Leo Kusters, Managing director Urbanisation. ministerie van Infrastructuur en Milieu

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leo Kusters, Managing director Urbanisation. ministerie van Infrastructuur en Milieu"

Transcriptie

1 TNO-rapport TNO 2015 R10185 Meerjaren Speurwerkprogramma's Voortgangsrapportage 2014 VP Betrouwbaar Verkeerssysteem en VP Stedelijke Ontwikkeling en Logistiek Thema VIII Logistiek en Mobiliteit Leefomgeving Van Mourik Broekmanweg XE Delft Postbus AA Delft T F Datum 15 februari 2015 Auteur(s) Autorisatie Jan Burgmeijer, VP-manager Logistiek en Mobiliteit Chris Bremmer, VP-manager Stedelijke ontwikkeling en logistiek Michiel Jak, Business director Urbanisatie Leo Kusters, Managing director Urbanisation Aantal pagina's 44 Regievoerend departement ministerie van Infrastructuur en Milieu Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, foto-kopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van TNO. Indien dit rapport in opdracht werd uitgebracht, wordt voor de rechten en verplichtingen van opdrachtgever en opdrachtnemer verwezen naar de Algemene Voorwaarden voor opdrachten aan TNO, dan wel de betreffende terzake tussen de partijen gesloten overeenkomst. Het ter inzage geven van het TNO-rapport aan direct belang-hebbenden is toegestaan TNO

2 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 2 / 44 Inhoudsopgave 1 Inleiding Inleiding thema Logistiek en Mobiliteit Resultaten Logistiek Inleiding Synchromodaliteit Trade Compliance & Border Management (Douane) Hoogtepunt: The Chain Game (project CASSANDRA) Cross Chain Control Centers (4C) Hoogtepunt: StadsDashboard Rotterdam Bereikbaarheid en duurzaamheid van logistiek Resultaten Mobiliteit Inleiding Slim op reis Hoogtepunt: Eco-Mobility Gaming fase Robuust op reis Coöperatieve mobiliteit Hoogtepunt: DRIVE C2X Duurzame mobiliteit Veiligheid Bijlage: Rapporten, publicaties en presentaties Logistiek Betrouwbare, duurzame en veilige Mobiliteit Bijlage: Projecten Logistiek Mobiliteit Ondertekening... 44

3 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 3 / 44 1 Inleiding 1.1 Inleiding thema Logistiek en Mobiliteit. Deze voortgangsrapportage over 2014 betreft het vraaggestuurde onderzoek van TNO in het thema 8: Logistiek en Mobiliteit. Dit thema is gekoppeld aan de Topsector Logistiek en staat onder regie van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Het vraaggestuurde onderzoek in 2014 vond plaats in twee Vraaggestuurde Programma s (VP s): 1. Betrouwbaar Verkeerssysteem (Reliable & Sustainable Mobility: RSM). 2. Stedelijke Ontwikkeling en Logistiek (SOL). Het VP-RSM maakt onderscheid tussen onderzoek naar Logistiek (gericht op de logistieke dienstverlening en het slim en efficient transporteren van goederen over multimodale internationale netwerken) en onderzoek naar Mobiliteit (gericht op optimale en slimme personenmobiliteit, betrouwbaarheid, veiligheid en duurzaamheid). Het VP-SOL betreft onderzoek naar logistiek, specifiek gericht op de uitdagingen van grootstedelijke ontwikkelingen (gericht op stedelijke distributie, smart hubs in stedelijke regio s en intra-stedelijke smart corridors). Het onderzoek naar logistiek in beide VP s wordt vraaggestuurd door de Topsector Logistiek. Het topteam van deze topsector wordt gevormd door het Strategisch Platform Logistiek (SPL). Het SPL heeft het onderzoeksprogramma voor logistiek vastgelegd in het innovatiecontract Topsector Logistiek, met als titel: Het concert begint (2 april 2012). Het onderzoek op gebied van logistiek wordt verder gecoördineerd vanuit het Topconsortium voor Kennis en Innovatie Logistiek (TKI- Logistiek), het samenwerkingsverband van de kennisinstellingen Dinalog, NWO en TNO met het logistieke bedrijfsleven 1. Het onderzoek in het maatschappelijke deel van logistiek en in het mobiliteitsdeel wordt vraaggestuurd door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. De vraagsturing vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) is uitgewerkt in de vorm van de Strategische Kennis en Innovatie Agenda van het Directoraat Generaal Bereikbaarheid (SKIA-DGB). De vraagsturing is nader gepriotiseerd en gedetailleerd in een aantal gesprekken tussen TNO en Min IenM op managementniveau en op het niveau van senior specialisten. Deze rapportage geeft een verantwoording voor de resultaten van het vraaggestuurde programma op hoofdlijnen (hoofdstuk 2 en 3). In overeenstemming met het verzoek van EZ zal TNO dit rapport op de website van TNO plaatsen. De rapporten, publicaties en een selectie van conferentie-presentaties zijn weergegeven in hoofdstuk 4. Hoofdstuk 5 geeft een overzicht van de projecten (doelstelling, partners en funding) binnen het thema in

4 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 4 / 44

5 Benutten Infrastructuur & Netwerken Synchromodaliteit Informatietoepassingen Randvoorwaarden Synchromoda al denken TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 5 / 44 2 Resultaten Logistiek 2.1 Inleiding De Topsector Logistiek heeft in het innovatiecontract het programma in de vorm van de volgende 6 inhoudelijke roadmaps beschreven, die worden vraaggestuurd vanuit het logistieke bedrijfsleven: Neutraal Logistiek Informatie Platform Synchromodaliteit Douane Cross Chain Control Centers Service Logistiek Supply Chain Finance TNO heeft haar bijdrage aan deze roadmaps gefocusseerd op 3 roadmaps: Synchromodaliteit, Douane en Cross Chain Control Centers. Daarnaast staan in het innovatiecontract maatschappelijke thema s benoemd waar de vraagsturing minder vanuit het bedrijfsleven en meer vanuit de overheid plaatsvindt. Hierbij wordt samenwerking met bedrijven en synergie met de SPL roadmaps nagestreefd. Dit is opgenomen in de vierde logistieke roadmap van TNO: Bereikbaarheid en Duurzaamheid van logistiek De vier roadmaps voor logistiek zullen in de nu volgende paragrafen worden besproken. Van elke roadmap zullen eerst beknopt de resultaten worden weergegeven en daarna zal voor een paar roadmaps een hoogtepunt in de resultaten worden toegelicht. 2.2 Synchromodaliteit De activiteiten van TNO binnen de roadmap Synchromodaliteit werden binnen TNO gecoördineerd door Albert Veenstra en vanaf 1 november 2014 door Jaco van Meijeren. In onderstaand schematische weergave van de roadmap synchromodaliteit is (met groen) aangegeven op welke activiteiten van de roadmap TNO in 2012 tot en met 2014 heeft gewerkt. Priorities Target Focus Theme Activity F T O M 2020 Mental shift x x x x Business model innovatie x x x x Efficiënt Professionalisering x x x x Conceptontwikkeling x x x Samenwerking x x x Juridisch kader: Transportrecht, contractvormen x x x x Technologie x x x Douane x x x x Alle knelpunten in randvoorwaarden oplossen Meetbaar maken voorspelbaarheid en betrouwbaarheid Infrastructuur informatie voorziening x x x x Dynamisch plannen en switchen x x x x x x Voorspelbaar Sturen op benutting Inrichting overslagpunten x x x x x x x x Betrouwbaar

6 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 6 / 44 De belangrijkste resultaten in 2014 zijn: Onderdeel roadmap Project Resultaten Synchromodaal denken Synchromodal gaming A serious game Synchro Mania for experiencing synchromodal transport planning by operational staff. Use of the game results in increasing the awareness of the benefits of synchromodality leading to an increased percentage of a-modal bookings in the future. Informatietoepassingen Smart Barging Een demonstratie van de integratie van TNO technologieën (anysense, intrepid, kate), wachttijd algoritmen en AIS data, voor het bepalen van wachttijden bij sluizen in het Nederlandse binnenvaartnetwerk. Big Data HBR Een verkenning naar de mogelijkheden en meerwaarde van de bij het HbR beschikbare data. Een showcase waarmee de potentie van BigData concreter gemaakt wordt Logicon Het Nederlandse Living Lab bij Combi Terminal Twente met een IT infrastructuur ontwikkeld door TNO (Intrepid) en met apps, zoals Sluisbediening 2.0, ontwikkeld door partners. DEMANES Smart Container terminal pilot in Rotterdam with a prototype of a Turn-around time predictor. DEMANES DEMANES design and validation methodology; cookbook and Tooling (DYNAA+). Benutten infrastructuur & netwerken Synchromodal corridor Model A corridor model for the logistic flows on undisturbed modalities and the predicted logistic flows when one of the modalities has a reduced capacity. 2.3 Trade Compliance & Border Management (Douane) De activiteiten van TNO binnen de roadmap Trade Compliance & Border Management (Douane) worden intern-tno gecoördineerd door Gerwin Zomer. In onderstaand schematische weergave van de roadmap Douane is met groen aangegeven op welke activiteiten van de roadmap TNO in 2012 tot en met 2014 heeft gewerkt vanuit lopende projecten.

7 Coordinated Border Management Douane Pushing Controls away from the border System Based Control TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 7 / 44 Focus Theme Activity Target F T O M 2020 Auditingbehoefte voor System Based Control x x x x risico analyse overheden obv ketendenken validatie en verbeteren kwaliteit data x x x x wetgevend kader x Priorities pilots en demonstratie bedrijven, douane x x impact kwantificeren x x x governance en business modellen x x x x Reductie inspectielast, vergroten interne beheersing optimaliseren van data uitwisseling x x x samenwerking met handelspartners x x verleggen controles in extended gate concept x x x x juridische haalbaarheid x impacts kwantificeren x x x pilots en demonstraties x x governance en business modellen x x x x Ontlasten internationale hubs, verhogen efficiency & betrouwbaarheid ontwikkeling NLIP en overheids Single Window x x x Regiemodel Inspectiediensten (One Stop Shop) x x Pilots en demonstraties x x Impacts kwantificeren x x x Integratie van CBM in Systems Based Control x x x x Samenwerking x x x x Minimaliseren regeldruk De belangrijkste resultaten in 2014 zijn: Project Resultaten CASSANDRA Serious game (The Chain Game); zie verder in Evaluatie van business cases en living labs in Cassandra. icargo Een logistics core ontologie LogiCo, die gebruikt kan worden bij de ontwikkeling van interoperabiliteit tussen partijen in de logistieke sector. Deze ontologie, samen met de verkregen inzichten rondom logistiek, helpen bij het vormgegeven van plug & play interoperabiliteit icargo Een werkende proof-of-concept van een Access Point op basis van semantic web technologie (linked data). Deze combineert de voordelen van de 'entity centric approach' met het gemak van nieuwe semantic web technologie. De technologie kan ingezet worden bij living labs (voor b.v. de ontwikkeling van een nieuwe generatie control tower). Extended Single Final Evaluation Report. Window Business information architectuur (zie ook publicaties) Leerstoel Albert Academisch onderwijs en onderzoek op het gebied van Veenstra Trade facilitation en Logistics. Twee gewonnen projecten in ISCOM-call (NWO ): ISOLA en SATIN. Hierdoor gaan een AIO en een Postdoc werken aan Trade Facilitation. Executive programma van TUD en RSM: Customs and Supply Chain Compliance (18 master studenten) PROMENADE Inspiratiebundel Authorised Economic Operator (AEO) CORE Start van dit grote 4-jarige EU-project met 70 partners. Deliverable: CORE Innovation Agenda Hoogtepunt: The Chain Game (project CASSANDRA) The Chain Game is in zes weken ontwikkeld door TNO en voor de eerste maal gespeeld met 35 gasten op dinsdag 27 mei Een paar impressies van de game:

8 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 8 / 44 The Chain Game (CASSANDRA). Tijdens de game spelen vijf spelers (twee producenten, twee expediteurs en een koper) een aantal rondes waarin ze hun ketenbeheersing kunnen verbeteren. Door te investeren in maatregelen, vergroten ze hun bestendigheid tegen incidenten als een staking, ongewenste drugssmokkel, schandalen rond productveiligheid of faillissementen van toeleveranciers, maar verbeteren ze tegelijk hun compliance. Dit komt tot uiting in persoonlijke scores op Key Performance Indicators (KPI s). Ze kunnen in interne beheersmaatregelen investeren maar ook in ketenbrede maatregelen. Dat laatste vergt wel gezamenlijke investeringen en moet je elkaar dus wel vertrouwen. De game geeft inzicht in de effecten van dergelijke maatregelen en ketensamenwerking. De game wordt gespeeld op een Multitouch-table met een spelleider. De ontwikkelde scores worden per speler en over de gehele keten zichtbaar gemaakt. Tevens wordt duidelijk hoezeer de Douane de keten als transparant ervaart met meer of minder controles tot gevolg. Zichtbaar en beleefbaar zijn de prachtige visuals en de involverende spelelementen. Maar áchter de game zit het game content model van TNO. Deze bevat de inzichten, kennis en ervaring over internationale ketenlogistiek en (systeem)innovaties zoals opgebouwd binnen Cassandra.

9 Nieuwe business concepten Plug & Play 4C's Cross Chain Control Centers 4C voor sectoren Governance & business modellen TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 9 / 44 Bij het event op dinsdag 27 mei 2014 kwamen 35 klanten en partners uit de logistieke wereld samen in Lijm & Cultuur in Delft om de game te spelen. Met veel enthousiasme speelden drie teams de game parallel. Duidelijk was dat men helemaal opging in het spel. Ook in de reflectieronde na het spel toonde men zich zeer betrokken. Spelers vonden het spel een hele goede manier om eens in de schoenen van een andere ketenpartner te staan. Ook had men een beter gevoel gekregen voor mogelijkheden voor innovaties in de logistieke keten, en voor hun effecten. Tijdens het laatste programmaonderdeel werden vier van de gespeelde maatregelen uit het spel besproken in het licht van daadwerkelijke toepassing. Wat houdt men tegen om dat te doen? Wat zou er moeten gebeuren om bijvoorbeeld container security devices in de keten tot een realiteit te maken? Op deze manier is de game ook een middel om verder na te denken over systeeminnovaties die breder gaan dan de eigen rol. 2.4 Cross Chain Control Centers (4C) De activiteiten van binnen de roadmap 4C worden binnen TNO gecoördineerd door Hans Quak. In onderstaand schematische weergave van de roadmap 4C is met groen aangegeven op welke activiteiten van de roadmap TNO in 2012 tot en met 2014 heeft gewerkt vanuit lopende projecten. Focus Theme Activity Priorities Target F T O M 2020 ontwerp governance x x ontwikkeling business modellen x x incentives, fair share, partnering x x sociale innovatie, mental shift, change, culture x x wettelijke kansen en belemmeringen x x wettelijk kader naar realisatie van 4C trustees x x Modellen voor transitie x x x x NL koploper ketenregie Agro, Food en Tuinbouw x x High Tech x x Chemie en energie x x Fashion en Creatieve industrie x x Bouwlogistiek x x Stedelijke distributie, incl consolidatie & retour x x Health care x x Besparing kosten, congestie en CO2 Ontwerp 4C's x x Decision support systemen x x x ICT-ondersteunende Plug & Play x ICT-ondersteunde 4C trustees live x Ontwerp robuuste systemen x x Toename beladingsgraad Uitbreiding scope 4C x x x x Opschaling en internationalisering x x x Modellen gericht op betrokkenheid consument x x Gevolgen schone voertuigen voor distributie x x Extra bijdrage bbp door vergroten scope 4C De belangrijkste resultaten in 2014 waren: Onderdeel roadmap Projecten Resultaten Governance en business modellen STRAIGHTSOL Business analyse en een evaluatieframework voor stedelijke distributie van goederen. Governance en business modellen 4C4More Paper (en deel van een proefschrift) over business modellen en modellen voor

10 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 10 / 44 4C (en andere ICT oplossingen) voor de sectoren stedelijke distributie, en bouwlogistiek 4C4D 4C in Bouwlogistiek StadsDashboard logistieke samenwerking (allianties) Valorisatie van kennis over stedelijke distributie bij diverse locale last mile oplossingen Referentiebibliotheek van Best Practices. Selectie en start van twee bouwlogistieke proeftuin projecten. Set van KPI s (concept) Een Smart City roadmap en demonstrator in Rotterdam op het gebied van verkeer, logistiek en luchtkwaliteit (Zie 2.4.1) Hoogtepunt: StadsDashboard Rotterdam In een korte periode van 8 weken is met een team van ruim 20 mensen uit meer dan 7 afdelingen van TNO gewerkt aan het zetten van de eerste stap in de ontwikkeling van een StadsDashboard. Het stadsdashboard voegt veel bestaande IT-architecturen en platformen en modellen samen om een volledig nieuw integraal beeld te geven van mobiliteit, logistiek en milieu in de stad. De voorbeeldcasus is Rotterdam. Met het Stadsdashboard kunnen ook de gevolgen van mogelijke maatregelen voorspeld en gevisualiseerd worden. Dit is gepresenteerd tijdens een eindevent op 18 December Resultaten zijn: Een Smart City demonstrator op het gebied van verkeer, logistiek en luchtkwaliteit. Een systeemarchitectuur voor het StadsDashboard. Geïmplementeerd voor de casus Rotterdam. Ontsluiting van databronnen (zoals NDW data voor een stad), een nieuw stadsgoederenvervoermodel (inzicht in logistieke stromen in een stad), een uitbreiding van een verkeersmodule RAMON (verkeersdata voor meerdere steden toegankelijk maken) en nieuwe koppelingen zoals met het luchtkwaliteitsmodel en platformen als Common Sense (visualisatieplatform) en Urban Strategy (integratie van stedelijke modellen op een GIS basis)

11 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 11 / 44 Figuur. Vereenvoudigde weergave van de systeemarchitectuur. 2.5 Bereikbaarheid en duurzaamheid van logistiek De bereikbaarheid via multimodale (achterland) netwerken is een belangrijke voorwaarde voor de concurrentiepositie van de Nederlandse logistiek en in het bijzonder voor de roadmap synchromodaliteit. De activiteiten van TNO binnen de maatschappelijke roadmap Bereikbaarheid en duurzaamheid van de logistiek worden binnen TNO gecoördineerd door Lori Tavasszy en Jaco van Meijeren. In onderstaand schematische weergave van de deel roadmap Bereikbaarheid is aangegeven op welke activiteiten van de roadmap TNO in 2012 tot en met 2014 heeft gewerkt. Daaronder is een schema weergegeven van een aantal kwantitatieve goederenmodellen

12 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 12 / 44 De belangrijkste resultaten in 2014 op het gebied van bereikbaarheid en duurzaamheid zijn: Onderdeel roadmap Projecten Resultaten Verkenning, strategie Hoogleraar Tavasszy-TUD Strategische informatiemodellen die nodig zijn om de beleidsagenda op het gebied van goederenvervoer en logistiek te ondersteunen Infra ontwerp & organisatie Dit jaar geen projecten en resultaten

13 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 13 / 44 Optimale Infra benutting FP7: SPECTRUM Economische analyses van innovatief rail transport van lowdensity-high-value goods (LDHV): Cost Benefit Analysis en Financial Feasibility HighTool Ontwikkeling van het Strategic High Level Transport Model (zal in 2015 gereed zijn); Goederenmodellen op EUniveau voor beleidsmakers NMDC ViaGoed VIAgoed modelopzet: globale specificatie en ontwikkelplan (rapportvorm). POC van het onderzoeksmodel in Matlab gerealiseerd. CBS Microstatistieken Een concept rapportage over de challenge voor gebruik microstatistieken van transportbedrijven voor verhoging van beladingsgraad is gemaakt; afronding in 2015 Duurzaamheid FREVUE Central assessment framework voor de Inzet van electrische voertuigen voor stedelijke distributie, met pilots in 8 EUsteden, waaronder Utrecht en Rotterdam. COFRET Methodological recommendations on the improvement of the existing EN standard

14 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 14 / 44

15 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 15 / 44 3 Resultaten Mobiliteit 3.1 Inleiding Het onderzoek in het mobiliteitsdeel wordt vraaggestuurd door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. In dit deel zijn verschillende raakvlakken te geven met logistiek, met name op het gebied van de logistieke roadmap bereikbaarheid en duurzaamheid. Dit hoofdstuk geeft enkele hoogtepunten en een overzicht van resultaten van het programma op de 5 VP-roadmaps binnen het programma onderdeel mobiliteit. De 5 VP-roadmaps over de periode voor mobiliteit zijn: 1. Slim op reis (gedrag, mobiliteitsbeleid) 2. Robuust op reis (beter benutten, robuust mobiliteitsysteem, dynamisch verkeersmanagement) 3. Coöperatieve mobiliteit (in-car en coöperatieve systemen, testen van effectiviteit en impact) 4. Duurzame mobiliteit (milieu, klimaat) 5. Veiligheid (gedrag bestuurder, infrastructuur en voertuig) De activiteiten van TNO op het gebied van Mobiliteit worden vraaggestuurd vanuit een set van beleidsondersteunende kennisvragen die met het ministerie van IenM zijn opgesteld. Aan elke VP- roadmap zijn beleidsondersteunende kennisvragen gekoppeld die per VP-roadmap kort zullen worden weergegeven. 3.2 Slim op reis Binnen deze roadmap hebben we de volgende 3 beleidsondersteunende kennisvragen: Kennisvragen Betrouwbare mobiliteit; Slim op Reis 1. Hoe krijgen we inzicht in mobiliteitskeuzes en -gedrag? Langs welke haakjes is beïnvloeding mogelijk? In hoeverre is de mobiliteitsbehoefte bij verschillende doelgroepen (vergrijzende groep, jongeren) de laatste jaren veranderd? 2. Welke interventies werken wel/niet bij de beïnvloeding van de mobiliteitskeuzes? Welke nieuwe initiatieven uit de samenleving werken en welk doel dienen reisinformatiediensten te hebben? 3. Wat is de wijze van invoering van nieuwe diensten en beleid? Welke rollen zijn er voor de overheid en voor de werkgever? Deze kennisvragen zijn in de onderstaande projecten onderzocht met de volgende resultaten: Kennisvragen Projecten Resultaten in 2014 Mobiliteitskeuzes en gedrag Expertise BIT Inhoudelijk bijdrage, door deelname van Tineke Hof aan het BIT, op psychologisch gebied aan de volgende beleidsdossiers: - Stedelijke distributie - Klimaatbestendige stad

16 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 16 / 44 Interventies die werken Wijze van invoering nieuwe diensten en beleid GoRight Eco-Mobility Gaming fase 2 Civitas WIKI Sensor City Mobility Enhanced Wisetrip Een infrastructuur met algoritmes waarmee ingewonnen locatie en context data uit het KATE-platform ingezet kan worden voor gedragsanalyse, waarbij voldaan wordt aan privacy en security eisen. Plus een bijbehorend Analysekader voor gedrag Een PoC serious game emission plus een experiment uitgevoerd bij 3 auto s. Evaluatie geeft aan dat gedragsverandering mogelijk is, maar dat de game dan verbeterd moet worden. Memo 1 over Long term evaluatie van de CIVITAS II projecten. + Policy note over Clean Buses. Eindsymposium en Eindrapport op 17 april Diverse disseminatie activiteiten. Proof Of Concept van een Internationale multimodale reisplanner; TNO heeft intelligentie toegevoegd voor het verwerken van de voorkeuren van reizigers. BestMob Uitwerking en verbetering van 3 nieuwe business modellen om tegen lagere kosten effectieve gedragsinterventies mogelijk te maken die duurzame reisopties stimuleren Hoogtepunt: Eco-Mobility Gaming fase 2

17 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 17 / 44 In 2014 is het project Eco-Mobility Gaming fase 2 uitgevoerd. In het project wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om CO2 reductie in het verkeer te verkrijgen en brandstofkosten te besparen door het reisgedrag van automobilisten te beïnvloeden. Diverse studies tonen aan dat een realistische besparingspotentie 15% is. De grootste uitdaging is het daadwerkelijk zorgen voor een gedragsverandering van de bestuurders. Eén van de middelen is serious gaming waarbij deelnemers met elkaar in competitie gaan. In dit project is de game emission uitgewerkt en daadwerkelijk als Proof of Concept (PoC) geïmplementeerd. Er zijn 3 verschillende auto s geïnstrumenteerd met een IVSP platform en daaraan gekoppeld een game op een tablet of smartphone. Met deze 3 auto s is een kleinschalig experiment uitgevoerd, waarbij 3 TNO medewerkers de auto 6 weken hebben gebruikt, waarvan 4 weken met de game. De resultaten zijn nu nog kwalitatief, maar geven veel aanknopingspunten. Gedragsverandering is mogelijk door gaming, maar voor brede uitrol vereist dit nog aanscherping/verbetering van de game. Er is een lijst met aanbevelingen voor een nieuwe versie van de game opgesteld. Een Fase 3 voorstel is in voorbereiding met een aanpassing van de game en een grootschaliger pilot, met kwantitatieve evaluatie en business modellering. Voor de pilot wordt nog een partner gezocht.

18 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 18 / Robuust op reis Binnen deze roadmap Robuust op Reis hebben we de volgende 3 kennisvragen afgestemd met Min IenM: Betrouwbare mobiliteit; Robuust op reis Kennisvragen 1. Hoe kunnen we robuuste en betrouwbare mobiliteit van het wegennet bepalen en verbeteren? 2. Hoe integreren we het stedelijk mobiliteitsbeleid met ruimtelijke ontwikkelingen (Urban Mobility)? 3. Hoe werken maatregelen op het gebied van mobiliteitsmanagement, verkeersmanagement en ITS, op individueel en collectief niveau? En hoe werkt een mix daarvan? Deze kennisvragen zijn in de onderstaande projecten onderzocht met de volgende resultaten: Kennisvragen Projecten Resultaten in 2014 Bepalen en verbeteren robuuste en betrouwbare mobiliteit Robuust Mobiliteit systeem Probabilistisch modelleren INCAH Kennis voor Klimaat Den Haag Netwerk Model Data analyse deur-tot-deur reistijden en reistijdbetrouwbaarheid (incl OWN) is uitgewerkt en toegevoegd aan de Ramon/Atol toolset + spreadsheet-tool. Voorbeeld Amsterdam uitgewerkt. Analyse van het belang van reistijdbetrouwbaarheid in de bereikbaarheidsindicator I&M Data analyse van effecten van het weer (regen) op capaciteit en congestie. Onderdeel van een nieuw probabilistisch verkeersmodel (afronding in 2015) Robuuste mobiliteit in relatie tot klimaatverandering. Concrete producten zijn: De aanzet voor een methodiek voor klimaatstresstest van infra. Een Rotterdamse Adaptatiestrategie Een data-platform, en een dataset voor het Netwerk Transmissie Model (NTM) van de stad Den Haag. Stedelijk mobiliteitsbeleid Civitas WIKI Zie ook Slim op Reis Mix van maatregelen op gebied van verkeersmanagement TrafficQuest Kennisplatform voor Verkeersmanagement en - informatie voor RWS, TUD en TNO ; state of the art studies, richting geven aan nieuwe

19 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 19 / 44 ontwikkelingen en beantwoording van vragen. 3.4 Coöperatieve mobiliteit Voor de roadmap Coöperatieve Mobiliteit zijn de volgende kennisvragen opgesteld: Kennisvragen Betrouwbare mobiliteit; coöperatief reis op 1. Wat zijn de effectieve coöperatieve maatregelen voor verkeersinformatie en verkeersmanagement? Wat zijn op de korte en langere termijn de meest kansrijke oplossingen? Hoe evalueren en voorspellen we de impact van deze maatregelen op doorstroming, veiligheid en milieu, inclusief hoe de gebruiker met deze maatregelen omgaat? 2. Hoe kunnen deze maatregelen worden gerealiseerd en ingevoerd in nationale en internationale context? Welke rol speelt de overheid bij deze oplossingen? In hoeverre kunnen deze oplossingen zonder initiatief van de overheid tot stand komen? Zijn er belemmeringen die de overheid weg kan nemen? Deze kennisvragen zijn in de onderstaande projecten onderzocht met de volgende resultaten: Kennisvragen Projecten Resultaten in 2014 Effecten van coöperatieve mobiliteit op doorstroming, duurzaamheid en veiligheid DRIVE C2X MobiNet Invoering maatregelen en rol van de overheid Nieuw: Automatisch Rijden en Logistiek FOTnet2 KITS SATIE VILAZ Integrale technische systeem test (DITCM) en impact assessment in veldtesten van V2X systemen (zie verder volgende paragraaf) De eerste release van een EUbreed standaard coöperatief service platform; pilot en testfaciliteiten in Helmond (DITCM facilities) EU-standaard voor Field Operational Test - methodologie: FESTA TNO heeft haar onderwerpen uit de roadmaps voor mobiliteit ingebracht voor de derde en verdere calls van Horizon2020 Een eindrapport dat inzicht geeft in de karakteristieken van Europese test beds, inclusief hun barriers en drivers. 5 Use Cases voor Virtueel Langer en Zwaarder (platooning van trucks) en business cases. Analyse van stakeholders en van barriers voor implementatie en maatregelen.

20 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 20 / Hoogtepunt: DRIVE C2X Het Europese project DRIVE C2X ging over de evaluatie van de technische performance en van de impact van systemen voor coöperatieve mobiliteit; met name car to infrastructure systems (C2X). Iets specifieker; er zijn resultaten bereikt op de volgende onderwerpen: Impact assessment of cooperative systems on a European scale; Validation of simulation models and results; Human behavior and acceptance and its implications for efficiency, safety and environment; Tool development for the assessment of cooperative systems on test sites (combination of Video based Monitoring, in-vehicle state-estimation, vehiclevehicle interaction and traffic flow simulation); Technical validation and testing of all relevant systems under the concept of cooperative systems on dedicated test site (i.e. Helmond); Het resultaat van dit project is dat we nu een goede methodiek hebben voor de technische evaluatie en de impact evaluatie van coöperatieve systemen, gebaseerd op voertuig-infrastructuur communicatie. Ook is er een tool ontwikkeld (SCENIC) waarmee de locale effecten van een FOT opgeschaald kunnen worden naar landelijk en Europese schaal. In het COBRA project is ook een kosten / baten methodiek ontwikkeld voor investeringsbesluiten (COBRA). Dit is belangrijk voor het Ministerie van Infrastructuur en Milieu DGB en het Programma Beter Benutten, Wegbeheerder Rijkswaterstaat en het Programma Connecting Mobility, de verkeersindustrie en de automotive industrie. Onderstaand enkele samenvattende slides omtrent impact evaluatie. Meer resultaten zijn te vinden op: Coöperatieve mobiliteit systemen die in Drive C2X zijn geëvalueerd

21 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 21 / 44 De locaties en testcentra van de Fiel Operational Testen De relatieve effecten op verkeersdoorstroming van 3 C2X systemen. De systemen: IVS: In-vehicle signage / speed limits: significante effecten buiten de spits, op snelwegen en locale wegen. GLOSA: Green light optimal speed advisory: significante effecten, maar buiten de spits negatieve effecten. TJAW: Traffic Jam Ahead Warning: geen significante effecten voor in de spits. Er waren ook effecten op milieu (environment) of brandstofverbruik, zie onderstaand:

22 TNO 2015 R10185 Voortgangsrapportage 2014 Logistiek en Mobiliteit 22 / Duurzame mobiliteit Voor de roadmap Duurzame mobiliteit zijn de volgende kennisvragen opgesteld: Kennisvragen Duurzame mobiliteit 1. Wat zijn de effecten (2020) van grootschalige invoering van ITS op het milieu? Wat zijn aansprekende applicaties die echt iets opleveren? 2. Wat zijn effectieve beleidsmaatregelen om burgers, bedrijven en overheden te verduurzamen? Welke transities zijn nodig; welke wet- en regelgeving? Sociaal-economische analyse van adoptie? Welke beleidsinstrumenten? Welk handelingsperspectief? Op deze kennisvragen zijn de volgende resultaten behaald: Kennisvragen Projecten Resultaten in 2014 Effecten invoering van ITS op milieu EcoDriver De effectiviteit van de in Ecodriver ontwikkelde support systems is daadwerkelijk getest en gemeten in real world tests EcoDriver Modellen van bestuurdersgedrag en van powertrains die in combinatie optimale feedback kunnen geven aan een bestuurder voor een zuiniger en schonere rijstijl AMITRAN EU-Standaard methode (handbook, checklist) en tools (ITS Modeller, Versit+, Enviver) voor de impact evaluatie van ITS maatregelen op CO2. Opschaling van de impact naar EUniveau. Effectieve Beleidsinstrumenten EcoDriver en Instrumentarium voor duurzame mobiliteit Verkenning van methodologische mogelijkheden voor R3 een nieuw emissiefactorenmodel Nieuw model voor beschrijving real world emissies op basis van de PEMS metingen Integratie in Ecodriver voor

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

4C VOOR BOUWLOGISTIEK. Toepassing van een real-time smart data platform Siem van Merriënboer

4C VOOR BOUWLOGISTIEK. Toepassing van een real-time smart data platform Siem van Merriënboer 4C VOOR BOUWLOGISTIEK Toepassing van een real-time smart data platform Siem van Merriënboer INHOUD Problematiek van logistiek in de bouw Ontwikkelingen in logistiek TKI-project 4C in bouwlogistiek Voorbeeld:

Nadere informatie

De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector. 25 mei 2016

De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector. 25 mei 2016 De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector 25 mei 2016 Agenda Serious gaming lijkt overal op te komen in de logistiek. Een bekend en veel gebruikt voorbeeld van serious gaming

Nadere informatie

Leo Kusters Themadirecteur Mobiliteit

Leo Kusters Themadirecteur Mobiliteit TNO-rapport 2014 R10375 Meerjaren Speurwerkprogramma's 2011-2014 Voortgangsrapportage 2013 VP Betrouwbaar Verkeerssysteem en VP Stedelijke Ontwikkeling & Logistiek Thema VIII Logistiek en Mobiliteit Mobiliteit

Nadere informatie

EU beleid stedelijke mobiliteit

EU beleid stedelijke mobiliteit EU beleid Stedelijke Mobiliteit en de voorbereidingen voor de 2013 'Urban Mobility Package' Brugge 26 februari 2013 Monique VAN WORTEL Clean Transport and Sustainable Urban Mobility (DG MOVE C1) EU beleid

Nadere informatie

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020.

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020. Horizon 2020 MKB instrument & Fast track to Innovation 10 juni 2015 Martijn Lammers Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020 2 1 Boodschap 3 MKB instrument: wat is het? Financiering voor High

Nadere informatie

Paul de Vos. paul.de.vos@rhdhv.com. in voor in relatie tot

Paul de Vos. paul.de.vos@rhdhv.com. in voor in relatie tot Trends en ontwikkelingen Paul de Vos paul.de.vos@rhdhv.com in voor in relatie tot railvervoer Bruggen bouwen Bruggen bouwen voor de toekomst van het spoor Page 2 Is of wordt het beter op het spoor? Dienstverlening?

Nadere informatie

RDM Centre of Expertise. Innovatie motor voor Stad en Haven

RDM Centre of Expertise. Innovatie motor voor Stad en Haven RDM Centre of Expertise Innovatie motor voor Stad en Haven https://www.youtube.com/watch?v=ubghpqsittc RDM Centre of Expertise RDM Centre of Expertise is een broedplaats waar studenten, onderzoekers/lectoren

Nadere informatie

Trade Compliance: Een last of een kans? VLM Workshop 18-11-2014

Trade Compliance: Een last of een kans? VLM Workshop 18-11-2014 Trade Compliance: Een last of een kans? VLM Workshop 18-11-2014 Agenda Opening Introductie Doel van de bijeenkomst Netwerk Trade Compliance Wat is Trade Compliance? Uitdagingen voor Trade Compliance Innovaties

Nadere informatie

Hoe realiseer je een Smart City?

Hoe realiseer je een Smart City? Hoe realiseer je een Smart City? Thema Inclusive Society Dr. Ir. Rianne Valkenburg FUTURE Steden worden langzaam bedolven onder sensoren Steden waren al vol, namelijk met mensen Kwaliteit van leven? Hoe

Nadere informatie

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium Vlaams Kenniscentrum water Van projectidee tot projectconsortium ca. 600 calls -> 96 calls Intern gebruik -> nuttig voor Vlaanderen 96 calls -> 34 calls -> 6 thema s o o o o o o Sustainable rural development

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013 Kansen zien, kansen pakken! Vvg 13 november 2013 Leven in de stad van de toekomst Louis Bekker City Account Manager Programma manager Onderwijs (PO/MO) Smart Concurrentie Leefbaar Groen Samenwerking Onze

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie CIBER Nederland BV Agenda SURF 1. Introductie CIBER 2. Visie Cloud Services 3. Visiei Position Paper Beliefs 4. Hoe kan CIBER hepen 2 Titel van de presentatie 1. Introductie CIBER Nederland? Feiten en

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming

Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming faculteit economie en bedrijfskunde center for operational excellence 18-05-2016 1 18-05-2016 1 Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming Durk-Jouke van der

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014

Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014 Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014 Wladimir Moen Director Business Development wmoen@agtinternational.com 0031 6 31 95 48 77 A leader

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

OpenTraffic. Open Traffic: open source software modellen toolbox. Guus Tamminga, Peter Knoppers, Hans van Lint, Alexander Verbraeck, Yufei Yuan

OpenTraffic. Open Traffic: open source software modellen toolbox. Guus Tamminga, Peter Knoppers, Hans van Lint, Alexander Verbraeck, Yufei Yuan OpenTraffic. Open Traffic: open source software modellen toolbox Guus Tamminga, Peter Knoppers, Hans van Lint, Alexander Verbraeck, Yufei Yuan Grontmij TU Delft Data Hub Functional Modules Your Application

Nadere informatie

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen SMART CITY UTRECHT Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen Brigitte Hulscher Program Manager Smart Cities, Marketing & Innovation Utrecht Jong en hoog opgeleid 334.862 inwoners, 20 % < 17, 18% 18-26,

Nadere informatie

European Gateway Services Paul Ham Straatsburg, November 2012

European Gateway Services Paul Ham Straatsburg, November 2012 European Gateway Services Paul Ham Straatsburg, November 2012 Introduction ECT City Terminal Euromax Terminal 7,5 mlnteu in 2011 Delta Terminal 1 Introduction ECT Venlo-rail Duisburg Moerdijk Willebroek

Nadere informatie

Roger Lemmens. Directeur 17 Maart 2014

Roger Lemmens. Directeur 17 Maart 2014 Roger Lemmens Directeur 17 Maart 2014 Het knooppunt van digitaal onderzoek, innovatie en ondernemerschap in Vlaanderen is het onafhankelijk onderzoeks- & expertisecentrum voor digitale zorg & gezondheidsinnovatie,

Nadere informatie

Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen

Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen Hans Schoolderman Building trust in food Food Supply and Integrity Services October 2015 VMT congres, 13 oktober Hans Schoolderman

Nadere informatie

Vervoersplanologisch. Colloquium. Speurwerk 1992. n CK n INNOVATIE IN VERKEER EN VERVOER. Deel 3. bijdragen van het colloquium.

Vervoersplanologisch. Colloquium. Speurwerk 1992. n CK n INNOVATIE IN VERKEER EN VERVOER. Deel 3. bijdragen van het colloquium. n CK n Colloquium Vervoersplanologisch Speurwerk 1992 Bundeling van bijdragen van het colloquium gehouden te Rotterdam op 26 en 27 november 1992 Redactie P.M. Blok INNOVATIE IN VERKEER EN VERVOER Deel

Nadere informatie

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland Windows Server 2003 EoS GGZ Nederland Inleiding Inleiding Op 14 juli 2015 gaat Windows Server 2003 uit Extended Support. Dat betekent dat er geen nieuwe updates, patches of security releases worden uitgebracht.

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Smart Cities Center. Prof.ir. Elphi Nelissen

Smart Cities Center. Prof.ir. Elphi Nelissen Smart Cities Center Prof.ir. Elphi Nelissen Inleiding Wat zijn Smart Cities (1) De Smart Cities definitie volgens de TU/e: De uitdaging hoe steden optimaal te ontwerpen en transformeren tot slimme/intelligente

Nadere informatie

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020 Danielle Raspoet Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid Vlaams Innovatienetwerk, Gent 1 Technologie & Innovatie in Vlaanderen: Prioriteiten

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Overzicht O&O ICT. oproepen/opportuniteiten. 31/1/2008 PiCToR Info Sessie

Overzicht O&O ICT. oproepen/opportuniteiten. 31/1/2008 PiCToR Info Sessie Overzicht O&O ICT oproepen/opportuniteiten 2008 FP7 oproepen FP7 Cooperation - Thema 3 ICT FP7-ICT-2007-3 Challenge 2: Cognitive Systems, Interaction, Robotics (97 M) Challenge 4: Digital Libraries and

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Presentatie ALV NDL 20/11/2014 Agenda 1. Topsector logistiek 2. Organisatie en uitgangspunten 3. Cross-overs 4. Logistiek Koffertje en lonkend perspectief

Nadere informatie

STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie

STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie 25/02/2013 Olav Luyckx Project Officer Uitvoerend Agentschap voor concurrentievermogen en innovatie (EACI) Brugge, 26 Februari 2013 EACI IEE - STEER

Nadere informatie

The Control Room of the Future

The Control Room of the Future Even voorstellen: Prodek Automation products Opgericht in 2001 Importeur / distributeur Opleiding / levering / advies / consultancy / dienstverlening Joop de Kwant Directeur Hoe ziet de toekomstige controle

Nadere informatie

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties Benefits Management Continue verbetering van bedrijfsprestaties Agenda Logica 2010. All rights reserved No. 2 Mind mapping Logica 2010. All rights reserved No. 3 Opdracht Maak een Mindmap voor Kennis Management

Nadere informatie

Ontwikkeling van Europese onderzoeksprojecten

Ontwikkeling van Europese onderzoeksprojecten Ontwikkeling van Europese onderzoeksprojecten Twente Grants Week Workshop Oriëntatie Europese Projecten 8 oktober 2015 Hans Schaffers Lector Ambient Intelligence, ACT, Saxion Research director Aalto University

Nadere informatie

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011 Valorisatie Technosprong Paul Althuis, 10-10-2011 Visie Op regionaal niveau heeft Technosprong over 2010-2016 bijgedragen aan de realisatie van een optimaal starterklimaat in een regio vol open innovatie

Nadere informatie

"WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen. 13 October 2015

WAAR STAAN WIJ?... Internationale BIM ontwikkelingen. 13 October 2015 "WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen 13 October 2015 "WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen Inhoud "Waar staan wij?..." De BIM Levels Internationale BIM ontwikkelingen

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

EDA huidige situatie. Presentatie voor NIDV KG Europa. André Mom 7 januari 2015

EDA huidige situatie. Presentatie voor NIDV KG Europa. André Mom 7 januari 2015 EDA huidige situatie Presentatie voor NIDV KG Europa André Mom 7 januari 2015 EDA huidige organisatie Claude-France Arnould, tot 15/01/2015 Head of the EDA: Federica Mogherini Rini Goos Roland Van Reybroeck

Nadere informatie

Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014

Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014 Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014 Het knooppunt van digitaal onderzoek, innovatie en ondernemerschap in Vlaanderen De troeven van 5 universiteiten! 800+ onderzoekers 3 Een gebalanceerd

Nadere informatie

NWO-propositie voor de Topsector Logistiek

NWO-propositie voor de Topsector Logistiek NWO-propositie voor de Topsector Logistiek Concrete acties voor 2012-2013 Innovatiecontract De Uitvoeringsagenda voor de Topsector Logistiek beslaat alle activiteiten en initiatieven die bijdragen aan

Nadere informatie

SMART CITIES CONCEPTS AND URBAN MOBILITY MARIANNE LINDE 12 JUNE 2015

SMART CITIES CONCEPTS AND URBAN MOBILITY MARIANNE LINDE 12 JUNE 2015 SMART CITIES CONCEPTS AND URBAN MOBILITY MARIANNE LINDE 12 JUNE 2015 SOME EXAMPLES: AMSTERDAM THE HAGUE ASSEN https://www.youtube.com/watch?v=c9vkpzsg R_Q https://www.amsterdamonderweg.nl/pages/in dex.php?pageid=home

Nadere informatie

Hoe start ik een test competence center of excellence? Thomas Veltman 1-5-2012

Hoe start ik een test competence center of excellence? Thomas Veltman 1-5-2012 Hoe start ik een test competence center of excellence? Thomas Veltman 1-5-2012 10 jaar ervaring met TCoE 2 Iedereen heeft zijn eigen verhaal Opdracht Gever Development Leverancier Tester Manager TCoE Test

Nadere informatie

Transumo Intelligent Vehicles. Showcase

Transumo Intelligent Vehicles. Showcase Transumo Intelligent Vehicles Showcase Routekeuze Emissies Automatic Cruise Control Netwerkmanager File-assistent ITS Modeller Verkeersmanagement Showcase Transumo IV Transumo TRANsition SUstainable MObility

Nadere informatie

C-LIEGE - Clean Last mile transport and logistics management for smart and efficient local Governments in Europe

C-LIEGE - Clean Last mile transport and logistics management for smart and efficient local Governments in Europe C-LIEGE - Clean Last mile transport and logistics management for smart and efficient local Governments in Europe DELIVERABLE n. 7.1 TRANSFERABILITY PLAN FOR LOCAL GOVERNMENTS ON ENERGY SAVING AND SUSTAINABLE

Nadere informatie

Workshop Ruimte voor verbeelding. ICTU / GBO 9 april 2009

Workshop Ruimte voor verbeelding. ICTU / GBO 9 april 2009 Workshop Ruimte voor verbeelding ICTU / GBO 9 april 2009 Aanleiding Programma Kabinet neemt toegenomen administratieve lasten en regeldruk van ondernemers serieus Er zijn diverse overheidsacties in het

Nadere informatie

Stedelijke Ontwikkeling India

Stedelijke Ontwikkeling India Stedelijke Ontwikkeling India An Urban Challenge Leon van Velzen 23 april 2015 2 3 Urban Challenge Circular City Water Resilience Public Space Governance and Finance Data City Urban Challenge 4 Royal HaskoningDHV

Nadere informatie

Inkoop en de link naar de value chain

Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain 24 juni 2014 An aligned supply chain Bron: Van Veen, 2011 Historical difference supply chain/ logistics domain vs value chain

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken Innovatie en RWS Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken In today s business environment, Innovation means survival. David Gann. 2 RWS Innovatie Innovatie Innovation is the process by

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Belastingen: het dilemma van het betalen van een fair share en de verschillende voorkeuren van aandeelhouders en

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Keuze vakken P&T Living

Keuze vakken P&T Living Keuze vakken P&T Living Antal Haans (A.Haans@tue.nl) Coach Technische Vakken P&T-LIVING 31 Maart 2015 1 P&T Major Binnen de TU/e bachelor school Keuze ruimte 60 ECTS 90 ECTS - Psychologie & methoden -

Nadere informatie

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DE CONSUMENT IN DE ZORG? Fragmentatie ehealth initiatieven zorgen weer voor eilandjes in de zorg: ICT leveranciers, Regio s, Ziekenhuizen, Klinieken, Patiënt Verenigingen, Verzekeraars,

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Menu 1. Het platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network 2. New

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Schenker Logistics Nederland Fit for the Future. DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek

Schenker Logistics Nederland Fit for the Future. DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek Schenker Logistics Nederland Fit for the Future DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek Paul Boers 6 november 2011 Introductie Schenker Logistics Nederland Fit for the future De wereld

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk

Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk Herman Wagter Topsector Logistiek / Connekt Topsectorenbeleid Topsector Logistiek: 2e plaats in de World Logistics 3e plaats in de Enabling

Nadere informatie

09-10-2015. KPN Internet of Things LoRa en M2M

09-10-2015. KPN Internet of Things LoRa en M2M 09-10-2015 KPN Internet of Things LoRa en M2M The device revolution Van traditionele telefonie naar Internet of Things 50 40 20 jaar 50 miljard apparaten 30 20 10 100 jaar 1 miljard connected woningen

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

INNOVATIE VERKENNING INBOUND. Cargonaut klantendag 23 september 2015, Schiphol

INNOVATIE VERKENNING INBOUND. Cargonaut klantendag 23 september 2015, Schiphol INNOVATIE VERKENNING INBOUND Cargonaut klantendag 23 september 2015, Schiphol Project introductie Wie? Waarom? INNOVATIE VERKENNING INBOUND Hoe? 2 Project introductie Positioning: MAINPORT PROGRAMMA Informatiegestuurde

Nadere informatie

E-Services Economy. prof. dr. Jos van Hillegersberg j.vanhillegersberg@utwente.nl

E-Services Economy. prof. dr. Jos van Hillegersberg j.vanhillegersberg@utwente.nl E-Services Economy prof. dr. Jos van Hillegersberg j.vanhillegersberg@utwente.nl Hoogleraar Ontwerp en Implementatie van Informatiesystemen Management & Governance Universiteit Twente 1 Inhoud Algemene

Nadere informatie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Overseas Logistics Multimodal Inland Locations Supply Chain Solutions Advanced logistics for a smaller world Als het gaat om het optimaal beheersen

Nadere informatie

Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects

Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects Verzorgd door: Camille van Dongen, itelligence Fouad Allabari, i3 Woerden 4 februari 2011 Agenda Voorstellen itelligence & i3 Business Intelligence SAP Business

Nadere informatie

Open Data Estafette Duurzame Energie, 11 juni 2014, Amersfoort

Open Data Estafette Duurzame Energie, 11 juni 2014, Amersfoort Open Data Estafette Duurzame Energie, 11 juni 2014, Amersfoort Gaston Halders (Enexis) Arjan van Diemen (TNO) Derek Rodenberg (KPN) Energie Informatie Agenda Introductie sprekers Projectachtergrond Het

Nadere informatie

Consortium partners. De toekomst van internet logistiek. Project 1: network optimization. Project 3: Local Logistics. Project 2: One Shopping Cart

Consortium partners. De toekomst van internet logistiek. Project 1: network optimization. Project 3: Local Logistics. Project 2: One Shopping Cart Consortium partners Slide 1 Slide 2 De toekomst van internet logistiek Prof. dr. Kees Jan Roodbergen Supported by: Project 1: network optimization Currently ongoing projects Slide 3 To design methods for

Nadere informatie

Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces

Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces SURF Seminar September 2015 Frank Benneker, ICTS Universiteit van Amsterdam Perspectief ICTS & OO dienstverlening

Nadere informatie

Aansprakelijkheidsrisico s & verzekerbaarheid zelfrijdende auto s. Evert-Jeen van der Meer Client Director Trade & Manufacturing Aon Risk Solutions

Aansprakelijkheidsrisico s & verzekerbaarheid zelfrijdende auto s. Evert-Jeen van der Meer Client Director Trade & Manufacturing Aon Risk Solutions Aansprakelijkheidsrisico s & verzekerbaarheid zelfrijdende auto s Evert-Jeen van der Meer Client Director Trade & Manufacturing Aon Risk Solutions Aanleiding voor dit onderzoek Onderzoekmethodiek van Aon

Nadere informatie

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Martin Bakker, 18 februari 2014 Eind 2014 gaan twee nieuwe Europese samenwerkingsverbanden van start. Verspreid over Europa zullen universiteiten, kennisinstellingen,

Nadere informatie

LED & de integratie in slimme netwerken met diverse sensoren, bieden nieuwe kansen voor openbare verlichting,

LED & de integratie in slimme netwerken met diverse sensoren, bieden nieuwe kansen voor openbare verlichting, / solution partner of the at TU/e De vraag Samenhangende vraagstellingen mbt openbare verlichting: Mogelijke vervanging van 21.000 lichtmasten in de stad Strategie die breder kijkt dan energiebesparing

Nadere informatie

GDF SUEZ LNG Solutions

GDF SUEZ LNG Solutions BECOMES GDF SUEZ LNG Solutions Nationale Distributiedag - 15 oktober 2015 Jan-Joris van Dijk Managing Director GDF SUEZ LNG Solutions GDF SUEZ LNG SOLUTIONS Een nieuw bedrijf binnen de groep met focus

Nadere informatie

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg?

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Workshop Public & Private Governance Wageningen UR / MinBuZa Th Hague, February 1, 2013 The Hague, Febr. 1, 2013 Public & Private Governance slide 1 Initiatieven

Nadere informatie

Hello map Ocean. To view animation put this slide in full screen mode (Shift + F5 on keyboard) 21 maart 2007 Slide 1 Next slide.

Hello map Ocean. To view animation put this slide in full screen mode (Shift + F5 on keyboard) 21 maart 2007 Slide 1 Next slide. Hello map Ocean To view animation put this slide in full screen mode (Shift + F5 on keyboard) Slide 1 Next slide. NVVA symposium 2007 REACH handhaving en consequenties* *connectedthinking Agenda Wat verandert

Nadere informatie

Big Data en Testen samen in een veranderend speelveld. Testnet 10 april 2014 Paul Rakké

Big Data en Testen samen in een veranderend speelveld. Testnet 10 april 2014 Paul Rakké Big Data en Testen samen in een veranderend speelveld Testnet 10 april 2014 Paul Rakké Kernvraag Is het testen van Big Data omgevingen, applicaties en de data anders dan het testen van meer traditionele

Nadere informatie

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking B&C Bout&Co structuur in samenwerking Centre of expertise voor samenwerking Centre of expertise Bout & Co vergroot de performance door verbetering van de structuur in samenwerking tussen ondernemingen,

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Continuous testing in DevOps met Test Automation

Continuous testing in DevOps met Test Automation Continuous ing in met Continuous testing in met Marco Jansen van Doorn Tool Consultant 1 is a software development method that emphasizes communication, collaboration, integration, automation, and measurement

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Model driven Application Delivery

Model driven Application Delivery Model driven Application Delivery Fast. Flexible. Future-proof. How Agis streamlines health procurement using Mendix Model driven Application Platform Mendix in a nutshell Mendix delivers the tools and

Nadere informatie

Strategisch en tactisch advies van hoog niveau

Strategisch en tactisch advies van hoog niveau Strategisch en tactisch advies van hoog niveau Mark Jenniskens MARK JENNISKENS, SENIOR CONSULTANT MOBILE ENTERPRISE M.Jenniskens@strict.nl 06-54 24 69 57 @markjenniskens www.linkedin.com/in/markjenniskens

Nadere informatie

Management van baten Evolutie in denken

Management van baten Evolutie in denken Management van baten Evolutie in denken IPMA interessegroep procesmanagement Versie 0.1 jd0912 Management van baten Setting the direction high Relative market share low low Growth potential high Strategic

Nadere informatie

Integrated decision making. Op de ORTEC Plandag Donderdag 3 oktober, Fort Voordorp www.ortec.nl/plandag

Integrated decision making. Op de ORTEC Plandag Donderdag 3 oktober, Fort Voordorp www.ortec.nl/plandag Integrated decision making Op de ORTEC Plandag Donderdag 3 oktober, Fort Voordorp www.ortec.nl/plandag Integrated decision making 12-11-2013 2 Operatie Tactiek Strategie Integrated decision making Integrated

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Gideon Shimshon Twitter: gideon.shimshon g.j.shimshon@cdh.leidenuniv.nl The Future is already here, it s just

Nadere informatie

Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling

Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling Chris E. Dutilh Stichting DuVo/Unilever Benelux Conferentie Winst uit Agrologistiek Monster, 16 februari 2009 Doelstelling DuVo-studie In beeld brengen of, en

Nadere informatie

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

Smart Mobility - Big Data voorspellingen. Bjorn Heijligers Bjorn.Heijligers@tno.nl +31620106733

Smart Mobility - Big Data voorspellingen. Bjorn Heijligers Bjorn.Heijligers@tno.nl +31620106733 voorspellingen Bjorn Heijligers Bjorn.Heijligers@tno.nl 31620106733 TNO Smart Mobility Mobilist aan roer van eigen mobiliteit! verleiden waar mogelijk Slim Meten Slimme Diensten Slim regelen Overlap tussen

Nadere informatie