Ontwikkeling³ individu x organisatie x maatschappij

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontwikkeling³ individu x organisatie x maatschappij"

Transcriptie

1 Ontwikkeling³ individu x organisatie x maatschappij

2 COLOFON 4 Proloog Ontwikkeling3 Develop is het onafhankelijke kwartaaltijdschrift voor Nederland en Vlaanderen over human resource development. Het tijdschrift is onderdeel van het HRD-fonds, een fonds met vakuitgaven van Performa Human Resources Information dat mede totstandkomt in samenwerking met NVO2 (Nederlandse Vereniging van HRD-professionals in Ontwikkelen en Opleiden),VOV (Vlaams Lerend Netwerk) en de FCE/Stichting Opleidingskunde. Frank Lambrechts, Styn Grieten en Luc Verheijen Voorafgaand aan de artikelen geven redacteur Luc Verheijen en gastredacteuren Frank Lambrechts en Styn Grieten een korte introductie van het thema Ontwikkeling³: individu x organisatie x maatschappij. HRD Fonds Postbus 28000, 3003 KA Rotterdam Tel Fax , Redactie Marcel van der Klink, Rob Poell, Lidewey van der Sluis, Luc Verheijen, Olga Koppenhagen (eindred.) Redactieadres Overburgkade 10, 2275 XT Voorburg Uitgever Hans Delissen 8 Business as an Agent of World Benefit Transformative Innovations for Mutual Benefit Ronald E. Fry Deze Engelstalige bijdrage beschrijft het project Business as Agent for World Benefit, de wereldwijde inquiry die auteur met zijn collega David Cooperrider heeft opgestart om voorbeelden te ontdekken hoe ondernemingen een katalysator kunnen zijn van bouwen aan een duurzame samenleving. Ontwerp en vormgeving Pino Design,Arnhem Druk PlantijnCasparie, Den Haag Advertenties Johan de Vassy,Tel Abonnementen Develop verschijnt eenmaal per kwartaal. De abonnementsprijs bedraagt C 199,00. Leden van de beroepsverenigingen NVP, NVO2,VOV en FCE kunnen op vertoon van hun lidmaatschapsnummer een gereduceerd tarief krijgen van C 159,20. Studenten kunnen op vertoon van een geldig inschrijfbewijs aan een universiteit of hogeschool gebruikmaken van een gereduceerd tarief van C 99,50 per jaar. Losse nummers C 55.Alle prijzen zijn inclusief verzendkosten, exclusief btw. Abonnementen kunnen elk moment ingaan, maar slechts worden beëindigd indien uiterlijk 2 maanden voor het einde van de abonnementsperiode schriftelijk is opgezegd. Zonder of bij niet-tijdige opzegging wordt het abonnement automatisch verlengd met een periode van een jaar. Inlichtingen: HRD Fonds ISSN Niets uit deze uitgave mag, noch geheel, noch gedeeltelijk, worden overgenomen en/of vermenigvuldigd zonder schriftelijke toestemming van de uitgever en de oorspronkelijke auteur. Hoewel aan deze uitgave de uiterste zorg wordt besteed, stellen uitgever en redactie zich niet aansprakelijk voor eventuele fouten in of als gevolg van de gepubliceerde teksten. 22 MVO, mode in managementdenken of niet? Ingrid Molderez en Eric Lefebvre Auteurs gaan terug naar de roots van duurzaamheid. Duurzaam als duurbaar, als dierbaar. Men onderneemt dan op zo n manier waaruit blijkt dat de ander (mens, milieu, middelen) dierbaar is. Een beschrijving van MVO als een een win/win/win-operatie. 33 Maatschappelijk verantwoorde business schools Joseph Kessels Deze bijdrage geeft een aantal voorbeelden van hoe een business school een leidende rol kan nemen in het op de agenda plaatsen van duurzame ontwikkeling en MVO. 40 Workplace Development Program Tykes Organisatieontwikkeling als hefboom voor duurzame groei Frank Lambrechts en Felix Corthouts Met dit Finse overheidsinitiatief worden ondernemingen op nationaal niveau actief begeleid om (ver)nieuwe(nde) manieren van werken, organiseren en HRD te implementeren als hefboom voor kwalitatieve duurzame productiviteitsgroei. 2 DEVELOP NR

3 46 Tuomo Alasoini: From the margins to the mainstream Frank Lambrechts Interview met de grondlegger van Tykes, over de kritische succesfactoren en de innovatieve inhoud van dit Finse Workplace Development Program. Het interview eindigt met een kernboodschap van Alasoini bestemd voor ieder die een Tykes-achtig programma wil ontwikkelen en implementeren. 50 Personeel & Organisatie: een intellectueel kapitaal - benadering Philip Vergauwen Dit artikel gaat in op de managementimplicaties van de immateriële activa van Organisaties, die aanleunend tegen de HR-tradities ook wel het intellectueel kapitaal van de organisatie genoemd worden. 57 Waardengedreven ondernemingszin: een praktijkverhaal Filip Monbaliu Beschrijving van de Vlaamse activiteitencoöperatie. In deze structuur wordt gewerkt met coaches die een aantal coachees ondersteunen die zichzelf willen tewerkstellen door een zaak op te starten. 66 Lessons from A Large-Scale Intervention Program Raf Sluismans, Friso Den Hertog, Tinne Lommelen en Nantawan Noi Kwantai Auteurs beschrijven het project Strategisch Innoveren, een grootschalig interventieprogramma om innovatie te stimuleren in 650 mkb-ondernemingen in de Euregio Maas-Rijn. 74 Cleantech: op weg naar duurzaamheid? Steven van Passel De ontwikkeling en toepassing van clean technologies of schone technologieën kan een belangrijke bijdrage leveren aan een duurzamere omgeving. In dit artikel belicht auteur de samenwerkingsuitdagingen tussen de verschillende cleantech actoren. 83 Cradle to Cradle Bram Schalley, Rob Mannaerts en Liebrecht Krznaric De ervaringen van drie studenten aan de Universiteit Hasselt met het opzetten van een businessplan voor een cradle to cradle -consultancybureau. Zij gaan in op het concept, hun motivatie en de duurzaamheidsgedachte die erachter zit. 87 Managementinstrumenten voor MVO Marijke de Prins Kan MVO wel gemanaged worden? En wat is daar dan voor nodig? Auteur gaat in op een aantal managementsystemen en de bijdragen die zij kunnen leveren aan een goed MVO-beleid. 97 Verbinding als kern van een duurzame kennissamenleving Robert van Noort en Pieterjan van Wijngaarden Auteurs schrijven over de creatie van duurzame verbindingen tussen individu, organisatie en samenleving. Welke verbindingen kunnen een duurzame samenleving ontwikkelen? 19, 30, 63, 94 Praktijkverhalen Verspreid door dit themanummer zijn een aantal interviews met vier mensen die in een heel diverse context verantwoordelijk zijn voor een organisatie. Danny Tielens, Ludo Lathouwers, Rina Marzo en Roger Dejaeghere vertellen hun verhaal van de verbinding tussen organisatie en maatschappij, de impact ervan en hun persoonlijke drive. 105 Epiloog Ontwikkeling3 René Bouwen en Marc Craps In deze epiloog doen auteurs een poging om door de variëteit aan bijdragen een lijn te trekken, verbanden te zien, en vragen te formuleren voor vervolgonderzoek op dit terrein. Zij doen dit aan de hand van de stellingen die in de proloog al geformuleerd zijn. ONTWIKKELING 3 DEVELOP NR

4 Proloog Ontwikkeling³: individu x organisatie x maatschappij De rol van innovatie en ondernemerschap voor een duurzame samenleving FRANK LAMBRECHTS, STYN GRIETEN EN LUC VERHEIJEN Het voelt wat vreemd, het schrijven van een proloog op dit bepaalde tijdstip, midden in de wereldwijde kredietcrisis, met elke dag berichten over banken en bedrijven in moeilijkheden en verwoede pogingen van overheden om grip te krijgen op de excessen van globalisering en doorgedreven liberalisme. Vooral vreemd omdat dit themanummer van Develop gewijd is aan de link tussen innovatie en ondernemerschap enerzijds duurzame ontwikkeling en maatschappelijk verantwoord ondernemen anderzijds. Toen we negen maanden geleden voor het eerst met ons driemanschap beelden vormden over dit themanummer, hadden we niet kunnen vermoeden in welk tijdsgewricht deze Develop bij de lezer op de mat zou liggen. Je zou er cynisch van kunnen worden. Elke dag in deze periode lijkt een illustratie van het ontbreken van de link tussen ondernemerschap en duurzaamheid. Op die golf willen we echter niet surfen. We geloven graag in één van de basisprincipes van appreciative inquiry: het poëtisch principe. Dit principe zegt dat organisaties en we breiden graag even uit naar de samenleving een open boek zijn. Het verhaal wordt continu vormgegeven door meerdere auteurs, die mee episodes schrijven in het verhaal. In het vertellen van verhalen creëren we mede de organisatie en de samenleving: words create worlds. Op die manier is het boek open voor meerdere ontwikkelingen en conclusies. Daarom willen we graag ook een andere verhaallijn brengen, met voorbeelden waar mensen duurzame ontwikkeling en maatschappelijk verantwoord ondernemen belangrijk maken. DUURZAME ONTWIKKELING EN MVO De thema s van duurzame ontwikkeling en maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) zijn vandaag nog moeilijk nieuw te noemen. Als je de evolutie van bijvoorbeeld de eerste bijeenkomst van de Club van Rome in 1968, over de Brundlandt-commissie in 1992, tot Al Gores An inconvenient truth bekijkt, kun je alleen maar vaststellen dat het thema s zijn die vandaag meer dan ooit op allerhande agenda s staan. Zo ook op de agenda van het Human Resources Development (HRD) vakgebied: NVO2 wijdde een jaarthema aan duurzaam ontwikkelen in , en opnieuw een nieuwjaarssymposium in januari 2008 over HRD en duurzame ontwikkeling. VOV startte zijn werkjaar in januari met een nieuwjaarspitstop over MVO. In 2006 organiseerde NVO2 in samenwerking met ASTD een internationale HRD-conferentie met als thema The learning society for sustainable development. 4 DEVELOP NR

5 Een conclusie die je daaraan zou kunnen verbinden is dat HRD zich alleszins bewust is van deze evolutie en de onomkeerbaarheid ervan, en zoekend is hoe ze daaraan kan bijdragen. De titel van de HRD-conferentie geeft ook al een richting aan: we praten niet meer over de lerende organisatie, maar de lerende samenleving. HRD wordt met andere woorden uitgedaagd om het actieveld dat klassiek op de lijn individu-organisatie ligt, te verbreden naar de driehoek individu-organisatie-maatschappij (bijv. Van Noort, 2005, Learning Society Roadmap). KOPPELING TUSSEN DUURZAAMHEID/MVO EN INNOVATIE & ONDERNEMERSCHAP In dit themanummer maken we de expliciete koppeling tussen duurzaamheid/mvo en innovatie en ondernemerschap. We doen dit omdat we er sterk in geloven dat die organisaties succesvol (zullen) zijn die begrijpen dat het duurzaamheidsthema een krachtige motor voor innovatie kan zijn. Peter Drucker zei daarover: Every social and global issue of our time is a business opportunity in disguise. Dat betekent een fundamentele ontwikkeling in het denken over duurzame ontwikkeling: van moeten omwille van regelgeving, risicomanagement, of de vraag loont dat wel, naar de vraag hoe kunnen we maatschappelijke vraagstukken transformeren in opportuniteiten voor innovatie en succesvol ondernemen?. We denken dat waar deze omkering in denken plaatsvindt, er echt vernieuwende en spannende dingen gebeuren. Het maakt het verschil tussen organisaties die er echt in slagen iets te doen, terwijl anderen alleen roepen. David Cooperrider en Ron Fry, grondleggers van appreciative inquiry, hebben een aantal jaren geleden het Center for Business as an Agent of World Benefit opgericht. Hoe kunnen bedrijven zorgen voor een betere wereld is de centrale vraag achter dit initiatief. Cooperrider en Fry zijn duidelijk over wat voor hen een belangrijke voorwaarde is opdat bedrijven succesvol acties gaan ondernemen: ze handelen vanuit een welbegrepen en gezond eigenbelang. Businessinnovatie en ondernemerschap ontstaan als je de belangrijke milieu- en sociale vraagstukken van vandaag ziet als core value-creation opportunities. Bedrijven die begrepen hebben dat ze deze vraagstukken moeten aanpakken als businessopportuniteiten, verbinden de kracht van een economische marktwerking met de gigantische uitdaging om een duurzame wereld te realiseren. Het wordt samengevat in het motto doing well by doing good door tegelijk aandacht te geven aan twee aan elkaar verbonden aspecten: Sustainable Value transforming businesses to assure substantial benefit from addressing social and/or environmental issues, en Social Entrepreneurship solving social and/or environmental problems by applying new business models and tools. EN DAN TERUG NAAR HRD Juist omdat we de koppeling maakten tussen innovatie/ ondernemerschap enerzijds en duurzame ontwikkeling/ MVO anderzijds, waren we bij de start van dit themanummer erg benieuwd naar wat de rol van HRD dan precies kan inhouden. Niet in het minst omdat je voelt dat bovenstaande koppeling implicaties heeft voor bekwaamheden die je verwacht van leidinggevenden en medewerkers: slimmere manieren bedenken, kritisch en creatief denken, leren van de toekomst, systemisch denken en je organisatie als onderdeel van de wereld zien, zijn voorbeelden. Een aantal jaren geleden deden we een uitspraak op een congres voor HRD ers die op dat moment niet bij iedereen in goede aarde viel. Op de overigens al decennia oude vaststelling en verzuchting dat HRD meer strategisch partner wil zijn in de organisatie, zeiden we dat het feit dat deze wens nog steeds onvervuld blijkt te zijn, wellicht vooral te maken heeft met het onvermogen van HRD ers om echt contact te maken met beleidsmensen en met strategische vraagstukken vanuit een integrale visie. We hebben nu een wens voor HRD, namelijk dat ook zij, in navolging van de uitspraak van Drucker, sociale en milieuvraagstukken van vandaag en morgen gaan zien als ONTWIKKELING 3 DEVELOP NR

6 een opportunity in disguise. Van bijdragen aan leren in organisaties naar lerende samenleving, en werken vanuit een integraal perspectief individu-organisatie-samenleving, lijkt zo n radicale verbreding en vernieuwing van het vakgebied, dat dit verder gaan onderzoeken een nieuwe horizon voor HRD opent. Het actiedomein wordt dat van multi-party samenwerkingsverbanden rond zeer complexe thema s (bijv. natuurbehoud, watermanagement, nieuwe biomedische technologieën, mobiliteit). Die samenwerkingsverbanden inrichten en ondersteunen als processen van sociaal leren, daarin lijkt een belangrijke en moeilijke rol te liggen voor HRD. DE BIJDRAGEN Om inhoud te geven aan deze verschillende invalshoeken, hebben we gekozen voor een heel divers scala aan bijdragen. Zo hebben we geprobeerd om de meerstemmigheid die je ontmoet in de praktijk van duurzame ontwikkeling & MVO een plek te geven in dit themanummer. In het nummer zijn verschillende interviews geweven. Griet Bouwen interviewde vier mensen die in een heel diverse context verantwoordelijk zijn voor een organisatie. Ze ging in elk van de gesprekken op zoek naar het verhaal van de verbinding tussen organisatie en maatschappij, de impact ervan en de persoonlijke drive van de verantwoordelijke en/of ondernemer. De overige bijdrages in vogelvlucht: Ron Fry beschrijft in zijn bijdrage het project Business as Agent for World Benefit, de wereldwijde inquiry die hij met zijn collega David Cooperrider heeft opgestart om voorbeelden te ontdekken hoe ondernemingen een katalysator kunnen zijn van bouwen aan een duurzame samenleving. Hij formuleert een expliciete uitnodiging aan HRD-practitioners om deelgenoot te worden van deze inquiry. In hun artikel schetsen Molderez en Lefebvre hoe maatschappelijk verantwoord ondernemen zich situeert in het managementdenken en stellen ze de vraag hoe het méér kan zijn dan een modeverschijnsel. Aan de hand van voorbeelden wordt het concept MVO onder de loep genomen en worden er drie obstakels besproken. De auteurs eindigen met hun eigen visie op de kern van MVO: duurzaamheid als dierbaar, zonder dat daar het bereiken van doelstellingen mee gepaard moet gaan. In zijn bijdrage pleit Joseph Kessels voor managementeducatie die ten dienste staat van duurzame ontwikkeling & MVO. Dit heeft niet alleen implicaties voor het curriculum, maar stelt ook eisen aan business schools om de eigen bedrijfsvoering maatschappelijk verantwoord en duurzaam te organiseren. Lambrechts en Corthouts beschrijven het innovatieve Finse Workplace Development Program Tykes. Via dit overheidsinitiatief worden ondernemingen op nationaal niveau actief begeleid om (ver)nieuwe(nde) manieren van werken, organiseren en HRD te implementeren als hefboom voor kwalitatieve duurzame productiviteitsgroei. Tykes laat zien dat het mogelijk is om tegelijkertijd de productiviteit én de kwaliteit van arbeid te verbeteren. Frank Lambrechts gaat in zijn interview met Tuomo Alasoini, directeur Workplace Innovation and Development, in het Finse Agentschap voor Technologie en Innovatie Tekes en programmamanager Tykes, op zoek naar de kritische succesfactoren en de innovatieve inhoud van het Finse Workplace Development Program Tykes. Onderliggende waarden en assumpties van Tykes worden blootgelegd. Het interview eindigt met een kernboodschap van Alasoini bestemd voor ieder die een Tykes-achtig programma wil ontwikkelen en implementeren. Vergauwen gaat in zijn bijdrage in op de waardedrijvers van innovatief en creatief ondernemen vanuit een intellectueelkapitaal-perspectief. HRM dient daadwerkelijk gezien te worden als bron van duurzame waardecreatie. Dit kan enkel maar als HRM een soft en hard discours integreert en sterk gekoppeld is aan de strategie van de ondermening. De rol van vertrouwen als waardecreator wordt als essentieel gezien. Vergauwen pleit voor een integratie van de verschillende benaderingen en disciplines: complementariteit zoeken in plaats van onproductieve discussies tussen scholen. 6 DEVELOP NR

7 Monbaliu schetst een praktijkverhaal over de activiteitencoöperatie, een nieuwe structuur waarmee geëxperimenteerd wordt binnen de sociale economie in Vlaanderen en Wallonië. Het betreft een innovatieve werkvorm waarin werkzoekenden gecoacht worden met het oog op de uitbouw van een eigen zaak. Aan de hand van het verhaal van drie activiteitencoöperaties beklemtoont hij de belangrijke wisselwerking tussen structuur en proces, met een cruciale rol voor het samen in praktijk brengen van gemeenschappelijke waarden. Sluismans, den Hertog, Lommelen en Kwanjai bespreken het project Strategisch Innoveren, een grootschalig interventieprogramma om innovatie te stimuleren in 650 mkb-ondernemingen in de Euregio Maas-Rijn. Zij delen vijf belangrijke lessen over het ontwerp en de implementatie van een krachtig duurzaam regionaal innovatiebeleid. De auteurs suggereren dat duurzaamheid in mkb-bedrijven bereikt kan worden door middel van continue dialogen of conversaties tussen de diverse betrokkenen. Een gelijksoortige logica geldt voor het realiseren van duurzaamheid op regionaal niveau. Van Passel gaat in zijn bijdrage in op de ontwikkeling en toepassingen van zuivere technologieën of cleantech. Cleantech maakt het mogelijk om economische meerwaarde te creëren in combinatie met milieuvoordelen. Een grote uitdaging hierbij is de adoptie en algemene toepassing van deze nieuwe technologieën. Schalley, Mannaerts en Krznaric allen studenten Bedrijfseconomische Wetenschappen aan de Universiteit Hasselt doen hun verhaal over de studentenonderneming SuVision, een Cradle-to-Cradle consultancybureau, dat zij hebben opgezet onder begeleiding van Ghislain Houben. Zij gaan in op het concept Cradle-to-Cradle, de motivatie om rond dit concept te werken en de duurzaamheidgedachte die erachter zit. De Prins bespreekt het belang van managementsystemen voor de ontplooiing en opvolging van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ze plaatst verschillende MVOmanagementsysteemstandaarden naast elkaar en bespreekt hun sterktes en de lacunes. Haar bijdrage eindigt met een blik op de toekomst. In het laatste artikel pleiten Van Noort en Van Wijngaarden voor een integrale sturing en benadering van de basisaspecten van duurzaamheid, people, planet en profit. Dit vereist volgens deze auteurs het creëren van duurzame verbindingen tussen individu, organisatie en samenleving. Ren Bouwen en Marc Craps kijken in de epiloog terug op het volledige themanummer, formuleren een aantal eigenzinnige conclusies en doen een appel aan HRD- en HRDpractici. Frank Lambrechts is organisatiepsycholoog, doctor in de sociale wetenschappen en onderzoekscoördinator van de onderzoekslijn Organizational Processes, Change and Strategy binnen het Instituut voor Ondernemerschap en Innovatie (KIZOK) aan de faculteit Bedrijfseconomische Wetenschappen van de Universiteit Hasselt. Styn Grieten is eveneens organisatiepsycholoog en doctor in de sociale wetenschappen. Hij is docent aan de faculteit handelswetenschappen van de Hogeschool-Universiteit Brussel (HUB). Luc Verheijen (red.) is sociaal pedagoog, adviseur en partner bij Kessels & Smit, The Learning Company, en lid van de redactie van Develop LITERATUUR Bouwen, B., and T. Taillieu (2004). Multiparty collaboration as social learning for interdependence: developing relational knowing for sustainable natural resource management. Journal of Community and Applied Social Psychology 14: Center for Business as an Agent of World Benefit: Van Noort, R. (2005). De Learning Society Roadmap, en de rol van HRD in een lerende kennissamenleving. Develop (1) 1, pp Verheijen, L. & L. Dewulf (2004). Werken aan duurzaamheid vereist sociaal leren. Een interview met Hilary Bradbury. In: O&O (17) 11, pp ONTWIKKELING 3 DEVELOP NR

8 Every single social and global issue of our day is a business opportunity in disguise. Peter Drucker 1 Business as an Agent of World Benefit Transformative Innovations for Mutual Benefit RONALD E. FRY 2 More and more businesses are now discovering the truth of this statement from the renowned management scholar, Peter Drucker. Research consistently shows a dramatic increase in corporate leaders concern for linking business activities with social and environmental issues. For instance, in a recent survey of 1200 top-level U.S. business executives, 81% said that it was vitally important for business to address social and environmental issues and 84% said that this was linked to economic profitability (Center for Corporate Citizenship, 2005:5). Over 60% said that business has an obligation to act as a societal steward, 73% said that such activities are an expression of their traditions and values. Almost all large corporate organizations (98%) engage in activities intended to create societal or environmental benefit (Center for Corporate Citizenship, 2005; Economist, 2005a). Such data point to a fundamental shift in assumptions regarding the role of business in a global economy. Business organizations are increasingly focused on promoting innovation in their social and environmental policies (Smith, 2000). This trend has been characterized in terms such as corporate social responsibility, corporate citizenship, or sustainable value creation. Even critics of these traditions acknowledge that investing in the public good is good management (Economist, 2005b: 6,10). In this article we wish to make sense of an initial inquiry into how businesses are becoming agents of world benefit - how are they coming to be able to create mutual benefit to business and society. 3 We are most interested in innovations that are generative; that is, they not only pose breakthrough ideas, but they also evidence an engagement of stakeholders who exhibit the energy through their actions to sustain some initiative that creates benefit to the business and to society. We call these transformative innovations for mutual benefit. After looking into the nature of transformative innovations for the mutual benefit of business and society, we will raise implications and challenges for the Human Resource Development field in hopes of stimulating research and action to elevate and extend HRD to join as agents for world benefit. THE CALL FOR BUSINESS AS AGENT FOR WORLD BENEFIT On June 24, 2004, Case Western Reserve University announced the opening of its new Center for Business as an Agent for World Benefit (BAWB) with a fundamental mission to discover, amplify, and perpetuate innovations in organization practice and management education that create mutual benefit for business and society. One of the important voices that inspired this new venture was that of Willis Harman, a noted futurist and forecast analyst, and author of volumes 8 DEVELOP NR

9 such as Global Mind Change and Creative Work: The Constructive Role of Business in Transforming Society. Harman predicted, albeit reluctantly, the epic shift we now see in the social consciousness of business. He was hugely concerned when examining the negative patterns visible in 1987 evermultiplying signs suggesting that the modern world was at the end of its tether of irreversible, manmade climate change; extinction at a horrific rate; deforestation and desertification; growing scarcity of fresh water; accumulations of toxic chemicals; chronic poverty and hunger in large portions of the planet; the seeming inevitability of growing terrorism; the instability of debt-ridden world economy; and the ever present threat of a nuclear accident or unimaginable war. His analysis of the future, 20 years ago, was uncanny. After systematic observation and analysis, as well as his intuitive reading of the signs, Harman came to a major and radical conclusion, one he and his colleagues had not expected. He said that we need to spread as widely as possible the image of business as one of the great creative forces on the planet. Rather than choosing a conservative skepticism with regard to the massive array of planetary challenges and a widely shared view of business as self-serving, greedy and not-to-be-mixedwith-social issues, Harman decide to explore the optimistic hypothesis that business could be a positive force. He posited that with the most adaptable organizational forms ever invented and with its agility, its innovative capacity, its potential for dignified and meaningful work, its reach and connective technologies, and its penchant for pragmatic entrepreneurship and continuous learning, business could contribute to the well-being of many. Harman s inspiring challenge was enacted in the first major project of the Center for BAWB which involved helping UN Secretary General Kofi Annan to launch a multi-stakeholder learning process with over 500 CEOs, civil society executives and citizens, and nation-state leaders. The Leader s Summit, as it was called, was the largest of its kind ever held at the UN and unprecedented (and controversial) in the inclusion of business leaders. The Secretary General s own words to open the summit words that have now catalyzed over 4000 corporations and institutions to sign on to the United Nations Global Compact and pledge to incorporate the UN s Millennium Development Goals into their corporate strategies and business models echoed Willis Harman s call: Let us choose to unite the strengths of markets with the power of universalideals. Let us choose to reconcile the creative forces of private entrepreneurship with the needs of the disadvantaged and the requirements of future generations. 4 The leader s Summit focused on a cross-cultural search for the best in the other in terms of breakthroughs, innovations, best practices, new solutions and higher visions of business as an agent of world benefit. Stories filled the room; architects designing green factories and buildings in ways that give back more clean energy to the world than they use; bottom of the pyramid strategies demonstrated how business can eradicate poverty through profitability; and powerful stories of business as a force for peace and reconciliation in high conflict zones. Discussion ensued on how to globally scaleup micro-enterprise innovations. As a example of a generative outcome of these discoveries, twenty of the world s largest financial houses, holders of pension funds, mutual funds, stock exchanges such as Goldman Sachs and Brazil s Bovespa came together after the summit to issue an impressive financial report documenting the importance of managing the triple bottom line, entitled Who Cares, Wins. The Leader s Summit, in part, was the beginning of a key BAWB initiative called the World Inquiry, a global search for the best transforming innovations that produce mutual benefit for both business and society. THE BAWB WORLD INQUIRY The World Inquiry is a story collecting and sense making initiative sponsored by the Center for Business as an Agent of world Benefit (BAWB) at Case Western Reserve University (http://worldbenefit.case.edu; The project is a worldwide initiative that uses Appreciative Inquiry to inspire face-to-face dialogue about the role of business in society and to discover important business-in-society innovations taking place all over the world. ONTWIKKELING 3 DEVELOP NR

10 The project is designed to gather stories through a network of volunteer interviewers who scout out stories of social innovation where business (or business practices) played a substantive role. Using an appreciative inquiry interview protocol designed by the BAWB World Inquiry, each volunteer writes and submits a brief article, highlighting a story of innovation. The stories are submitted to the World Inquiry via an electronic submission process. An editorial group of six individuals, headed by the author, reads and evaluates each submission to determine and assess the function in the story of business as an agent of benefit. Those deemed to exhibit transforming innovations for mutual benefit of both business and society are then profiled and housed in the Innovation Bank for public dissemination. Over the past four years, the team has screened over 1000 stories submitted and nearly 200 are now profiled on the BAWB website. Through an iterative process, we track the emerging evaluation criterion in use during the editorial team discussions. The results of this process suggest that business as an agent of mutual benefit is multidimensional and encompasses many possibilities. Common societal concerns serve as a target for innovative, novel business activity that may catalyze generative action. For instance, the following themes exemplify what we find in our coding schema: Business Builds Self-Sufficiency. The mechanism of business (in terms of methods or practices) is explicitly used as a force to create economic self-sufficiency or create societal change. For instance, the Sager Foundation (Center for BAWB, 2004) promotes peace-building in Rwanda through a micro-lending initiative in which Hutu and Tutsi women are required work together as business partners in order to receive micro-loans. Business Strengthens Disadvantaged Populations or Communities. Existing businesses may decide to pro-actively target an under-privileged population or community, or a new business is created specifically to reach the needs of these populations or communities. As an example, Chase Home Lending (Center for BAWB, 2005) opens access to home loans for lower income populations, who have previously been excluded from the home lending system, even though many were already credit worthy. The action opens up the opportunity for home ownership to millions of people, especially immigrant and minority populations. Business Fosters Exceptional Management. Existing businesses may reshape their internal policies in an intentional effort to benefit or create a meaningful shift in communities where they operate. Nissan in South Africa (Center for BAWB, 2005), for example, realized it had an aging labor force. The company presented the problem to the workforce, asked older workers to recommend new workers from among family members and then retired the elders with full benefits after they trained their replacements. The community impact is significant because continued benefits are extended to retirees, and younger workers find jobs in a depressed market. Younger workers also help to care for their elders. Business Promotes Exceptional Philanthropy. Philanthropy is a common practice, yet some forms are highly unusual in that the people in the company are intimately involved in the process of carrying out the social action, which produces a transformational effect on the organization (or business organizations that form unusual partnerships) that clearly have a transformational effect on society. A great example is of The Dave Thomas Foundation (Center for BAWB, 2005), sponsored by Wendy s, which promotes adoption. Instead of simply transferring monetary resources to a separate non-profit agency, Wendy s employees are an integral part of the process. In addition, the company has created partnerships to produce an annual televisions show. These efforts have fostered a 60% increase in the number of children adopted in the United States. In all of the above forms of activities, the mechanisms of business serve society when the participants act in harmony with a concern for society, environment, and profitability. Some approaches aim to alleviate poverty at the bottom-ofthe-pyramid, noting that those who live in deep poverty have a collective buying power that rivals that of the developed population in the world (Prahalad, 2004; Hart, 2005). 10 DEVELOP NR

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Menu 1. Het platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network 2. New

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Future Driven Value Creation 02-12-2013

Future Driven Value Creation 02-12-2013 Future Driven Value Creation 02-12-2013 Programma 16:30 Introductie en toelichting op het thema 17.15 Vraagstelling en individueel bezinnen 17:45 Break en broodjes 18:15 Break out sessies (2 groepen) en

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg?

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Workshop Public & Private Governance Wageningen UR / MinBuZa Th Hague, February 1, 2013 The Hague, Febr. 1, 2013 Public & Private Governance slide 1 Initiatieven

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013

Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013 Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013 Rode Leeuw missie!!de Rode Leeuw biedt een moedertaalprogramma aan voor kinderen vanaf 4 tot 16 jaar bestaande uit kwalitatief goed NTC-onderwijs

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s. ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten

SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s. ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten Background and team Contest City of Antwerp design contest for parking houses (P+R

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Investeren in presteren

Investeren in presteren Investeren in presteren Het nieuwe werken ontrafeld Patrick Houtkamp, Bright & Company Managementboek.nl Middagseminar donderdag 30 september 2010 Seats2meet, Utrecht Het Nieuwe Werken BOTER BIJ DE VIS!

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DE CONSUMENT IN DE ZORG? Fragmentatie ehealth initiatieven zorgen weer voor eilandjes in de zorg: ICT leveranciers, Regio s, Ziekenhuizen, Klinieken, Patiënt Verenigingen, Verzekeraars,

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Future of Innovation. Ruud Smeulders, BrilliantBrains. Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013

Future of Innovation. Ruud Smeulders, BrilliantBrains. Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013 Future of Innovation Ruud Smeulders, BrilliantBrains Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013 1 the old future 2 But not many flying cars yet 3 only more crowded cities! 4 difficult to predict

Nadere informatie

Work to Work mediation

Work to Work mediation Work to Work mediation Mobility Centre Automotive Theo Keulen 19-9-2008 Policy Context Flexibility,mobility and sustainable employability are key words in modern labour market policy Work to work arrangements

Nadere informatie

Organizational Change Driven by Vision & Courage

Organizational Change Driven by Vision & Courage Organizational Change Driven by Vision & Courage Breda, 26 Maart 2013 12 Juni 2006 H R U P D A T E H O T L I N E : ++ 4 1 2 1 6 1 8 6 1 1 8 2 Why do we need to change? All affiliates have full fledged

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Inkoop en de link naar de value chain

Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain 24 juni 2014 An aligned supply chain Bron: Van Veen, 2011 Historical difference supply chain/ logistics domain vs value chain

Nadere informatie

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015 Concept development Haga Hospital 17 september 2015 Marije Talstra 2015 Healthcare consultant at fluent 2003-2015 Healthcare consultant at Twynstra Gudde TUDelft, real estate & housing, urban planning

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Werken aan Transparantie in de keten. NEVI Inkoopdag 25 juni 2013 Lex de Bruijn

Werken aan Transparantie in de keten. NEVI Inkoopdag 25 juni 2013 Lex de Bruijn Werken aan Transparantie in de keten NEVI Inkoopdag 25 juni 2013 Lex de Bruijn Programma FIRA: Korte inleiding wat is MVO? Lex de Bruijn ING: De uitdaging van transparantie Kaitlin Crouch: Sustainability

Nadere informatie

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 Environmental and Social Assessment Stakeholder Engagement EIA Fishing Biodiversity

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Elena Cavagnaro, lector in service studies MLI & SEN 2013 09 06 1 9/6/2013 Agenda Even voorstellen Wereldbeelden Welk beeld hebben we van de wereld

Nadere informatie

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Introduction to KM Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Good to know Introductions Your CIKM experience Outline CIKM Sessions Tuesday Introduction to KM & Groupwork Introduction to (CI)KM Strategy

Nadere informatie

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014 If you have a client logo or other co-branding to include, this should go here. It should never be larger than the Deloitte logo. Waarom kiezen voor een shared services center? Succesfactoren en valkuilen

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

Rethinking leadership and middle management

Rethinking leadership and middle management Rethinking leadership and middle management 17 October 2013 Prof. dr. Jesse Segers The Future Leadership Initiative @Segersjesse challenging thoughts about leadership. Ego-dominant ( macht ) Rationeel

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren Els De Paepe Hans Vandenberghe 1 OVER BARCO 90+ 3,250 +1 billion Presence in more than 90 countries Employees Sales for 4 consecutive years

Nadere informatie

Integrating sustainability information into the investment process. ING Bank Duurzaam Beleggen Jaap van den Ende Amsterdam October 29 th, 2008

Integrating sustainability information into the investment process. ING Bank Duurzaam Beleggen Jaap van den Ende Amsterdam October 29 th, 2008 Integrating sustainability information into the investment process ING Bank Duurzaam Beleggen Jaap van den Ende Amsterdam October 29 th, 2008 Content Introduction Gathering of information ING sustainability

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Hoe vergroot ik het lerend vermogen van mijn organisatie? Continue verbeteren, accelerated learning

Hoe vergroot ik het lerend vermogen van mijn organisatie? Continue verbeteren, accelerated learning Aad Streng Jean In het Panhuis Hoe vergroot ik het lerend vermogen van mijn organisatie? Continue verbeteren, accelerated learning Werkwijze workshop Onze visie op leren en continu verbeteren. Deze visie

Nadere informatie

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI HEGRID Hybrid Energy GRID Management EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI 1 Doel en verwachte resultaten Doel: realiseren van een Open HybridEnergy

Nadere informatie

DRIVE AGAINST MALARIA ONTVANGT 104.000 EURO VAN LAND ROVER NEDERLAND DRIVE AGAINST MALARIA RECEIVES 104.000 EURO FROM LAND ROVER NETHERLANDS

DRIVE AGAINST MALARIA ONTVANGT 104.000 EURO VAN LAND ROVER NEDERLAND DRIVE AGAINST MALARIA RECEIVES 104.000 EURO FROM LAND ROVER NETHERLANDS DRIVE AGAINST MALARIA ONTVANGT 104.000 EURO VAN LAND ROVER NEDERLAND DRIVE AGAINST MALARIA RECEIVES 104.000 EURO FROM LAND ROVER NETHERLANDS V.l.n.r. Julia Samuël, David Robertson en CEO Marc Bienemann

Nadere informatie

caribbean Paramaribo, Suriname February 29th March 2nd, 2012 The Use of ICTs and Innovative Approaches to Enhance Education

caribbean Paramaribo, Suriname February 29th March 2nd, 2012 The Use of ICTs and Innovative Approaches to Enhance Education caribbean Paramaribo, Suriname February 29th March 2nd, 2012 The Use of ICTs and Innovative Approaches to Enhance Education Virtual Educa Caribbean: Virtual Educa is a multilateral initiative addressing

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Effectiviteit van organisatie-interventies

Effectiviteit van organisatie-interventies Effectiviteit van organisatie-interventies 1. (HRM) Modellen van effectiviteit 2. Financiële kosten / baten analyse 3. Reflectie 1 1. Effectiveness of, e.g., HRM How does HRM contribute to organizational

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

European frameworks for VET

European frameworks for VET European frameworks for VET VLOR Brussels, 4 June 2014 Carlo Scatoli Vocational Training and Adult Learning 2002 The Copenhagen Declaration 30 November 2002 Strengthen the European dimension Improve transparency,

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Corporate Social Responsibility

Corporate Social Responsibility Corporate Social Responsibility Maatschappelijk verantwoord omgaan met klanten Dr. Jenny van Doorn Prof. dr. P.C. Verhoef Rapport CIC-2012-01 ISBN 978-90-367-5486-6 Onderzoeksrapport maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Signal from the Stream

Signal from the Stream Signal from the Stream How social technologies are changing business. Eugenie van Wiechen http://nl.linkedin.com/in/eugenievanwiechen Sanoma Uitgevers LinkedIn EMEA Eugenie van Wiechen McKinsey LinkedIn

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Re: instruments for creating health care consumers

Re: instruments for creating health care consumers Re: instruments for creating health care consumers Seminar voice and choice in health care Kees Molenaar Market and consumer directorate Instruments were designed for blue The analysis and conclusions

Nadere informatie

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Jeanine Gregersen Samenvatting Context : werkdefinities en twee stellingen Focus op interculturele competentie Implicaties voor instellingen Moot court

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Duurzaamheid in Business context

Duurzaamheid in Business context Duurzaamheid in Business context 2 Voorbeelden waarde creatie (B2C & B2B) Maarten ten Houten Sustainability Manager Global Marketing Duurzaamheidsdialoog 5 maart 2014 HEINEKEN - Truly Global Presence >165

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

反 省. Hansei: Voorwaarde voor continue verbetering. Murielle Van Haesendonck Teamleider

反 省. Hansei: Voorwaarde voor continue verbetering. Murielle Van Haesendonck Teamleider 反 省 Hansei: Voorwaarde voor continue verbetering Murielle Van Haesendonck Teamleider BZIO-groep Revalidatie ziekenhuis: Imbo 125 Sp-bedden en uitgebreide ambulante werking Woonzorgcentrum: Het verhaal

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp Themasessie vluchtelingen Frans van Hoek Marieke Hanekamp Wat in deze sessie? Strategisch Kader Terugkoppeling sessie in Brussel Brainstormen in subgroepen Strategisch Kader EU-beleid en doelstellingen

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Trends and dilemma s in an aging society

Trends and dilemma s in an aging society Trends and dilemma s in an aging society Martin van Rijn, CEO PGGM March 11 th 2011 Roadmap PGGM in a nutshell Societies in transformation and the impact on collective schemes The strategy for a pension

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Wat kunnen Large Corporates leren van StartUps?

Wat kunnen Large Corporates leren van StartUps? MSP users group Seminar 10 november 2015 Wat kunnen Large Corporates leren van StartUps? Ralf Zelders Program Manager Groupwide Innovation Lean StartUp Large Corporate Ralf Zelders Rabobank Sr. Projectmanager

Nadere informatie

Verwachtingen rapport

Verwachtingen rapport Het proces van aanwerving en selectie van de kandidaten voor de functie: Project: Exemplary recruitment process 17.04.2014 14:11 1. INTRODUCTIE Dit rapport vertegenwoordigd de verwachtingen van de toekomstige

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 1 Planet The world is flat 2 People 3 Wereldbevolking: 6.541.920.085 (per

Nadere informatie