B Rural Innovation B Plattelandsvernieuwing Van Hall Larenstein. Report of the limited programme assessments 16, 17 and 24 May 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "B Rural Innovation B Plattelandsvernieuwing Van Hall Larenstein. Report of the limited programme assessments 16, 17 and 24 May 2011"

Transcriptie

1 Vlindersingel 220 NL 3544 VM Utrecht B Rural Innovation B Plattelandsvernieuwing Van Hall Larenstein Report of the limited programme assessments 16, 17 and 24 May 2011 Utrecht, The Netherlands September Assessment Agency for higher Education

2 This document is best printed in duplex. 2 Van Hall Larenstein University of Applied Sciences

3 Table of contents Table of contents...3 Summary Rural Innovation (Wageningen)...4 Samenvatting Plattelandsvernieuwing (Leeuwarden)...6 Colophon...8 Introduction...9 1a. Intended learning outcomes Rural Innovation b. Beoogde eindkwalificaties Plattelandsvernieuwing a. Teaching-learning environment Rural Innovation b. Onderwijsleeromgeving Plattelandsvernieuwing a. Assessment and achieved learning outcomes Rural Innovation b. Toetsing en gerealiseerde eindkwalificaties Plattelandsvernieuwing...37 Appendices...41 Appendix 1a Assessment committee Rural Innovation...42 Appendix 1b Visitatiecommissie Plattelandsvernieuwing...45 Appendix 2a Program of the assessment Rural innovation...47 Appendix 2b Programma visitatie Plattelandsvernieuwing...49 Appendix 3a Quantitative data Rural innovation...50 Appendix 3b Kwantitatieve gegevens Plattelandsvernieuwing...51 Appendix 4a Final qualifications Rural innovation...52 Appendix 4b Eindkwalificaties Plattelandsvernieuwing...54 Appendix 5a Overview of the programme Rural Innovation...55 Appendix 5b Programmaoverzicht Plattelandsvernieuwing...56 Appendix 6 Documents...57 Appendix 7 Declarations of independence...58 B Rural Innovation September 2011 (2) 3

4 Summary Rural Innovation (Wageningen) On 16 and 17 May 2011 an assessment committee of AeQui has performed an assessment of the programme B Rural Innovation of Van Hall Larenstein in Wageningen. The overall judgement of the committee regarding the quality of the programme is satisfactory. The aim of the professional Bachelor s programme Rural Innovation and it s major Regional Development and Innovation, is to ensure graduates are suitable candidates for jobs offered by rural development organizations. They know how to deal with challenges faced by people living and working in the country side throughout Europe as well as in developing countries. Graduates are capable of co-managing rural development projects, mobilizing rural development expertise (local and non-local), reinforcing grass root level rural organizations, facilitating multistakeholder processes and strengthening networks between stakeholders of rural development interventions. Graduates as process facilitators have sufficient knowledge and experience to advise on innovative processes, be it at farm level or at regional level. This RDI programme is fairly unique in the Netherlands with its 4-year English-taught programme in regional development with a focus on the Netherlands, Europe and developing countries. Intended learning outcomes The assessment committee qualifies the intended learning outcomes as satisfactory. The programme focuses on three job profiles to which RDI graduates may be promoted after an estimated five years: Project or programme coordinator/manager, Facilitator of multi-stakeholder processes, and Area broker/networker. Since facilitator and area broker/ networker have similarities, the RDI programme trains its students to become junior project/process managers and junior facilitators in regional development programmes, in both European and Non- European countries. Career opportunities for RDI graduates exist in governmental and non-governmental organizations that implement projects and programmes in rural areas in and outside the EU. However, a lot is changing in the professional working field in the last couple of years: for example the effects of the economic crisis and also the effects of globalisation are getting much clearer. This and more has lead to the collapse of the Western- European labour market and a change toward more private oriented markets. These changes demand adaptation of the competences from the graduates. That s why the assessment committee advises the RDI team to develop a shared vision on these developments, ultimately to create clarity for the students and graduates and make the programme sustainable for the next ten to fifteen years. In the programme, the intended learning outcomes are matched with the up to date job based requirements of the professional discipline. There is coherence between the Dublin Descriptors and the intended learning outcomes. The programme assured this through comparing the assessment criteria of each competence at the final level with the Descriptors. Teaching-learning environment The assessment committee qualifies the teachinglearning environment as satisfactory. The programme covers the learning outcomes. There are several strong points to the programme: because of the students from abroad the student population automatically creates a multicultural setting, which prepares the students on the professional domain. The assessment committee is very positive about the fact that students get a lot of experience in multicultural teamwork. This is one of the crucial competences they will use once they graduated and enter the professional domain. Because the programme emphasis this so strongly, the assessment committee qualifies this aspect as excellent. The down side to that is the fact that students indicate they would like to have more theory in the programme. Since the professional field has been changing quite rapidly the last couple of years, the used methodologies in process-approach seem somewhat outdated. New concepts like place/spacebased development and social responsibility seem under exposed in the curriculum. Along with updating the intended learning outcomes, this could be renewed as well. The support system is good and accessible, teachers can always be contacted by the students. 4 Van Hall Larenstein University of Applied Sciences

5 Assessment and achieved learning outcomes The assessment committee qualifies the assessment and achieved learning outcomes as good. As the competences are leading for the assessments, it is assured that the actual competences are assessed. Therefore, the assessments are valid in the sense that they measure the criteria explicitly stated in the competence descriptions. The assessments measure what they aim to measure. Also the assessments make a distinction between students who can apply knowledge and skills and students who don t. Therefore the assessment committee confirms the validity and reliability of the assessments. The assessments and thesis report are all of a professional bachelor s level, sometimes they can be fairly complex. Both conversations with students as well as alumni, and studying the thesis reports have led the assessment committee to the conviction that the students are ambitious and motivated. The assessment committee was surprised to find out that not many students get typical RDI jobs. For example: in the early days 80% of the alumni found a job they were trained for. But nowadays social projects and development projects are cut down by the new government. Regional expertise is hired first. So these days alumni get a job that doesn t fit the programme and the majority does a master s study after graduation first. Recommendations Overall, the assessment committee has a positive picture of the RDI programme. There are some points for further improvement. The European labour market has strongly diminished for traditional development jobs. The students that graduate will find extreme competition on the labour market from more experienced development consultants. It appears that the funding of the labour market is shifting to more and more private or semiprivate parties. To find a job and work for those parties, students need slightly different competences. Most of all, the assessment committee recommends the programme to develop a shared vision on developments and shifts in the labour market and the to be achieved competences. In the same move the programme should update the used methodologies and concepts. The Professional Advisory Committee should have a role in this process. Definitely the assessment committee thinks that students can and need to be trained in networking and spotting opportunities, more than is happening now in the current programme. The assessment committee got the impression that some of the used instruments for evaluation and grading, are somehow more complex than necessary. There might be a good role for the examination board in its new position to encourage developments in simplifying the assessment framework. B Rural Innovation September 2011 (2) 5

6 Samenvatting Plattelandsvernieuwing (Leeuwarden) Op 24 mei 2011 is de opleiding B Plattelandsvernieuwing van Hogeschool Van Hall Larenstein (VHL) Leeuwarden gevisiteerd door een commissie van AeQui. Het totaaloordeel van de commissie is voldoende. De opleiding Plattelandsvernieuwing is een vierjarige Bachelorstudie (240 EC). De doelstelling van de opleiding is dat afgestudeerden als integrale gebiedsmanagers goed kunnen omgaan met processen in het landelijk gebied en tussen de stad, de stedelijke kernen en het omliggende landelijke gebied. De afgestudeerde is inhoudelijk breed opgeleid en speelt vooral een verbindende en procesbegeleidende rol in de regionale ontwikkeling. De instroom van de opleiding Plattelandsvernieuwing is overal in Nederland kwakkelend. VHL ziet als aanleiding voor de beperkte instroom dat de opleiding sterk geassocieerd wordt met het agrarische domein, terwijl dat niet geheel terecht is. Daartegenover staat de onverminderd grote vraag uit het werkveld om afgestudeerden. De opleiding Plattelandsvernieuwing met de major Stad- en Streekmanagement gaat vernieuwd verder, mogelijk onder een nieuwe naam. De huidige ambitie van de opleiding is om zich binnen vier jaar te ontwikkelen tot een succesvolle, zelfstandige en levensvatbare hbo-bacheloropleiding. De nieuwe naam zal daar aan bijdragen. Door het woord stad in de opleidingstitel verwacht men een andere doelgroep aan te trekken. De doelstellingen De visitatiecommissie kwalificeert de beoogde eindkwalificaties als voldoende. De opleiding heeft door de kleinschaligheid ervan nog geen structurele beroepenveldcommissie. In de toekomst zal dit wel gerealiseerd worden. De opleiding weet nu door middel van ad hoc contacten, bijvoorbeeld in het kader van het kenniswerkplaatsconcept, wel stelselmatig input vanuit het werkveld aan te boren. Dit heeft onder andere geleid tot een vernieuwing van de competenties en inherent daaraan het curriculum. Men beoogt hiermee om de instroom de komende jaren te laten groeien tot het niveau dat de opleiding zich zelfstandig kan bedruipen. De aanzetten in de zelfevaluatie wat betreft nieuwe competenties en bijbehorend vernieuwd curriculum, die zijn toegelicht in de gesprekken met het opleidingsmanagement en de docenten, zijn essentieel en adequaat. De onderwijsleeromgeving De visitatiecommissie kwalificeert verder de onderwijsleeromgeving als goed. De visitatiecommissie heeft een goede opleiding gezien, die studenten zowel de mogelijkheid tot verbreding als verdieping biedt, door middel van keuze voor minor en stage. Het curriculum inclusief de vernieuwende elementen sluiten aan bij waar het werkveld naar zoekt. Het team docenten is betrokken en zij doorleven de vernieuwde opleiding. Dat blijkt uit de overtuigingskracht waarmee ze de vernieuwing vorm geven. De Kenniswerkplaats, waarbij concrete vragen van opdrachtgevers door een groep studenten worden opgelost, is een sterk punt waarmee theorie en praktijk met elkaar worden verbonden in een reële setting met diverse groepen stakeholders. De Kenniswerkplaats biedt niet alleen de studenten maar ook de docenten gelegenheid om verder te leren. Het is de visitatiecommissie opgevallen dat de bereidheid daartoe bij hen groot is. De toetsing en het gerealiseerd niveau De visitatiecommissie kwalificeert tenslotte de toetsing en gerealiseerde eindkwalificaties als voldoende. De visitatiecommissie tekent daarbij als positief punt aan dat zij heeft kunnen vaststellen dat de afstudeerscripties van goed niveau zijn. De scripties zijn meer gericht op het doen van onderzoek dan op het oplossen van een praktisch probleem. De visitatiecommissie ziet dat juist als een goede aanvulling omdat er in de loop van de studie al zoveel praktijkproblemen worden aangepakt. Beoordeling van de scripties is reëel. De toetsen zijn ook van voldoende niveau en diepgang. Dit lijkt echter niet te zijn vastgelegd in een expliciet toetsbeleid. De visitatiecommissie adviseert dit alsnog te formuleren. 6 Van Hall Larenstein University of Applied Sciences

7 Aanbevelingen Eigenlijk heeft de commissie maar één belangwekkende aanbeveling te plaatsen. De opleiding zoals die vanaf september 2011 gaat draaien, heeft potentie. Zeker ook met een meer aansprekende naam voor de major: Stad- en Streekmanagement. De naamsverandering zal op zichzelf echter niet voldoende zijn om nu wel de gewenste studentenaantallen aan te trekken. De commissie beveelt daarom aan om gerichte publiciteit te maken. Een heldere thematiek werkt daarbij versterkend. De commissie heeft gedurende de visitatie verschillende thema s waargenomen, zoals maatschappelijk ondernemen. Dit zou een dragende focus kunnen zijn, en richt zich bovendien ook op de ondernemende ambtenaar. De dynamiek in het speelveld kan ook als aantrekkelijk gepositioneerd worden: krimp is leuk!. Verdere is het kenniswerkplaatsconcept een thema om goed te communiceren. En als doelgroep kan men overwegen om meer deeltijd-georiënteerde studenten aan te gaan spreken. Tenslotte zijn nog twee meer inhoudelijke verbeterpunten naar voren gekomen in de visitatie. In het curriculum zou meer plaats moeten worden ingeruimd voor bestuurlijke wet- en regelgeving. En voorts is vastgesteld dat de docenten niet konden aangeven of er een beschreven toetsingsbeleid beschikbaar was. Overigens hebben de toetsen en bijbehorende beoordelingen op het visitatieteam een degelijke indruk gemaakt. Alles overziend stelt de commissie vast dat ruimschoots aan de eisen van het beoordelingskader is voldaan. Op die grond geeft de visitatiecommissie een positief advies inzake accreditatie van de opleiding Plattelandsvernieuwing van Hogeschool Van Hall Larenstein, te Wageningen en Leeuwarden. Namens de voltallige visitatiecommissie, Utrecht, september 2011 Ir. R. S. Kloosterman Voorzitter A.J.C. van Noort MScMC Secretaris B Rural Innovation September 2011 (2) 7

8 Colophon Institute and programme Institute: Van Hall Larenstein University of Applied Sciences (Hogeschool Larenstein, Wageningen) Address Rural innovation: Droevendaalsesteeg 2, 6708 PB, Wageningen Telephone: (0317) Address Plattelandsvernieuwing: Agora 1, 8934 CJ Leeuwarden Telephone: (058) Status institution: publicly funded Result of institutional assessment: applied for Level: HBO Bachelor Number of credits: 240 EC Nomenclature: Bachelor of Rural Innovation / Bachelor Plattelandsvernieuwing Location: Wageningen (English programme) and Leeuwarden (Dutch programme) Mode of study: fulltime ISAT: Data on intake, graduates and drop-outs: see appendix 3. Responsibility for the quality of the programme: mrs. G. Oosterhof, VHL Wageningen Programme Director mr. J. van der Valk, Leeuwarden Programme Director. Contact with regard to the quality of the programmes: mr. B. Schulte, Assessment panel Ir. R. Kloosterman, chair Ir. N. Beun, domeinexpert Prof. A. Fuller, domain expert R. Herngreen, domeinexpert O. Ntenje MSc, domain expert Dr. F. van Schoubroeck, domain expert A. de Brouwer, student A. Jelsma BSc, student A. van Noort MScMC, secretary This Committee was presented to and approved by the NVAO for approval (NVAO-dossier #5117 and #5114). The assessment was conducted under responsibility of AeQui VBI Vlindersingel VM Utrecht, The Netherlands Van Hall Larenstein University of Applied Sciences

9 Introduction Since September 1 st 2011 Van Hall Institute and Larenstein merged into Van Hall Larenstein (VHL), which is part of Wageningen University and Research centre (Wageningen UR). Courses are provided at three locations: Leeuwarden, Velp and Wageningen. With a staff of more than 400 FTE, VHL provides education to more than 4,000 students in 14 registered Bachelor courses, 3 Master and 6 Associate Degree courses. Van Hall Larenstein offers programmes that focus on nature and the environment, health of both humans and animals and sustainable entrepreneurship. Because of the merger of both institutions the reports of the assessments of Plattelandsvernieuwing (Dutch programme, Leeuwarden) and Rural innovation (English programme, Wageningen) are combined in this report, although the site visits of the assessment committees took place several months before the official merger. Therefore the report consists of both English and Dutch texts. The institute Aside from Wageningen, the programme Rural Innovation is also offered within VHL at Leeuwarden. The main differences between Wageningen en Leeuwarden are the language of instruction and the aim of this course. In Leeuwarden the programme is in Dutch and alumni will get jobs in Dutch organizations. In Wageningen the language of instruction is English. The focus is on the Netherlands, Europe and developing countries. This report concerns the programme Rural Innovation and it s major Rural Development and Innovation (RDI) at location Wageningen as well as the programme Plattelandsvernieuwing at location Leeuwarden. Because the focus of the RI/RDI-programme is on the Netherlands, Europe and developing countries, the programme appeals to a committed group of prospective students, most of which have purposively selected RDI for their interest in working in developing countries. The programme Rural innovation The aim of the professional Bachelor s programme Regional Development and Innovation is to ensure graduates are suitable candidates for jobs offered by rural development organizations. They know how to deal with challenges faced by people living and working in the countryside throughout Europe as well as in developing countries. Graduates are capable of co-managing rural development projects, mobilizing rural development expertise (local and non-local), reinforcing grass root level rural organizations, facilitating multi-stakeholder processses and strengthening networks between stakeholders of rural development interventions. Graduates as process facilitators have sufficient knowledge and experience to advise on innovative processes, be it at farm level or at regional level. RDI generates competent graduates by combining the acquisition of the knowledge, skills and attitude necessary to work in the professional domain. It combines in-house teaching with outdoor placements and stimulates learning by doing through projects. It has a conducive learning environment because Dutch and foreign students sit in the same classroom, lecturers are experts in the field of regional development and RDI students are able to meet Master s students from developing countries. This RDI programme is fairly unique in the Netherlands with its 4-year English-taught programme in regional development with a focus on the Netherlands, Europe and developing countries. If the topic of development cooperation is taught as a course under regional development, it is a minor while at RDI it is a major. When comparing RDI to foreign universities it appears that the foreign universities have professional Bachelor s programmes in rural/regional development or sustainable agricultural development, but often not in combination and do not provide a full 4-year programme. Their focus is often on developing B Rural Innovation September 2011 (2) 9

10 countries and they are often more academic and economics-oriented while the RDI programme has a professional and more generic focus. De opleiding Plattelandsvernieuwing De opleiding Plattelandsvernieuwing is een vierjarige Bachelorstudie (240 EC). De doelstelling van de opleiding is dat afgestudeerden als integrale gebiedsmanagers goed kunnen omgaan met processen in het landelijk gebied en tussen de stad, de stedelijke kernen en het omliggende landelijke gebied. De afgestudeerde is inhoudelijk breed opgeleid en speelt vooral een verbindende en procesbegeleidende rol in de regionale ontwikkeling. De afgestudeerde is een intermediair tussen de economische-, ruimtelijke kwaliteits- en sociale functies van het platteland. Hij of zij kan actief en creatief oplossingen aandragen voor problemen op het gebied van het multifunctionele gebruik van de spaarzame ruimte, vernieuwing van producten, markten en organisaties. De afgestudeerde moet vanuit een integrale benadering kunnen schakelen tussen vertegenwoordigers van verschillende sectoren dan wel afdelingen. De instroom van de opleiding Plattelandsvernieuwing is overal in Nederland kwakkelend. VHL ziet als aanleiding voor de beperkte instroom dat de opleiding sterk geassocieerd wordt met het agrarische domein, terwijl dat niet geheel terecht is. Daartegenover staat de onverminderd grote vraag uit het werkveld om afgestudeerden. Eveneens een duidelijk signaal van aanhoudende vraag is het feit dat de opleidingcoördinator bijna wekelijks benaderd wordt door het werkveld om een project binnen het onderwijs te krijgen. Sinds de vorige visitatie heeft VHL aanvankelijk wegen gezocht om de instroom van de opleiding te bevorderen, waaronder het onderbrengen van het thema plattelandsvernieuwing bij andere opleidingen (bijvoorbeeld de studieroute Mens en Ruimte binnen de opleiding Milieukunde). Dit heeft echter niet geleid tot het gewenste effect. De instroom in de opleiding Plattelandsvernieuwing werd gestopt. Door de kleine aantallen aanmeldingen zijn deze studenten bediend met een maatwerk programma. De vraag naar afgestudeerden bleef echter onverminderd sterk en het lectoraat was succesvol. Daarom is gezocht naar een vernieuwd, aansprekend marktprofiel, in de hoop de opleiding nieuw leven in te blazen. Ook heeft er bezinning plaatsgevonden op het Van Hall Larenstein-brede portfolio. Dit heeft geleid tot een clustering van thema s. Een van de thema s zal betrekking hebben op de groene leefomgeving. De opleiding Stad- en streekmanagement (de beoogde nieuwe naam, behorend bij de vernieuwde opleiding die in september 2011 van start gaat) is volgens de opleiding een niet te missen element in dat palet. De huidige ambitie van de opleiding is om zich binnen vier jaar te ontwikkelen tot een succesvolle, zelfstandige en levensvatbare hbo-bacheloropleiding. De nieuwe naam zal daar aan bijdragen. Door het woord stad in de opleidingstitel verwacht men een andere doelgroep aan te trekken dan tot nu toe werd aangetrokken. Daarnaast hoopt men het imago van agrarische opleidingen op deze wijze ook wat bij te schaven. De opleiding is gericht op regionale ontwikkeling in geïndustrialiseerde landen, in eerste instantie Nederland. Het is echter ook belangrijk dat studenten over de grenzen van Nederland heen leren kijken, aangezien Nederland onderdeel uitmaakt van een veel grotere regio, waar zich vergelijkbare ontwikkelingen afspelen. Hierin onderscheidt de opleiding zich van de opleiding PLV die binnen VHL in Wageningen wordt aangeboden. De opleiding in Wageningen richt zich met name op ontwikkelingslanden. Het studiejaar bestaat uit vier perioden van tien weken en elke periode heeft acht lesweken, een lesvrije week en een tentamenweek. Het programma is opgebouwd uit drie met elkaar in verband staande segmenten: ruimtelijke kwaliteit (omgevingskwaliteit/ecologische), economische en sociale functies van het platteland. De basis van onderwijseenheden wordt gevormd door beroepscontexten en kennisgebieden als (regionale) economie, landbouw, natuur en landschap, recreatie en toerisme, volkshuisvesting, cultuurhistorie, communicatie, bestuurskunde, ondernemerschap. Het programa beslaat de volgende terreinen: - Kennis van actoren en functies in het landelijke gebied; - Procesmanagement en aspecten van opbouwen welzijnswerk; 10 Van Hall Larenstein University of Applied Sciences

11 - De veranderende relatie tussen stad en platteland. The assessment Van Hall Larenstein University of Applied Sciences (VHL) has assigned AeQui VBI to perform a quality assessment. In close co-operation with VHL, AeQui has convened an independent and competent assessment committee. A preparatory meeting with representatives of the programme has taken place. In this meeting the program for the site-visit and the interviewees were determined, see attachment 2. Two weeks prior to the site-visit, Van Hall Larenstein announced the open consultation to students and staff. Neither students nor staff has used this possibility. The assessment committee has made a choice of theses over the last two years, and has reviewed these theses. The results of this review were input for discussions during the site-visit, see chapter 3. The committee assessed in an independent manner; at the conclusion of the assessment the results were presented to representatives of the programme. The concept of this report was sent to the representatives of the programme; their reactions have led to this final version of the report. B Rural Innovation September 2011 (2) 11

12 1a. Intended learning outcomes Rural Innovation The intended learning outcomes of the programme have been concretised with regard to content, level and orientation; they meet international requirements. Explanation: As for level and orientation (bachelor s or master s; professional or academic), the intended learning outcomes fit into the Dutch qualifications framework. In addition, they tie in with the international perspective of the requirements currently set by the professional field and the discipline with regard to the contents of the programme. Based on the interviews and examination of the underlying documentation, the assessment committee qualifies the intended learning outcomes as satisfactory. A lot has changed in the professional working field in the last few years; the effects of the economic crisis and of globalisation are getting much clearer. This and more has led to the collapse of the Western-European labour market and a change towards more private-oriented markets. Development work has changed over the last two decades with a change of orientation from direct targeting of poorest groups in rural areas to either commerce-oriented capacity building or macro-level creation of enabling environments. Small-scale private-run initiatives rarely hire community workers such as the programme produces. These changes demand adaptation of the competences from the graduates. Consequently, the assessment committee advises the RDI team to develop a shared vision on these developments, ultimately to create clarity for the students and graduates and prepare them for jobs likely to be available and make the programme sustainable for the next ten to fifteen years. Links with professional practice The current programme was developed in The major issues from that time still exist: - Globalization is causing a continuous and rapidly changing context in which rural households operate. It influences agricultural development, the rural and regional economy, liveability, rural planning; - The three functions of the rural environment (nature and landscape, agriculture and supplementary) are increasingly being integrated, leading to a change from a sector to an area policy. This stimulates the decentralization of government tasks, which necessitates good governance and a more interactive, participative planning and decision making process. Local NGOs in developing countries now have the capacity which rural development workers with a western background and education used to provide in the 1980s-1990s; - Most poor people live in rural areas. Inspired by discussions with professionals and by these issues, the RDI team chose three job profiles to which RDI graduates may be promoted after an estimated five years: 1. Project or programme coordinator/manager. Projects are the way by which the EU stimulates rural development. The EU rural development programme for instance focuses on competitiveness, economic growth, improved quality of life and sustainable development of rural areas. Private funding organizations (like the Oranje Fonds in the Netherlands) may be asked to step in the void left by governments and implement all kinds of projects to assist vulnerable people, to improve social cohesion. In this position RDI alumni coordinate the work of a department, project or programme. They manage projects and programmes, from acquisition to implementation, and to monitoring and evaluation; if they work in the region of their origin. 2. Facilitator of multi-stakeholder processes. The decentralization of government tasks necessitates good governance and a more interactive, participative planning and decision making process. The devolution of power and the localization of services by national governments both in the Netherlands, Europe and in developing countries that means that local groups may have a larger say in the formulation of projects and policy. RDI alumni help stakeholders to understand their common objectives and help them to plan to achieve these objectives without taking a particular position in the discussion. Now, such capacities exist in most developing countries partly as a result of development work in the 1980s-1990s. 12 Van Hall Larenstein University of Applied Sciences

13 3. Area broker/networker. Rural people are not always aware that they face similar problems and have similar needs and objectives; or they are not aware that they can learn from each other to overcome problems or grab opportunities. Also, unequal access to land and water brings tensions to local communities, tensions that need to be solved. RDI alumni help to link multiple, otherwise disconnected stakeholders who have similar problems, needs and objectives in order to create networks that use their knowledge and experience in the domain or rural development to be innovative in creating solutions. Since facilitator and area broker/networker have similarities, the RDI programme trains its students to become junior project/process managers and junior facilitators in regional development programmes, in both European and Non-European countries. Career opportunities for RDI graduates exist in governmental and non-governmental organizations that implement projects and programmes in rural areas in and outside the EU (for example in the Netherlands: Landelijke vereniging Kleine Kernen, Netwerk Platteland, STIMULAND, Movisie. Examples of Dutch organizations that employ project officers in developing countries are Novib, Hivos and Cordaid). Aside from the job profiles, the competences for RDI students were developed on the basis of two considerations: 1. All Dutch programmes on Plattelandsvernieuwing formulated competences in 2002; 2. VHL preferred to have so-called generic competences applicable to all programmes taught in Wageningen. This led to eight competences for RDI, of which competences A to G are generic competence that apply to all programmes taught at VHL Wageningen, while learning outcomes and learning environment are RDI specific. See attachment 4a. Competence H is RDI specific. Up to date The assessment committee thinks the job profiles, competences and learning outcomes are up to date for now and correspond with the requirements set by the professional domain. The programme has assured this in four ways: through consultation with the Professional Advisory Committee (PAC), through placements and the thesis, projects undertaken by the staff and feedback from alumni (survey and HBO monitor). So, the assessment committee thinks the qualifications are up to date for now but the committee has noticed several changes in the working field. The assessment committee feels the programme would benefit when theses changes are put together in a clear and more shared vision with regarding to the job profiles. The assessment committee thinks the competences itself are still relevant, but the context in which the competences are put to practice are changing. Students should be aware of the (changing) field they can work in after graduation. For instance, developments such as the accession of new EU countries with traditional rural areas; or in The Netherlands and other western European countries the shrinking of the rural population. Most of the students do not have a clear vision on the job they want to apply for after graduation. According to the assessment committee a relevant explanation for this on the one hand is that there is enough work in this area, but the number of jobs is limited. So, since the number of jobs is limited, obviously it seems to be of less importance for the students to gain information about the job profiles. On the other hand, because there is so much work the course also is very broad. Students confirm this. Because of the broad course, it is difficult to get a clear job perspective. None the less, the assessment committee thinks that the course is supposed to help the students to figure this out. The strong point still is that all students are happy with the programme, but there is a downside : only a minority of the students get into a job they are educated for. That is a symptom of the fact that the labour market for traditional development aid for Western Europe has become absent, and in the Netherlands there is a turn towards a more private market-driven development. Governments employ less and less community development workers and rely on local private sector to provide such services with a clear commercial goal. Since formal and informal discussions are held with a diversity of professionals from the domain, but also with the PAC, the assessment committee thinks the B Rural Innovation September 2011 (2) 13

Besluit. Aanvullende informatie. Beoordelingskader: Gegevens. hbo-bachelor Plattelandsvernieuwing (240 ECTS) 29 augustus 201 1 voltijd

Besluit. Aanvullende informatie. Beoordelingskader: Gegevens. hbo-bachelor Plattelandsvernieuwing (240 ECTS) 29 augustus 201 1 voltijd se a ccreditati eorga n sat e Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Plattelandsvernieuwing van de Hogeschool Van Hall Larenstein

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

European frameworks for VET

European frameworks for VET European frameworks for VET VLOR Brussels, 4 June 2014 Carlo Scatoli Vocational Training and Adult Learning 2002 The Copenhagen Declaration 30 November 2002 Strengthen the European dimension Improve transparency,

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC LIGHTREC Energiezuinige lampen zijn goed voor het milieu, maar mogen niet worden afgedankt bij het gewone huisvuil. De materialen uit energiezuinige verlichting

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Educational Design as Conversation

Educational Design as Conversation 1 Educational Design as Conversation Inter-professional dialogue about the teaching of academic communications skills EATAW 2011 - Jacqueline van Kruiningen, University of Groningen Grading papers collaboratively

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp Themasessie vluchtelingen Frans van Hoek Marieke Hanekamp Wat in deze sessie? Strategisch Kader Terugkoppeling sessie in Brussel Brainstormen in subgroepen Strategisch Kader EU-beleid en doelstellingen

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Introduction to KM Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Good to know Introductions Your CIKM experience Outline CIKM Sessions Tuesday Introduction to KM & Groupwork Introduction to (CI)KM Strategy

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School De Blijberg International Department BRIN 14 HB Directeur Mrs L. Boyle Adres Graaf Florisstraat 56 3021CJ ROTTERDAM

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal INFORMATION FOR STUDENTS WITH AN international PRE- UNIVERSITY EDUCATION FOUNDATION YEAR FOR international STUDENTS VU UNIVERSITY () Dutch as a second Language () INFORMATIE VOOR STUDENTEN MET EEN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Inclusive Education: competences for teacher training

Inclusive Education: competences for teacher training 08052014 Inclusive Education: competences for teacher training Evelien Dankert MSc Teacher Training Institute Leiden University of Applied Sciences The Netherlands Our goal in teacher training in relation

Nadere informatie

Instruction project completion report

Instruction project completion report Instruction project completion report The project completion report is in fact a final progress report providing a comparison between the start of the project and the situation at the end of the project.

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Tools voor verdere versterking van examencommissies

Tools voor verdere versterking van examencommissies Tools voor verdere versterking van examencommissies 9 maart 2016 dr.ir. Ludo van Meeuwen mr. Esther de Brouwer Welkom Wat gaan we doen? voorstelronde trainers voorstelronde trainers/deelnemers naam functie

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Resultaten. Harm Hospers

Resultaten. Harm Hospers Resultaten Harm Hospers Doelen? Gemotiveerde en getalenteerde internationale studenten interesseren en selecteren voor LAS Studenten een breed, open curriculum bieden, met bijzondere aandacht voor academische

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart

www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart DIRECTIE 2 M AN AG EMENT TE AM 2 ADM INISTRATIE & AUTO M ATISERING 3 KW ALITEITSZORG 1 PERSO NEEL & ORG ANISATIE 1 LOG ISTIEK 1 INKOOP

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

PROFESSIONELE ONTWIKKELING VIA DE AQI: achtergrond en eerste ervaringen

PROFESSIONELE ONTWIKKELING VIA DE AQI: achtergrond en eerste ervaringen PROFESSIONELE ONTWIKKELING VIA DE AQI: achtergrond en eerste ervaringen INTERNATIONALISERING EN PROF. DEVELOPMENT Internationalisering betekent investeren in professionele ontwikkeling van docenten: Meer

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Guidelines for setting up a stimul lab

Guidelines for setting up a stimul lab Guidelines for setting up a stimul lab Content Chapter 1 Chapter 2 Chapter 3 Chapter 4 Chapter 5 Chapter 6 Chapter 7 Pilotproject Businessplan Samenwerkingsovereenkomst met stimul Moorsele Building requirements

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Overview of the presentation

Overview of the presentation 1 Intercultural mediation in health care in the EU: theory and practice Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Overview of the presentation 1. Policy issues 2. Why do we need medical

Nadere informatie

EP-Nuffic Jaarcongres 2015 Doorlopende leerlijn: Internationale Competenties in het hoger onderwijs. Jos Walenkamp Lector Internationale Samenwerking

EP-Nuffic Jaarcongres 2015 Doorlopende leerlijn: Internationale Competenties in het hoger onderwijs. Jos Walenkamp Lector Internationale Samenwerking EP-Nuffic Jaarcongres 2015 Doorlopende leerlijn: Internationale Competenties in het hoger onderwijs Jos Walenkamp Lector Internationale Samenwerking Samenvatting Wereldburgers, in de 21 ste eeuw, benodigde

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Jeanine Gregersen Samenvatting Context : werkdefinities en twee stellingen Focus op interculturele competentie Implicaties voor instellingen Moot court

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Assessment van Gespreksvaardigheden via de Webcamtest: Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren

Assessment van Gespreksvaardigheden via de Webcamtest: Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren : Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren Assessment of Counseling Communication Skills by Means of the Webcamtest: A Study of Reliability, Experience and Correlation

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats.

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Development, Strategies and Resilience of Young People with a Mentally

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten CBM-I bij Faalangst in een Studentenpopulatie 1 Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten Cognitive Bias Modification of Interpretation Bias for Students with Test Anxiety

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

Conferentie Examinering in de bpv 31 mei 2013 Workshop : handboeken BPV en het buitenland

Conferentie Examinering in de bpv 31 mei 2013 Workshop : handboeken BPV en het buitenland Conferentie Examinering in de bpv 31 mei 2013 Workshop : handboeken BPV en het buitenland Andre van Voorst : sr adviseur Kenwerk / Examenwerk Mirjam Hensels : projectleider BPV Handboeken Programma Inleiding

Nadere informatie

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Margot Scheltema September 2014 22-9-2014 Scheltema - VITP 1 Wanneer is toezicht effectief? (1) Samenstelling RvT Profielschets Competenties; verschil

Nadere informatie

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0 Discussie en vragen Ambition Document 1.0 2.0 Potention Research Parkstad Limburg Energy Transition (PALET 3.0) Basic principles PALET

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01)

1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01) Onderzoeksgroep Mariene Biologie Universiteit Gent werft aan (english version from page 4 onwards): 1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01) Uiterste inschrijvingsdatum: Sep 29, 2013 16:00

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

Studiebegeleiding & tutoraat

Studiebegeleiding & tutoraat Studiebegeleiding & tutoraat Patricia Post-Nievelstein, Head Tutor, University College Utrecht Richard van den Doel, Senior Tutor, University College Roosevelt Oscar van den Wijngaard, Coordinator Academic

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig)

ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig) ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig) LEERDOELEN 1. Inzicht krijgen in de waarde van creatief ondernemerschap door de marktwaarde van je kunst te leren waarderen. 2. Het ontwikkelen van fundamentele marketing-

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie