Visie Agrologistiek. Vertrouwelijk. Relevante kennisvragen voor onderzoek. Oktober 2003 Rapportnummer: B733a. Editor: Drs.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Visie Agrologistiek. Vertrouwelijk. Relevante kennisvragen voor onderzoek. Oktober 2003 Rapportnummer: B733a. Editor: Drs."

Transcriptie

1 Visie Agrologistiek Relevante kennisvragen voor onderzoek Oktober 2003 Rapportnummer: B733a Vertrouwelijk Editor: Drs. Marco Duineveld Projectleider: Dr. Willie van den Broek Met bijdragen van: Ir. Arjen Simons Dr. Jan ten Napel

2 Visie Agrologistiek Relevante kennisvragen voor onderzoek Oktober 2003 Rapportnummer: B733a ISBN nummer Vertrouwelijk Editor Drs. Marco Duineveld Projectleider: Dr. Willie van den Broek Met bijdragen van: Ir. Arjen Simons Dr. Jan ten Napel Wageningen UR Agrotechnology and Food Innovations B.V. Bornsesteeg 59 Postbus AA Wageningen Tel: Fax:

3 Inhoud pagina 1 INLEIDING VISIE AGROLOGISTIEK VAN VISIE NAAR PILOTS KENNISINFRASTRUCTUUR ONTBREEKT ESSAYS VOOR ONDERZOEKSAGENDA VISIE AGROLOGISTIEK ESSAYS Onderzoeksagenda vanuit perspectief ketenkunde A) Inleiding: ketenkunde...10 B) Knelpunten en oplossingsrichtingen...12 C) Onderzoeksvragen Onderzoeksagenda vanuit logistiek en organisatorisch perspectief A) Inleiding: logistiek en organisatie...21 B) Knelpunten en oplossingsrichtingen...27 C) Onderzoeksvragen Onderzoeksagenda vanuit perspectief netwerkontwerp A) Inleiding: netwerkontwerp in agrologistiek...35 B) Knelpunten en oplossingsrichtingen...37 C) Onderzoeksvragen Onderzoeksagenda vanuit perspectief transparantie in ketens A) Inleiding: Transparantie in ketens en netwerken...46 B) Knelpunten en oplossingsrichtingen...49 C) Onderzoeksvragen Onderzoeksagenda vanuit ruimtelijk perspectief A) Inleiding: Het ruimtelijk perspectief...58 B) Knelpunten en oplossingsrichtingen...63 C) Onderzoeksvragen Onderzoeksagenda vanuit het perspectief voedselveiligheid A) Inleiding: Voedselveiligheid...74 B) Knelpunten en oplossingsrichtingen...74 C) Onderzoeksvragen BUSINESS CASE DIERLIJKE KETEN Onderzoeksagenda Visie Agrologistiek vanuit dierlijke keten A) Introductie dierlijke ketens...85 B) Knelpunten en oplossingsrichtingen...86 C) Onderzoeksvragen ONDERZOEKSAGENDA BIJLAGE 1: HET DEBAT Discussie rondom clusteren Discussie rondom verbinden Discussie rondom regisseren Enkele elementen uit het slotdebat...111

4 2 Eingendom Agrotechnology & Food Innovations B.V. Niets uit dit document mag worden gebruikt, vermeerderd of gedistribueerd zonder schrifterlijke toestemming van Agrotechnology & Food Innovations B.V.

5 3 1 Inleiding 1.1 Visie Agrologistiek Niet alleen het produceren en samenstellen van agrarische producten is in Nederland een zeer succesvolle bezigheid, ook de distributie en de logistiek zijn bloeiende bedrijfstakken waar veel toegevoegde waarde wordt gerealiseerd. Dat verschaft ons land concurrentiekracht. Een vijfde van al het goederenvervoer dat van, naar en binnen Nederland plaatsvindt, heeft betrekking op de handel in agroproducten. Behalve een hoog niveau van bedrijfsactiviteiten kent de sector echter ook knelpunten. Deze doen zich met name voor op het gebied van de ruimtelijke ordening van bedrijfsvestigingen en de bereikbaarheid van de knooppunten van productie, distributie en detailhandel. Ook zijn er problemen op het gebied van veterinaire risico s, dierenwelzijn en voedselveiligheid. Daarbij komt nog de aard van de producten: het gaat om het vervoer van voedsel, vaak verse en bederfelijke producten die tijdkritisch zijn, snel in waarde verminderen en kwetsbaar zijn bij afnemende bereikbaarheid. De Visie Agrologistiek (VAL) is een beleidsdocument van de ministeries van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (LNV), Economische Zaken en Verkeer en Waterstaat (V&W), waarin de visie op deze veranderingen in de agrologistiek tot 2002 wordt weergegeven. De veranderingen van de maatschappij met invloed op de agrologistiek worden in tien punten samengevat, namelijk: 1) Hoge consumenteneisen: Consumenten stellen steeds hogere eisen aan de kwaliteit van agroproducten. Men wil een vers en veilig product en een breed assortiment dat op zoveel mogelijk plaatsen en tijdstippen beschikbaar is. Daarnaast is ook de variatie toegenomen. De complexiteit van belevering van agroproducten neemt hierdoor toe. 2) Ketenomkering: Niet het aanbod maar in toenemende mate de vraag is sturend voor de organisatie van de agroketens. De macht van de detailhandelaar neemt over de hele keten toe. Dit is sterk zichtbaar in de vleeskalverketen, de groente- en fruitketen en in de biologische landbouw. Hoogfrequent uitleveren wordt steeds belangrijker. Vervoersketens zullen in de toekomst daarom steeds sneller worden afgewikkeld. Omdat supermarktwinkels in de (binnen)steden zijn gevestigd, zal het vrachtvervoer in de (binnen)steden flink toenemen. 3) Schaalverfijning: Fragmentatie en groei van de consumentenvraag leiden tot frequenter leveren aan de retailer en dus meer vervoersbewegingen. Alternatieve verkoopkanalen zijn in opkomst (bijvoorbeeld fast food op benzine- of spoorwegstations); dit leidt tot een groter aantal afzetpunten dat beleverd moet worden. Het aantal te rijden kilometers zal hierdoor toenemen, met name binnen en rond de stedelijke gebieden. E-commerce lijkt dit nog te versterken omdat goederenstromen hierdoor nog verder versnipperd raken. 4) Schaalvergroting supermarkten: Er is al lange tijd een ontwikkeling gaande naar schaalvergroting van de supermarkten. Niet uitgesloten wordt dat een ontwikkeling naar megastores een assortiment van zo n tot producten met zich zal meebrengen. Dit stelt enorme eisen aan de logistiek. 5) Schaalvergroting agrodistributie: Een reactie van de verladers op de omkering van de ketens en de schaalvergroting bij de supermarkten is een schaalvergroting in de distributie. De logistiek wordt dermate grootschalig dat bedrijven genoodzaakt zijn om samen te werken, om zo de goederenstromen te bundelen. Unilever bijvoorbeeld is op logistiek Eingendom Agrotechnology & Food Innovations B.V. Niets uit dit document mag worden gebruikt, vermeerderd of gedistribueerd zonder schrifterlijke toestemming van Agrotechnology & Food Innovations B.V.

6 4 gebied steeds meer op zoek naar samenwerking met o.a. Campina, Sara Lee, Mars, enz. Samenwerkingsverbanden door logistieke dienstverleners zijn echter nog steeds in een pril stadium. 6) Globalisering en liberalisering: Concentratie en schaalvergroting is een beweging die (niet alleen op het gebied van agrologistiek) al sinds de jaren 70 is ingezet en nog steeds doorloopt als gevolg van prijsdalingen. Globalisering en liberalisering leiden daarnaast tot een toename van de internationale agrotransportstromen doordat de afstand tussen bron- en afzetgebied van agrarische producten steeds groter wordt. Er moet steeds efficiënter worden geproduceerd, hetgeen kan worden bereikt door een reductie van het aantal productielocaties in diverse agroketens. Door uitruil van dure productiecapaciteit voor goedkope transportactiviteit ontstaan meer import- en exportstromen en dus meer transport. 7) Duurzaam en verantwoord ondernemen: Binnen de maatschappij is een trend naar duurzaam en verantwoord ondernemen waarneembaar. Dit geldt ook voor de agrologistiek. Agrologistieke activiteiten moeten zodanig worden ingericht dat ze zo min mogelijk ten koste gaan van milieu en leefbaarheid en waar mogelijk een bijdrage leveren aan het dierenwelzijn, voedselveiligheid en andere public concerns. 8) Aangescherpte wet- en regelgeving: Er worden steeds vaker verstrekkende maatregelen getroffen om het verkeer te beperken. Dit heeft niet alleen gevolgen voor het verkeer in steden maar ook soms op industrieterreinen. 9) Aandacht voor traceerbaarheid en veiligheid van voedsel: Grotere bedrijven besteden steeds meer aandacht aan kwaliteitsaanduidingen en de traceerbaarheid van producten. De mogelijkheden hiervoor nemen ook toe door ICT-ontwikkelingen. De aandacht voor voedselveiligheid stelt ook eisen aan de logistieke organisatie, omdat producten steeds vaker afzonderlijk en gescheiden moeten worden getransporteerd. 10) Verbetering van de benutting van ICT en innovatie: De feitelijke benutting van ICT-mogelijkheden, zoals het toepassen van E-commerce in de levensmiddelensector, is nog kleinschalig en dat niet alleen door technische belemmeringen. Ook het gebrek aan vertrouwen bij de afnemers en de belemmeringen in de vervoersefficiënte distributie van elektronisch gekochte producten zijn hier debet aan. Andere agrologistieke innovaties, met name systeeminnovaties, komen eveneens niet of pas na langere tijd van de grond. Bovendien zijn er grote investeringen nodig om de ICT-systemen van bedrijven langs de hele keten te integreren. Het strategisch commitment tussen private partijen onderling kost eveneens tijd. De agrosector staat dan ook voor de grote uitdaging om zelf meer initiatieven te ondernemen. Voorop staat dat de agrosector de primaire probleemeigenaar is. Niettemin kan ook de overheid een in hoofdzaak stimulerende rol spelen bij het pareren van gesignaleerde problemen. Zo kan de overheid inspelen op kansrijke ontwikkelingen die zich in de bedrijfstak zelf voordoen. Hierbij is innovatie de invalshoek voor beleidsactie. In de Nota Voedsel en Groen 1 en in het Nationaal Verkeers- en Vervoersplan 2 is dan ook aangegeven dat het de landelijke overheid ernst is in te spelen op ontwikkelingen in de agrologistiek om bij te dragen aan een verdere duurzame ontwikkeling van de bedrijfstak, bijvoorbeeld door clustering van activiteiten, het verbeteren van de bereikbaarheid, het ontwikkelen van de regiefunctie van de sector en voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Om bovenstaande aandachtspunten op een meer coherente wijze bijeen te brengen en de slagkracht rond deze thema s te vergroten is er in en in opdracht van de ministeries van LNV en V&W voor gekozen een Visie Agrologistiek op te stellen. In de Visie Agrologistiek is een drietal zogenaamde pijlers voor beleid benoemd: keuzes van de rijksoverheid die aansluiten bij het streven naar een duurzame bedrijfstak en bij de gesignaleerde ontwikkelingen in de 1 Ministerie van LNV, De Nota Voedsel en Groen: Het Nederlandse Agro-foodcomplex in perspectief, Ministerie van V&W, Nationaal Verkeers- en Vervoersplan , 2001 Eingendom Agrotechnology & Food Innovations B.V. Niets uit dit document mag worden gebruikt, vermeerderd of gedistribueerd zonder schrifterlijke toestemming van Agrotechnology & Food Innovations B.V.

7 5 agrologistiek. Telkens zijn hierbij concreet enkele kansrijke innovaties gekozen, waar de rijksoverheid zich bij kan aansluiten. Het gaat hierbij om de volgende drie pijlers van beleid: 1. Van snippers naar clusters: het samenbrengen van productie-, verwerkings- en logistieke activiteiten tot enkele regionaal agro-economische clusters, zogenaamde Agro Business Parken (ABP s). ABP s kunnen een bijdrage leveren aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van Nederland. Een ABP is een locatie waar een groot aantal logistieke functies binnen agroketens (distributie, handel, opslag) wordt gecombineerd met faciliteiten voor productie en verwerking. Uitgangspunt is de bundeling van dunne stromen tot dikke(re) stromen. 2. Agrologistieke netwerken: Voornoemde Agro Business Parken (ABP s) zijn geen geïsoleerde vestigingen maar onderdeel van een netwerk. Dit ABP netwerk bestaat uit knooppunten van productie en consumptie en uit de verbindende infrastructuur voor het transport van goederen tussen die knooppunten (terminal, transportcentrum, etc.). Concentratie en verbinding van agro-business activiteiten in netwerken bieden doordat zo voldoende massa ontstaat zicht op het (beter) benutten van hoogfrequente inter- en multimodale verbindingen tussen knooppunten. Deze verschaffen letterlijk de randvoorwaarden om een combinatie van modaliteiten (weg, water, spoor) met elkaar te verbinden. Tevens wordt zo efficiency in het gebruik van transportmaterieel gerealiseerd. 3. Van distributie naar regie: In het verleden is middels het concept Nederland Distributieland veel aandacht gevraagd voor de fysieke afhandeling van stromen waarbij de maatschappelijke baten de maatschappelijke kosten ruimschoots overtroffen. Inmiddels wordt dit niet meer als vanzelfsprekend verondersteld. Het is zaak om vanuit de kennis die is opgebouwd met betrekking tot besturing van fysieke stromen, deze verder uit te bouwen en te benutten voor meer hoogwaardige activiteiten. Juist voor agroketens liggen hier kansen. De kern van de regiefunctie is dat ICT het elektronisch aansturen, tracking en tracing door de hele keten heen het mogelijk maakt te garanderen dat agrostromen kunnen worden aangestuurd, gevolgd en veranderd. Dit heeft niet alleen betrekking op de producten maar ook op de vervoerswijzen. De door ICT ondersteunde informatie kan er ook toe bijdragen dat beter kan worden georganiseerd langs welke modaliteit en langs welk netwerk producten worden afgewikkeld. Dit biedt mogelijkheden om dunnere stromen te bundelen naar dikkere stromen. 1.2 Van visie naar pilots De Visie Agrologistiek is in februari 2002 in de Tweede Kamer besproken en goedgekeurd. Om aan deze Visie gestalte te geven is door het Platform Agrologistiek een aantal voorbeeldprojecten geselecteerd. Deze projecten moeten als aanjager fungeren om het gedachtegoed uit de Visie Agrologistiek vorm te geven. Het uiteindelijke doel is een systeeminnovatie tot stand te brengen zodat de congestie in de agrologistiek beheersbaar wordt. Het Platform Agrologistiek is opgericht in maart 2000 op initiatief van de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, in samenwerking met het ministerie van Verkeer en Waterstaat, Directoraat- Generaal Goederenvervoer. Het Platform bestaat uit diverse deelnemers van zowel bedrijfsleven, overheid, kennisinfrastructuur en intermediaire organisaties op agrologistiek terrein. Het Platform heeft de Visie Agrologistiek: clusteren, verbinden en regisseren geschreven. Deze Visie is door de bewindslieden van Verkeer en Waterstaat en Landbouw, Natuurbeheer en Visserij aan de Tweede Kamer gezonden en daar in februari 2002 besproken en goedgekeurd. Om aan deze Visie gestalte te geven is door het Platform Agrologistiek een aantal voorbeeldprojecten geselecteerd. Deze projecten moeten als aanjager fungeren om het gedachtegoed uit de Visie Agrologistiek vorm te geven. Het uiteindelijke doel is een systeeminnovatie tot stand te brengen, zodat de congestie in de agrologistiek beheersbaar wordt. Eingendom Agrotechnology & Food Innovations B.V. Niets uit dit document mag worden gebruikt, vermeerderd of gedistribueerd zonder schrifterlijke toestemming van Agrotechnology & Food Innovations B.V.

8 6 Op 4 juli 2003 hebben minister Veerman van LNV en minister Peijs van V&W een brief aan de Tweede Kamer gezonden met daarin de keuze van negen projecten die zijn voorgedragen door het Platform Agrologistiek. Deze vernieuwende agrologistieke projecten zullen door topmensen uit bedrijfsleven en overheid worden ondersteund. Niet via subsidie of regelgeving maar via het beschikbaar stellen van advies, netwerken en persoonlijke inspanning. Lijst met geselecteerde projecten agrologistiek: 1. Reduced checks': In de afgelopen jaren is in de sierteelt gestart met het gericht uitvoeren van steekproeven, gericht op een van tevoren verwacht risico. In navolging van de sierteelt sector zal binnen dit project eveneens voor het groente en fruit gestart worden met het instellen van gerichte steekproeven. Indiener en betrokken partijen: Frugi Venta (dhr. W. Baljeu, Den Haag), met steun van de Plantenziektekundige Dienst en Productschap Tuinbouw. Daarnaast is er deelname van internationaal opererende private partijen (verladers en een vervoerder). 2. Proefproject 'integrale, gebiedsgerichte versterking van de varkenshouderij rond de A1 (Overijssel)': Het project is een deelproject van en sluit ook aan bij het gedachtegoed van het Eiwitcorridor A1-project. Centraal in het project staat de optimalisatie van de varkenssector in verdere clustering van activiteiten, met daarbij onder andere als doel een aanzienlijke reductie van de logistieke kosten. De kern van het project richt zich op een verdere clustering van de activiteiten door middel van het ontwikkelen van locaties, de optimalisatie van de verschillende functies in de keten en de vermindering van de aan- en afvoerkosten. Een belangrijk onderdeel is de verplaatsing van productiecapaciteit van minder optimale locaties naar landbouwontwikkelingsgebieden. Hierbij speelt clustering van de Gezinsbedrijven Plus een grote rol. Een belangrijk element van het proefproject is de uitvoering van een pilot om zodoende de daadwerkelijke uitvoering en de innovaties gelijktijdig te toetsen. Indiener en betrokken partijen: ABCTA (dhr. J. Pegge, Lochem) en Dumeco, GLTO, provincies, gemeenten, Reconstructie Cie Overijssel, ondernemers in de varkenshouderij. 3. 'Klavertje 4': Versterking bestaande agro-clustering rond Venlo. Klavertje 4 bestaat uit vier projecten met een duidelijke onderlinge samenhang. Deze samenhang bestaat hierin dat productie, handel en verwerking op een steenworp afstand van elkaar zijn gelegen en worden geoptimaliseerd door multimodaal transport. Op de twee projectvestigingen glastuinbouw Californië en Siberië wordt de komende jaren ca. 558 ha bruto (ca. 270 ha. netto) glastuinbouw gerealiseerd. De gemeente Horst aan de Maas heeft subsidie gekregen van het Rijk voor het ontwikkelen van Californië tot duurzaam ingerichte glastuinbouwlocatie. Op bedrijventerrein Trade Port Noord wordt naast grootschalige transport en distributie ook een railterminal en een spoorwegemplacement langs de spoorlijn Eindhoven-Venlo voorzien. De Coöperatieve Veiling Zuidoost-Nederland (ZON) zet, in samenwerking met Nederland Distributieland, met haar ZON Fresh Park -concept in op een marktgerichte benadering. Hierbij staat centraal het voorkomen van versnippering van de vele productielocaties en distributiecentra en het verantwoord omgaan met ruimte en agrostromen. Indiener en betrokken partijen: Provincie Limburg (dhr. M. Siecker, Maastricht), de gemeenten Venlo, Maasbree en Horst aan de Maas, en de Coöperatie Veiling ZON. 4. 'Mondiaal sierteelt netwerk': Centrale gedachte is dat de huidige sierteeltstromen, die nog fysiek door Nederland gaan, efficiënter kunnen stromen door rechtstreekse zendingen van brongebieden buiten Nederland naar vraaggebieden buiten Nederland. De stelling is dat Nederland ook bij dat soort stromen nog waarde kan blijven toevoegen in de rol van orchestrator. Het project behelst het met betrokken partijen ontwerpen van de benodigde infrastructuur en standaarden (zowel fysiek, digitaal en vooral ook mentaal) voor een mondiaal netwerk, evenals het (op schaal) testen van het concept in de praktijk. Eingendom Agrotechnology & Food Innovations B.V. Niets uit dit document mag worden gebruikt, vermeerderd of gedistribueerd zonder schrifterlijke toestemming van Agrotechnology & Food Innovations B.V.

9 7 Indiener en betrokken partijen: Nederland Distributieland (NDL) (dhr. E. Kasteel, Zoetermeer), en bedrijven in de sierteeltsector. 5. Kuijpers Kip: Binnen het project wordt gestreefd naar één locatie voor kuikenvlees, waar alle schakels van de keten van opfokmoederdieren, vermeerdering, broederij, vleeskuikenhouderij tot en met slachterij zijn geïntegreerd. De mest wordt gebruikt voor het opwekken van energie en warmte. Ook wordt een marketingconcept ontwikkeld om de afstand tussen consument en producent te verminderen (bedrijfsbezoeken, bezoekers-ruimten, excursies en een website). Indiener en betrokken partijen: Kuijpers Kip (dhr. M. Kuijpers, Heeswijk-Dinther (NB)). 6. Zuivelpark Hoogeveen (DOC-kaas): DOC Kaas legt zich toe op het rijpen en produceren van kaas. De productie-, rijpings- en verwerkingslocaties zijn momenteel verspreid. Deze wil men samenbrengen op één terrein: een Zuivelpark. Op dit park is het de bedoeling verwante bedrijven aan te trekken zodat een sterk cluster ontstaat waarbij voordelen ontstaan door samenwerking (o.a. transport, verwerking restproducten, energiebesparing (gesloten energiesysteem). Indiener: DOC-kaas (dhr. J. Oosterveld, Hoogeveen). 7. Clustering van productie tot distributie in de vollegrondsgroenteteelt van Wieringermeer Zuid- Oost: Hiemstra BV is een belangrijke speler in de markt van vollegrondsgroenteteelt met een teeltareaal van 2500 ha contractteelt. Naast productie verzorgt Hiemstra BV verwerking, verpakking en distributie van groenteproducten naar afnemers. Het is de bedoeling dat de activiteiten van Hiemstra, nu versnipperd over acht locaties, geclusterd worden met als doel verregaande efficiencyverbetering en reductie van milieubelasting. Andere bedrijven uit bijvoorbeeld de verpakkingsindustrie en transport worden daarbij betrokken. Hierdoor kan een sterk regionaal cluster, een Agro Business Park ontstaan. Hiemstra vestigt zich midden in haar productiegebied. Daardoor kan ca. 20% op transport worden bespaard, kan het product op bestelling geoogst blijven worden, en zal door innovaties de tijdsduur van oogst tot retail nog verder worden teruggebracht. Indiener en betrokken partijen: Hiemstra BV (dhr. Hiemstra, Middenmeer). Grontmij en Provincie Noord-Holland. 8. Flora Holland, Eelde. In het project Flora Holland Eelde worden alledrie de pijlers van de Visie Agrologistiek teruggevonden, namelijk: het samenbrengen van belanghebbende partijen en stromen binnen de regio, zowel logistiekorganisatorisch als logistiek-fysiek rond een Agro Business Park (ABP) in Eelde (clusteren); het herontwerpen van de vervoersrelatie tussen de sierteelt productiecentra, ABP Eelde en de grote productie- en handelscentra voor sierteelt in binnen- en buitenland (verbinden); het faciliteren van samenwerking door informatiediensten en andere faciliteiten vanuit ABP Eelde of Flora Holland (regisseren). Indiener: Flora Holland Eelde (dhr. C. Hoekstra, Eelde). 9. Koepelproject Eiwit-corridor A1. Het Eiwit-corridor A1 project is een zogeheten koepelproject en bestaat dus uit zo n vijftien deelprojecten. Binnen het koepelproject wordt een aantal concrete proefprojecten voor de A1-corridor regio geformuleerd en begeleid. De projecten gaan over clustering van varkens-, pluimvee- en kalverhouderij in bepaalde gebieden rondom de A1, met units voor de verwerking van producten (vlees en eieren) en afvalstromen (o.a. mest). Aan het concept ligt een gebiedsstrategie ten grondslag die tegemoet komt aan de ruimtelijke ordening- en milieuproblematiek. Ook activiteiten die te maken hebben met de reconstructie, bedrijfsverplaatsingen, logistiek en ketenintegratie passen hierin. Indiener en betrokken partijen: Oostelijke Ontwikkelings Maatschappij (dhr. F. Eetgerink). Er wordt samengewerkt met het agrarisch bedrijfsleven, UR Wageningen (Agrotechnology & Food Innovations, LEI, Alterra), TU Enschede, Arcadis, Buck Consultants International, Rijnconsult en Innovatienetwerk Groene Ruimte en Agrocluster. Eingendom Agrotechnology & Food Innovations B.V. Niets uit dit document mag worden gebruikt, vermeerderd of gedistribueerd zonder schrifterlijke toestemming van Agrotechnology & Food Innovations B.V.

10 8 1.3 Kennisinfrastructuur ontbreekt Rondom agrologistiek zijn momenteel veel ontwikkelingen gaande. Om zicht te houden op dit belangrijke werkveld heeft Wageningen Universiteit en Researchcentrum het initiatief genomen om in het verlengde van de beleidsnota Visie Agrologistiek: clusteren, verbinden, regisseren een aansprekende onderzoeks- /innovatieagenda te ontwikkelen. Deze agenda wordt aangevuld met een zogenaamde Gouden Gids : wie doet wat in het genoemde onderzoeksveld. Om tot deze innovatieagenda te komen is gekozen voor een praktische opzet. De Raad van Bestuur van Wageningen Universiteit en Research Centre heeft een achttal voortrekkers gevraagd hun persoonlijke visie voor de komende 15/20 jaar op te stellen. Zij zijn gevraagd dit te doen vanuit hun eigen onderzoeksgebied maar wel door de koker van de beleidsnota Visie Agrologistiek: clusteren, verbinden, regisseren. In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de voortrekkers en hun ingebrachte onderzoeksgebied. Tabel 1: Auteurs/Voortrekkers en hun ingebrachte onderzoeksgebied Auteurs Voortrekker Onderzoeksgebied Adrie Beulens Adrie Beulens Transparantie in ketens (T&T, ICT) Jack van der Vorst Paul van Beek Logistiek Jack Trienekens Onno Omta Organisatie en transities Jochem Pilkes George Beers Ketenkunde Frans Bethe Peter Smeets Ruimtelijke Ordening Seth Tromp Arjen Simons Netwerkontwerp Marcel Mengelers Robert van Gorcom Voedselveiligheid (T&T) Jan ten Napel Sierk Spoelstra Voorbeeldketen: Dierlijke keten Deze voortrekkers hebben de volgende opdrachten meegekregen: 1. Welke kansen/knelpunten ziet u, binnen het geschetste kader, voor de komende jaren op u afkomen? 2. Welke invullingen of oplossingen zouden hier volgens u ingebracht kunnen worden? 3. Welke onderzoeksvragen of innovaties zijn noodzakelijk om de invullingen of oplossingen gestalte te kunnen geven? 4. Projecteer de betekenis van uw innovatieagenda op een voorbeeldketen (dwarsdoorsnede). Als voorbeeldketen wordt de kritische dierlijke keten gekozen. Hebben we voldoende kennis in huis om de kansen/knelpunten in de dierlijke keten gestalte te geven of op te lossen indien de innovatieagenda wordt uitgerold? We denken dat met uitkomsten van deze voorbeeldketen de kansen/knelpunten uit de meeste andere ketens ook zijn aan te pakken. 5. Tenslotte wordt u gevraagd een Gouden Gids overzicht te maken van de onderzoekers/instituten met kennis, expertise en ervaring op de genoemde onderzoeks-/innovatieterreinen binnen de kaders van de Visie Agrologistiek. Met andere woorden: wie doet wat? In het voorliggende rapport is getracht een overzicht te geven van de eerste 4 voornoemde punten. Middels de weergave van kansen / knelpunten, oplossingsrichtingen en innovaties / onderzoeksvragen voor de toekomst, ontstaat een onderzoeksagenda dat vanuit verschillende disciplines van Wageningen Universiteit en Researchcenter (WUR) is ingevuld. Dit document kan dan ook gelezen worden als een oproep tot innovatie / onderzoek vanuit de WUR om zodoende de doelstellingen van de Agrologistieke Visie te verwezenlijken. Projecten dienen opgestart te worden om daadwerkelijk invulling te geven aan de bedoelde innovaties. Het tij zit echter niet mee. Door de verslechterde economische situatie kijken overheid en bedrijfsleven steeds vaker naar elkaar om de voor onderzoek en innovatie benodigde middelen. Uit internationaal onderzoek (o.a. Eingendom Agrotechnology & Food Innovations B.V. Niets uit dit document mag worden gebruikt, vermeerderd of gedistribueerd zonder schrifterlijke toestemming van Agrotechnology & Food Innovations B.V.

11 9 OECD, 2003) blijkt dat Nederland steeds verder achterblijft op het gebied van investeringen in innovatie in onderzoek. Het risico voor de BV Nederland is enorm en met name voor het voor Nederland zo belangrijke agrocluster. Gezien haar rol in het huidige agrocluster is het daarom zaak dat vanuit de Wageningse kennisinstellingen en Universiteit een heldere bijdrage wordt geleverd aan de innovatieagenda. De voorliggende onderzoeksagenda is hier een eerste aanzet toe. Aanvullend is eveneens een debat georganiseerd waarin ingegaan is op lessen uit bestaande en randvoorwaarden voor nieuwe innovaties (waarom is het ene project wel succesvol en het andere niet). Kortom, waar dienen we nu rekening mee te houden om daadwerkelijk te innovatie te komen. Als leidraad dienden een drietal projecten. Een verslag van het debat is opgenomen in bijlage 1. De belangrijkste conclusies zijn tevens opgenomen in het concluderende hoofdstuk. In het concluderende hoofdstuk 3 zal namelijk een weergave worden gegeven van de onderzoeksagenda. De onderzoeksvragen zullen hiertoe worden gerelateerd aan de drie pijlers van de Agrologistieke Visie. Vervolgens zijn de belangrijkste randvoorwaardelijke conclusies uit het debat opgenomen, zodat een goede basis ontstaat voor een succesvolle uitvoering. Eingendom Agrotechnology & Food Innovations B.V. Niets uit dit document mag worden gebruikt, vermeerderd of gedistribueerd zonder schrifterlijke toestemming van Agrotechnology & Food Innovations B.V.

12 10 2 Essays voor onderzoeksagenda visie agrologistiek In dit hoofdstuk (paragraaf 2.1) zullen de essays, zoals reeds aangegeven, worden gepresenteerd. In paragraaf 2.2 zal de agrologistieke visie vanuit een specifieke keten worden bezien, namelijk de dierlijke keten. Vervolgens zal in hoofdstuk 3 een eerste aanzet worden gegeven voor de onderzoeksagenda en zullen de belangrijkste randvoorwaardelijke conclusies uit het debat worden opgenomen. 2.1 Essays Onderzoeksagenda vanuit perspectief ketenkunde Auteurs: George Beers en Jochem Pilkes Kennisinstelling WUR: Landbouw Economisch Instituut (LEI) A) Inleiding: ketenkunde Dit essay gaat in op de bijdrage die vanuit het kennisgebied Ketenkunde kan worden geleverd aan de ontwikkeling van een gezonde en duurzame agrologistiek. Eerst wordt een korte schets gegeven van het kennisgebied Ketenkunde. Daarna wordt een aantal hoofdpunten uit de Visie Agrologistiek gegeven en tenslotte een overzicht van de belangrijkste onderzoeksvragen die vanuit de Visie Agrologistiek op het kennisgebied lijken af te komen. Tegenwoordig wordt met ketenkunde de wetenschap omtrent ketens èn netwerken bedoeld. Een keten is een set van elkaar opvolgende activiteiten die waarde creëert in een bedrijf of organisatie en dus bestaat uit verticale banden tussen bedrijven. Een netwerk daarentegen heeft juist met horizontale relaties te maken tussen bedrijven die tot dezelfde groep of industrie behoren. Figuur 1: Verschil tussen ketens en netwerken Het totaal van ketens en netwerken omvat dus alle institutionele arrangementen tussen de schakels 3. Met ketens wordt in dit essay dit geheel van ketens en netwerken bedoeld. Ketenkundige ontwikkeling omvat 3 Diederen, P.J.M., Jonkers, H.L.,2001, Chain and Network Studies. Eingendom Agrotechnology & Food Innovations B.V. Niets uit dit document mag worden gebruikt, vermeerderd of gedistribueerd zonder schrifterlijke toestemming van Agrotechnology & Food Innovations B.V.

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 28 141 Agrologistiek Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en India, heeft de wereld in veel opzichten in hoog tempo veranderd. Voor veel bedrijven betekent dit een strategische herbezinning op

Nadere informatie

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen Kevin Lyen Senior consultant, Rebelgroup Advisory Belgium www.oostwestpoort.eu 1 Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke

Nadere informatie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Overseas Logistics Multimodal Inland Locations Supply Chain Solutions Advanced logistics for a smaller world Als het gaat om het optimaal beheersen

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

Supply Chain Management in nieuw Europees perspectief

Supply Chain Management in nieuw Europees perspectief Supply Chain Management in nieuw Europees perspectief Dr.ir. Rob Kwikkers 02-06-2004 Fontys Hogescholen 1 Inleiding SCM is samenwerken in ketens van bedrijven taakverdeling communiceren partnerschap 02-06-2004

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Development Company Greenport Venlo. Stand van zaken. Leopold Hermans - Manager Business Development. www.dcgv.nl

Development Company Greenport Venlo. Stand van zaken. Leopold Hermans - Manager Business Development. www.dcgv.nl Development Company Greenport Venlo Stand van zaken Leopold Hermans - Manager Business Development www.dcgv.nl 1 Venlo in Europa 2 3 4 Opbouw presentatie Wat is DCGV? Het Klavertje 4 gebied Hoofddoelstellingen

Nadere informatie

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability DaVinc 3 i Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability Prof dr ir Jack van der Vorst, Wageningen University Kenmerken

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... Concurrentie Zeehavens beconcurreren elkaar om lading en omzet. In beginsel is dat vanuit economisch perspectief een gezond uitgangspunt. Concurrentie leidt in goed werkende markten tot

Nadere informatie

DaVinc 3 i Masterclasses

DaVinc 3 i Masterclasses 1 DaVinc 3 i Masterclasses Virtualisering en internationalisering veranderen de sierteeltsector. Wat kunt u doen om succesvol te blijven? logistiek samenwerken ICT 2 Waarom inschrijven? Met een student

Nadere informatie

Instructiedocument Beschrijving IST situatie

Instructiedocument Beschrijving IST situatie Instructiedocument Beschrijving IST situatie Samengesteld op basis van verkenningen binnen het programma Sggv, 2009-2012. Dit geanonimiseerde document is in licentie gegeven op basis van een Creative Commons

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

Frans Verhees. Universitair docent, Marktkunde en Consumentengedrag Wageningen University

Frans Verhees. Universitair docent, Marktkunde en Consumentengedrag Wageningen University Frans Verhees Universitair docent, Marktkunde en Consumentengedrag Wageningen University Agenda Opzet van het onderzoek Steekproef Vragenlijst Analyses Resultaten Conclusies Opzet onderzoek Ketens (respondenten)

Nadere informatie

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer Plantijnweg 32, 4104 BB Culemborg / Postbus 141, 4100 AC Culemborg Telefoon (0345) 47 17 17 / Fax (0345) 47 17 59 / www.multiconsultbv.nl info@multiconsultbv.nl Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid

Nadere informatie

AGRO LEAN Supply Chain

AGRO LEAN Supply Chain AGRO LEAN Supply Chain Act2Vision Bedrijfskunde en organisatie Economische omvang van het Nederlandse agrocomplex, een verzamelnaam voor de land- en tuinbouw en de daarmee samenhangende handel en industrie

Nadere informatie

Uitgebreide samenvatting

Uitgebreide samenvatting Uitgebreide samenvatting Bereik van het onderzoek De Nederlandse minister van Economische Zaken heeft een voorstel gedaan om het huidig toegepaste systeem van juridische splitsing van energiedistributiebedrijven

Nadere informatie

Een nieuw ketenmodel voor langoustines

Een nieuw ketenmodel voor langoustines Een nieuw ketenmodel voor langoustines Ab Post (GPM Seafoods) en Wim Zaalmink (LEI Wageningen UR) Urk, 6 oktober 2012 Inhoud Economische betekenis langoustine visserij Consumptie van langoustines Keten

Nadere informatie

Innovatie en ondernemerschap bij verminderen voedselverspilling

Innovatie en ondernemerschap bij verminderen voedselverspilling Innovatie en ondernemerschap bij verminderen voedselverspilling Toine Timmermans, Programma manager duurzame voedselketens Bart Groesz, PLUS Klaassen supermarkt Overzicht workshop Innovatie & ondernemerschap

Nadere informatie

Sturen en beheersen van de collectielogistiek in de sierteelt. Henk Zwinkels; FlorEcom

Sturen en beheersen van de collectielogistiek in de sierteelt. Henk Zwinkels; FlorEcom Sturen en beheersen van de collectielogistiek in de sierteelt Henk Zwinkels; FlorEcom Inhoud presentatie De organisatie FlorEcom (Logistieke) ontwikkelingen in de sierteelt Logistiek speelveld Ontwikkelingen

Nadere informatie

projecten Laanboompact

projecten Laanboompact Samenwerken aan gezonde groei Laanboompact projecten 2013 Het Laanboompact is een initiatief van de Boomkwekersvereniging Opheusden e.o., gemeente Neder-Betuwe, Provincie Gelderland, Rabobank West Betuwe

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16

WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16 WERELD 5 havo 1 Globalisering 14-16 Melkprijzen wereldwijde concurrentie Hoog: centrumlanden Middel, semi-periferie Laag, periferie Globalisering = concurrentie.. 3 factoren? 1. Opkomst MNO s, mondiale

Nadere informatie

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB Omslag notitie Vergadering van de sectorcommissie Bloemkwekerijproducten Datum vergadering 5 maart 2012 Agendapunt 7b Voorbereid door Jerre de Blok Totaal aantal pagina s 5 17 februari 2012 1. Project

Nadere informatie

Hoofdstuk 19 Distributiebeleid

Hoofdstuk 19 Distributiebeleid Hoofdstuk 19 Distributiebeleid Leerdoelen Uitleggen waarom bedrijven distributiekanalen gebruiken en de functies van deze kanalen beschrijven. De wisselwerking tussen tussenschakels in het distributiekanaal

Nadere informatie

Duurzame automatiseringsoplossingen

Duurzame automatiseringsoplossingen A u t o m a t i o n S o l u t i o n s B u s i n e s s o p t i m a l i s a t i e d o o r P r o c e s I n t e g r a t i e Duurzame automatiseringsoplossingen Door mondiale ontwikkelingen en steeds sneller

Nadere informatie

De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3

De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3 De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3 Een vitale en bereikbare binnenstad: dat is het uitgangspunt van het project Stadsbox. Bij een vitale stad hoort prettig winkelen, een drankje drinken

Nadere informatie

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Rikkert de Kort Senior adviseur goederenvervoer 13 juni 2012 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379

Nadere informatie

Antwoordmodel. Case: Almijnaankopen.nl bouwt mega e-commerce distributiecentrum

Antwoordmodel. Case: Almijnaankopen.nl bouwt mega e-commerce distributiecentrum Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Studiemateriaal Chaffey, D. (2011). E-business en e-commerce. Amsterdam:

Nadere informatie

WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder

WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder Leen Christiaens Kabinet minister-president Kris Peeters 14 mei 2009 Flanders Logistics: hoe de logistieke sector op een duurzame manier

Nadere informatie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie januari 2011 Alle tuinders in Gelderland kunnen besparen Wilt u uw energiekosten verlagen? Door energie te

Nadere informatie

Stedelijke distributie: kansrijk, onder voorwaarden. H.J. Quak

Stedelijke distributie: kansrijk, onder voorwaarden. H.J. Quak Notitie Stedelijke distributie: kansrijk, onder voorwaarden. H.J. Quak Stedelijke distributie staat al jaren hoog op de lijst van belangrijkste ergernissen van logistiek Nederland. En het lijkt wel of

Nadere informatie

Supply Chain Solutions

Supply Chain Solutions Supply Chain Solutions Actemium Supply Chain Solutions verbetert uw efficiency op de werkvloer door real-time identificatie en registratie van de goederenstroom. Een naadloze aansluiting tussen uw backofficesysteem

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Aart de Koning, april 2010 De aanleiding: de concurrentiepositie van de haven van Rotterdam staat onder druk De haven van Rotterdam is altijd sterk verankerd geweest

Nadere informatie

Van onderbuik naar onderbouwing. DaVinc 3 i slotconferentie 19 februari 2015, Den Haag/Nootdorp

Van onderbuik naar onderbouwing. DaVinc 3 i slotconferentie 19 februari 2015, Den Haag/Nootdorp Van onderbuik naar onderbouwing DaVinc 3 i slotconferentie 19 februari 2015, Den Haag/Nootdorp #davinc3i Programma Korte introductie over het waarom, hoe en wat van DaVinc 3 i 2 Inhoudelijke sessies (40

Nadere informatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Voorwoord Meer dan tien jaar geleden is in Nederland de discussie over het opzetten van een landelijk elektronisch patiëntdossier gestart. Sindsdien

Nadere informatie

Integratie is groen! Lean & Green 2.0

Integratie is groen! Lean & Green 2.0 Integratie is groen! Lean & Green 2.0 Integratie als randvoorwaarde voor grip op logistieke proces in keten Frank Erftemeijer 03-10-2013 Agenda Introductie Yellowstar Lean & Grean trends Overheid Verladers

Nadere informatie

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Impactproject Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Slotbijeenkomst Maastricht 3-12-2014 A. Verhoeven KvK Nederland Projectpartners Impactproject:

Nadere informatie

Fabrikant. Groothandel. Detailhandel. Consument

Fabrikant. Groothandel. Detailhandel. Consument U wilt klanten geen nee verkopen. Maar ook niet blijven zitten met voorraad. Een efficiënte goederen-, geld- en informatiestroom tussen fabrikant, groothandel, winkelier en klant voorkomt voorraadtekort

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk

Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk Herman Wagter Topsector Logistiek / Connekt Topsectorenbeleid Topsector Logistiek: 2e plaats in de World Logistics 3e plaats in de Enabling

Nadere informatie

VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 9 januari 2012 AGENDA NR. 10. VOORSTEL tot oprichting NV Greenport Venlo Innovation Center. Aan de Gemeenteraad

VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 9 januari 2012 AGENDA NR. 10. VOORSTEL tot oprichting NV Greenport Venlo Innovation Center. Aan de Gemeenteraad VOORSTEL tot oprichting NV Greenport Venlo Innovation Center. Aan de Gemeenteraad VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 9 januari 2012 AGENDA NR. 10 Geachte raad, Het college van burgemeester en wethouders vraagt

Nadere informatie

Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten

Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten RAPPORTAGE QUICK SCAN Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten in de provincie Overijssel maart 2010 RAPPORTAGE QUICK SCAN Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten in de provincie

Nadere informatie

Diervriendelijke keuzes door consumenten

Diervriendelijke keuzes door consumenten Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Diervriendelijke keuzes door consumenten Monitor Duurzame Dierlijke Producten 2009 Deze brochure is een uitgave van: Rijksoverheid Postbus 00000 2500

Nadere informatie

Klanten stellen steeds hogere eisen aan responsiviteit en de versheid van producten. Hoe kunnen hubs en vooruitgeschoven voorraden hierin helpen?

Klanten stellen steeds hogere eisen aan responsiviteit en de versheid van producten. Hoe kunnen hubs en vooruitgeschoven voorraden hierin helpen? Klanten stellen steeds hogere eisen aan responsiviteit en de versheid van producten. Hoe kunnen hubs en vooruitgeschoven voorraden hierin helpen? Hubs voor kwaliteitsgestuurde logistiek De Supply Chain

Nadere informatie

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Jennie van der Kolk, Alterra Helmond, 22-02-13 Nico Verdoes, Livestock Research Inhoud presentatie Wetenschapswinkel

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Trends binnen identificatie/t&t: RFID

Trends binnen identificatie/t&t: RFID Tracking en Tracing Dromen, Denken, Doen Core Counsellors 28 maart 2008 Papendal Daan te Nuijl Charles Willemsen, Container Centralen Core Counsellors Trends binnen identificatie/t&t: RFID Direct Identificatie

Nadere informatie

Preactor Case Study. Historie. Missie & Strategie

Preactor Case Study. Historie. Missie & Strategie Historie Royal Sens, opgericht in 1896, is werkzaam in de verpakking producerende sector en richt zich met name op de productie van papier- en kunststof etiketten, gesneden, gestanst én van de rol. De

Nadere informatie

Innovatieagenda Melkveehouderij

Innovatieagenda Melkveehouderij Innovatieagenda Melkveehouderij stappen naar een nieuwe melkweg samen met ketenpartijen in de melkveehouderij INLEIDING NL 20 Waarom een innovatieagenda? Innovatie is een belangrijke voorwaarde voor de

Nadere informatie

Prof. dr. Iris F.A. Vis. i.f.a.vis@rug.nl. www.cargohitching.com. 21 maart 2013, Krimpcafé XL. Supported by:

Prof. dr. Iris F.A. Vis. i.f.a.vis@rug.nl. www.cargohitching.com. 21 maart 2013, Krimpcafé XL. Supported by: Workshop: Slim transport t in een krimpregio Prof. dr. Iris F.A. Vis Hoogleraar Industrial Engineering i.f.a.vis@rug.nl 050-3637491 www.cargohitching.com 21 maart 2013, Krimpcafé XL Supported by: Inhoud

Nadere informatie

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst M200803 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Bedrijfsstrategieën in het MKB drs. M. Mooibroek Zoetermeer, juli 2008 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Ongeveer de helft van de MKB-ondernemers

Nadere informatie

De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid

De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid Economische groei Meer economische activiteit Hoger inkomen Meer consumptie veroorzaakt Vraag naar vervoer Woon-werkverkeer Goederenvervoer Consumptief vervoer

Nadere informatie

LEKKER BETROKKEN! Copyright VHVG / Phyllis den Brok- Phliss, jan. 2012 Lekker Betrokken! 1

LEKKER BETROKKEN! Copyright VHVG / Phyllis den Brok- Phliss, jan. 2012 Lekker Betrokken! 1 LEKKER BETROKKEN! Projectvoorstel voor het verduurzamen van de zorgsector wat betreft het aanbod van duurzame producten alsmede verduurzaming van de processen en de mens daarbinnen, uitgaande van het brede

Nadere informatie

Logistiek in de bouw

Logistiek in de bouw Logistiek in de bouw 1. Waarom aandacht voor logistiek in de bouw? 2. Effect van optimale logistiek in de bouw 3. Wat vraagt de opdrachtgever (RWS) in de aanbestedingsleidraad? 4. Wat doen wij als Veluwe

Nadere informatie

TOPSECTOR Wereldoplossingen voor werelduitdagingen

TOPSECTOR Wereldoplossingen voor werelduitdagingen TOPSECTOR TUINBOUW & UITGANGSMATERIALEN Wereldoplossingen voor werelduitdagingen Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen Topsector met topcijfers De Nederlandse sector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen behoort

Nadere informatie

Integrerend samenwerken bij industrieel bouwen

Integrerend samenwerken bij industrieel bouwen Gedeelde kennis geeft meer markt Integrerend samenwerken bij industrieel bouwen NVTB Jaarbijeenkomst 7 november 2002 Introductie P. Huijbregts 1977 afgestudeerd aan TUE, Bouwkunde 1978 Oprichter en directeur

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012 Meer met minder Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI 6 juni 2012 Inhoud presentatie Mondiale trends die van invloed zijn op toekomstige watervraag Nationale

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro en Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com

Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com Inhoudsopgave Samenwerken aan initiatieven 3 Wat kan FloraHolland voor u betekenen 5 Van producttafel naar productmarktplan

Nadere informatie

Nedap Varkens Prestatie Test

Nedap Varkens Prestatie Test Complete oplossingen voor varkenshouderij Nedap biedt middels elektronische individuele dieridentificatie efficiënte en slimme oplossingen voor dierverzorging in de gehele varkenshouderij. Nedap Varkens

Nadere informatie

Zorg en logistiek kansen voor innovatie

Zorg en logistiek kansen voor innovatie Zorg en logistiek kansen voor innovatie Auteurs: Lex van der Wolf, Lenny Dekkers, Toon Konings Datum: 5 november 2013 Contact: wpersoon@bom.nl Hoofdstuk 1: Inleiding: waarom deze verkenning? In de zorg

Nadere informatie

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City.

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Naar aanleiding van de Stuurgroep bijeenkomst van het Masterplan Havens Midden- Brabant heb ik gekeken naar de mogelijke

Nadere informatie

Energie van ons allemaal

Energie van ons allemaal VNO-NCW Themabijeenkomst Energietransitie Michael Fraats Trianel Energie B.V. 28 November 2011 1 Energie van ons allemaal 30-11-2011 2 Energie van ons allemaal is de essentie van Trianel Energie: Gericht

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

Congres en Inspiratiesessies vragen om concreet vervolg

Congres en Inspiratiesessies vragen om concreet vervolg Congres en Inspiratiesessies vragen om concreet vervolg Uit het congres en de daaraan voorafgaande inspiratiesessies (najaar 2013) kunnen we af-leiden dat ondernemers in de logistieke sector duidelijke

Nadere informatie

Nieuwe retail business modellen. Partnervoorstel: ondersteunen en participeren

Nieuwe retail business modellen. Partnervoorstel: ondersteunen en participeren Nieuwe retail business modellen Partnervoorstel: ondersteunen en participeren Achtergrond Retail business modellen voor MKB ondernemers in de mode- en woonbranche Is het noodzakelijk? De combinatie voldoende

Nadere informatie

Samen werken aan voedselveiligheid

Samen werken aan voedselveiligheid Samen werken aan voedselveiligheid Een eerste kennismaking Roel Robbertsen, voorzitter SecureFeed Jaarvergadering Comité van Graanhandelaren Rotterdam, 20-11-2014 Inhoud presentatie Wie en wat is SecureFeed

Nadere informatie

Teaser. Pieter Vermeer Exit ready E: pc.vermeer@exitready.nl T: + 31(0)85 0600 320 M: + 31(0)6 1011 8222 Teaser Milan InnoVincY Pagina 1

Teaser. Pieter Vermeer Exit ready E: pc.vermeer@exitready.nl T: + 31(0)85 0600 320 M: + 31(0)6 1011 8222 Teaser Milan InnoVincY Pagina 1 Teaser T: + 31(0)85 0600 320 M: + 31(0)6 1011 8222 Teaser Milan InnoVincY Pagina 1 Missie Transformeren van landbouw waardeketens en verhogen van de productie van gewassen door het verstrekken van betaalbare

Nadere informatie

Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224

Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224 Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224 Version 1/2013 Uitdagingen in de gezondheidszorg Als professionele zorgaanbieder

Nadere informatie

De rol van WMS in internationale Supply Chains

De rol van WMS in internationale Supply Chains De rol van WMS in internationale Supply Chains s-hertogenbosch, 26 april 2012 9026X078/WD/ld v1.0 De in dit rapport genoemde conclusies, aanbevelingen en adviezen zijn gebaseerd op door de opdrachtgever

Nadere informatie

Food Lab 26-30 maart. Food Center Amsterdam. Het verduurzamen van de lokale voedselketen en de rol van het Food Center Amsterdam

Food Lab 26-30 maart. Food Center Amsterdam. Het verduurzamen van de lokale voedselketen en de rol van het Food Center Amsterdam Food Lab 26-30 maart Food Center Amsterdam Het verduurzamen van de lokale voedselketen en de rol van het Food Center Amsterdam Ellen Mensink Creative City Lab 30 maart 2012 Programma van dag 5 13.00 Welkom

Nadere informatie

Duurzame energie. Leveranciersdag Rijk 27 november 2015. Piet Glas

Duurzame energie. Leveranciersdag Rijk 27 november 2015. Piet Glas Duurzame energie Leveranciersdag Rijk 27 november 2015 Piet Glas P.Glas@mindef.nl Categoriemanager Energie Frans van Beek frans.beek@minbzk.nl BZK - DG Organisatie Bedrijfsvoering Rijk Opzet workshop 1.

Nadere informatie

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Markt trends Vraag naar veilig en duurzaam geteeld voedsel Sterkere focus op voedselkwaliteit en gezonde

Nadere informatie

Meest gestelde vragen Fair Produce Nederland

Meest gestelde vragen Fair Produce Nederland . Meest gestelde vragen Fair Produce Nederland Organisatie Hoe is Fair Produce Nederland opgebouwd? De Stichting Fair Produce Nederland is opgericht door de vereniging voor groothandelaren in groenten

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Op 24 september werden de koopstromen 2015 van Oost- Nederland gepresenteerd door het onderzoeksbureau

Nadere informatie

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking B&C Bout&Co structuur in samenwerking Centre of expertise voor samenwerking Centre of expertise Bout & Co vergroot de performance door verbetering van de structuur in samenwerking tussen ondernemingen,

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide.

Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide. Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide. Wij staan voor u klaar. Wereldwijd. Al sinds 1921 vervoeren wij goederen voor onze klanten over de gehele wereld. Van

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

Informational Governance

Informational Governance Story Informational Governance Juli 2013 Nog niet zo heel lang geleden voltrokken veranderingen in de maatschappij zich volgens logische, min of meer vaste patronen. Overheden, bedrijven, wetenschappers,

Nadere informatie

Parallelle sessie ronde 1: Logistiek voor multichannelling -Logistieke innovaties. Door Victor Ponsioen Districon

Parallelle sessie ronde 1: Logistiek voor multichannelling -Logistieke innovaties. Door Victor Ponsioen Districon Parallelle sessie ronde 1: Logistiek voor multichannelling -Logistieke innovaties Door Victor Ponsioen Districon SUPPLY CHAIN CARGO LOGISTICS FACILITIES Apeldoorn, November 1 st 2013 Agenda 1 Voorstellen

Nadere informatie

Projectvoorstel. INNVALL[k] INNovatie Value Added Logistics Limburg [Ketenregie] I N N V A L INNOVATIE VALUE ADDED LOGISTICS LIMBURG

Projectvoorstel. INNVALL[k] INNovatie Value Added Logistics Limburg [Ketenregie] I N N V A L INNOVATIE VALUE ADDED LOGISTICS LIMBURG Projectvoorstel INNovatie Value Added Logistics Limburg [Ketenregie] L k INNOVATIE Datum: Versie: Januari 2013 1.3 Projectkader Binnen de logistieke sector worden bedrijven geconfronteerd met forse concurrentie.

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Transport, doe het slim

Transport, doe het slim Transport, doe het slim an deur tot deur Wat is het? Het gaat hier om de uitgaande goederenstroom, van deur tot deur. Daarbij horen documenten en labels, mogelijkheden tot tracking en tracing, het volume

Nadere informatie

Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot. Gemeente Neerijnen

Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot. Gemeente Neerijnen Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot Gemeente Neerijnen Opbouw presentatie Aanleiding Logistiek, waar gaat het om? Waarom Rivierenland? Hoe pakken we het aan? Organisatie hotspot Aanleiding

Nadere informatie

The Netherlands of 2040 en de Olympische Spelen George Gelauff Hogeschool Amsterdam 1 februari 2012

The Netherlands of 2040 en de Olympische Spelen George Gelauff Hogeschool Amsterdam 1 februari 2012 The Netherlands of 2040 en de Olympische Spelen George Gelauff Hogeschool Amsterdam 1 februari 2012 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Scenariostudies Lange termijn vraagstukken Grote

Nadere informatie

Logistieke Hub Amsterdam

Logistieke Hub Amsterdam A5 Logistieke Hub Amsterdam A5 N200 Het groene opslag- en distributiepunt aan de rand van Amsterdam, vanwaar goederen met duurzaam vervoer door de stadspoort gaan en waar orders van webwinkels worden afgehandeld.

Nadere informatie

Agri Holland www.agriholland.nl. voor de kansen van morgen

Agri Holland www.agriholland.nl. voor de kansen van morgen Agri Holland www.agriholland.nl " voor de kansen van morgen Wie is AgriHolland AgriHolland B.V. is een zelfstandige onderneming, gevestigd in Wageningen. Afgelopen jaren is met veel succes de website www.agriholland.nl

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie