. consultatie Referenties Viwta, Participatieve Methoden: een gids voor gebruikers, p209 6

7 9. Visualisaties Plannen en situaties worden visueel voorgesteld via software. Deze digitale tool wordt gebruikt om burgers te informeren of om te motiveren tot actieve deelname. Burgers kunnen via deze tool actief betrokken worden in het aanbrengen van elementen in plannen die dan rechtstreeks visueel in groep voorgesteld kunnen worden. In het tweede geval gaat het om ontwerpen binnen een digitaal debat. informatie, consultatie, advies, coproductie of niet 10. Metaplan (Ideeën verzamelen, delen en prioriteren) Deze techniek meestal met gekleurde plakkertjes en stickertjes wordt gebruikt om binnen een groep van mensen ideeën te verzamelen en ze te prioriteren. Zowel de individuele als collectieve input wordt hierbij benadrukt. Doelstelling is meestal om mensen te consulteren/raadplegen over hun ideeën, problemen, oplossingen en te weten te komen waar ze het meeste belang aan hechten om er zo goed mogelijk rekening mee te kunnen houden in het beleid. consultatie, advies direct (en indirect) Meer info te vinden onder: Tenplus Tenplus is een methode voor jeugdparticipatie. Het bestaat uit een soort monopoliespel waarbij een wijk of plein en de huidige voorzieningen zijn aangebracht op een spelbord. Alle gewenste en mogelijke voorzieningen kunnen tegen een kostprijs en binnen een globaal budget worden overwogen. De bedoeling van het spel is om samen met de jongeren keuzes proberen te maken tussen de verschillende opties en tot een consensus te komen. Aantal deelnemers wordt best begrensd tot een 50-tal jongeren. consultatie, advies direct (specifieke doelgroep = jongeren) Meer info rond jeugdparticpatie te vinden onder: en%20jongerenparticipatie/pages/default.aspx Van Gils, J en Van Cauwenberge S. (eds.), Weet ik veel! Handboek voor kinderen- en jongerenparticipatie 7

8 12. FishBowl discussion Een Fishbowl-discussie is een techniek om het brede publiek te laten participeren aan beleidsvorming rond een complexe of controversiële problematiek. De leden van een klein panel - met 3 à 5 personen die enkele specifieke standpunten vertegenwoordigen - geven gedurende enkele minuten een uiteenzetting van hun visie op de behandelde beleidskwestie. Dit gebeurt in een figuurlijke visbokaal, wat wil zeggen dat de overige deelnemers zich rond het panel bevinden. Na de presentaties en onderling debat van de panelleden, kunnen de overige aanwezigen de visbokaal binnen stappen om hun persoonlijke opvattingen toe te lichten. Die verschillende perspectieven worden nadien in kleine discussiegroepen (8 à 10 personen) meer in de diepte geanalyseerd. Elke groep richt zich op één specifiek standpunt waarover men een rapport samenstelt met de belangrijkste pro s en contra s. Tenslotte wordt de kwestie in haar geheel besproken en tracht men te komen tot conclusies en aanbevelingen. advies, coproductie direct (fishbowl discussion) 13. Stellingen ter discussie (o.a. gebruikt in Gibson-methode) Werken met stellingen is erg geschikt bij toetsing van een lijvig inhoudelijk document, zoals een beleidsnota, structuurplan of voorontwerp. Het is de bedoeling om het document te vertalen in een aantal stellingen (40 à 50). Na een korte presentatie van alle stellingen moeten de deelnemers er enkele uitkiezen die ze (niet)prioritair vinden of waar ze het al dan niet mee eens zijn. Dit wordt visueel aangebracht op grote vellen papier, zodat onmiddellijk duidelijk wordt waar de prioriteiten liggen, waar consensus is en waarover nog gediscussieerd moet worden. Dit gebeurt dan meestal in kleine groepen. consultatie, advies direct Consensusconferentie In een consensusconferentie maakt een beperkt aantal burgers in een periode van enkele dagen deel uit van een lekenpanel. Het is de bedoeling dat zij op basis van de nodige informatie en na onderling debat een advies uitbrengen waarover consensus bestaat betreffende een concreet en bij voorkeur complex beleidsprobleem. De methode bestaat uit vijf stappen. In de voorbereidingsfase krijgen de deelnemende burgers een korte training of is er een voorbereidende bijeenkomst waarin uitleg wordt gegeven over de opzet van het initiatief en wat er precies van hen verwacht wordt. Daarna worden de deelnemers inhoudelijk geïnformeerd over de beleidskwestie via een informatiepakket. Ze krijgen bovendien de kans 8

9 om professionals, politici, deskundigen en belanghebbenden te raadplegen. In deze fase mogen de deelnemers vrij bepalen welke informatie zij nodig hebben. Soms wijst men zelfs een budget toe aan de deelnemende burgers zodat ze zelf deskundigen kunnen uitnodigen. Deze tweede stap van het proces is openbaar en gebeurt bij voorkeur in aanwezigheid van de pers en geïnteresseerde burgers. Bij de deliberatie discussiëren de participanten met elkaar. Er kunnen dan verschillende visies en ervaringen aan bod komen, zodat men tot diverse oplossingen komt. De deelnemers moeten echter consensus bereiken, omdat enkel die adviezen en suggesties waarmee iedereen akkoord is worden opgenomen als beleidsaanbeveling. Ondersteund door professionele tekstschrijvers stelt de deelnemersgroep vervolgens een rapport op dat aan de betrokken beleidsvoerders wordt aangeboden. In een vijfde en laatste fase gebeurt een terugkoppeling. De politieke bestuurders geven feedback aan de deelnemers (en de brede samenleving) over wat er met de adviezen en suggesties in de praktijk gedaan is en waarom. De terugkoppeling kan in een aparte bijeenkomst of schriftelijk gedaan worden. consultatie, advies, coproductie (kan structureel verankerd worden) direct (consensusconferentie); 9

10 Bibliografie Document Participatie-intiatieven en &Submit=Verzend Literatuurlijst.pdf (LNE, Methodieken om de toekomst te verbeelden) Bibliografie 10

Document. Participatie-intiatieven en participatiewerkvormen. Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau

Document. Participatie-intiatieven en participatiewerkvormen. Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau Document Participatie-intiatieven en participatiewerkvormen Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau Inhoud 3 1. Adviesraad 5 2. Participatieve projectcyclus 5 3. Planningscel 6 4. Inspiratiebezoek

Nadere informatie

Participatietrajecten duurzame mobiliteit Werkdocument Events en Werkvormen

Participatietrajecten duurzame mobiliteit Werkdocument Events en Werkvormen Participatietrajecten duurzame mobiliteit Werkdocument Events en Werkvormen Versie 8-2-2011 Dit werkdocument werd samengesteld door Mobiel 21, in het kader van het Actieprogramma Participatietrajecten

Nadere informatie

Workshop Stakeholderparticipatie Hoe betrekken van verschillende doelgroepen bij het ontwikkelen van (beleids)plannen? 15/09/2015. CIVINET, Antwerpen

Workshop Stakeholderparticipatie Hoe betrekken van verschillende doelgroepen bij het ontwikkelen van (beleids)plannen? 15/09/2015. CIVINET, Antwerpen Workshop Stakeholderparticipatie Hoe betrekken van verschillende doelgroepen bij het ontwikkelen van (beleids)plannen? 15/09/2015 CIVINET, Antwerpen Welkom! Programma van de workshop Theoretische achtergrond

Nadere informatie

Een participatieve en klimaatneutrale gemeente Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife)

Een participatieve en klimaatneutrale gemeente Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife) Een participatieve en klimaatneutrale gemeente 241116 Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife) 1 Programma 1. 2. 3. 4. 5. Inleiding en voorstelling BBL en Ecolife. Wie heeft ervaring

Nadere informatie

PARTICIPATIEWERKVORMEN

PARTICIPATIEWERKVORMEN PARTICIPATIEWERKVORMEN Participatie Doel procesbegeleider Informeren Raadplegen Adviseren Coproduceren Weinig Werkvorm Interactie Tijd werkvorm 10min Omvang groep Informerende brief X 100+ Nieuwsbrief

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid Specialisatiecursus VSV 28ǀ02ǀ2013. Samenvatting en conclusies

Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid Specialisatiecursus VSV 28ǀ02ǀ2013. Samenvatting en conclusies Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid Specialisatiecursus VSV 28ǀ02ǀ2013 Samenvatting en conclusies Bart Meert Projectmanager Verkeer en Mobiliteit Imagine the result Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

Samen Leren: kwaliteit en impact van ondersteuning. Karin Sok Willem-Jan de Gast

Samen Leren: kwaliteit en impact van ondersteuning. Karin Sok Willem-Jan de Gast Samen Leren: kwaliteit en impact van ondersteuning Karin Sok Willem-Jan de Gast Outcome? Impact Effecten Outcome Resultaten Output Activiteiten Outcome en kwaliteit Impact Effecten Outcome Indicatoren

Nadere informatie

Scenario workshops. Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen

Scenario workshops. Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen Scenario workshops Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen Kenmerken van de methode > Met de scenariomethode kunnen voor beleid verschillende denkbare toekomsten worden geconstrueerd

Nadere informatie

Burgerparticipatie, wie durft?

Burgerparticipatie, wie durft? Burgerparticipatie, wie durft? Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid 28 februari 2013 Valere Ceyssens Strategisch adviseur ARCADIS Belgium NV 1 of 22 25 February 2013 2009 ARCADIS AGENDA

Nadere informatie

Methodieken cliëntenparticipatie

Methodieken cliëntenparticipatie Methodieken cliëntenparticipatie Cliëntenparticipatie Uw cliënten al in een vroeg stadium betrekken bij het ontwikkelen en verbeteren van uw zorgbeleid, zorgt ervoor dat uw beleid goed is afgestemd op

Nadere informatie

Vragenlijst Delft Internet Panel Delftse Participatie Aanpak 2016

Vragenlijst Delft Internet Panel Delftse Participatie Aanpak 2016 Vragenlijst Delft Internet Panel Delftse Participatie Aanpak 2016 Introductie In de uitnodigingsmail komt: In 2019 wordt de Omgevingswet landelijk ingevoerd. Die wet vervangt alle wet- en regelgeving voor

Nadere informatie

Werkstijl Oog voor kwaliteit, zorgvuldigheid en timing (vorm en inhoud)vanuit eigen expertise ingezet

Werkstijl Oog voor kwaliteit, zorgvuldigheid en timing (vorm en inhoud)vanuit eigen expertise ingezet 2011/33242 Bijlage Uitwerking van treden van de participatieladder Trede 1: Informeren De gemeente bepaalt in grote mate zelf de agenda voor besluitvorming en houdt betrokkenen hiervan op de hoogte. Het

Nadere informatie

Er zijn (grote) belangen van burgers gemoeid met het onderwerp: neen stop ja ga door. Er is voldoende beïnvloedingsruimte voor inbreng van betrokkenen

Er zijn (grote) belangen van burgers gemoeid met het onderwerp: neen stop ja ga door. Er is voldoende beïnvloedingsruimte voor inbreng van betrokkenen Stroomschema Burgerparticipatie Stap 1 situatieschets Omschrijf de beleidssituatie: Wat is het probleem? Breng de complexiteit in beeld. Wie zijn de spelers en wat zijn hun belangen? Maak een krachtenveldanalyse

Nadere informatie

Samenvatting. Inleiding

Samenvatting. Inleiding Inleiding Overgewicht en obesitas bij kinderen is een serieus volksgezondheidsprobleem. Het wordt veroorzaakt door een complex geheel van onderling samenhangende persoonlijke, sociale en omgevingsfactoren.

Nadere informatie

Tussenstand kwalitatieve monitoring m.b.v. narratieven in Hilversum

Tussenstand kwalitatieve monitoring m.b.v. narratieven in Hilversum Tussenstand kwalitatieve monitoring m.b.v. narratieven in Hilversum Een presentatie van een methode in ontwikkeling, focus op welzijnsvoorzieningen Door Esther Sarphatie, accountmanager gemeente Hilversum

Nadere informatie

Zo kijkt VVJ naar participatie 1

Zo kijkt VVJ naar participatie 1 Zo kijkt VVJ naar participatie Groeien naar meer participatief besturen Groeien naar, want kun je niet snel snel, en niet in je eentje Participatief besturen : is voor VVJ een voorwaarde voor goed beleid

Nadere informatie

Parlementaire enquête: Meer rechten voor de huurder

Parlementaire enquête: Meer rechten voor de huurder Parlementaire enquête: Meer rechten voor de huurder Negende peiling Huurderspanel Woonwaard Woonwaard december 2014 Inleiding Aanleiding en doel onderzoek Woonwaard peilt periodiek de mening van de huurders

Nadere informatie

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels.

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. 06 Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. tekst: Erik van co- Laar en Therèse van t Westende-de Bijl 26 vm juni 2013 creatie

Nadere informatie

De Utrechtse Participatiestandaard

De Utrechtse Participatiestandaard De Utrechtse Participatiestandaard Participatie leidt tot betere projecten, betere afwegingen en besluitvorming en tot meer draagvlak. Bij ieder project is de vraag aan de orde wanneer en in welke mate

Nadere informatie

Methodiek Actieonderzoek

Methodiek Actieonderzoek Methodiek Actieonderzoek C O M M U N I T Y D E V E L O P M E N T College 4 17 september 2012 Docent: Elly Hellings Leerdoel college 4 Leerdoel: meer kennis over de verschillende methodieken van actieonderzoek

Nadere informatie

Stappenplan Participatie & Inspraak in Rotterdam

Stappenplan Participatie & Inspraak in Rotterdam Stappenplan Participatie & Inspraak in Rotterdam Auteurs: Anne Boomsluiter, Annemarie de Rotte Versiedatum: 3 oktober 2013 1 Inleiding Stappenplan Participatie & Inspraak Rotterdam De rol van onze gemeentelijke

Nadere informatie

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN Evalueren om te evolueren Doe de test... Als je een werking wil evalueren, moet je een maatstaf hebben. Je moet weten wat een ideale werking kan zijn, om daaraan de eigen werking

Nadere informatie

Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie?

Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie? Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie? Berenschot seminar Hoe dienend is uw gemeente? Even voorstellen Marieke Knobbe Openbaar bestuur Participatie Maaike Zunderdorp Procesmanagement Participatie

Nadere informatie

Philippe MERTENS mei 2008

Philippe MERTENS mei 2008 Participatie Verslag van de workshop van 30 april 2008 Workshop georganiseerd door het Forum voor duurzame ontwikkeling in de Brusselse gemeenten, in het kader van de projectoproep Agenda Iris 21 2008

Nadere informatie

Gemeente Hof van Twente. krachtenveldanalyse. Participatietraject consultatie verordening Drank- en Horecawet

Gemeente Hof van Twente. krachtenveldanalyse. Participatietraject consultatie verordening Drank- en Horecawet Gemeente Hof van Twente krachtenveldanalyse consultatie verordening Drank- en Horecawet Ellen Verhoef & Malu Hertzdahl 26-3-2013 1 Inhoud Inleiding... 3 1 Krachtenveldanalyse en Drank- en Horecawet...

Nadere informatie

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café Doel Geanimeerde gesprekken voeren over belangrijke vragen of thema s in verschillende rondes. Elke deelnemer komt aan het woord. Een worldcafé kan je gebruiken om informatie te verzamelen binnen één thema

Nadere informatie

DAG 1. Werkblad Drie brainstormtechnieken

DAG 1. Werkblad Drie brainstormtechnieken DAG 1 Werkblad 1.3.1 Drie brainstormtechnieken Er zijn verschillende technieken die u kunt gebruiken om studenten te laten brainstormen. Hieronder vindt u drie manieren. De eerste twee kunnen willekeurig

Nadere informatie

Vertrek van je eigen brede kijk op jeugd en jeugdbeleid

Vertrek van je eigen brede kijk op jeugd en jeugdbeleid STAPPENPLAN fiche 4 Gericht gegevens verzamelen die je jeugdbeleid richting kunnen geven. Waarover gaat het? Het jeugdbeleid in jouw gemeente is geen blanco blad. Bij de opmaak van een nieuw jeugdbeleidsplan

Nadere informatie

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café Doel Geanimeerde gesprekken voeren over belangrijke vragen of thema s in verschillende rondes. Elke deelnemer komt aan het woord. Een worldcafé kan je gebruiken om informatie te verzamelen binnen één thema

Nadere informatie

Naam project. Participatie- en communicatieplan. Versie concept dd-mm-jjjj

Naam project. Participatie- en communicatieplan. Versie concept dd-mm-jjjj Kerngegevens Hier kan je een uitspraak of overkoepelende tekst over je onderwerp plaatsen, met evt. de naam van degene die de uitspraak heeft gedaan. Maar dat hoeft niet; je kunt deze tekst ook gewoon

Nadere informatie

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers Gemeente Leusden Bomenplan 2012-2021 Module E: Bomen en burgers Colofon Gemeente Leusden 't Erf 1 3831 NA LEUSDEN september 2011 Samenvatting Goede communicatie is een van de peilers van goed bomenbeleid.

Nadere informatie

Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven)

Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven) Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven) Inhoud > Introductie > Wat is Wereld van Nestor? > Hoe werd het ontwikkeld? > Hoe ziet het er uit? > Wanneer te gebruiken?

Nadere informatie

Participatie van jeugd en ouders in gemeenten

Participatie van jeugd en ouders in gemeenten Participatie van jeugd en ouders in gemeenten E-panel De digitale vragenlijst is uitgezet onder wethouders en beleidsmedewerkers Jeugd, projectleiders Transitie Jeugd, CJG-coördinatoren en via hen CJG-medewerkers

Nadere informatie

VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol]

VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol] VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol] Inleiding De vragenboom is een hulpmiddel om weloverwogen te bepalen of en in welke vorm interactief wordt gewerkt. Bij het aanbieden van de ingevulde vragenboom

Nadere informatie

Vertrouwenswerk & Cliëntenparticipatie

Vertrouwenswerk & Cliëntenparticipatie Vertrouwenswerk & Cliëntenparticipatie CLIËNTENPARTICIPATIE JEUGD Hoe je jongeren kunt betrekken bij jeugdhulp 1 Bij de transitie van de jeugdzorg is inspraak van belang. Juist jongeren en hun ouders die

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Draaiboek Participatie Van Mobiliteitsplan tot wijkniveau. Actieprogramma Participatietrajecten

Draaiboek Participatie Van Mobiliteitsplan tot wijkniveau. Actieprogramma Participatietrajecten Draaiboek Participatie Van Mobiliteitsplan tot wijkniveau Actieprogramma Participatietrajecten Mobiel 21 beweegt Projecten en campagnes - Autovrije zondag - Red de stoep - Fietsvriendinnen Educatieve activiteiten

Nadere informatie

Participatie bij verkeersplannen: wanneer doe je het goed?

Participatie bij verkeersplannen: wanneer doe je het goed? Participatie bij verkeersplannen: wanneer doe je het goed? ing. Eli Schapendonk (gemeente Wageningen) Thijs van Duijn (Emotion Kommunikatie Buro) Samenvatting Het goed organiseren van inspraak bij verkeers-

Nadere informatie

Participatietrajecten duurzame mobiliteit van mobiliteitsplan tot wijkniveau. Ilse Vleugels 28 februari 2013

Participatietrajecten duurzame mobiliteit van mobiliteitsplan tot wijkniveau. Ilse Vleugels 28 februari 2013 Participatietrajecten duurzame mobiliteit van mobiliteitsplan tot wijkniveau Ilse Vleugels 28 februari 2013 Doelstelling actieprogramma P-trajecten Praktische vertaling kennis rond participatietechnieken

Nadere informatie

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe.

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe. HOUT EN BOUW Activerende werkvormen? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we na 14 dagen gemiddeld slechts 10 % hebben onthouden van datgene wat we gelezen hebben en 20 % van wat we hebben gehoord.

Nadere informatie

Structuur geven aan onze seniorenadviesraad

Structuur geven aan onze seniorenadviesraad Seniorenadviesraad Kampenhout 1 Structuur geven aan onze seniorenadviesraad Structureren in 4 stappen : -Oprichting adviesraad - Behoefteonderzoek - Opmaak beleidsplan - Opvolging van het beleid Structureren

Nadere informatie

Produced by WEMA VERGADEREN

Produced by WEMA VERGADEREN VERGADEREN VERGADEREN? - Lang bij elkaar zitten en praten over actuele onderwerpen? - Discussies voeren en meningen uitwisselen? Veel mensen krijgen na verloop van tijd een hekel aan vergaderen. Er wordt

Nadere informatie

Workshop participatie in wijkplanning: is een. Stadscongres de stad in de wijk 29 september, Antwerpen

Workshop participatie in wijkplanning: is een. Stadscongres de stad in de wijk 29 september, Antwerpen Workshop participatie in wijkplanning: is een breder bereik mogelijk? Stadscongres de stad in de wijk 29 september, Antwerpen Inhoudstafel Inhoud 1. Centrale stellingen over participatie 2. Case: park

Nadere informatie

i-scan+ Ondersteuning van lokale besturen bij samenwerking op het vlak van e-government

i-scan+ Ondersteuning van lokale besturen bij samenwerking op het vlak van e-government Ondersteuning van lokale besturen bij samenwerking op het vlak van e-government Ook de manier waarop de samenwerking tot stand komt, kan sterk verschillen. Sommige besturen kiezen voor een sprong vooruit

Nadere informatie

Participatie betrokkenheid

Participatie betrokkenheid 5 Participatie en betrokkenheid De mate van participatie in de sessies die je organiseert kan erg verschillen. Soms wil je gebruik maken van de ideeën van de medewerkers door een brainstorm te organiseren

Nadere informatie

Intro. FORMAAT Jeugdhuisfederatie 426 leden 3 jeugdcentra in Antwerpen

Intro. FORMAAT Jeugdhuisfederatie 426 leden 3 jeugdcentra in Antwerpen Intro FORMAAT Jeugdhuisfederatie 426 leden 3 jeugdcentra in Antwerpen WAT KOMT AAN BOD Schets beleidsplanningsproces 2014 2017 (focus op participatief proces) AI als rode draad Methodieken en werkvormen

Nadere informatie

AOS docentonderzoek. Rapporteren en presenteren

AOS docentonderzoek. Rapporteren en presenteren Het forum AOS docentonderzoek Rapporteren en presenteren Wanneer is je onderzoek geslaagd? Evalueren en beoordelen Oefening 4 (pagina 316 of 321) Rapporteren en presenteren Verspreiding van resultaten

Nadere informatie

Stakeholder en netwerk management

Stakeholder en netwerk management Stakeholder en netwerk management Master Class Duurzame Gebiedsontwikkeling en stimulering Duurzame Energie Dag 5 Kom verder. Saxion. Bauke de Vries Docent / onderzoeker duurzame ontwikkeling b.j.devries@saxion.nl

Nadere informatie

Patiënten betrekken? Hoe begin je eraan?

Patiënten betrekken? Hoe begin je eraan? Patiënten betrekken? Hoe begin je eraan? Ilse Weeghmans Directeur Vlaams Patiëntenplatform vzw Science meets psychiatric practice 21 juni 2013 - Duffel Overzicht Het Vlaams Patiëntenplatform vzw Eén stem

Nadere informatie

Consulteren. 5 W en H Vragen. Abstractieladder. Beleidsmediator. Burgerpanel. Deliberative Polling. Enquête of survey. Fishbowl discussie.

Consulteren. 5 W en H Vragen. Abstractieladder. Beleidsmediator. Burgerpanel. Deliberative Polling. Enquête of survey. Fishbowl discussie. Consulteren 5 W en H Vragen Abstractieladder Beleidsmediator Burgerpanel Deliberative Polling Enquête of survey Fishbowl discussie Focusgroep Internetforum Jouw dag Keuze-enquête Petten van Bono Preferentiemeter

Nadere informatie

Informatienota voor de gemeenteraad

Informatienota voor de gemeenteraad Informatienota voor de gemeenteraad Datum 2 februari 2016 Behandelend ambtenaar P. Wieggers Team Sociaal Beleid Portefeuillehouder J.H.A.P. Sluiter/H.W.M. Witjes Registratienummer 16RDS00046 *16RDS00046*

Nadere informatie

LABO 2 WERKGROEP PARTICIPATIE

LABO 2 WERKGROEP PARTICIPATIE LABO 2 WERKGROEP PARTICIPATIE 23.6.14 Omgevingskwaliteit is geen eenduidig gegeven Omgevingskwaliteit is een begrip dat in hoge mate subjectief is en door verschillende partijen anders wordt ingevuld 6

Nadere informatie

PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016

PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016 PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016 Conform: De Langedijker werkwijze, Notitie interactief werken gemeente Langedijk op basis

Nadere informatie

College van Burgemeester en wethouders en werkgroep Oosteind Datum juni 2008

College van Burgemeester en wethouders en werkgroep Oosteind Datum juni 2008 Plan van Aanpak Autonome groei+ Oosteind Aan van Burgemeester en wethouders en werkgroep Oosteind Datum juni 2008 Inleiding Het kerkdorp Oosteind krijgt de mogelijkheid uit te breiden ten behoeve van de

Nadere informatie

Document. Participatie-intiatieven. BIJLAGE 3 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau

Document. Participatie-intiatieven. BIJLAGE 3 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau Document Participatie-intiatieven BIJLAGE 3 Participatietrajecten van mobililiteitsplan tot wijkniveau Inhoud 3 1. Adviesraad 5 2. Participatieve projectcyclus 5 3. Planningscel 6 4. Inspiratiebezoek 7

Nadere informatie

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests Z I T H E T I N MIJN GENEN? Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests BELGIË 2003 Wetenschap en samenleving dagen elkaar uit Citaten uit het colloquium Testen van mensen, georganiseerd

Nadere informatie

Voorstel workshop ETV.nl

Voorstel workshop ETV.nl Voorstel workshop ETV.nl Hans Hummel (presentatie klankbordgroep 17 mei, Utrecht) Presentatie + discussie (10.30-12.30) Intro, aanleiding, geschiedenis, context (20 min) Presentatie voorlopige opzet workshop

Nadere informatie

Nieuw beleid bewegen en sporten Schiedam. VSG Kennisdag. Plaats over deze achtergrondfoto uw eigen [kleuren]foto op de voorgrond...

Nieuw beleid bewegen en sporten Schiedam. VSG Kennisdag. Plaats over deze achtergrondfoto uw eigen [kleuren]foto op de voorgrond... Nieuw beleid bewegen en sporten Schiedam VSG Kennisdag 16 februari 2017 Plaats over deze achtergrondfoto uw eigen [kleuren]foto op de voorgrond......gebruik vervolgens onderstaande tool om uw foto op maat

Nadere informatie

DOEL. Maatschappelijk Eigendom. Gemeentelijk Eigendom

DOEL. Maatschappelijk Eigendom. Gemeentelijk Eigendom Dordt aan Zet DOEL De gebruikswaarde van een voorziening maximaliseren door de behoefte van alle belanghebbenden centraal te stellen. Gemeentelijk Eigendom Maatschappelijk Eigendom LEVENSLOOP 7Jaar +/+

Nadere informatie

Interactief werken gemeente Zeist:

Interactief werken gemeente Zeist: Interactief werken gemeente Zeist: 'Samen doen door interactie' 1. Inleiding Eén van de projecten van Op Weg Naar De Kern ging om het vormgeven van interactieve planvorming. In dat kader hebben we het

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

Plan van aanpak. Jongerenraad Moerdijk

Plan van aanpak. Jongerenraad Moerdijk Plan van aanpak Jongerenraad Moerdijk Inhoud Aanleiding... 3 Jongerengemeenteraad 2015... 3 Beleid... 3 Missie... 3 De rol van de jongerenraad in gemeente Moerdijk... 3 Wat heeft de jongerenraad nodig?...

Nadere informatie

20-05-2014. Filmpje http://www.youtube.com/watch?v=9s3nzal hcc4 Casus. ICT of WMO. Warming up

20-05-2014. Filmpje http://www.youtube.com/watch?v=9s3nzal hcc4 Casus. ICT of WMO. Warming up Emmen Revisited van 1.0 naar 3.0! Perspectief Eigenaarschap Wie regisseert wie? ER 3.0 en 4.0? Simon Henk Luimstra s.luimstra@emmen.nl Warming up Filmpje http://www.youtube.com/watch?v=9s3nzal hcc4 Casus

Nadere informatie

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn De toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn bevat vier praktische instrumenten om samen met cliënten te werken aan verbetering of vernieuwing van diensten

Nadere informatie

Aan burgemeester en wethouders

Aan burgemeester en wethouders Aan burgemeester en wethouders Documentnummer 2016.0.032.999 Coördinerend Portefeuillehouder Zaaknummer 2016-06-00868 Anja Haga Cluster BR Vertrouwelijk Nee Ambtenaar Cees Vermeulen Datum in college 28-06-2016

Nadere informatie

VERORDENING WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM

VERORDENING WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM VERORDENING WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM Vastgesteld: 19 juli 2007 VR2007/075 Inwerking: 01 augustus 2007 Artikel 1 Begripsomschrijvingen a. de gemeente: Schiedam b. de raad: de gemeenteraad van de gemeente

Nadere informatie

jaargang 6, peiling 4 3 februari 2009

jaargang 6, peiling 4 3 februari 2009 Internetpanel Hengelo jaargang 6, peiling 4 3 februari 2009 Wijkgericht werken in Hengelo! Het thema van de laatste internetpeiling van was Wijkgericht werken. Binnen de gemeente Hengelo zijn verschillende

Nadere informatie

CREATIEF VERMOGEN. Andrea Jetten, Hester Stubbé

CREATIEF VERMOGEN. Andrea Jetten, Hester Stubbé CREATIEF VERMOGEN Andrea Jetten, Hester Stubbé OPDRACHT Creativitief vermogen meetbaar maken zodat de ontwikkeling ervan gestimuleerd kan worden bij leerlingen. 21st century skills Het uitgangspunt is

Nadere informatie

Handout Stad in beweging Schiedam, 11 mei Belangenmanagement. Voor het oplossen van problemen én het bouwen van een duurzame dialoog

Handout Stad in beweging Schiedam, 11 mei Belangenmanagement. Voor het oplossen van problemen én het bouwen van een duurzame dialoog enmanagement Voor het oplossen van problemen én het bouwen van een duurzame dialoog Schiedam 11 mei 2017 Hans van Zijst Vooraf Deze Hand-Out maakt onderdeel uit van een training. De uitleg bij de gepresenteerde

Nadere informatie

Implementatieplan interactief beleid

Implementatieplan interactief beleid Implementatieplan interactief beleid (juni 2010 t/m mei 2011) Gemeente Weert, 15 juli 2010 Portefeuillehouder interactief beleid: wethouder H. Litjens Regisseur wijkgericht werken: Marianne Schreuders

Nadere informatie

A. INTERACTIEF PLANPROCES

A. INTERACTIEF PLANPROCES Communicatie Structuurvisie De Wolden A. INTERACTIEF PLANPROCES De gemeente De Wolden is gestart met het opstellen van een Structuurvisie voor het hele grondgebied van de gemeente. Het college en de raad

Nadere informatie

Procesontwerp stadsvisie Helmond 2030

Procesontwerp stadsvisie Helmond 2030 Procesontwerp stadsvisie Helmond 2030 alle mogelijke externe ontwikkelingen verkennen van ontwikkelingen die relevant zijn voor Helmond selecteren ontwikkelingen met grootste impact omgevingsverkenning

Nadere informatie

DE WERKING VAN ONZE RAAD VAN BESTUUR: EEN GEDEELDE DIAGNOSE

DE WERKING VAN ONZE RAAD VAN BESTUUR: EEN GEDEELDE DIAGNOSE 57140513.JV-C1 DE WERKING VAN ONZE RAAD VAN BESTUUR: EEN GEDEELDE DIAGNOSE VRAGENLIJST VOOR BESTUURSLEDEN Wij verzoeken u de vragenlijst individueel in te vullen. Het is niet de bedoeling uw kennis te

Nadere informatie

BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie)

BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie) BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie) Inleiding: De gemeente Zederik wil haar burgers betrekken bij het beleid met als motto: De burger centraal. Deze nota gaat over de rol van de gemeente in relatie

Nadere informatie

This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam

This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam ! De gemeente Appingedam wil jongeren actiever laten participeren in beleidsvorming, zodat ze beter kan inspelen op de behoeften van jongeren. Om dit

Nadere informatie

Kaders voor burgerparticipatie

Kaders voor burgerparticipatie voor burgerparticipatie 1 Inhoud Pagina Hoofdstuk 3 1. Inleiding 1.1 Doel van deze notitie 1.2 Opbouw van deze notitie 4 2. Algemeen 2.1 Twee niveaus: uitvoering en meedenken over beleid 2.2 Tweerichtingsverkeer

Nadere informatie

Bijeenkomst afstudeerbegeleiders. 13 januari 2009 Bespreking opzet scriptie

Bijeenkomst afstudeerbegeleiders. 13 januari 2009 Bespreking opzet scriptie Bijeenkomst afstudeerbegeleiders 13 januari 2009 Bespreking opzet scriptie Doel deel II bijeenkomst vandaag Afstudeerbegeleiders zijn geinformeerd over inhoud Medmec jaar vier (scriptievaardigheden) Afstudeerbegeleiders

Nadere informatie

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming Beleidsvorming in de gemeente volgt redelijk vaste stappen. In dit document leest u welke stappen dat zijn. Daardoor kunt u op tijd bij

Nadere informatie

Burgerparticipatie in Alkmaar. Gemeente Alkmaar

Burgerparticipatie in Alkmaar. Gemeente Alkmaar Burgerparticipatie in Alkmaar Gemeente Alkmaar 1 Burgerparticipatie in Alkmaar Aanleiding en ambitie In het kader van het programma Harmonisatie is ook het burgerparticipatiebeleid opnieuw bekeken. Voor

Nadere informatie

Startbijeenkomst Toekomstbeeld Utrechtseweg Noord. 22 mei 2017

Startbijeenkomst Toekomstbeeld Utrechtseweg Noord. 22 mei 2017 Startbijeenkomst Toekomstbeeld Utrechtseweg Noord 22 mei 2017 Programma Welkom door wethouder Sander Jansen Voorstellen projectgroep door voorzitter Toelichting op de gebiedsvisie Utrechtseweg Noord door

Nadere informatie

SAMENWERKEN AAN EEN STERK LOKAAL SOCIAAL BELEID WAT KAN JULLIE WELZIJNSSCHAKEL DOEN?

SAMENWERKEN AAN EEN STERK LOKAAL SOCIAAL BELEID WAT KAN JULLIE WELZIJNSSCHAKEL DOEN? SAMENWERKEN AAN EEN STERK LOKAAL SOCIAAL BELEID WAT KAN JULLIE WELZIJNSSCHAKEL DOEN? Het verschil maken Jullie welzijnsschakel maakt, net als 169 andere lokale welzijnsschakelgroepen, het verschil. Samen

Nadere informatie

Afdeling Samenleving Februari Concept-nota burgerparticipatie gemeente Woudrichem

Afdeling Samenleving Februari Concept-nota burgerparticipatie gemeente Woudrichem Afdeling Samenleving Februari 2012 Concept-nota burgerparticipatie gemeente Woudrichem Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Aanleiding 3 1.2 Wat is burgerparticipatie? 3 2. Doelen burgerparticipatie 3 3. Participatievormen

Nadere informatie

SOCIAL INFORMATION SYSTEM

SOCIAL INFORMATION SYSTEM De SIS is een tool die oplossingen biedt voor uitdagingen en vragen in de wijk. Het product is vooral sterk in het verbinden van belangen. Zo stelt het organisaties in staat makkelijk en efficiënt met

Nadere informatie

Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015

Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 De raad

Nadere informatie

Wat voor lokale democratie wil je zijn? (workshopronde 1) Festival Lokale Democratie dr. Laurens de Graaf Amersfoort, 13 oktober 2016

Wat voor lokale democratie wil je zijn? (workshopronde 1) Festival Lokale Democratie dr. Laurens de Graaf Amersfoort, 13 oktober 2016 Wat voor lokale democratie wil je zijn? (workshopronde 1) Festival Lokale Democratie dr. Laurens de Graaf Amersfoort, 13 oktober 2016 Waarom ben jij hier? Waarom zijn we hier? Hoe je kijkt, bepaalt wat

Nadere informatie

Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015

Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015 Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015 1 Doel en opzet van de training Beoogd wordt het opstarten en ondersteunen

Nadere informatie

Connection of Minds. Figuur 1: De hoofdmap gezien vanuit de laptop van de regietafel

Connection of Minds. Figuur 1: De hoofdmap gezien vanuit de laptop van de regietafel Connection of Minds Connection of Minds is een groupware formule met een sterk visualisatie component, ondersteund door een specifiek voor World of Minds ontwikkelde technologie. Ideaal in situaties waar

Nadere informatie

Samen werken aan Roerdalen. Praktische handleiding voor burgerparticipatie en interactieve beleidsvorming

Samen werken aan Roerdalen. Praktische handleiding voor burgerparticipatie en interactieve beleidsvorming Samen werken aan Roerdalen Praktische handleiding voor burgerparticipatie en interactieve beleidsvorming Gemeente Roerdalen Oktober 2012 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding.. 3 2. Definitie Burgerparticipatie..

Nadere informatie

Integrale aanpak What s in a name? Studiedag 3 november 2016

Integrale aanpak What s in a name? Studiedag 3 november 2016 Integrale aanpak What s in a name? Studiedag 3 november 2016 Nieuw, ervaren of expert? - Wie zitten er in de zaal? - Welke vragen leven er? In het kort - GIDS gelden - Gezondheidsverschillen - Integrale

Nadere informatie

21ste-eeuwse vaardigheden:

21ste-eeuwse vaardigheden: INLEIDING 21ste-eeuwse vaardigheden Het helpen ontwikkelen van 21ste-eeuwse vaardigheden bij studenten vraagt het nodige van docenten. Zowel qua werkvormen als begeleiding. In hoeverre neem je een voorbeeldrol

Nadere informatie

MAGDA? REGELS OP SCHOOL EN DE WERKVLOER. Magda op school? Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. materialen. Doelen STERKE SCHAKELS

MAGDA? REGELS OP SCHOOL EN DE WERKVLOER. Magda op school? Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. materialen. Doelen STERKE SCHAKELS MAGDA? REGELS OP SCHOOL EN DE WERKVLOER Jongeren krijgen op school, op de werkplek, in de klas met allerlei regels en afspraken te maken. Zijn de afspraken en regels duidelijk genoeg voor hen? Wat vinden

Nadere informatie

3.5. Processen. Tools en en instructies. Aanpak. Voorbereiding. Verloop TOOL - IDEEËN VINDEN. een volledige dag. Praktisch

3.5. Processen. Tools en en instructies. Aanpak. Voorbereiding. Verloop TOOL - IDEEËN VINDEN. een volledige dag. Praktisch Voor extra informatie en instructies: www.text.com 1/2 3.5 Tijdens de workshop processen kijk je naar de kwaliteit van (het geheel van) je activiteiten vanuit het standpunt van de participant. De workshop

Nadere informatie

WERKPLAN. Onbeperkt Oost

WERKPLAN. Onbeperkt Oost WERKPLAN Onbeperkt Oost 2015 Onbeperkt Oost p/a Timorplein 8 1094 CB Amsterdam September 2014 Met dit werkplan en deze begroting vraagt de vereniging Onbeperkt Oost een subsidie aan voor het jaar 2015.

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

Toelichting bij Afwegingskader burgerparticipatie bij beleid

Toelichting bij Afwegingskader burgerparticipatie bij beleid Toelichting bij Afwegingskader burgerparticipatie bij beleid Vooraf Het Afwegingskader burgerparticipatie bij beleid is bedoeld voor beleidsambtenaren, bestuurders en volksvertegenwoordigers die zich bezighouden

Nadere informatie

Scenario s maken voor milieu, natuur en ruimte: een presentatie. Ed Dammers en Susan van 't Klooster 6 mei 2013

Scenario s maken voor milieu, natuur en ruimte: een presentatie. Ed Dammers en Susan van 't Klooster 6 mei 2013 S V V I V Scenario s maken voor milieu, natuur en ruimte: een presentatie Ed Dammers en Susan van 't Klooster 6 mei 2013 Programma Inleiding Scenarioproject positioneren Resultaten definiëren Methoden

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management

LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management Beschrijving van de leeractiviteit De docent biedt de leerlingen leesmateriaal en inspirerende video s over het aantrekken van investeringen

Nadere informatie

Innovatie in Dienstverlening! Toekomstvisie 2020

Innovatie in Dienstverlening! Toekomstvisie 2020 Innovatie in Dienstverlening! Toekomstvisie 2020 vrijdag 14 december 2012 Doelstelling en agenda vandaag Doel: verkennen Toekomstvisie Dienstverlening 2020: bespreken doelstelling en afbakening visie bespreken

Nadere informatie