Hoofdstuk III - 7. Kennis en opleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoofdstuk III - 7. Kennis en opleiding"

Transcriptie

1 Hoofdstuk III - 7. Kennis en opleiding 7.1. Omschrijving Een levenslang leerproces. Met de keuze van de betiteling "Kennis en opleiding" voor deze omgevingsfactor is het de bedoeling om hiermee een bredere invalshoek te kiezen dan louter het onderwijsgebeuren. De nadruk wordt gelegd op het feit dat niet alleen het klassieke onderwijs van de jongeren wordt bedoeld, maar dat er ook aandacht wordt gegeven aan het algemeen kennisniveau van de burgers in deze regio, van de kansen tot opleiding en het verwerven van kennis en vaardigheden. Voor de leerplichtigen is er naast het gewoon onderwijs met volledig leerplan het buitengewoon onderwijs en het deeltijds secundair onderwijs. In het kader van de opleidingen voor volwassenen is er het aanbod van Basiseducatie, van het Onderwijs Sociale Promotie, van de VIZO-opleiding en van de VDAB. Daarnaast zijn er nog tal van interne bedrijfsopleidingen die de bedrijven zelf organiseren hetzij toevertrouwen aan specifieke organisaties. Ook overheidsdiensten en -besturen zorgen voor opleidingen voor hun personeelsleden. Tenslotte vermelden wij het vormingswerk dat vanuit de culturele sector een bijdrage levert aan de verhoging van het kennisniveau. De analyse van de omgevingsfactor "Kennis en Opleiding" werd voor het Streekplatform voorbereid binnen een ad hoc samengeroepen "Rondetafelgesprek" met deelname vanuit de directies van het secundair onderwijs en vanuit de volwassenenopleiding Situatieschets Noord-Limburg haalt zijn kennisachterstand in. Voor algemene cijfers en gegevens over het opleidingsniveau kunnen wij een beroep doen op de resultaten van de Algemene Volks- en Woningtelling van maart Volgens deze cijfers heeft 16,8 % van de Belgische inwoners in de leeftijd van 35 tot 64 jaar enkel een diploma lager onderwijs. In de meeste Noord-Limburgse gemeenten ligt dit aandeel hoger dan het gemiddelde, met zelfs een aandeel boven de 19 % in de gemeenten Overpelt, Peer en Meeuwen-Gruitrode. Dus in verhouding meer lager geschoolden in Noord-Limburg. Voor de leeftijdsgroep tussen 25 tot 34 jaar ziet deze situatie er al heel anders uit en heeft Noord-Limburg een merkelijk kleiner aandeel dan 's lands gemiddelde van 6,5. Ook in de verhouding van de afgestudeerden in het hoger secundair onderwijs zien wij deze evolutie en scoort Noord-Limburg goed voor de groep 25 tot 34 jarigen. 1 C. MAINGUET, M. DEMEUSE. Scolarisatie, onderwijsniveau en inschakeling in de arbeidsmarkt. Algemene Volks - en Woningtelling op 1 maart Monografie nr. 9. N.I.S., Leuven, Streekvisie Noord-Limburg - Hoofdstuk III Analyse omgevingsfactoren 7. Kennis en opleiding. 101

2 Wat betreft afgestudeerden in het hoger onderwijs scoort de streek nog onder het gemiddelde. Anders wordt het voor de groep van afgestudeerden in het hoger onderwijs. Hier scoren alleen de Noord-Limburgse gemeenten Neerpelt, Overpelt en Bree boven het gemiddelde. Bij de afgestudeerden met een universitair diploma halen enkel de gemeenten Neerpelt en Overpelt het gemiddelde. In de groep van 35 tot 64 jarigen wordt het gemiddelde in geen enkele Noord-Limburgse gemeente gehaald. Deze achterstand inzake hoger en universitair onderwijs geldt trouwens voor gans Limburg. Samengevat kunnen wij stellen dat voor wat betreft het opleidingsniveau tot en met het secundair hoger onderwijs de Noord-Limburgse bevolking zijn achterstand snel inhaalt. Voor wat betreft het hoger onderwijs blijft Noord-Limburg onder het gemiddelde scoren. Wij willen er wel op wijzen dat de meest recente Volkstellingsgegevens dateren van 1991 en dat uit ervaringsgegevens duidelijk blijkt dat de laatste jaren het opleidingsniveau stijgt. Dezelfde publicatie over de volkstelling verstrekt ons ook gegevens over het schoolbezoek, met andere woorden de actuele schooldeelname, zij het dat het toch nog cijfers van 1991 betreft. Het gemiddelde cijfer van schoolbezoek van kinderen onder de drie jaar ligt in België op 39 %. Met uitzondering van de gemeente Hechtel-Eksel zitten alle Noord-Limburgse gemeenten hierboven. Een mogelijke verklaring hiervoor zou kunnen liggen in een voldoende gespreid aanbod van kleuteronderwijs in de regio. Andersom zou dit kunnen wijzen op een mogelijk te beperkt aanbod inzake kinderopvang. Spijtig genoeg werden in de volkstelling geen tellingen uitgevoerd voor de kinderopvang. Het gemiddelde schoolbezoek per gemeente bedraagt 86 % voor de leeftijdsgroep 15 tot 19 jaar en 25 % voor de 20 tot 24 jarigen. De Noord-Limburgse gemeenten volgen hierin doorgaans dit gemiddelde. Bij de 15 tot 19 jarigen scoren Hamont-Achel, Peer en vooral Bocholt onder dit gemiddelde, terwijl Hechtel-Eksel en Bree het gemiddelde overstijgen. In de groep 20 tot 24 jarigen halen slechts vier Noord-Limburgse gemeenten 's lands gemiddelde namelijk Hechtel-Eksel, Overpelt, Meeuwen- Gruitrode en Bree. In de meeste gemeenten volgen tussen de 10 en de 15 % van de jongeren van 18 tot 24 jaar die er gedomicilieerd zijn, hoger onderwijs van het korte type. Noord-Limburg sluit aan bij dit gemiddelde met een hogere score (+14 %) voor de gemeenten Neerpelt, Overpelt, Hechtel-Eksel en Meeuwen- Gruitrode en een mindere score (-11 %) voor Hamont-Achel. Ook inzake de actuele deelname aan universitair onderwijs of hoger onderwijs van het lange type scoort Noord-Limburg nog onder het gemiddelde. Inzake de deelname aan het universitair onderwijs of hoger onderwijs van het lange type scoort Noord-Limburg iets onder het gemiddelde. Opvallend voor Noord-Limburg is dat de verhouding van studenten in het universitair onderwijs t.o.v. studenten van het hoger onderwijs die normalerwijze rond 51 % draait, in Noord-Limburg lager ligt. Het probleem van een geringer aandeel van hoger geschoolden in Noord-Limburg werd ook naar voren geschoven op het rondetafelgesprek. Enerzijds wordt gesteld dat hoger opgeleiden onvoldoende kansen vinden in het bedrijfsleven in de streek en daardoor noodzakelijkerwijze wegtrekken. 102 Streekvisie Noord-Limburg - Hoofdstuk III Analyse omgevingsfactoren 7. Kennis en opleiding.

3 Anderzijds wordt vanuit het bedrijfsleven wel eens geklaagd dat er onvoldoende kaderpersoneel te vinden is in de streek. Deze zogenaamde "braindrain" heeft een negatieve weerslag op het kennis- en ondernemersniveau van de regio. Moeilijke bereikbaarheid met openbaar vervoer van centra voor hoger onderwijs. Het ontbreken van hogere opleidingen en onderzoekscentra maakt dat het bedrijfsleven en de basisopleiding onvoldoende inspelen op nieuwe evoluties. Voldoende aanbod, met voldoende spreiding over de streek inzake secundair onderwijs. Met uitzondering van enkele hogere technische opleidingen in het OSP is er geen hoger onderwijs in de streek. Het zijn vooral de praktische richtingen die verder weg worden georganiseerd zoals de graduaten hout, mechanische technieken, garageopleiding (Gent, Schaarbeek). Hierbij wordt de afstand tot de centra voor hoger onderwijs en vooral de onbereikbaarheid met het openbaar vervoer als nadeel opgegeven. Geel is in deze gemakkelijker te bereiken dan Hasselt, Diepenbeek, Leuven, Brussel of Gent. De recent ingelegde rechtstreekse studententrein op zondagavond tussen het station van Neerpelt en Leuven is dan ook een groot succes. Voor de basisopleidingen alsook de bedrijven is het ontbreken van hogere opleidingen en onderzoekscentra een beperking waardor zij onvoldoende kunnen inspelen op nieuwe evoluties. Er is geen echt kenniscentrum aanwezig in de streek waarop kan worden teruggevallen. Dit remt ongetwijfeld een stuk dynamiek, bvb. op het vlak van de informatica en de nieuwe media of op het vlak van de streekeigen productgroepen metaal en/of kunststof. Derhalve dient overwogen of in relatie tot de kenniscentra in Diepenbeek en in Eindhoven hieraan een specifieke streekinvulling kan gegeven worden. Het probleem van de afstand mag zeker niet overroepen worden en anderzijds kunnen gespecialiseerde centra niet zomaar overal ingeplant worden, maar toch moeten er in deze streek initiatieven genomen worden die naar de bestaande centra toe drempelverlagend werken. Een andere suggestie in dit verband is om een coördinatiecentrum uit te bouwen dat zich oriënteert rond de invalshoek "Onderhoud". Vaststelling is immers dat de organisatie van het onderhoud in de bedrijven, zeker in KMO's, weinig gestructureerd is. Dergelijk centrum gaat over de sectoren heen en richt zich in principe naar alle bedrijven. Bovendien geeft het vele mogelijkheden naar samenwerking tussen school en bedrijfsleven op alle niveaus en zowel opleidingsinstanties als bedrijven kunnen er onmiddellijk voordeel uithalen. In de uitbouw van dergelijk kenniscentrum rond onderhoud zitten heel wat interessante deelaspecten, denk maar aan een degelijk uitgebouwde documentatie in samenwerking met gespecialiseerde firma's. Ook kan dit thema verbreed worden naar een integrale kwaliteitszorg. In het secundair onderwijs is er voldoende aanbod, met voldoende spreiding over Noord-Limburg. De kwaliteit van het aangeboden onderwijs stijgt mede door een verhoogde vakbekwaamheid van de leerkrachten. Studierichtingen in het secundair onderwijs moeten goed gedefinieerd worden in enerzijds doorstromingsrichtingen en kwalificatierichtingen. Doorstromingsrichtingen moeten ook doorstroming als doelstelling hebben. ASO en een aantal richtingen in het TSO zijn doorstromingsrichtingen en het gemaakte onderscheid moet in feite weg. Wij moeten hier afstappen van het denken in "niveaus" en er Streekvisie Noord-Limburg - Hoofdstuk III Analyse omgevingsfactoren 7. Kennis en opleiding. 103

4 moet bij de invulling van deze richtingen een onderscheid gemaakt worden tussen analytisch denken en abstract denken. Een andere ervaring is dat jongeren op het einde van het TSO al door het bedrijfsleven worden ingehaald, vooraleer zij eventueel gaan beslissen om hoger onderwijs aan te pakken. Gemis aan jobgerichte beroepsopleiding voor meisjes. Sterke bereidheid bij werknemers en werkzoekenden om bijscholing te volgen. Het bedrijfsleven gaat op een weinig georganiseerde wijze om met opleidingsplannen. Specifiek hierin is de opleiding van vrouwen. De relatief hogere werkloosheid van vrouwen in de streek wordt voor een gedeelte toegeschreven aan een gebrek aan opleiding, zeker voor die jobs die de bedrijven in de streek vragen. Met de huidige hoge vraag naar arbeidskrachten en de schaarste op de arbeidsmarkt bij de mannen, wordt dit hiaat in de opleiding nog prangender. Ondanks enkele dure campagnes en specifieke projecten is het niet zo evident dat vrouwen niet traditionele jobs (vb. in de bouw en in de metaalsector) opnemen. Ook de opleidingen hiertoe hebben niet het verhoopte succes. Vaststelling is dat in de beroepsrichtingen voor meisjes er zeer veel gekozen wordt voor de richting personenzorg. Dit is een zeer specifieke richting en een ideale opleiding zeker wat betreft persoonlijkheidsvorming. Nochtans staan er tegenover het aantal opgeleiden in deze richting onvoldoende vacatures. Bovendien is de keuze voor deze richting vaak ingegeven vanuit een negatieve invalshoek (wat anders?), zodanig dat velen niet echt gemotiveerd zijn om in deze richting te gaan werken. Blijft dan het probleem wat deze jongeren verder moeten met deze specifieke opleiding als zij niet in de sector zelf een job vinden. De suggestie luidt dan of niet aan een opleiding moet gewerkt met een meer polyvalent karakter waardoor deze jongeren voldoende basis hebben voor de algemene arbeidsmarkt. Hierbij wordt gedacht aan vaardigheden op het vlak van kwaliteitszorg, van basisinformatica, van meten en van technieken, van sociale vaardigheden, kortom samen te brengen onder het cluster "verstandelijke handvaardigheid". Omtrent de aandacht van de Noord-Limburger in het algemeen voor de zorg om zich permanent bij te scholen, wordt een positief signaal gegeven vanuit de opleidingsinstanties op dit terrein: Onderwijs Sociale Promotie (O.S.P.), VIZO-centrum (C.M.O.) en V.D.A.B. Heel wat werknemers en werkzoekenden zijn zeker bereid om bijscholing te volgen, zelfs zwaardere programma's in de avonduren, meerdere dagen in de week en over meerdere jaren. In die zin zijn deze opleidingen een dankbare aanvulling voor diegenen die het onderwijs na het secundair voor bekeken hielden. Het bedrijfsleven zelf gaat evenwel nog op een te weinig georganiseerde manier om met opleidingsplannen. Twee aandachtspunten worden hierbij meegegeven: Het is een opdracht voor het onderwijs om werknemers te doen aanvoelen dat leren een blijvende verantwoordelijkheid is doorheen de ganse beroepsloopbaan. Het bedrijfsleven (ook KMO's, dienstenorganisaties en overheden) moet actiever bezig zijn met voortdurende opleiding en moet hierbij de nodige vooruitziendheid aan de dag leggen. 104 Streekvisie Noord-Limburg - Hoofdstuk III Analyse omgevingsfactoren 7. Kennis en opleiding.

5 Mogelijkheden inzake zelfstandig ondernemerschap zijn nog te weinig gekend en worden te weinig benut. Nog te weinig gestructureerde samenwerking tussen school en bedrijf. Aandacht voor opleiding en inschakeling van risicogroepen op de arbeidsmarkt KNOB-analyse Krachtpunten Het ondernemerschap in de regio wordt nog te zeer ervaren als een zaak van harde werkers en goed vakmanschap, maar het ontbreekt vooral aan assertiviteit, aan dynamiek, creativiteit en durf om een eigen zaak op te zetten. De mogelijkheden inzake opleiding tot zelfstandige na het secundair of het hoger onderwijs zijn te weinig bekend. Ook voor een aantal vrouwen zou de keuze voor een zelfstandige job een middel zijn om uit de werkloosheid te geraken. Ook op het niveau van de regio gelden de problemen omtrent de moeilijke relatie school-bedrijfsleven. Er zijn occasioneel mooie initiatieven die deze relatie bevorderen, zoals stages en bedrijfsbezoeken, maar deze initiatieven zijn niet algemeen en zijn onvoldoende gestructureerd. Er is de eeuwige kritiek van het bedrijfsleven dat het onderwijs te weinig opgeleide werknemers aflevert. Anderzijds heeft het onderwijs vaak een verkeerde verwachting naar het bedrijfsleven met de vraag om de behoeften op de arbeidsmarkt op langere termijn te omschrijven, om duidelijk afgelijnde beroepsprofielen af te leveren zodanig dat standaardopleidingen kunnen voorzien worden. Tenslotte dienen wij in dit hoofdstuk over "Kennis en Opleiding" eerlijkheidshalve het risico aan te geven op het creëren van een duale samenleving wanneer onvoldoende aandacht wordt gegeven voor de zwakkere. Naast de voortdurende zorg voor het op peil houden van het algemene kennisniveau en het stimuleren tot nieuwe en innoverende initiatieven blijft er de zorg voor de opleiding van risicogroepen op de arbeidsmarkt. Vooral voor hen zal een gepaste opleiding de hefboom zijn om middels tewerkstelling actief te participeren aan de samenleving. Dit vraagt specifieke opleidingsinitiatieven voor laaggeschoolden, tezamen met werkervaringsprojecten geïntegreerd in individuele trajectbegeleidingplannen. De voorbije jaren werden hiervoor in Noord- Limburg diverse waardevolle initiatieven uitgebouwd: Pluspunt (Basiseducatie), Werkervaringsprojecten Open Atelier, het Werkatelier Pieter Simenon en het TOK-natuurproject, de sociale werkplaatsen Buseloc, Labor en Klimop (Biehal), de beschermde werkplaats (BEWEL) en TOK-Noord-Limburg (OCMW-trajectbegeleiding). Ook binnen de VDAB en R.V.A. werden diverse initiatieven ontwikkeld op het terrein van de risicogroepen: WEP, PWA, Smet-banen tezamen met diverse financiële stimulansen voor de werkgevers. Het is nu vooral de uitdaging op het niveau van de regio om dit uitgebreide instrumentarium goed te hanteren en deze veelheid van initiatieven te integreren in een kwalitatief aanbod op maat van de werkzoekende. Daarnaast moeten wij creatief blijven zoeken naar nieuwe tewerkstellingsmogelijkheden voor laaggeschoolden, ook op het domein van bvb. de nieuwe media. Het nieuwe project Digicenter in Lommel werkt hiervoor inspirerend. Goed uitgebouwd secundair onderwijs, gespreid over de regio. Goed uitgebouwde voorzieningen op het vlak van de volwassenenopleiding met: fi de OSP-opleidingen in Bree, Peer, Overpelt en Lommel; fi het VIZO opleidingscentrum CMO te Neerpelt; Streekvisie Noord-Limburg - Hoofdstuk III Analyse omgevingsfactoren 7. Kennis en opleiding. 105

6 fi het VDAB training- en opleidingscentrum te Peer en Hechtel-Eksel.. fi Het Proef- en Vormingscentrum voor de Landbouw (PVL) te Bocholt. Aanwezigheid in de regio van initiatieven ter ondersteuning van de opleiding en tewerkstelling van de risicogroepen en deze op het vlak van opleiding, werkervaring, sociale en beschutte tewerkstelling en de trajectbegeleiding. Sterke bereidheid bij zowel werknemers als werkzoekenden om bijscholing te volgen. Duidelijke wil bij de opleidingsinstanties om samen te werken over de schoolnetten en over de verschillende werkvormen heen. Nadelen Een versnipperd aanbod van opleidingsinitiatieven in het volwassenenonderwijs, opgezet vanuit een eigen erkennings- en financieringsmechanisme van onderwijs, tewerkstelling, economie, welzijn en cultuur. Moeilijke bereikbaarheid met openbaar vervoer van de centra voor hoger onderwijs: Diepenbeek, Leuven, Brussel. Het gebrek aan maatschappelijke appreciatie voor Technisch Onderwijs beïnvloedt de oriëntering in negatieve zin. Onvoldoende jobgericht aanbod voor meisjes in het beroepsonderwijs. Het bedrijfsleven gaat op een weinig georganiseerde manier om met opleidingsplannen. Onvoldoende bekendheid omtrent de opleiding tot zelfstandige. Te weinig structurele samenwerking tussen school en bedrijfsleven in de streek. Geen of onvoldoende opleiding in de regio voor bepaalde beroepen of technieken: kunststof, bouw, specifieke deelfuncties in de metaal. Onvoldoende aandacht in de scholen voor de verwachte persoonlijkheidsattitudes in het bedrijfsleven zoals kwaliteitszorg, veiligheid, collegialiteit, flexibiliteit. Opportuniteiten De jonge en groeiende bevolking bepaalt mee de dynamiek in het opleidingsgebeuren. Financieringsmogelijkheden voor nieuwe projecten in het kader van Europese en Vlaamse fondsen. Nieuwe technieken en methodieken inzake het organiseren van afstandsleren, hetgeen de grotere afstand tot de kenniscentra compenseert. Vorming van grotere scholengemeenschappen per 01/09/1999 geeft kansen op een gericht en evenwichtig aanbod van studierichtingen in het secundair onderwijs en houdt een betere oriëntatie in zich. Een betere profilering van de perspectieven in de streekontwikkeling geeft ook de mogelijkheid voor onderwijs en opleiding om hier tijdig op in te spelen, vb. logistiek, toerisme. 106 Streekvisie Noord-Limburg - Hoofdstuk III Analyse omgevingsfactoren 7. Kennis en opleiding.

7 Bedreigingen 7.4. Visie Kennis en opleiding is een permanente uitdaging, zowel voor het individu als voor de streek. Afwezigheid van hoger onderwijs beperkt vernieuwende dynamiek zowel naar de aanwezige basisopleidingen als naar de bedrijven. Een te sterke klemtoon op "kennis en vaardigheden" houdt het risico in dat zwakkeren van tewerkstelling worden uitgesloten. Het ongestructureerd en weinig samenhangend aanbod van opleidingen naar bedrijven toe, schrikt eerder af dan dat het uitnodigt om op dit aanbod in te gaan. Kennis en Opleiding moet een blijvend aandachtspunt zijn en behelst zowel het reguliere onderwijs tijdens de leerplicht als de permanente vorming nadien. Het objectief van kennis en opleiding richt zich op de eerste plaats op de persoonlijke ontplooiing van het individu en stelt hem/haar in staat om op een degelijk voorbereide wijze deel te nemen aan het geheel van de maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Vanuit deze invalshoek is het ook als streek een opdracht om zich in te zetten voor een degelijk opleidingsniveau. Een economisch ontwikkelingsproces in de regio handhaven is immers maar mogelijk wanneer er voldoende "kennisniveau" aanwezig is en dit zowel als onderbouw van het management in de ondernemingen als van het werknemerspotentieel in het bedrijf. Nieuw te vormen scholengemeenschappen moeten uitdaging opnemen voor een evenwichtig aanbod binnen het secundair onderwijs. Duidelijke profilering leidt tot betere oriëntering. Organisatie van beroepsopleiding met polyvalent karakter. Een verbeterd openbaar vervoer naar de centra moet toegankelijkheid tot het hoger onderwijs verhogen. Op het niveau van het secundair onderwijs moet een evenwichtig aanbod, gespreid over de ganse regio aanwezig zijn en blijven. De nieuw te vormen scholengroepen moeten deze uitdaging opnemen. In het programmeren van nieuwe richtingen is het noodzakelijk dat dit gebeurt op basis van een goed overleg tussen het bestaande aanbod en in het perspectief van te verwachten ontwikkelingen die zich aandienen voor de streek. Er moet hierbij gewaakt over het feit dat tewerkstelling niet enkel gerealiseerd wordt in industriële bedrijven, maar dat ook het dienstenaanbod sterk toeneemt. Een duidelijke profilering van de verschillende studierichtingen zal aan de basis liggen van een betere oriëntering. In het bijzonder voor de groep van meisjes in het beroepsonderwijs moet gewerkt aan een opleiding met een meer polyvalent karakter, waardoor deze jongeren voldoende basis hebben voor de algemene arbeidsmarkt. Bovendien moeten wij oog hebben voor de specifieke vormen van praktijkgericht onderwijs die aangeboden worden in het deeltijds beroepsonderwijs en in de leertijd van de middenstandsopleiding. Met uitzondering van enkele hogere technische opleidingen in het OSP is er in de streek geen hoger onderwijs aanwezig. De Noord-Limburgse student moet zich hiervoor relatief ver verplaatsen. Dit mag het volgen van hoger onderwijs niet verhinderen. Een goed openbaarvervoersaanbod moet hieraan verhelpen. Streekvisie Noord-Limburg - Hoofdstuk III Analyse omgevingsfactoren 7. Kennis en opleiding. 107

8 Duidelijke afspraken en profilering binnen de voortdurende vorming. Ondersteuning bij de opmaak van opleidingsplannen. Opstarten van een Open Leercentrum. Naar een gestructureerd overleg tussen opleiding en beroepsleven. Zoeken naar mogelijkheden voor de ontwikkeling van een coördinatiecentrum in de streek gericht op kennisverzameling en verspreiding inzake technisch onderhoud, gereedschapsmakerij. Ondersteuning van het zelfstandig ondernemerschap. Ook omtrent het aanbod binnen de voortdurende vorming is een overleg op streekvlak wenselijk. Belangrijk hier is dat elke opleidingsvorm zich duidelijk profileert inzake doelgroep, aanbod, het beoogde einddoel en methodiek. Enkel op deze manier wordt duidelijkheid geschapen naar cursisten en bedrijven toe. Door overleg in dit opleidingssegment moet er gezocht naar complementariteit zodanig dat met de beschikbare middelen een zo optimaal aanbod wordt geboden. In dit kader is een goed zicht op de beschikbare middelen noodzakelijk. Bedrijven en opleidingsinstanties moeten een beter zicht hebben op de subsidiemogelijkheden die er bestaan. Opleidingsbehoeften in het bedrijf worden geconcretiseerd in opleidingsplannen. KMO-bedrijven zijn nog onvoldoende vertrouwd met deze aanpak en moeten hierbij op ondersteuning kunnen rekenen. Gezien de excentrische ligging van de streek dient hier tevens de mogelijkheid onderzocht naar de oprichting van een Open Leercentrum waarin afstandsleren via de nieuwe multimediatechnieken haalbaar wordt. Ook dergelijk Open Leercentrum wordt best in onderling overleg tussen de diverse opleidingsinstanties opgebouwd. Naast een constructief overleg tussen de opleidingsinstanties onderling moet ook een gestructureerd overleg met het beroepsleven (bedrijven, diensten, werknemersorganisaties) tot stand gebracht. Vraag en aanbod op de arbeidsmarkt kunnen hierdoor beter op mekaar afgestemd worden en hiaten moeten in onderlinge wisselwerking weggewerkt worden. Deze samenwerking tussen school en bedrijf op niveau van de streek moet kunnen leiden tot het opstarten van een coördinatiecentrum rond kennis en ontwikkeling. Hier wordt specifieke technische kennis verzameld, vinden opleidingsinstanties en bedrijven hun informatie en van hieruit kunnen specifieke dienstverlenende bedrijven ontstaan. Suggesties hieromtrent gaan in de richting van een centrum in de sfeer van technisch onderhoud in de bedrijven en sluiten aan bij de techniek van gereedschapsmakerij/matrijzenbouw waarin de streek zich bijzonder onderscheidt. Een ander aandachtspunt voor deze regio van KMO's is de ondersteuning van het zelfstandig ondernemerschap. Informatieverstrekking over de opleiding tot het zelfstandig beroep is hierin een eerste stap. Ter versterking van de ondernemersvisie liggen hier mogelijkheden binnen de ondernemersopleiding en in het opzetten van specifieke initiatieven met oog op ervaringsuitwisseling tussen ondernemers en kaderpersoneel: Plato-project van Strategisch Plan Limburg, werkgroep personeelsverantwoordelijken van Focus Noord, Leergroep CMO KMO's moeten de nodige ondersteuning krijgen bij het opmaken van geïntegreerde opleidingsplannen. 108 Streekvisie Noord-Limburg - Hoofdstuk III Analyse omgevingsfactoren 7. Kennis en opleiding.

9 Werken aan een betere profilering van initiatieven ten behoeve van de risicogroepen en integratie van deze initiatieven in kwalitatieve trajectbegeleiding Strategische actiepunten Permanent overleg tussen de opleidingsinitiatieven met dwarsverbinding naar het beroepsleven. Zoeken naar mogelijkheden voor een polyvalent gerichte studierichting in het beroepsonderwijs. Complementaire samenwerking tussen opleidingsinstanties in de voortgezette vorming. Met het oog op een betere integratie van de risicogroepen op de arbeidsmarkt moet ook het aanwezige instrumentarium van opleiding, werkervaring en sociale/beschutte tewerkstelling geprofileerd worden naar doelgroep, beoogd resultaat en methodiek. In een goed georganiseerde trajectbegeleiding moet deze veelheid van initiatieven geïntegreerd worden in een kwalitatief aanbod op maat van de werkzoekende. Daarnaast moet creatief gezocht naar nieuwe tewerkstellingskansen voor laaggeschoolden en dit in wisselwerking tussen onderwijs, welzijn, overheid en bedrijfsleven. Opstarten van een permanent overleg tussen de opleidingsinitiatieven in de streek, van waaruit ook de dwarsverbinding kan gemaakt met het beroepsleven in ruime zin (bedrijven, diensten, werknemersorganisaties). Een eerste initiatief van het overleg tussen de opleidingsinitiatieven is de organisatie van een infoproject over oriëntering naar studie- en beroepskeuze. Het experimenteel organiseren van een polyvalent georiënteerde studierichting in het beroepsonderwijs. Het gaat hier om een richting met een polyvalent karakter waardoor jongeren voldoende basis krijgen voor de algemene arbeidsmarkt. In het pakket zijn vaardigheden opgenomen op het vlak van kwaliteitszorg, basisinformatica, meten en technieken, sociale vaardigheden. Deze zijn samen te brengen onder het cluster "verstandelijke handvaardigheid". Deze richting kan ook aansluiten bij de groeiende vraag naar werknemers die vertrouwd zijn met goederenbehandeling. Een complementaire samenwerking opzetten tussen de opleidingsinstanties in de volwassenenvorming met volgende mogelijkheden: fi Het aanbod van de permanente vorming in een gezamenlijke folder kenbaar maken (eventueel website op Internet). fi Informatiebundeling van de subsidiemogelijkheden voor opleidingen in één aanspreekpunt. fi Afspraken omtrent gespecialiseerde opleidingen. fi Voor sommige opleidingen (vb. talen of bureautica) komen tot een kwaliteitslabel. De niveaus worden op mekaar afgestemd en er wordt duidelijk aangegeven waarvoor deze staan. fi Gezamenlijk gebruik van infrastructuur (vb. dag en avond, dure investeringen ). fi Samen werken aan nieuwe opleidingen (vb. kunststofopleiding; opleiding in systeembouw, goederenbehandeling). fi Uitwerken van een Open Leercentrum. fi Inschakelen van de oefenfirma van VDAB Training en Opleiding te Peer in de andere opleidingen (ook secundair onderwijs). Dit unieke project biedt een bedrijfssimulatie in een secretariaatsomgeving binnen een internationaal netwerk van oefenfirma's. (=project "Werken in een virtuele kantooromgeving", i.sm. VDAB en zes secundaire scholen uit de regio). Streekvisie Noord-Limburg - Hoofdstuk III Analyse omgevingsfactoren 7. Kennis en opleiding. 109

10 Uitbouw coördinatiecentrum inzake kennisverzameling rond technisch onderhoud, gereedschapsmakerij. Sensibiliseren zelfstandig ondernemen. Managementondersteuning voor KMO s. Integratie van risicogroepen op de arbeidsmarkt door het samenbrengen van opleidings- en tewerkstellingsaanbod in een kwalitatieve trajectbegeleiding. Verbetering openbaar vervoer en zorg voor veilige fietspaden. Uitbouw coördinatiecentrum fi Zoeken naar mogelijkheden voor de ontwikkeling van een coördinatiecentrum in de streek dat instaat voor de kennisverzameling en -verspreiding inzake technisch onderhoud in de bedrijven en dat aansluiting vindt bij de technieken van matrijzenbouw/ gereedschapsmakerij. Sensibilisering voor zelfstandig ondernemen. fi Sensibilisatie omtrent zelfstandig ondernemen middels vernieuwd project "miniondernemingen" in het secundair onderwijs i.s.m. de ondernemersopleiding van het CMO. Managementondersteuning voor KMO's. fi Verdere uitbouw van managementopleidingen. fi Behoud en desgevallend nieuwe initiatieven stimuleren rond "ervaringsuitwisseling ondernemers en kaderleden": Plato, werkgroep personeelsverantwoordelijken Focus Noord, leergroep in CMO fi Ondersteuning van KMO's bij het opmaken van opleidingsplannen. Een specifieke opleidingsconsulent wordt hiervoor aangeduid binnen het VIZO. fi De VDAB-oefenfirma een plaats geven in de managementopleiding. fi Stimulerende en innoverende taakstelling van het Proef en Vormingscentrum voor de Landbouw in het kader van beoogde diversificatieprojecten in de landbouw (zie landbouwvisie). Integratie van de risicogroepen. fi Het aanbod op dit terrein als één geheel presenteren met het aangeven van de duidelijke taakstelling van de verschillende initiatieven en hun complementariteit t.o.v. elkaars werking: opleiding, werkervaring, sociale/beschutte tewerkstelling. fi Dit aanbod integreren in een kwalitatieve trajectbegeleiding uitgaande van de behoefte van de werkzoekende. fi Creatief zoeken naar nieuwe tewerkstellingsmogelijkheden voor laaggeschoolden en dit in wisselwerking tussen onderwijs, welzijn, overheid en bedrijfsleven. De fysische bereikbaarheid van de opleidingscentra werkt drempelverlagend. Vandaar de aandacht in het onderdeel openbaar vervoer van deze streekvisie voor een schoolgerichte bediening op het niveau van het secundair onderwijs in de regio. Ook de uitbouw van een netwerk van veilige fietspaden ten behoeve van school/werkverkeer ligt in dit verlengde. Bovendien moet een verbeterd openbaar vervoer over de lange afstand naar de stedelijke centra met hoger onderwijs (Diepenbeek, Hasselt, Genk, Leuven, Brussel, Geel, Antwerpen, Gent) de toegang tot het hoger onderwijs vereenvoudigen. 110 Streekvisie Noord-Limburg - Hoofdstuk III Analyse omgevingsfactoren 7. Kennis en opleiding.

Hoofdstuk IV - 2. Industrie en Bouw.

Hoofdstuk IV - 2. Industrie en Bouw. Hoofdstuk IV - 2. Industrie en Bouw. 2.1. Omschrijving Voornamelijk kwantitatieve beschrijving van de sector aan de hand van RSZcijfers. Voor de afbakening van de sectoren en de opdeling in subsectoren

Nadere informatie

TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001

TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001 TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001 Training en opleiding (T&O) van werkzoekenden en werknemers is één van de kerntaken van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding

Nadere informatie

Deel 7 ANDERE OPLEIDINGSVORMEN. Hoofdstuk 1 : VDAB-opleidingen

Deel 7 ANDERE OPLEIDINGSVORMEN. Hoofdstuk 1 : VDAB-opleidingen Deel 7 ANDERE OPLEIDINGSVORMEN Hoofdstuk 1 : VDAB-opleidingen 7 Schooljaar 2002-2003 BEROEPSOPLEIDING VAN DE VDAB Aantal beëindigde opleidingen, opgesplitst naar activiteit werknemers - werkzoekenden 2002

Nadere informatie

Oriëntatie en leerloopbaanbegeleiding. volwassenen. Liv Geeraert

Oriëntatie en leerloopbaanbegeleiding. volwassenen. Liv Geeraert Oriëntatie en leerloopbaanbegeleiding voor volwassenen Liv Geeraert De Leerplek = een geïntegreerd loket: - Huis van het Nederlands - consortium volwassenenonderwijs - VDAB lokale werkwinkel (aanpalend)

Nadere informatie

Wegwijs in de social profit

Wegwijs in de social profit 8/10/2015 Trefdag Gent Wegwijs in de social profit SPREKER: Tine Winnelinckx - VIVO Wegwijs in de social profit Even kennismaken? ONDERWIJS ARBEIS- MARKT LEVENSLANG LEREN DIVERSITEIT FOSEN SAINCTELETTESQUARE

Nadere informatie

Onderwijs en vorming. 1 73.609 leerlingen. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse

Onderwijs en vorming. 1 73.609 leerlingen. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Onderwijs en vorming Samenvatting 73.609 leerlingen (2012) 16.981 kleuters 26.537 kinderen in het lager

Nadere informatie

nr. 136 van GRETE REMEN datum: 20 november 2015 aan PHILIPPE MUYTERS BuSO-leerlingen - Doorstroming naar reguliere arbeidsmarkt

nr. 136 van GRETE REMEN datum: 20 november 2015 aan PHILIPPE MUYTERS BuSO-leerlingen - Doorstroming naar reguliere arbeidsmarkt SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 136 van GRETE REMEN datum: 20 november 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT BuSO-leerlingen - Doorstroming naar reguliere arbeidsmarkt

Nadere informatie

Naar een optimale relatie tussen mens en werk

Naar een optimale relatie tussen mens en werk Naar een optimale relatie tussen mens en werk Wij optimaliseren de mens-werkrelatie In een veranderende omgeving kan uw bedrijf of organisatie niet achterblijven. Meer dan ooit wordt u uitgedaagd om de

Nadere informatie

Een diploma geeft je vleugels!

Een diploma geeft je vleugels! Onderwijs Een diploma geeft je vleugels! VDAB (2004). Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen. 19de longitudinale studie 2002-2003. Brussel. In deze jaarlijkse studie van de VDAB staat de arbeidsmarktsituatie

Nadere informatie

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3 17 SOCIALE ECONOMIE 18 Sociale economie Iedereen heeft recht op een job, ook de mensen die steeds weer door de mazen van het net vallen. De groep werkzoekenden die vaak om persoonlijke en/of maatschappelijke

Nadere informatie

Deel 7 ANDERE OPLEIDINGSVORMEN. Hoofdstuk 1 : VDAB-opleidingen

Deel 7 ANDERE OPLEIDINGSVORMEN. Hoofdstuk 1 : VDAB-opleidingen Deel 7 ANDERE OPLEIDINGSVORMEN Hoofdstuk 1 : VDAB-opleidingen 7 BEROEPSOPLEIDING VAN DE VDAB Aantal beëindigde opleidingen, opgesplitst naar activiteit werknemers - werkzoekenden 2007 Werknemers (1) Werkzoekenden

Nadere informatie

Stafmobiliteit gewikt en gewogen

Stafmobiliteit gewikt en gewogen Stafmobiliteit gewikt en gewogen Isabelle De Ridder Vlaamse Onderwijsraad Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) Strategische adviesraad voor het beleidsdomein onderwijs en vorming - Opdracht: o Adviezen op vraag

Nadere informatie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Datum: 12 november 2013 1 Deelnemers Belangrijk om op te merken in elke communicatie is dat deze enquête peilde bij een 500-tal jongeren over

Nadere informatie

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Latent Talent Programma Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Rachid Boumalek aan het woord Voorstelling project

Nadere informatie

Breek taboe omtrent kansarme

Breek taboe omtrent kansarme ITINERA INSTITUTE FLASH Breek taboe omtrent kansarme versus kansrijke diploma s 03 07 2013 MENSEN WELVAART BESCHERMING De Europese leiders hebben een actieplan tegen jeugdwerkloosheid aangekondigd. Uiteraard

Nadere informatie

G O K - I N D I C A T O R E N B I J L E E R L I N G E N I N B a O EN S O

G O K - I N D I C A T O R E N B I J L E E R L I N G E N I N B a O EN S O S T A R T P A G I N A Welkom op de startpagina van de cijfers over de GOK-en bij leerlingen in het basis- en secundair onderwijs! De cijfers over de GOK-en (lees: leerlingkenmerken voor financiering) zijn

Nadere informatie

NOVEMBER 2014 BAROMETER

NOVEMBER 2014 BAROMETER NOVEMBER 2014 BAROMETER In deze nieuwe editie van de barometer staan we stil bij de Census 2011 die afgelopen maand werd gepubliceerd door Statistics Belgium, onderdeel van de FOD Economie. We vertalen

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat'

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat' I B O Een werknemer op maat gemaakt Eén van de kernopdrachten van de VDAB bestaat uit het verstrekken van opleiding. Het tekort aan specifiek geschoold personeel en de versnelde veranderingen in de werkomgeving

Nadere informatie

Activiteitenverslag 2013

Activiteitenverslag 2013 Activiteitenverslag 213 Algemene Vergadering 6 juni 214 een initiatief van 1 Agenda Doelpubliek & bereik Activiteiten Coachen, Adviseren en Begeleiden Opleiding werknemers Zoekopdrachten Opleiding werkzoekenden

Nadere informatie

Deel 7 ANDERE OPLEIDINGSVORMEN. Hoofdstuk 1 : VDAB-opleidingen

Deel 7 ANDERE OPLEIDINGSVORMEN. Hoofdstuk 1 : VDAB-opleidingen Deel 7 ANDERE OPLEIDINGSVORMEN Hoofdstuk 1 : VDAB-opleidingen 7 BEROEPSOPLEIDING VAN DE VDAB Aantal beëindigde opleidingen, opgesplitst naar activiteit werknemers - werkzoekenden 2006 Werknemers Werkzoekenden

Nadere informatie

Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool. Metropolitan

Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool. Metropolitan Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool Metropolitan Voka Metropolitan bouwt aan de Brusselse metropool Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, bundelt zijn werking in de Brusselse

Nadere informatie

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van de

Nadere informatie

Wegwijs in de social-profitsector

Wegwijs in de social-profitsector 09/10/2014 Schaarbeek Wegwijs in de social-profitsector SPREKERS: Bart van Opstal (VIVO) Sandra Vermeulen (Servicepunt Zorg Gent) 09/10/2014 Wegwijs in de social-profitsector Opbouw van de sessie VIVO

Nadere informatie

Opleiding gewikt en gewogen. bruto en netto effecten van Training en Opleiding bij VDAB

Opleiding gewikt en gewogen. bruto en netto effecten van Training en Opleiding bij VDAB Opleiding gewikt en gewogen bruto en netto effecten van Training en Opleiding bij VDAB 1 Voornaamste conclusies netto-effecten Globaal verbeteren de tewerkstellingskansen van alle werkzoekenden beduidend.

Nadere informatie

VLAAMSERAA D VOORSTEL VAN DECREET

VLAAMSERAA D VOORSTEL VAN DECREET Stuk 199 (19881989) - Nr. 1 ARCHIEF VLAAMSE RAAD TERUGBEZORGEN VLAAMSERAA D ZITTING 1988-1989 20 APRIL 1989 VOORSTEL VAN DECREET - van mevrouw M. De Meyer - houdende wijziging van het besluit van de Vlaamse

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

ACTIVITEITENVERSLAG 2010 FTMA

ACTIVITEITENVERSLAG 2010 FTMA ACTIVITEITENVERSLAG 2010 FTMA 1 OVERZICHT Opleidingsinitiatieven voor werknemers Projecten voor werkzoekenden Campagnes voor het onderwijs Denkdagen 2010. ANTTEC 21/06/2011 2 OPLEIDINGSINITIATIEVEN VOOR

Nadere informatie

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN AFKORTINGEN ASO BIS B.O. BSO Bu.S.O. BVJ CLB CVO CVPO DBSO DKO GAS GGS GO GOK G.ON. KSO NaPCO NGK OGO OSP OVSG POVPO TSO VDAB VIZO VGO Vl.I.R VOCB VONAC VRK VSKO Algemeen secundair onderwijs Begeleid Individueel

Nadere informatie

Hoofdstuk I 2. Werken aan de Streekvisie.

Hoofdstuk I 2. Werken aan de Streekvisie. Hoofdstuk I 2. Werken aan de Streekvisie. 2.1. De streekvisie in het erkenningsbesluit van de Vlaamse Regering. Streekinitiatieven naar waarde schatten. Binnen de vernieuwingen in het Vlaams regionaal

Nadere informatie

Hoe kan een lokaal bestuur samenwerken met Beschutte en Sociale Werkplaatsen? - Chantal Swerts -

Hoe kan een lokaal bestuur samenwerken met Beschutte en Sociale Werkplaatsen? - Chantal Swerts - Hoe kan een lokaal bestuur samenwerken met Beschutte en Sociale Werkplaatsen? - Chantal Swerts - Beschutte werkplaatsen Sociale werkplaatsen Andere partners voor het lokale bestuur: Collectieve invoegafdeling

Nadere informatie

Wat? = een educatief centrum voor jongeren tussen 11 en 14 jaar oud, hun ouders en hun

Wat? = een educatief centrum voor jongeren tussen 11 en 14 jaar oud, hun ouders en hun Wat? = een educatief centrum voor jongeren tussen 11 en 14 jaar oud, hun ouders en hun leerkrachten om op interactieve en ervaringsgerichte wijze kennis te maken met een brede waaier aan praktisch uitvoerende

Nadere informatie

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips Sport en tewerkstelling van jongeren Marc Theeboom / Joris Philips studie Kan sport bijdragen tot competentie-ontwikkeling voor kortgeschoolde jongeren, waardoor hun tewerkstellingskansen toenemen? initiatieven

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

DECREET. betreffende het algemeen welzijnswerk

DECREET. betreffende het algemeen welzijnswerk VLAAMS PARLEMENT DECREET betreffende het algemeen welzijnswerk HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 1 Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid. Artikel 2 In dit decreet wordt verstaan onder

Nadere informatie

Via de wijk aan het werk

Via de wijk aan het werk Via de wijk aan het werk Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en sport.

Nadere informatie

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN STEM monitor 2015 SITUERING In het STEM-actieplan 2012-2020 van de Vlaamse regering werd voorzien in een algemene monitoring van het actieplan op basis van een aantal indicatoren. De STEM monitor geeft

Nadere informatie

ONDERWIJS, OPLEIDING ENVORMING

ONDERWIJS, OPLEIDING ENVORMING 23 ONDERWIJS, OPLEIDING ENVORMING 24 Onderwijs, opleiding en vorming In een economie die in toenemende mate gebaseerd is op kennis en waarin onderzoek, ontwikkeling en innovatie een steeds grotere rol

Nadere informatie

1 Ondernemen in de klas, centen in plaats van procenten?

1 Ondernemen in de klas, centen in plaats van procenten? HOUT EN BOUW 1 Ondernemen in de klas, centen in plaats van procenten? In het vormen van vakmannen en -vrouwen zijn we sterk. Dit doen we al van oudsher. Als we pretenderen niet alleen een opleiding te

Nadere informatie

Huis Sofia 22 november 2011

Huis Sofia 22 november 2011 Huis Sofia 22 november 2011 Overzicht presentatie Antwerpen in cijfers OCMW Antwerpen in cijfers Studenten in Antwerpen Strategische visie en doelstelling Visie en uitgangspunten Wie woont er? Wat betekent

Nadere informatie

afkortingen VGO Gesubsidieerd Vrij Onderwijs

afkortingen VGO Gesubsidieerd Vrij Onderwijs afkortingen ASO Algemeen secundair onderwijs BIS Begeleid Individueel Studeren B.O. Buitengewoon onderwijs BSO Beroepssecundair onderwijs Bu.S.O. Buitengewoon secundair onderwijs BVJ Beroepsvoorbereidend

Nadere informatie

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW Periode 1 september 2015-31 augustus 2016 Goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 17/06/2015 1 Inleiding RTC Vlaams-Brabant vzw wil, net als zijn

Nadere informatie

Lerend werken, werkend leren

Lerend werken, werkend leren Lerend werken, werkend leren De versterking van het arbeidsaanbod is een kernopdracht voor de VDAB. In dit perspectief wordt bijzondere aandacht besteed aan de verschillende formules van opleiding en begeleiding

Nadere informatie

Vraag nr. 67 van 8 februari 2001 van de heer ROLAND VAN GOETHEM. VIZO-opleidingen Aantal cursisten

Vraag nr. 67 van 8 februari 2001 van de heer ROLAND VAN GOETHEM. VIZO-opleidingen Aantal cursisten Vraag nr. 67 van 8 februari 2001 van de heer ROLAND VAN GOETHEM VIZO-opleidingen Aantal cursisten Uit het activiteitenverslag 1999 van het V I Z O (Vlaams Instituut voor het Zelfstandig Ondernemen) blijkt

Nadere informatie

Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen

Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen Auteur: Joost Bollens 1 Abstract In de loop van mei 2009 werd in Vlaanderen de zogenaamde systematische aanpak van de VDAB (de Vlaamse Dienst voor

Nadere informatie

Werkgoesting in de zorg 25 maart 2010, Hasselt

Werkgoesting in de zorg 25 maart 2010, Hasselt Werkgoesting in de zorg 25 maart 2010, Hasselt Verslag werkgroep 6A: innovatie in de zorgberoepen Actie 1: e-learning E-learning wordt als waardevol aanzien: Flexpoint: Federgom organiseert tegenwoordig

Nadere informatie

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster M200608 Vooral anders De kwaliteit van het personeel van de toekomst Frans Pleijster Zoetermeer, september 2006 De Werknemer van de toekomst Van alle ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf verwacht

Nadere informatie

Reflectiegesprek: toekomstbeelden

Reflectiegesprek: toekomstbeelden 1 Reflectiegesprek: toekomstbeelden 1. Mastercampussen: nog sterkere excellente partnerschappen in gezamenlijke opleidingscentra (VDAB West-Vlaanderen) 2. Leertijd+: duaal leren van de toekomst (Syntra

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

Voor meer cijfers, zie beleidsdomein Slagkrachtige stad, rubriek data. Stad Genk Publicatie Inkomens 2013 1

Voor meer cijfers, zie  beleidsdomein Slagkrachtige stad, rubriek data. Stad Genk Publicatie Inkomens 2013 1 De Algemene Directie Statistiek van de FOD Economie publiceerde de cijfers over het netto belastbaar inkomen van 2013 (aanslagjaar 2014). De cijfers zijn gebaseerd op de aangiften in de personenbelastingen.

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets Jeugdwerkloosheid Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013 Jan Smets Overzicht van de uiteenzetting 1. Dramatische jongerenwerkloosheidscijfers... 2 Werkloosheidsgraad

Nadere informatie

monitor begeleider sociale economie V E R R A S S E N D T E C H N IS C H

monitor begeleider sociale economie V E R R A S S E N D T E C H N IS C H De monitor/begeleider is naast de doelgroepwerknemer één van de belangrijkste personen in sociale economie bedrijven. Vandaag vindt de sociale economie steeds moeilijker monitoren/ begeleiders. Nochtans

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Schoolverlaters bevraagd

Schoolverlaters bevraagd sessie 3 De wereld op de stoep: Schoolverlaters bevraagd Lieven Tusschans Stad Gent Werk en Economie Dienst Werk Schoolverlaters bevraagd Europa 2020 (schoolverlaters, kwalificaties, werkloosheid) Dienst

Nadere informatie

Onderzoeksmethodologie

Onderzoeksmethodologie Onderzoeksmethodologie Online vragenlijst bij 15 opleidingsverantwoordelijken * 73% van de ondervraagde onderneming heeft 2 of meer werknemers (in voltijdse equivalenten) 9% heeft een opleidingsbudget

Nadere informatie

De Genkse werkloosheidscijfers Toestand op

De Genkse werkloosheidscijfers Toestand op De Genkse werkloosheidscijfers Toestand op 30.06.2015 Genk telde eind juni 3.807 niet-werkende werkzoekenden (NWWZ). Dat zijn er 343 of 9,9% meer dan in juni 2014. In Limburg was er een stijging van 3,3%,

Nadere informatie

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN. Buitengewoon lager onderwijs : Schoolbevolking naar type... 88

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN. Buitengewoon lager onderwijs : Schoolbevolking naar type... 88 AFKORTINGEN ASO BIS B.O. BSO Bu.S.O. BVJ CLB CVO DBSO DKO GAS GGS GO GOK G.ON. HBO KSO NaPCO NGK OGO OVSG POVPO Se-n-Se TSO VDAB VGO VLIR VONAC VRK VSKO Algemeen secundair onderwijs Begeleid Individueel

Nadere informatie

Ambassadeursproject 27 mei 2011

Ambassadeursproject 27 mei 2011 Ambassadeursproject 27 mei 2011 Een ambassadeurwerking? Wat is ambassadeurswerking? Verschillende initiatieven in Vlaanderen: - Ambassadeurswerkingen studieloopbaan - Ambassadeurswerkingen rond specifieke

Nadere informatie

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 9 juni 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEMopleidingen en richtingen die

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.747 ----------------------------- Zitting van woensdag 13 oktober 2010 -------------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.747 ----------------------------- Zitting van woensdag 13 oktober 2010 ------------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.747 ----------------------------- Zitting van woensdag 13 oktober 2010 ------------------------------------------------- Outplacement - werknemers van beschutte en sociale werkplaatsen

Nadere informatie

Korte schets van de problematiek

Korte schets van de problematiek Korte schets van de problematiek 1 Hoofdstuk Titel Enkele cijfers WERKZAAMHEIDSGRAAD NAAR LEEFTIJD EN PER OPLEIDINGSNIVEAU (2007-2012) Bron: VDAB (Bewerking Departement WSE/Steunpunt WSE) 2 Hoofdstuk Titel

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure HANDEL (3de graad TSO) Leerlingenprofiel Je bent 16 jaar en je kiest voor een studierichting in de 3de graad. Zou de richting Handel iets voor jou zijn? Handel is

Nadere informatie

Informatiedag Vlaamse kwalificatiestructuur. Sectorale ondernemerstrajecten bij SYNTRA. Workshop 4-03/11/2008 - Mia Van Humbeeck

Informatiedag Vlaamse kwalificatiestructuur. Sectorale ondernemerstrajecten bij SYNTRA. Workshop 4-03/11/2008 - Mia Van Humbeeck Informatiedag Vlaamse kwalificatiestructuur Sectorale ondernemerstrajecten bij Workshop 4-03/11/2008 - Mia Van Humbeeck Vlaanderen Het Vlaams agentschap voor ondernemersvorming Waarborgt een specifiek

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE Stuk 818 (2000-2001) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2000-2001 23 augustus 2001 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Trees Merckx-Van Goey, mevrouw Riet Van Cleuvenbergen, mevrouw Sonja Becq, mevrouw Ingrid

Nadere informatie

Dossier Mediacoach 2015

Dossier Mediacoach 2015 Dossier Mediacoach 2015 Mediacoach is een opleiding voor professionelen die werken met jongeren en/of volwassenen en die mediawijsheid willen integreren in hun eigen beroepspraktijk. Mediawijsheid is onontbeerlijk

Nadere informatie

Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010. De g-factor in uw bedrijf of organisatie

Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010. De g-factor in uw bedrijf of organisatie Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010 De g-factor in uw bedrijf of organisatie Achtergrond G-factor Kadert in toenemende aandacht voor laaggeletterdheid op de werkvloer: Pact van Vilvoorde (2001)

Nadere informatie

WERK MAKEN VAN WERK IN DE ZORGSECTOR HASSELT EXPERTENSTUURGROEP SPEERPUNT ZORGECONOMIE

WERK MAKEN VAN WERK IN DE ZORGSECTOR HASSELT EXPERTENSTUURGROEP SPEERPUNT ZORGECONOMIE WERK MAKEN VAN WERK IN DE ZORGSECTOR HASSELT EXPERTENSTUURGROEP SPEERPUNT ZORGECONOMIE Filip Van Laecke Raadgever Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen Situatieschets social

Nadere informatie

PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS. Jef C. Verhoeven

PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS. Jef C. Verhoeven PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS Jef C. Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven 26 februari 2004 Profielen Hoger Onderwijs 2004 1 ONDERZOEKSVRAGEN Waarin verschilt het opleidings- en beroepsprofiel

Nadere informatie

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke Commentaar bij 1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke 2. Onderwijs wordt internationaler De dertien doelstellingen van het doelstellingenrapport zijn

Nadere informatie

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde.

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde. Limburgse kinderopvang misdeeld door huidige Vlaamse Regering. Uit het antwoord vanwege Vlaams minister van Welzijn Heeren op een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Els Robeyns blijkt

Nadere informatie

Basiseducatie en het Strategisch Plan Geletterdheid. An Bistmans 29 november 2010

Basiseducatie en het Strategisch Plan Geletterdheid. An Bistmans 29 november 2010 Basiseducatie en het Strategisch Plan Geletterdheid An Bistmans 29 november 2010 BE- kernopdracht geletterdheid Duidelijke plaats in de samenleving en flexibiliteit Modularisering - certificering VKS1

Nadere informatie

Build Up Skills Belgium. Opstellen van een stappenplan naar de Europese 20-20-20 doelstellingen

Build Up Skills Belgium. Opstellen van een stappenplan naar de Europese 20-20-20 doelstellingen Build Up Skills Belgium Opstellen van een stappenplan naar de Europese 20-20-20 doelstellingen Europese achtergrond 20-20-20 Doelstellingen: Tegen 2020 20% minder broeikasgassen Aandeel van 20% energie

Nadere informatie

Monitoring Report. Jongerenwerkloosheid Gent 15-05-2013. Struys & Van Brabant BVBA www.s-vb.be + 32 2 460 08 20

Monitoring Report. Jongerenwerkloosheid Gent 15-05-2013. Struys & Van Brabant BVBA www.s-vb.be + 32 2 460 08 20 Monitoring Report Jongerenwerkloosheid Gent 15-05-2013 Struys & Van Brabant BVBA www.s-vb.be + 32 2 460 08 20 Auxipress 22704 Belga 15.05.2013 Page: 195 Circulation: 0 675c4f 105 Intensief trajectplan

Nadere informatie

Diplomagericht onderwijs in de gevangenis

Diplomagericht onderwijs in de gevangenis Diplomagericht onderwijs in de gevangenis Colloquium Koning Boudewijnstichting Vorming en opleiding in de gevangenis Best Practices Brussel, 6 mei 2009 Diplomagericht onderwijs Onderwijsdiploma? Organisatie

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure HANDEL (3de graad TSO) Leerlingprofiel Je bent 16 jaar en je kiest voor een studierichting in de 3de graad. Zou de richting Handel iets voor jou zijn? Handel is

Nadere informatie

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST SCHOLEN VOOR PRAKTIJKONDERWIJS NOORDOOST NOORD-BRABANT, MEE EN UWV

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST SCHOLEN VOOR PRAKTIJKONDERWIJS NOORDOOST NOORD-BRABANT, MEE EN UWV SAMENWERKINGSOVEREENKOMST SCHOLEN VOOR PRAKTIJKONDERWIJS NOORDOOST NOORD-BRABANT, MEE EN UWV 1. INLEIDING De arbeidsintegratie van jongeren met leermoeilijkheden is gebaat bij een goede regionale samenwerking.

Nadere informatie

Technisch adviseur coördinator volwassenenonderwijs

Technisch adviseur coördinator volwassenenonderwijs Technisch adviseur coördinator volwassenenonderwijs Tijdelijke job (niet via uitzendkantoren) Functieomschrijving Coördineren en opvolgen van alle activiteiten met betrekking tot materiële en agogische

Nadere informatie

toelichting EOS-project & onderzoeksresultaten

toelichting EOS-project & onderzoeksresultaten toelichting EOS-project & onderzoeksresultaten dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van

Nadere informatie

Werkplekleren P r o v i n ciale N e t werkdag 2 oktober 2 0 1 4

Werkplekleren P r o v i n ciale N e t werkdag 2 oktober 2 0 1 4 Werkplekleren P r o v i n ciale N e t werkdag 2 oktober 2 0 1 4 1. Wat is werkplekleren? 2 Werkplekleren Organiseren van leeractiviteiten die gericht zijn op het aanleren en toepassen van algemene, arbeids-

Nadere informatie

De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken

De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken 1 De Onthaalouderacademie Wat is de Onthaalouderacademie? De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken De sector van de kinderopvang is in beweging. Er worden heel wat initiatieven genomen om de

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen 7 Juli 2010 Stéphane THYS Coördinator Opzet van de presentatie Studenten in wetenschappelijke

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 1720 (2011-2012) Nr. 3 14 november 2012 (2012-2013) stuk ingediend op

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 1720 (2011-2012) Nr. 3 14 november 2012 (2012-2013) stuk ingediend op stuk ingediend op 1720 (2011-2012) Nr. 3 14 november 2012 (2012-2013) Ontwerp van decreet tot wijziging van het decreet van 7 mei 2004 tot oprichting van het publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd

Nadere informatie

2. Op welke manier zullen de partnerorganisaties met elkaar nauwer samenwerken?

2. Op welke manier zullen de partnerorganisaties met elkaar nauwer samenwerken? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 308 van EMMILY TALPE datum: 2 februari 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT VDAB - Campagne Ervaring werkt - Jobkanaal De VDAB heeft

Nadere informatie

Presentatiemiddag Oriëntatiegids Zorgopleidingen in Brussel In samenwerking met:

Presentatiemiddag Oriëntatiegids Zorgopleidingen in Brussel In samenwerking met: Presentatiemiddag Oriëntatiegids Zorgopleidingen in Brussel In samenwerking met: Huis voor Gezondheid vzw Lakensestraat 76 / 7 1000 Brussel info@huisvoorgezondheid.be www.huisvoorgezondheid.be Oriëntatiegids

Nadere informatie

3. Hoeveel bedroeg de provinciale spreiding in absolute cijfers en het aantal unieke klanten ten aanzien van de beroepsactieve bevolking in 2015?

3. Hoeveel bedroeg de provinciale spreiding in absolute cijfers en het aantal unieke klanten ten aanzien van de beroepsactieve bevolking in 2015? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 279 van EMMILY TALPE datum: 29 januari 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Loopbaanbegeleiding - Stand van zaken Op 1 juli 2013 werd

Nadere informatie

Noord-Limburg in cijfers. 14 mei 2013

Noord-Limburg in cijfers. 14 mei 2013 Noord-Limburg in cijfers 14 mei 2013 Inhoud Het Steunpunt Sociale Planning: even kort voorstellen Noord-Limburg in cijfers Nieuwe databank Limburg in cijfers: even kennismaken Het Steunpunt Sociale Planning:

Nadere informatie

Departement Onderwijs & Vorming

Departement Onderwijs & Vorming Leren en werken Departement Onderwijs & Vorming Inhoud Huidig stelsel leren en werken Stand van zaken: Duaal Leren. Een volwaardig kwalificerende leerweg. Stelsel leren en werken Deeltijds leerplichtige

Nadere informatie

Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. Artikel 24 - Onderwijs. Schriftelijke communicatie

Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. Artikel 24 - Onderwijs. Schriftelijke communicatie Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap Artikel 24 - Onderwijs Schriftelijke communicatie Het Belgian Disability Forum (BDF) is een vzw die thans 18 lidorganisaties telt en meer dan 250.000

Nadere informatie

Audiovisuele Mediacademie

Audiovisuele Mediacademie Audiovisuele Mediacademie mediarte.be, als spil voor talentmanagement in de audiovisuele sector mediacademie.be, als regisseur, moderator, facilitator en monitor voor talentmanagement in de audiovisuele

Nadere informatie

LEERRECHT in het SBSO

LEERRECHT in het SBSO LEERRECHT in het SBSO Alle jongeren vanaf 13 jaar tot 21 jaar kunnen als regelmatige leerling in het buitengewoon secundair onderwijs worden toegelaten op basis van een inschrijvingsverslag. streeft ernaar

Nadere informatie

GROEN LICHT, ACV STEUNT DEZE VISIE. PAS OP, GEVAAR VOOR KWALITEITSVOLLE, STOP! STOP! DUIDELIJK GEVAAR VOOR KWALITEITSVOLLE,

GROEN LICHT, ACV STEUNT DEZE VISIE. PAS OP, GEVAAR VOOR KWALITEITSVOLLE, STOP! STOP! DUIDELIJK GEVAAR VOOR KWALITEITSVOLLE, Kinder pvang De Vlaamse Regering presenteerde in juli 2010 haar visie op de nieuwe structuur van de voorschoolse kinderopvang. Deze visie zal tegen 2012 uitgewerkt worden in een kaderdecreet voorschoolse

Nadere informatie

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Doel en opzet Basisprincipes Voorbereidende werkgroepen Resultaat van de Staten-Generaal Vooraf

Nadere informatie

brief VOL nieuws alles over het Brussels Volwassenenonderwijs

brief VOL nieuws alles over het Brussels Volwassenenonderwijs Nummer 3, juni 2012 brief VOL nieuws alles over het Brussels Volwassenenonderwijs In dit nummer Opleidingsbeurs 1 Proclamatie gedetineerden Wat is Aanvullende Algemene Vorming Samenwerking VDAB CVO SVV

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Arbeidsmarkt in Zuid-Oost-Vlaanderen

Arbeidsmarkt in Zuid-Oost-Vlaanderen Arbeidsmarkt in Zuid-Oost-Vlaanderen Update januari 2015 Dit overzicht van de regionale arbeidsmarkt wordt elk kwartaal ruim verspreid naar de stakeholders en lokale besturen in de regio. Elk jaar in januari

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Oriëntering van herstarters startmeeting 30/11/10

Oriëntering van herstarters startmeeting 30/11/10 Oriëntering van herstarters startmeeting 30/11/10 Info : Meer info : www.tussenstap.be vzw Zenitor met steun van de - ESF investeert in je toekomst 1 1. De oriëntering is kosteloos dank zij vzw Zenitor

Nadere informatie