Inleiding INHOUD. tips, kijk snel verder in deze brochure.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inleiding INHOUD. tips, kijk snel verder in deze brochure."

Transcriptie

1 Uitgave van de Liberale Mutualiteit Hoge bloeddruk UW GEZONDHEID, ZÓ WERKT U ERAAN!

2 Inleiding Ongezonde leefgewoonten zoals roken, ongezond eten en weinig bewegen zorgen er onder andere voor dat onze slagaders vernauwen waardoor we het ons hart, de motor van ons lichaam, erg moeilijk maken. Want hierdoor moet het extra hard werken om het bloed in ons lichaam rond te pompen waardoor onze bloeddruk verhoogt. Een hoge bloeddruk wordt ook wel eens een stille doder genoemd: we voelen en zien niets maar ondertussen is er wel ernstige gezondheidsschade. Daarbij komt nog dat een hoge bloeddruk niet alleen voorkomt bij oudere mensen maar ook jonge mensen zijn hier vatbaar voor. De enige manier om een hoge bloeddruk op te sporen is door uw bloeddruk regelmatig te laten controleren door uw huisarts. INHOUD I. Wat is een hoge bloeddruk? 4 II. Wie heeft een verhoogd risico? 8 III. Voorkomen kan door gezonder te leven! 12 IV. Gezonde voeding 16 V. Medicamenteuze behandeling 20 VI. Meer informatie 22 Daarnaast kunt u een hoge bloeddruk voorkomen of verlagen door gezonder te gaan leven. Onze levensstijl heeft immers een belangrijke invloed op de bloeddruk. Voor meer informatie en praktische tips, kijk snel verder in deze brochure. 2 3

3 I. Wat is een hoge bloeddruk? WAT IS BLOEDDRUK? Het hart pompt bij elke hartslag zuurstofrijk bloed naar de weefsels van het lichaam. Het bloed stroomt daarbij onder een bepaalde druk door de slagaders. Deze druk noemt men bloeddruk. De bloeddruk wordt weergegeven in 2 cijfers. De systolische bloeddruk (bovendruk) is de hoogste druk die in de slagaders wordt gemeten wanneer het hart samentrekt en bloed in de slagaders pompt. HOE WORDT DE BLOEDDRUK GEMETEN? De bloeddruk schommelt doorheen de dag. Zo is de bloeddruk lager in perioden van rust zoals tijdens de nacht of wanneer we naar TV kijken. Fysieke inspanningen, emoties, angst en stress kunnen de bloeddruk verhogen. Bij een arts U gaat rustig zitten, houdt uw arm ter hoogte van uw hart en steunt op een tafel. De arts zal nu een drukband rond uw arm plaatsen en deze opblazen. Door de druk langzaam te verminderen, kan hij/zij via een stethoscoop ter hoogte van uw elleboog het opkomen van het eerste geluid (bovendruk) en het verdwijnen van de geluiden (onderdruk) aflezen op de bloeddrukmeter. Zelf de bloeddruk meten De diastolische bloeddruk (onderdruk) is de druk die in de slagaders wordt gemeten tijdens de rustfase van het hart. Op dat moment wordt er geen bloed in de slagaders gepompt. De bloeddrukwaarden kunnen worden uitgedrukt in millimeter kwik (mmhg, bijvoorbeeld: 120/80) of in centimeter kwik (cmhg, bijvoorbeeld: 12/8). WAT IS EEN OPTIMALE BLOEDDRUK? De bloeddruk is optimaal wanneer de bovendruk lager is dan 120 mmhg en de onderdruk lager is dan 80 mmhg (120/80). Voor personen met bepaalde aandoeningen zoals diabetes of nieraandoeningen liggen deze grenzen lager. Voor meer informatie, ga langs bij uw arts. Wanneer u dit op regelmatige basis doet, kan dit ervoor zorgen dat u de evolutie van uw bloeddruk kunt volgen. Hierdoor kunt u de behandeling beter begrijpen en voelt u zich nauwer betrokken. Meet uw bloeddruk op verschillende dagen maar steeds op dezelfde tijdstippen en doe 4 5

4 dit in een rustige omgeving (minstens 5 minuten stil zitten en niet praten). Kies bij voorkeur voor een bloeddrukmeter die u rond uw bovenarm plaatst in plaats van rond uw pols. Opgelet: zelf uw bloeddruk meten is nooit een middel om zelf een diagnose te stellen of uw behandeling aan te passen. WANNEER IS DE BLOEDDRUK TE HOOG? Men spreekt van een hoge bloeddruk of hypertensie wanneer er bij verschillende bloeddrukmetingen tijdens afzonderlijke raadplegingen een bloeddruk wordt gemeten die hoger is of gelijk aan 140/90 mmhg. Symptomen zoals duizeligheid, hartkloppingen, vermoeidheid, oorsuizingen, regelmatige bloedneuzen en hoofdpijn kunnen al een voorteken zijn van een verhoogde bloeddruk. Bij een te hoge bloeddruk zal het hart krachtiger moeten samentrekken om het zuurstofrijk bloed naar alle weefsels in het lichaam te pompen. Een verhoogde bloeddruk is geen ziekte op zich maar wel een belangrijke risicofactor voor het ontwikkelen van hart- en vaatziekten zoals atherosclerose (slagaderverkalking), hartinfarct, hersentrombose, enz. Bovendien vormen hart- en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak in België. Daarnaast kunnen ook de nieren en de ogen aangetast worden door een te hoge bloeddruk. Als algemeen principe geldt: hoe hoger de bloeddruk, hoe groter het gezondheidsrisico. 6 7

5 II. Wie heeft een verhoogd risico? Bekijk aandachtig onderstaande risicofactoren voor een verhoogde bloeddruk (hart- en vaatziekten) en vink de factoren, die voor u van toepassing zijn, aan. Risicofactoren die u niet kunt beïnvloeden Erfelijke aanleg: wanneer rechtstreekse familieleden lijden aan een hoge bloeddruk of lijden aan hart- en vaatziekten op jonge leeftijd. Leeftijd: mannen ouder dan 55 jaar en vrouwen ouder dan 65 jaar of vanaf de menopauze, want dan valt het beschermende hormoon oestrogeen weg en neemt het gewicht vaak toe. EEN HOGE BLOEDDRUK IS NIET ENKEL EEN PROBLEEM VAN OUDERE MENSEN! De meeste mensen die lijden aan een hoge bloeddruk voelen zich goed en vertonen geen of weinig symptomen. Precies daarom weten de meeste mensen en vooral ook jonge mensen niet dat ze een hoge bloeddruk hebben. Draag zorg voor uw gezondheid en laat daarom vanaf 35 jaar uw bloeddruk regelmatig controleren. 8 9

6 Risicofactoren die u wel zelf in de hand hebt Overgewicht en obesitas vormen een zeer belangrijke risicofactor. Er is sprake van overgewicht bij een BMI vanaf 25 en van obesitas bij een BMI hoger of gelijk aan 30. U kunt uw BMI als volgt berekenen: Aanhoudende stress Roken Andere medische oorzaken zoals diabetes en nieraandoeningen. BMI (Body Mass Index) = gewicht (in kg) lengte (in m) x lengte (in m) Voorbeeld: Een persoon weegt 80 kg en meet 1,60 m. BMI = 80 kg = 31 1,60 m x 1,60 m Daarnaast speelt ook de plaats waar het overtollige lichaamsvet zich bevindt een belangrijke rol. Wanneer het lichaamsvet zich vooral rond de buikstreek situeert, is dit het meest nadelig voor onze gezondheid en dus ook voor de bloeddruk. Opgelet: indien u meerdere risicofactoren aanvinkte, loopt u een sterk verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Het is daarom verstandig deze brochure grondig door te nemen en tot actie over te gaan. Dit wil zeggen gezonder gaan leven en bij uw huisarts langsgaan om uw bloeddruk te laten controleren. Maar ook wie één of geen risicofactoren heeft moeten aanvinken, gaat beter preventief te werk, want voorkomen is nog steeds beter dan genezen! Een te hoog cholesterolgehalte in het bloed Ongezonde eetgewoonten: een voeding rijk aan verzadigde vetten (vette vleessoorten, volle melkproducten, snacks, gebak, koeken, enz.), zout en alcohol werkt het ontstaan van hart- en vaatziekten in de hand. Te weinig beweging: er wordt aangeraden dagelijks een half uurtje matig intensief te bewegen

7 III. Voorkomen kan door gezonder te leven! ZORG VOOR EEN GEZOND GEWICHT Een ongezonde levensstijl is in 95 % van de gevallen verantwoordelijk voor het voorkomen en de ernst van een hoge bloeddruk. Door gewicht te verliezen, te stoppen met roken, meer te bewegen, stress te vermijden en gezonder te eten kunt u uw bloeddruk al een heel stuk verlagen. Nog altijd niet overtuigd? Denk dan ook eens aan de vele andere voordelen van gezonder te gaan leven: - een betere algemene conditie waardoor de dagelijkse activiteiten vlotter gaan; - minder kans op tal van chronische aandoeningen zoals kanker, diabetes type 2, vruchtbaarheidsproblemen, enz.; - een betere nachtrust; - een verbeterd psychisch welzijn; - een positief effect op uw gewicht; - enz. Kortom u zult zich veel beter in uw vel voelen! Het succes om gezonder te gaan leven is echter in grote mate afhankelijk van uw eigen motivatie! Weet daarom dat de meeste vooruitgang wordt geboekt door kleine aanpassingen in de leef- en eetgewoonten en deze ook consequent vol te houden. Vergeet uzelf ook niet af en toe te belonen voor iedere stap voorwaarts: een dagje heerlijk ontspannen, een uitstap met kennissen, enz. Voor sommige mensen kan het ook helpen om hun gezonde voornemens neer te schrijven, een lotgenoot te zoeken voor extra steun, enz. Bij een te hoog lichaamsgewicht (overgewicht en obesitas) heeft elk blijvend gewichtsverlies, hoe klein ook, een positieve invloed op onze gezondheid en dus ook op de bloeddruk. Wenst u te vermageren? Beperk dan uw energie-inname door gezonder te eten en voer uw energieverbruik op door meer te bewegen. U vindt tal van praktische tips verder in deze brochure. STOP MET ROKEN Wie stopt met roken, zelfs na jarenlange verslaving, halveert het risico op hart- en vaatziekten al met de helft na één jaar stoppen. Na 10 jaar rookvrij te leven is de levensverwachting opnieuw dezelfde als bij mensen die nooit gerookt hebben. Redenen genoeg om onmiddellijk te stoppen met roken! TIPS - Kies een stopdag. - Stop in één keer, dit heeft meer kans op succes. - Gooi alle sigaretten, aanstekers en asbakken weg. - Vertel aan mensen die u vaak ziet dat u zult stoppen met roken. - Verzin andere leuke dingen om te doen: spreek af met een kennis, ga fietsen, kook een lekkere maaltijd, ga winkelen, enz. - Reken eens uit hoeveel geld u op één jaar kunt besparen door te stoppen met roken

8 BEWEEG REGELMATIG Voldoende bewegen is een must voor iedereen die gezond wil blijven. Bouw uw beweegactiviteiten geleidelijk op en loop niet meteen te hard van stapel. Dagelijks 30 minuten matig intensief bewegen is voor volwassenen reeds voldoende om van de gezondheidsvoordelen te genieten. - Neem de fiets om te gaan picknicken, om boodschappen te doen, voor een gezellige familie-uitstap, om naar het werk te gaan, enz. - Geen zin om buiten te gaan fietsen? Een hometrainer is een prima alternatief. - Ravotten met de (klein)kinderen, het huishouden doen, het gazon maaien, klussen in en rond het huis, enz. zijn ook vormen van beweging. - Kies bij voorkeur voor uithoudingssporten zoals joggen, zwemmen en fietsen in de plaats van krachtsporten en pieksportprestaties zoals squash. - Zorg ervoor dat u nog kunt praten tijdens de fysieke inspanning. Zo respecteert u uw lichamelijke grenzen. - Kies steeds voor beweegactiviteiten die u graag doet en binnen uw mogelijkheden liggen. Zo kunt u het bewegen langer en met plezier volhouden. VERMIJD STRESS Stress kan verschillende oorzaken hebben en heeft veel te maken met hoe we met druk omgaan. Een aantal TIPS typische klachten van stress zijn: hoofdpijn, spierpijnen, slaapproblemen, een verminderd reactie- en concentratievermogen, - Dagelijks stappen zetten komt de gezondheid enz. ten goede! Een persoon zet per dag al ongeveer stappen, de overige stappen kunt u bereiken door Stress volledig uitschakelen is weliswaar niet mogelijk dagelijks minstens 30 minuten licht tot matig te bewegen. omdat het nu eenmaal deel uitmaakt van ons leven. Maar U hoeft niet onmiddellijk in één keer 30 minuten uzelf af en toe eens wat rust gunnen is geen overbodige te bewegen. Opsplitsen in kortere periodes van minstens luxe. 10 minuten is een even goed alternatief. Via een stappenteller ziet u het aantal stappen en het TIPS resultaat kan soms heel verassend zijn! (meer info op - Las af en toe een mentale rustpauze in tijdens het werk: loop eens rond, ga naar het toilet, enz. - Laat de lift voor wat hij is en neem de trap. Dit is een - Zorg voor ontspannende en rustgevende activiteiten in zeer eenvoudige manier om meer te bewegen zonder uw vrije tijd. Bijvoorbeeld: naar muziek luisteren, lezen, dat dit extra tijd in beslag neemt. een bad nemen of naar de sauna gaan. - Parkeer uw wagen iets verder of stap een bushalte - Ontspanningsoefeningen zoals ademhalingsoefeningen, vroeger af. yoga en meditatie kunnen u helpen om tot rust te - Een frisse wandeling maken biedt zoveel meer komen. 14 gezondheidsvoordelen dan urenlang TV kijken. - Zorg voor voldoende beweging. 15

9 IV.Gezonde voeding GEZONDE VOEDING IN 10 STAPPEN De eetgewoonten aanpassen is voor velen geen gemakkelijke opgave, want al te vaak denken mensen dat gezonde voeding niet lekker kan zijn. Een koekje of een stukje chocolade op tijd en stond kan geen kwaad, maar alles hangt af van de hoeveelheid en de frequentie. Het is de bedoeling langzamerhand gezonde eetgewoonten aan te leren en onze foute eetgewoonten te verbeteren. Een gezonde voeding voorziet ons lichaam van voldoende energie en voedingsstoffen om goed te functioneren. De vetten in onze voeding zijn hierbij de energieleveranciers bij uitstek. Vetten zijn essentieel in een gezonde voeding maar niet alle soorten vetten zijn even gezond. Vooral het gebruik van verzadigde vetten en cholesterol moet beperkt worden. Hou daarom rekening met de volgende 10 stappen die essentieel zijn voor een gezonde voeding. 1. Drink 1,5 liter per dag. Water geniet hierbij steeds de voorkeur. 2. Kies voor aardappelen, volkoren graanproducten en deegwaren omwille van hun hoge aanbreng van essentiële voedingsstoffen. 3. Eet 2 tot 3 stukken fruit en 300 g groenten per dag. Deze zorgen voor de noodzakelijke vitaminen en mineralen. 4. Eet en drink voldoende melk en melkproducten en geef de voorkeur aan halfvolle melkproducten en magere kaassoorten (aangeduid met 20+ of 30+). 5. Wees matig met vlees, vis, eieren en vleesvervangers en probeer daarnaast vette vleessoorten en vleeswaren zoals worst, pitavlees, gepaneerd vlees, salades, salami, préparé, paté, enz. te vermijden omwille van hun hoge aanbreng van verzadigd vet. 6. Kies tweemaal per week voor vis in de plaats van vlees. Vis bevat essentiële visvetzuren die van belang zijn voor een goede gezondheid. 7. Gebruik steeds smeer- en bereidingsvet, maar respecteer de juiste hoeveelheden: één mespuntje smeervet per boterham en één eetlepel bereidingsvet per persoon. 8. Geef steeds de voorkeur aan plantaardige vetstoffen zoals margarine en olie en vermijd boter. 9. Lekkernijen en hartige snacks zijn een streling voor de tong maar een boosdoener voor onze gezondheid. Eet ze met mate. 10. Hanteer een regelmatig eetpatroon met 3 hoofdmaaltijden: ontbijt, middagmaal en avondmaal, en met tussen elk maaltijdmoment een gezond tussendoortje. Bijvoorbeeld: fruit, magere yoghurt, rauwe groenten, een tas groentesoep, enz

10 LEKKER ETEN MET MINDER ZOUT Teveel zout eten is schadelijk voor de gezondheid. Zout is van nature aanwezig in voedingsmiddelen maar wordt vaak ook toegevoegd aan bereidingen en kant-en-klare gerechten. De aanbeveling in een gezonde voeding is maximum 5 g per dag terwijl we momenteel het dubbele eten. - Bekijk steeds de ingrediëntenlijst op de verpakking. De ingrediënten staan in volgorde van dalende hoeveelheid. Dus als zout, keukenzout, industrieel zout, tafelzout of natrium in het begin van de ingrediëntenlijst staan, wil dat zeggen dat het voedingsmiddel waarschijnlijk veel zout bevat. TIPS - Voeg geen extra zout toe en plaats geen zoutvat op tafel. In het begin kan de smaak even wennen zijn, maar na een tijdje passen uw smaakpapillen zich vanzelf aan. - Geef gerechten smaak op een andere manier: voeg tuinkruiden zoals peterselie, basilicum, enz. toe. U kunt ze vers, gedroogd of diepgevroren kopen. Ook specerijen zoals peper, paprika, komijn, enz. zorgen voor extra smaak. Let wel op met kruidenmengelingen zoals kipkruiden, barbecuekruiden, enz., want hier wordt vaak extra zout aan toegevoegd. - Rauwe en kort gekookte groenten behouden veel meer van hun natuurlijke smaak. - Geef vlees en vis meer smaak door ze te marineren, te stomen, in papillot te bereiden, enz. - Geef zoveel mogelijk de voorkeur aan verse voedingsmiddelen. Zo komen de natuurlijke aroma s het best tot hun recht. - Niet bereide diepgevroren voedingsmiddelen bevatten geen toegevoegd zout in tegenstelling tot voedingsmiddelen in blik en bereide gerechten. WEES MATIG MET ALCOHOL Alcohol brengt een niet te verwaarlozen hoeveelheid energie aan en is bovendien geen weldoener voor onze gezondheid. Bij een speciale gelegenheid met vrienden of familie een glas heffen kan wel, maar matigheid blijft de boodschap. De aanbeveling luidt dagelijks niet meer dan één tot twee glazen alcohol te drinken

11 V. Medicamenteuze behandeling Calciumantagonisten blokkeren de opname van calcium in de cellen. Hierdoor zullen de bloedvaten minder snel vernauwen. Omzettingsenzymremmers voorkomen de vorming van een natuurlijke slagadervernauwende stof. De arts zal beginnen met de laagste dosis, maar wanneer de druk niet voldoende daalt of wanneer de patiënt nevenwerkingen vertoont, kan de arts op een ander geneesmiddel overgaan. Het is dus niet ongewoon dat de arts meerdere geneesmiddelen uitprobeert voor hij het geneesmiddel vindt dat het beste bij u past. Naast bovenstaande groepen geneesmiddelen kan het ook nodig zijn om andere geneesmiddelen in te schakelen zoals cholesterolverlagers of bloedverdunners (bijvoorbeeld Aspirine ). De arts zal, op basis van verschillende bloeddrukmetingen en uw risicofactoren voor hart- en vaatziekten, de behandeling bepalen. Als algemene aanbeveling gelden steeds de preventietips die u terugvindt in hoofdstukken III. en IV. Indien deze maatregelen onvoldoende zijn, zal de arts mogelijk besluiten om tot een medicamenteuze behandeling over te gaan. Er zijn verschillende groepen geneesmiddelen die hiervoor in aanmerking komen. Een combinatie van verschillende van deze groepen kan noodzakelijk zijn. Diuretica verhogen de uitscheiding van zout en urine via de nieren waardoor de bloeddruk daalt. Bètablokkers verminderen de invloed van het zenuwsysteem op het hart- en bloedvatenstelsel. BELANGRIJKE AANDACHTSPUNTEN - Neem voor een blijvend bloeddrukverlagend effect elke dag trouw uw geneesmiddelen in. - Hebt u last van nevenwerkingen, bespreek dit dan steeds met uw arts. - Neem uw geneesmiddelen op vaste tijdstippen in. - Bewaar uw geneesmiddelen op een vaste veilige plaats waar u ze niet kunt vergeten. - Zorg ervoor dat u altijd een reservestrip in uw tas, portefeuille of op het werk hebt. - Neem nooit zelf het initiatief om uw medicamenteuze behandeling stop te zetten. Dit kan zeer gevaarlijk zijn voor uw gezondheid

12 VI. Meer informatie Wenst u meer informatie over andere gezondheidsonderwerpen zoals cholesterol, gezonde voeding, beweging, een gezond gewicht, rugpijn, slaapproblemen, enz.? Ga dan langs bij het kantoor van uw Liberale Mutualiteit en vraag naar onze gezondheidsbrochures. U kunt voor meer informatie ook altijd terecht op de website van uw Liberale Mutualiteit: Vergeet u zeker niet te abonneren op onze tweemaandelijkse gezondheidsnieuwsbrief via onze website. Deze nieuwsbrief staat boordevol actuele gezondheidsinformatie en lokale activiteiten. Interessante websites Belgische Cardiologische Liga - Belgisch Hypertensie Comité - De hartrevalidatiecentra van de verschillende ziekenhuizen Vlaamse Beroepsvereniging van Voedingsdeskundigen en Diëtisten (VBVD)

13 Ontdek de Liberale Mutualiteit op Liberale Mutualiteit Provincie Antwerpen Lange Nieuwstraat Antwerpen 03/ / Liberale Mutualiteit van Brabant Koninginneplein Brussel 02/ / Liberale Mutualiteit West-Vlaanderen Revillpark Brugge 050/ / Liberale Mutualiteit van Oost-Vlaanderen Brabantdam Gent 09/ / Liberale Mutualiteit Limburg Geraetsstraat Hasselt 011/ / Liberale Mutualiteit Vlaams Gewest Prieelstraat Asse 02/ / / Verantwoordelijke Uitgever: Geert Messiaen, Livornostraat 25, 1050 Brussel Editie september 2012

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Ontmasker de stille doder Meet uw bloeddruk Spreek erover met uw arts Belgische Cardiologische Liga Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Een do Wie is toch die sti der, hoezo?

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Gezond gewicht. uw gezondheid, zó werkt u eraan!

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Gezond gewicht. uw gezondheid, zó werkt u eraan! Uitgave van de Liberale Mutualiteit Gezond gewicht uw gezondheid, zó werkt u eraan! 2 Inleiding Het aantal personen met een ongezond gewicht neemt elk jaar drastisch toe. Binnenkort is één Belg op twee

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Hart- en vaatziekten. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Hart- en vaatziekten voor Marokkaanse Nederlanders Zorg goed voor uw hart Zorg goed voor uw hart Deze folder gaat over gezondheid en hart- en vaatziekten. Eerst vertellen we wat hart- en vaatziekten zijn.

Nadere informatie

Kent u de cijfers van uw hart?

Kent u de cijfers van uw hart? Kent u de cijfers van uw hart? CHOLESTEROL? GEWICHT/ BUIKOMTREK? UW? BLOEDDRUK? SUIKERGEHALTE? V.U.: Dr Freddy Van de Casseye - Elyzeese-Veldenstraat 63-1050 Brussel Belgische Cardiologische Liga www.cardiologischeliga.be

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Hart- en vaatziekten. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Hart- en vaatziekten voor Nederlanders Zorg goed voor uw hart Zorg goed voor uw hart Deze folder gaat over gezondheid en hart- en vaatziekten. Eerst vertellen we wat hart- en vaatziekten zijn. Daarna vertellen

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

GEEN TIJD TE VERSPELEN VOOR MIJN HART CARDIOVASCULAIRE PREVENTIE : IK BEGIN ERAAN ÉN IK HOU VOL!

GEEN TIJD TE VERSPELEN VOOR MIJN HART CARDIOVASCULAIRE PREVENTIE : IK BEGIN ERAAN ÉN IK HOU VOL! GEEN TIJD TE VERSPELEN VOOR MIJN HART CARDIOVASCULAIRE PREVENTIE : IK BEGIN ERAAN ÉN IK HOU VOL! HART- EN VAATAANDOENINGEN IN BELGIË: VASTSTELLINGEN BELANGRIJKSTE DOODSOORZAAK IN EUROPA EN IN BELGIË 11.200.000

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

ATTEST SPORTCLUB OF FITNESSCENTRUM. 1. In te vullen door de verantwoordelijke van het fitnesscentrum of van de sportclub.

ATTEST SPORTCLUB OF FITNESSCENTRUM. 1. In te vullen door de verantwoordelijke van het fitnesscentrum of van de sportclub. Lange Nieuwstraat 109-2000 Antwerpen 03/203.76.00 info@lmpa.be 03/225.02.35 www.lmpa.be ondernemingsnr : 04 117628 22 ATTEST SPORTCLUB OF FITNESSCENTRUM 1. In te vullen door de verantwoordelijke van het

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen. Opgeruimd staat netjes!

LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen. Opgeruimd staat netjes! LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen Stelt u zich deze buis voor als uw ader: in een gezonde ader kan het bloed vlot doorstromen Maar: Indien u teveel LDL-(slechte) cholesterol of onvoldoende

Nadere informatie

Wat is precies bloeddruk en waarom is een gezonde bloeddruk belangrijk?

Wat is precies bloeddruk en waarom is een gezonde bloeddruk belangrijk? Wat is precies bloeddruk en waarom is een gezonde bloeddruk belangrijk? Uit onderzoek blijkt dat veel Nederlanders niet weten hoe het precies zit. In dit dossier staan alle ins- en outs over bloeddruk,

Nadere informatie

Sportief bewegen met hypertensie. Hypertensie

Sportief bewegen met hypertensie. Hypertensie Sportief bewegen met hypertensie Hypertensie Sportief bewegen met hypertensie...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Cholesterol. uw gezondheid, zó werkt u eraan!

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Cholesterol. uw gezondheid, zó werkt u eraan! Uitgave van de Liberale Mutualiteit Cholesterol uw gezondheid, zó werkt u eraan! 2 Inleiding Zowel bij mannen als bij vrouwen vormen hart- en vaatziekten een belangrijke doodsoorzaak. Een te hoog cholesterolgehalte

Nadere informatie

Samen op weg naar een gezond leven! Dieet. www.lm.be

Samen op weg naar een gezond leven! Dieet. www.lm.be Samen op weg naar een gezond leven! Dieet www.lm.be 2 Bij LM ontvang je een terugbetaling voor: dieetadvies geneesmiddelen tegen overgewicht vakanties voor jongeren met obesitas 3 Dieetadvies Een maatje

Nadere informatie

Overgewicht Inhoud Inleiding Oorzaken van overgewicht

Overgewicht Inhoud Inleiding Oorzaken van overgewicht Overgewicht Brochure over oorzaken, gevolgen en behandeling van overgewicht. Met eet- en beweegdagboekje. Inhoud Inleiding Oorzaken van overgewicht Gevolgen van overgewicht Meten en wegen BMI (Body Mass

Nadere informatie

Ik heb cholesterol Wat nu?

Ik heb cholesterol Wat nu? Ik heb cholesterol Wat nu? Belangrijk: Deze patiëntbrief is bedoeld ter ondersteuning van het consult door de huisarts. Deze informatie dient dus niet als vervanging van een consult bij een arts. Bedenk

Nadere informatie

Ken je cardiovasculair risico!

Ken je cardiovasculair risico! UGP-FOLDER Ken je cardiovasculair risico! Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten en welke risicofactoren zijn er? Risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn factoren die de kans op ziekten

Nadere informatie

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten In Nederland hebben ongeveer 400.000 mensen last van ontstekingsreuma. Deze vorm van reuma kenmerkt zich door langdurige gewrichtsontstekingen.

Nadere informatie

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Stress. uw gezondheid, zó werkt u eraan!

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Stress. uw gezondheid, zó werkt u eraan! Uitgave van de Liberale Mutualiteit Stress uw gezondheid, zó werkt u eraan! 2 Inleiding Iedereen krijgt wel eens te maken met gebeurtenissen die spanning veroorzaken. Soms hoeft het zelfs niet tot de effectieve

Nadere informatie

Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive.

Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive. MODIFAST: Hoeveel kunt u afvallen? Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive. Dagelijks heeft een volwassene - afhankelijk van de lichaamsbeweging en het geslacht - ongeveer 2.000

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De kinderen kunnen reflecteren over hun eigen eetgewoonten.

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De kinderen kunnen reflecteren over hun eigen eetgewoonten. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen kennen de basisprincipes van een gezonde voeding en zien het belang in van een evenwichtige en gevarieerde voeding. De leerlingen weten aan welke voedselgroepen

Nadere informatie

Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van:

Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van: Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van: 1 CARDIOVASCULAIRE PREVENTIE BIJ VROUWEN. 2 SENSIBILISATIE van de vrouw

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Eet, drink en. beweeg!

Eet, drink en. beweeg! Eet, drink en. beweeg! WAAROM? Gezond eten en regelmatig bewegen gaan hand in hand. Door een gevarieerde voeding te combineren met voldoende lichaamsbeweging zorgen we ervoor dat we het risico op allerlei

Nadere informatie

Overgewicht Wat is een gezond gewicht en hoe bereik ik dat?

Overgewicht Wat is een gezond gewicht en hoe bereik ik dat? Overgewicht Wat is een gezond gewicht en hoe bereik ik dat? Overgewicht Een gezond gewicht en een gezond lijf gaan hand in hand. Als je te veel weegt, heb je overgewicht. Dat is niet goed voor je gezondheid.

Nadere informatie

Hoge bloeddruk en thuisbloeddrukmeting

Hoge bloeddruk en thuisbloeddrukmeting Hoge bloeddruk en thuisbloeddrukmeting Inleiding Uw arts heeft bij u een hoge bloeddruk vastgesteld. In deze folder vindt u informatie over hoge bloeddruk en hoe u thuis de bloeddruk kan meten. Wat is

Nadere informatie

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Eet gezond en gevarieerd Vermijd overgewicht Beweeg voldoende Stop met roken en beperk alcoholgebruik www.diabetescoach.be EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Een gezonde

Nadere informatie

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten Chirurgie Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten i Patiënteninformatie Tips en leefregels Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vaatziekten ontstaan door het dichtslibben van slagaders als

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA ZWAARLIJVIGHEID. Blaine Stiger - FOTOLIA DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA ZWAARLIJVIGHEID. Blaine Stiger - FOTOLIA DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA ZWAARLIJVIGHEID Blaine Stiger - FOTOLIA DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij hartfalen

Leefstijladviezen bij hartfalen Leefstijladviezen bij hartfalen 1. Begrijp het belang van medicijnen De dagelijkse voorgeschreven hoeveelheid van de verschillende soorten medicijnen is essentieel voor een goede behandeling van hartfalen.

Nadere informatie

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Ontdek hoe kleine veranderingen elke dag een verschil maken Nicolas Guggenbühl, diëtist-voedingsdeskundige, met de medewerking van prof.

Nadere informatie

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum Pre-diabetes Vasculair Preventie Centrum Wat is pre-diabetes? Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het glucosegehalte in uw bloed (bloedsuiker) is, vooral s ochtends voordat u gegeten

Nadere informatie

Patiënten Informatie Map voor patiënten na een hartinfarct

Patiënten Informatie Map voor patiënten na een hartinfarct Patiënten Informatie Map voor patiënten na een hartinfarct Activiteitenschema en begeleiding fysiotherapeut Door het hartinfarct is er bij u een stukje spierweefsel afgestorven. Dit gedeelte zal in de

Nadere informatie

Z O U T : TOP? ZOUT : STOP!

Z O U T : TOP? ZOUT : STOP! ZOUT : STOP! ZOUT : TOP? Zout, wat is dat nu eigenlijk? In feite is het zout dat we in onze voeding gebruiken natriumchloride of NaCl. Het element dat in deze formule voor problemen zorgt, is het natrium.

Nadere informatie

Thuis uw bloeddruk meten

Thuis uw bloeddruk meten Thuis uw bloeddruk meten Uw arts heeft bij u een hoge bloeddruk vastgesteld. In deze folder vindt u informatie over hoge bloeddruk en hoe u thuis de bloeddruk kunt meten. Wat is bloeddruk? Het hart is

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten)

Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten) Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten) Inleiding U bent door uw behandelend arts verwezen naar de vaatrisicopolikliniek omdat u een vaatziekte heeft en/of vanwege risicofactoren voor het

Nadere informatie

Gezonde voeding. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Gezonde voeding. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Gezonde voeding voor Marokkaanse Nederlanders Zorg goed voor uw hart Wat is het belang van goede voeding? Risicofactoren We eten om in leven te blijven. Maar we eten ook omdat we het gezellig vinden. En

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in

Nadere informatie

DIABETES TYPE 2. De ziekte van de toekomst?!

DIABETES TYPE 2. De ziekte van de toekomst?! DIABETES TYPE 2 De ziekte van de toekomst?! Inleiding 1. Wat is diabetes 2. Wat loopt er mis 3. Wie loopt er risico 4. Wat zijn de mogelijke gevolgen 5. Meest voorkomende klachten 6. Behandelen en/of voorkomen

Nadere informatie

Gezonde voeding. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Gezonde voeding. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Gezonde voeding voor Nederlanders Zorg goed voor uw hart Wat is het belang van goede voeding? Risicofactoren We eten om in leven te blijven. Maar we eten ook omdat we het gezellig vinden. En we willen

Nadere informatie

Vaatrisico-polikliniek. screening/behandeling en begeleiding vaatziekten

Vaatrisico-polikliniek. screening/behandeling en begeleiding vaatziekten Vaatrisico-polikliniek screening/behandeling en begeleiding vaatziekten Inleiding Het Ommelander Ziekenhuis Groningen heeft een speciale vaatrisicopolikliniek voor patiënten met een vaatziekte en/of vanwege

Nadere informatie

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015 Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Gezonde voeding. uw gezondheid, zó werkt u eraan!

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Gezonde voeding. uw gezondheid, zó werkt u eraan! Uitgave van de Liberale Mutualiteit Gezonde voeding uw gezondheid, zó werkt u eraan! 2 Inleiding De ingrediënten van een gezonde levensstijl zijn eenvoudig: veel bewegen, gezond en gevarieerd eten, niet

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Er zijn verschillende meetmethodes waarmee u kunt vaststellen of u een gezond gewicht hebt:

Er zijn verschillende meetmethodes waarmee u kunt vaststellen of u een gezond gewicht hebt: Een gezond gewicht Een gezond gewicht Hebt u een gezond gewicht? Energiebalans Bewegen Hoe behoudt u een gezond gewicht? Tips voor het behouden van een gezond gewicht Tips voor het bereiken van een gezond

Nadere informatie

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Beweging. uw gezondheid, zó werkt u eraan!

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Beweging. uw gezondheid, zó werkt u eraan! Uitgave van de Liberale Mutualiteit Beweging uw gezondheid, zó werkt u eraan! Inleiding Ongezonde eetgewoonten in combinatie met onvoldoende beweging zijn verantwoordelijk voor 30 tot 40 % van de kankergevallen

Nadere informatie

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2.

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2. Voeding en leefstijl bij en na kanker Malu van Geel Inhoud 1. Voeding van vroeger tot nu 2. Voeding en kanker 3. Aanbevelingen 4. Veel gestelde vragen 1. Voeding van vroeger tot nu 1 Hippocrates Laat voeding

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Afvallen, hoe doe ik dat?

Afvallen, hoe doe ik dat? Afvallen, hoe doe ik dat? Voeding & Dieet Mensen met aandacht Afvallen, hoe doe ik dat? U of uw arts vinden het belangrijk dat u gaat afvallen. Tijdens het consult met de diëtist zult u hiervoor uw persoonlijke

Nadere informatie

Voeding na transplantatie. 2013 Universitair Ziekenhuis Gent

Voeding na transplantatie. 2013 Universitair Ziekenhuis Gent Voeding na transplantatie 1 Algemene voedingsrichtlijnen Jemina Van Loo 24/06/2013 2 Inleiding Optimale gezondheid bereiken of bewaren 1) Medicatie 2) Gezonde voeding gezond gewicht gezonde voedingskeuzes

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog

Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog Van harte welkom! Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog CONFUCIUS: Chinees wijsgeer circa 500 voor Christus Het is niet moeilijk om het goede te herkennen, maar wel

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. VIGeZ 2012

De actieve voedingsdriehoek. VIGeZ 2012 De actieve voedingsdriehoek VIGeZ 2012 De actieve voedingsdriehoek Geeft weer - Wat je dagelijks zou moeten eten - Hoeveel je best beweegt Voor iedereen vanaf 6 jaar De actieve voedingsdriehoek Is gebaseerd

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

Gezond gewicht. Wat kunt u er zelf aan doen? altijd dichtbij. Vraag ons gerust om advies.

Gezond gewicht. Wat kunt u er zelf aan doen? altijd dichtbij. Vraag ons gerust om advies. Gezond gewicht Wat kunt u er zelf aan doen? Vraag ons gerust om advies altijd dichtbij www.alphega-apotheek.nl Gezond gewicht De meeste mensen willen graag een aantal kilo s afvallen. Maar is dat wel nodig?

Nadere informatie

Zet uzelf in beweging!

Zet uzelf in beweging! informatie voor mensen die de BeweegKuur gaan volgen Zet uzelf in beweging! Het programma van de BeweegKuur Tijdens de BeweegKuur krijgt u professionele begeleiding om uw leefstijl aan te passen. U staat

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Gezond gewicht Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Overgewicht 3 Oorzaken 4 Gezond gewicht 4 Tailleomvang 5 Voorkomen van overgewicht 6 Wat kun je

Nadere informatie

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie.

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie. Voeding bij COPD Inleiding Een gezond, afwisselend eetpatroon is voor iedereen goed. Voedsel is immers de brandstof van ons lichaam. Klachten als kortademigheid, vermoeidheid en hoesten kunnen uw lichamelijke

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht Afdeling Diëtetiek Algemeen U heeft jicht. In deze folder vindt u een aantal algemene adviezen die eventuele klachten kunnen voorkomen of verminderen. Wat is jicht? Jicht is een aandoening die behoort

Nadere informatie

Diabetes type 2 en erfelijkheid

Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 in uw familie? Wie in uw familie Iedereen kan diabetes type 2 krijgen. Diabetes type 2 wordt ook wel ouderdomsdiabetes (of ouderdomssuiker) genoemd. Dat

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

Zet uzelf in beweging!

Zet uzelf in beweging! Informatie voor mensen met diabetes type 2 en mensen met een verhoogd risico op diabetes type 2 Zet uzelf in beweging! De BeweegKuur is speciaal ontwikkeld voor mensen die diabetes type 2 hebben of hier

Nadere informatie

VC Groot Dilbeek Denkcel opleidingen

VC Groot Dilbeek Denkcel opleidingen Gezond eten Opleiding Lekker en gezond eten met kinderen tips and tricks VC Groot Dilbeek Denkcel opleidingen Lifestyle bij VC Groot Dilbeek gezond eten We willen als club ons steentje bijdragen om de

Nadere informatie

LEEFREGELS NA EEN BEROERTE FRANCISCUS VLIETLAND

LEEFREGELS NA EEN BEROERTE FRANCISCUS VLIETLAND LEEFREGELS NA EEN BEROERTE FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding U bent onlangs opgenomen geweest na een beroerte (een herseninfarct, een hersenbloeding). Via deze folder willen wij u informatie geven over de

Nadere informatie

Geef borstvoeding en ontvang een premie van LM! Borstvoeding.

Geef borstvoeding en ontvang een premie van LM! Borstvoeding. Geef borstvoeding en ontvang een premie van LM! Borstvoeding www.lm.be Ontvang een premie vanaf 125 euro! 2 Borstvoeding geven zorgt voor een heel intense band met de baby. Dit is aangenaam voor de moeder

Nadere informatie

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes 1 Notities bij deel : Gezonde voeding ter preventie van overgewicht en diabetes DIA 1 Informatiesessie : GEZONDE VOEDING TER PREVENTIE VAN OVERGEWICHT EN DIABETES Naast deze PowerPoint presentatie,is er

Nadere informatie

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten ziekenhuis u enkele algemene leefregels na de beroerte (= CVA (Cerebro Vasculair Accident) die u heeft gehad. Dit kan zijn

Nadere informatie

Risicofactoren en leefstijladviezen

Risicofactoren en leefstijladviezen Patiënteninformatie Risicofactoren en leefstijladviezen 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Roken 4 Onvoldoende beweging 5 Hoog cholesterol 6 Hoge bloeddruk 7 Overgewicht 9 Diabetes Mellitus 10 Stress

Nadere informatie

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL PATIËNTENINFORMATIE Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL Inhoudsopgave 1 Voorwoord.............................................................................. 3 2 Zorroo ondersteunt

Nadere informatie

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING Inleiding Een hoog lichaamsgewicht is gevaarlijk voor de gezondheid. Overgewicht wordt vaak in verband gebracht met: hart- en vaatziekten; gewrichtsklachten;

Nadere informatie

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit Geef kanker minder kans eet volop groente en fruit Iedereen heeft zo zijn eetgewoonten. De één eet wat meer dan de ander. De één lust graag dit, de ander dat. Vaste eetgewoonten zijn er steeds minder.

Nadere informatie

Een gezond ontbijt: lekker en vol energie

Een gezond ontbijt: lekker en vol energie Een gezond ontbijt: lekker en vol energie Geef je kind elke ochtend een gezond ontbijt. Het zorgt ervoor dat je kind: voldoende energie heeft om een hele ochtend te spelen, te fietsen, te ravotten zich

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Een te hoog cholesterol

Een te hoog cholesterol Een te hoog cholesterol Beschrijving Wat is te een hoog cholesterol? Een te hoog cholesterol wil zeggen dat er te veel cholesterol in uw bloed zit. Dat is schadelijk voor uw slagaders. Het cholesterol

Nadere informatie

Kieskeurig dossier: De Actieve voedingsdriehoek

Kieskeurig dossier: De Actieve voedingsdriehoek Kieskeurig dossier: De Actieve voedingsdriehoek VIGeZ, 2013 1 INLEIDING Leren over gezonde voeding Om kinderen en jongeren aan te leren wat een evenwichtige voeding inhoudt en hoe ze dit in de praktijk

Nadere informatie

TIA en dan. Transient ischemic attack

TIA en dan. Transient ischemic attack TIA en dan Transient ischemic attack Een TIA (transient ischemic attack) is een plotseling optredende neurologische uitval (voorbijgaande beroerte). Dit komt door een tijdelijke afsluiting van een bloedvat

Nadere informatie

VOEDING BIJ CHRONISCHE DARMONTSTEKINGEN FRANCISCUS GASTHUIS

VOEDING BIJ CHRONISCHE DARMONTSTEKINGEN FRANCISCUS GASTHUIS VOEDING BIJ CHRONISCHE DARMONTSTEKINGEN FRANCISCUS GASTHUIS Inleiding Deze informatie is bestemd voor patiënten die bekend zijn met chronische darmontstekingen. De meest bekende zijn: de ziekte van Crohn

Nadere informatie

Krijg vat op je bloeddruk!

Krijg vat op je bloeddruk! GEZONDHEIDSPROMOTIE Krijg vat op je bloeddruk! Een uitgave van de Onafhankelijke Ziekenfondsen Sint-Huibrechtsstraat 19-1150 Brussel T 02 778 92 11 - F 02 778 94 04 gezondheidspromotie@mloz.be Foto s >

Nadere informatie

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender Te licht Bij kinderen is het lastig om aan te geven wanneer er sprake is van ondergewicht. Uw kind kan heel veel eten en toch ondergewicht hebben. Dit kan komen door een groeispurt, of door veel sporten.

Nadere informatie

TIA en dan. Transient ischemisch attack

TIA en dan. Transient ischemisch attack TIA en dan Transient ischemisch attack Een TIA (transient ischemisch attack) is een plotseling optredende neurologische uitval (voorbijgaande beroerte). Dit komt door een tijdelijke afsluiting van een

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Wil je

Nadere informatie

Inleiding. Wat is COPD?

Inleiding. Wat is COPD? COPD en overgewicht Inleiding Deze brochure is bedoeld voor mensen met COPD en overgewicht. De brochure bevat algemene informatie over de rol van voeding bij COPD wanneer er sprake is van overgewicht.

Nadere informatie

Sportief bewegen na kanker. Kanker

Sportief bewegen na kanker. Kanker Sportief bewegen na kanker Kanker Sportief bewegen na kanker...................................... Bewegen: goed en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid en is nog

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Uw bezoek aan de vasculaire polikliniek

Uw bezoek aan de vasculaire polikliniek Uw bezoek aan de vasculaire polikliniek mca.nl Inhoudsopgave Wat is atherosclerose? 3 Afspraak met verpleegkundig specialist 3 Bloedonderzoek en vragenlijst 3 Uw eerste bezoek aan vasculaire polikliniek

Nadere informatie

Preventie consult. Huisartspraktijk J.B. Sanders

Preventie consult. Huisartspraktijk J.B. Sanders Preventie consult Het risico op ziekte is nooit precies te voorspellen. U kunt wel te weten komen of uw risico op bepaalde ziekten misschien hoger is. Suikerziekte, hartinfarcten en beroertes zijn ernstige

Nadere informatie

Hoe werk je nu met de driehoek?

Hoe werk je nu met de driehoek? Weet en eet gezond Dit boekje gaat over gezonde voeding en over de driehoek die je kan helpen om iedere dag en iedere maaltijd gezond te eten. Als je gezond eet en genoeg beweegt zal je ook minder snel

Nadere informatie

HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE.

HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE. HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE. BLOEDDRUK EN NIEREN EEN INGEWIKKELD SAMENSPEL Nieren en bloeddruk hebben veel met elkaar te maken. Nieren filteren de afvalstoffen uit het lichaam, maar ze regelen ook

Nadere informatie

Voor een beter zicht! Optiek. www.lm.be

Voor een beter zicht! Optiek. www.lm.be Voor een beter zicht! Optiek www.lm.be Je ziet niet goed en dat zorgt voor heel wat hinder in het dagelijkse leven? Dan is het tijd om er iets aan te doen! Gelukkig verhelpen een bril, lenzen of een chirurgische

Nadere informatie