TECHNIEK project MODELOPLOSSINGEN. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TECHNIEK project MODELOPLOSSINGEN. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets"

Transcriptie

1 TECHNIEK project MODELOPLOSSINGEN Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

2 2 PROBLEEMSTELLING Vorig jaar hebben we de energie besproken uit de fossiele brandstoffen. Je weet dat deze brandstoffen driekwart van alle energie op wereldschaal leveren. Als we aan dit tempo energie verbruiken zal er binnen 50 à 60 jaar geen petroleum en geen aardgas meer zijn. Bovendien is de verbranding van fossiele brandstoffen sterk milieubelastend. Door de snelle aangroei van de bevolking, stijgt het energieverbruik en slinken de energievoorraden zinderogen. Hoog tijd dat we overschakelen op andere energiebronnen. Maar bieden zij een oplossing? Zijn alternatieve energiebronnen onuitputtelijk, milieuvriendelijk en altijd beschikbaar en leveren ze ook voldoende energie? Dit ga je onderzoeken in het volgende project. ENERGIE NATUURLIJK 1. Duurzame energie P 3 2. Zonne-energie P 5 3. Wind-energie P Thermische energie P Water-energie P 17 Stappenplan realisatie P 20

3 3 1 Duurzame energie 1.1 ENERGIEBRONNEN We hebben een onderscheid gemaakt tussen de energiebronnen. Weet jij nog het verschil tussen de uitputttelijke en onuitputtelijke energiebronnen? Geef ook een paar voorbeelden. Uitputtelijke energiebronnen Onuitputtelijke energiebronnen (Omschrijving) Energiebronnen die ooit op zullen geraken, we zullen er niet eeuwig gebruik van kunnen maken. (Omschrijving) Energiebronnen die niet opgeraken, we kunnen er voor altijd gebruik van maken. (Voorbeelden) Steenkool Aardolie Aardgas (Voorbeelden) Windenergie Waterenergie Zonne-energie Men noemt ze ook duurzame of eindeloze energiebronnen, soms ook alternatieve energie.

4 4 1.2 EEN DAGJE ZONDER ENERGIE Stel je voor dat je op een dag wakker wordt en dat er geen energie is. Wat loopt er dan allemaal verkeerd? Thuis: Geen wekkerradio Hoe los je dit op? Wakker worden door het licht Op weg naar school: geen verkeerslichten Hoe los je dit op? Extra voorzichtig zijn Op school: geen computers Hoe los je dit op? Pen en papier, opzoeken in boeken, Als we hier even dieper op ingaan, verrast het ons wel dat we zoveel soorten en zulke massa s energie gebruiken en verbruiken. Vergelijk jouw dag zonder energie nu eens met die van je medeleerlingen. Welke soorten energie heb je gemist? persoonlijk antwoord Extreem gesteld geraken we niet eens in de school, want onze belangrijkste energiebron, de zon, laat het ook afweten. Noteer enkele energiebronnen waarvoor de zon verantwoordelijk is: Windenergie Waterenergie (regen)

5 5 2 Zonne-energie Zonne-energie is een passieve energie. Dit wil zeggen dat je niets hoeft te doen om deze energie te bekomen. Nadat je moeder de was uit de wasmachine gehaald heeft, hangt ze hem buiten op de wasdraad. Nu doet de zon de rest. Waar en wanneer maken we nu al handig gebruik van gratis zonne-energie? Warmte in de serre Hoe kunnen we op school beter gebruik maken van passieve zonne-energie? Grotere ramen (warmer en meer licht) (verschilt van school tot school) Dus de zon straalt rechtstreeks licht en warmte op de aarde. De hoeveelheid energie die de zon op ons afstuurt, is maal groter dan het huidige wereldenergieverbruik. Hoe kun je die zonne-energie echter opvangen, omzetten, transporteren en opslaan? Neem de fiche onderzoeksopdracht 1 en bouw de ventilator die je nodig hebt voor de onderzoeksopdrachten 2, 5 en 6. Opdracht 1

6 6 2.1 ZONNECELLEN Neem de fiche onderzoeksopdracht 2 en voer de opdracht uit. Vergeet niet je waarnemingen in je werkbundel in te vullen. Onderzoeksopdracht 2 Waarnemingen: Hoe moet je de zonnecel in het licht houden om de propeller snel te laten draaien? Recht naar de lichtbron gericht Hoe kun je de propeller langzamer laten draaien? Zonnecel wegdraaien van de lichtbron. Welke energie verandering is er? Licht elektrische energie Nu gaan we eens bestuderen hoe zo n zonnecel nu eigenlijk werkt. Wat zie je op deze foto? Zonnepanelen Waar kunnen we deze terugvinden? Op daken van huizen

7 7 Waarvoor dienen deze panelen? Om elektriciteit op te wekken. Dergelijke zonnepanelen zijn opgebouwd uit verschillende kleine zonnecellen. Een zonnecel is een stukje elektronica, meestal maar een vingernagel groot, wat zonlicht omzet in elektriciteit. Officieel heet een zonnecel een fotovoltaïsche cel. Foto betekent licht, en met volt meet je de kracht van elektriciteit. In fel licht produceert een zonnecel maar één of twee volt. Ongeveer evenveel als de batterij van een zaklamp. In een zonnepaneel zitten dus een heleboel cellen naast elkaar, en panelen kunnen aan elkaar gekoppeld worden. Zo kunnen zelfs hele steden van elektriciteit worden voorzien. Waar komen we nog dergelijke kleine zonnecellen tegen? Rekentoestel Hoe werkt een fotovoltaïsche cel? Een zonnecel is opgebouwd uit twee laagjes silicium. De twee laagjes (3 en 5) zijn gescheiden door een scheidingslaag (4). Bij het invallen van het zonlicht (1) ontstaat er tussen beide lagen een spanning. Net zoals bij een batterij heeft een zonnecel een + en een pool. De spanning stroomt via het achtercontact (6) of de pluspool naar de elektrische installatie en komt via het voorcontact of de minpool terug naar de cel.

8 8 BEGRIJPEN Zonnecellen (fotovoltaïsche cellen) zetten licht rechtstreeks om in elektriciteit. Ze bestaan uit een halfgeleider (silicium) die als eigenschap heeft dat er elektriciteit gegenereerd wordt als er licht opvalt. In een zonnepaneel zitten dus een heleboel van deze cellen naast elkaar. ICT-OPDRACHT VOOR EN NADELEN ZONNEPANELEN Surf naar: Probeer een paar voor- en nadelen te zoeken van het gebruik van zonnepanelen. Noteer telkens de website waar je de informatie haalde. Voordelen 1) Vervuilt niet 2) Geeft veel energie 3) Hoog rendement 4) Verminderde energiefactuur 5) Duurzaam Website: Nadelen 1) Dure plaatsingskosten 2) Veel plaats nodig 3) Het produceren is vervuilend 4) Geen zon = weinig energie 5) Terugverdientijd is minstens 10 jaar Website:

9 9 2.2 ZONNECOLLECTOREN Klassikale onderzoeksopdracht Uit welke onderdelen bestaat onze zelfgemaakte zonnecollector? glas houten bekisting zwarte plastic een buis Warm water Opdracht: zorg dat de collector naar de zon gericht staat en laat het water door de leidingen stromen. Wat stel je na een tijdje vast? Er komt warm water uit buis Verklaring Wat doet de zwarte onderzijde van de kist? Ze houdt de zonnewarmte goed vast. Waarom net zwart? Denk eens aan welke kleren je draagt in de zomer? Welke kleuren hebben deze? Zwart houdt de warmte vast we dragen meestal lichte (witte) kleren in de zomer, deze stoten de zon af. Waarvoor dient de glazen plaat? Laat de zonnestralen door, maar houdt de warmte vast. Waar wordt dit principe nog toegepast? In een serre Hoe komt het dat we warm water krijgen? De hete lucht in de kist verwarmt het water in de leidingen

10 10 Zonnecollectoren in de praktijk Uit de vorige onderzoeksopdracht is gebleken dat we dmv onze zonnecollector water kunnen opwarmen. Waarvoor zou jij dan een zonnecollector gebruiken in je huis? Warm water om te douchen Werking van een zonnecollector Om de zoninstraling op te vangen, wordt op het dak van de woning, dit kan zowel op een hellend als op een plat dak, een zonnecollector (1) gemonteerd. Deze zonnecollector absorbeert de zoninstraling waarmee de collectorvloeistof (meestal water, maar kon ook lucht of olie zijn) wordt opgewarmd. Via de warmtewisselaar (3) wordt die warmte direct gebruikt of opgeslagen in een opslagvat (4). In de zomer bij voldoende zonlicht warmt de zonneboiler voldoende water op tot comforttemperatuur. Op minder zonnige dagen en in de winter zal je eventueel moeten bij verwarmen. Een zonneboiler bereikt gedurende 6 maanden een watertemperatuur van > 40ºC; de resterende maanden een temperatuur tussen 15ºC en 40ºC. Zo neemt een zonneboiler op jaarbasis ongeveer 60 à 70% van de warmwaterproductie voor zijn rekening.

11 11 Wat is het verschil tussen een zonnecollector en een zonnepaneel? Een zonnecollector zorgt er voor dat het water verwarmd wordt, het verwarmt het water rechtstreeks. Een zonnepaneel wekt elektrische energie op door middel van de zon. 2.3 ZONNE-ENERGIECENTRALES Neem de fiche onderzoeksopdracht 3 en 4 en voer de opdracht uit. Vergeet niet je waarnemingen in je werkbundel in te vullen. Onderzoeksopdracht 3 en 4 Waarnemingen: Word je vinger lekker warm? Waarom denk je? De zon wordt weerkaatst op je vinger en geeft warmte af. Wat Conclusie: stel je vast bij onderzoeksopdracht 2? Het water wordt warm Zonne-energiecentrales werken ook op deze manier. De zonnestralen worden door grote draaibare holle spiegels opgevangen en gecentreerd naar een centraal punt. Het water wordt opgewarmd en kan zelfs tot 3400 C oplopen. Daarna wordt het heet water omgezet in stoom. Deze stoom zal de turbine van een thermische centrale aandrijven. De turbine zal een alternator aandrijven die elektriciteit produceert.

12 12

13 13 3 Wind-energie Neem de fiche onderzoeksopdracht 5 en voer de opdracht uit. Vergeet niet je waarnemingen in je werkbundel in te vullen. Onderzoeksopdracht 5 Waarnemingen: Wat gebeurt er? De LED gaat feller branden. Welke energie verandering is er? Windenergie Elektrische energie Nu gaan we eens bestuderen hoe zo n windmolen nu eigenlijk werkt. 3.1 Is windenergie wel modern? Al eeuwenlang maakt de mens gebruik van windenergie. Hoe maakten ze hier vroeger gebruik van? Windmolens om graan te malen, olie te persen, Een stukje geschiedenis.. In de 5de eeuw na Christus werden er al windmolens gebruikt in Perzië. Pas in de 12de eeuw werden de windmolens door Europa verspreid. Deze windmolens waren gebouwd van hout. Riet werd gebruikt als bedekking en er werd zeil gebruikt om de wieken beter te

14 14 laten draaien als er weinig wind was. Rond 1970 werden de energieprijzen veel hoger, dat kwam door de oliecrisis. Daarom gingen mensen andere manieren bedenken om aan energie te komen. Ook werd er veel gedacht over gratis energie uit wind. Windturbines werden gebouwd. Dat zijn werktuigen die stroom opwekken uit wind. In het begin waren de windturbines veel kleiner dan nu. Ook waren ze veel duurder. Maar hoe werkt nu zo n windturbine? 3.2 Werking van de windturbine Het bovenste deel van de windmolen wordt de gondel genoemd. De gondel is eigenlijk de machinekamer van de turbine. De rotorbladen (wieken) van de molen zitten vast aan een as die de gondel binnengaat. De gondel draait op de mast, zodat de molen altijd optimaal met zijn neus op de wind kan worden gericht. In de gondel zitten alle belangrijke onderdelen van de turbine zoals de tandwielkast, generator en transformator. Het opwekken van windenergie begint bij de wind die de rotorbladen laat draaien. De rotorbladen kunnen kantelen om meer of minder wind op te vangen. Op de molens zitten sensoren die de kracht en richting van de wind meten zodat de wieken altijd in

15 15 wind staan. De rotorbladen zitten vast aan de hoofdas. De draaiende beweging van deze hoofdas wordt in een tandwielkast versneld. De tandwielkast drijft vervolgens de generator weer aan. Een generator is vergelijkbaar met een dynamo. In een dynamo wordt de draaiende beweging omgezet in elektriciteit. In de molen bevindt zich nog een transformator die de spanning van de stroom verder verhoogt zodat de stroom over grote afstanden getransporteerd kan worden zonder al te veel verlies. 3.3 Voor- en nadelen van de windturbine ICT-OPDRACHT VOOR EN NADELEN WINDENERGIE Surf naar: Probeer een paar voor- en nadelen te zoeken van het gebruik van windturbines. Noteer telkens de website waar je de informatie haalde. Voordelen 1) Duurzaam 2) Vervuilt praktisch niet 3) Hoge betrouwbaarheid 4) onuitputtelijk 5) in principe overal mogelijk Website: Nadelen 1) productie van de turbine is vervuilend 2) vogels vliegen er in en sterven 3) lelijk uitzicht 4) op zee is de kans op een aanvaring groot bij slecht zicht 5) hoog geluid Website:

16 16 4 Thermische energie Neem de fiche onderzoeksopdracht 6 en voer de opdracht uit. Vergeet niet je waarnemingen in je werkbundel in te vullen. Onderzoeksopdracht 6 Waarnemingen: Vraag 1: Wat gebeurt er? De ventilator gaat draaien Vraag 2: Waarom mag er geen lucht in het potje onder het deksel zitten? Er mag geen lucht onder het deksel zitten omdat lucht isoleert en er voor zorgt dat het element minder warm wordt. Vraag 3: Wat gebeurt er? De ventilator gaat sneller draaien. Vraag 4 : Waarom is een luchtbel in het potje niet zo belangrijk? De luchtbel in het potje is niet zo belangrijk omdat de luchtbel opstijgt naar de bodem van het potje. Vraag 5: Wat gebeurt er? Als ik een of meerdere ijsklontjes in het koude water doe dan zie ik dat de ventilator door het grotere temperatuursverschil sneller gaat draaien. Vraag 6: Wat gebeurt er nu? als ik het thermo-element tussen de deksels omdraai dan zie ik dat de motor van de ventilator de andere kant op gaat draaien. Conlusie: Wanneer gaat de ventilator steeds sneller draaien? Bij een warmteverschil gaat de ventilator sneller draaien.

17 17 Waar kunnen we nog energie opwekken door gebruik te maken van een temperatuurverschil? Aardwarmte of geothermische energie is energie die kan ontstaan door het temperatuurverschil tussen de aardoppervlakte en diep in de aarde gelegen delen. Deze aardwarmte kan ingezet worden voor de winning van energie. Iedere kilometer die je dieper de aarde ingaat, stijgt de temperatuur met 30. In het binnenste van de aarde is de temperatuur bijna 4000 C. Op sommige plaatsen, vooral in vulkanische gebieden (IJsland), kan de temperatuurstijging sterk oplopen. Denk maar aan de bekende warmwaterbronnen. Maar die hebben wij in België niet. Om dan toch van thermische energie gebruik te maken moet men kilometer diep boren en dat is een flinke klus.

18 18 5 Water-energie ICT-OPDRACHT WATERKRACHTCENTRALE Surf naar: Probeer aan de hand van het filmpje van Bas en Rik zelf de werking van een waterkrachtcentrale te ontdekken. Opgelet! Niet alle woorden zijn correct geschreven in het filmpje. Let dus op de schrijfwijze als je je antwoord wil noteren. I. WERKING VAN DE WATERKRACHTCENTRALE Probeer zo nauwkeurig mogelijk de werking van de waterkrachtcentrale te omschrijven. (tip: werk in verschillende stappen) 1) Het water gaat van de watervoorraad door een buis naar de turbine. 2) Het water duwt tegen de bladen van de turbine daardoor gaat de turbine draaien. 3) De draaiende beweging van de turbine wordt door een generator omgezet in elektrische stroom. 4) Daarna gaat de elektrische stroom van de generator naar de omvormer, deze omvormer zet de stroom om naar de juiste spanning. 5) Het water dat door de turbine ging wordt opgevangen in een reservoir.

19 19 II. DE ONDERDELEN VAN DE CENTRALE Probeer aan de hand van het filmpje de juiste benaming bij het juiste onderdeel te plaatsen. (1) (6) (4) (3) (2) (5) (1) Waterreservoir (2) turbine (3) generator (4) omvormer (5) hoogspanningsnet (6) waterreservoir II. VOOR- EN NADELEN VAN EEN WATERKRACHTCENTRALE Geef een paar voor- en nadelen van waterkrachtcentrales. Je kunt deze uit het filmpje halen. Maar je mag zeker nog wat verder opzoekingswerk doen. Vergeet dan niet je website te vermelden waar je je informatie vandaan hebt. Voordelen - Geen afvalstoffen - Onuitputtelijk - Geen luchtverontreiniging - Geen brandstoffenverbruik - Onderhoudskosten zijn laag

20 20 Nadelen - Zonder speciale watertrappen sterft er veel vis - De bouw is erg duur - Door dammen kan vruchtbare grond onderlopen IV. WATERKRACHTCENTRALES IN BELGIË? Probeer onderstaande vragen op te lossen door een zoekmachine te raadplegen. Geef de belangrijkste stuwdam en waterkrachtcentrale in België Stuwdam: De stuwdam van Gileppe Waterkrachtcentrale: Coo-Trois-Ponts Website: Wat kunnen we zeggen over de productiecapaciteit van de waterkrachtcentrales in België? Waterkracht maakt slechts een zeer beperkt deel uit van de totale productiecapaciteit in België. Website:

TECHNIEK project. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 PROBLEEMSTELLING Vorig jaar hebben we de energie besproken uit de fossiele brandstoffen. Je weet dat deze brandstoffen driekwart van alle

Nadere informatie

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 INLEIDING ONDERZOEKSOPDRACHTEN De onderzoeksopdrachten, zijn kaarten die best geplastificeerd kunnen worden. De leerlingen

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science 1 2 3. 9 8 7 E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 Wat je nodig hebt: Voor de motorhouder: Voor de ventilator: 1 grote houten schijf

Nadere informatie

Flipping the classroom

Flipping the classroom In dit projectje krijg je geen les, maar GEEF je zelf les. De leerkracht zal jullie natuurlijk ondersteunen. Dit zelf les noemen we: Flipping the classroom 2 Hoe gaan we te werk? 1. Je krijgt of kiest

Nadere informatie

Leskist groene energie Pagina 11

Leskist groene energie Pagina 11 Leskist groene energie Pagina 11 Bouw een windmolen; en die moet zo hard mogelijk draaien. Omdat de ene plek op aarde warmer is dan de andere waait het altijd wel. Die wind kan een molen doen draaien.

Nadere informatie

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein ctie produ Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein lesboekje02.indd 1 20-11-2015 13:20 Welkom in de Groene Top Trein! Het gaat deze trein voor de wind, want deze trein rijdt op wind.

Nadere informatie

[Samenvatting Energie]

[Samenvatting Energie] [2014] [Samenvatting Energie] [NATUURKUNDE 3 VWO HOOFDSTUK 4 WESLEY VOS 0 Paragraaf 1 Energie omzetten Energiesoorten Elektrisch energie --> stroom Warmte --> vb. de centrale verwarming Bewegingsenergie

Nadere informatie

Kinderuniversiteit (Groene) energie?

Kinderuniversiteit (Groene) energie? Kinderuniversiteit (Groene) energie? Johan Driesen, Elektrotechniek Lieve Helsen, Werktuigkunde Leuven, 15 oktober 2011 Transport 15.10.2011 Kinderuniversiteit (Groene) Energie? 2 Transport 15.10.2011

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

Basisprincipes 6 Zonne-energie in stroom omzetten 6 Zonne-energiemodellen met een zonne-energiemodule 7

Basisprincipes 6 Zonne-energie in stroom omzetten 6 Zonne-energiemodellen met een zonne-energiemodule 7 Welkom in de wereld van de fischertechnik PROFI-lijn 3 Energie in het dagelijkse leven 3 Olie, kolen, kernenergie 4 Water en wind 4 Zonne-energie 5 De Energie 5 Zonne-energie 6 Basisprincipes 6 Zonne-energie

Nadere informatie

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool Naam: Thijs Groep: 6/7 School: St.Willibrordusschool 1 Voorwoord Voor je ligt het werkstuk van Thijs. Dit werkstuk gaat over zonne-energie. Ik kwam op het idee voor dit onderwerp toen papa en mama ook

Nadere informatie

Alles in de wind. Over windenergie. Hoe werkt een windturbine? Tandwielkast vroeger en nu. Direct Drive

Alles in de wind. Over windenergie. Hoe werkt een windturbine? Tandwielkast vroeger en nu. Direct Drive Hoe werkt een windturbine? Het basisprincipe is eenvoudig. De rotorbladen (wieken) zitten gemonteerd op een as. Als het waait draaien de rotorbladen en gaat de as draaien. De as laat vervolgens een generator

Nadere informatie

Alternatieve energieopwekking

Alternatieve energieopwekking Alternatieve energieopwekking Energie wordt al tientallen jaren opgewekt met een paar energiebronnen: Kolen Gas Olie Kernenergie De eerste drie vallen onder de fossiele brandstoffen. Fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Energie en milieu. Klas : Naam : Datum: OPDRACHT Nr : TE 30. Zoekopdracht milieuproblemen

Energie en milieu. Klas : Naam : Datum: OPDRACHT Nr : TE 30. Zoekopdracht milieuproblemen Klas : Naam : Datum: OPDRACHT Nr : TE 30 Energie en milieu Zoekopdracht milieuproblemen Je gaat uitzoeken hoe energieverbruik milieuvervuiling veroorzaakt. Je noteert in de tabel hoe jullie deze zoekopdracht

Nadere informatie

De zon in het zwembad

De zon in het zwembad De zon in het zwembad Inleiding Het zwembad Aquarius staat in de gemeente Tienhuizen. Toen het zwembad in 1963 gebouwd werd speelde de energiekosten en het milieu nog niet zo n belangrijke rol. Inmiddels

Nadere informatie

Technische Kennis Dag 2014. Zonne-energie Henk Meijer

Technische Kennis Dag 2014. Zonne-energie Henk Meijer Technische Kennis Dag 2014 Zonne-energie Henk Meijer Zonne-energie Wat gaan we behandelen? Energie van de zon Indirect gebruik zonne-energie Direct gebruik zonne-energie Zonnepanelen en collectoren Passieve

Nadere informatie

Profi Oeco Power LPE 2 Natuur en techniek

Profi Oeco Power LPE 2 Natuur en techniek Met z n allen hebben wij dagelijks reusachtige hoeveelheden energie nodig. Kijk maar eens naar een heel normale dag: Je wordt s morgens gewekt door je wekkerradio. Deze krijgt de stroom natuurlijk uit

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Leerlingenbundels Technologische Opvoeding

Leerlingenbundels Technologische Opvoeding Leerlingenbundels Technologische Opvoeding 1 Thema: Energie Naam:... Klas: Datum:... Nr.:. 2 1 Energie experimenten Science 1.1 Inleidende opdracht rond energie Als je zegt: "Ik heb vandaag geen energie.

Nadere informatie

LESMODULE OVER WINDENERGIE

LESMODULE OVER WINDENERGIE YOUNG ENERGY PROJECT - STUDENTEN LESMODULE OVER WINDENERGIE Inhoudsopgave Instructiebladen Les 1 Module windenergie, Instructieblad 1.1 4 Les 1 Ontdek, Instructieblad 1.2 5 Les 2 Onderzoek, Instructieblad

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorblad, bladzijde 1. Inhoudsopgave, bladzijde 2. Inleiding, bladzijde 3. Wat houd duurzame-energie in?

Inhoudsopgave. Voorblad, bladzijde 1. Inhoudsopgave, bladzijde 2. Inleiding, bladzijde 3. Wat houd duurzame-energie in? 1 Inhoudsopgave Voorblad, bladzijde 1 Inhoudsopgave, bladzijde 2 Inleiding, bladzijde 3 Wat houd duurzame-energie in?, bladzijde 4 Wat is zonne-energie?, bladzijde 5 Wat is waterkracht?, bladzijde 6 Wat

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie Jouw werkbladen In de klas Naam: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene

Nadere informatie

Thema: Energie. Naam:... Klas: Datum:... Nr.:.

Thema: Energie. Naam:... Klas: Datum:... Nr.:. Thema: Energie Naam:... Klas: Datum:... Nr.:. 1 De zon aangedreven windgenerator 1.1 Inleidende opdracht rond windenergie Windenergie over de hele wereld? Vul de volgende woorden in de tekst: De kust,

Nadere informatie

Module 4 Energie. Vraag 3 Een bron van "herwinbare" energie is: A] biomassa B] de zon C] steenkool D] aardolie E] bewegend water

Module 4 Energie. Vraag 3 Een bron van herwinbare energie is: A] biomassa B] de zon C] steenkool D] aardolie E] bewegend water Module 4 Energie Vraag 1 Wat hoort bij het indirect energieverbruik van een apparaat? Kies het BESTE antwoord A] De energie wat het apparaat nuttig verbruikt. B] De energie die het apparaat niet nuttig

Nadere informatie

Mens en techniek. VMBO BASIS en KADER, leerjaar 2. Figuur 1 (Illustratie uit Microsoft Word)

Mens en techniek. VMBO BASIS en KADER, leerjaar 2. Figuur 1 (Illustratie uit Microsoft Word) Mens en techniek VMBO BASIS en KADER, leerjaar 2 Figuur 1 (Illustratie uit Microsoft Word) 1 ENERGIE... 2 1.1. Inleiding... 2 1.2. Het omzetten van energie... 3 1.3. Het omzetten van energie - Opdrachten...

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Energie Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting Grootheid Energie; eenheid Joule afkorting volledig wetenschappelijke notatie 1 J 1 Joule 1 Joule 1 J 1 KJ 1 KiloJoule 10 3 Joule 1000 J 1 MJ 1 MegaJoule

Nadere informatie

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door er zelf een te maken! Wij maken in dit project een bloem die reageert op het licht.

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door er zelf een te maken! Wij maken in dit project een bloem die reageert op het licht. Bloemen hebben zonlicht nodig om te bloeien, sommigen gaan zelfs dicht als het donker wordt. We moeten ze ook steeds kunnen verzetten zodat ze kan geplaatst worden in de tuin, op de vensterbank, op het

Nadere informatie

OVERAL, variatie vanuit de kern. LES- BRIEF 3v/4hv. De zonne-energiecentrale van Fuentes de Andalucía

OVERAL, variatie vanuit de kern. LES- BRIEF 3v/4hv. De zonne-energiecentrale van Fuentes de Andalucía OVERAL, variatie vanuit de kern LES- BRIEF 3v/4hv De zonne-energiecentrale van 1 Zonne-energie is in overvloed beschikbaar maar het is nog niet zo eenvoudig om die om te zetten naar elektrische energie.

Nadere informatie

Duurzame stroom in het EcoNexis huis

Duurzame stroom in het EcoNexis huis Groepsopdracht 1 Duurzame stroom in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit, en de welvaart stijgt ook steeds meer. Daarom neemt de vraag naar energie (elektriciteit, gas, warmte) wereldwijd

Nadere informatie

Team 3: Het Zonnepaneel Onderzoek naar de werking van een zonnepaneel en de zonneboiler

Team 3: Het Zonnepaneel Onderzoek naar de werking van een zonnepaneel en de zonneboiler Zonnepanelen op school Team 3: Het Zonnepaneel Onderzoek naar de werking van een zonnepaneel en de zonneboiler Jullie gaan onderzoeken hoe een zonnepaneel en de zonneboiler werken 1. SAMENWERKEN IN EEN

Nadere informatie

Jij en energie: zonne-energie

Jij en energie: zonne-energie De oneindige bron: Zonne-energie Passieve zonne-energie Een soort zonne-energie zal je al snel kunnen bedenken en dat is passieve zonne-energie. Passieve zonne-energie is energie waar je niets voor hoeft

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting branders luchttoevoer brandstoftoevoer koelwater condensator stoomturbine generator transformator regelkamer stoom water ketel branders 1 Energiesoort Omschrijving

Nadere informatie

Een Rivusol zonneboiler voor iedereen

Een Rivusol zonneboiler voor iedereen Een Rivusol zonneboiler voor iedereen De makkelijkste manier om over te stappen op zonne-energie Rivusol heeft zich ten doel gesteld om de zonneboiler bereikbaar te maken voor iedereen. Met de Rivusol

Nadere informatie

GROENE TEST. Naam:.. 1. Het verbruik van fossiele grondstoffen veroorzaakt ecologische problemen. Welke?

GROENE TEST. Naam:.. 1. Het verbruik van fossiele grondstoffen veroorzaakt ecologische problemen. Welke? GROENE TEST Naam:.. 1. Het verbruik van fossiele grondstoffen veroorzaakt ecologische problemen. Welke? O Afkoeling van het klimaat O Meer vulkaanuitbarstingen O Zure regen O Zoete regen 2. Waarvoor dienen

Nadere informatie

Duurzame stroom in het EcoNexis huis

Duurzame stroom in het EcoNexis huis Groepsopdracht 1, vmbo Duurzame stroom in het EcoNexis huis Vooraf Er zijn steeds meer mensen op de wereld. En die hebben gemiddeld ook steeds meer geld te besteden. Daarom is er steeds meer energie nodig.

Nadere informatie

Project Energie. Week 1ABC: Mens en dier

Project Energie. Week 1ABC: Mens en dier Project Energie. Week 1ABC: Mens en dier Info: Wat is energie? Energie geeft kracht, licht, warmte en beweging. De zon geeft ons licht en warmte. Voedsel is de brandstof van mensen en dieren. Door te eten

Nadere informatie

Fig1.9 Zonne-energie: voorbeeldproefje

Fig1.9 Zonne-energie: voorbeeldproefje Zonne-energie Inleidende proef Doelstelling Het is de bedoeling om kort maar bondig de werking van een zonnepaneel uit te leggen. Daarna wordt de werking vlug gedemonstreerd wordt aan de hand van een kleine

Nadere informatie

Spaar energie! Energieverbruik op hol. Waarom besparen? Hugo Vanderstraeten. steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12%

Spaar energie! Energieverbruik op hol. Waarom besparen? Hugo Vanderstraeten. steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12% Hugo Vanderstraeten Energieverbruik op hol steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12% (Bron: CREG). Energie besparen = geld sparen. 3/4 van onze energie komt uit fossiele brandstoffen. De verbranding van

Nadere informatie

www.praktischtechniek.nl

www.praktischtechniek.nl D. Bekijk nu de andere zaklampen. Vul de tabel in. Werken alle zaklampen? Ja / nee Omdat: Welke zaklamp schijnt het langst? Techniekkit: Noord Nederland Domein: Energie omzetting Competentie: Ontwerpen

Nadere informatie

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam douchen en baden dat kan met de aurostepplus zonneboiler. De aurostepplus van Vaillant zorgt

Nadere informatie

Leergebied: Noord. Energie. Geschiedenis Nederland. omzetting

Leergebied: Noord. Energie. Geschiedenis Nederland. omzetting Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Noord Energie Ontwerpen Geschiedenis Nederland omzetting Toepassen Reflectie Nederland is een molenland. Toch hebben we in Nederland niet de meeste molens

Nadere informatie

www.jouwenergievanmorgen.nl Tekst: Mirthe Niehoff

www.jouwenergievanmorgen.nl Tekst: Mirthe Niehoff Zonnecellen www.jouwenergievanmorgen.nl Tekst: Mirthe Niehoff Energie en elektriciteit Wat is energie? Energie maakt het mogelijk dingen te laten bewegen of te veranderen. Zonder energie werkt niets en

Nadere informatie

Filmpjes. Energie. Elektriciteit. Fossiele energiebronnen

Filmpjes. Energie. Elektriciteit. Fossiele energiebronnen Energie www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20051031_energie01 Energie 1:47 min PO, groep 4 - VO, klas 1 www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20051031_energiebronnen01 Energiebronnen 2:12 min PO, groep 4 VO, klas

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

Groep 8 Basisles: Elektriciteit opwekken

Groep 8 Basisles: Elektriciteit opwekken Leerkrachtinformatie Lesduur: 35 tot 40 minuten Deze basisles kunt u op verschillende manieren organiseren: A. Klassikaal (35 minuten) U verzorgt en begeleidt de les. U gebruikt hierbij deze leerkrachtinformatie

Nadere informatie

Hernieuwbare energie

Hernieuwbare energie Hernieuwbare Energie Hernieuwbare energie helpt klimaatverandering tegen te gaan en voorkomt dat energiebronnen uitgeput raken. De productie van duurzame energie heeft in vergelijking met conventionele

Nadere informatie

TEAM 1, het verlich0ng- en zonneverlich0ngteam. School:.. Team 1 - verlichting en zonlicht Eigen Energie op school p. 1

TEAM 1, het verlich0ng- en zonneverlich0ngteam. School:.. Team 1 - verlichting en zonlicht Eigen Energie op school p. 1 TEAM 1, het verlich0ng- en zonneverlich0ngteam Naam: School:.. Groep: Eigen Energie op school p. 1 ONDERZOEK NAAR ZONLICHT EN VERLICHTING Afspraken om van jullie team een superteam te maken Jullie gaan

Nadere informatie

Zelfvoorzienend Terschelling

Zelfvoorzienend Terschelling Zelfvoorzienend Terschelling Martijn Jongsma & Daan Gunnink 31-01-2014 Inleiding Zelfvoorzienend Terschelling, een idee waarin Terschelling zelf in staat is om haar elektrische behoefte te verzorgen. Binnen

Nadere informatie

Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst

Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst Lesduur: 25 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten waarom je zuinig met elektriciteit moet zijn. De leerlingen kunnen

Nadere informatie

- toelichting op het programma - Zet de radio eens aan. Wil je koffie? Hé, hoe kan dat nou, de computer doet het niet, o ja de stekker zit niet in

- toelichting op het programma - Zet de radio eens aan. Wil je koffie? Hé, hoe kan dat nou, de computer doet het niet, o ja de stekker zit niet in Techniek Praktisch - toelichting op het programma - Zet de radio eens aan. Wil je koffie? Hé, hoe kan dat nou, de computer doet het niet, o ja de stekker zit niet in We zijn de hele dag afhankelijk van

Nadere informatie

1 ENERGIEBESPARING, WAAROM EIGENLIJK?

1 ENERGIEBESPARING, WAAROM EIGENLIJK? Naam:... 1 ENERGIEBESPARING, WAAROM EIGENLIJK? Waarom is energiebesparing belangrijk? En wat is het precies waar we op moeten besparen? Energie Zonder energie staat alles stil. Dit begint al bij je eigen

Nadere informatie

VMBO PIE. Zonneboiler

VMBO PIE. Zonneboiler VMBO PIE Zonneboiler Colofon Uitgave: Ontwerp: Illustraties: Auteurs: Bewerking: De rede Terneuzen XXX XXX XXX XXX Deze uitgave is uitsluitend bestemd voor gebruik door leden van de Vereniging Platform

Nadere informatie

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265).

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265). 5.2.1 Lezen In het leerboek krijgen de leerlingen uiteenlopende teksten te lezen. Op die manier worden de verschillende tekstsoorten en tekststructuren nogmaals besproken. Het gaat om een herhaling van

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec)

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec) Elektrische energie In huishoudens is elektrische energie de meest gebruikte vorm van energie. In Nederland zijn bijna alle huizen aangesloten op het netwerk van elektriciteitskabels. Achter elk stopcontact

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8 Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW Groep 6, 7, 8 Eindhoven, 8 september 2011 In het kort In deze lesbrief vind je een aantal uitgewerkte lessen waarvan je er één of meerdere kunt uitvoeren.

Nadere informatie

1. Ecologische voetafdruk

1. Ecologische voetafdruk 2 VW0 THEMA 7 MENS EN MILIEU EXTRA OPDRACHTEN 1. Ecologische voetafdruk In de basisstoffen heb je geleerd dat we voedsel, zuurstof, water, energie en grondstoffen uit ons milieu halen. Ook gebruiken we

Nadere informatie

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Leo de Ruijsscher Algemeen directeur De Blaay-Van den Bogaard Raadgevende Ingenieurs Docent TU Delft faculteit Bouwkunde Inleiding Nu de brandstofcel langzaam

Nadere informatie

Green4energy is specialist in advies

Green4energy is specialist in advies Green4energy is specialist in advies en ontwerp van duurzame energiesystemen, energiemonitoring en besparingsonderzoeken. Ook verzorgen wij EnergiePrestatieAdviezen voor woningen, bedrijfs- en utiliteitsgebouwen.

Nadere informatie

INFORMATIEKRANT WIJ BOUWEN AAN UW TOEKOMST! www.limburgwindt.be. Limburg win(d)t is opgericht door Aspiravi en LRM. WAT DOET LIMBURG WIN(D)T?

INFORMATIEKRANT WIJ BOUWEN AAN UW TOEKOMST! www.limburgwindt.be. Limburg win(d)t is opgericht door Aspiravi en LRM. WAT DOET LIMBURG WIN(D)T? www.limburgwindt.be v.u.: Rik Van de Walle - nv - Trichterheideweg 8-3500 Hasselt WAT DOET LIMBURG WIN(D)T? onderzoeken waar er in Limburg wind- molenparken kunnen komen bouwen en exploiteren van windenergie-

Nadere informatie

Energie: vuil of schoon?

Energie: vuil of schoon? Info-brief Energie: vuil of schoon? Jij hebt energie nodig om huiswerk te maken, te fietsen of te spelen. Als je energie op is, word je moe. Dan moet je gaan slapen of eten. Slaap en voedsel zijn energiebronnen

Nadere informatie

Tandwielen. Katrollen

Tandwielen. Katrollen Met tandwielen kun je beweging van het ene apparaat overbrengen op een ander. Er zijn veel verschillende soorten tandwielen en de meeste apparaten maken er gebruik van. Met het aantal tandwielen kun je

Nadere informatie

Thermische zonne-energie. Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN. energizing your future

Thermische zonne-energie. Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN. energizing your future Thermische zonne-energie Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN energizing your future energizing your future Haal je warmte uit de zon Denk milieuvriendelijk, handel economisch

Nadere informatie

Thermische zonne-energie. Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN. renewables for all

Thermische zonne-energie. Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN. renewables for all Thermische zonne-energie Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN renewables for all renewables for all Haal je warmte uit de zon Denk milieuvriendelijk, handel economisch In

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Productie van thermische zonne-energie in individuele en collectieve woningen (< 10 eenheden) Gregory NEUBOURG APERe Doelstellingen van de presentatie

Nadere informatie

Spiekbriefje Frisse Wind

Spiekbriefje Frisse Wind Spiekbriefje Frisse Wind Feiten over windenergie voor feestjes, verjaardagen of andere bijeenkomsten. Er worden dan veel halve waarheden over windenergie verkondigd, en dat is jammer, want windenergie

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Groene energie maakt het mooie weer!

Groene energie maakt het mooie weer! zonne-energie systemen Groene energie maakt het mooie weer! 2 Monier en jij: een duurzame relatie De zon is overal. Ze geeft ons licht en warmte. Gratis propere energie! In tegenstelling tot de klassieke

Nadere informatie

Introductie. De kit bestaat uit verschillende materialen en een DVD. Op de DVD staan de volgende bestanden: Handboek over Gebouwen, met animaties;

Introductie. De kit bestaat uit verschillende materialen en een DVD. Op de DVD staan de volgende bestanden: Handboek over Gebouwen, met animaties; IUSES Toolkit Introductie Met deze experimentele toolkit kunnen experimenten uitgevoerd worden op het gebied van energie efficiency, energiebesparing en duurzame energie. Hij is ontwikkeld voor docenten

Nadere informatie

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen September 12, 2012 Deze marktstudie werd uitgevoerd in samenwerking met Gfk Significant uit Leuven. 1 Gemeenten van de 308 Vlaamse gemeenten werden geïnterviewed.

Nadere informatie

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) 1 HOE BEOORDEEL JE DE RENDABILIEIT VAN EEN INVESTERING? Is het rendabel om in uw woning te investeren in een systeem dat werkt op hernieuwbare energie?

Nadere informatie

Groep 8 - Les 3 Restproducten

Groep 8 - Les 3 Restproducten Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 3 Restproducten Lesduur: 20 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat restproducten zijn en welke restproducten horen bij verschillende manieren van energie

Nadere informatie

TEAM 3, energiegebruik en schone energieteam

TEAM 3, energiegebruik en schone energieteam TEAM 3, energiegebruik en schone energieteam Naam:.. School:.. Groep:.. Eigen Energie op school p. 1 ONDERZOEK NAAR ENERGIEGEBRUIK EN SCHONE ENERGIE Afspraken om van jullie team een superteam te maken

Nadere informatie

De zon als warmtebron. Hoe werkt een zonneboiler?

De zon als warmtebron. Hoe werkt een zonneboiler? koud tapwater 0900-9892 Zonneboilers Algemene informatie over actieve thermische zonne-energie De zon als warmtebron De zon is een onuitputtelijke bron van energie Zonne-energie omgezet in warmte is de

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

SUNDISC BADEN IN DE LUXE VAN NATUURLIJKE WARMTE

SUNDISC BADEN IN DE LUXE VAN NATUURLIJKE WARMTE SUNDISC BADEN IN DE LUXE VAN NATUURLIJKE WARMTE NATUURLIJKE LUXE Een frisse duik na een lange werkdag. Samen baantjes trekken. De kinderen zien opgaan in spetterend plezier. En dat allemaal onder de blote

Nadere informatie

ENERGIE MET RESPECT VOOR DE TOEKOMST

ENERGIE MET RESPECT VOOR DE TOEKOMST ENERGIE MET RESPECT VOOR DE TOEKOMST Duurzame energie helpt klimaatverandering tegen te gaan en voorkomt dat energie opraakt. De bronnen van duurzame energie, zoals de wind en de zon, kunnen niet opraken.

Nadere informatie

HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL. Bernd Roemmelt / Greenpeace

HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL. Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL Bernd Roemmelt / Greenpeace 2. NOORDPOOL OPDRACHT 1 Bekijk het filmpje: 1. Welke landen liggen rondom de Noordpool? 2. In welke zee ligt de Noordpool? Bernd Roemmelt / Greenpeace

Nadere informatie

2. Factoren onderzoeken die invloed hebben op het vermogen van de zonnecellen

2. Factoren onderzoeken die invloed hebben op het vermogen van de zonnecellen Experiment 2 2. Factoren onderzoeken die invloed hebben op het vermogen van de zonnecellen Inleiding In deze experimentenreeks ga je onderzoeken welke factoren een effect hebben op het geleverde vermogen

Nadere informatie

Wat? Waarom? Zonne-energie. Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2

Wat? Waarom? Zonne-energie. Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2 E6 Na regen komt zonneschijn! Zonne-energie Wat? Waarom? Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2 uitstoten dan in 1990. Dat kan alleen als we investeren in hernieuwbare energie.

Nadere informatie

Verwarmen en koelen met de zon

Verwarmen en koelen met de zon Noodzaak alternatieve energiebronnen neemt toe Energieprijzen: 1996-008 Vergelijk CPI, Gasprijs en Electra (1996 = 100) 350 300 36 Verwarmen en koelen met de zon 50 33 197! 00 Index 150 19 De meest duurzame

Nadere informatie

ipad 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing)

ipad 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing) Nico Goddé Inhoud Inhoud 1 ipad 2 1. Probleemstelling 3 2. Technische realisatie 5-10 3. De stroomkring van onze boot 11-12 4. Serie-Parallelschakeling 13-16 5. Voorbeelden van een realisatie in beeld

Nadere informatie

5 Energie. Inleiding s Morgens vroeg floept je wek-radio aan. Er komt muziek uit! Je gaat naar de badkamer. Je doet het licht aan.

5 Energie. Inleiding s Morgens vroeg floept je wek-radio aan. Er komt muziek uit! Je gaat naar de badkamer. Je doet het licht aan. 5 Energie Inleiding s Morgens vroeg floept je wek-radio aan. Er komt muziek uit! Je gaat naar de badkamer. Je doet het licht aan. Je draait de warmwater-kraan open. Het water spettert in de was-bak. Au!

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe maken we dingen warmer?

Kernvraag: Hoe maken we dingen warmer? Kernvraag: Hoe maken we dingen warmer? Naam leerling: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Welke kleur wordt heter? Neem twee stukjes doek, een witte en een zwarte. Houd je ene hand onder het

Nadere informatie

Tentoonstelling duurzaam bouwen en wonen

Tentoonstelling duurzaam bouwen en wonen Tentoonstelling duurzaam bouwen en wonen Hopelijk heb je net een leerrijke rondleiding doorheen de tentoonstelling achter de rug. Na deze rondleiding kan je zeker en vast een antwoord geven op de vragen

Nadere informatie

In dit document leggen we uit hoe isolatie werkt en hoe INSUL8eco werkt in uw gebouw.

In dit document leggen we uit hoe isolatie werkt en hoe INSUL8eco werkt in uw gebouw. De basis van isolatie en hoe INSULd8eco werkt in uw gebouw In dit document leggen we uit hoe isolatie werkt en hoe INSUL8eco werkt in uw gebouw. Om de werking van onze isolatie oplossing goed te begrijpen,

Nadere informatie

My statement paper. Windturbines beïnvloeden het klimaat. Glen Pelgrims Ellen Van Dievel

My statement paper. Windturbines beïnvloeden het klimaat. Glen Pelgrims Ellen Van Dievel My statement paper Windturbines beïnvloeden het klimaat Glen Pelgrims Ellen Van Dievel 14 april 2015 1. Inleiding Tegenwoordig is hernieuwbare, groene energie een onderwerp waar veel over gesproken en

Nadere informatie

Astronaut van de toekomst

Astronaut van de toekomst Astronaut van de toekomst INHOUD WORKSHOP 1. BOUW DE SAPI-RAKET IN LEGO Aan de hand van een bouwschema bouw je een unieke raket in Lego. 2. LAAT DE LEDJES BRANDEN Door gebruik te maken van zonne-energie

Nadere informatie

Link naar leerkrachtgids www.c3.nl/onderwijsmiddelen/leerkrachtgids-ontwerpen

Link naar leerkrachtgids www.c3.nl/onderwijsmiddelen/leerkrachtgids-ontwerpen Lesbrief Ontwerpend Leren Gebruik de zon! Gebruik deze lesbrief bij de proef Zonneoven en de leerkrachtgids Ontwerpend leren met chemie. Deze lesbrief geeft verdieping en een lessuggestie rondom de ontwerpopdracht:

Nadere informatie

TEAM 4, het verwarming- en isola7eteam

TEAM 4, het verwarming- en isola7eteam TEAM 4, het verwarming- en isola7eteam Naam:.. School:.. Groep:.. Eigen Energie op school p. 1 ONDERZOEK VERWARMING EN ISOLATIE Afspraken om van jullie team een superteam te maken Jullie gaan samenwerken

Nadere informatie

Jij en energie: Problemen en oplossingen

Jij en energie: Problemen en oplossingen Figuur 1 Affakkelen van gassen, fossiele brandstofopslag in Den Helder bron: AMeces Toen eind jaren zestig de grote gasvoorraad in Nederland ontdekt werd, zijn de industrie en de huishoudens massaal overgeschakeld

Nadere informatie

Team 5: Natuur. Onderzoek naar de natuurlijke zonnecel

Team 5: Natuur. Onderzoek naar de natuurlijke zonnecel Zonnepanelen op school Team 5: Natuur Onderzoek naar de natuurlijke zonnecel Jullie gaan onderzoeken of de plant een zonnecel is en wie daar gebruik van maken 1. SAMENWERKEN IN EEN TEAM Jullie gaan samenwerken

Nadere informatie

Introductie windenergiesector

Introductie windenergiesector Introductie windenergiesector Blok 2 Sander Lagerveld Dag 10 Windenergie 1 Duurzaam werken op Zee Toepassing van windenergie in Nederland Duurzaam werken op zee 2 Windmolens verschijnen vanaf 12e eeuw

Nadere informatie

warmte en licht energie omzetting elektriciteit In een lamp wordt energie omgezet

warmte en licht energie omzetting elektriciteit In een lamp wordt energie omgezet Energieomzetting We maken veel gebruik van elektrische energie. Aan elektrische energie hebben we niet zoveel. Elektrische energie is maar een tussenvorm van energie. Bij een elektrische verwarming, willen

Nadere informatie